ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟ-ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ) ΣΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟ-ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ) ΣΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ"

Transcript

1 Δρ. Φανή Χατζήνα Βιολόγος, Διδάκτορας Μελισσοκομίας Επικονίασης Ερευνήτρια Ινστ. Μελισσοκομίας (ΕΘΙΑΓΕ) Τηλ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟ-ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ) ΣΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ Ενότητα 1η: Παράγοντες που επηρεάζουν τη βιωσιμότητα και την αποδοτικότητα των μελισσών επικονιαστών 1. Γενικά Η εντατικοποίηση της αγροτικής παραγωγής, η εκχέρσωση νέων εκτάσεων, η αύξηση της χρήσης των αγροχημικών, ο περιορισμός των δασικών εκτάσεων, η αυξανόμενη μόλυνση του περιβάλλοντος και η έντονη οικιστική επέκταση και τουριστική δραστηριότητα έχουν περιορίσει αισθητά τον αριθμό των άγριων επικονιαστών (κύρια ειδών μελισσών) στην συντριπτική πλειοψηφία των χωρών στον κόσμο (Banaszak, 2002; Colin & Belzunces, 1992). Οι καλλιεργητικές φροντίδες δε κατά τη διάρκεια του έτους καταστρέφουν τις φωλιές των μελισσών που κατά κύριο λόγο ζουν στο χώμα και έτσι οι πληθυσμοί τους μειώνονται δραματικά. Από την άλλη πλευρά ο φόβος των ψεκασμών και οι δηλητηριάσεις των μελισσών αναγκάζουν τους μελισσοκόμους να αποφεύγουν τις εντατικές καλλιέργειες αμυγδαλιάς για τη μεταφορά των μελισσών τους (Colin & Belzunces, 1992). Το αποτέλεσμα είναι η έλλειψη αποτελεσματικής επικονίασης και η μειωμένη παραγωγή. Στους τρόπους βελτίωσης της επικονίασης των καλλιεργειών μπορούν να συγκαταλέγονται: α) η αλλαγή των καλλιεργητικών μεθόδων, όχι πια όργωμα, αλλά κόψιμο της βλάστησης, β) ο περιορισμός των ψεκασμών στο ελάχιστο και με μη μελισσοτοξικά φάρμακα, γ) η τοποθέτηση κυψελών κοντά στις καλλιέργειες και εάν δυνατόν ανάμεσα στα δένδρα, δ) η μη καλλιέργεια όλου του εδάφους αλλά η εγκατάλειψη λωρίδων γύρω από τις καλλιέργειες, ε) η χρήση τεχνητών φωλιών άλλων ειδών μελισσών. 2. Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα Ένα από τα πλέον σοβαρά προβλήματα για την ελληνική αλλά και την παγκόσμια μελισσοκομία είναι οι δηλητηριάσεις από τα χρησιμοποιούμενα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Ως φυτο-προστατευτικά προϊόντα χαρακτηρίζονται πλέον όλα τα γεωργικά φάρμακα τα οποία χρησιμοποιούνται σήμερα σε τεράστιες ποσότητες από τους κήπους των σπιτιών μας έως τις καλλιέργειες, πλαϊνά των δρόμων και δάση. Αυτά περιλαμβάνουν εντομοκτόνα, ακαραιοκτόνα, μυκητοκτόνα ζιζανιοκτόνα αλλά και αντιβιοτικά. Και αυτός είναι ένας νόμιμος τρόπος απελευθέρωσης τοξικών ουσιών στο περιβάλλον. Στην Εικόνα 1 φαίνεται το ποσοστό των τοξικών ουσιών που ανιχνεύθηκαν στο περιβάλλον και η πηγή τους (Schettler et al. 1999).

2 Εντομοκτόνα για γεωργική χρήση 18% 7% Εντομοκτόνα για μη γεωργική χρήση 75% Βιομηχανικά τοξικά Εικόνα 1. Σύγκριση προέλευσης τοξικών ουσιών που ελευθερώνονται στο περιβάλλον (Schettler et al. 1999). Όταν μια μεγάλη ποσότητα ενός φυτο-προστατευτικού προϊόντος ελευθερωθεί στο περιβάλλον, η μεγαλύτερη εμφανής επίδρασή του είναι ο αριθμός και η ποικιλομορφία των ζωικών ειδών που πεθαίνουν. Από αναρίθμητες παρατηρήσεις και μελέτες είναι γνωστό ότι οι οργανισμοί μη στόχοι των φυτο-προστατευτικών προϊόντων είναι τα πουλιά, τα τρωκτικά και τα ερπετά, τα ψάρια και άλλοι υδάτινοι οργανισμοί, τα ωφέλιμα έντομα και άλλοι ωφέλιμοι οργανισμοί (π.χ. βακτήρια) αλλά και ο ίδιος ο άνθρωπος (Kegley et al. 1999). Συχνότερη όμως είναι η έκθεση των ζώων και του ανθρώπου σε μικρότερες δοσολογίες των φυτο-προστατευτικών προϊόντων αλλά με πολλαπλές και καταστροφικότατες επιδράσεις όπως χρόνια μείωση της αναπαραγωγικής ικανότητας, αλλαγή της συμπεριφορά, μείωση βάρους, επιθετικότητα, μειωμένη αντίδραση στις ασθένειες, νευρικές διαταραχές. Η ισορροπία του οικοσυστήματος διαταράσσεται ανεπανόρθωτα με τον τρόπο αυτό και τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Για να γίνεται μια διάκριση των φυτο-προστατευτικών προϊόντων εφαρμόζεται μια συγκεκριμένη ορολογία η οποία βασίζεται στην τοξικότητα που εμφανίζει μια συγκεκριμένη δόση κάθε προϊόντος στους οργανισμούς μη στόχους. Ο όρος οξεία τοξικότητα αναφέρεται στις άμεσα επιδράσεις (0-7 ημερών) συγκεκριμένης δόσης πάνω σε κάποιον οργανισμό. Υπάρχει πολύ μεγάλη διακύμανση στην ευαισθησία των διαφόρων οργανισμών σε κάθε ουσία. Το LD50 είναι η δόση της ουσίας που θανατώνει το 50% των ατόμων κάθε οργανισμού. Όσο μικρότερη είναι η ποσότητα αυτή τόσο περισσότερο τοξική είναι η ουσία για τον συγκεκριμένο οργανισμό. Ο όρος υπο-θανατηφόρα δηλητηρίαση αναφέρεται στις δευτερογενείς επιδράσεις συγκεκριμένης δόσης της ουσίας, η οποία δεν είναι μεν ικανή να θανατώσει τον οργανισμό αλλά προκαλεί άσχημες επιδράσεις στη συμπεριφορά, η τη βιολογία του οργανισμού. Στις επιδράσεις αυτές συμπεριλαμβάνονται: η μειωμένη παραγωγικότητα- αναπαραγωγή, ελαττωμένη διατροφή, μεγαλύτερη ευαισθησία σε ασθένειες, επιδράσεις στο νευρικό και κυκλοφορικό σύστημα, αλλαγές στη συμπεριφορά, επιθετικότητα κλπ.

3 Ο όρος χρόνια τοξικότητα αναφέρεται στις επιδράσεις που δημιουργούνται μετά από χρόνια και επαναλαμβανόμενη έκθεση στη συγκεκριμένη ουσία. Ο όρος αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία σε ουσίες που χρησιμοποιούνται πολύ συχνά ή διασπούνται στα παράγωγά τους πάρα πολύ αργά. Τέτοιες επιδράσεις είναι και η μειωμένη αναπαραγωγή, καρκινόματα, αύξηση της ευαισθησίας σε ασθένειες. Τέλος, ο όρος ενδοκρινική διαταραχή αναφέρεται στις διαταραχές που προκαλούνται στο ορμονικό σύστημα που είναι υπεύθυνο για την αναπαραγωγή και ανάπτυξη ενός οργανισμού. 3. Τύποι και κατηγορίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων Με βάση τον εχθρό ή την ασθένεια που προορίζονται να αντιμετωπίσουν τα προϊόντα αυτά διακρίνονται σε διάφορους τύπους από τους οποίους οι κύριοι είναι (Pesticide Action Network North America Regional Center, 1999): Εντομοκτόνα. Συνιστούν τουλάχιστον το 25% των φυτοπροστατευτικών ουσιών. Η χρήση τους τουλάχιστον για την Καλιφόρνια των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 18% μεταξύ του 1991 και 1995! Ανάλογα με τη δραστική τους ουσία (χημική σύνθεση και προέλευση) διακρίνονται 4 μεγάλες κατηγορίες που όλες τους έχουν άσχημες επιδράσεις στους ζωντανούς οργανισμούς και στο περιβάλλον: Χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες: Χαρακτηριστικό παράδειγμα το DDT. Δεν προκαλούν μόνο οξεία τοξικότητα αλλά και χρόνια τοξικότητα γιατί διατηρούνται για πάρα πολύ καιρό στο περιβάλλον (ακόμα και μετά από 10 χρόνια). Οι νέας γενιάς χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες είναι περισσότερο διαλυτοί στο νερό από τούς παλαιότερους και με αυτό τον τρόπο κινούνται ευκολότερα στο περιβάλλον. Μακριά από το φως και το οξυγόνο διασπώνται αργά και συνήθως απορροφώνται από οργανισμούς στη βάση της τροφικής αλυσίδας. Στα έντομα ενεργούν δια επαφής και δια στομαχικής δηλητηρίασης. Από τη στιγμή που εισέρχονται σε κάποιον οργανισμό, συσσωρεύονται στο λιπώδη ιστό. Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις τελικά βρίσκονται σε οργανισμούς στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας όπως ο άνθρωπος και τα πουλιά. Οργανοφωσφορικά και Καρβαμιδικά (αναφέρονται μαζί επειδή επιδρούν με παρόμοιους τρόπους): Καθώς πολλοί από τούς παλαιούς χλωριωμένους υδρογονάνθρακες έχουν απαγορευτεί, η αγροχημική βιομηχανία στράφηκε σε νέα λιγότερο επίμονα χρονικά μα αμεσότερο τοξικά σκευάσματα, τα οργανοφωσφορικά και τα καρβαμιδικά. Δεν συσσωρεύονται στους ιστούς και στο λίπος των οργανισμών αλλά επιδρούν ενεργώντας στο νευρικό σύστημα των εντόμων καθώς και των ανθρώπων, ψαριών, άλλων θηλαστικών και πουλιών. Μπλοκάρουν την παραγωγή ενός ενζύμου που ονομάζεται χοληνεστεράση και οι οργανισμοί που τα δέχτηκαν έχουν ακανόνιστους νευρικούς παλμούς. Αποτελέσματα της δράσης τους είναι η αρρυθμία, η ακανόνιστη αναπνοή, το τρεμούλιασμα και σε μεγάλες δοσολογίες ο θάνατος. Χαρακτηρίζονται ως τα περισσότερο τοξικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Από μελέτες που έγιναν στη Μ. Βρετανία μεταξύ 1995 και 2001 έγινε φανερό ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των δηλητηριάσεων των μελισσών οφείλονταν σε οργανοφοσφωρικά και καρβαμιδικά (βλέπε ενότητα 2). Συνθετικά πυρεθροειδή: Είναι συνθετικά παραγόμενες πυρεθρίνες, δηλαδή ουσίες που φυσιολογικά προέρχονται από συγκεκριμένα είδη του χρυσάνθεμου.

