Από την πρώτη στην τέταρτη έκδοση...

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Από την πρώτη στην τέταρτη έκδοση..."

Transcript

1

2

3 Από την πρώτη στην τέταρτη έκδοση... Όταν το Φεβρουάριο του 2004 έστειλα την πρότασή μου στον ΚΛΕΙΔΑΡΙΘ- ΜΟ για την έκδοση ενός βιβλίου για τη γλώσσα C, δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι οχτώ χρόνια μετά το βιβλίο αυτό θα βρισκόταν στη τέταρτη του έκδοση και θα γνώριζε τόσο μεγάλη αποδοχή από την ακαδημαϊκή κοινότητα και το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. Η δεύτερη έκδοση του βιβλίου είχε ελάχιστες διαφορές από την πρώτη. Διορθώθηκαν τα όποια λάθη εντοπίστηκαν στην πρώτη έκδοση και, επιπλέον, το βιβλίο συνοδευόταν τώρα από ένα CD. Το CD περιλάμβανε το ολοκληρωμένο περιβάλλον ανάπτυξης DEV C++, τον κώδικα των προγραμμάτων του βιβλίου, καθώς και τις απαντήσεις όλων των ασκήσεων. Η τρίτη έκδοση είχε πολλές αλλαγές. Προστέθηκε ένα νέο κεφάλαιο καθώς και πολλές ενότητες στα υπάρχοντα κεφάλαια. Ορισμένα τμήματα ξαναγράφηκαν, προστέθηκαν νέα σχήματα, και βελτιώθηκαν τα υπάρχοντα. Στο συνοδευτικό CD της 3ης έκδοσης, περιέχονται πλέον όχι μόνο οι λύσεις όλων των ασκήσεων, αλλά και ο κώδικας της λύσης, όπως επίσης και ο κώδικας όλων των παραδειγμάτων του βιβλίου. Έγιναν σημαντικές αλλαγές τόσο στην εμφάνιση όσο και στη δομή του βιβλίου, γεγονός που το έκανε πιο ξεκούραστο και λειτουργικό. Από το 2009 μέχρι σήμερα διδάσκω διαδικαστικό και αντικειμενοστρεφή προγραμματισμό στο τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Η διαδικασία της διδασκαλίας, σε τόσους πολλούς φοιτητές, μου έδωσε την ευκαιρία να εντοπίσω τα σημεία που δυσκόλευαν περισσότερο και να δοκιμάσω διάφορες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις. Η προσπάθεια αυτή αποτυπώνεται στην παρούσα έκδοση του βιβλίου. Έχουν γίνει σημαντικές προσθήκες και αλλαγές στα υπάρχοντα κεφάλαια και προστέθηκε ακόμη ένα. Η 4η αυτή έκδοση δίνει ακόμα μεγαλύτερο βάρος στο εκπαιδευτικό ύφος του βιβλίου και το εναρμονίζει πλήρως με το τελευταίο πρότυπο της γλώσσας (C99). Η ύλη πλαισιώνεται από περισσότερα παραδείγματα και ασκήσεις, προσανατολισμένα στην εμβάθυνση των εννοιών και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της γλώσσας. Νίκος Μ. Χατζηγιαννάκης

4

5 Περιεχόμενα Πρόλογος Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο Η γλώσσα C Ιστορική αναδρομή Τα χαρακτηριστικά της C C Μια δομημένη γλώσσα C Μια γλώσσα για προγραμματιστές C Μια μεταφραστική γλώσσα Γιατί να μάθω C; Βασικές έννοιες του προγραμματισμού Μεταβλητές Σταθερές Παραστάσεις Εντολές Αναγνωριστικά Σχεδιασμός και ανάπτυξη προγραμμάτων Λογικό διάγραμμα Χρήση μεταβλητών σε λογικά διαγράμματα Κεφάλαιο 2: Μια πρώτη ματιά στη C Η δομή ενός προγράμματος στη C Το πρώτο σας πρόγραμμα στη C Ας ξαναγράψουμε το πρώτο μας πρόγραμμα Προγράμματα με περισσότερες συναρτήσεις Σχόλια προγράμματος Δηλώσεις μεταβλητών Ανάθεση τιμής σε μεταβλητή Αρχικές τιμές μεταβλητών Μεταβλητές μόνο για ανάγνωση Παραστάσεις Παραστάσεις με μέλη διαφορετικού τύπου Λογικές παραστάσεις Παραδείγματα κώδικα με παραστάσεις... 65

6 Η γλώσσα C σε βάθος Μετατροπή τύπου κατά την ανάθεση τιμής σε μεταβλητή Η C και οι αγκύλες της Σύνθετη πρόταση (compound statement) Προτάσεις Η οδηγία #include Η οδηγία #define Κεφάλαιο 3: Προετοιμασία για αργότερα Η C και η μνήμη Ο τελεστής & Ο τελεστής sizeof Τρεις συναρτήσεις παρακαλώ Η συνάρτηση printf() Η συνάρτηση scanf() Η συνάρτηση exit() Ολίγη if παρακαλώ Κεφάλαιο 4: Ο τύπος δεδομένων int Σταθερές τύπου int Μεταβλητές τύπου int Ακέραιοι χωρίς πρόσημο (unsigned) Αρχική τιμή μεταβλητής Αριθμητικοί τελεστές Χρήση τελεστών σύντμησης Ο τελεστής υπολοίπου % Δυαδικοί αριθμοί Μετατροπή δυαδικού σε δεκαδικό Μετατροπή δεκαδικού σε δυαδικό Οι δυαδικοί (bitwise) τελεστές Προτεραιότητα τελεστών Κεφάλαιο 5: Ο τύπος δεδομένων char Σταθερές τύπου char Οι χαρακτήρες είναι αριθμοί!!! Χαρακτήρες διαφυγής Μεταβλητές τύπου char Τρεις συναρτήσεις χειρισμού χαρακτήρων

7 Περιεχόμενα H scanf() και τα μικρά της προβλήματα! Συμβολοσειρές (character strings) Οι συμβολοσειρές έχουν τιμή; Πίνακας ASCII Κεφάλαιο 6: Float, double, και λοιποί τύποι δεδομένων Οι τύποι δεδομένων float και double Σταθερές τύπου float και double Μεταβλητές τύπου float και double Χρήση δεδομένων τύπου κινητής υποδιαστολής Η χρήση της printf() με δεδομένα κινητής υποδιαστολής Χρήση της συνάρτησης scanf() με δεδομένα τύπου float Οι συναρτήσεις pow() και sqrt() Βασικοί τύποι και παραλλαγές τους Ο τύπος δεδομένων bool Κεφάλαιο 7: Εντολές συνθήκης Η εντολή if σε μια δεύτερη ματιά H απλή πρόταση if Η πρόταση if-else Η πρόταση if - else if Η εντολή switch - case Ο τελεστής? Κεφάλαιο 8: Εντολές αλλαγής ροής και επανάληψης Η "επικίνδυνη" εντολή goto Ο βρόχος while O βρόχος do-while Ο βρόχος for Χορεύοντας με τη for! Απλά παραδείγματα Ένθετοι βρόχοι for Και άλλοι ένθετοι βρόχοι for Ο τελεστής "κόμμα" (,) Η εντολή break Η εντολή continue Καταμέτρηση και άθροιση σε επαναλαμβανόμενες διαδικασίες

8 Η γλώσσα C σε βάθος Υπολογισμός μέγιστου και ελάχιστου σε ένα σύνολο αριθμών Ανάγνωση χαρακτήρων από το πληκτρολόγιο Κεφάλαιο 9: Συναρτήσεις Oρισμός μιας συνάρτησης Συναρτήσεις χωρίς παραμέτρους Συναρτήσεις με παραμέτρους Συναρτήσεις που επιστρέφουν τιμή Συναρτήσεις που δεν επιστρέφουν τιμή Τύπος void Η κλήση μιας συνάρτησης Παράμετροι συνάρτησης Ορίσματα και μεταβίβαση παραμέτρων Χρήση συναρτήσεων βιβλιοθήκης Πρότυπα συναρτήσεων Συναρτήσεις χωρίς παραμέτρους, με ρητή δήλωση Ένα ξεκαθάρισμα Μετατροπή τύπου (type casting) Αυτόματη μετατροπή τύπου Κεφάλαιο 10: Εμβέλεια μεταβλητών Τοπικές μεταβλητές (local variables) Καθολικές μεταβλητές (global variables) Δήλωση τοπικών μεταβλητών σε σύνθετη πρόταση Στατικές τοπικές μεταβλητές (static local variables) Κεφάλαιο 11: Δείκτες Μεταβλητές δείκτη (Pointer variables) Δήλωση μιας μεταβλητής δείκτη Οι τελεστές & και * Μέχρι τώρα μάθαμε ότι Αριθμητική των δεικτών Δείκτες τύπου void Δείκτης NULL Εμφάνιση διευθύνσεων και περιεχόμενα δεικτών Ένας διαφορετικός τρόπος δήλωσης μιας μεταβλητής δείκτη Δείκτες και συμβολοσειρές Δείκτες σε δείκτες

9 Περιεχόμενα Δείκτες και συναρτήσεις Συναρτήσεις που επιστρέφουν δείκτη Παραστάσεις αριστερής τιμής (lvalues) Κεφάλαιο 12: Πίνακες Πίνακες (arrays) Πίνακες μίας διάστασης (1Δ) Χειρισμός πινάκων μίας διάστασης Οι πίνακες μίας διάστασης και οι δείκτες Χρήση πινάκων ως δείκτες Αρχικές τιμές ενός πίνακα μίας διάστασης Πίνακες πολλών διαστάσεων Πίνακες δύο διαστάσεων (2Δ) Χειρισμός πινάκων δύο διαστάσεων Γέμισμα πίνακα 2Δ με τυχαίους αριθμούς Άθροισμα των στοιχείων ενός πίνακα 2Δ Εύρεση της μεγαλύτερης και της μικρότερης τιμής σε έναν πίνακα 2Δ Επεξεργασία ανά γραμμή και ανά στήλη σε πίνακα 2Δ Αρχικές τιμές πινάκων 2Δ Πίνακες δύο διαστάσεων και δείκτες Πίνακες με περισσότερες από δύο διαστάσεις Πίνακες χαρακτήρων για αποθήκευση συμβολοσειρών Η χρήση της printf() και της scanf() με πίνακες χαρακτήρων Χειρισμός συμβολοσειρών Συναρτήσεις βιβλιοθήκης που εφαρμόζονται σε συμβολοσειρές Πίνακες χαρακτήρων 2Δ για αποθήκευση συμβολοσειρών Μεταβίβαση πινάκων σε συναρτήσεις Μεταβίβαση ενός πίνακα 1Δ σε συνάρτηση Παραδείγματα συναρτήσεων επεξεργασίας πινάκων Μεταβίβαση πινάκων πολλών διαστάσεων σε συναρτήσεις Άθροισμα των στοιχείων ενός πίνακα 2Δ Εύρεση της μεγαλύτερης και της μικρότερης τιμής σε έναν πίνακα 2Δ Εύρεση ενός αριθμού σε έναν πίνακα 2Δ Μορφοποιημένη εμφάνιση ενός πίνακα 2Δ

10 Η γλώσσα C σε βάθος Εμφάνιση του αθροίσματος κάθε γραμμής ενός πίνακα 2Δ Εμφάνιση της μέγιστης τιμής κάθε στήλης ενός πίνακα 2Δ Συναρτήσεις στις οποίες μεταβιβάζονται συμβολοσειρές Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα επεξεργασίας ενός πίνακα 2Δ Εξειδικευμένοι πίνακες Πίνακες μεταβλητού μήκους (VLAs) Πίνακες δεικτών Δείκτες σε πίνακες Πίνακες δεικτών σε πίνακες Κεφάλαιο 13: Τύποι δεδομένων οριζόμενοι από το χρήστη Δομές (structures) Αναφορά στα πεδία μιας δομής Πίνακες από δομές Μεταβίβαση των πεδίων μιας δομής σε μια συνάρτηση Μεταβίβαση ολόκληρης της δομής σε συνάρτηση Δείκτες σε δομές Πίνακες από δομές και δείκτες Δομές μέσα σε δομές (ένθετες δομές) Πεδία εύρους ενός, ή περισσοτέρων, bit (bit fields) Ενώσεις (unions) Απαριθμήσεις (Enumerations) Η χρήση της typedef Κεφάλαιο 14: Κανάλια επικοινωνίας - Χειρισμός αρχείων Προκαθορισμένα ρεύματα Είδη ρευμάτων Χειρισμός αρχείων Αρχεία κειμένου και δυαδικά αρχεία Σειριακή και τυχαία προσπέλαση Άνοιγμα/κλείσιμο αρχείου fopen() fclose() ferror() fflush() fflushall()

