Ασφαλής προγραμματισμός σε γλώσσα C

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ασφαλής προγραμματισμός σε γλώσσα C"

Transcript

1 Ασφαλής προγραμματισμός σε γλώσσα C Πάτροκλος Αργυρούδης Δημήτρης Γλυνός IT security research, development and services {argp, Συνέδριο Δημιουργών ΕΛ/ΛΑΚ Ιουνίου 2009 census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

2 Εισαγωγή 1 Κενά ασφάλειας στη γλώσσα C 2 Κατηγορίες σφαλμάτων 3 Επικίνδυνες συναρτήσεις 4 Σφάλματα σε σύγχρονο λογισμικό 5 Θωράκιση λογισμικού 6 Συμπεράσματα census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

3 Κενά ασφάλειας στη γλώσσα C Η γλώσσα C έχει σχεδιαστεί με βάση τη φιλοσοφία της παροχής ελευθερίας στον προγραμματιστή κατά τη διαδικασία ανάπτυξης λογισμικού Αυθαίρετες μετατροπές μεταξύ τύπων δεδομένων Πλήρης έλεγχος κατά τη δέσμευση και αποδέσμευση μνήμης Αναφορές σε αυθαίρετες θέσεις μνήμης Χρήση αυθαίρετων δεικτών σε πίνακες Εκτέλεση κώδικα από αυθαίρετες θέσεις μνήμης Η λανθασμένη χρήση αυτής της ελευθερίας οδηγεί συχνά σε προγραμματιστικά σφάλματα Από τα οποία προκύπτουν κενά ασφάλειας census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

4 Κατηγορίες σφαλμάτων census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

5 Υπερχείλιση μνήμης στη στοίβα Πολύ γνωστό και κατανοητό πρόβλημα, υπερχείλιση τοπικών μεταβλητών από αντιγραφή δεδομένων χωρίς έλεγχο ορίων Κορυφή στοίβας ESP Χαμηλές διευθύνσεις local_buffer local_char δείκτης π λαισίου στοίβας (SFP) EBP - 4 EBP Ροή επ έκτασης δεδομένων Ροή επ έκτασης στοίβας διεύθυνση επιστροφής arg_1 EBP + 4 arg_2 EBP + 8 Προηγούμενες συναρτήσεις, π χ main void func(int arg_1, char *arg_2) { char local_char; char local_buffer[512]; strcpy(local_buffer, arg_2); } Υψηλές διευθύνσεις Καταχωρητές census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

6 Υπερχείλιση μνήμης στο σωρό Επικάλυψη δυναμικών δομών > Κενά ασφάλειας: εξαρτώμενα από την εφαρμογή Δείκτες συναρτήσεων Σημαντικά δεδομένα για τη λογική της εφαρμογής, πχ σημαίες ταυτοποίησης (authentication flags) Επικάλυψη δομών διαχείρισης του σωρού > Κενά ασφάλειας: εξαρτώμενα από την υλοποίηση του σωρού glibc: διπλά συνδεδεμένη λίστα για τη διαχείριση της μνήμης που δεσμεύει (και αποδεσμεύει) ένα πρόγραμμα Αλλοίωση των δομών της λίστας οδηγεί σε αυθαίρετη επικάλυψη μνήμης κατά τη διαγραφή κόμβων από τη λίστα census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

7 Παρά-ένα λάθη (off-by-one) Λάθη κατά τα οποία ο υπολογισμός μεγέθους μίας περιοχής μνήμης είναι ανακριβής για ένα byte Συνήθεις αιτίες Τα strings στη C απαιτούν ένα byte επιπλέον για να τερματιστούν Παρανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν οι πίνακες Παρουσιάζονται στη στοίβα και στο σωρό Η εκμετάλλευσή τους (σε i386 και στη στοίβα) εξαρτάται από το αν η προβληματική περιοχή μνήμης βρίσκεται ακριβώς μετά από τον αποθηκευμένο δείκτη πλαισίου (SFP) census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

8 Παράλειψη προσδιοριστή μορφής (format string) Παράλειψη του προσδιοριστή μορφής ``%s'' σε συναρτήσεις της οικογένειας printf(3) (αλλά και σε άλλες, όπως πχ syslog(3)) Η προβληματική συνάρτηση αναζητά τους παραλειπόμενους προσδιοριστές στη στοίβα Επιτρέπει την αυθαίρετη διαμόρφωση του προσδιοριστή μορφής Μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη διαρροή δεδομένων από τη στοίβα (διευθύνσεις, τιμές μεταβλητών, κτλ), την αυθαίρετη επικάλυψη μνήμης census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

9 Υπερχείλιση ακέραιων μεταβλητών Οι ακέραιες μεταβλητές έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύσουν τιμές συγκεκριμένου εύρους -INT_MAX-1 <= int <= INT_MAX, INT_MAX == <= unsigned int <= UINT_MAX, UINT_MAX == Αν ξεπεραστεί η μέγιστη τιμή, πχ ως αποτέλεσμα κάποιας πρόσθεσης ή πολλαπλασιασμού, έχουμε αναδίπλωση Γενικά δεν είναι εκμεταλλεύσιμο σφάλμα, δεν υπάρχει άμεση επικάλυψη μνήμης από την υπερχείλιση Συχνά όμως ο προβληματικός ακέραιος χρησιμοποιείται ως θέση στοιχείου σε πίνακα ή κατά τη δυναμική δέσμευση μνήμης Υπερχείλιση ή/και αυθαίρετη επικάλυψη μνήμης census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

10 Σφάλματα προσήμου (signedness) Στα σφάλματα προσήμου μία μεταβλητή δίχως πρόσημο (unsigned) ερμηνεύεται σαν να έχει πρόσημο (signed) Και το αντίστροφο Παρουσιάζονται σε περιπτώσεις όπου ακέραιοι με πρόσημο χρησιμοποιούνται σε συγκρίσεις, χρησιμοποιούνται σε αριθμητικές πράξεις, συγκρίνονται με ακέραιους δίχως πρόσημο, υπερχειλίζουν, αναδιπλώνονται και αλλάζουν πρόσημο Η εκμετάλλευσή τους από κακόβουλους χρήστες δεν είναι πάντα απλή Η τιμή -1 όταν ερμηνευτεί δίχως πρόσημο είναι (~4GB) census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