4 Τα συνθετικά πυρεθροειδή δρουν με παρόμοιο τρόπο με τους χλωριωμένους υδρογονάνθρακες. Επίσης περιέχουν χλώριο το οποίο βοηθάει στη διατήρησή τους στο περιβάλλον. Στα πυρεθροειδή αποδίδονται και ενδοκρινικές διαταραχές. Ενώ αναφέρονται ως μέσου τύπου τοξικότητας για τα θηλαστικά και τα πουλιά, θεωρούνται πολύ τοξικά για τα έντομα και τα ψάρια. Η χρήση τους αυξάνεται συνεχώς (σε ποσότητες αλλά και σε αγρούς δέκτες) και επειδή η δράση τους στα έντομα είναι παρόμοια με εκείνη των χλωριωμένων υδρογονανθράκων, η ανησυχία για την αυξανόμενη ανθεκτικότητα των εντόμων στα μεν ή στα δε αυξάνεται επίσης συνεχώς. Ζιζανιοκτόνα Με τη συνεχιζόμενη πίεση για λιγότερη ανθρώπινη εργασία στην αγροτική παραγωγή, η χρήση ζιζανιοκτόνων αυξήθηκε πολύ. Κάποια από αυτά παρεμποδίζουν τη δράση συγκεκριμένων ενζύμων και τα φυτά πεθαίνουν, κάποια άλλα παρεμποδίζουν τη φωτοσύνθεση και κάποια άλλα την παραγωγή πρωτεϊνών. Αν και τα περισσότερα δεν προκαλούν οξεία τοξικότητα όπως τα εντομοκτόνα, θεωρούνται όμως ως πιθανά για ανθρώπινη καρκινογένεση. Κάποια από αυτά επίσης ενοχοποιούνται και για ενδοκρινικές διαταραχές. Υπάρχει ακόμα μεγάλη έλλειψη γνώσης στις επιδράσεις των ζιζανιοκτόνων. Η γνωστότερη επίδρασή τους στα ωφέλιμα έντομα και τους επικονιαστές είναι η διαταραχές στο οικοσύστημα και τις συνθήκες διαβίωσης των εντόμων. Μυκητοκτόνα Τα μυκητοκτόνα θεωρούνται γενικώς μικρής ή ασήμαντης τοξικότητας στα έντομα. Παρόλα αυτά όμως περιλαμβάνουν ουσίες οι οποίες είναι πολύ τοξικές και χρόνια τοξικές στον άνθρωπο, στα θηλαστικά και τα πουλιά. Περισσότερες έρευνες χρειάζονται για να συμπληρωθεί η εικόνα των επιδράσεών τους στα έντομα επικονιαστές. 4. Τρόποι εφαρμογής και διασποράς των φυτοπροστατευτικών προϊόντων Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα εφαρμόζονται και μετακινούνται με διάφορους τρόπους ανάλογα με το σκοπό χρήσης τους (Εικόνα 2). Στις γεωργικές εφαρμογές, τεράστιες ποσότητες ουσιών ψεκάζονται από τον αέρα ή από το έδαφος, ζώα ψεκάζονται επίσης, το χώμα ψεκάζεται, ποτίζεται ή καπνίζεται. Στη συνέχεια οι ουσίες αυτές διασπείρονται είτε μέσω του αέρα, είτε μέσω του νερού, είτε ακόμα και μέσω της μετακίνησης ποσοτήτων του εδάφους. Στις διάφορες αστικές και περι-αστικές εφαρμογές, (π.χ. πρασιές, κήποι, πάρκα) οι ουσίες που εφαρμόζονται και πάλι μεταφέρονται σε άλλα μέρη μέσω του ποτίσματος και του νερού. Επίσης στις εφαρμογές κατά μήκος των δρόμων και των σιδηροδρόμων. Είναι χαρακτηριστικό ότι υπολείμματα από ζιζανιοκτόνα τέτοιας χρήσης βρίσκονται στα επιφανειακά αλλά και στα υπόγεια ύδατα. Χρήση ζιζινιοκτόνων, εντομοκτόνων και ακαρεοκτόνων στα δάση. Δεδομένου ότι οι δασικές εκτάσεις αποτελούν και τις πηγές των επιφανειακών υδάτων, η διασπορά των ουσιών μέσω αυτών είναι αναμφισβήτητη. Οι πολύ μικρές σταγόνες των ουσιών που ψεκάζονται καθώς και τα μικροσκοπικά μέρη των ουσιών που σκονίζονται σπάνια μένουν στο ίδιο μέρος που εφαρμόστηκαν. Συνήθως ταξιδεύουν ακόμα και χιλιόμετρα μακριά. Το γεγονός αυτό κάνει τις ουσίες αυτές περισσότερο επικίνδυνες γιατί επιδρούν και σε οργανισμούς μη

5 στόχους. Από μελέτες είναι γνωστό ότι το 50% της ουσίας που ψεκάζεται δεν φτάνει στο στόχο της και πιθανά ακόμα και το 80% της ουσίας παρασύρεται. Επίσης πολλές ουσίες εξατμίζονται πολύ γρήγορα με ζεστότερες θερμοκρασίες και οι άνεμοι τις παρασέρνουν ακόμα πιο μακριά. Ότι μεταφέρει ο άνεμος μπορεί και πάλι να εναποτεθεί στην επιφάνεια μέσω της βροχής, η οποία είναι και ο βασικός τρόπος διασποράς των ουσιών που εφαρμόζονται στο έδαφος, με αποτέλεσμα προσθετικά τα ύδατα να συγκεντρώνουν μεγάλες ποσότητες ουσιών. Φυσικά μεταφορά μιας ουσίας μπορεί να γίνει και με τη μεταφορά του οργανισμού που της έλαβε. Και με τον τρόπο αυτό συνεχίζεται η διασπορά της στην τροφική αλυσίδα. Στο περιβάλλον, όλα τα προϊόντα διασπώνται σε παράγωγα. Μόλις τελευταία η ανάλυση των παραγώγων των φυτοπροστατευτικών προϊόντων αποτέλεσε τρόπο ανίχνευσης των αρχικών προϊόντων. Γενικά τα παράγωγα είναι λιγότερο τοξικά αλλά αυτό δεν ισχύει πάντα. Για παράδειγμα ένα παράγωγο του παραθείου είναι πολύ περισσότερο τοξικό από την αρχική ουσία. 5. Τοξικότητα των φυτοπροστατευτικών ουσιών- κατηγορίες Για τη διάκριση της τοξικότητας των διαφόρων φυτο-προστατευτικών προϊόντων χρησιμοποιείται ο δείκτης LD50-μέση θανατηφόρος δόση. Με βάση τον δείκτη αυτό οι διάφορες ουσίες κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα (κατηγορία I περισσότερο τοξικά). Κατηγορία I II III IV V Τοξικότητα Εξαιρετικά πολύ τοξικά Πολύ τοξικά Μεσαίως τοξικά Ελαφρώς τοξικά Μη τοξικά Μέση θανατηφόρος δόση LD5O < 40 mg/kg LD5O = mg/kg LD5O = 201-1,000 mg/kg LD5O = ,000 mg/kg LD5O > 5,000 mg/kg ή σύμφωνα με τον πίνακα Κατηγορία I I III IV Τοξικότητα Πολύ τοξικά Μεσαίως τοξικά Ελαφρώς τοξικά Μη τοξικά Μέση θανατηφόρος δόση LD50 < 2μg/ μέλισσα LD50 = μg/ μέλισσα LD50 = μg/ μέλισσα LD50 > 100μg/ μέλισσα Παρακάτω παρατίθεται λίστα ουσιών κατηγοριοποιημένες σε τρεις ομάδες σύμφωνα με την τοξικότητά τους (Πίνακες 1, 2,3) (OARDC/The Ohio State University). Πίνακας 1. Ουσίες με μεγάλη τοξικότητα: Θανατώνουν τις μέλισσες δια επαφής και για 1 έως και μερικές ημέρες μετά. 2,4-D (Weed-B-Gone*) abamectin (Zephyr*) acephate (Orthene*) azinphos-methyl (Guthion*) bifenthrin (Capture*) carbaryl (Sevin*) carbosulfan (Advantage*) chlormephos (Dotan*) chlorpyrifos (Lorsban*, Dursban*) cyfluthrin (Baythroid*) flucythrinate (Pay-Off*) fonofos (Dyfonate*) heptachlor (Fennotox*) lindane (Lindane) malathion (Malathion 50*, Malathion ULV) methamidophos (Monitor*, Tamaron*) methidathion (Supracide*) methiocarb (Mesurol*) methyl parathion (Penncap-M*) mevinphos (tech) (Phosdrin*)

6 d-phenothrin (Sumithrin*) demeton-s-methyl (Metasystox (i)* (50-% Premix)) diazinon (Spectracide*) dichlorvos (DDVP) dicrotophos (Bibrin*) dimethoate (Cygon*, De-Fend*) esfenvalerate (Asana* XL) ethion (tech) (Ethanox*) etrimfos (Ekamet*) fenitrothion (Sumithion*) fenpropathrin (Farmatox*) fensulfothion (Dasanit*) fenthion (Baytex*) fenvalerate (DMSO) (Belmark*) monocrotophos (Azodrin*) naled (Dibrom*) omethoate (Folimat*) oxydemethon-methyl (Metasystox-R*) oxydisulfoton (Disyston S*) parathion (Bladan*) permethrin (Ambush*, Pounce*) phosmet (Imidan*) phosphamidon (Dimecron*) propoxur (Baygon*) pyrazophos (Afugan*) resmethrin (Chrysron*) tetrachlorvinphos (Gardona*) tralomethrin (Scout X-TRA*) Πίνακας 2. Επιπλέον ουσίες με μεγάλη τοξικότητα (nocotinoids) Πίνακας 3. Ουσίες με μέτρια τοξικότητα. Η εφαρμογή τους ενέχει μέτριο κίνδυνο για τις μέλισσες εάν εφαρμοστούν στον αγρό τις ώρες που οι μέλισσες δεν κάνουν επισκέψεις συλλογής τροφής. Ο τρόπος και ο χρόνος εφαρμογής τους επηρεάζει και την τοξικότητά τους. Acetochlor (Acenit*) Aclonifen (Challenge*) allethrin (Pynamin*) alphacypermethrin (Fastac*) ametryn(evik*) bromopropylate (Acarol*) cinmethylin (Argold*) crotoxyphos (Ciodrin, Decrotox*) DCPA (Dacthal*) diphenamid (Dymid*) disulfoton (DiSyston*, Ekanon*) endosulfan (Thiodan*) endrin (Hexadrin*) ethoprop (Mocap*) flufenoxuron (Cascade*) fluvalinate (tau-fluvalinate) (Mavrik*, Spur*) formetanate hydrochloride (Carzol*) mancozeb (Manzate*, Dithane*, Fore*) methanearsonic acid (MAA) neburon (Granurex*, Propuron*) pebulate (Tillam*) phorate (Geomet*, Thimet*) pirimiphos-methyl (Acetellic*) sethoxydim (Poast*) sulfosate (Touchdown*) terbufos (Counter*) thiocyclam hydrogen oxalate (Evisect*) thiodicarb (Larvin*, Nivral*)) triforine (Denarin*, Funginex*) Πίνακας 4. Μικρή τοξικότητα. Να ακολουθούνται πάντα όμως οι οδηγίες χρήσης. 2,4-D butoxyethyl ester (Aqua-Kleen*) dazomet (Basamid*)