11 Περιεχόμενα Αρχεία κειμένου (text files) fputc() fgetc() fprintf() fscanf() feof() fgets() fputs() Δυαδικά αρχεία (binary files) και τυχαία προσπέλαση fseek() rewind() fread() fwrite() Η λογική της τυχαίας προσπέλασης Κεφάλαιο 15: Προχωρημένα θέματα Αναδρομή Ο μηχανισμός κλήσης συναρτήσεων - χρήση της στοίβας Παράμετροι γραμμής εντολών Δείκτες σε συναρτήσεις!!! Δήλωση δείκτη σε συνάρτηση Ανάθεση τιμής σε μεταβλητή δείκτη σε συνάρτηση Κλήση συνάρτησης με τη χρήση ενός δείκτη σε συνάρτηση Έλεγχος των περιεχομένων ενός δείκτη σε συνάρτηση Δείκτες σε συναρτήσεις ως παράμετροι Πίνακες δεικτών σε συναρτήσεις Εμβόλιμες συναρτήσεις (inline functions) Προγράμματα με πολλά πηγαία αρχεία Ο μεταγλωττιστής GCC Μεταγλώττιση και σύνδεση ξεχωριστών αρχείων Δημιουργία δικών μας βιβλιοθηκών Συνοψίζοντας

12 Η γλώσσα C σε βάθος Κεφάλαιο 16: Αναζήτηση και ταξινόμηση Σειριακή αναζήτηση Δυαδική αναζήτηση (binary search) Ταξινόμηση φυσαλίδας (bubble sort) Ταξινόμηση επιλογής (selection sort) Ταξινόμηση quick sort Ταξινόμηση σε πίνακες δύο διαστάσεων Ταξινόμηση πίνακα συμβολοσειρών Κεφάλαιο 17: Δυναμική διαχείριση μνήμης Δυναμική κατανομή μνήμης Η συνάρτηση malloc() Η συνάρτηση calloc() Η συνάρτηση free() Η συνάρτηση realloc() Χρήση των συναρτήσεων χωρίς μετατροπή τύπου Δημιουργία δυναμικών πινάκων Δυναμικοί πίνακες μίας διάστασης Δυναμικοί πίνακες δύο διαστάσεων Κεφάλαιο 18: Δυναμικές δομές δεδομένων Συνδεδεμένες λίστες Απλά συνδεδεμένη λίστα (simple linked list)) Κυκλικά συνδεδεμένη λίστα (circularly linked list) Διπλά συνδεδεμένη λίστα (double linked list) Κυκλικά διπλά συνδεδεμένη λίστα Προσθήκη νέου κόμβου σε μια λίστα Υλοποίηση απλής συνδεδεμένης λίστας στη C Διατεταγμένη συνδεδεμένη λίστα Υλοποίηση της δομής στοίβας Υλοποίηση της δομής ουράς Δυαδικά δένδρα Δυαδικά δένδρα αναζήτησης Χειρισμός ενός δυαδικού δένδρου αναζήτησης Προσθήκη νέου κόμβου Αναζήτηση κόμβου Διάσχιση ενός δυαδικού δέντρου

13 Περιεχόμενα Διάσχιση κατά σειρά (in-order) Διάσχιση κατά προδιάταξη (pre-order) Διάσχιση κατά μεταδιάταξη (post-order) Διαγραφή κόμβου από το δυαδικό δένδρο Διαγραφή κόμβου χωρίς θυγατρικούς κόμβους Διαγραφή κόμβου με ένα θυγατρικό κόμβο Διαγραφή κόμβου με δύο θυγατρικούς κόμβους Διαγραφή του κόμβου ρίζας Υλοποίηση της δομής δυαδικού δένδρου αναζήτησης Κεφάλαιο 19: Ο προμεταγλωττιστής της C #include #define Μακροεντολές Μακροεντολές με περισσότερες προτάσεις #undef #if, #else, #elif και #endif #ifdef και #ifndef #error Αποσφαλμάτωση (debugging) Η μακροεντολή assert() assertions Κεφάλαιο 20: Από τη C, στη C C++, η κληρονομιά από τη C C++, μια αντικειμενοστρεφής γλώσσα Αντικειμενοστρεφής προγραμματισμός Κλάσεις και αντικείμενα (classes and objects) Ενθυλάκωση (Encapsulation) Κληρονομικότητα (Inheritance) Πολυμορφισμός (Polymorphism) Το πρώτο μας πρόγραμμα σε C Παίζοντας με αντικείμενα Το αντικείμενο cout Το αντικείμενο cin Διαφορές μεταξύ C και C Μερικά από τα νέα διαδικαστικά χαρακτηριστικά της C Τα αντικειμενοστρεφή χαρακτηριστικά της C

14 Η γλώσσα C σε βάθος Παράρτημα Α: Συναρτήσεις βιβλιοθήκης της C <ctype.h> <math.h> <stdio.h> <stdlib.h> <string.h> Παράρτημα Β: Το ολοκληρωμένο περιβάλλον του DEV C Εγκατάσταση του DEV C Οι βασικές λειτουργίες του DEV C Δημιουργία απλού προγράμματος με ένα πηγαίο αρχείο Αποθήκευση του αρχείου Σύνταξη του κώδικα Μεταγλώττιση και εκτέλεση του προγράμματος Δημιουργία νέου έργου (με περισσότερα πηγαία αρχεία) Επιλογή του είδους του έργου Προσθήκη πηγαίων αρχείων, μεταγλώττιση, και εκτέλεση του έργου. 645 Παράθυρο αποτελεσμάτων Το DEV C++ και οι Ελληνικοί χαρακτήρες Βιβλιογραφία Βιβλιογραφικές πηγές Αναφορές στο διαδίκτυο Ευρετήριο

15 Πρόλογος

16 Η γλώσσα C σε βάθος Πώς να προλογίσει κανείς ένα βιβλίο που αναφέρεται στη γλώσσα προγραμματισμού C, όταν έχουν γραφεί και ήδη κυκλοφορούν πάμπολλα βιβλία και εγχειρίδια χρήσης της C; Κι όμως, το έργο του υπογράφοντος δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολο, μιας και ο συγγραφέας του βιβλίου έχει φροντίσει να εφοδιάσει το δημιούργημα του με ελκυστικό και ιδιαίτερα εκπαιδευτικό περιεχόμενο, αποδίδοντας το ταυτόχρονα από μια πολύ ξεχωριστή και κατάλληλη οπτική γωνία. Ξεκινώντας ήδη από το εξώφυλλο, ο αναγνώστης προδιατίθεται για μια εις βάθος εξερεύνηση της γλώσσας C. Και δεν διαψεύδεται καθόλου στη συνέχεια, μιας και το υλικό του βιβλίου τον ταξιδεύει σ ολόκληρο τον συναρπαστικό κόσμο της C. Σε όλο αυτό το ταξίδι φαίνεται η εμμονή του συγγραφέα να ακολουθήσει προσεκτικά τη βέλτιστη διαδρομή, μ άλλα λόγια τη βέλτιστη διδακτική σειρά με απλό, κατανοητό, και εποπτικό τρόπο. Τo επιτυχημένο αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας δένει αποτελεσματικά με την πληρότητα του βιβλίου στην εκτενή θεώρηση της γλώσσας C, μέσα από πλήθος επεξηγηματικών σχημάτων και παραδειγμάτων. Η μεγάλη διδακτική εμπειρία του συγγραφέα είναι εμφανής και τον βοηθάει να προσεγγίζει τις πιο δύσκολες έννοιες, με ιδιαίτερο τρόπο, ώστε να γίνονται άμεσα αντιληπτές από τον αναγνώστη. Επιπλέον, το ύφος του βιβλίου είναι φιλικό και ελκυστικό, καθιστώντας το έτσι έναν ευχάριστο σύντροφο στην εκμάθηση και εμπέδωση της C. Το βιβλίο δεν σταματάει στη συμβατική κάλυψη της γλώσσας, αλλά διεισδύει και σε πιο προχωρημένους τομείς προγραμματισμού. Η αναφορά στις αναδρομικές διαδικασίες, στις μεθόδους ταξινόμησης και αναζήτησης, και η ανάπτυξη στοιχείων από τις δομές δεδομένων, όλα εναρμονισμένα με κώδικα της C, του δίνει μια πρόσθετη αξία και χαρακτήρα που συναντάται μόνο σε εξειδικευμένα βιβλία αλγορίθμων και δομών δεδομένων. Κάθε κεφάλαιο ακολουθείται από χαρακτηριστικά παραδείγματα, σύντομη ανασκόπηση, και πλήθος ασκήσεων κάθε βαθμού δυσκολίας. Το βιβλίο συνοδεύεται από ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον ανάπτυξης της γλώσσας, τον κώδικα των παραδειγμάτων, τις απαντήσεις όλων των ασκήσεων, καθώς και από τον κώδικα των λύσεων τους. Το βιβλίο ήδη βρίσκεται στη 4η έκδοση του, γεγονός που αποδεικνύει τόσο την αποδοχή του όσο και την εμμονή του συγγραφέα για τη συνεχή βελτίωση του. Το συστήνω ανεπιφύλακτα σε εκπαιδευτικά ιδρύματα κάθε βαθμίδας, σε όσους διδάσκονται τη γλώσσα C, αλλά και σε όσους θα ήθελαν μεμονωμένα να μάθουν και να κατανοήσουν σε βάθος τη γλώσσα και τις τεχνικές προγραμματισμού που τη συνοδεύουν. Καθηγητής Πάνος Τραχανιάς Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης 18

17 Κεφάλαιο Εισαγωγή

18 Η γλώσσα C σε βάθος Εισαγωγή Οκτώβριος του Ως μεταπτυχιακός φοιτητής, γνώρισα μια δεκαοχτάχρονη αμερικανιδούλα που την έλεγαν BCPL. H σχέση μας κράτησε ένα χρόνο περίπου. Ευέλικτη αλλά δύστροπη. Δύσκολο να την κατανοήσεις και δυσκολότερο να τη χειριστείς. Την επόμενη χρονιά μού γνώρισε τη μικρότερη αδελφή της, τη C. Από την πρώτη στιγμή με εντυπωσίασε, είχε πιο δομημένη σκέψη, ήταν τρομερά ευέλικτη και πολύ πιο φιλική. Η γνωριμία αυτή δεν άργησε να εξελιχθεί σε ένα μεγάλο έρωτα, ο οποίος κρατάει ακόμη και σήμερα. Από τότε συνάντησα και άλλες πολλές, πολύ πιο νέες και εμφανίσιμες, με πολλές δυνατότητες και προσόντα, έμεινα όμως πάντα πιστός στη μεσήλικα πια αγάπη μου, τη C. Ευτυχώς που είναι μόνο... μια γλώσσα προγραμματισμού! Και όμως, η πολύχρονη αυτή σχέση είχε και έναν καρπό, την παραγωγή πλούσιου εκπαιδευτικού υλικού που χρησιμοποιήθηκε όλα αυτά τα χρόνια για τη διδασκαλία της γλώσσας C και το οποίο αποτέλεσε τη βάση για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου. Το βιβλίο αυτό απευθύνεται τόσο στον αρχάριο όσο και στον έμπειρο προγραμματιστή που θέλει να γνωρίσει τις αρχές και τη φιλοσοφία του δομημένου προγραμματισμού, μέσα από μια ευέλικτη και χωρίς όρια γλώσσα όπως η C. Με ιδιαίτερο τρόπο προσεγγίζονται όλα τα χαρακτηριστικά της γλώσσας και δίνεται έμφαση στην αναλυτική και σε βάθος επεξήγηση των "στρυφνών" της σημείων. Μεγάλο βάρος έχει δοθεί στη διδακτική σειρά αυτού του βιβλίου, ώστε η ανάγνωση και η κατανόηση ενός κεφαλαίου να προϋποθέτει μόνο τις γνώσεις που αποκτήθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια. Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο Αν είστε γνώστης μιας οποιασδήποτε άλλης γλώσσας προγραμματισμού μπορείτε να παραλείψετε το Κεφάλαιο 1 και να προχωρήσετε κατευθείαν στο επόμενο κεφάλαιο. Το Κεφάλαιο 2 είναι μια μικρή "περιοδεία" στη γλώσσα. Γίνεται μια πρώτη γνωριμία, ώστε να αποκτήσετε μια σφαιρική εικόνα από τη δομή και τα χαρακτηριστικά της και να μπορέσετε να καταστρώσετε τα πρώτα σας απλά προ- 20