11 Άλλες κατηγορίες σφαλμάτων Διαρροή ευαίσθητων δεδομένων Συνθηματικών, κλειδιών κρυπτογράφησης, εσωτερικών δομών και διαδικασιών της εφαρμογής Μπορεί να επιτρέψει την παρά πέρα εκμετάλλευση σφαλμάτων Συνθήκες ανταγωνισμού Η υλοποίηση μίας εννοιολογικά αδιαίρετης διαδικασίας διασπάται σε τμήματα επιτρέποντας εξωτερικές παρεμβάσεις Κάποιο αντικείμενο του συστήματος (πχ πόροι, προνόμια) αλλάζει κατάσταση μεταξύ του ελέγχου και της χρήσης του Προσωρινά αρχεία census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

12 Επικίνδυνες συναρτήσεις census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

13 Επικίνδυνες συναρτήσεις της βασικής βιβλιοθήκης gets(3), scanf(3), sprintf(3), strcpy(3), strcat(3), char *strncpy(char *dest, const char *src, size_t n); Προτρέπει σε παρά-ένα λάθη τον προγραμματιστή που δεν έχει υπολογίσει προσεκτικά τη τιμή της παραμέτρου n Δεν τερματίζει αυτόματα το dest με NULL με αποτέλεσμα να έχει διαφορετικό μέγεθος από αυτό που πιστεύει ο προγραμματιστης Λανθασμένη χρήση του τελεστή sizeof buffer[sizeof(buffer)] = NULL; if(strlen(str_input) > sizeof(buffer)) census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

14 Σφάλματα σε σύγχρονο λογισμικό census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

15 Mac OS X 1039: bsd/kern/sysv_semc CVE : Σφάλμα προσήμου στη semop(2) int semop(struct proc *p, struct semop_args *uap, register_t *retval) { int semid = uap->semid; int nsops = uap->nsops; struct sembuf sops[max_sops]; if (nsops > MAX_SOPS) { if ((eval = copyin(uap->sops, &sops, nsops * sizeof(struct sembuf)))!= 0) { Διόρθωση (patch) - if (nsops > MAX_SOPS) { + if (nsops < 0 nsops > MAX_SOPS) { census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

16 FreeBSD 71: kern/kern_timec CVE : Σφάλμα προσήμου στην itimer_find() static struct itimer * itimer_find(struct proc *p, int timerid) { struct itimer *it; if ((p->p_itimers == NULL) (timerid >= TIMER_MAX) (it = p->p_itimers->its_timers[timerid]) == NULL) { return (NULL); } Διόρθωση (patch) - if ((p->p_itimers == NULL) (timerid >= TIMER_MAX) + if ((p->p_itimers == NULL) + (timerid < 0) (timerid >= TIMER_MAX) census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

17 WU-FTPD 262: realpathc CVE : Παρά-ένα λάθος στην fb_realpath() char * fb_realpath(const char *path, char *resolved) { struct stat sb; int fd, n, rootd, serrno; char *p, *q, wbuf[maxpathlen]; if (resolved[0] == '/' && resolved[1] == NULL) rootd = 1; else rootd = 0; if (*wbuf) { if (strlen(resolved) + strlen(wbuf) + rootd + 1 > MAXPATHLEN) { errno = ENAMETOOLONG; } if (rootd == 0) (void) strcat(resolved, "/"); (void) strcat(resolved, wbuf); } Διόρθωση (patch) - if (strlen(resolved) + strlen(wbuf) + rootd + 1 > MAXPATHLEN) { + if (strlen(resolved) + strlen(wbuf) +!rootd + 1 > MAXPATHLEN) { census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

18 OpenBSD 28: libexec/ftpd/ftpdc CVE : Παρά-ένα λάθος στη replydirname() replydirname(const char *name, const char *message) { char npath[maxpathlen]; int i; for (i = 0; *name!= NULL && i < sizeof(npath) - 1; i++, name++) { npath[i] = *name; if (*name == '"') npath[++i] = '"'; } npath[i] = NULL; Διόρθωση (patch) + p = npath; + ep = &npath[sizeof(npath) - 1]; census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

19 OpenSolaris 10: uts/common/os/aioc CVE : Υπερχείλιση ακέραιας μεταβλητής στη aiosuspend() aiosuspend(void *aiocb, int nent, struct timespec *timout, int flag, { aiop = curproc->p_aio; if (aiop == NULL nent <= 0) return (EINVAL); if (model == DATAMODEL_NATIVE) ssize = (sizeof (aiocb_t *) * nent); #ifdef _SYSCALL32_IMPL else ssize = (sizeof (caddr32_t) * nent); #endif /* _SYSCALL32_IMPL */ cbplist = kmem_alloc(ssize, KM_NOSLEEP); Διόρθωση (patch) - if (aiop == NULL nent <= 0) + if (aiop == NULL nent <= 0 nent > _AIO_LISTIO_MAX) census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

20 FreeBSD 60: net80211/ieee80211_ioctlc CVE : Διαρροή δεδομένων στην ieee80211_ioctl_getchanlist() static int ieee80211_ioctl_getchanlist(struct ieee80211com *ic, struct ieee80211req *ireq) { if (sizeof(ic->ic_chan_active) > ireq->i_len) ireq->i_len = sizeof(ic->ic_chan_active); return copyout(&ic->ic_chan_active, ireq->i_data, ireq->i_len); } Διόρθωση (patch) - if (sizeof(ic->ic_chan_active) > ireq->i_len) + if (sizeof(ic->ic_chan_active) < ireq->i_len) census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

21 Θωράκιση λογισμικού census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

22 Κατά τη μεταγλώττιση (1) Χρήση του GNU C Compiler (gcc), της βιβλιοθήκης GNU libc και του GNU linker (ld) gcc -D_FORTIFY_SOURCE=2 -O2 Ανίχνευση (απλών) σφαλμάτων υπερχείλισης μνήμης Αντικατάσταση συναρτήσεων από εναλλακτικές με ελέγχους (πχ sprintf => sprintf_chk) gcc -Wformat=2 Έλεγχος προσδιοριστών μορφής (format strings) gcc -fstack-protector ή -fstack-protector-all SSP: Προστασία δεδομένων της στοίβας με canary Αλλαγή των θέσεων των τοπικών μεταβλητών στη στοίβα census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

23 Κατά τη μεταγλώττιση (2) gcc -pie -fpie Δημιουργία εκτελέσιμων που ο κώδικας τους μπορεί να φορτωθεί σε τυχαία διεύθυνση μνήμης (position independent executables) ld -z relro -z now ή gcc -Wl,-z,relro,-z,now Προστασία πεδίων GOT και PLT σε ELF εκτελέσιμα census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