7 2,4,5-T (2,3,5,-T) alachlor (Lasso*) aldicarb (Temik*) aldoxycarb (Standak*) alloxydim sodium (Kusagard*) amitraz (Taktic*) amitrole (Kytrol*) ammoniacal copper sulfate (Copac*) anilazine (Dyrene*) anthraquinone (Corbit*) atrazine (tech) (AAtrex*) azadirachtin (Margosan-O*) azamethiphos (Alfacron*) azocyclotin (Peropal*) Bacillus thuringiensis (Gnatrol*) benomyl (Benlate*) bentazon (Basagran*) bitertanol (Baycor*) Bordeaux mixture (Nutra-Spray*) bromacil (Hyvar*) bromadiolone (Boot Hill*, Maki*) bromofenoxim (Faneron*) (WP) bromoxynil (Emblem*) buminafos (Trakephon*) bupirimate (Nimrod*) butylate (Sutan+*) butylate (Anelda* Plus) captan (Captanex*) captfol (Haipen*) carbendazim (Delsene*) carbetamide (Carbetamex*) carboxin (Vitavax*) chinosol (Beltanol L*) chloramben (Amniben*) chloranil (Chloranil) chlorbromuron (Maloran*) chlordimeform (Chlordimeform) chlorflurenol (Maintain A*) chloridazon (Pyramin*) chlormequat chloride (Cycocel*) chlorobenzilate (Benzilan*) chlorophacinone (Caid*, Rozol*) chloropicrin (Chlor-O-Pic*) chlorothalonil (Bravo*) chlorotoluron (Dicuran*) chloroxuron (Tenoran*) chlorpropham (Taterpex*, Bud Nip*) clofentezine (Apollo* SC) copper oxide (Nordox*) copper oxychloride (form) (Recoup*) cyanazine (Bladex*) cycloate (Ro-Neet*) cycloxydim (Focus*) cyhexatin (Metaran*) cyproconazole (Sentinel*)dalapon (Dalacide*) daminozide (B-Nine*) MCPA (Chiptox*, Weedar*) MCPB (Thistrol*) mecoprop (Propal*) mecoprop-p (Duplosan*KV) MEMC (Bagalol*) DCNA (Botran*) desmetryn (Semeron*) dibromochloropropane (Nemagon*) dicamba (Banvel*) dichlobenil (Casoron*) dichlofenthion (form) (VC-13 Nemacide*) dichloroprop-p (Duplosan* DP) dichlorprop (Polymone*) diclofop-methyl (Hoelon* 3EC) dicofol (Kelthane*) dienochlor (Pentac*) diflubenzuron (Dimilin*) dikegulac sodium (Atrimmec*) dimethirimol (Milcurb*) diniconazole-m (Spotless*) dinocap (Karathane*) diquat dibromide (Reward*) dithianon (Delan*) dithiocarbamates (Metam-sodium, Dithane*) diuron ((Seduron*) dodemorph acetate (E.C.) (Meltatox*) dodine (Melprex*) endothall (Entothal*) epoxiconazole (OPUS*) ethephon (Cerone*) ethidimuron (Ustilan*) ethion (Ethiol*) ethirimol (Ethirimol) ethofumesate (Nortron*) ethylfluralin (Sonalan*) fenaminosulf (Lesan*) fenamiphos (Nemacur*) fenarimol (Rubigan*) fenfuram (Pano-ram*) fenpropimorph (Funbas*) fentin hydroxide (Brestanid*) fenuron (Fenuron) ferbam (Carbamate*) fluometuron (Cotoran*) fluorodifen (Preforan*) fluoroglycofen (Complete*) folpet (Folpan*) fosamine ammonium (Krenite*) fuberidazole (Fuberidazol) furalaxyl (Fongarid*) gibberellic acid (ProGibb*, Gibrel*) glyodin (Glyodin) glyphosate (Round-Up*) glyphosate (Pondmaster*) guazatine (Kenopel*) indole-3-butyric acid (Hormodin*) iprodione (Chipco*) Isopropalin (Paarlan*) isoproturon (Alon*) lenacil (Venzar*) linuron (Lorox*) maneb (Manex*) profluralin (Tolban*) prometon (Pramitol*) prometryn (Caparol*) pronamide (Kerb*) propachlor (Ramrod*)

8 mepiquat chloride (Pix*) metalaxyl (Ridomil*) metalaxyl (Apron*, Subdue*) metaldehyde (Slug N' Snail*) methamitron (Goltix*) methazole (Probe*) methoxychlor (Marlate* -, Dusts toxic) methyl bromide (Meth-O-Gas*) Metiram (Polyram* DF) metobromuron (Patoran*) metolachlor (Dual*, Pennant*) metoxuron (Dosanex*) metribuzin (Sencor*) monalide (Potablan*) monolinuron (Aresin*) monuron (Monuron) MSMA (Diumate*, Daconate*) nabam (Spring-Bak*) napropamide (Devrinol*) naptalam acid (Alanap*) naptalam (Alanap*-L, Rescue*) nicotine (Nicotine) nitralin (Planavin*) nitrapyrin (N-Serve*) nitrofen (Nip*, Tok*) norflurazon (Evital*, Predict*) nuarimol (Trimdal*) oryzalin (Surflan*) ovex (Sappiran*) oxycarboxin (Plantvax*) oxyfluorfen (Goal*) oxythioquinox (Morestan*) paraquat (Gramoxone*, Starfire*) PCNB (Terraclor*, Turfcide*) pendimethalin (Prowl*) phosalone (Asofene*, Zolone*) phenmedipham (Spin-Aid*, Betanal*) picloram (Grazon*, Tordon*) pirimicarb (Pirimor*) PMA (Unisan*) prochloraz (Abavit*, Omega*) procymidone (Sumilex*) propam (Birgin*) propamocarb hydrochloride (Banol*, Prevex*) propargite (Comite*, Omite*) propazine (Milo-Pro*, Primatol*P) propineb (Airone*, Antracol*) prothiocarb (Previcur*) pyrethrins (EC toxic, sprays repellant effects) pyridate (Tough*) pyroquilon (Coratop*, Fongorene*) quinclorac (Facet*) quizalofop-ethyl (Assure*) rotenone (Prentox*, Prenfish*) ryania (Natur-Gro R-50) sabdilla (Sabdilla) sethoxydim (Poast*, Vantage*) simazine (Princep*) sulfur (Uniflow*, Sulfox*, Cosan*) TCA (TCA) terbacil (Sinbar*) terbumeton (Caragard*) terbutryn (Terbutrex*) tetradifon (Tedion*) thiabendazole (Arbortect*, Mertect*) thiophanate-methyl (Pinnacle*) thiram (AAtack*, Chipco*) triadimefon (Bayleton*) triadimenol (Baytan*) tribufos (Folex*, DEF*) trichlamide (Hataclean*) trichlorfon (Dipterex*, Proxol*) triclopyr (Garlon*, Pathfinder*, Remedy*) trietrazine (Trietrazine) trifluralin (Treflan*) triphenyltin hydroxide (Brestanid*) validamycin A (Validacin) vernolate (Vernam*) vinclozolin (Curalan*, Ornalin*) warfarin(co-rax*, Cov-R-Tox*) WSSA (Herbisan* 5(EXD, Sulfasan*) zineb (Cuprothex*) ziram (Ziram 76*) Πίνακας 5. Υπολειματικότητα επιλεγμένων ουσιών σε ώρες ανάλογα με την κατηγορία τοξικότητάς τους (I, II, III-IV) I. Abamectin 1 ημέρα Diazinon (υγρό) 1-2 ημέρes Dibrom 1.5 ημέρα Permethrin EC 1-2 ημέρes Dimethoate EC 3 ημέρes Cypermethrin EC >3 ημέρes Deltamethrin EC 1 ημέρα Cygon 7 ημέρes Carbofuran SC 7-10 ημέρes azinphos-methyl EC 2.5 ημέρes

9 Chlorpyrifos EC 4-6 ημέρes Furadan 480 F 5 ημέρes Malathion ULV (225 ml/acre or more) 5.5 ημέρes Methamidophos SL 1 ημέρα Acephate WP > 3 ημέρes Carbaryl WP 3-12 ημέρes Carbaryl XLR (more than 1.4 L/ac) > 1 ημέρα Guthion 5 ημέρes Lagon 7 ημέρes Temik G (aldicarb) (τουλάχιστον 4 εβδομάδες πριν την άνθηση Lannate 1.5 ημέρα Lorsban 3.5 ημέρες Orthene 2.5 ημέρες Pyrinex 3.5 ημέρες Sevin 7 ημέρες Sniper 5 ημέρες II. Malathion EC 2 ημέρες Endosulfan (more than 0.6 L/acre) 8 ώρες Metasystox-R 0.5 ημέρες XLR (carbaryl) 1.4 L/acre or less (not 1:19 dilution) 8 ώρες Decis 1 ημέρα Disulfoton (Di-Syston) 2-7 ώρες Pirimor 0.5 ημέρες Thiodan 2 ημέρες III-IV. Trichlorfon 3-6 ώρες Methomyl 2 ώρες Malathion ULV (85 ml/ac or less) 3 ώρες Oil sprays (superior type) < 3 ώρες Endosulfan 0.6 L/ac or less) 2-3 ώρες Bt (Dipel, Thuricide, etc) 2 ώρες Dicofol (Kelthane) 2 ώρες Fluvalinate (Mavrik) 2 ώρες

10 Εικόνα 2. Ο κύκλος των φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον (από H. Cooke, 2000)

11 Ενότητα 2η: Επιδράσεις - συμπτώματα δηλητηριάσεων 6. Πως επιδρούν τα φυτο-προστατευτικά προϊόντα στις μέλισσες Ανάλογα με τη μορφή με την οποία εφαρμόζεται το κάθε σκεύασμα στις καλλιέργειες, η τοξικότητα διαφέρει. Περισσότερο επικίνδυνα είναι τα σκευάσματα που εφαρμόζονται με νεφελοψεκαστήρες (Εικόνα 3) ή είναι σε μικροκάψουλες δεδομένου ότι αυτό βοηθάει στη ακούσια μεταφορά της επικίνδυνης ουσίας μέσα στην κυψέλη και στην αποθήκευσή της στη γύρη και στο νέκταρ. Συνέπεια αυτού είναι οι επόμενες γενεές γόνου να εκτρέφονται με τη μολυσμένη γύρη και να μολύνονται τα προϊόντα της κυψέλης. Εικόνα 3. Ψεκασμός καλλιέργειας [φωτογρ. Φ. Χατζήνα] Με μερικές εξαιρέσεις, τα φάρμακα που εφαρμόζονται σαν σκόνες επίπασης (Dusts) είναι πιο επικίνδυνα στις μέλισσες από αυτά που ψεκάζονται επειδή οι σκόνες κατακρατούνται πάρα πολύ καλά στο τρίχωμα των μελισσών. Οι βρέξιμες σκόνες (Wettable Powders) είναι επίσης πολύ επικίνδυνες από τα γαλακτωματοποιήσιμα (EC) ή υδατοδιαλυτά (SL) σκευάσματα γιατί το νερό εξατμίζεται από την επιφάνεια των φυλλωμάτων και στη συνέχεια το φυτοφάρμακο συμπεριφέρεται ως σκόνη. Ψεκασμοί με σκευάσματα υπέρμικρου όγκου (ULV Ultra Low Volume) είναι πιο τοξικά από τα κανονικού ψεκασμού σκευάσματα επειδή επιδρούν στο αναπνευστικό σύστημα των μελισσών. Ο κίνδυνος για τις μέλισσες αυξάνεται όταν χρησιμοποιούνται εντομοκτόνα σε μορφή μικροκάψουλων (CS), γιατί μεταφέρονται πίσω στις κυψέλες κατά τον ίδιο τρόπο που μεταφέρεται η γύρη και μπορεί να σκοτώσει νέες και ενήλικες μέλισσες επειδή το φυτοφάρμακο ελευθερώνεται μέσα από το τοίχωμα της κάψουλας. Τα κοκκώδη φάρμακα (Granular) είναι η ασφαλέστερη μέθοδος εφαρμογής. Οι αεροψεκασμοί είναι περισσότερο επικίνδυνοι από τους ψεκασμούς από το έδαφος. Η απόρριψη των κενών συσκευασιών των γεωργικών φαρμάκων σε αποστραγγιστικά