19 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή γράμματα. Τα επόμενα κεφάλαια αναλύουν όλα τα χαρακτηριστικά της γλώσσας, δίνοντας έμφαση στην παρουσίαση των βασικών, αλλά και των περισσότερο πολύπλοκων εννοιών, με απλό, εποπτικό, και κατανοητό τρόπο. Τα κεφάλαια 15, 16, 17, 18 και 19, είναι μια βαθιά "βουτιά" τόσο σε εξειδικευμένες τεχνικές προγραμματισμού, όσο και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γλώσσας. Τέλος, το κεφάλαιο 20 σας προετοιμάζει για το επόμενο φυσικό σας βήμα: Μια πρώτη επαφή με τον αντικειμενοστρεφή προγραμματισμό και τη γλώσσα C++! Το Παράρτημα Α περιέχει μια αναλυτική αναφορά στις πιο συχνά χρησιμοποιούμενες συναρτήσεις της C. Στο Παράρτημα Β θα βρείτε λεπτομέρειες για το περιβάλλον ανάπτυξης του DEV C++. Το DEV C++ είναι ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον ανάπτυξης για τις γλώσσες C και C++, το οποίο διατίθεται δωρεάν κάτω από τη γενική άδεια χρήσης της GNU 1. Όλα τα προγράμματα που υπάρχουν σε αυτό το βιβλίο έχουν δοκιμαστεί στο περιβάλλον του DEV C++. Στο συνοδευτικό CD θα βρείτε το πρόγραμμα εγκατάστασης για το ολοκληρωμένο περιβάλλον του DEV C++, τον κώδικα των περισσοτέρων προγραμμάτων που βρίσκονται σε αυτό το βιβλίο, καθώς και τις απαντήσεις όλων των ασκήσεων. Επίσης, αποκλειστικά για το βιβλίο αυτό, έχει δημιουργηθεί ένας δικτυακός τόπος στη διεύθυνση με πλήθος επιπλέον αναφορών για τη γλώσσα C. Σας συνιστώ να εγκαταστήσετε το περιβάλλον του DEV C++ ώστε να μπορείτε να δοκιμάζετε τα παραδείγματα του βιβλίου αλλά και τα δικά σας προγράμματα. Το σύμβολο δίπλα από τον τίτλο μιας παραγράφου σημαίνει ότι η παράγραφος παρέχει εξειδικευμένη γνώση και μπορεί να παραλειφθεί σε πρώτη ανάγνωση, ή όταν δεν επιθυμούμε ιδιαίτερη εμβάθυνση. Στο μαύρο πλαίσιο που υπάρχει δίπλα από τα περισσότερα arxeio.c παραδείγματα αυτού του βιβλίου αναφέρεται το όνομα του αρχείου στο οποίο υπάρχει ο πηγαίος κώδικας του παραδείγματος. Αν έχετε ήδη εγκαταστήσει το DEV C++, ένα διπλό κλικ επάνω στο αρχείο του παραδείγματος είναι αρκετό για να ανοίξει το συγκεκριμένο αρχείο μέσα στο ολοκληρωμένο περιβάλλον του DEV C++. Η μεταγλώττιση και η εκτέλεση του προγράμματος γίνονται πλέον με ένα απλό κλικ σε ένα εικονίδιο του περιβάλλοντος (βλέπε Παράρτημα-Β)

20 Η γλώσσα C σε βάθος Η γλώσσα C Ιστορική αναδρομή Η C άρχισε να αναπτύσσεται στις αρχές του 1972 στα εργαστήρια Bell από τον Denis Ritchie ως γλώσσα προγραμματισμού συστημάτων, με σκοπό να δημιουργηθεί ένα νέο λειτουργικό σύστημα σε έναν υπολογιστή μίνι PDP-11. Η C είναι η εξέλιξη μιας προγενέστερης γλώσσας, της BCPL, η οποία αναπτύχθηκε από τον Martin Richards στα μέσα της δεκαετίας του 60. Μια πρώτη γλωσσική περιγραφή της C δημοσιεύθηκε έξι χρόνια αργότερα (1978), από τους Kernighan και Ritchie. Η έκδοση αυτή θεωρείται μέχρι σήμερα το ευαγγέλιο της C. Το 1983, το Εθνικό ίδρυμα προτύπων της Αμερικής (ANSI 2 ) ίδρυσε μία επιτροπή για να ετοιμάσει ένα πρότυπο για τη γλώσσα προγραμματισμού C. Αυτό το πρότυπο ολοκληρώθηκε το 1989 και αναφέρεται ως "ANSI C" ή C89. To 1990 το πρότυπο ANSI C, με ελάχιστες αλλαγές, αναγνωρίστηκε από το διεθνή οργανισμό προτύπων ως ISO/IEC 9899:1990. Αυτή η έκδοση της γλώσσας καλείται C90 και οι διαφορές της από τη C89 είναι ελάχιστες. Πρακτικά οι όροι "C89" και "C90" αναφέρονται στην ίδια έκδοση της γλώσσας. Μετά από το 1990, το επίσημο πρότυπο της γλώσσας παρέμεινε αμετάβλητο για αρκετά χρόνια. Η παράλληλη όμως εξέλιξη της γλώσσας C++ επέφερε αρκετές αλλαγές στη βασική σύνταξη των δομών της C, στην οποία ούτως ή άλλως βασιζόταν. Το πρότυπο C90 θα έπρεπε νε βελτιωθεί ώστε να ενσωματώσει τις αλλαγές που επέβαλε η C++ και να υπάρχει μεγαλύτερη μεταξύ τους συμβατότητα. Το Μάρτιο του 2000 το Εθνικό ίδρυμα προτύπων της Αμερικής υιοθέτησε το πρότυπο της γλώσσας ISO/IEC 9899:1999. Το πρότυπο αυτό είναι γνωστό ως C99 και αποτελεί το πιο πρόσφατο πρότυπο της γλώσσας C. Η C έχει συνδέσει το όνομα της με τα λειτουργικά συστήματα UNIX και LINUX, πολλά από τα τμήματα των οποίων έχουν αναπτυχθεί στη C. Η "στάνταρ" έκδοση της C ήταν, για πολλά χρόνια, εκείνη η οποία συνόδευε το λειτουργικό σύστημα UNIX (Ver. 5), του οποίου θεωρείται και αναπόσπαστο μέρος. 2 American National Standards Institute (ANSI) 22

21 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Τα χαρακτηριστικά της C Παρά το γεγονός ότι η C θεωρείται μια γλώσσα υψηλού επιπέδου (high-level), έχει αρκετά χαρακτηριστικά που συναντώνται μόνο σε γλώσσες χαμηλού επιπέδου και στη γλώσσα μηχανής. Τα χαρακτηριστικά αυτά της προσδίδουν εκπληκτική ευελιξία και τη δυνατότητα χειρισμών "χαμηλού επιπέδου". Η C είναι ίσως η μόνη γλώσσα που μπορεί να χαρακτηριστεί ως γλώσσα "μεσαίου επιπέδου"! Η ευελιξία της C, αλλά και η έλλειψη αυστηρού ελέγχου, είναι ένα γερό εργαλείο στα χέρια ενός έμπειρου προγραμματιστή, αλλά μεγάλη ταλαιπωρία και βάσανο για τον αρχάριο. H C είναι μία "λιτή" γλώσσα. Όλες κι όλες οι δεσμευμένες λέξεις της C δεν ξεπερνούν τις 30. Αξιοσημείωτο είναι ότι η C δεν έχει ενσωματωμένες εντολές εισόδου & εξόδου, όπως και αρκετές άλλες εντολές που συναντώνται σε άλλες γλώσσες προγραμματισμού. Για το λόγο αυτόν η C περιλαμβάνει στην τυπική (στάνταρ) εγκατάστασή της "βιβλιοθήκες" με κάθε είδους συναρτήσεις για είσοδο-έξοδο, χειρισμό χαρακτήρων, χειρισμό αρχείων, γραφικών κ.λπ. C Μια δομημένη γλώσσα Το διακριτικό χαρακτηριστικό μιας δομημένης γλώσσας προγραμματισμού είναι η δυνατότητα για τμηματικό χειρισμό (modularity) του προγράμματος, με τρόπο ώστε κάθε τμήμα να μπορεί να "κρύβει" από το υπόλοιπο πρόγραμμα τον κώδικα και τις πληροφορίες που περιέχει. Η C ενθαρρύνει τη χρήση ξεχωριστών συναρτήσεων (υποπρογραμμάτων) για κάθε συγκεκριμένη λειτουργία του προγράμματος. C Μια γλώσσα για προγραμματιστές Η C παρέχει στον πραγματικό επαγγελματία προγραμματιστή αυτό που ακριβώς ζητάει: Λίγους περιορισμούς και μεγάλη ευελιξία Δυνατότητα για δομημένα προγράμματα Λίγες αλλά ισχυρά δομημένες εντολές 23

22 Η γλώσσα C σε βάθος Η C έχει όμως και απαιτήσεις. Η έλλειψη περιορισμών, και το γεγονός ότι υ- πάρχει μικρός βαθμός ελέγχου λαθών, αναγκάζουν τον προγραμματιστή να είναι πολύ προσεκτικός και να ελέγχει, μέσα από τον κώδικα του προγράμματος, πράγματα που ελέγχονται αυτόματα από άλλες γλώσσες προγραμματισμού. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι, αν έχουμε έναν πίνακα 100 θέσεων, μπορούμε κάλλιστα να προσπελάσουμε τη θέση 105!!! Τώρα το τι θα βρούμε εκεί μέσα και το τι παρενέργειες θα υπάρξουν, αφήστε το για αργότερα. C Μια μεταφραστική γλώσσα Όλες οι γλώσσες προγραμματισμού (εκτός από τη γλώσσα μηχανής), και ανάλογα με τη φιλοσοφία με την οποία μεταφράζουν το πηγαίο πρόγραμμα σε γλώσσα μηχανής, παρουσιάζονται είτε σε ερμηνευτική (interpreter's), είτε σε μεταγλωττιζόμενη (compiler's) μορφή. Τη C θα τη συναντήσουμε σχεδόν πάντα σε μεταγλωττιζόμενη μορφή. Στο διπλανό σχήμα βλέπετε μια απλοποιημένη διαδικασία μεταγλωττισμού ενός προγράμματος μέσω μεταγλωττιστή (compiler). Το αρχείο που περιέχει τον πηγαίο κώδικα του προγράμματος (source code) μπορεί να δημιουργηθεί με οποιονδήποτε επεξεργαστή κειμένου ή μέσα από το ολοκληρωμένο περιβάλλον της γλώσσας (αν η έκδοση της γλώσσας διαθέτει τέτοιο περιβάλλον). Κατά τη διάρκεια της μεταγλώττισης (compile time), ο μεταγλωττιστής εντοπίζει τυχόν συντακτικά λάθη που υπάρχουν στον πηγαίο κώδικα. Εφόσον ο μεταγλωττιστής δεν εντοπίσει κανένα λάθος, θα δημιουργήσει ένα αρχείο που περιέχει τον εκτελέσιμο κώδικα (executable code), δηλαδή πρόγραμμα σε γλώσσα μηχανής, άμεσα εκτελέσιμο από τον Η/Υ. Στην πραγματικότητα, η διαδικασία της μεταγλώττισης είναι αρκετά διαφορετική, ιδίως όταν γίνεται χρήση βιβλιοθηκών στην οποία θα αναφερθούμε αναλυτικά στο αντίστοιχο κεφάλαιο. 24