24 Κατά την εκτέλεση (1) Address Space Layout Randomisation Τυχαιοποίηση των διευθύνσεων των σελίδων μνήμης: της στοίβας του σωρού αυτών που δεσμεύονται με mmap(2) (βιβλιοθήκες, malloc(3), κοινή μνήμη κα) του κώδικα μιας εφαρμογής (σε position independent executables) Τυχαιοποίηση της κορυφής της στοίβας (top of stack) Στο Linux η τυχαιοποίηση παραμετροποιείται μέσω του αρχείου /proc/sys/kernel/randomize_va_space ως εξής: 2: τυχαιοποίηση παντού (stack, top of stack, heap, mmap, brk) 1: τυχαιοποίηση παντού εκτός από τη διεύθυνση του σωρού (brk) 0: καμμία τυχαιοποίηση census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

25 Κατά την εκτέλεση (2) Μη εκτελέσιμες σελίδες μνήμης Υλοποίηση στο hardware AMD NX (No execute) bit Intel XD (execute Disable) bit Υλοποίηση με λογισμικό ExecShield W ^ X Θωράκιση του περιβάλλοντος εκτέλεσης της εφαρμογής παροχή τυχαίων canaries από τo loader και τη libc πολιτική μεταγλώττισης εφαρμογών και βιβλιοθηκών του λειτ συστήματος με γνώμονα την ασφάλεια περιορισμός του περιβάλλοντος εκτέλεσης της εφαρμογής (Solaris zones, BSD jails, Linux containers κλπ) θωράκιση του πυρήνα (CONFIG_CC_STACKPROTECTOR=Y στο Linux) census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

26 Συμπεράσματα Η ανάπτυξη λογισμικού σε C απαιτεί μεγάλη προσοχή και καλή γνώση των ``σκοτεινών'' σημείων εξαιτίας των ελευθεριών που παρέχει η γλώσσα Προσοχή στο input/output, στη διαχείριση προσωρινής μνήμης και στις πράξεις με ακέραιους Αξιοποίηση των βιβλιοθηκών δυναμικής σύνδεσης Στατικά συνδεδεμένα προγράμματα μένουν απροστάτευτα κατά τις αναβαθμίσεις του συστήματος Χρήση θωρακισμένου λογισμικού Τακτικός έλεγχος πηγαίου κώδικα από τρίτους census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

27 Παραπομπές Phantasmal Phantasmagoria The malloc maleficarum: glibc malloc exploitation techniques MallocMaleficarumtxt, 2005 klog The frame pointer overwrite Phrack, Volume 9, Issue 55, 1999 blexim Basic integer overflows Phrack, Volume 0x0b, Issue 0x3c, 2002 David A Wheeler Secure Programming for Linux and Unix HOWTO Secure-Programs-HOWTO, v3010, 2003 Mark Dowd, John McDonald and Justin Schuh The art of software security assessment Addison-Wesley, 2006 Debian Wiki Debian hardening options census, inc (wwwcensusgr) Ασφαλής προγραμματισμός σε C 20 Ιουνίου / 27

Προγραμματισμός Ι. Δυναμική Διαχείριση Μνήμης. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2011-2012. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Δυναμική Διαχείριση Μνήμης. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2011-2012. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Δυναμική Διαχείριση Μνήμης Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2011-2012 Ανάγκη για Δυναμική Μνήμη Στατική Μνήμη Μέχρι τώρα χρησιμοποιούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Η γλώσσα προγραμματισμού C Γεώργιος Δημητρίου Δυναμική Κατανομή Μνήμης Δυναμική εκχώρηση μνήμης Σωρός Συναρτήσεις malloc(), calloc(), realloc(), free() Δυναμικές δομές

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 14 η Διαχείριση Μνήμης και Δομές Δεδομένων Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα C: Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός

Δομημένος Προγραμματισμός ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Δομημένος Προγραμματισμός Ενότητα: Αλφαριθμητικά θεωρία Δ. Ε. Μετάφας Τμ. Ηλεκτρονικών Μηχ. Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι (ΗΥ120)

Προγραμματισμός Ι (ΗΥ120) Προγραμματισμός Ι (ΗΥ120) Διάλεξη 9: Συναρτήσεις Ορισμός συναρτήσεων () { /* δήλωση μεταβλητών */ /* εντολές ελέγχου/επεξεργασίας */ o Μια συνάρτηση ορίζεται δίνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2: Επανάληψη Προγραμματισμού Συμβολοσειρές (strings) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διάλεξη 2: Επανάληψη Προγραμματισμού Συμβολοσειρές (strings) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 2: Επανάληψη Προγραμματισμού Συμβολοσειρές (strings) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στις έννοιες: - Εισαγωγικές Έννοιες σε Strings - Πίνακες από Strings - Συναρτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Η γλώσσα προγραμματισμού C Γεώργιος Δημητρίου Βασικά Στοιχεία Το αλφάβητο της C Οι βασικοί τύποι της C Δηλώσεις μεταβλητών Είσοδος/Έξοδος Βασικές εντολές της C Αλφάβητο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΕΣ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΕΣ Γεώργιος Παπαϊωάννου (2013-16) gepap@aueb.gr Περιγραφή: Βασικοί Τύποι Πίνακες (μέρος 1) Συμβολοσειρές Ο Προεπεξεργαστής Τελευταία ενημέρωση: Σεπτέμβριος 2016 Εισαγωγή - 2 short:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Η γλώσσα προγραμματισμού C Γεώργιος Δημητρίου Αλφαριθμητικά και Αρχεία Αλφαριθμητικά (strings) Αρχεία (files) τα βασικά στοιχεία Αλφαριθμητικά της C Συμβολοσειρές (= ακολουθίες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές εκμετάλλευσης τρωτοτήτων ασφάλειας πυρήνα. census, inc IT security research, development and services

Τεχνικές εκμετάλλευσης τρωτοτήτων ασφάλειας πυρήνα. census, inc IT security research, development and services Τεχνικές εκμετάλλευσης τρωτοτήτων ασφάλειας πυρήνα Πάτροκλος Αργυρούδης census, inc IT security research, development and services argp@censusgr University of Piraeus Software Libre Society Event #16:

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Δείκτες. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Δείκτες. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Δείκτες Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τι είναι ο δείκτης Ένας δείκτης είναι μια μεταβλητή που περιέχει μια διεύθυνση μνήμης. Θυμηθείτε πως

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 17

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 17 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή... 19 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 20 Η γλώσσα C Ιστορική αναδρομή... 22 Τα χαρακτηριστικά της C... 23 C Μια δομημένη γλώσσα... 23 C Μια γλώσσα για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Πίνακες Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2012-2013 Πίνακες Πολλές φορές θέλουμε να κρατήσουμε στην μνήμη πολλά αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Δομές Δεδομένων