12 κανάλια και όχι σε κάδους απορριμμάτων αυξάνει τους κινδύνους μόλυνσης των μελισσών και του περιβάλλοντος γενικότερα. Υπάρχουν επίσης και να νέα γενιάς σκευάσματα που επενδύουν τους σπόρους των φυτών. Οι ουσίες αυτές περνούν στο νέκταρ και τη γύρη των φυτών και μπορεί να αποβούν πολύ τοξικές για τις μέλισσες. Οι χαμηλές θερμοκρασίες παρατείνουν την υπολειμματικότητα του εντομοκτόνου έως και 20 φορές ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες το διασπούν πιο γρήγορα. Τα φάρμακα της κατηγορίας Πυρεθροειδή, Οργανοφωσφορικά, Καρβαμιδικά είναι από τοξικά έως πολύ τοξικά στις μέλισσες Κάποια βακτήρια, πρωτόζωα και ιοί που συνήθως χρησιμοποιούνται για βιολογική καταπολέμηση συνιστούν σοβαρό κίνδυνο. Τα ζιζανιοκτόνα, τα αποφυλλωτικά και τα αποξηραντικά όπως το PARAQUAT αναφέρονται ότι είναι πολύ τοξικά. Οι φερομόνες, τα προσελκυστικά και άλλες ορμόνες συνήθως δεν προκαλούν προβλήματα στις μέλισσες. Οι συνδυασμοί πολλών φυτοφαρμάκων είναι περισσότεροι επικίνδυνοι απ ότι τα ίδια μεμονωμένα φυτοφάρμακα. Τα μυκητοκτόνα φαίνεται ότι προκαλούν λίγα προβλήματα αλλά όταν συνδυάζονται με πυρεθροειδή αυξάνεται η τοξικότητα (Colin & Belzunces 1992, Pilling et al. 1995). Η διάγνωση των δηλητηριάσεων των μελισσών από τα φυτο-προστατευτικά προϊόντα στηρίζεται κυρίως στο ιστορικό και τις τοξικολογικές εξετάσεις. Από τοξικολογικούς ελέγχους μελισσών που έγιναν στην Ελλάδα για τα έτη (Αντωνίου και Ζαντόπουλος 2005), ποσοστό 30% των δειγμάτων (15 δείγματα) βρέθηκαν θετικά για τουλάχιστον μία τοξική ουσία. Από τις ουσίες που ανιχνεύτηκαν οι 4 ήταν οργανοσφωσφορικά εντομοκτόνα (μεθαμιδοφός, μαλαθείο, κουμαφός), οι 2 καρβαμιδικά εντομοκτόνα (μεθομύλ, καρμποφουράν), οι 5 ζιζανιοκτόνα και 3 πυρεθρίνες. Σε παρόμοια έρευνα για τα έτη το ποσοστό των θετικών δειγμάτων ήταν 19%. Να σημειωθεί ότι από την ίδια έρευνα έγινε γνωστό ότι το 66% των περιπτώσεων τοξικότητας οφείλονταν σε πρόσληψη των τοξικών ουσιών από τον περιβάλλοντα χώρο (πχ. ψεκασμοί). Επίσης σε έρευνα που έγινε στη Μ. Βρετανία μεταξύ 1995 και 2001 βρέθηκε ότι οι δηλητηριάσεις των μελισσών οφείλονταν στα φυτοπροστατευτικά προϊόντα και σε ποσοστά όπως φαίνονται στην Εικόνα 4. 11% Χλωριωμένοι υδρογονάνθρακες 4% Οργανοφωσφορικά 14% Καρβαμιδικά 42% Συνθετικά πυρεθροειδή 29% Άλλες ουσίες Εικόνα 4. Αιτίες δηλητηριάσεων μελισσών στη Μ. Βρετανία

13 7. Άμεσες επιδράσεις στις μέλισσες - συμπτώματα Από διάφορες μελέτες έχει ήδη βρεθεί ότι η μέλισσα είναι ένα από τα πλέον ευαίσθητα έντομα του πλανήτη. Οι τρόποι με τους οποίους δηλητηριάζονται οι μέλισσες είναι: α) η εφαρμογή εντομοκτόνων στις καλλιέργειες και η ρύπανση της άγριας βλάστησης και υδάτινων πόρων στην περίοδο άνθησης και β) η συλλογή μολυσμένης γύρης και νέκταρος. Τα φυτο-προστατευτικά προϊόντα μπορούν να εισέλθουν στο σώμα της μέλισσας είτε με άμεση επαφή (επειδή βρέθηκαν μέσα στο νέφος του φυτοφαρμάκου ή επειδή περπατούν επάνω στα φύλλα και στ άνθη που έχουν δεχθεί εφαρμογή με φυτοφάρμακο), είτε με τα στοματικά μόρια και με άμεση κατάποση (μέσω του νέκταρος, της γύρης και του νερού), είτε με το αναπνευστικό σύστημα (μέσω των μικροσταγονιδίων του φυτοφαρμάκου που εισέρχεται στο αναπνευστικό τους σύστημα). Η οξεία τοξικότητα των μελισσών εκφράζεται: α) με άμεσο θάνατο στην καλλιέργεια ειδιαίτερα όταν γίνονται αεροψεκασμοί. Πολλές φορές έχουν αναφερθεί θάνατοι μελισσών μετά από αεροψεκασμό που μοιάζει με βροχή. Όταν οι μέλισσες πεθαίνουν στην καλλιέργεια, οι μελισσοκόμοι δεν βλέπουν νεκρές μέλισσες μπροστά στις κυψέλες τους και δεν γνωρίζουν ότι τα μελισσοσμήνη έχουν δηλητηριαστεί. Από την άλλη πλευρά όμως αυτό είναι καλύτερο γιατί έτσι δεν μεταφέρεται η μολυσμένη γύρη και το νέκταρ μέσα στις κυψέλες. β) με θάνατο μπροστά ή μέσα στην κυψέλη (Εικόνα 5). Το σύμπτωμα αυτό είναι χαρακτηριστικό των ψεκασμών στην περίοδο άνθησης των καλλιεργειών και συμβαίνει είτε γιατί οι συλλέκτριες πεθαίνουν μόλις φτάσου, είτε γιατί τις σκοτώνουν οι φρουροί, είτε γιατί πεθάνανε λίγο μετά την επιστροφή τους ή τις επόμενες ημέρες. Εικόνα 5. Δηλητηριασμένες μέλισσες μπροστά στη κυψέλη [φωτογρ. Λ. Χαριστός] Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι ο αριθμός των νεκρών μελισσών ανά ημέρα μπροστά στη κυψέλη δηλώνει και τη σοβαρότητα της δηλητηρίασης που έχει επέλθει στο σμήνος. Για παράδειγμα σε εποχές πλήρους δραστηριότητας και μεγάλης ανάπτυξης του σμήνους: νεκρές μέλισσες την ημέρα δηλώνουν φυσιολογικό θάνατο, νεκρές μέλισσες την ημέρα δηλώνουν χαμηλή τοξικότητα,

14 νεκρές μέλισσες την ημέρα δηλώνουν μέτρια τοξικότητα, 1000 ή περισσότερες νεκρές μέλισσες την ημέρα δηλώνουν υψηλή τοξικότητα. Τα γενικότερα συμπτώματα της δηλητηρίασης των μελισσών είναι: Νεκρές μέλισσες κάτω από τα δέντρα ή και πάνω στα άνθη Ξαφνικό αδυνάτισμα των μελισσιών Ο γόνος προσβάλλεται από σηψηγονίες Οι μέλισσες γίνονται περισσότερο επιθετικές Οι συλλέκτριες μέλισσες που μεταφέρουν μολυσμένη τροφή διώχνονται διότι μεταφέρουν την οσμή του φυτοφαρμάκου Ιδιαίτερα συμπτώματα: Αρκετές νεκρές μέλισσες στην είσοδο της κυψέλης με τη γλώσσα εκτεταμένη προς τα εμπρός και κολλώδη Οι μέλισσες χάνουν τον προσανατολισμό τους, είναι νωθρές και αδέξιες, τα φτερά τους είναι αγκιστρωμένα και προς τα πλάγια Ημι-παράλυτες μέλισσες που κάνουν σπασμωδικές κινήσεις, με φτερά απλωμένα και στριφογύρισμα με την πλάτη Επιθετικές μέλισσες, παράλυτες, σπασμωδικές κινήσεις της κοιλιάς Σταμάτημα ωοτοκίας, αντικατάσταση βασίλισσας Μέλισσες που κάνουν εμετό πριν πεθάνουν Μέλισσες που είναι χωρίς τρίχωμα, γυαλιστερές, μαύρες και επιθετικές 8. Έμμεσες επιδράσεις στις μέλισσες - συμπτώματα Οι έμμεσες επιδράσεις των φυτο-προστατευτικών προϊόντων στις μέλισσες εκφράζονται με διάφορους τρόπους, όπως: διακοπή ωοτοκίας της βασίλισσας, επιθετικότητα, μείωση ικανότητας προσανατολισμού, μείωση της υγιεινής συμπεριφοράς, μείωση ικανότητας μνήμης λιμοκτονία, υποθερμία, θανάτωση του γόνου, μείωση παραγωγικότητας, αναστολή της φυσιολογικής λειτουργίας της καρδιάς, καταστροφή μέρους του εγκεφάλου της μέλισσας. Οι επιδράσεις αυτές μπορεί να είναι και καταστροφικότερες δεδομένου ότι τα συμπτώματα δεν είναι πάντα εμφανή και δεν παίρνονται τα κατάλληλα μέτρα για την εξάλειψή τους. Δημιουργούνται ως αποτέλεσμα των φυτοφαρμάκων που ενώ δεν θανατώνουν τη μέλισσα είναι όμως ικανά να μειώσουν ή και να καταστρέψουν τη λειτουργία διαφόρων συστημάτων στον οργανισμό της ενήλικης μέλισσας ή της προνύμφης. Το μολυσμένο νέκταρ και η γύρη που αποθηκεύονται στην κυψέλη και καταναλώνονται αργά δημιουργούν τέτοια συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά την εφαρμογή του φυτοφαρμάκου (Fleche et al. 1997). Χαρακτηριστικά παραδείγματα έμμεσων καταστροφικών επιδράσεων διαφόρων φυτοφαρμάκων αναφέρονται παρακάτω: Όταν σε προνύμφες μελισσών έγινε επίδραση με υδροξυουρία (hydroxyurea) οι ενήλικες μέλισσες που προήλθαν από τις προνύμφες αυτές είχαν κάποιο μέρους του εγκεφάλους τους κατεστραμμένο, ανάλογα με την ποσότητα της ουσίας που τους δόθηκε. Στην εικόνα 6 φαίνονται καθαρά οι σχετικές αλλαγές στο μέρος του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την ικανότητα μάθησης και μνήμης της μέλισσας.

15 Εικόνα 6. Καταστροφή μέρους του εγκεφάλου των μελισσών (mushroom bodies) μετά από επίδραση υδροξυουρίας σε προνύμφες (από Giurfa, 2003) Μελέτες στο Αριστοτέλειο Παν. Θεσσαλονίκης από τον Καθ. κ. Θεοφιλίδη και τους συνεργάτες του (Εργ. Φυσιολογίας Ζώων, Τμ. Βιολογίας) έχουν δείξει την επίδραση συγκεκριμένων φυτοφαρμάκων (συμπεριλαμβανομένου του Gouchoimidacloprid) στη λειτουργία της καρδιάς και του αναπνευστικού ρυθμού της μέλισσας. Η καρδιά της μέλισσας είναι περισσότερο ευαίσθητη στην επίδραση των φυτοφαρμάκων και η λειτουργία της σταματά σε δοσολογίες που η καρδιά του βατράχου δεν δείχνει μειωμένη αντιδράσει ακόμα (Εικόνα 7, Εικόνα 8). Εικόνα 7. Η καμπύλη αντίδρασης της καρδιάς της μέλισσας, του βατράχου και ενός σκαθαριού στην εφαρμογή διαφορετικών δοσολογιών του 2,4- Dichlorophenoxyacetic acid (από Papaefthimiou et al. 2002).