23 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Γιατί να μάθω C; Μια ερώτηση που ακούω συνέχεια από τους φοιτητές: Ποιός ο λόγος να μάθω C δεδομένου ότι υπάρχουν πιο σύγχρονες γλώσσες οι οποίες είναι περισσότερο φιλικές και έχουν περισσότερες δυνατότητες; Πάντα απαντώ με ένα παράδειγμα. Αν θέλουμε να γίνουμε πιλότοι, θα αρχίσουμε την εκπαίδευση μας από ένα Airbus ή από ένα Τσέσνα; Το Airbus είναι προφανώς πιο φιλικό, πιο ασφαλές, έχει περισσότερες δυνατότητες, σχεδόν ό- λες οι λειτουργίες του είναι αυτοματοποιημένες, και σε τελική ανάλυση είναι αυτό που θα πιλοτάρουμε, ως επαγγελματίες πιλότοι, σε μια επιβατική πτήση. Γιατί λοιπόν να αρχίσουμε από ένα Τσέσνα; Νομίζω ότι η απάντηση είναι προφανής. Με το Τσέσνα θα μάθουμε τη βασική φιλοσοφία της πτήσης χωρίς την πολυπλοκότητα σύνθετων συστημάτων. Θα έχουμε στη διάθεση μας τα βασικά και απολύτως απαραίτητα όργανα και θα γνωρίσουμε το αποτέλεσμα του κάθε χειρισμού μας. Σε ένα Airbus θα είμαστε περικυκλωμένοι από χιλιάδες διακόπτες και όργανα, ελάχιστα από τα οποία όμως έχουν να κάνουν με την ουσία της πτήσης. Μπορεί να ρυθμίζουν τη θερμοκρασία της καμπίνας, την ένταση των ηχείων ανακοινώσεων, το φωτισμό, κ.λπ. Οι αυτοματοποιημένες επίσης λειτουργίες δεν βοηθούν στο να κατανοήσουμε σε βάθος τους κανόνες και τις διαδικασίες της πτήσης. Ας έλθουμε τώρα στον προγραμματισμό. Σίγουρα υπάρχουν γλώσσες πιο σύγχρονες και πιο παραγωγικές, οι οποίες μας βοηθούν να φτιάχνουμε ελκυστικά προγράμματα σε λιγότερο χρόνο. Γιατί λοιπόν να μάθουμε C; Η C μας βοηθάει να κατανοήσουμε σε βάθος τους μηχανισμούς που οι περισσότερες "παραγωγικές" γλώσσες, για λόγους απλότητας και ευχρηστίας, κρύβουν από τον προγραμματιστή. Ο φοιτητής που σπουδάζει επιστήμες σχετικές με την πληροφορική πρέπει να έχει κατανοήσει σε βάθος όλους αυτούς τους μηχανισμούς. Είναι βέβαιο ότι στην παραγωγική διαδικασία θα χρησιμοποιήσει άλλες γλώσσες. Όμως η γνώση που απέκτησε μαθαίνοντας C θα τον βοηθήσει να επιλύει θέματα και να κατανοεί έννοιες που σε άλλες γλώσσες προγραμματισμού είναι πολύ πιο αφαιρετικές και γενικές. Ας μην ξεχνάμε, επίσης, ότι οι πλέον σύγχρονες γλώσσες προγραμματισμού, όπως η C++, η Java, και η C#, βασίζονται στη C! 25

24 Η γλώσσα C σε βάθος Βασικές έννοιες του προγραμματισμού Το τμήμα αυτό απευθύνεται στους αρχάριους στον προγραμματισμό. Αναφέρει και εξηγεί βασικές έννοιες του προγραμματισμού, απαραίτητες για τον αναγνώστη που έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με μια γλώσσα προγραμματισμού. Κάθε πρόγραμμα, αναπτυγμένο σε οποιαδήποτε γλώσσα προγραμματισμού, επεξεργάζεται δεδομένα και δίνει αποτελέσματα. Η επεξεργασία των δεδομένων γίνεται πάντα με έναν προκαθορισμένο τρόπο (αλγόριθμο). Τα συστατικά που συνθέτουν ένα απλό πρόγραμμα είναι οι μεταβλητές, οι σταθερές, οι παραστάσεις, και οι εντολές. Ας μην ξεχνάμε ότι ένας Η/Υ είναι ένα μηχάνημα το οποίο επιτελεί μόνο τρείς λειτουργίες: Πρόσθεση. Στη πραγματικότητα ο Η/Υ εκτελεί μόνο την πράξη της πρόσθεσης. Όλες οι άλλες πράξεις ανάγονται σε προσθέσεις. Σύγκριση. Π.χ. να συγκρίνει δύο αριθμούς και να αποφασίσει ποιος είναι μεγαλύτερος. Μεταφορά δεδομένων. Ο Η/Υ μπορεί να αποθηκεύσει στη μνήμη του δεδομένα, τα οποία μπορεί να είναι σταθερές ή να προέρχονται από αποτελέσματα πράξεων. Παρατηρούμε επομένως ότι ο Η/Υ εκτελεί πολύ απλές και βασικές λειτουργίες με χρήση όμως των οποίων επιτυγχάνει την εκτέλεση πολύπλοκων αλγορίθμων. Συνηθίζω να λέω στους φοιτητές ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε τον Η/Υ σαν έναν ασθενή που έχει τη νόσο Αλτσχάιμερ σε προχωρημένο στάδιο! Όσοι νοσούν από Αλτσχάιμερ έχουν απώλεια μνήμης. Δεν θυμούνται τι έκαναν το προηγούμενο δευτερόλεπτο. Οι ασθενείς αυτοί καταφεύγουν σε διάφορα τεχνάσματα για να μπορούν να λειτουργήσουν κοινωνικά. Χρησιμοποιούν χαρτάκια ή κουτάκια για να σημειώνουν τι έκαναν ώστε αργότερα να μπορούν να το ελέγχουν. Π.χ., αν φάνε πρωινό βάζουν σε έναν κουτάκι τη φράση "έφαγα πρωινό". Έτσι όταν το δούνε αργότερα θα ξέρουν ότι έφαγαν πρωινό και δεν θα ξαναφάνε. Οτιδήποτε θέλουν να θυμούνται θα πρέπει να το καταχωρίσουν σε κάποιο κουτάκι! 26

25 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Μεταβλητές Ο Η/Υ ασθενής έχει στη διάθεσή του δισεκατομμύρια τέτοια κουτάκια, που δεν είναι άλλο από τις θέσεις μνήμης που διαθέτει η μνήμη RAM του κάθε συστήματος. Τα δεδομένα, καθώς και τα αποτελέσματα των πράξεων, αποθηκεύονται στα κουτάκια της κεντρικής μνήμης (RAM) του Η/Υ. Σε διαφορετική περίπτωση, σαν ασθενής με Αλτσχάιμερ, θα τα είχε ξεχάσει. Η διαχείριση της μνήμης RAM είναι βασικό μέλημα μιας γλώσσας προγραμματισμού. Για να χρησιμοποιηθεί μια θέση μνήμης μέσα από μια γλώσσα προγραμματισμού, πρέπει να της δοθεί ένα όνομα. Σε κάθε θέση μνήμης που χρησιμοποιείται σε ένα πρόγραμμα, ανατίθεται (αντιστοιχίζεται, αποδίδεται) ένα όνομα, το δε περιεχόμενο της θέσης μνήμης αποτελεί την τιμή της. Για να αναφερθεί το πρόγραμμα στη συγκεκριμένη θέση μνήμης, χρησιμοποιεί απλώς το όνομα της. Φανταστείτε την κάθε θέση μνήμης που χρησιμοποιούμε σαν ένα κουτί, στο εξωτερικό του οποίου είναι γραμμένο το όνομα του. Το περιεχόμενο του κουτιού αποτελεί την τιμή αυτής της θέσης μνήμης. Ας θεωρήσουμε τη θέση μνήμης ab η οποία περιέχει στην αρχή τον αριθμό 23, και έστω ότι με κατάλληλη εντολή αλλάζουμε το περιεχόμενό της σε 18. Παρατηρούμε ότι το κουτί (θέση μνήμης) παραμένει το ίδιο (ab), αλλά το περιεχόμενό του μεταβάλλεται. Το όνομα, λοιπόν, που αντιστοιχεί σε μία θέση μνήμης μπορεί να πάρει διαφορετικές τιμές. Γι αυτόν το λόγο κάθε όνομα θέσης μνήμης καλείται μεταβλητή (variable). Στο παραπάνω παράδειγμα η μεταβλητή ab είχε στην αρχή την τιμή 23 και μετά την τιμή 18. Ένα πρόγραμμα χρησιμοποιεί μεταβλητές για να αποθηκεύει τα δεδομένα και τα αποτελέσματα τα οποία παράγει. Κατά την εκτέλεση του προγράμματος, οι τιμές των μεταβλητών μπορεί να αλλάζουν. 27

26 Η γλώσσα C σε βάθος Μεταβλητή είναι μία θέση μνήμης, την οποία έχουμε δεσμεύσει και της έχουμε δώσει ένα όνομα. Το περιεχόμενο αυτής της θέσης μνήμης αποτελεί την τιμή αυτής της μεταβλητής. Αν πάμε σε ένα κατάστημα και ζητήσουμε να αγοράσουμε ένα κουτί το πρώτο πράγμα που θα μας ρωτήσουν είναι το τι θέλουμε να βάλουμε μέσα. Από την απάντηση μας θα εξαρτηθεί το μέγεθος του κουτιού που θα μας δώσουν. Με το ίδιο σκεπτικό, και οι θέσεις μνήμης (μεταβλητές) που χρησιμοποιεί ένα πρόγραμμα διαφέρουν ανάλογα με το τι σκοπεύουμε να αποθηκεύσουμε μέσα τους. Τα δεδομένα τα οποία χειρίζεται ένας Η/Υ μπορεί να είναι διαφορετικών τύπων (αριθμοί, χαρακτήρες κ.λπ.), οπότε θα πρέπει να υπάρχουν και οι αντίστοιχες κατηγορίες μεταβλητών για την καταχώρισή τους. Έτσι έχουμε ακέραιες μεταβλητές για αποθήκευση ακέραιων αριθμών, μεταβλητές χαρακτήρων για την αποθήκευση χαρακτήρων, κ.λπ. Μια γλώσσα προγραμματισμού μπορεί να υποστηρίζει διάφορους τύπους δεδομένων (data types). Ανάλογα με τους τύπους δεδομένων που υποστηρίζει, έχουμε και τα αντίστοιχα είδη (τύπους) μεταβλητών. Στις περισσότερες γλώσσες προγραμματισμού, πριν χρησιμοποιήσουμε μια μεταβλητή πρέπει να δηλώσουμε τον τύπο της. Η C υποστηρίζει διάφορους τύπους δεδομένων, οι βασικοί από τους οποίους είναι τέσσερις. Οι τύποι δεδομένων ορίζουν τα διαφορετικά είδη δεδομένων που μπορεί να χειριστεί μια γλώσσα προγραμματισμού. Συνήθεις τύποι δεδομένων είναι: Ο ακέραιος τύπος δεδομένων: Αναφέρεται σε δεδομένα που είναι ακέραιοι αριθμοί. Στη C, o τύπος αυτός συμβολίζεται με int. Ο πραγματικός τύπος δεδομένων: Αναφέρεται σε δεδομένα που είναι α- ριθμοί κινητής υποδιαστολής (με δεκαδικά ψηφία), με μικρή ή μεγάλη α- κρίβεια. Στη C o τύπος αυτός συμβολίζεται, αντίστοιχα, με float ή double. Ο τύπος δεδομένων χαρακτήρα: Αναφέρεται σε μεμονωμένους χαρακτήρες. Στη C o τύπος αυτός συμβολίζεται με char. 28

27 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Ο λογικός τύπος δεδομένων: Αναφέρεται σε δεδομένα με τιμή αλήθεια ή ψέμα (true/false). H αρχική έκδοση της C (ANCI C ή C89/C90) δεν διέθετε ξεχωριστό τύπο για λογικά δεδομένα. Όμως το τελευταίο πρότυπο της γλώσσας (C99) υποστηρίζει το λογικό τύπο δεδομένων, ο οποίος συμβολίζεται με bool. Ο τύπος δεδομένων συνόλου χαρακτήρων: Αναφέρεται σε σύνολα χαρακτήρων (character strings). Η C δεν υποστηρίζει άμεσα αυτόν τον τύπο δεδομένων, και χειρίζεται τα σύνολα χαρακτήρων με ένα δικό της διαφορετικό τρόπο (ως πίνακες χαρακτήρων). Σταθερές Οι σταθερές (constants) είναι προκαθορισμένες τιμές που δεν μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια εκτέλεσης ενός προγράμματος. Υπάρχουν αντίστοιχες σταθερές για κάθε τύπο δεδομένων. Π.χ., μια ακέραια σταθερά είναι ένας ακέραιος αριθμός. Αριθμοί όπως το 10, το 20, το 17 κ.λπ. είναι παραδείγματα ακέραιων σταθερών (τύπου int), ενώ το 3.14 είναι μία πραγματική σταθερά (τύπου float ή double). Παραστάσεις Οι παραστάσεις (expressions) είναι πράξεις οι οποίες έχουν ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Ανάλογα με το είδος της πράξης, αλλά και από τον τύπο των δεδομένων που μετέχουν στη πράξη, οι παραστάσεις μπορεί να είναι ακέραιες, πραγματικές, ή άλλου τύπου δεδομένων. Εντολές Εντολή είναι μια φράση της γλώσσας προγραμματισμού που αναγκάζει τον Η/Υ να εκτελέσει μια συγκεκριμένη λειτουργία. Κάθε εντολή μιας γλώσσας προγραμματισμού έχει μια αυστηρά καθορισμένη σύνταξη, η οποία ορίζεται από την ίδια τη γλώσσα. Οι εντολές επιτελούν διάφορες λειτουργίες. Μια εντολή μπορεί να κάνει μια απλή πράξη ή έναν έλεγχο, να επιβάλει μια επαναληπτική διαδικασία, να εμφα- 29