Προγραμματισμός Δομές Δεδομένων Προγραμματισμός Δομές Δεδομένων Προγραμματισμός Δομές Δεδομένων (Data Structures) Καινούργιοι τύποι δεδομένων που αποτελούνται από την ομαδοποίηση υπαρχόντων τύπων δεδομένων Ομαδοποίηση πληροφορίας που

Διαβάστε περισσότερα

#define, 70, 575 #elif, 580 #else, 580 #endif, 580 #error, 584 #if, 580 #ifdef, 583 #ifndef, 580, 583 #include, 70, 227, 574 #undef, 579

#define, 70, 575 #elif, 580 #else, 580 #endif, 580 #error, 584 #if, 580 #ifdef, 583 #ifndef, 580, 583 #include, 70, 227, 574 #undef, 579 Ευρετήριο Η γλώσσα C σε βάθος # #define, 70, 575 #elif, 580 #else, 580 #endif, 580 #error, 584 #if, 580 #ifdef, 583 #ifndef, 580, 583 #include, 70, 227, 574 #undef, 579 A abs(), 625 AND, 64 ASCII πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα

Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα Διάλεξη 2η: Αλγόριθμοι και Προγράμματα Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Βασίζεται σε διαφάνειες του Κ Παναγιωτάκη Πρατικάκης (CSD) Αλγόριθμοι και Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή εκτελέσιμου κώδικα σε διεργασίες

Εισαγωγή εκτελέσιμου κώδικα σε διεργασίες 0x375 - Thessaloniki Tech Talks Sessions Event 0x2 19 Μαρτίου 2010 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή 2 Η κλήση συστήματος ptrace 3 Νήματα 4 Το πρόγραμμα εισαγωγής κώδικα prez 5 Επίλογος Γιατί; Πολλές φορές θέλουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Μέρος 2ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1 ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΜΕΤΑΓΛΩΤΤΙΣΗΣ Η γλώσσα C κάνει αυστηρή διάκριση μεταξύ πεζών

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 9: Δυναμική Δέσμευση Μνήμης

Διάλεξη 9: Δυναμική Δέσμευση Μνήμης Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΠΛ132 Αρχές Προγραμματισμού II Διάλεξη 9: Δυναμική Δέσμευση Μνήμης (Κεφάλαιο 17.1-17.4, KNK-2ED) Δημήτρης Ζεϊναλιπούρ http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl132 9-1

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια και ΕΛ/ΛΑΚ. Πάτροκλος Αργυρούδης Δημήτρης Γλυνός Νίκος Τσαγκαράκης

Ασφάλεια και ΕΛ/ΛΑΚ. Πάτροκλος Αργυρούδης Δημήτρης Γλυνός Νίκος Τσαγκαράκης Ασφάλεια και ΕΛ/ΛΑΚ Πάτροκλος Αργυρούδης Δημήτρης Γλυνός Νίκος Τσαγκαράκης IT security research, development and services {argp, dimitris, ntsag}@censusgr Ημερίδα ΕΛ/ΛΑΚ, Σχολή Ικάρων 23 Οκτωβρίου 2009

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός

Δομημένος Προγραμματισμός ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Δομημένος Προγραμματισμός Ενότητα: Συναρτήσεις θεωρία Δ. Ε. Μετάφας Τμ. Ηλεκτρονικών Μηχ. Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3η: Τύποι Μεταβλητών, Τελεστές, Είσοδος/Έξοδος

Διάλεξη 3η: Τύποι Μεταβλητών, Τελεστές, Είσοδος/Έξοδος Διάλεξη 3η: Τύποι Μεταβλητών, Τελεστές, Είσοδος/Έξοδος Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Βασίζεται σε διαφάνειες του Κ Παναγιωτάκη Πρατικάκης (CSD) Μεταβλητές,

Διαβάστε περισσότερα

Κλήση Συναρτήσεων ΚΛΗΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ. Γεώργιος Παπαϊωάννου ( )

Κλήση Συναρτήσεων ΚΛΗΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ. Γεώργιος Παπαϊωάννου ( ) ΚΛΗΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ Γεώργιος Παπαϊωάννου (2013-16) gepap@aueb.gr Περιγραφή: Μορφές μεταβίβασης ορισμάτων σε συναρτήσεις (και μεθόδους) και οι επιπτώσεις τους Επιστροφή τιμών από κλήση συναρτήσεων Υπερφόρτωση

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες και Δομές. Info. Link. typedef struct NodeTag { InfoField Info; struct NodeTag *Link; } NodeType;

Δείκτες και Δομές. Info. Link. typedef struct NodeTag { InfoField Info; struct NodeTag *Link; } NodeType; Δείκτες και Δομές Ένας βασικός «δομικός λίθος». Όλη μαζί η δομή (struct) ονομάζεται κόμβος ή Node και αποτελείται από - Το μέλος Info οποιουδήποτε τύπου: int, άλλο struct (InfoField) - To μέλος ink τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμό για ΗΜΥ

Προγραμματισμό για ΗΜΥ ΕΠΛ 034: Εισαγωγή στον Προγραμματισμό για ΗΜΥ Αχιλλέας Αχιλλέως, Τμήμα Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Email: achilleas@cs.ucy.ac.cy Κεφάλαιο 3 Εισαγωγή στην C Θέματα ιάλεξης Σύνταξη και Σημασιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Είσοδος/Έξοδος. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2009-2010. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Είσοδος/Έξοδος. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2009-2010. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Είσοδος/Έξοδος Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2009-2010 Είσοδος/Έξοδος Μέχρι τώρα όποτε θέλαμε να διαβάσουμε χρησιμοποιούσαμε πάντα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Η/Υ. Γιώργος Δημητρίου. Μάθημα 3-4: Προγραμματισμός MIPS. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Τμήμα Πληροφορικής

Εισαγωγή στους Η/Υ. Γιώργος Δημητρίου. Μάθημα 3-4: Προγραμματισμός MIPS. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Τμήμα Πληροφορικής Γιώργος Δημητρίου Μάθημα 3-4: Προγραμματισμός MIPS Προγραμματισμός σε Συμβολική Γλώσσα Η συμβολική γλώσσα: δεν έχει τύπους, δεν έχει δηλώσεις μεταβλητών, δεν έχει δομές ελέγχου, δεν έχει εντολές βρόχων,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ

Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Λειτουργικών Συστημάτων 8o εξάμηνο, Ροή Υ, ΗΜΜΥ Σχεδιασμός και υλοποίηση υποδομής σημείωσης διεργασιών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Αναφορές Στοίβα και Σωρός Μνήμης Αντικείμενα ως ορίσματα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Αναφορές Στοίβα και Σωρός Μνήμης Αντικείμενα ως ορίσματα ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Αναφορές Στοίβα και Σωρός Μνήμης Αντικείμενα ως ορίσματα ΑΝΑΦΟΡΕΣ new Όπως είδαμε για να δημιουργήσουμε ένα αντικείμενο χρειάζεται να καλέσουμε τη new. Για

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 13η: Δυναμική Διαχείρηση Μνήμης, μέρος 1

Διάλεξη 13η: Δυναμική Διαχείρηση Μνήμης, μέρος 1 Διάλεξη 13η: Δυναμική Διαχείρηση Μνήμης, μέρος 1 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Βασίζεται σε διαφάνειες του Κ Παναγιωτάκη Πρατικάκης (CSD) Μνήμη I CS100,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα προγραμματισμού C

Η γλώσσα προγραμματισμού C Η γλώσσα προγραμματισμού C Οι δείκτες στη C Η έννοια του δείκτη Την έννοια του δείκτη τη συναντήσαμε σε προηγούμενα μαθήματα. Η συνάρτηση scanf(), καταχωρίζει τιμές σε μεταβλητές χρησιμοποιώντας τον τελεστή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό. Διάλεξη 2 η : Βασικές Έννοιες της γλώσσας προγραµµατισµού C Χειµερινό Εξάµηνο 2011

Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό. Διάλεξη 2 η : Βασικές Έννοιες της γλώσσας προγραµµατισµού C Χειµερινό Εξάµηνο 2011 Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Διάλεξη 2 η : Βασικές Έννοιες της γλώσσας προγραµµατισµού C Χειµερινό Εξάµηνο 2011 Hello World /* Αρχείο hello.c * Εµφανίζει στην οθόνη το * µήνυµα hello world */ #include

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Δομές Δεδομένων. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Δομές Δεδομένων Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2009-2010 Δομές Δεδομένων Μια δομή δεδομένων είναι μια συλλογή δεδομένων με κάποιες

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Προεπεξεργαστής. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Προεπεξεργαστής. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Προεπεξεργαστής Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Διαδικασία Μεταγλώττισης πρόγραµµα επεξεργασίας κειµένου if a

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Δομημένος Προγραμματισμός Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr 2 Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: QUIZ ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: QUIZ ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: QUIZ ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (Οι ερωτήσεις µε κίτρινη υπογράµµιση είναι εκτός ύλης για φέτος) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Q1. Οι Πρωταρχικοί τύποι (primitive types) στη Java 1. Είναι όλοι οι ακέραιοι και όλοι οι πραγµατικοί

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι (ΗΥ120)

Προγραμματισμός Ι (ΗΥ120) Προγραμματισμός Ι (ΗΥ120) Διάλεξη 10: Δείκτες Δείκτες Υπάρχουν περιπτώσεις που δεν ενδιαφέρει το περιεχόμενο αλλά η μιας μεταβλητής. Χρειάζεται κατάλληλος μηχανισμός αναφοράς και επεξεργασίας τιμών που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Γεώργιος Παπαϊωάννου (2013-14) gepap@aueb.gr Περιγραφή: Εισαγωγή στους δείκτες Το μοντέλο της μνήμης, σωρός και στοίβα Αναφορές Δείκτες και πίνακες Δέσμευση και αποδέσμευση μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος

Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος http://www.teiser.gr/icd/staff/lantzos lantzos@teiser.gr 1 Μονοδιάστατοι Πίνακες (tables) Μια συλλογή μεταβλητών ίδιου τύπου οι οποίες είναι αποθηκευμένες

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες (Pointers) και Structs

Δείκτες (Pointers) και Structs Δείκτες (Pointers) και Structs Ένας βασικός «δομικός λίθος». Όλη μαζί η δομή (struct) ονομάζεται κόμβος (Node) και αποτελείται από - Το μέλος Info οποιοδήποτε τύπου, έστω InfoField. - To μέλος ink τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός

Δομημένος Προγραμματισμός ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Δομημένος Προγραμματισμός Ενότητα: Εισαγωγή στη C θεωρία Δ. Ε. Μετάφας Τμ. Ηλεκτρονικών Μηχ. Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Sheet2 Α.Μ FAIL. οριακό PASS. - Έπρεπε να χρησιµοποιήσετε συναρτήσεις από τη string.h

Sheet2 Α.Μ FAIL. οριακό PASS. - Έπρεπε να χρησιµοποιήσετε συναρτήσεις από τη string.h Α.Μ. 1375 FAIL 1413 1417 1420 1421 FAIL 1422 FAIL 1424 1425 FAIL 1426 FAIL - Πρώτα να ελέγχετε αν η malloc επέστρεψε NULL και µετά να προσπαθείτε να προσπελάσετε τη δεσµευµένη µνήµη - Όταν διαβάζετε string

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό (με. τη C)

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό (με. τη C) Υποχρεωτικό Μάθημα 3 ου Εξαμήνου Χειμερινό Εξάμηνο Ακ. Έτους 20 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στον Προγραμματισμό (με τη C) Διδάσκουσα: Φατούρου Παναγιώτα faturu [at] csd.uoc.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 10 η Αλφαριθμητικά Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή Σωτήρης

Διαβάστε περισσότερα

Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής επιµέρους θέµατα: ΕΠΛ 131 Αρχές Προγραµµατισµού I 3-2

Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής επιµέρους θέµατα: ΕΠΛ 131 Αρχές Προγραµµατισµού I 3-2 Εισαγωγή στην C Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής επιµέρους θέµατα: Σύνταξη και Σηµασιολογία της C Σχολιασµός Μεταβλητές / Σταθερές Τύποι εδοµένων και Τελεστές Βιβλίο µαθήµατος: Chapter 2,, Sec.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 5: Δείκτες και Συναρτήσεις

Διάλεξη 5: Δείκτες και Συναρτήσεις Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΠΛ132 Αρχές Προγραμματισμού II Διάλεξη 5: Δείκτες και Συναρτήσεις (Κεφάλαιο 11, KNK-2ED) Δημήτρης Ζεϊναλιπούρ http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl132 5-1 Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Προχωρημένα Θέματα. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Προχωρημένα Θέματα. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Προχωρημένα Θέματα Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ανακατεύθυνση Εισόδου/Εξόδου Συνήθως η τυπική είσοδος ενός προγράμματος (stdin) προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Δομές & Ενώσεις. Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών

Προγραμματισμός Ι. Δομές & Ενώσεις. Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Δομές & Ενώσεις Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Νικόλαος Προγραμματισμός Δ. Τσελίκας Ι 1 Δομές (Structures) Δομή (structure) στη C είναι μία συλλογή από μεταβλητές οποιουδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 06: Συνδεδεμένες Λίστες & Εφαρμογές Στοιβών και Ουρών

Διάλεξη 06: Συνδεδεμένες Λίστες & Εφαρμογές Στοιβών και Ουρών ΕΠΛ231 Δομές Δεδομένων και Αλγόριθμοι 1 Διάλεξη 06: Συνδεδεμένες Λίστες & Εφαρμογές Στοιβών και Ουρών Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: - Υλοποίηση ΑΤΔ με Συνδεδεμένες Λίστες -

Διαβάστε περισσότερα

ιαφάνειες παρουσίασης #5 (β)

ιαφάνειες παρουσίασης #5 (β) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ http://www.softlab.ntua.gr/~nickie/courses/progtech/ ιδάσκοντες: Γιάννης Μαΐστρος (maistros@cs.ntua.gr) Στάθης Ζάχος (zachos@cs.ntua.gr) (nickie@softlab.ntua.gr) ιαφάνειες παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες: μια σύντομη εισαγωγή. Πίνακες χαρακτήρων: τα "Αλφαριθμητικά"

Πίνακες: μια σύντομη εισαγωγή. Πίνακες χαρακτήρων: τα Αλφαριθμητικά Πίνακες: μια σύντομη εισαγωγή Πίνακες χαρακτήρων: τα "Αλφαριθμητικά" Πίνακες(Arrays): έννοιες και ορισμοί Ορισμός: Πίνακας (array) = σύνολο μεταβλητών του ιδίου τύπου (int, float, char,...) με ένα κοινό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Τύποι δεδομένων και εμφάνιση στοιχείων...33

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Τύποι δεδομένων και εμφάνιση στοιχείων...33 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος του συγγραφέα... 13 Πρόλογος του καθηγητή Τιμολέοντα Σελλή... 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εργαλεία γλωσσών προγραμματισμού...17 1.1 Γλώσσες προγραμματισμού τρίτης γεννεάς... 18 τι είναι η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική

Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική Ενότητα 2: Μεταβλητές και Σταθερές Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονόμου Βαγγέλησ Διάλεξη Νο 2. Δομημένοσ Προγραμματιςμόσ - Διάλεξη 2

Οικονόμου Βαγγέλησ Διάλεξη Νο 2. Δομημένοσ Προγραμματιςμόσ - Διάλεξη 2 Οικονόμου Βαγγέλησ Διάλεξη Νο 2 Δομημένοσ Προγραμματιςμόσ - Διάλεξη 2 1 Η έννοια τησ μεταβλητήσ έδωςε λύςη ςτο πρόβλημα τησ αναφοράσ ςτην κύρια μνήμη του υπολογιςτή. Οι γλώςςεσ προγραμματιςμού υποςτηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Δεύτερη Διάλεξη Βασικά στοιχεία της γλώσσας προγραμματισμού C Μία γλώσσα προγραμματισμού όπως και μια ανθρώπινη γλώσσα μπορεί να μελετηθεί ως προς το αλφάβητό της,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Κλάσεις και Αντικείμενα Αναφορές

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Κλάσεις και Αντικείμενα Αναφορές ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Κλάσεις και Αντικείμενα Αναφορές Μαθήματα από το lab Υπενθύμιση: Η άσκηση ζητούσε να υλοποιήσετε μία κλάση vector που να διαχειρίζεται διανύσματα οποιουδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Αναφορές Αντικείμενα ως ορίσματα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Αναφορές Αντικείμενα ως ορίσματα ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Αναφορές Αντικείμενα ως ορίσματα Η μνήμη του υπολογιστή Η κύρια μνήμη (main memory - RAM) του υπολογιστή κρατάει τα δεδομένα για την εκτέλεση των προγραμμάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη παράμετρος είναι ένα αλφαριθμητικό μορφοποίησης

Η πρώτη παράμετρος είναι ένα αλφαριθμητικό μορφοποίησης Η συνάρτηση printf() Η συνάρτηση printf() χρησιμοποιείται για την εμφάνιση δεδομένων στο αρχείο εξόδου stdout (standard output stream), το οποίο εξ ορισμού συνδέεται με την οθόνη Η συνάρτηση printf() δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Πολλαπλά Αρχεία. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Πολλαπλά Αρχεία. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Πολλαπλά Αρχεία Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Πολλαπλά Αρχεία Όταν γράφουμε μεγάλα προγράμματα θέλουμε να έχουμε ανεξάρτητα κομμάτια κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Η γλώσσα προγραμματισμού C Γεώργιος Δημητρίου Συναρτήσεις της C Τα Λοιπά Στοίβα και μηχανισμός κλήσης Αναδρομικές συναρτήσεις Στατικές μεταβλητές Άλλα θέματα Μηχανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα προγραμματισμού C

Η γλώσσα προγραμματισμού C Η γλώσσα προγραμματισμού C Εισαγωγή στη C Λίγα λόγια για την C Γλώσσα προγραμματισμού υψηλού επιπέδου. Σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τον Dennis Richie στις αρχές της δεκαετίας του 1970 (Bell Labs). Η

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Δομημένος Προγραμματισμός Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr 2 Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

υναµικές οµές εδοµένων

υναµικές οµές εδοµένων υναµικές οµές εδοµένων Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής επιµέρους θέµατα: υναµικές οµές εδοµένων Γενικά υναµική έσµευση Μνήµης οµή τύπου structure αυτοαναφορικές δοµές Η δήλωση typedef στη C Αναπαράσταση

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Εγγραφές. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Εγγραφές. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Εγγραφές Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Η Ανάγκη Ομαδοποίησης Πολλές φορές έχουμε πληροφορίες διαφορετικού τύπου οι οποίες όμως έχουν μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8: Πολυδιάστατοι Πίνακες και Δυναμική Δέσμευση Μνήμης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8: Πολυδιάστατοι Πίνακες και Δυναμική Δέσμευση Μνήμης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8: Πολυδιάστατοι Πίνακες και Δυναμική Δέσμευση Μνήμης Στο εργαστήριο αυτό θα μελετήσουμε τον τρόπο με τον οποίο ορίζουμε στην C πολυδιάστατους πίνακες και θα δούμε πώς μπορούμε να δεσμεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ233 Βασικά στοιχεία προγραµµατισµού στη JAVA