16 Εικόνα 8. Η αλλαγή στον καρδιακό παλμό της μέλισσας μετά από εφαρμογή με Deltamethrin στο εργαστήριο (από Papaefthimiou & Theofilidis 2001). Η επίδραση των φυτοφαρμάκων έχει μελετηθεί και στα άλλα είδη μελισσών (Tasei 2001) και κυρίως στους βομβίνους. (Thomson 2001). Πιστεύεται ότι ο σημαντικότερος παράγοντας μειωμένων πληθυσμών βομβίνων στη Μ. Βρετανία τα τελευταία 20 έτη είναι η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων. 9. Συνήθεις τρόποι ελέγχου των επιδράσεων Διάφοροι τρόποι έχουν αναπτυχθεί για τον έλεγχο της επίδρασης των φυτοπροστατευτικών ουσιών αλλά και των περιβαλλοντικών ρύπων στους ζωντανούς οργανισμούς και ειδικότερα στη μέλισσα (van der Steen 2001). Τα LD50 τεστ αφορούν την οξεία τοξικότητα μετά από επαφή αλλά και κατάποση (Εικόνα 9). Εικόνα 9. Ο έλεγχος της μέσης θανατηφόρας δόσης (LD50) μετά από κατάποση (από Donovan & Elliott, 2001)

17 Άλλα τεστ αφορούν την επίδραση στις μέλισσες μετά από επαφή, κατάποση ή αναπνοή σε εργαστηριακές συνθήκες (Stute 1991). Άλλα ελέγχουν την συμπεριφορά και τη διάρκεια ζωής σε συνθήκες αγρού ή ημι-αγρού (μικρά τούνελ) (Εικόνα 10, 11). Εικόνα 10. Montana) Έλεγχος επίδρασης φυτοφαρμάκου σε τούνελ (από Bee Alert-Univ. οf Εικόνα 11. Παρατηρήσεις στη συμπεριφορά και τη διάρκεια ζωής των μελισσών σε συνθήκες αγρού [φωτογρ. Λ. Χαριστός] Άλλα τεστ ελέγχουν την επιθετικότητα και την ανάπτυξη του γόνου ή την επίδραση στην συμπεριφορά υγιεινής των μελισσών. Το τεστ της συμπεριφοράς υγιεινής περιλαμβάνει την ψύξη ενός μέρους του κλειστού γόνου και τη μέτρηση της ικανότητας των μελισσών να αντιλαμβάνονται τις νεκρές προνύμφες πολύ γρήγορα (Εικόνα 12). Βεβαίως αν και τα παραπάνω είναι από τους συνηθέστερους τρόπους ελέγχων των επιδράσεων των φυτοφαρμάκων στις μέλισσες, οι έλεγχοι στη φυσιολογία (νευρικό σύστημα, αναπνευστικό και κυκλοφορικό), την ανάπτυξη (αναπαραγωγή, εξέλιξη) και στη συμπεριφορά των μελισσών (παραπλάνηση, μνήμη, μάθηση) αποτελούν βασικότατες πηγές συμπερασμάτων.

18 Εικόνα 12. Το τεστ της συμπεριφοράς υγιεινής (από Bee Alert-Univ. οf Montana)

19 Ενότητα 3η: Προστασία των μελισσών 10. Παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την προστασία των μελισσών: Χρόνος ψεκασμού: Η καλύτερη ώρα της ημέρας για τους ψεκασμούς είναι αργά το απόγευμα και όταν οι περισσότερες μέλισσες επιστρέφουν στην κυψέλη τους ( π.μ.). Επίσης σε εποχές που δεν υπάρχει ανθοφορία όπου αυτό είναι εφικτό Θερμοκρασία περιβάλλοντος: Οι χαμηλές θερμοκρασίες παρατείνουν την υπολειμματικότητα του εντομοκτόνου έως και 20 φορές ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες το κάνουν περισσότερο τοξικό και το διασπούν πιο γρήγορα Είδος εντομοκτόνου, εφαρμογή και δράση: πρέπει πάντα να προτιμούνται τα λιγότερο τοξικά σκευάσματα και να μην γίνεται ανάμιξη σκευασμάτων Άλλες κλιματολογικές συνθήκες: πρέπει να αποφεύγονται οι ημέρες με άνεμο Συνεργασία μελισσοκόμου % καλλιεργητή: εάν υπάρχει συνεργασία του καλλιεργητή με τον μελισσοκόμο οι απώλειες είναι μηδαμινές ή πολύ λίγες. Η αμειβόμενη επικονίαση είναι ένα μέτρο που επιφέρει κέρδος στον μελισσοκόμο και αναγκάζει τον καλλιεργητή να λάβει υπόψη του την ύπαρξη κυψελών κοντά ή μέσα στην καλλιέργειά του. Πρέπει να υπάρχουν σχέσης συνεργασίας μεταξύ μελισσοκόμων και καλλιεργητών και να γνωρίζει ο καθένας τις υποχρεώσεις και τα οφέλη του. 11. Προφυλάξεις από πλευράς καλλιεργητών Χρήση των λιγότερο τοξικών σκευασμάτων Χρήση των σκευασμάτων που έχουν την μικρότερη υπολλειματική δράση (σε ώρες) Εφαρμογή ψεκασμών πριν την ανθοφορία Εφαρμογή ψεκασμών αργά το απόγευμα ή το βράδυ Αυστηρή εφαρμογή των ψεκασμών σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης κάθε σκευάσματος Προειδοποίηση του μελισσοκόμου για τον επικείμενο ψεκασμό Κόψιμο των ζιζανίων για να μην υπάρχει η ανάγκη ψεκασμών τους Κόψιμο των ανθισμένων ζιζανίων για να μην τα επισκέπτονται οι μέλισσες όταν δεν επισκέπτονται ακόμα τη μη ανθισμένη καλλιέργεια που ψεκάζεται Χρήση φυτο-προστατευτικών προϊόντων όταν είναι απολύτως απαραίτητα και όχι για προληπτικούς λόγους. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται και το κόστος του καλλιεργητή 12. Προφυλάξεις από πλευράς μελισσοκόμων Μεταφορά μελισσοκομείου σε άλλη καλλιέργεια ή περιοχή, εφόσον έχει ειδοποιηθεί ή γνωρίζει πότε θα προκύψει το πρόβλημα Περιορισμός μελισσών στις κυψέλες τους είτε με ειδικά υγρά σκεπάσματα (λινάτσες) είτε ψεκάζοντας με νερό μπροστά στις κυψέλες για την ημέρα ή τις ημέρες που ακολουθούν τον ψεκασμό Πρέπει να δηλώνεται η θέση του μελισσοκομείου στους Δήμους, στα Κέντρα Γεωργικών Εφαρμογών και να αναγράφεται στις κυψέλες κάποιο τηλέφωνο για άμεση επικοινωνία

20 Τοποθέτηση μελισσοκομείων, σε σχέση με την καλλιέργεια, σε πλευρές από τις οποίες φυσάει συνήθως και όχι προς τα εκεί που φυσάει ο άνεμος Μη επιστροφή των κυψελών σε καλλιέργεια που έχει ψεκαστεί με πολύ τοξικό φυτοφάρμακο αν δεν περάσουν πρώτα τουλάχιστον 2 ή περισσότερες ημέρες Χρησιμοποίηση πολύ δυνατών μελισσοσμηνών για να μπορούν να ανακάμπτουν γρηγορότερα. Προσοχή χρειάζεται γιατί τα δυνατά μελισσοσμήνη ταξιδεύουν μακρύτερα για συλλογή τροφής και μπορεί να δηλητηριαστούν και από μακρινές καλλιέργειες πιο εύκολα από τα μικρότερα Να αποφεύγονται οι περιοχές ή οι καλλιέργειες που συνήθως ψεκάζονται ή ο σπόρος τους είναι επενδεδυμμέος με πολύ τοξικά σκευάσματα (π.χ. Caucho). Μέτρα περιποίησης των μελισσιών: Από τη στιγμή που ο μελισσοκόμος παρατηρήσει τα πρώτα συμπτώματα δηλητηρίασης ή ακόμα και ενδείξεις θα πρέπει να λάβει τα μέτρα του. Ανάμεσα σε αυτά συγκαταλέγονται Μεταφορά του μελισσοκομείου σε άλλη περιοχή Συλλογή ζωντανών μελισσών ( ) και αποστολή σε τοξικολογικό εργαστήριο για ανάλυση Τροφοδότηση των μελισσιών με καθαρή γύρη και σιρόπι Αφαίρεση των τελάρων της δηλητηριασμένης γύρης ή και το σκέπασμα των κελιών γύρης γύρω από το γόνο (με λιωμένο κερί) Προσθήκη εκκολαπτόμενου γόνου για ενίσχυση των μελισσοσμηνών Εισαγωγή νέας βασίλισσας ένα υπάρχουν ενδείξεις αντικατάστασης ή μειωμένης παραγωγικότητας Αποφυγή λεηλασίας και παραπλάνησης για να μην επιμολυνθούν και άλλα μελισσοσμήνη Εφοδιασμός με φρέσκο και καθαρό πόσιμο νερό. 13. Νομοθετικά μέτρα Για την προστασία των μελισσών από τα φυτο-προστατευτικά προϊόντα υπάρχει συγκεκριμένη Ευρωπαϊκή και Εθνική νομοθεσία (για παράδειγμα το ΠΔ 115/97). Η μέλισσα αποτελεί έναν από τους πλέον σημαντικούς δείκτες τοξικότητας κάποιας ουσίας. Έτσι οποιαδήποτε αρνητική επίδραση κάποιας ουσίας βρεθεί στις μέλισσες, η ουσία αυτή δεν μπορεί να εγκριθεί για χρήση. Επιπλέον, όλα τα εμπορικά σκευάσματα πρέπει να αναγράφουν την κατηγορία τοξικότητας στην ετικέτα τους με ευανάγνωστα γράμματα. Σύμφωνα με το άρθρο 31 παρ.12 του Νόμου 2538/ όποιος χρησιμοποιεί φάρμακα χωρίς να τηρεί τα επί της συσκευασίας αναγραφόμενα, τιμωρείται με ποινή από 1-6 μήνες και πρόστιμο Euro). Με την Υπουργική απόφαση / απαγορεύονται οι ψεκασμοί με εντομοκτόνα φάρμακα από την αρχή μέχρι το τέλος της ανθοφορίας στις καλλιέργειες: Αμυγδαλιάς, Βερικοκιάς, Δαμασκηνιάς, Ροδακινιάς, Κερασιάς, Βυσσινιάς, Αχλαδιάς, Μηλιάς, Κυδωνιάς, Ακτινιδιάς. Επιτρέπονται κατά την διάρκεια της ανθοφορίας των παραπάνω καλλιεργειών οι ψεκασμοί με μη μελισσοτοξικά φάρμακα (μυκητοκτόνα, βακτηριοκτόνα, βιολογικά σκευάσματα). Ψεκασμοί με εντομοκτόνα φάρμακα στις παραπάνω καλλιέργειες, επιτρέπονται πριν και μετά την ανθοφορία. Στις λοιπές καλλιέργειες απαγορεύονται επίσης οι ψεκασμοί με μελισσοτοξικά φάρμακα κατά την διάρκεια της ανθοφορίας.