28 Η γλώσσα C σε βάθος νίσει κάτι στην οθόνη, να γράψει κάτι στο δίσκο του Η/Υ κ.λπ. Σε κάθε περίπτωση, ένα πρόγραμμα αποτελείται από έναν αριθμό εντολών που εκτελούνται η μία μετά την άλλη (εκτός αν κάποια εντολή ορίσει μία διαφορετική σειρά ε- κτέλεσης). Ένα πρόγραμμα σε μια γλώσσα προγραμματισμού μπορεί να είναι ενιαίο ή να αποτελείται από περισσότερα τμήματα (υποπρογράμματα). Οι περισσότερες γλώσσες ενθαρρύνουν τον προγραμματιστή να χωρίζει το πρόγραμμα σε μικρότερα τμήματα (υποπρογράμματα). Η C είναι μια γλώσσα η οποία με τη δομή της σχεδόν επιβάλλει τον τμηματικό προγραμματισμό. Κάθε τμήμα προγράμματος (υποπρόγραμμα) στη C ονομάζεται συνάρτηση (function). Οι συναρτήσεις καλούνται με τη χρήση του ονόματός τους. Μια συνάρτηση μπορεί να εκτελεί απλώς μια λειτουργία, αλλά και να επιστρέφει κάποια τιμή στον κώδικα που την κάλεσε. Αναγνωριστικά Αναγνωριστικά (identifiers) καλούνται τα ονόματα που χρησιμοποιεί μια γλώσσα για να αναφέρεται στα επιμέρους στοιχεία της. Για παράδειγμα, το ό- νομα μιας μεταβλητής ή το όνομα μιας συνάρτησης αποτελούν αναγνωριστικά της γλώσσας. Κάθε γλώσσα έχει τους δικούς της κανόνες για τη σύνταξη των αναγνωριστικών της. Οι κανόνες αυτοί καθορίζουν το πλήθος και το είδος των επιτρεπτών χαρακτήρων. Οι κανόνες για τα αναγνωριστικά της C αναφέρονται στο επόμενο κεφάλαιο. Σχεδιασμός και ανάπτυξη προγραμμάτων Είναι προφανές ότι το γράψιμο ενός προγράμματος προϋποθέτει τη γνώση του αντικειμένου στο οποίο θα αναφέρεται το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Για παράδειγμα, αν θέλουμε να φτιάξουμε ένα πρόγραμμα το οποίο θα απευθύνεται σε οδοντίατρους, θα πρέπει καταρχήν να γνωρίζουμε τον τρόπο με τον οποίο δουλεύει ένας οδοντίατρος, τι απαιτήσεις έχει, τι πληροφορίες θέλει να διατηρεί για τους ασθενείς του κ.λπ. Αυτό το στάδιο, κατά το οποίο εμείς ουσιαστικά 30

29 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή "μαθαίνουμε" τον τρόπο δουλειάς του οδοντίατρου, διακρίνοντας και κατανοώντας τα επιμέρους απλούστερα τμήματα από τα οποία αποτελείται η εργασία του, λέγεται ανάλυση. Μετά το στάδιο της ανάλυσης ακολουθεί το στάδιο του σχεδιασμού. Στο στάδιο αυτό μπορούμε, αν αυτό κριθεί απαραίτητο, να προτείνουμε νέους καλύτερους τρόπους εργασίας ή ακόμη και νέες δυνατότητες. Η ανάλυση και ο σχεδιασμός δεν έχουν απαραιτήτως άμεση σχέση με τον προγραμματισμό, αλλά χρησιμοποιούνται ως αναγκαία εργαλεία για τη σωστή και επαγγελματική κατάστρωση προγραμμάτων. Λογικό διάγραμμα Στα στάδια της ανάλυσης και του σχεδιασμού ο αναλυτής χρησιμοποιεί, εκτός των άλλων «εργαλείων» του, διαγράμματα για να δώσει μια εικόνα της λειτουργίας του υπό μελέτη συστήματος. Η σχηματική αυτή απεικόνιση ενός συστήματος χρησιμοποιεί γεωμετρικά σχήματα και καλείται λογικό διάγραμμα ή διάγραμμα ροής (flow chart). Σε αυτό το βιβλίο χρησιμοποιείται συχνά το λογικό διάγραμμα για να επεξηγηθεί η λειτουργία μιας εντολής, μιας διαδικασίας, ή ενός προγράμματος. Το διάγραμμα ροής αποτέλεσε την πρώτη μέθοδο αναπαράστασης αλγορίθμων. Για πρώτη φορά παρουσιάστηκε από τον Frank Gilbreth το 1921 και αργότερα κυριάρχησε ως μέθοδος αναπαράστασης αλγορίθμων για συστήματα Η/Υ. Α- κόμη και οι σύγχρονες τεχνικές αναπαράστασης, όπως τα διαγράμματα ενέργειας της UML 3, αποτελούν μια επέκταση των κλασικών λογικών διαγραμμάτων. Το χτίσιμο ενός λογικού διαγράμματος βασίζεται στη χρήση συγκεκριμένων γεωμετρικών σχημάτων. Υπάρχουν δεκάδες διαφορετικά σχήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ένα διάγραμμα ροής, ανάλογα με τη πολυπλοκότητα και τη χρήση του. Όμως σε ένα απλό κλασικό λογικό διάγραμμα τα διαφορετικά σχήματα που χρησιμοποιούνται είναι πολύ περιορισμένα. 3 Η UML (Unified Modeling Language) είναι μια σύγχρονη μέθοδος γραφικής αναπαράστασης αλγορίθμων, ιδιαίτερα χρήσιμη στον αντικειμενοστρεφή προγραμματισμό. Η ανάπτυξη της UML ξεκίνησε το 1994 και συνεχώς εξελίσσεται. 31

30 Η γλώσσα C σε βάθος Σε ένα απλό λογικό διάγραμμα χρησιμοποιούνται καθορισμένα γεωμετρικά σχήματα που το κάθε ένα υποδεικνύει μια συγκεκριμένη λειτουργία. Κάθε σχήμα αντιστοιχεί σε μία κατηγορία διαδικασίας του "υπό μελέτη" συστήματος. Για παράδειγμα, ο ρόμβος δείχνει έλεγχο ενώ το ορθογώνιο παραλληλόγραμμο επεξεργασία. Στον πίνακα που ακολουθεί αναφέρονται τα σχήματα που συνήθως χρησιμοποιούνται σε ένα λογικό διάγραμμα. Γεωμετρικό σχήμα Λειτουργία Αρχή/Τέλος διαδικασίας Επεξεργασία Έλεγχος Είσοδος/Έξοδος πληροφοριών Μεταφορά ελέγχου Σχήμα 1.1 Τα σχήματα του λογικού διαγράμματος Μέσα σε κάθε γεωμετρικό σχήμα περιγράφεται με απλά λόγια η διαδικασία που εκτελείται. 32

31 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Στη διαδικασία του ελέγχου είναι δυνατές μόνο δύο α- ποφάσεις: Ναι ή Όχι. Ανάλογα με το αποτέλεσμα του Ναι ελέγχου, το διάγραμμα ροής μάς οδηγεί σε διαφορετικό παρακλάδι του. Όχι Το επόμενο λογικό διάγραμμα δείχνει τη διαδικασία που ακολουθείται όταν κάποιος καλεί το ασανσέρ μέχρι να πάει στον όροφο που τον ενδιαφέρει. Αναμφίβολα υπάρχουν πολλές εκδοχές για το σύστημα αυτό. Το λογικό διάγραµµα που ακολουθεί δείχνει εποπτικά τη λειτουργία της συγκεκριμένης διαδικασίας. Σχήμα 1.2 Το λογικό διάγραμμα της διαδικασίας κλήσης ενός ασανσέρ 33

32 Η γλώσσα C σε βάθος Το λογικό διάγραμμα ενός προβλήματος δεν καθορίζεται μονοσήμαντα. Μπορεί να είναι από εντελώς επιγραμματικό έως πολύ αναλυτικό, ανάλογα με τη χρήση για την οποία προορίζεται. Το λογικό διάγραμμα είναι ανεξάρτητο από τον προγραμματισμό και, πολύ περισσότερο, ανεξάρτητο από τη γλώσσα προγραμματισμού. Χρησιμοποιείται συχνά για να μπορέσουμε να απεικονίσουμε τη λογική ενός προγράμματος πριν αρχίσουμε να το αναπτύσσουμε. Το λογικό διάγραμμα βοηθάει να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο θα προσεγγίσουμε τη λύση. Δεν είναι απαραίτητο να φτιάχνουμε οπωσδήποτε λογικό διάγραμμα πριν αρχίσουμε την ανάπτυξη ενός προγράμματος. Το βέβαιο είναι όμως ότι, αν δεν είμαστε σε θέση να φτιάξουμε το λογικό διάγραμμα ενός προγράμματος, είναι αδύνατο να φτιάξουμε το πρόγραμμα και αυτό να δουλεύει σωστά. Σε ένα λογικό διάγραμμα δεν αναφέρουμε εντολές κάποιας γλώσσας προγραμματισμού, αλλά περιγράφουμε τις διαδικασίες με απλά λόγια. Το λογικό διάγραμμα πρέπει να είναι τόσο αναλυτικό ώστε να είναι εμφανείς οι διαδικασίες που πρέπει να δείξουμε, και τόσο γενικό ώστε να μην εισέρχεται σε άχρηστες λεπτομέρειες. Όταν σε ένα λογικό διάγραμμα οι διαδικασίες δεν είναι συγκεκριμένου τύπου (π.χ. έλεγχος, είσοδος/έξοδος), τότε χρησιμοποιούμε μόνο το σχήμα της επεξεργασίας (ορθογώνιο) και το διάγραμμα σε αυτή την περίπτωση λέγεται διάγραμμα block. Ποτέ δεν αφήνουμε ανοιχτό ένα λογικό διάγραμμα. Δηλαδή, μετά από κάθε διαδικασία πρέπει να φαίνεται ποια θα είναι η επόμενη. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει επόμενο βήμα, τότε θα πρέπει να οδηγούμαστε στο σχήμα της έλλειψης που σηματοδοτεί το τέλος όλης της διαδικασίας. Το λογικό διάγραμμα είναι ανεξάρτητο από τη γλώσσα προγραμματισμού. Μας βοηθάει να κατανοήσουμε ένα πρόβλημα αλλά και να σχεδιάσουμε τη λύση του. 34

33 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Χρήση μεταβλητών σε λογικά διαγράμματα Η έννοια της μεταβλητής χρησιμοποιείται στα λογικά διαγράμματα για να προσδιορίσει έναν αποθηκευτικό χώρο. Για παράδειγμα, στο διπλανό λογικό διάγραμμα χρησιμοποιούνται δύο μεταβλητές. Η μεταβλητή ΑΡ στην οποία αποθηκεύεται ο αριθμός που δίνουμε, και η μεταβλητή ΟΝΟΜ στην οποία αποθηκεύεται το όνομα που πληκτρολογεί ο χρήστης. Στη συνέχεια του λογικού διαγράμματος, ο αριθμός και το όνομα αναφέρονται μέσω των ονομάτων των αντίστοιχων μεταβλητών. Π.χ. "Εμφάνισε το ΑΡ", "Εμφάνισε το ΟΝΟΜ". Το δεύτερο λογικό διάγραμμα απεικονίζει μια διαδικασία κατά την οποία μας ζητείται ένα ό- νομα και κατόπιν εμφανίζει 10 φορές στην οθόνη το όνομα που δώσαμε. Εδώ θα χρειαστούμε μία ακόμη μεταβλητή, με τη βοήθεια της οποίας θα "μετράμε" πόσες φορές εμφανίσαμε το όνομα. Έστω ότι ονομάζουμε τη μεταβλητή αυτή Κ και της δίνουμε αρχική τιμή 0. Κάθε φορά που εμφανίζουμε το όνομα, προσθέτουμε στο Κ το 1 (το αυξάνουμε κατά 1), οπότε η μεταβλητή Κ πάντα περιέχει το πλήθος των φορών που εμφανίσαμε το όνομα.τέλος, ελέγχουμε την τιμή της μεταβλητής Κ και αν αυτή είναι ίση με το 10 (που σημαίνει ότι το ό- νομα εμφανίστηκε 10 φορές), διακόπτουμε την επαναληπτική διαδικασία. Με τα παραδείγματα που ακολουθούν θα γίνει περισσότερο κατανοητή η χρήση των μεταβλητών στα λογικά διαγράμματα. 35