ΕΠΛ233 Βασικά στοιχεία προγραµµατισµού στη JAVA Βασικά στοιχεία προγραµµατισµού στη JAVA Διαχείριση Μνήµης 3 Δέσμευση Μνήμης Ο καλός προγραμματισμός επιβάλλει την αποδοτική χρήση της μνήμης του Η/Υ. Είναι σημαντικό να καταλαβαίνουμε τις διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 20: Χαμηλού Επιπέδου Προγραμματισμός II

Διάλεξη 20: Χαμηλού Επιπέδου Προγραμματισμός II Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΠΛ132 Αρχές Προγραμματισμού II Διάλεξη 20: Χαμηλού Επιπέδου Προγραμματισμός II (Κεφάλαια 25.2, KNK-2ED) Δημήτρης Ζεϊναλιπούρ http://www.cs.ucy.ac.cy/courses/epl132

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 5: Απαριθμητές (enums) Δομές (structures)και Ενώσεις (unions) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στις έννοιες: - Απαριθμητές - Δομές, φωλιασμένες δομές, τρόποι δήλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Αλφαριθμητικές Σειρές Χαρακτήρων (Strings) (Διάλεξη 20) 1) Strings στη C

Κεφάλαιο Αλφαριθμητικές Σειρές Χαρακτήρων (Strings) (Διάλεξη 20) 1) Strings στη C Κεφάλαιο 9.1-9.2 Αλφαριθμητικές Σειρές Χαρακτήρων (Strings) (Διάλεξη 20) 1) Strings στη C Ένα string είναι μία ακολουθία αλφαριθμητικών χαρακτήρων, σημείων στίξης κτλ. Π.χ. Hello How are you? 121212 *Apple#123*%

Διαβάστε περισσότερα

Στοίβες με Δυναμική Δέσμευση Μνήμης

Στοίβες με Δυναμική Δέσμευση Μνήμης ΕΠΛ 231 ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ 10/02/10 Παύλος Αντωνίου Στοίβες με Δυναμική Δέσμευση Μνήμης Στοίβα: Στοίβα είναι μια λίστα που έχει ένα επιπλέον περιορισμό. Ο περιορισμός είναι ότι οι εισαγωγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ111. Ανοιξη Μάθηµα 1 ο Ανασκόπηση της Γλώσσας Προγραµµατισµού C. Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης

ΠΛΗ111. Ανοιξη Μάθηµα 1 ο Ανασκόπηση της Γλώσσας Προγραµµατισµού C. Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΛΗ111 οµηµένος Προγραµµατισµός Ανοιξη 2005 Μάθηµα 1 ο Ανασκόπηση της Γλώσσας Προγραµµατισµού C Τµήµα Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πολυτεχνείο Κρήτης Ανασκόπηση της C είκτες Πίνακες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Ενότητα 14 Δυναμική διαχείριση μνήμης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Στατική δέσμευση μνήμης Με τη δήλωση απλών μεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 9 η Χαρακτήρες Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή Σωτήρης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Η γλώσσα προγραμματισμού C ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2: Εκφράσεις, πίνακες και βρόχοι 14 Απριλίου 2016 Το σημερινό εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτική περιγραφή μαθήματος

Ενδεικτική περιγραφή μαθήματος ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΤΜΗΜΑ: Προγραμματισμός Η/Υ Συνδουκάς Δημήτριος Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ενδεικτική περιγραφή μαθήματος 1. Εισαγωγή: Εισαγωγή στον προγραμματισμό, γλώσσες προγραμματισμού, μεταγλωτιστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 3, 7, 8 & 9 25/10/07

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 3, 7, 8 & 9 25/10/07 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 3, 7, 8 & 9 25/10/07 Αριθμητική στο δυαδικό σύστημα (γενικά) Συμπληρωματικά για δυαδικό σύστημα Η πρόσθεση στηρίζεται στους κανόνες: 0 + 0 = 0, 0 + 1 = 1, 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Αναφορές Στοίβα και Σωρός μνήμης Αντικείμενα παράμετροι String Interning

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ. Αναφορές Στοίβα και Σωρός μνήμης Αντικείμενα παράμετροι String Interning ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Αναφορές Στοίβα και Σωρός μνήμης Αντικείμενα παράμετροι String Interning Αποθήκευση αντικειμένων Οι θέσεις μνήμης των αντικειμένων κρατάνε μια διεύθυνση στο

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολοσειρές ΣΥΜΒΟΛΟΣΕΙΡΕΣ. Γεώργιος Παπαϊωάννου ( )

Συμβολοσειρές ΣΥΜΒΟΛΟΣΕΙΡΕΣ. Γεώργιος Παπαϊωάννου ( ) ΣΥΜΒΟΛΟΣΕΙΡΕΣ Γεώργιος Παπαϊωάννου (2013-14) gepap@aueb.gr Περιγραφή: Ο τύπος string Μετατροπή από και προς τον τύπο string Βασικές μέθοδοι Χρήση Ελληνικών Συναρτήσεις C εκτύπωσης και ανάγνωσης Τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά Στοιχεία της Java

Βασικά Στοιχεία της Java Βασικά Στοιχεία της Java Παύλος Εφραιμίδης Java Βασικά Στοιχεία της γλώσσας Java 1 Τύποι Δεδομένων Η Java έχει δύο κατηγορίες τύπων δεδομένων: πρωτογενείς (primitive) τύπους δεδομένων αναφορές Java Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και αντικείμενο ενότητας. Τύπος πίνακα. Τύπος πίνακα (συν.) #6. Πίνακες και Δείκτες

Στόχοι και αντικείμενο ενότητας. Τύπος πίνακα. Τύπος πίνακα (συν.) #6. Πίνακες και Δείκτες Στόχοι και αντικείμενο ενότητας Ο τύπος του Πίνακα (βλ. ενότητα #2α) Ορισμός και αρχικοποίηση Αποθήκευση πινάκων στη μνήμη Πολυδιάστατοι πίνακες #6. Πίνακες και Δείκτες Ο τύπος του Δείκτη Η έννοια του

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 4: Τύποι Δεδομένων και τελεστές Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C: (Διαλέξεις 3-4)

Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C: (Διαλέξεις 3-4) Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C (Διαλέξεις 3-4) Περιεχόμενα Εισαγωγή στην C: Σύνταξη και Σημασιολογία σχόλια μεταβλητές και σταθερές τύποι δεδομένων Μετά αυτές τις δυο διαλέξεις θα μπορείτε να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις. (Διάλεξη 24) ΕΠΛ 032: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις. (Διάλεξη 24) ΕΠΛ 032: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις (Διάλεξη 24) Εισαγωγή Το μάθημα EPL032 έχει ως βασικό στόχο την επίλυση προβλημάτων πληροφορικής με την χρήση της γλώσσας προγραμματισμού C. Επομένως πρέπει: Nα κατανοήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο ΙV: Δείκτες και πίνακες. 4.1 Δείκτες.

Κεφάλαιο ΙV: Δείκτες και πίνακες. 4.1 Δείκτες. Κεφάλαιο ΙV: Δείκτες και πίνακες. 4.1 Δείκτες. Η C, όπως έχουμε αναφέρει, είναι μια γλώσσα προγραμματισμού υψηλού επιπέδου η οποία αναπτύχθηκε για πρώτη φορά το 1972 από τον Dennis Ritchie στα AT&T Bell

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C. ( ιαλέξεις 3-4) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ

Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C. ( ιαλέξεις 3-4) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Κεφάλαιο 2.1-2.4: Εισαγωγή στην C ( ιαλέξεις 3-4) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Περιεχόµενα Εισαγωγή στην C: Σύνταξη και Σηµασιολογία σχόλια µεταβλητές και σταθερές τύποι δεδοµένων Μετά αυτές τις δυο διαλέξεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες ΙI. ΗΥ 134 Εισαγωγή στην Οργάνωση και στον Σχεδιασμό Υπολογιστών Ι. Διάλεξη 5

Διαδικασίες ΙI. ΗΥ 134 Εισαγωγή στην Οργάνωση και στον Σχεδιασμό Υπολογιστών Ι. Διάλεξη 5 ΗΥ 134 Εισαγωγή στην Οργάνωση και στον Σχεδιασμό Υπολογιστών Ι Διάλεξη 5 Διαδικασίες ΙI Νίκος Μπέλλας Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Εισαγωγή στους Η/Υ (ΗΥ134) 1 Κατανομή μνήμης Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις

Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις ( ιάλεξη 21) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Εισαγωγή Το µάθηµα EPL032 έχει ως βασικό στόχο την επίλυση προβληµάτων πληροφορικής µε την χρήση της γλώσσας προγραµµατισµού

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Δεδομένων και Απλές Δομές Δεδομένων. Παύλος Εφραιμίδης V1.0 ( )

Τύποι Δεδομένων και Απλές Δομές Δεδομένων. Παύλος Εφραιμίδης V1.0 ( ) Τύποι Δεδομένων και Απλές Δομές Δεδομένων Παύλος Εφραιμίδης V1.0 (2014-01-13) Απλές Δομές Δεδομένων Στην ενότητα αυτή θα γνωρίσουμε ορισμένες απλές Δομές Δεδομένων και θα τις χρησιμοποιήσουμε για την αποδοτική

Διαβάστε περισσότερα

Το λειτουργικό σύστημα. Προγραμματισμός II 1

Το λειτουργικό σύστημα. Προγραμματισμός II 1 Το λειτουργικό σύστημα Προγραμματισμός II 1 lalis@inf.uth.gr Συστήματα υπολογιστών Ειδικού σκοπού συστήματα για μια συγκεκριμένη εφαρμογή περιορισμένοι υπολογιστικοί / αποθηκευτικοί πόροι δεν τίθεται θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων. Καθηγήτρια Μαρία Σατρατζέμη. Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής. Δομές Δεδομένων. Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

Δομές Δεδομένων. Καθηγήτρια Μαρία Σατρατζέμη. Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής. Δομές Δεδομένων. Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 5: Δείκτες και Δυναμική Δέσμευση- Αποδέσμευση Μνήμης στη C/ Υλοποίηση ΑΤΔ Συνδεδεμένη Λίστα με δείκτες /Ένα πακέτο για τον ΑΤΔ Συνδεδεμένη Λίστα Καθηγήτρια Μαρία Σατρατζέμη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 2 η Τύποι Δεδομένων Δήλωση Μεταβλητών Έξοδος Δεδομένων Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 13 η Δομές & Ενώσεις Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 10: Στοίβες:Υλοποίηση& Εφαρμογές Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: - Υλοποίηση Στοιβών με Δυναμική Δέσμευση Μνήμης - Εφαρμογή Στοιβών 1: Αναδρομικές συναρτήσεις - Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβλητές. Έστω η μεταβλητή

Μεταβλητές. Έστω η μεταβλητή Δείκτες Μεταβλητές Έστω η μεταβλητή char ch ='A'; Η παραπάνω δήλωση δεσμεύει χώρο στη μνήμη για τη μεταβλητή ch. Η τιμή της ch αντιστοιχεί στο περιεχόμενο μιας θέσης μνήμης, π.χ. της 1001. 0 1 2 3... 1000

Διαβάστε περισσότερα

Η βασική συνάρτηση προγράμματος main()

Η βασική συνάρτηση προγράμματος main() Η βασική συνάρτηση προγράμματος main() HEADER FILES main(){ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΕΝΤΟΛΕΣ (σειριακές, επιλογής ή επανάληψης) ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ (return 0;) Συναρτήσεις Η συνάρτηση είναι ένα υποπρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική

Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική Ενότητα 8: Αρχεία και Δομές Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Προγραµµατισµός Ι Αλφαριθµητικά Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Τµήµα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Προγραµµατισµός Ι 1 Νικόλαος Δ.

Προγραµµατισµός Ι Αλφαριθµητικά Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Τµήµα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Προγραµµατισµός Ι 1 Νικόλαος Δ. Αλφαριθµητικά Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Τµήµα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Νικόλαος Δ. Τσελίκας Νικόλαος Προγραµµατισµός Δ. Τσελίκας Ι 1 Αλφαριθµητικά - Εισαγωγή Ένα αλφαριθµητικό (string) είναι µία

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 7 η Πίνακες Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή Σωτήρης Χριστοδούλου

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες (Pointers) Ένας δείκτης είναι μια μεταβλητή με τιμή μια διεύθυνση μνήμης. 9.8

Δείκτες (Pointers) Ένας δείκτης είναι μια μεταβλητή με τιμή μια διεύθυνση μνήμης. 9.8 Δείκτες (Pointers) Ένας δείκτης είναι μια μεταβλητή με τιμή μια διεύθυνση μνήμης. 1000 1001 1002 1003 1004 1005 12 9.8 9976 3 1010 26 1006 1007 1008 1009 1010 1011 16 125 1299 a 13 1298 Δήλωση Δήλωση Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Ψευδοτυχαίοι Αριθμοί Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2012-2013 Ψευδοτυχαίοι Αριθμοί Μια γεννήτρια ψευδοτυχαίων αριθμών είναι

Διαβάστε περισσότερα