21 Επιτρέπονται οι ψεκασμοί, μόνο μετά από άδεια της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης ή των κατά τόπους Κέντρων Γεωργικών Εφαρμογών κατά εξαίρεση και εφόσον έχουν ενημερωθεί σχετικά οι μελισσοκόμοι της περιοχής. Στις καλλιέργειες μεγάλης διάρκειας ανθοφορίας, όπως το βαμβάκι, τα κηπευτικά και άλλες, επιτρέπονται οι ψεκασμοί μόνον εφόσον ληφθούν ορισμένα προληπτικά μέτρα, όπως: 1. Χρήση των λιγότερο μελισσοτοξικών φαρμάκων. 2. Εφαρμογή ψεκασμών τις ώρες που μειώνεται η δραστηριότητα των μελισσών(κυρίως αργά το απόγευμα ή το βράδυ, π.μ.) 3. Προειδοποίηση των μελισσοκόμων, ώστε να απομακρύνουν τα μελίσσια τους από την περιοχή του ψεκασμού ή να τα κλείσουν κατά τις ώρες του ψεκασμού. 4. Οι μελισσοκόμοι πρέπει να δηλώνουν τη θέση του μελισσοκομείου τους, στους Δήμους, στα Κέντρα Γεωργικών Εφαρμογών και να αναγράφουν στις κυψέλες κάποιο τηλέφωνο για άμεση επικοινωνία μαζί τους. 14. Βιβλιογραφία BANASZAK J (2002). In Proceedings of the 6th European Bee Conference, Cardiff, UK, July 1-7, 2002, p DONOVAN B.J.and ELLIOT G.S. (2001). Honey bee response to high concentrations of some new spray adjuvants. New Zealand Plant Protection 54:51-55 (2001) COLIN, ME; BELZUNCES, LP (1992) Evidence of synergy between procloraz and deltamethrin in Apis mellifera L: a convenient biological approach. Pesticide Science, 36: GIURFA m (2003). The amazing mini-brain: lessons from the honey bee. Bee World 84(1): 5-18 PAPAEFTHIMIOU, CH.; THEOPHILIDIS G. (2001). The Cardiotoxic Action of the Pyrethroid Insecticide Deltamethrin, the azole Fungicide Prochloraz, and Their Synergy on the Semi- Isolated Heart of the Bee Apis mellifera macedonica. Pesticide Biochemistry and Physiology 69, (2001) PAPAEFTHIMIOU, CH: PAVLIDOU, V., GREGORC, A: THEOPHILIDIS, G (2002). The action of 2,4-Dichlorophenoxyacetic acid on the isolated heart of insect and amphibia. Environmental Toxicology and Pharmacology 11 (2002) PILLING E.D. (1995). Mechanism of Synergism between the Pyrethroid InsecticideCyhalothrin and the Imidazole Fungicide Prochloraz, in the honey bee (Apis mellifera L.) Pesticide Biochemistry and Physiology 52(1): 1-11 THOMPSON, H.M. (2001). Assessing the toxicity of pesticides to bumblebees (Bombus sp.) Apidologie 32 (2001) VAN DER STEEN J J.M. (2001) Review of the methods to determine the hazard and toxicity of pesticides to bumblebees. Apidologie 32: ΑΝΤΩΝΙΟΥ Β, ΖΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Ν (2005) Τοξικώσεις μελισσών από παρασιτοκτόνα. Τριμηνιαία Έκδοση του ΕΘΙΑΓΕ, Τεύχος 20, Απρίλιος Ιούνιος, 20-21

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟ-ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ) ΣΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟ-ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ) ΣΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ρ. Φανή Χατζήνα Βιολόγος, ιδάκτορας Μελισσοκοµίας Επικονίασης Ερευνήτρια Ινστ. Μελισσοκοµίας (ΕΘΙΑΓΕ) Τηλ. 23730-91297 Email: fhatjina@instmelissocomias.gr ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΟ-ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αρ. Πιστοπ.: Ε52 Ημερομηνία: 24,02,15 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Στοιχεία Πελάτη: Δ. ΚΑΤΖΟΥΡΙΔΗΣ Ι.ΦΩΤΙΟΥ Ο.Ε. Ημερομηνία Παραλαβής: 12,02,15 Στοιχεία Δείγματος: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΤΕΡΝΑ 4 Συσκευασία: ΦΙΑΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (4) Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (4) Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει 6.12.2008 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 328/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1213/2008 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 5ης Δεκεμβρίου 2008 για ένα συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου για τα έτη 2009,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ . ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Πελάτης / Client SOTIRALE BIO Ηµεροµηνία Έκδοσης / Date 8/1/2015 Ηµεροµηνία δειγµατοληψίας / Date of sampling 29/12/2014 Κωδικός δείγµατος / Sample code N61014 Είδος δείγµατος

Διαβάστε περισσότερα

MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων 0.03 0.01

MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων 0.03 0.01 ΑΡ. ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΗΜ. ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΠΡΟΙΟΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 61 766-24/04/13 Πατάτες (χώρα Αίγυπτος) ΕΥΡΗΜΑΤΑ (Δραστικές ουσίες) MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων ΕΥΡΗΜΑΤΑ (Δραστική σε mg / kg)

Διαβάστε περισσότερα

Αζωτούχα Φυτοφάρμακα Nitrogen-containing Pesticides

Αζωτούχα Φυτοφάρμακα Nitrogen-containing Pesticides Αζωτούχα Φυτοφάρμακα Nitrogen-containing Pesticides Απαιτούμενη ποσότητα δείγματος : Βέλτιστο 400g / Ελάχιστο 200g Μέθοδος : Το δείγμα εκχυλίζεται με ακετόνη. Προ της εκχύλισης προστίθεται κατάλληλη ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

MRL. mg / kg) 0.03 0.01

MRL. mg / kg) 0.03 0.01 ΑΡ. ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΗΜ. ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΠΡΟΙΟΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 61 766-24/04/13 Πατάτες (χώρα Αίγυπτος) 61 767-24/04/13 Πατάτες (χώρα ΕΥΡΗΜΑΤΑ ( ραστικές ουσίες) MRL (σε mg/kg) ΕΥΡΗΜΑΤΑ ( ραστική σε mg / kg) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ -

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων

Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων 2.1. ιείσδυση των φυτοφαρµάκων σε ζωικούς και φυτικούς οργανισµούς Για να εκδηλωθεί η δράση των φυτοφαρµάκων στα παράσιτα των φυτών, µέλη του ζωικού

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης. Παράρτηµα F1/Β16 του Πιστοποιητικού Aρ. 44-4

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης. Παράρτηµα F1/Β16 του Πιστοποιητικού Aρ. 44-4 Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Παράρτηµα F1/Β16 του Πιστοποιητικού Aρ. 44-4 ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ του Αναλυτικού Εργαστηρίου της AGROLAB A.E. (Εργαστήριο Αθηνών) Υλικά / Προϊόντα υποβαλλόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Λίμνες και ποτάμια της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων. Τοξικές ουσίες εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και δυστυχώς σε βαθμό που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης. ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης. ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Παράρτηµα F1/Α12 του Πιστοποιητικού Aρ. 44-4 ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ της ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ του Αναλυτικού Εργαστηρίου της AGROLAB A.E. (Εργαστήριο Θεσσαλονίκης) Υλικά / Προϊόντα Χηµικές

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γόνου & πληθυσμού στη διάρκεια του έτους

Ανάπτυξη γόνου & πληθυσμού στη διάρκεια του έτους Ποσότητα γόνου & ακμαίων μελισσών Μεταχείριση του μελισσιού κατά τη διάρκεια του έτους Ανάπτυξη γόνου & πληθυσμού στη διάρκεια του έτους Πληθυσμός Παραγωγική φάση Παράλληλη ανάπτυξη γόνος Μείωση γόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (GC-MS/MS) MULTI RESIDUE ANALYSIS (GC-MS/MS) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ( Results ) (mg / kg)

ΠΟΛΥ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (GC-MS/MS) MULTI RESIDUE ANALYSIS (GC-MS/MS) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ( Results ) (mg / kg) ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΚΩΔΙΚΟΣ OLITECN : 70936 ΠΕΛΑΤΗΣ: ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΡΓ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΙΚ. ΚΑΛΛΙΕΡΓ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗΣ : 08/11/2013 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ : 11/11/2013 ΔΗΛΟΥΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ ΕΛΑΙΟΥ : ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εντομοκτόνο. 100 ml ΠΡΟΣΟΧΗ. για την καταπολέμηση του Δάκου και του Πυρηνοτρήτη (καρπόβια γενιά) της Ελιάς, καθώς και της Πιερίδας του Λάχανου.

Εντομοκτόνο. 100 ml ΠΡΟΣΟΧΗ. για την καταπολέμηση του Δάκου και του Πυρηνοτρήτη (καρπόβια γενιά) της Ελιάς, καθώς και της Πιερίδας του Λάχανου. 100 ml Eλαιώδες Εναιώρημα (OD) Εγγυημένη σύνθεση: Δραστική ουσία: thiacloprid 10% β/ο, deltamethrin 1% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 88,72% β/β Εντομοκτόνο για την καταπολέμηση του Δάκου και του Πυρηνοτρήτη (καρπόβια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Παρενέργειες των φυτοφαρµάκων

Κεφάλαιο 3 Παρενέργειες των φυτοφαρµάκων Κεφάλαιο 3 Παρενέργειες των φυτοφαρµάκων 3.1. Τοξικότητα για τον άνθρωπο και τα άλλα θερµόαιµα Τα περισσότερα φυτοφάρµακα είναι από πάρα πολύ τοξικά µέχρι απλώς επικίνδυνα για τον άνθρωπο. Το γεγονός αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr 2 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ, ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 3 Μελισσοκομία Ι Η μελισσοκομία αποτελεί κλάδο της

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή µας χωρίς φυτοφάρµακα: Στο δρόµο προς µία Βιώσιµη Γεωργία

Η ζωή µας χωρίς φυτοφάρµακα: Στο δρόµο προς µία Βιώσιµη Γεωργία Η ζωή µας χωρίς φυτοφάρµακα: Στο δρόµο προς µία Βιώσιµη Γεωργία ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μάιος 2014 Η δραματική μείωση των πληθυσμών των άγριων και εκτρεφόμενων μελισσών που αναφέρεται τα τελευταία χρόνια στην

Διαβάστε περισσότερα

Talendo. proquinazid (προκουιναζίντ) 20% β/ο Μυκητοκτόνο. Γαλακτωματοποιήσιμο Υγρό (EC) Εγγυημένη σύνθεση:

Talendo. proquinazid (προκουιναζίντ) 20% β/ο Μυκητοκτόνο. Γαλακτωματοποιήσιμο Υγρό (EC) Εγγυημένη σύνθεση: TALENDO 20EC GR 250ML BKL K-31110 01/12/11 15:51 Page1 K-31110/011211 - GREECE - (COVER) PAGE 1 ΠΡΟΦΥΛΑΞΕIΣ Φυλάξτε το κλειδωμένο και μακριά από παιδιά. Φυλάξτε το μακριά από τρόφιμα, ποτά και ζωοτροφές.

Διαβάστε περισσότερα

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας.