34 Η γλώσσα C σε βάθος Παραδείγματα Π1.1 Ας υποθέσουμε ότι θέλουμε να παίξουμε ένα παιχνίδι στο οποίο κάποιος βάζει έναν τυχαίο αριθμό στο μυαλό του και εμείς προσπαθούμε να τον βρούμε. Λέμε συνέχεια αριθμούς στον παίκτη και αυτός μας α- παντά αν ο κρυφός αριθμός είναι μεγαλύτερος ή μικρότερος. Το παιχνίδι τελειώνει μόλις βρούμε τον αριθμό. Το λογικό διάγραμμα απεικονίζει τη διαδικασία του παιχνιδιού. Μια μικρή παραλλαγή του παιχνιδιού, στην ο- ποία μόλις βρεθεί ο αριθμός ο παίκτης μάς ρωτάει αν θέλουμε να ξαναπαίξουμε, φαίνεται στο διπλανό λογικό διάγραμμα. Στην περίπτωση που απαντήσουμε ΝΑΙ, τότε ο παίκτης βάζει έναν άλλο αριθμό στο μυαλό του και το παιχνίδι ξανα-ρχίζει. Στην περίπτωση που απαντήσουμε αρνητικά, το παιχνίδι σταματάει. 36

35 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Π1.2 Η διαδικασία που απεικονίζει το διπλανό λογικό διάγραμμα ζητάει συνέχεια αριθμούς και εμφανίζει στο τέλος το συνολικό τους άθροισμα. Η διαδικασία σταματάει όταν δοθεί ο αριθμός 0. Αρχικά παρατηρούμε τη χρήση των μεταβλητών στο λογικό διάγραμμα. Στο συγκεκριμένο διάγραμμα χρησιμοποιήσαμε δύο μεταβλητές: την ΑΡ και τη Σ. Στη μεταβλητή ΑΡ αποθηκεύεται ο αριθμός που μας δίνουν, και στη μεταβλητή Σ κρατάμε το μέχρι στιγμής άθροισμα των αριθμών. Κάθε φορά που βάζουμε ένα νέο αριθμό στο ΑΡ τον προσθέτουμε στο υπάρχον Σ (γι αυτό θέτουμε αρχική τιμή στο Σ το 0). Στο τέλος η μεταβλητή Σ θα περιέχει το άθροισμα όλων των αριθμών που μας έδωσαν. Σκεφτείτε τώρα τις τροποποιήσεις που θα πρέπει να γίνουν ώστε η διαδικασία να σταματάει όχι όταν δοθεί ο αριθμός 0, αλλά όταν δοθούν 100 αριθμοί. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να ε- πιστρατεύσουμε και μία άλλη θέση μνήμης, με χρήση της οποίας θα μετράμε πόσους αριθμούς μας έ- δωσαν. Έστω ότι ονομάζουμε τη θέση αυτή Κ, στην οποία δίνουμε αρχική τιμή 0. Κάθε φορά που μας δίνουν έναν αριθμό αυξάνουμε το Κ κατά 1, οπότε το Κ πάντα θα περιέχει το πλήθος των αριθμών που μας έδωσαν. Κάθε φορά ελέγχουμε την τιμή του Κ, και η επαναληπτική διαδικασία σταματάει όταν το Κ γίνει

36 Η γλώσσα C σε βάθος Συχνά λάθη Αφήνουμε 'ανοιχτά' τμήματα του λογικού διαγράμματος ❶. Δεν υπάρχει 'τέλος διαδικασίας' στο λογικό διάγραμμα ❷. Χρησιμοποιούμε λάθος σχήματα ❸. Μετά από έναν έλεγχο δεν πρέπει να υπάρχουν περισσότερες από δύο επιλογές. Μόνο δύο επιλογές είναι επιτρεπτές, οι οποίες σηματοδοτούνται με 'ΝΑΙ' και 'ΟΧΙ' ❹. 38

37 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Ανασκόπηση Κεφαλαίου 1 Η C είναι μια μεταγλωττιζόμενη γλώσσα, τα χαρακτηριστικά της οποίας ευνοούν το δομημένο και τμηματικό προγραμματισμό. Η C είναι μια "λιτή" γλώσσα, η οποία για τις περισσότερες λειτουργίες της βασίζεται στις συναρτήσεις βιβλιοθήκης που τη συνοδεύουν. Τα διαφορετικά είδη δεδομένων που μπορεί να χειριστεί μια γλώσσα λέγονται τύποι δεδομένων. Οι βασικοί τύποι δεδομένων που υποστηρίζει η C είναι τέσσερις: int, char, float και double. Μια μεταβλητή είναι το όνομα μιας θέσης μνήμης, της οποίας η τιμή μπορεί να μεταβάλλεται. Το λογικό διάγραμμα είναι ένας εποπτικός τρόπος παρουσίασης μιας διαδικασίας ή ενός προγράμματος, και συμβάλλει στην κατανόησή του. Το λογικό διάγραμμα χρησιμοποιεί συγκεκριμένα, αλλά διαφορετικά, γεωμετρικά σχήματα για να απεικονίσει τις διαδικασίες, ανάλογα με το είδος τους. Το λογικό διάγραμμα είναι ανεξάρτητο από οποιαδήποτε γλώσσα προγραμματισμού. Ασκήσεις Κεφαλαίου Να καταστρώσετε ένα λογικό διάγραμμα το οποίο να απεικονίζει τη διαδικασία της λύσης μιας εξίσωσης δεύτερου βαθμού. 1.2 Αν γνωρίζουμε ότι: α) Δίσεκτο είναι ένα έτος όταν διαιρείται ακριβώς με το 4. β) Τα έτη που διαιρούνται ακριβώς με το 100 δεν είναι δίσεκτα ε- κτός αν διαιρούνται με το 400, καταστρώσετε ένα λογικό διάγραμμα μιας διαδικασίας η οποία να ζητάει το έτος και να απαντάει αν είναι δίσεκτο ή όχι. 1.3 Αν γνωρίζουμε ότι ένας φορολογούμενος δεν πληρώνει φόρο στην περίπτωση που έχει ετήσιο εισόδημα κάτω από 7000, πληρώνει 10% στην 39

38

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 17

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 17 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή... 19 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 20 Η γλώσσα C Ιστορική αναδρομή... 22 Τα χαρακτηριστικά της C... 23 C Μια δομημένη γλώσσα... 23 C Μια γλώσσα για

Διαβάστε περισσότερα

#define, 70, 575 #elif, 580 #else, 580 #endif, 580 #error, 584 #if, 580 #ifdef, 583 #ifndef, 580, 583 #include, 70, 227, 574 #undef, 579

#define, 70, 575 #elif, 580 #else, 580 #endif, 580 #error, 584 #if, 580 #ifdef, 583 #ifndef, 580, 583 #include, 70, 227, 574 #undef, 579 Ευρετήριο Η γλώσσα C σε βάθος # #define, 70, 575 #elif, 580 #else, 580 #endif, 580 #error, 584 #if, 580 #ifdef, 583 #ifndef, 580, 583 #include, 70, 227, 574 #undef, 579 A abs(), 625 AND, 64 ASCII πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Λίγα λόγια για αυτή την έκδοση... 23

Περιεχόμενα. Λίγα λόγια για αυτή την έκδοση... 23 Περιεχόμενα Λίγα λόγια για αυτή την έκδοση...... 23 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 25 O στόχος του βιβλίου και σε ποιους απευθύνεται... 27 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 27 Εκπαίδευση από απόσταση... 29 Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόµενα. Πρόλογος... 15 Πρόλογος... 15 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή... 17 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο...18 Η γλώσσα C Ιστορική αναδροµή...19 Τα χαρακτηριστικά της C...20 C Μια δοµηµένη γλώσσα...20 C Μια γλώσσα για προγραµµατιστές...21

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Προγραμματισμού

Βασικές Αρχές Προγραμματισμού Βασικές Αρχές Προγραμματισμού Κεφάλαιο 2 ΗγλώσσαC Ιστορική Αναδρομή ΗανάπτυξητηςC ξεκίνησε το 1972 στα εργαστήρια Bell από τον Dennis Ritchie με σκοπό την ανάπτυξη ενός λειτουργικού συστήματος για τον

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή...17. Κεφάλαιο 2: Μια πρώτη ματιά στη C++...49

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή...17. Κεφάλαιο 2: Μια πρώτη ματιά στη C++...49 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή...17 O στόχος του βιβλίου και σε ποιους απευθύνεται...19 Πως να διαβάσετε αυτό το βιβλίο...20 Η γλώσσα C++ Ιστορική αναδρομή...21 Τα χαρακτηριστικά της C++...22 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Κεφάλαιο 2: Μια πρώτη ματιά στη C

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Κεφάλαιο 2: Μια πρώτη ματιά στη C Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή...17 O στόχος του βιβλίου και σε ποιους απευθύνεται...19 Πως να διαβάσετε αυτό το βιβλίο...20 Η γλώσσα C++ Ιστορική αναδρομή...21 Τα χαρακτηριστικά της C++...22 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτική περιγραφή μαθήματος

Ενδεικτική περιγραφή μαθήματος ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΤΜΗΜΑ: Προγραμματισμός Η/Υ Συνδουκάς Δημήτριος Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Ενδεικτική περιγραφή μαθήματος 1. Εισαγωγή: Εισαγωγή στον προγραμματισμό, γλώσσες προγραμματισμού, μεταγλωτιστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Τύποι δεδομένων και εμφάνιση στοιχείων...33

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Τύποι δεδομένων και εμφάνιση στοιχείων...33 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος του συγγραφέα... 13 Πρόλογος του καθηγητή Τιμολέοντα Σελλή... 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εργαλεία γλωσσών προγραμματισμού...17 1.1 Γλώσσες προγραμματισμού τρίτης γεννεάς... 18 τι είναι η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού

Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Ανάπτυξη και Σχεδίαση Λογισμικού Η γλώσσα προγραμματισμού C Γεώργιος Δημητρίου Βασικά Στοιχεία Το αλφάβητο της C Οι βασικοί τύποι της C Δηλώσεις μεταβλητών Είσοδος/Έξοδος Βασικές εντολές της C Αλφάβητο

Διαβάστε περισσότερα

Η-Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ. Εργαστήριο 1 Εισαγωγή στη C. Σοφία Μπαλτζή s.mpaltzi@di.uoa.gr

Η-Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ. Εργαστήριο 1 Εισαγωγή στη C. Σοφία Μπαλτζή s.mpaltzi@di.uoa.gr Η-Υ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Εργαστήριο 1 Εισαγωγή στη C Σοφία Μπαλτζή s.mpaltzi@di.uoa.gr Διαδικαστικά Ιστοσελίδα μαθήματος: http://eclass.uoa.gr/courses/f30/ Υποχρεωτική παρακολούθηση: Παρασκευή 14:00 16:00 στην

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

4 C Θεωρία και Πράξη. 6.8 Συναρτήσεις και στατικές μεταβλητές Αναδρομικές συναρτήσεις 119

4 C Θεωρία και Πράξη. 6.8 Συναρτήσεις και στατικές μεταβλητές Αναδρομικές συναρτήσεις 119 Προλεγόμενα 9 1 Εισαγωγή 15 1.1 Χαρακτηριστικά της γλώσσας 15 1.2 Διαδικασία προγραμματισμού υπό το Unix 17 1.3 Προγραμματίζοντας στην C 19 2 Υπολογιστική 23 2.1 Μεταβλητές και σταθερές 23 2.2 Τύποι δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Είσοδος/Έξοδος. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2009-2010. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Είσοδος/Έξοδος. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2009-2010. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Είσοδος/Έξοδος Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2009-2010 Είσοδος/Έξοδος Μέχρι τώρα όποτε θέλαμε να διαβάσουμε χρησιμοποιούσαμε πάντα

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις. (Διάλεξη 24) ΕΠΛ 032: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις. (Διάλεξη 24) ΕΠΛ 032: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις (Διάλεξη 24) Εισαγωγή Το μάθημα EPL032 έχει ως βασικό στόχο την επίλυση προβλημάτων πληροφορικής με την χρήση της γλώσσας προγραμματισμού C. Επομένως πρέπει: Nα κατανοήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Μέρος 1ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1 ΓΙΑΤΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ; Στα μαθηματικά και στη φυσική συχνά έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δρ. Κόννης Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής Προγραμματισμός Στόχοι 1 Να περιγράψουμε τις έννοιες του Υπολογιστικού Προβλήματος και του Προγράμματος/Αλγορίθμου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Ακαδημαϊκό έτος 2001-2002 ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ #4

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Ακαδημαϊκό έτος 2001-2002 ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ #4 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Ακαδημαϊκό έτος 2001-2002 ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ #4 «Προγραμματισμός Η/Υ» - Τετράδιο Εργαστηρίου #4 2 Γενικά Στο Τετράδιο #4 του Εργαστηρίου θα αναφερθούμε σε θέματα διαχείρισης πινάκων

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα προγραμματισμού C

Η γλώσσα προγραμματισμού C Η γλώσσα προγραμματισμού C Εισαγωγή στη C Λίγα λόγια για την C Γλώσσα προγραμματισμού υψηλού επιπέδου. Σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από τον Dennis Richie στις αρχές της δεκαετίας του 1970 (Bell Labs). Η

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3η: Τύποι Μεταβλητών, Τελεστές, Είσοδος/Έξοδος

Διάλεξη 3η: Τύποι Μεταβλητών, Τελεστές, Είσοδος/Έξοδος Διάλεξη 3η: Τύποι Μεταβλητών, Τελεστές, Είσοδος/Έξοδος Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Βασίζεται σε διαφάνειες του Κ Παναγιωτάκη Πρατικάκης (CSD) Μεταβλητές,

Διαβάστε περισσότερα

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5.1 Εισαγωγή στους αλγορίθμους 5.1.1 Εισαγωγή και ορισμοί Αλγόριθμος (algorithm) είναι ένα πεπερασμένο σύνολο εντολών οι οποίες εκτελούν κάποιο ιδιαίτερο έργο. Κάθε αλγόριθμος

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος

Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος http://www.teiser.gr/icd/staff/lantzos lantzos@teiser.gr Κανόνες Ομαλής Λειτουργίας Ερχόμαστε στην ώρα μας Δεν καπνίζουμε και τρώμε εντός της αίθουσας

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 2: Δομή ενός προγράμματος C Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Αλγόριθμοι

Πληροφορική 2. Αλγόριθμοι Πληροφορική 2 Αλγόριθμοι 1 2 Τι είναι αλγόριθμος; Αλγόριθμος είναι ένα διατεταγμένο σύνολο από σαφή βήματα το οποίο παράγει κάποιο αποτέλεσμα και τερματίζεται σε πεπερασμένο χρόνο. Ο αλγόριθμος δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ADVANCED αντικειμενοστραφής προγραμματισμός ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ADVANCED αντικειμενοστραφής προγραμματισμός ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ADVANCED αντικειμενοστραφής προγραμματισμός ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ADVANCED Οι Advanced θεματικές ενότητες είναι κατάλληλες για άτομα που επιθυμούν να συνεχίσουν σπουδές στο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας

ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας Κεφάλαιο 1 1. Τα δεδομένα μπορούν να παρέχουν πληροφορίες όταν υποβάλλονται σε 2. Το πρόβλημα μεγιστοποίησης των κερδών μιας επιχείρησης είναι πρόβλημα 3. Για την επίλυση ενός προβλήματος

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός

Δομημένος Προγραμματισμός Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Δομημένος Προγραμματισμός Ενότητα 1: Εισαγωγή Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 4: Τύποι Δεδομένων και τελεστές Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ AΙΓΑIΟΥ & ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ. Τμήματα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών & Μηχ. Αυτοματισμού ΤΕ. Εισαγωγή στη Python

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ AΙΓΑIΟΥ & ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ. Τμήματα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών & Μηχ. Αυτοματισμού ΤΕ. Εισαγωγή στη Python ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ AΙΓΑIΟΥ & ΑΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τ.Τ. Τμήματα Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών & Μηχ. Αυτοματισμού ΤΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Εισαγωγή στη Python Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 1: Εισαγωγή. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 1: Εισαγωγή. Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 1: Εισαγωγή Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Λίγα λόγια για αυτή την έκδοση... 23

Περιεχόμενα. Λίγα λόγια για αυτή την έκδοση... 23 Περιεχόμενα Λίγα λόγια για αυτή την έκδοση...... 23 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 25 O στόχος του βιβλίου και σε ποιους απευθύνεται... 27 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 27 Εκπαίδευση από απόσταση... 29 Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις

Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις Επανάληψη για τις Τελικές εξετάσεις ( ιάλεξη 21) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Εισαγωγή Το µάθηµα EPL032 έχει ως βασικό στόχο την επίλυση προβληµάτων πληροφορικής µε την χρήση της γλώσσας προγραµµατισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ C

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ C ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ C 1 Εισαγωγή Ο προγραμματισμός είναι μια διαδικασία επίλυσης προβλημάτων με χρήση Η/Υ. Ένα πρόγραμμα είναι ένα σύνολο εντολών κάποιας γλώσσας προγραμματισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Γλώσσες Προγραμματισμού

Πληροφορική 2. Γλώσσες Προγραμματισμού Πληροφορική 2 Γλώσσες Προγραμματισμού 1 2 Γλώσσες προγραμματσιμού Επιτρέπουν την κωδικοποίηση των αλγορίθμων Η εκτέλεση ενός προγράμματος θα πρέπει να δίνει τα ίδια αποτελέσματα με την νοητική εκτέλεση

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Δυναμική Διαχείριση Μνήμης. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2011-2012. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Δυναμική Διαχείριση Μνήμης. Δημήτρης Μιχαήλ. Ακ. Έτος 2011-2012. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Δυναμική Διαχείριση Μνήμης Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2011-2012 Ανάγκη για Δυναμική Μνήμη Στατική Μνήμη Μέχρι τώρα χρησιμοποιούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό. Διάλεξη 2 η : Βασικές Έννοιες της γλώσσας προγραµµατισµού C Χειµερινό Εξάµηνο 2011

Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό. Διάλεξη 2 η : Βασικές Έννοιες της γλώσσας προγραµµατισµού C Χειµερινό Εξάµηνο 2011 Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Διάλεξη 2 η : Βασικές Έννοιες της γλώσσας προγραµµατισµού C Χειµερινό Εξάµηνο 2011 Hello World /* Αρχείο hello.c * Εµφανίζει στην οθόνη το * µήνυµα hello world */ #include

Διαβάστε περισσότερα

Σου προτείνω να τυπώσεις τις επόμενες τέσσερις σελίδες σε ένα φύλο διπλής όψης και να τις έχεις μαζί σου για εύκολη αναφορά.

Σου προτείνω να τυπώσεις τις επόμενες τέσσερις σελίδες σε ένα φύλο διπλής όψης και να τις έχεις μαζί σου για εύκολη αναφορά. AeppAcademy.com facebook.com/aeppacademy Γεια. Σου προτείνω να τυπώσεις τις επόμενες τέσσερις σελίδες σε ένα φύλο διπλής όψης και να τις έχεις μαζί σου για εύκολη αναφορά. Καλή Ανάγνωση & Καλή Επιτυχία

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 1: Εισαγωγή στη C - Αλγόριθμοι Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Η γλώσσα προγραμματισμού C ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2: Εκφράσεις, πίνακες και βρόχοι 14 Απριλίου 2016 Το σημερινό εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ii ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή - Βασικές έννοιες....1 1.1 Εσωτερική παράσταση δεδομένων....2 1.1.1 Παράσταση θέσης....3 1.1.2 Μετατροπές μεταξύ συστημάτων διαφορετικών βάσεων....5 1.1.3 Οι αριθμητικές

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Δομημένος Προγραμματισμός Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr 2 Νέο Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C Στο εργαστήριο αυτό, θα ασχοληθούμε με δύο προγραμματιστικά περιβάλλοντα για τη γλώσσα C: τον gcc μεταγλωττιστή της C σε περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές σχεδίασης προγραμμάτων, Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα

Τεχνικές σχεδίασης προγραμμάτων, Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα Τεχνικές σχεδίασης προγραμμάτων, Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα Ενότητες βιβλίου: 6.4, 6.7 Ώρες διδασκαλίας: 1 Τεχνικές σχεδίασης προγραμμάτων Στο βιβλίο γίνεται αναφορά σε μία τεχνική για την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 ο Υποπρογράµµατα

Κεφάλαιο 10 ο Υποπρογράµµατα Κεφάλαιο 10 ο Υποπρογράµµατα Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Η αντιµετώπιση των σύνθετων προβληµάτων και η ανάπτυξη των αντίστοιχων προγραµµάτων µπορεί να γίνει µε την ιεραρχική σχεδίαση,

Διαβάστε περισσότερα

Π. Σταθοπούλου ή Οµάδα Α (Φοιτητές µε µονό αριθµό Μητρώου ) ιδασκαλία : Παρασκευή 11πµ-13µµ ΗΛ7

Π. Σταθοπούλου ή Οµάδα Α (Φοιτητές µε µονό αριθµό Μητρώου ) ιδασκαλία : Παρασκευή 11πµ-13µµ ΗΛ7 Π. Σταθοπούλου pstath@ece.upatras.gr ή pstath@upatras.gr Οµάδα Α (Φοιτητές µε µονό αριθµό Μητρώου ) ιδασκαλία : Παρασκευή 11πµ-13µµ ΗΛ7 Φροντιστήριο : ευτέρα 11πµ-12πµ ΗΛ4 ❶ Προετοιµασία για το 1 ο Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΓΛΩΣΣΑ PASCAL

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΓΛΩΣΣΑ PASCAL 8.1. Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΓΛΩΣΣΑ PACAL Πως προέκυψε η γλώσσα προγραμματισμού Pascal και ποια είναι τα γενικά της χαρακτηριστικά; Σχεδιάστηκε από τον Ελβετό επιστήμονα της Πληροφορικής Nicklaus Wirth to

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Δομημένος Προγραμματισμός Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr 2 Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη C

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη C Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη C 1.1 Ιστορία της C Η γλώσσα προγραμματισμού C δημιουργήθηκε στα εργαστήρια Bell στις αρχές της δεκαετίας του 70 για να μεταφερθεί το λειτουργικό σύστημα Unix από ένα σύστημα DEC

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδης προγραμματισμός σε C++

Στοιχειώδης προγραμματισμός σε C++ Στοιχειώδης προγραμματισμός σε C++ Σύντομο Ιστορικό. Το πρόγραμμα Hello World. Ο τελεστής εξόδου. Μεταβλητές και δηλώσεις τους. Αντικείμενα, μεταβλητές, σταθερές. Ο τελεστής εισόδου. Θεμελιώδεις τύποι.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.3: Προγραμματισμός. Επιστήμη ΗΥ Κεφ. 2.3 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 2.3: Προγραμματισμός. Επιστήμη ΗΥ Κεφ. 2.3 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 2.3: Προγραμματισμός 1 2.3.1 Αναφορά σε γλώσσες προγραμματισμού και «Προγραμματιστικά Υποδείγματα» 2.3.1.1 Πρόγραμμα και Γλώσσες Προγραμματισμού Πρόγραμμα: σύνολο εντολών που χρειάζεται να δοθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Ακαδημαϊκό έτος ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ #2

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Ακαδημαϊκό έτος ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ #2 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η/Υ Ακαδημαϊκό έτος 2001-2002 ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ #2 «Προγραμματισμός Η/Υ» - Τετράδιο Εργαστηρίου #2 2 Γενικά Στο Εργαστήριο αυτό θα αναλύσουμε τη χρήση της βασικής εντολής ελέγχου ροής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης

Περιεχόμενα. Δομές δεδομένων. Τεχνικές σχεδίασης αλγορίθμων. Εισαγωγή στον προγραμματισμό. Υποπρογράμματα. Επαναληπτικά κριτήρια αξιολόγησης Περιεχόμενα Δομές δεδομένων 37. Δομές δεδομένων (θεωρητικά στοιχεία)...11 38. Εισαγωγή στους μονοδιάστατους πίνακες...16 39. Βασικές επεξεργασίες στους μονοδιάστατους πίνακες...25 40. Ασκήσεις στους μονοδιάστατους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Εισαγωγή Η μεγάλη ανάπτυξη και ο ρόλος που

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος

Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δρ. Θεόδωρος Γ. Λάντζος http://www.teiser.gr/icd/staff/lantzos lantzos@teiser.gr 1 Πώς δημιουργούμε πρόγραμμα Η/Υ; 1. Ανάλυση του προβλήματος 2. Επινόηση & Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C Στο εργαστήριο αυτό, θα ασχοληθούμε με δύο προγραμματιστικά περιβάλλοντα της γλώσσας C, το Dev-C++, το οποίο είναι εφαρμογή που τρέχει

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε Σωστό ή Λάθος για καθένα από τα παρακάτω:

Επιλέξτε Σωστό ή Λάθος για καθένα από τα παρακάτω: Επιλέξτε Σωστό ή Λάθος για καθένα από τα παρακάτω: 1ο ΓΕΛ Καστοριάς Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων Δομή Ακολουθίας (κεφ. 2 και 7 σχολικού βιβλίου) 1. Οι μεταβλητές αντιστοιχίζονται από τον μεταγλωττιστή κάθε

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οικονόμου Βαγγέλησ Διάλεξη Νο 2. Δομημένοσ Προγραμματιςμόσ - Διάλεξη 2

Οικονόμου Βαγγέλησ Διάλεξη Νο 2. Δομημένοσ Προγραμματιςμόσ - Διάλεξη 2 Οικονόμου Βαγγέλησ Διάλεξη Νο 2 Δομημένοσ Προγραμματιςμόσ - Διάλεξη 2 1 Η έννοια τησ μεταβλητήσ έδωςε λύςη ςτο πρόβλημα τησ αναφοράσ ςτην κύρια μνήμη του υπολογιςτή. Οι γλώςςεσ προγραμματιςμού υποςτηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Μέρος 2ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1 ΣΦΑΛΜΑΤΑ ΜΕΤΑΓΛΩΤΤΙΣΗΣ Η γλώσσα C κάνει αυστηρή διάκριση μεταξύ πεζών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Ενότητα 14 Δυναμική διαχείριση μνήμης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Στατική δέσμευση μνήμης Με τη δήλωση απλών μεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη παράμετρος είναι ένα αλφαριθμητικό μορφοποίησης

Η πρώτη παράμετρος είναι ένα αλφαριθμητικό μορφοποίησης Η συνάρτηση printf() Η συνάρτηση printf() χρησιμοποιείται για την εμφάνιση δεδομένων στο αρχείο εξόδου stdout (standard output stream), το οποίο εξ ορισμού συνδέεται με την οθόνη Η συνάρτηση printf() δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων

Δομημένος Προγραμματισμός. Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Δομημένος Προγραμματισμός Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων www.bpis.teicrete.gr 2 Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Θέμα Α Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις προτάσεις 1-4 και δίπλα τη λέξη ΣΩΣΤΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Α' Εξάμηνο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

Α' Εξάμηνο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Α' Εξάμηνο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Εργαστήριο 9η εβδομάδα. Κοζάνη, 2 Δεκεμβρίου 2008. Δίνονται παραδείγματα που αποσαφηνίζουν και συμπληρώνουν όσα αναφέρθηκαν στο μάθημα σχετικά με τις δομές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 1 ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Μάθημα 1ο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων α εξάμηνο Β. Φερεντίνος Ορισμός Wikipedia.org 2 Δομημένος προγραμματισμός (structured programming) ή διαδικαστικός προγραμματισμός (procedural

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 2.4 Βασικές συνιστώσες/εντολές ενός αλγορίθμου 2.4.1 Δομή ακολουθίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 7.1 7.9 Σταθερές (constants): Προκαθορισμένες τιμές που παραμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Προγραμματισμού Η/Υ Μέθοδοι παρουσίασης του αλγόριθμου και Βασικές έννοιες

Αρχές Προγραμματισμού Η/Υ Μέθοδοι παρουσίασης του αλγόριθμου και Βασικές έννοιες Αρχές Προγραμματισμού Η/Υ Μέθοδοι παρουσίασης του αλγόριθμου και Βασικές έννοιες Βελώνης Γεώργιος Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 Περιεχόμενα Μέθοδοι Παρουσίασης του αλγόριθμου Εισαγωγή Φραστική μέθοδος Ψευδοκώδικας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4: Μεταβλητές, Δομές Ελέγχου και Επανάληψης

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4: Μεταβλητές, Δομές Ελέγχου και Επανάληψης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4: Μεταβλητές, Δομές Ελέγχου και Επανάληψης Στο εργαστήριο αυτό, θα εξοικειωθούμε με τους τύπους δεδομένων που μας παρέχει η γλώσσα C, θα χρησιμοποιήσουμε τις δομές επανάληψης (for, while, do...while),

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 13 η Δομές & Ενώσεις Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα C: Από τη Θεωρία στην Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 2 η Τύποι Δεδομένων Δήλωση Μεταβλητών Έξοδος Δεδομένων Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Δεύτερη Διάλεξη Βασικά στοιχεία της γλώσσας προγραμματισμού C Μία γλώσσα προγραμματισμού όπως και μια ανθρώπινη γλώσσα μπορεί να μελετηθεί ως προς το αλφάβητό της,

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική

Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Προγραμματισμός Υπολογιστών & Υπολογιστική Φυσική Ενότητα 2: Μεταβλητές και Σταθερές Νικόλαος Στεργιούλας Τμήμα Φυσικής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον κεφ.6 Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον κεφ.6 Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον κεφ.6 Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Μάριος Αραποστάθης Καθηγητής πληροφορικής Βαρβάκειου Λύκειου http://users.sch.gr/mariosarapostathis 6.1 Η έννοια του

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ι. Προεπεξεργαστής. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Προγραμματισμός Ι. Προεπεξεργαστής. Δημήτρης Μιχαήλ. Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Προγραμματισμός Ι Προεπεξεργαστής Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Διαδικασία Μεταγλώττισης πρόγραµµα επεξεργασίας κειµένου if a

Διαβάστε περισσότερα

2.2.5 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ

2.2.5 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ 2.2.5 ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ Προκειμένου να επιτευχθεί η «ακριβής περιγραφή» ενός αλγορίθμου, χρησιμοποιείται κάποια γλώσσα που μπορεί να περιγράφει σειρές ενεργειών με τρόπο αυστηρό,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Εισαγωγή στον Προγραμματισμό Συναρτήσεις Δημήτρης Μιχαήλ Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ακ. Έτος 2012-2013 Συναρτήσεις Ως τώρα γράφαμε όλα τα προγράμματα μας μέσα στην main..1

Διαβάστε περισσότερα

Δομημένος Προγραμματισμός

Δομημένος Προγραμματισμός Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Δομημένος Προγραμματισμός Ενότητα 2: Τύποι μεταβλητών Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αριθμητική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Αριθμητική Ανάλυση Εισαγωγή στην Αριθμητική Ανάλυση Εισαγωγή στη MATLAB ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΚΡΙΒΗΣ ΒΟΗΘΟΙ: ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΣΩΚΡΑΤΗΣ, ΣΚΟΡΔΑ ΕΛΕΝΗ E-MAIL: SDIMITRIADIS@CS.UOI.GR, ESKORDA@CS.UOI.GR Τι είναι Matlab Είναι ένα περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα προγραμματισμού C

Η γλώσσα προγραμματισμού C Η γλώσσα προγραμματισμού C Οι συναρτήσεις στη C Οι συναρτήσεις τι είναι Πρόκειται για ανεξάρτητα τμήματα ενός προγράμματος (υποπρογράμματα) που επιτελούν συγκεκριμένες εργασίες. Καλούνται από το κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1 (ανακοινώθηκε στις 20 Μαρτίου 2017, προθεσμία παράδοσης: 24 Απριλίου 2017, 12 τα μεσάνυχτα).

Άσκηση 1 (ανακοινώθηκε στις 20 Μαρτίου 2017, προθεσμία παράδοσης: 24 Απριλίου 2017, 12 τα μεσάνυχτα). Κ08 Δομές Δεδομένων και Τεχνικές Προγραμματισμού Διδάσκων: Μανόλης Κουμπαράκης Εαρινό Εξάμηνο 2016-2017. Άσκηση 1 (ανακοινώθηκε στις 20 Μαρτίου 2017, προθεσμία παράδοσης: 24 Απριλίου 2017, 12 τα μεσάνυχτα).

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασιακός Προγραμματισμός

Διαδικασιακός Προγραμματισμός Τμήμα ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Διαδικασιακός Προγραμματισμός Διάλεξη 14 η Διαχείριση Μνήμης και Δομές Δεδομένων Οι διαλέξεις βασίζονται στο βιβλίο των Τσελίκη και Τσελίκα C: Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2: ΔΟΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ C, ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΥ

ΑΣΚΗΣΗ 2: ΔΟΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ C, ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 2: ΔΟΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ C, ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΕΙΣΟΔΟΥ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΥ Σκοπός της Άσκησης Ο σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι η ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών της Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 23/04/2012. Α. Να απαντήσετε με Σ ή Λ στις παρακάτω προτάσεις:

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 23/04/2012. Α. Να απαντήσετε με Σ ή Λ στις παρακάτω προτάσεις: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 23/04/2012 ΘΕΜΑ Α Α. Να απαντήσετε με Σ ή Λ στις παρακάτω προτάσεις: 1. Κάθε βρόγχος που υλοποιείται με την εντολή Για μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 3. Μια γρήγορη επανάληψη από τα προηγούμενα

Φύλλο Εργασίας 3. Μια γρήγορη επανάληψη από τα προηγούμενα 3 Φύλλο Εργασίας 3 Στο φύλλο εργασιών 3 θα ασχοληθούμε με τις λίστες μια δομή της γλώσσας python που έχει την δομή ενός πίνακα. Θα χρησιμοποιήσουμε τις βασικές εντολές από τις λίστες και θα κατασκευάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο , 3.2: Συναρτήσεις II. (Διάλεξη 12)

Κεφάλαιο , 3.2: Συναρτήσεις II. (Διάλεξη 12) Κεφάλαιο 3.5-3.6, 3.2: Συναρτήσεις II (Διάλεξη 12) 12-1 Ανασκόπηση Δομής Προγράμματος με Συναρτήσεις 1 void PrintMessage (); Πρότυπο (Δήλωση) Συνάρτησης (Δηλώνουν τι επιπλέον συναρτήσεις θα χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΕΙΣ

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΕΙΣ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ - ΕΙΣ. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Πληροφορική I "Προγραμματισμός" B. Φερεντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΑΦΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Ενότητα 1: Εισαγωγή Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμος. Αλγόριθμο ονομάζουμε τη σαφή και ακριβή περιγραφή μιας σειράς ξεχωριστών οδηγιών βημάτων με σκοπό την επίλυση ενός προβλήματος.

Αλγόριθμος. Αλγόριθμο ονομάζουμε τη σαφή και ακριβή περιγραφή μιας σειράς ξεχωριστών οδηγιών βημάτων με σκοπό την επίλυση ενός προβλήματος. Αλγόριθμος Αλγόριθμο ονομάζουμε τη σαφή και ακριβή περιγραφή μιας σειράς ξεχωριστών οδηγιών βημάτων με σκοπό την επίλυση ενός προβλήματος. Εντολές ή οδηγίες ονομάζονται τα βήματα που αποτελούν έναν αλγόριθμο.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 ο Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων (σελ )

Κεφάλαιο 2 ο Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων (σελ ) Κεφάλαιο 2 ο Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων (σελ. 25 48) Τι είναι αλγόριθμος; Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αλγόριθμος είναι μία πεπερασμένη σειρά ενεργειών, αυστηρά καθορισμένων και εκτελέσιμων σε πεπερασμένο χρονικό διάστημα,

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμό για ΗΜΥ

Προγραμματισμό για ΗΜΥ ΕΠΛ 034: Εισαγωγή στον Προγραμματισμό για ΗΜΥ Αχιλλέας Αχιλλέως, Τμήμα Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Email: achilleas@cs.ucy.ac.cy Κεφάλαιο 3 Εισαγωγή στην C Θέματα ιάλεξης Σύνταξη και Σημασιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει;

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει; ΜΑΘΗΜΑ 7 Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο Αναδρομή Σ χ ο λ ι κ ο Β ι β λ ι ο ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2.7: ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟI 2.2.7.5: Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο 2.2.7.6: Αναδρομή εισαγωγη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Όπως είδαμε και σε προηγούμενο κεφάλαιο μια από τις βασικότερες τεχνικές στον Δομημένο Προγραμματισμό είναι ο Τμηματικός Προγραμματισμός. Τμηματικός προγραμματισμός ονομάζεται η τεχνική σχεδίασης

Διαβάστε περισσότερα

Α' Εξάμηνο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

Α' Εξάμηνο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Α' Εξάμηνο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Εργαστήριο 4η σειρά ασκήσεων. Κοζάνη, 1 Νοεμβρίου 2007. Πρόγραμμα p4-1 (μεταγλώττιση και εκτέλεση) Πολύ απλό το πρώτο, για προθέρμανση! Πριν πατήσετε enter

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 18η: Διαχείρηση Αρχείων

Διάλεξη 18η: Διαχείρηση Αρχείων Διάλεξη 18η: Διαχείρηση Αρχείων Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών, Πανεπιστήμιο Κρήτης Εισαγωγή στην Επιστήμη Υπολογιστών Πρατικάκης (CSD) Αρχεία CS100, 2015-2016 1 / 24 Η βιβλιοθήκη Εισόδου/Εξόδου Στο stdioh

Διαβάστε περισσότερα