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Βιολογική Γεωργία με Φυτικά ή φυσικά εντομοκτόνα Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Παρ' ότι δεν είναι και ο πλέον δόκιμος όρος (βιολογικά εντομοκτόνα),

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτικό Πρόγραμμα Επιτήρησης των Απωλειών στις Αποικίες των Μελισσών

Πιλοτικό Πρόγραμμα Επιτήρησης των Απωλειών στις Αποικίες των Μελισσών Πιλοτικό Πρόγραμμα Επιτήρησης των Απωλειών στις Αποικίες των Μελισσών Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής ΠΕ Ανατολικής Αττικής Εισηγήτρια: Ειρήνη Τσάλου Κτηνίατρος Τα τελευταία χρόνια απασχολεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ

ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ Tanacetum vulgare Asteraceae πύρεθρο: το φυτό πυρεθρίνες: τα φυσικά προϊόντα πυρεθροειδή: τα συνθετικά ανάλογα πυρεθρίνης Πύρεθρο: αειθαλή φυτά από την οικογένεια Asteraceae

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία, Διατροφή και Περιβάλλον

Φυτοπροστασία, Διατροφή και Περιβάλλον Φυτοπροστασία, Διατροφή και Περιβάλλον Δρ Ροδιτάκης Εμμανουήλ Ινστιτούτο Προστασίας Φυτών Ηρακλείου Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας Επιμορφωτική Ημερίδα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Γεωργία - Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

DuPont TM Talendo 20 EC ΜΥΚΗΤΟΚΤΟΝΟ

DuPont TM Talendo 20 EC ΜΥΚΗΤΟΚΤΟΝΟ TALENDO 20EC GR 250ML BKL K-37086 10/09/14 15:51 Page1 K-37086/31407 - GREECE - (COVER) PAGE 1 - Μακριά από παιδιά. - Μην τρώτε, πίνετε ή καπνίζετε, όταν χρησιμοποιείτε αυτό το προϊόν. - Φυλάσσεται κλειδωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων κατά του λεπιδόπτερου Thaumatopoea pityocampa στο αστικό περιβάλλον

Ασφάλεια χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων κατά του λεπιδόπτερου Thaumatopoea pityocampa στο αστικό περιβάλλον Ασφάλεια χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων κατά του λεπιδόπτερου Thaumatopoea pityocampa στο αστικό περιβάλλον Πασχαλίνα Παπαδάκη, Εργαστήριο Τοξικολογικού Ελέγχου Γεωργικών Φαρμάκων, Τμήμα Ελέγχου Γεωργικών

Διαβάστε περισσότερα

Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα

Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Εντομοκτόνα 1. Οργανοφωσφορικά 2. Καρβαμιδικά 3. Οργανοχλωριωμένα 4. Πυρεθροειδή 5. Πυραζόλια 6. Παρεμποδιστές Ανάπτυξης (ΙGRs) 7. Συνθετικά Ανάλογα φυτικών προϊόντων 8. Εντομοκτόνα φυσικής προέλευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός

Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός Photos by Christina Christodoulou Μέλισσες ένας πολύτιμος θησαυρός Χριστίνα Χριστοδούλου Γεωπόνος Μελισσοκομικού Κέντρου Κύπρου 1 Μέλισσα Έντομο ανήκει στα Υμενόπτερα. Θεωρείτε κοινωνικό και επικοινωνεί

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Φαρμακολογία. Δημήτρης Καρπούζας dkarpouzas@bio.uth.gr

Γεωργική Φαρμακολογία. Δημήτρης Καρπούζας dkarpouzas@bio.uth.gr Γεωργική Φαρμακολογία Δημήτρης Καρπούζας dkarpouzas@bio.uth.gr Εισαγωγή στην Γεωργική Φαρμακολογία Τι είναι τα γεωργικά φάρμακα Κατηγορίες γεωργικών φαρμάκων Παραγωγή γεωργικών φαρμάκων Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότεροι εχθροί και ασθένειες της ροδακινιάς

Κυριότεροι εχθροί και ασθένειες της ροδακινιάς Κυριότεροι εχθροί και ασθένειες της ροδακινιάς Ασθένειες Επιτραπέζια Ροδάκινα Καρκίνος των ριζών (Βακτήριο) Προσοχή όταν αγοράζουμε δενδρύλλια Νηματώδεις σκώληκες Αδρομυκώσειςβερτιτσιλλίωση Ο μύκητας ενδημεί

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλευτική δραστηριότητα

Μεταλλευτική δραστηριότητα Μεταλλευτική δραστηριότητα και μέλισσες A. Θρασυβούλου Εργαστήριο Μελισσοκομίας, ΑΠΘ H μεταλλευτική δραστηριότητα στη Χαλκιδική θα επηρεάσει σημαντικά το περιβάλλον της μέλισσας και συνεπώς την ίδια τη

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Φυτοπροστασία της Ελιάς ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Η ασθένεια του κυκλοκόνιου Γνωστή και ως μαύρισμα ή μουτζούρωμα ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια Συμπτώματα: Καφέ - Σταχτί κηλίδες στα φύλλα Φυλλόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΝΕΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΟ Ν. ΕΒΡΟΥ 23 24 Ιανουαρίου 2009, Ορεστιάδα Ν. Έβρου Μόσχος Πολυσίου Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Imperial Tech. Health Washer Machine % αποµάκρυνση 98.9 99.8 99.3 98.9 99.8 98.8 99.9 99.8 99.4 99.9 99.6 99.7

Imperial Tech. Health Washer Machine % αποµάκρυνση 98.9 99.8 99.3 98.9 99.8 98.8 99.9 99.8 99.4 99.9 99.6 99.7 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA XHMEIAΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Κ. ΦΥΤΙΑΝΟΣ ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI DEPARTMENT OF CHEMISTRΥ ENVIRONMENTAL POLLUTION

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

200ml ΠΡΟΣΟΧΗ. Ελαιώδες εναιώρημα (OD) Εγγυημένη σύνθεση: Δραστικές ουσίες: thiacloprid 24% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 76,33% β/β

200ml ΠΡΟΣΟΧΗ. Ελαιώδες εναιώρημα (OD) Εγγυημένη σύνθεση: Δραστικές ουσίες: thiacloprid 24% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 76,33% β/β 200ml Αρ. Έγκρ. Κυκλ. Υ.Α.Α.Τ.: 14354 / 21-12-2010 Ελαιώδες εναιώρημα (OD) Εγγυημένη σύνθεση: Δραστικές ουσίες: thiacloprid 24% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 76,33% β/β Διασυστηματικό εντομοκτόνο επαφής και στομάχου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ GIBBER 4SL

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ GIBBER 4SL 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 1.1 Εμπορικό όνομα : GIBBER 4 SL 1.2 Χρήση σκευάσματος : Φυτορρυθμιστική ουσία 1.3 Παρασκευαστής : L.GOBBI SRL ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Via Vallecalda 33, I-16013 Campo

Διαβάστε περισσότερα

Clio. Super 53.8/3.2 EC. Περιεχόμενο: 5 λίτρα ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟ. dimethenamid p + topramezone (ντιμεθέναμιντ πε + τοπραμεζόν) Γαλακτωματοποιήσιμο υγρό (EC)

Clio. Super 53.8/3.2 EC. Περιεχόμενο: 5 λίτρα ΖΙΖΑΝΙΟΚΤΟΝΟ. dimethenamid p + topramezone (ντιμεθέναμιντ πε + τοπραμεζόν) Γαλακτωματοποιήσιμο υγρό (EC) Clio Super 53.8/3.2 EC dimethenamid p + topramezone (ντιμεθέναμιντ πε + τοπραμεζόν) Γαλακτωματοποιήσιμο υγρό (EC) Διασυστηματικό ζιζανιοκτόνο φυλλώματος, μίγμα δύο δραστικών συστατικών με διαφορετικό τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Τα επίσημα στοιχεία μάς εμφανίζουν σε πολύ ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Με μια μικρή λεπτομέρεια: από τα οκτώ εργαστήρια που διενεργούν τους

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης

Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης Ζήσης Βρύζας Λέκτορας, Εργαστήριο Γεωργικής Φαρμακολογίας & Οικοτοξικολογίας, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης 17 Ιανουαρίου 2013, ΑΘΗΝΑ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Ιστορικό στρατηγικής μείωσης της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Maccani 4/12 WG. Περιεχόμενο: 1 κιλό

Maccani 4/12 WG. Περιεχόμενο: 1 κιλό Maccani 4/12 WG Pyraclostrobin/Dithianon (πυρακλόστρομπιν/ντιθιανόν) Εναιωρηματοποιήσιμοι κόκκοι (WG) Μυκητοκτόνο μίγμα των δραστικών ουσιών pyraclostrobin και dithianon, για την καταπολέμηση του φουζικλαδίου,

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Σημείωμα

Ενημερωτικό Σημείωμα Ενημερωτικό Σημείωμα Αθήνα, 3 εκεμβρίου 2013 Την 1η εκεμβρίου 2013, τα τρία νεονικοτινοειδή εντομοκτόνα thiamethoxam (που παράγεται από την Syngenta), imidacloprid και clothianidin (που παράγονται από

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

500 ml. Μυκητοκτόνο κατά του περονόσπορου, του ωιδίου και της φώμοψης στις οινοποιήσιμες ποικιλίες αμπελιού με ψεκασμό φυλλώματος.

500 ml. Μυκητοκτόνο κατά του περονόσπορου, του ωιδίου και της φώμοψης στις οινοποιήσιμες ποικιλίες αμπελιού με ψεκασμό φυλλώματος. L177355 GREC/12R 9.35/50 SC Azoxystrobin (αζοξυστρομπίν) (ομάδα στρομπιλουρινών) Folpet (φολπέτ) (ομάδα φθαλιμιδίων) Πυκνό εναιώρημα (SC) Aρ. Οριστ. Έγκρ. Kυκλ. Yπ. Αγρ. Ανάπτ.: 60253/28-4-09 ΕΓΓΥΗΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μαριέλλα Σαρρή Τα βιολογικά προϊόντα, είναι τρόφιµα τα οποία προέκυψαν µέσω της Βιολογικής ή Οργανικής Γεωργίας Σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων, το οποίο στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες,

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5 Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ 1ο Να κυκλώσετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Μεγάλες ποσότητες ανοσοσφαιρινών εκκρίνονται από τα: α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Εντοµοκτόνα, Ακαρεοκτόνα, Νηµατωδοκτόνα

Κεφάλαιο 5 Εντοµοκτόνα, Ακαρεοκτόνα, Νηµατωδοκτόνα Κεφάλαιο 5 Εντοµοκτόνα, Ακαρεοκτόνα, Νηµατωδοκτόνα Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετασθούν οι τρεις παραπάνω κατηγορίες ουσιών µαζί, εξαιτίας της χηµικής τους συγγένειας. Επιπλέον πολλά εντοµοκτόνα έχουν ακαρεοκτόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α Θέμα Β. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Ε ΑΦΟΫ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τµήµα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

«Δηλητηριάσεις Μελισσών στην Ανατολική Αττική ως συνέπεια των ψεκασμών των φοινικοειδών και όχι ΜΟΝΟ» Σοφία Γούναρη. Ερευνήτρια ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ»

«Δηλητηριάσεις Μελισσών στην Ανατολική Αττική ως συνέπεια των ψεκασμών των φοινικοειδών και όχι ΜΟΝΟ» Σοφία Γούναρη. Ερευνήτρια ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» «Δηλητηριάσεις Μελισσών στην Ανατολική Αττική ως συνέπεια των ψεκασμών των φοινικοειδών και όχι ΜΟΝΟ» Σοφία Γούναρη Ερευνήτρια ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» Το έντομο Το έντομο Rhynchophorus ferrugineus Η πρώτη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΠΣΤΦΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ

ΜΕΣΑΠΣΤΦΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΠΟΛΤΣΕΦΝΕΙΟ ΚΡΗΣΗ ΣΜΗΜΑ ΜΗΦΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΣΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΣΑΠΣΤΦΙΙΑΚΩΝ ΠΟΤΔΩΝ ««ΕΛΕΓΦΟ ΠΟΙΙΟΣΗΣΑ ΚΑΙΙ ΔΙΙΑΦΕΙΙΡΙΙΗ ΠΕΡΙΙΒΑΛΛΟΝΣΟ»» ΜΕΣΑΠΣΤΦΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ Μοντελοποίηση της Ροής και της Μεταφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Χρήστος Γ. Αθανασίου Εργαστήριο Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΝΤΟΜΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Κύριοι εχθροί Pectinophora gossypiella (Lepidoptera: Gelechiidae)

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της

Επειδή η συμβατική γεωργία. έχει φθάσει στα όρια της Βιολογική γεωργία Επειδή η συμβατική γεωργία έχει φθάσει στα όρια της Για να ανταπεξέλθη χρησιμοποιεί μεθόδους «παρά φύσιν» όπως: Ορμόνες κατάχρηση χημικών ουσιών βιομηχανοποίηση παραγωγής, μεγάλης κλίμακας

Διαβάστε περισσότερα

Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος

Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος Νοσεμίαση των μελισσών Ανδρέας Φυλακτού Κτηνίατρος Η Νοζεμίαση είναι παρασιτική ασθένεια των μελισσών που οφείλεται σε δύο πρωτόζωα (μικροσπορίδια) το Nosema apis και το Nosema ceranae. Το Nosema ceranae

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Επιτυχίας του Μελισσοκόμου

Παράγοντες Επιτυχίας του Μελισσοκόμου Παράγοντες Επιτυχίας του Μελισσοκόμου Στόχος : το κέρδος 1. Να αγαπά τη μέλισσα 2. Να γνωρίζει καλά τη βιολογία της. 3. Να εφαρμόζει σωστές επεμβάσεις στον κατάλληλο χρόνο 4. Να γνωρίζει τη μελισσοκομική

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ.: 210-5212891 e-mail: kefaloudi@keelpno.gr. Τηλ.: 210-8180307 e-mail: g.koliopoulos@bpi.gr

Τηλ.: 210-5212891 e-mail: kefaloudi@keelpno.gr. Τηλ.: 210-8180307 e-mail: g.koliopoulos@bpi.gr Τα Κουνούπια και η Αντιµετώπισή τους Χρυσοβαλάντου Κεφαλούδη Περιβαλλοντολόγος, MSc Γραφείο Περιβαλλοντικής Υγείας, ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Αγράφων 3-5, Μαρούσι Τηλ.: 210-5212891 e-mail: kefaloudi@keelpno.gr ρ. Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Μέλισσα και Ελλάδα μια Ευλογημένη Παρέα

Μέλισσα και Ελλάδα μια Ευλογημένη Παρέα Μέλισσα και Ελλάδα μια Ευλογημένη Παρέα Εισήγηση : Αικατερίνη Καλαϊτζίδου Τεχνολόγος Γεωπόνος Δ/νσης Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής Π.Ε. Πέλλας Μελισσοκομία στην Ε.Ε Στοιχεία Μελιού Ετήσια Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Α π ο φ α σ ί ζ ο υ µ ε

Α π ο φ α σ ί ζ ο υ µ ε ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 11/11/1998 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. Πρωτ.: 78776 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Ιπποκράτους 3-5 Ταχ. Κώδικας:

Διαβάστε περισσότερα

Bayer CropScience ΕΛΤΙΟ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σύµφωνα µε την οδηγία 2001/58/ΕK

Bayer CropScience ΕΛΤΙΟ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σύµφωνα µε την οδηγία 2001/58/ΕK LARVIN WG 80 1/6 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Πληροφορία προϊόντος Σήµα κατατεθέν LARVIN WG 80 Κωδικός προϊόντος (UVP) 05927390 Κωδικός προϊόντος (EXP) 06297A Προδιαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

NEXTER * 20EC. pyridaben (πυρινταμπέν) 200 g/l Υγρό Γαλακτωματοποιήσιμο (EC) Eγγυημένη σύνθεση: pyridaben 20 % β/ο Βοηθητικές ουσίες: 79,8% β/β T+

NEXTER * 20EC. pyridaben (πυρινταμπέν) 200 g/l Υγρό Γαλακτωματοποιήσιμο (EC) Eγγυημένη σύνθεση: pyridaben 20 % β/ο Βοηθητικές ουσίες: 79,8% β/β T+ ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ: Φυλάξτε το κλειδωμένο μακριά από παιδιά Φυλάξτε το μακριά από τρόφιμα, ποτά και ζωοτροφές Μην τρώτε, μην πίνετε ή καπνίζετε όταν το χρησιμοποιείτε. Σε περίπτωση επαφής με το δέρμα, πλυθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Ακαρεοκτόνο Φυλλώματος

Ακαρεοκτόνο Φυλλώματος 80 κ.εκ. Πυκνό Εναιώρημα (SC) Εγγυημένη σύνθεση: spirodiclofen 24% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 77% β/β Ακαρεοκτόνο Φυλλώματος ΦΥΛΑΣΣΕΤΑΙ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ. ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ. Κάτοχος της άδειας, Υπεύθυνος για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi. ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.gr Σχεδιασμός αναλυτικών μεθόδων: Οι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΛΕΚΑΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΔΑΦΟΫΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Γ' (Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Εταιρεία που τοποθετεί το προϊόν στην αγορά: Ιακωβίδου 50, 111 43 Αθήνα Τηλ.: 2108104490, 2102110890 Φαξ: 2108104491

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Εταιρεία που τοποθετεί το προϊόν στην αγορά: Ιακωβίδου 50, 111 43 Αθήνα Τηλ.: 2108104490, 2102110890 Φαξ: 2108104491 Σύμφωνα με τις Κανονισμούς 1907/2006/ΕC και 1272/2008/EC PanKill-2 CL 23.03.2012 - Σελίδα 1/5 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 1. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΧΗΜΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Προϊόν: Λειτουργία: Εταιρεία Παραγωγής: Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΑΞΤΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ

ΦΥΛΑΞΤΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΠΑΙΔΙΑ 30 κ.εκ. Συμπυκνωμένο Εναιώρημα (SC) Εγγ. Σύνθεση: Triadimenol: 31,29% β/ο, Βοηθητικές ουσίες: 71,28% β/β Διασυστηματικό Μυκητοκτόνο με προστατευτική, θεραπευτική και εξοντωτική δράση ΦΥΛΑΞΤΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΩΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα: 15-7-14 Αριθμ. Πρωτ.: 23726 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα: 15-7-14 Αριθμ. Πρωτ.: 23726 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΑΘΗΝΩΝ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Αθήνα: 15-7-14 Αριθμ. Πρωτ.: 23726 Λ. Μεσογείων 152, 11527 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ - OIK/KH ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

- Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του.

- Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του. ΒΒ ΙΙ ΚΚ ΟΟ ΣΣ - Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του. - Η αντοχή στις χαμηλές θερμοκρασίες ποικίλλει. Τα αναπτυγμένα φυτά μπορεί να αντέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Εφαρµογή των φυτοφαρµάκων

Κεφάλαιο 4 Εφαρµογή των φυτοφαρµάκων Κεφάλαιο 4 Εφαρµογή των φυτοφαρµάκων 4.1. Σκευάσµατα φυτοφαρµάκων Ένα δραστικό συστατικό φυτοφαρµάκου σπάνια χρησιµοποιείται όπως αρχικά παρασκευάσθηκε. Πρέπει να διαλυθεί µε νερό, ελαιώδεις ουσίες ή άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης Contans WG Ο νεότερος, ασφαλέστερος και πιο ευπροσάρμοστος τρόπος ελέγχου της Σκληρωτινίασης, που υπάρχει! Τα αποτελέσματα από την χρήση του Contans WG δείχνουν σημαντική μείωση στον αριθμό των σκληρώτιων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 07/02/2013 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2-9-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

2-9-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Aναρτητέα στο διαδίκτυο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 2-9-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. πρωτ.: 6929/75935 Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ

Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ Έργο: «Προµήθεια φυτοπαθολογικού υλικού λιπασµάτων» και Αρ. Μελέτης: Αρ. Πρωτ.: 17 / 32219/ 2014 30-05-2014 Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μπρούφας Επίκουρος Καθηγητής. Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας & Ζωολογίας. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Γιώργος Μπρούφας Επίκουρος Καθηγητής. Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας & Ζωολογίας. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Ένας νέος εξαιρετικά επικίνδυνος Ένας νέος, εξαιρετικά επικίνδυνος εχθρός του καλαμποκιού Diabrotica virgifera virgifera Γιώργος Μπρούφας Επίκουρος Καθηγητής gbroufas@agro.duth.gr http://utopia.duth.gr/~gbroufas

Διαβάστε περισσότερα

9 1 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ AΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

9 1 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ AΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 9 1 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ AΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. πρωτ: 208/2687 Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου,

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου, Ζιζανιολογία, Ν. 4036/12 & Ν. 4036/12 / & Εθνικό Σχέδιο Δράσης Δρ. Σ. Βυζαντινόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Ζιζανιολογικής Εταιρείας Κοινοτική Οδηγία 2009/128/ΕΚ Ορθολογική χρήση γεωργικών φαρμάκων Η ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σύμφωνα με την Οδηγία 91/155/CE, σύμφωνα με τον κανονισμό 1907/2006/CE MUSCID 83SG / Έκδοση 21/01/08 / Σελίδα 1/5 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Προϊόν: MUSCID 83SG K-Nummer:

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις του Ν. 721/77 για «την έγκριση κυκλοφορίας και τον έλεγχο των γεωργικών φαρµάκων» και ειδικότερα τα άρθρα 2 (παρ.

Έχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις του Ν. 721/77 για «την έγκριση κυκλοφορίας και τον έλεγχο των γεωργικών φαρµάκων» και ειδικότερα τα άρθρα 2 (παρ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 17-6-1998 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. πρωτ.: 66140 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Ιπποκράτους 3-5 ΠΡΟΣ: 1) Novartis

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΟ ΟΡΘΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 29-05-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ Α.Π.: 4119/48408 ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΟΚΤΟΝΟ ΕΝΤΟΜΟΚΤΟΝΟ. 20 x 40 γρ. Bayer Environmental Science AGCI Date : 03/04/14 Auteur : Ant ARTICLE 80890141. LABWS_4075_B_PacTec

ΕΝΤΟΜΟΚΤΟΝΟ ΕΝΤΟΜΟΚΤΟΝΟ. 20 x 40 γρ. Bayer Environmental Science AGCI Date : 03/04/14 Auteur : Ant ARTICLE 80890141. LABWS_4075_B_PacTec LABWS_4075_B_PacTec Bayer Environmental Science AGCI Date : 03/04/14 Auteur : Ant Colors : CYA MAGETA YELLOW BLACK ARTICLE 80890141 GR80920172A Εντομοκτόνο για βαδιστικά έντομα (κατσαρίδες, μυρμήγκια),

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολική χρονιά 2012-13 ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑΣ 3, 16451

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιοχημική Δράση των Παρασιτοκτόνων

Η Βιοχημική Δράση των Παρασιτοκτόνων 11-1 Κεφάλαιο 11 Η Βιοχημική Δράση των Παρασιτοκτόνων 1. Εισαγωγή ι Τοξικότητα LD50. α. Αμεσο αποτέλεσμα β. Χρόνιο αποτέλεσμα LD50 είναι η συγκέντρωση εκείνη της δραστικής ουσίας που προκαλεί τον θάνατο

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ

ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ EΝΤΟΜΟΚΤΟΝΑ 1 ALUMINIUM PHOSHIDE NITROCHEM 56 Tablets 56% Aluminium phosphide KON. 960gr X 20 A.Φ. 1500gr X 14 2* BACTOGRIN Bacillus thuringiensis var. Κurstaki SEROTYPE 3a3b

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα