ΜΑΡΣΑΛ ΚΟΛΜΑΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ - ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ 9

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΡΣΑΛ ΚΟΛΜΑΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ - ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ 9"

Transcript

1

2 ΜΑΡΣΑΛ ΚΟΛΜΑΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ - ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ 9

3 Μάρσαλ Κόλμαν Πολιτική και προσωπική ζωή Μετάφραση ΧΑΡΗΣ ΠΑΤΣΟΣ Εναλλακτικές Εκδόσεις «Κ ομμούνα)) αντιπαραθέσεις 9 Σεπτέμβρης 1990

4 Β ' ΕΚΔΟΣΗ Εναλλακτικές Εκδόσεις «Κομμούνα» 1990 Μετάφραση: Χάρης Πατσάς Επιμέλεια: Γιώ ργος Καραμπελιάς Διορθώσεις: Μ υρτώ Μπολώτα. Φωτοστοιχειοθεσία: Ηλεκτροτύπ, Τ ζω ρ τζ 3, τηλ Αναπαραγωγή φιλμς: Γ. Κώτσου, Θεμιστοκλέους 37, τηλ Κ Ε Ν Τ Ρ ΙΚ Η Δ ΙΑ Θ Ε Σ Η : Εναλλακτικό βιβλιοπωλείο «Κομμούνα», Θεμιστοκλέους 37, Τ.Κ , τηλ , Εναλλακτικό βιβλιοπωλείο «Π ρ ά ξη», Αρμενοπούλου 24, Θεσσαλονίκη, τηλ

5 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ... 7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΑΣ ΝΑ ΣΥΝΔΕΕΣΑΙ ΜΟΝΟ ΑΤΟΜΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΑΓΝΩΣΤΩΝ Η ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΖΩΗΣ

6 Γ

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ Το βιβλίο τον Μάρσαλ Κόλμαν αποτελεί, απ όσο ξέρουμε, το πρώτο που αποπειράται μια συνολική θεώρηση της σχέσης προσωπικού-πολιηκού από μια σκοπιά που να μην υποτάσσει το ένα στο άλλο, ούτε να προσπαθεί να τα δει μέσα από την απορρόφηση του ενός στο άλλο. Γ ί αυτό αποτελεί ένα βιβλίο-τομή σ αυτό το ζήτημα, κριηκάροντας απόψεις εξαιρετικά εκτεταμένες. Α. Το προσωπικό είναι πολιτικό Το βιβλίο ξεκινάει επισημαίνοντας το ρόλο και τη σημασία του γυναικείου κινήματος που έφερε στην επιφάνεια ακριβώς την σύνδεση προσωπικού-πολιηκού και πάρα πέρα έδειξε πως υπάρχει ένας ιδιαίτερος τύπος «πολιτικής», η προσωπική πολιηκή. Το γυναικείο κίνημα αποτέλεσε τον φορέα που έφερε μέσα στην αντίληψη του πολιπκού, την ίδια την πραγματικότητα των προσωπικών σχέσεων. Οι προσωπικές σχέσεις μεταβάλλονται πια σε αντικείμενο της πολιτικής μ αντιί την νέα έννοια. Οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι πολιτικές σχέσεις. Η πολιηκή της οικογένειας είναι πραγματική. Σπάει η παλιό διχοτόμηση προσωπικού-πολιηκού που χαρακτήριζε το παλιό εργαπκό και σοσιαλισπκό κίνημα. Δεν είναι τυχαίο πως ήταν το γυναικείο κίνημα που

8 β ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ αποτέλεσε το φορέα αυτής της αντίληψης. Οι γυναίκες όντας περιορισμένες οτό χώρο του «προσωπικού» ήταν εκείνες που πρώτες μπορούσαν να βάλουν σε αμφισβήτηση το διαχωρισμό και τον ουσιαστικό υποβιβασμό τους. Στη συνέχεια η αμφισβήτηση δεν έμεινε μόνο στο χώρο της σχέσης ανάμεσα στα δύο φύλα, επεκτάθηκε στο σύνολο των προσωπικών σχέσεων των ανθρώπων. Είναι προφανές, από την στιγμή και πέρα που το κεφάλαιο περνάει από την «τυπική υπαγωγή» των ανθρώπινων σχέσεων στο σύνολό τους, στην «ουσιαστική υπαγωγή» στην αζιοποιηηκή σχέση ο χώρος του προσωπικού-πολπικού θα επεκτείνεται αδιάκοπα. Γιατί το κεφάλαιο εκκινώντας από το εργοστάσιο, την αξιοποιητική σχέση στο χώρο της παραγωγής, στην αρχή υποτάσσει «τυπικά» την υπόλοιπη ζωή των ανθρώπων κάτω από την κυριαρχία του. Όσο όμως διευρύνεται η κυριαρχία του εμπορεύματος τότε η αξιοποιητική σχέση περνάει άμεσα μέσα σπς παλιές «προσωπικές» ή «κοινωνικές» σχέσεις. Ο χώρος τον προσωπικού γίνεται χώρος αξιοποίησης τον κεφάλαιον. Υγεία, εκπαίδευση, οικογένεια μπαίνουν στην σφαίρα της ουαιασπκής υπαγωγής στο κεφάλαιο. Αυτόματα λοιπόν μεταβάλλονται σε χώρους «πολπικούς». Σε χώρους που διέπονται από την πάλη. Αυτή η εισβολή του προσωπικού στηνπολιπκή, ή το αντίστροφο, ενώ οδήγησε στην υποχώρηση του παλιού τρόπου πολιπκής ιδιαίτερα στους χώρους της άκρας αριστερός και των πρωτοπορειών είχε σαν συνέπεια μια νέα σύγχιση, σύγχιση που έχει διαπεράσει όλο το νέο κίνημα και έχει βιωθεί με τρόπο προσωπικό και συχνά τραγικό. Αυτή η σύγχιση μπορεί να πάρει δύο δρόμους, διαμετρικά αντίθετους εξωτερικά, που όμως έχουν μια κοινή αφετηρία, την ταύτιση του ενός με το άλλο. Μια και το προσωπικό είναι πολιτικό, εύκολα μπορεί να γίνει το άλμα: Είτε ιδιωηκοποίηση της πολιπκής, δηλαδή ενασχό?1ηση μόνο με τα προσωπικά ζητήματα σε ιδιωτικό επίπεδο, που μια και έχουν αναχθεί σε «πολιπκά» αρκούν για να ισχυριζόμαστε ό τι«κάνουμε» πολιτική, επειδή προσπαθούμε να λύσουμε με «ορθό τρόπο», «πολιπκά», τα προσωπικά μας προβλήματα είτε το αντίθετο. Και αυτό είναι το πιο συνηθισμένο στους χώρους των πολιτικά ενταγμένων και των πρωτοποριών, η προσπάθεια λύσης των προσωπικών ζητημάτων «πολιτικά»,

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 9 δηλαδή δημόσια. Αναγωγή του ιδιωτικού σε δημόσιο. Σύμφωνα μ αυτή τη λογική, που πολλοί την έχουμε ζήσει λίγοπολό, «μια και τα προσωπικά ζητήματα είναι σε τελική ανάλυση πολιπκά», δεν έχει κανένα νόημα να προσπαθούμε να παρέμβουμε για λύση τους σε ένα προσωπικό-ιδιωπκό πεδίο, αλλά θα πρέπει να τα ανάγουμε στο γενικότερο κοινωνικό και πολιπκό πεδίο και εκεί να προσπαθούμε να τα λύσουμε, και αν δεν ξεπερνιούνται και εκεί όπως συμβαίνει πάντα να τα μεταθέτουμε σε έναν άλλο «υπερβαπκό» κόσμο, «μετά την επανάσταση». Μια τέτοια λογική ταύτισης όμως ξεχνάει, τόσο από την μια όσο και από την άλλη πλευρά, πως οι δύο αυτές σφαίρες, η σφαίρα του ιδιωτικού και του ποντικού δεν είναι ταυτόσημες ούτε αναγώγιμεςη μια στην άλλη. Πρόκειται για μια σύγχιση που ο Κόλμαν προσπαθεί να επισημάνει μέσα από τη χρησιμοποίηση δύο διαφορεπκών όρων για την πολιτική. Από την μια η κοινωνική πολιτική, η πολιπκή που αφορά πς μεγάλες σχέσεις, τη δημόσια ζωή, κι από την άλλη το προοωπικό-πολιτικό, δηλαδή η πολιπκή των προσωπικών σχέσεων. Ενώ λοιπόν είναι απόλυτα σωστό όπ η ταξική πάλη, η πολιτική, υπερκαθορίζει την προσωπική ζωή, από την - άλλη δεν είναι δυνατό, συγχέοντας την έννοια τηςπολιηκής με την κοινωνική πολιπκή, την πολιπκή στο δημόσιο χώρο, να ξεχνάμε πως η πολιπκή στο προσωπικό επίπεδο διέπεται από άλλους νόμους και κανόνες, όπ αναφέρεται σε μια παρέμβαση που μπορεί και πρέπει να είναι προσωπική. Διαφορεπκά θα εγκαταλείπαμε το προσωπικό εντελώς και μήπως δεν το έκαναν για αρκετά χρόνια κάποιοι από μας, ή το κάνουν ακόμα και σήμερα με την προσδοκία όπ η «συνολική αλλαγή της κοινωνίας» θα «επιτρέψει» και την λύση των προσωπικών προβλημάτων. Έτσι μετά από ένα ορισμένο διάστημα - και μάλιστα σε εποχές που δεν χαρακτηρίζονται από έντονη έκρηξη του δημόσιου στοιχείου, όπως είναι π.χ. οι επαναστατικές περίοδοι - η εγκατάλειψη του πολιπκούπροσωπικού και το αποκλειστικό βάρος στην κοινωνική πολι- Όκή έχει σαν συνέπεια όχι μόνο μια δραματική και αποστεγνωμένη ιδιωτική ζωή, αλλά ταυτόχρονα και μια γκετοποιημένη και εξωπραγμαπκή κοινωνική πολιπκή. 'Οταν λέμε πως το προσωπικό είναι πολιπκό, εννοούμε μια παρέμβαση στο προσωπικό επίπεδο διαφορεπκού τύπου

10 10 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ από το δημόσιο: η πολιτική των προσωπικών σχέσεων έχει σαν πεδίο εφαρμογής το προσωπικό, το ιδιωτικό. Πρόκειται βέβαια για μια πολιακή και ταξική ανάλυση του εαυτού μας και των διαπροσωπικών του σχέσεων, που όμως δεν ανάγεται δισρκώς στο κοινωνικό-πολιτικό. Η έννοια της προσωπικής-πολιτικής θεμελειώνει μια άλλη σφαίρα της απολιτικής». Θεμελειώνει μια ενασχόληση και παρέμβαση στο πεδίο του προσωπικού, των διαπροσωπικών σχέσεων, παρέμβαση που από ένα πεδίο και μετά μπορεί να οδηγήσει μέσα από την γενίκευση στην θεμελίωσα «νέων» τομέων της κοινωνικής πολιτικής, τομέων δηλαδή που ασχολούνται με ης διαπροσωπικές σχέσεις. Αυτή είναι μια άλλη σύγχιση που θα πρέπει να αποφεύγουμε. Η παρέμβαση στο πεδίο του ιδιωτικού δεν σημαίνει πως τα προβλήματα των διαπροσωπικών σχέσεων λύνονται μόνο στο ιδιωτικό πεδίο, στο πεδίο των άμεσων διαπροσωπικών σχέσεων. Όπως αναφέραμε ήδη η εισβολή του κεφαλαίου στο χώρο των διαπροσωπικών σχέσεων οδηγώντας στην «ουσιαστική υπαγωγή» δημιουργεί νέους τύπους και θεματικές της κοινωνικής πολιηκής, τα νέα κοινωνικά κινήματα, γυναικών, ομοφυλόφιλων, νέων, οικολογίας κλη., κινήματα που στηρίζονται στην γενίκευση από την πλευρά του κεφαλαίου κάποιων στοιχείων των διαπροσωπικών σχέσεων και την μεταβολή τους σε θέματα της κοινωνικής πολιτικής. Έτσι λοιπόν μπορούμε πια να επισημάνουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια το θέμα μας: η παρέμβαση στο επίπεδο των ατομικών προσωπικών σχέσεων δεν πρέπει να σνγχέεται ούτε με την κοινωνική πολιηκή, ούτε με την γενίκευση σε επίπεδο κοινωνικής πολιπκής των θεματικών της προσωπικής ζωής. Β. Στενές και δημόσιες σχέσεις Το δεύτερο σημανηκό σημείο που επισημαίνει ο Κόλμαν είναι η τάση για επέκταση των σχέσεων «οικειότητας», απέναντι στις «τυπικές» διαπροσωπικές σχέσεις. Πρόκειται για ένα ζήτημα που το έχουμε όμοια ζήσει όλα αυτά τα χρόνια με τον πιο έντονο τρόπο. Η κριπκή της επισημότητας και των άκα

11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 11 μπτων σχέσεων που χαρακτήριζε τον παλιό καπιταλισμό, οδήγησε σε μια ανάπτυξη της οικειότητας και των «στενών σχέσεων», και το γυναικείο κίνημα έπαιζε και εδώ ένα σοβαρό ρόλο, όπως και γενικότερα το «νέο κίνημα». Η επισημότητα, το κοστούμι και η γραβάτα, τα χειροφιλήματα και οι υποκλίσεις, η προσφώνηση στον πληθυνηκό, ο διαχωρισμός της συμπεριφοράς απέναντι σε μικρούς και μεγάλους κλπ. κλπ. μέσα σε δεκαπέντε ή είκοσι χρόνια γνώρισαν μια φοβερή υποχώρηση. Το νέο στυλ των διαπροσωπικών σχέσεων είναι ο ενικός, τα αγκαλιάσματα, η άμεση και χωρίς περιστροφές διεκδίκηση του οποιουδήποτε θέματος από τον άλλο κλπ. κλπ. Έτσι περάσαμε σε ένα νέο πολιτισμό, τον πολιτισμό της «οικειότητας». Το δεύτερο στοιχείο αυτού του μετασχηματισμού είναι η μείωση του ενδιαφέροντος για το δημόσιο, που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια και η άνοδος της ενασχόλησης με το ιδιωτικό. Αυτή η διπλή εξέ/\ιξη έχει σαν συνέπεια την αναστροφή της παλιάς κατάστασης, την τάση για «ιδιωτικοποίηση» των δημόσιων σχέσεων, την κυριαρχία ενός στυλ άμεσου, χωρίς «δομή», χωρίς συστάσεις και «ιεραρχίες». Το αποτέλεσμα βέβαια είναι πως συχνά μια νέα «τυρρανία» εγκαθιδρύεται σπς σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, η τυρρανία της «έλλειψης δομής», εκείνη η γνώριμή μας εικόνα των συνελεύσεων και των συγκεντρώσεων όπου δεν υπάρχει καμμιά σειρά, αρχή και τέλος, όπου τελικά μιλάνε μόνο ο ι«γνωστοί» και του κυκλώματος, αποκλείονται οι «άσχετοι», πίσω δηλαδή από την άτυπη δομή διαγράφεται μια ισχυρότατη, αλλά άτυπη και γι αυτό δυσδιάκριτη ιεραρχία, που στο όνομα της «έλλειψης ιεραρχίας» διαθέτει το προνόμιο να παραμένει πέρα από οποιαδήποτε κριπκή. Έτσι η μεταφορά του στυλ των προσωπικών σχέσεων σης δημόσιες σχέσεις, αποκλείει τους «εκτός κυκλώματος» και βέβαια δεν είναι και αποδοπκή γιατί οι οικείες σχέσεις μπορούν να αναπτυχθούν μόνο ανάμεσα σε ένα περιορισμένο αριθμό ανθρώπων, αλλοιώς μεταβάλλονται σε τροχοπέδη. Ας φανταστούμε πς δημόσιες συγκεντρώσεις κάποιων χώρων της αριστερός στην Ελλάδα, ο Κόλμαν αναφέρει ακόμα και το παράδειγμα των υπερμεγεθών πάρτυς, όπου οι «γνωστοί» συμηεριφέρονται σαν το σπίη τους, αγκαλιάζονται, διακόπτουν, κάνουν καζούρα κλπ. ενώ οι άγνωστοι, οι «άσχετοι», νιώθουν έξω απ αυτό το χώρο των εκλεκτών, των «ϊη» και

12 12 π ρ ΩΓΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ απ οθαρρύνονται να μιλήσουν, να παρεμβουν, να συνδεθο ό ν Ενώ το τέλος της επισημότητας σημανε επί τέλους ένα σπάσιμο των παλιώ ν διαχωρισμών, η τάση ταύτισης ιδιωπκ ο ύ -οικ είο υ και δημόσιου-τυηκού οδηγεί με τη σειρά της στο αντίθετο αποτέλεσμα, στο κλείσιμο στο χώρο του ιδιωτικού, μια και η οικειότητα αποκτάει κεντρική σημασία και οι πάρα έξω σχέσεις, με άλλο κόσμο, που δεν είναι στενός γνωστός, τείνουν να αποκλειστούν. Αυτό, στο πολιτικό επίπεδο, είναι μια συμπεριφορά γκέτο και τείνει να αναπαράγει το γκέτο. Για άλλη μια φορά ο διαφορισμάς ιδιωνκού-στενού και δημόσιου-μη οικείου αποδείχνεται πως είναι πραγματικός και η θέληση εξομοίωσης αυτών των δύο χώρων, είτε από την πλευρά της βικτωριανής ηθικής που επέβαλε στους συζύγους να απευθύνονται ο ένας στον άλλον με πς προσφωνήσεις «κύριε» και «κυρία», με την μεταβολή δηλαδή του ιδιωτικού χώρου σε δημόσιο, είτε αντίστροφα η εξάλειψη του δημόσιου πεδίου και η ταύπσή του με το ιδιωπκό, έχουν όμοια αρνητικές συνέπειες. Το ιδιωηκό-σιενό-οικείο δεν είναι δυνατό να μεταβληθεί σε γενικό κανόνα για όλες ης σχέσεις μας. Η άρνηση του διαχωρισμού ιδιωπκού και δημόσιου, με την έννοια της άρνησης της διπλής συμπεριφοράς, με την έννοια της άρνησης της διπλής ζω ής, που δημιουργεί ο σύγχρονος καπιταλισμός δεν έχει το νόημα, όπως συχνά παρανοήθηκέ, πως το δημόσιο μπορεί να γίνει ιδιωτικό και το ιδιωπκό δημόσιο. Σημαίνει απλά, πως στην μια και την άλλη περίπτωση εφαρμόζουμε πς ίδιες αρχές, της ειλικρίνειας, της ανάλυσης των σχέσεων και των κινήτρων μας, τελικά της ίδιας της ταξικής ανάλυσης. Δεν σημαίνει όμως ταυτόσημη συμπεριφορά. Ειλικρίνεια στο δημόσιο πεδίο είναι άλλο πράγμα απ όπ στο ιδιωπκό.«πολιτική» στις διαπροσωπικές σχέσεις είναι κάτι το διαφορετικό απ όπ στο δημόσιο χώρο κλπ. κλπ. Έτσι ο διαχωρισμός ιδιωπκού-στενού-οικείου και δημόσιου-μη στενού-«τυπικού» εξακολουθεί να υπάρχει και θα υπάρχει όσο θα υπάρχουν μαζικές ανθρώπινες κοινωνίες. Μ αυτή mv έννοια η τάση της επέκτασης της οικειότητας πρέπει να ξαναειδωθεί από πιο κοντά, γιατί προφανώς η θέληση για σχέσεις που θα είναι αποκλειστικά και μόνο οικείες, μας οδηγεί σε ένα νέο γκέτο, το γκέτο της «οικειότητας», και περιορίζει ης σχέσεις μας μόνο σιους «κολλητούς» μας, και είναι καταστροφική στο πολιπκό επίπε

13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ 13 δο. Όμως το ίδιο συμβαίνει και στο προσωπικό. Γιατί η τάση να συζητάμε π. χ. τα προβλήματά μας με ανθρώπους που μας είναι ελάχιστα γνωστοί ή άγνωστοι, οδηγεί συχνά και στην απομάκρυνση των άλλων ανθρώπων, που δεν μπορούν να ανεχτούν αυτή την «εγωιστική» συμπεριφορά, και για μας τους ίδιους δεν είναι καθόλου ικανοποιητική, γιατί ένας άγνωστος τελικά δεν μπορεί να κατανοήσει προβλήματα που πρέπει να γνωρίσεις το ιστορικό τους, άρα να γνωρίζεις καλά τους ανθρώπους. Γ. Διαρκείς περιηγήσεις Αυτή τελικά είναι η θέση του συγγραφέα. Η λύση δεν βρίσκεται στην αναγωγή, στην. υποταγή του ενός πολιτικού ή προσωπικού, δημόσιου ή ιδιωτικού στο άλλο, αλλά παράλληλα με την διαπίδυση στοιχείων του ενός στο άλλο, διατήρηση της αυτόνομης σφαίρας τους και ένα αδιάκοπο πέρασμα. Διαρκείς περιηγήσεις όπως λέει και ο συγγραφέας. Διαρκείς περιηγήσεις στο χώρο τον πολιτικού και τον προσωπικού, τον ιδιωτικού και τον δημόσιον. Αυτή είναι η κεντρική απάντηση που δίνει ο συγγραφέας στο ζήτημα. Κω παραπέρα προχωράει σε ένα σύνολο από προτάσεις για την τόνωση της δημόσιας ζωής, το σπάσιμο της απομόνωσης που δημιούργησε η σύγχρονη πόλη ανάμεσα στους ανθρώπους, την δημιουργία κυπάρων συμβίωσης, που θα τείνουν σε ένα άλλο επίπεδο να προσεγγίσουν ιδιωτικό και δημόσιο, στο επίπεδο της «κοινότητας». Γιατί ο άνθρωπος αναζητάει αδιάκοπα την οικειότητα, το σπάσιμο της δημόσιας μοναξιάς, γι αυτό χρειάζονται και κάποιοι «ενδιάμεσοι» θεσμοί μεσολάβησης, όπως είναι οι δημόσιοι χώροι συνεύρεσης των ανθρώπων, χώροι σαν τα παλιά καφενεία, πς παλιές πλατείες, τα παλιά θεάματα, πς μικρές ομάδες, τα στέκια που δημιουργούν ένα επίπεδο σχέσης ενδιάμεσο ανάμεσα στην στενή οικειότητα των προσωπικών σχέσεων και την απρόσωπη δημόσια σχέση των μεγάλων μαζών σπς σύγχρονες μητροπόλεις. Εκεί πρέπει να μπεί το βάρος, σ αντό το ενδιάμεσο πεδίο ανάμεσα στο προσωπικό και το απρόσωπο. Έτσι οι διαρ

14 14 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ κείς περιηγήσεις ηρος την μια ή την αλλη κατεύθυνση δεν θα οδηγούν είτε στην υπερβολική επιμονή στο προσωπικό, είτε στον εγκλεισμό στο δημόσιο και την παγερή του επισημότητα. Η επέκταση της μικρής ομάδας δουλειάς που σημαδεύει την σύγχρονη πραγμαηκότητα η επιμονή όλο και περισσότερων πολεοδόμων στην ανασύσταση της γειτονιάς, για τη δημιουργία τέτοιων επιπέδων της δημόσιας ζωής που να μπορούν να αποτελούν το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο, αποτελεί μια ένδειξη για το όη οι άνθρωποι παίρνουν μια τέτοια κατεύθυνση. Μια κατεύθυνση «διαρκών περιηγήσεων» με συνδετικό κρίκο την μικρή ομάδα, τον μέσου μεγέθους δημόσιο χώρο που πρέπει να αποτελεί ένα σημείο αναφοράς και κίνησης προς την μια ή την άλλη κατεύθυνση και όχι βέβαια ένα νέο γκέτο. Η σημασία του βιβλίου έγκειται κατά m γνώμη μας, πέρα από τις θεωρητικές του αναφορές και κριτικές ακόμα και στο Μαρξ, στο όπ στηρίζεται στην εμπειρία χιλιάδων ή και δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, αντανακλά και εκφράζει προβλήματα που αναδύθηκαν την τελευταία εικοσαετία με την έκρηξη του κινήματος του προσωπικού-πολίώκού και της οικειότητας, που ανάτρεψε όλη την προηγούμενη κατάσταση, φαινόμενο που δεν περιορίζεται στην Αγγλία και την Αμερική, σης οποίες αναφέρεται ο συγγραφέας, αλλά αφορά, όλο και περισσότερο εμάς τους ίδιους, στην Ελλάδα. Ξεκινάει πάντα από εκείνο το κίνημα που ήρθε να βάλει αποφασισπκά το ζήτημα του προσωπικού-πολιηκού, το γυναικείο κίνημα. Μ αυτή την έννοια παρ όλο που αποτελεί ένα κείμενο γραμένο από άντρα μένει βαθειά σφραγισμένο από την εμπειρία και τις θεωρηηκές κατακτήσεις του γυναικείου κινήματος. ΚΟΜΜΟΥΝΑ, Ιούνης 1985

15 Πρόλογος Οι περισσότεροι πολιτικοί στοχαστές θεωρούν δεδομένο ότι η πολιτική και η προσωπική ζωή είναι αρκετά διαχωρισμένες η μία από την άλλη, υποθέτοντας ότι η πολιτική περιορίζεται στα κύρια θέματα που επηρεάζουν τα κράτη, και όχι η προσωπική ζωή περιορίζεται σπς καθημερινές ατομικές υποθέσεις. Παραδέχονται ότι κρατικές και προσωπικές υποθέσεις μπορεί να αλληλοκαλΰπτονιαι - κανείς δεν θα αρνιόταν, π.χ. όπ η φορολογία θίγει τα άτομα ή ότι ο χαρακτήρας ενός ηγέτη επηρεάζει πς ενέργειες μιας κυβέρνησης - αλλά κανείς στο παρελθόν δεν είχε πλησιάσει το ζήτημα των συνθημάτων όπως π.χ οι σύγχρονες φεμινίστριες που λένε «το προσωπικό είναι πολιτικό». Το γυναικείο κίνημα ξεχωρίζει απ' όλα τα άλλα πολιτικά κινήματα (με τις πιθανές εξαιρέσεις του αναρχισμού και του ουτοπικού σοσιαλισμού), επειδή όχι μόνο αναζητεί μια συγκεκριμένη αλλαγή στη κυβερνητική πολιτική, ή μια επανάσταση ενάνηα στο υπάρχον πολιτικό σύστημα, αλλά μια μεταμόρφωση στη φύση της ίδιας της πολιτικής. Οι φεμινίστριες αποβλέπουν σ' ένα είδος πολιηκής της οποίας τα κύρια ζητήματα θα γίνουν τμήμα της καθημερινής ζωής και η καθημερινή ζωή θα γίνει ένα κύριο πολιτικό θέμα - αποβλέπουν - σε μια προσωπική πολιηκή που θα πολιτικοποιήσει κάθε πλευρά της ζωής μας, συμπεριλαμβανομένων και των στενό προσωπικών σχέσεων. Επειδή το προσωπικό και το πολιτικό έχουν διαχωριστεί

16 16 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ βίαια όλοι νομίζουν όπ είναι διαχωρισμένα. Ετσι οι συνήγοροι ίου προσωπικού - πολιτικού πρέπει να βρουν τρόπους να διασπάσουν ιην αφύσικη α π ο μ ό ν ω σ η τους και να τα προσεγγίσουν. Οι υπερασπιστές του προσωπικού - πολιτικού που ανήκαν σε πολιτικές οργανώσεις αρνσύνται ν αφήσουν την οργάνωση να κυριαρχήσει σπς ζωές τους, και επιμένουν ότι η ιδιωτική τους ζωή είναι το ίδιο σημαντική όσο ο χρόνος που ξόδευαν σε συνεδριάσεις. Επιβάλουν τη συζήτηση των γυναικείων θεμάτων στα κόμματα και συνδικάτα τους. Πασχίζουν να ευθυγραμμίσουν τις προσωπικές τους σχέσεις με ro πολιτικό τους πιστεύω και εξετάζουν ης πράξεις και σκέψεις τους για να ξεριζώσουν οτιδήποτε ιδεολογικά αμφίβολο. Πρακτικές δυσκολίες εμφανίζονται όταν κάποιος προσπαθεί να εφαρμόσει τις αρχές του προσωπικού - πολιτικού. Γία παράδειγμα, πόση ώρα στην ημερήσια διάταξη μιας πολιτικής συνεδρίασης θα πρεπε να καταναλώνεται σια προσωπικά θέματα; Αν είναι το ίδιο σημαντικά όσο τα μεγάλα απρόσωπα ζητήματα επιτρέπεται να ta εκτοπίσουν τελείως; Σε u βάθος πρέπει να προχωρήσει η λεπτομερής εξέταση των προσωπικών σχέσεων; Πρέπει να αναλύουμε κάθε στάση και πράξη ακόμα και αν φαίνεται σχετικά ανώδυνη; Ως που πρέπει οι φεμινίστριες και σοσιαλιστές να συμμορφώνουν τις εξωτερικές λεπτομέρειες της ζωής τους με πς πολιπκές τους ιδέες; Πειράζει τελικά αν γίνουν εκκεντρικοί ή σχηματίσουν κλειστά κυκλώματα; Υπάρχουν θεωρητικές και πραχτικές δυσκολίες και οι δεύτερες δεν ευκολύνονται από την θεωρητική σύγχιση. Στο πρώτο χείμαρρο ενθουσιασμού για το προσωπικό - πολιηκό, μερικοί πίστευαν όπ όλες οι διακρίσεις μεταξύ τους θα έπρεπε να καταργηθουν. Ζούσανσε κοινόβια όπου μοιραζόντουσαν τα πάντα, αποκήρυξαν την μονογαμία και εγκατέλειψανκάθε ατομικότητα. Όλα αυτά τα πειράματα κατέληξαν σε αποτυχία, σχεδόν χωρίς καμία εξαίρεση, και τώρα λίγοι νομίζουν όπ αυτός είναι ο σωστός τρόπος. Αλλά η ιδέα όπ το προσωπικό μπορεί να συγχωνευθεί με το πολιτικό επιβιώνει. Οι πρακτικές και θεωρητικές δυσκολίες προκύπτουν επειδή κανείς δεν έχει πραγματικά εξηγήσει την έννοια ίου «όπ το προσωπικό είναι

17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 17 πολιτικό» ή του «το προσωπικό και το πολιτικό μπορεί να συγχωνευθούν». Αν μπορούσαμε να καταλάβουμε τη σχέση μεταξύ πολιτικού και προσωπικού θα αποφεύγαμε την διανοητική σύγχιση και την πρακηκή καταστροφή. Σκοπός μου γράφοντας αυτό το βιβλίο είναι να ξεκαθαρίσω αυτή τη σχέση. Αρχίζω περιγράφοντας πως το προσωπικό - πολιτικό κίνημα αναδύθηκε, μετά εξηγώ η είναι πολιτική και προσωπική ζωή, εξετάζω τις κοινωνικές, σεξουαλικές και προσωπικές σχέσεις και πως η κάθε μία μπορεί να είναι πολιτική. Ξεχωρίζω τα διάφορα είδη των προσωπικών σχέσεων, από τις πιο έντονες ως τις πιο κοινότυπες. Οι διάφορες δημόσιες σχέσεις - οι σχέσεις μεταξύ αγνώστων - συνήθως δεν θεωρούνται καθόλου προσωπικές, επειδή νομίζουμε όη όλες οι προσωπικές σχέσεις είναι στενές, αλλά υποστηρίζω ότι οι «αδιάφορες» σχέσεις είναι τόσο προσωπικές όσο και οι στενές και όη τα δημόσια συμβάντα είναι τόσο μέρος της ζωής όσο και τα ιδιωηκά. Προχωρώ για να εξετάσω την κατηγορία ότι η προσωπική πολιηκή είναι ατομικισηκή. Επίσης αναφέρομαι στην ιστορία της προσωπικής ζωής, επειδή υπάρχει το επιχείρημα όη η προσωπική ζωή είναι μια πρόσφατη εφεύρεση που εμφανίστηκε μαζί με τον μοντέρνο καπιταλισμό. Παρ' όη η προσωπική ζωή δεν είναι κάπ καινούργιο, ο χαρακτήρας της έχει αλλάξει, και, μια απ' τις mo σημανηκές αλλαγές είναι η μείωση της ζωντάνιας της δημοσίας ζωής. Μ' αυτό εννοώ όη οι «αδιάφορες» προσωπικές σχέσεις έχουν γίνει λιγότερες και πιο τυπικές. Αντίθετα, οι στενές ιδιωτικές σχέσεις έχουν πάρει μια υπέρμετρη σημασία Εξηγώ γιατί ίο προσωπικό - πολιτικό πρέπει να ασχολείται περισσότερο με πς δημόσιες σχέσεις και λιγότερο με τις ιδιωτικές. Με το να ενδιαφέρεται τόσο πολύ για ης ιδιωηκές σχέσεις απλά συνεχίζει τη διαδικασία απονέκρωσης της δημόσιας ζωής, ενώ ανηθετα το προσωπικό - πολιτικό θα πρέπει επίσης να ασχολείται με την αναζωογόνηση της δημόσιας ζωής. Χρωστώ ευγνωμοσύνη στο γυναικείο κίνημα που άνοιξε αυτό ίο χώρο του προσωπικού - πολιηκοΰ. Οι δικές μας εμπειρίες απ' την παραδοσιακή πολιηκή είναι παρόμοιες με αυτές πολλών γυναικών: η σκληρότητα, ανταγωνιστικότητα και ανδροπρέπεια της πολιπκής μ' έχουν πάντα απωθήσει και

18 18 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ το προσωπικό - πολιτικό φάνηκε σαν μία ανάσα καθαρού αέρα στους αποπνικηκούς διαδρόμους της αριστερός. Με ενθουσιασμό καλωσορίζω την ευκαιρία να συμβιβάσουμε το πολιπκό με το προσωπικό. Στο παρελθόν πάντα υπήρχε η εντύπωση ότι.είμαστε αναγκασμένοι να διαλέξουμε μεταξύ της πολιτικής, που δεν ικανοποιούσε προσωπικά αλλά ήταν αποτελεσματική, και της προσωπικής ζωής που ήταν ικανοποιηηκή αλλά πολιτικά αναποτελεσμαπκή. Τώρα υπάρχει μια ελπίδα συνδυασμού και των δύο. Υπάρχει ένα ζήτημα στυλ που χρειάζεται να εξηγήσω. Χρησιμοποιώ μάλλον το «αυτή» αντί για «αυτός» σαν τη γενική αντωνυμία, και στα περισσότερα συμφραζόμενα «αυτή» αναφέρειαι σε γυναίκες και άνδρες. Μου φάνηκε η πιο ικανοποιηηκή λύση στο πρόβλημα της αντωνυμίας, και επιπλέον σοκάρει ης σεξισηκές μας προδιαθέσεις.

19 I. To προσωπικό είναι πολιτικό Ένα φθινοπωρινό βράδυ το 1911 εκατοντάδες σουφραζέτες έφυγαν αποφασισμένες από μία συνάντηση στο Κάξτον Χωλ, του Λονδίνου, πήγαν στο Γουαϊτχώλ (το Κοινοβούλιο) και έσπασαν όσα παράθυρα μπορούσαν. Συνελήφθησαν 223 γυναίκες εκείνο το βράδυ. Τον επόμενο Μάρτιο, αρνά ένα απόγευμα όταν το Γουέστ Εντ ήταν γεμάτο κίνηση, ξαφνικά σεβάσμιες γυναίκες έβγαλαν πέτρες από τα μανσόν τους και έσπασαν τα τζάμια σ' όλο το Πικαντίλυ. Συνάμα η ησυχία διαταράχθηκε ξανά καθώς ακούστηκε ο ήχος τζαμιών που έσπαζαν στη οδό Ρήτζεντ. Ένα τέταρτο αργότερα άλλο ένα κύμα ξέσπασε στη οδό Όξφορντ καθώς ένα τρίτο πλήθος έσπαγε παράθυρα εκεί. «Από κάθε μεριά των συνωστισμένων και φωταγωγημένων δρόμων ακουγόταν ο ήχος θρυματισμένου γυαλιού», έγραφε ένας δημοσιογράφος της Νταίυλη Μέιλ. «Οι άνθρωποι έτρεχαν καθώς ένα παράθυρο θρυματιζόταν πλάϊ τους, ξαφνικά άλλο ένα έσπασε μπρος τους, στην άλλη μεριά του δρόμου, πίσω τους, πανιού. Φοβισμένοι υπάλληλοι έβγαιναν τρέμοντας έξω στο δρόμο, η κυκλοφορία σταμάτησε, οι αστυνομικοί έτρεχαν εδώ και εκεί, μετά πέντε λεπτά οι δρόμοι ήταν μια παρέλαση αναστατωμένων ομάδων που η κάθε μια είχε περικυκλώσει μια γυναίκα κατασιροφέα και την οδηγούσε υπό κράτηση στο πλησιέσιερο αστυνομικό τμήμα». Αυτές οι διαδηλώσεις σημάδεψαν την επανάληψη μαχητι

20 20 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ κής εκστρατείας της Γυναικείας Κοινωνικής και Πολιτικής Ένωσης, μιας καμπάνιας που κράτησε ως την έκρηξη του πολέμου όταν ο «γυναικείος στρατός» όπως τον είχε ονομάσει η κυρία Πάνκχερστ, κήρυξε ανακωχή στο πόλεμο του με την κυβέρνηση. Εκείνα τα χρόνια οι πολιτικοί σ' όλη τη χώρα διακόπηκαν σης ομιλίες τοος, παρενοχλήθηκαν, μασηγώθηκαν και πετροβολήθηκαν γραμματοκιβώτια κάηκαν, ανεκτίμητοι πίνακες σκίστηκαν, υπουργικά γήπεδα γκολφ ανασκάφτηκαν, κτίρια λεηλατήθηκαν, γκρεμίστηκαν και πνάχτηκαν στον αέρα. Με την αποφασισηκότητά τους να κατακτήσουν το δικαίωμα της ψήφου και να γίνουν δεκτές στη πολιτική ζωή με ίσους όρους με τους άνδρες, αυτές οι γυναίκες εξαπέλυσαν μια εκστρατεία περισσότερο μαχητική, και δημιούργησαν στη πρωτεύουσα ένα κλίμα πιο τεταμένο και επίφοβο απ' οτιδήποτε είχε δοκιμάσει ως τότε η Αγγλία. 'Οταν τελικά οι γυναίκες κατέκτησαν το δικαίωμα της ψήφου, φαινόταν ότι είχαν επιτέλους κερδίσει τη θέση που άξιζαν στην πολιτική ζωή. Μόλις κέρδισαν το δικαίωμα της ψήφου η πλειοψηφία των φεμινιστριών είχαν πεισθεί όπ τώρα θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την πολιτική για τη βελτίωση της απασχόλησης, της μόρφωσης του οικογενειακού δικαίου και των γυναικείων δικαιωμάτων. Η κυρία Πάνκχερστ αναδείχτηκε σαν υποψήφια για το κοινοβούλιο, η Νάνου Άστορ ήταν η πρώτη γυναίκα που εκλέχθηκε στην κάτω βουλή και η μαχητικότητα του γυναικείου κινήματος έσβησε. Αλλά το γυναικείο κίνημα της δεκαετίας του εβδομήντα έθεσε ξανά την ερώτηση που πολλοί νόμιζαν όη είχε απαντηθεί με τη ψήφο: Ποιά είναι η σχέση των γυναικών με την πολιτική; Αυτό το κίνημα ήταν διαφορετικό. Ενώ οι Αγγλίδες σουφραζέτες προέρχονται από το Φιλελεύθερο και το Εργατικό κόμμα, ο νέος Αμερικάνικος φεμινισμός ξεπήδησε από τα ριζοοπασηκά, αριστερά κινήματα και εκείνα των μαύρων. Τα ζητήματα που τον απασχόλησαν ήταν πλατύτερα, και η ανάλυση του για την γυναικεία καταπίεση προχώρησε βαθύτερα. Δεν είδε σαν καθήκον του την κατάκτηση της χειραφέτησης μέσω θεσμικών αλλαγών αλλά την απελευθέρωση των γυναικών στο βάθος της προσωπικής τους ζωής. Η πολιτική πήρε μια καινούργια όψη. Οι φεμινίστριες κατανόησαν ότι τα ζητήματα που παραδοσιακά ήταν τα μόνα κατάλληλα για την

21 τ η ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ 21 πολιηκή - οι διεθνείς σχέσεις, το σιεγασηκό, η εργασία, η παιδεία κ./υπ., δεν εξαντλούσαν τον κύκλο των πολιτικών θεμάτων. Οι σχέσεις των γυναικών με τους άνδρες, ο περιορισμός τους στο σπίτι, ο ρόλος τους στη τεκνοποιία και φροντίδα των παιδιών, τα σεξουαλικά τους αισθήματα, ο ίδιος ο έλεγχος του σώματός τους, - αυτά εισέβαλαν στο πολιτικό πεδίο. Νέες εκφράσεις απέδειξαν αυτή τη νέα αντίληψη της πολιτικής: «η πολιτική της οικογένειας» «σεξουαλική πολιτική» και η «πολιτική της εμπειρίας». Η υστερία - μια δήθεν γυναικεία κατάσταση - ήταν η πρώτη απάντηση πολλών ανδρών σ' αυτό τον επαναπροσδιορισμό της πολιτικής, και, αρκετά εκπληκπκά, μερικές απ' τις πιο υστερικές αντιδράσεις ήρθαν από τους σοσιαλιστές, όταν σ' ένα συνέδριο των Φοιτητών για μια Δημοκρατική Κοινωνία (SDS) σπς Ηνωμένες Πολιτείες, οι αντιπρόσωποι του κινήματος της μαύρης δύναμης απαίτησαν να έχουν τους μισούς ψήφους Όλοι οι άνδρες συμφώνησαν. Όταν μια γυναίκα απαίτησή τις μισές ψήφους για τις γυναίκες, όλοι οι άνδρες γέλασαν. Ενώ το κίνημα της γυναικείας απελευθέρωσης ακόμη έψαχνε για στηρίγματα, μερικές γυναίκες αποφάσισαν να μιλήσουν για το γυναικείο ζήτημα σε μια συγκέντρωση εναντίον του Νίξον στην Ουάσινγκτον το Δεν ήθελαν να επιτεθούν ή να τρομοκρατήσουν, απλά ήθελαν να επισημάνουν ότι η ψήφος δεν έκανε τίποτε για να βοηθήσει τις γυναίκες για να ξεφύγουν από την ειδική ιους καταπίεση. Οι άνδρες ξέσπασαν σε γιουχαρίσματα, μπου και καγχασμούς και υποχρέωσαν τις γυναίκες να σιωπήσουν με κραυγές: «Γδύσου! Πάρτε τη και γ...τη». Αυτό δεν ήταν ένα ιδιαίτερο γεγονός. Γυναίκες έχουν αντιμετωπίσει παρόμοιες αναδράσεις επανειλημένα στα μειέπειτα χρόνια. Οταν οι άνδρες ανηδρούν στο φεμινισμό μ' αυτό τον τρόπο κάνουν κάτι παραπάνω απ' το να αποκλείουν πς γυναίκες από την πολιηκή. Αποκλείουν απ' την πολιτική ζητήματα που, σύμφωνα με την γνώμη τους, δεν έχουν καμιά σχέση με αυτήν. Η οικογένεια, η οικιακή εργασία, η τεκνοποιία, η σεξουαλικότητα, οι στενές σχέσεις, τα αισθήματα και οι επιθυμίες - ζητήματα τα οποία απασχολούν πς γυναίκες - είναι, σύμφωνα με αυτούς τους παραδοσιακούς σοσιαλιστές προσωπικά ζητήματα. Η πολιτική είναι ένα πράγμα, η προσωπική ζωή άλλο.

22 22 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ Προσωπικό - Ποϊΐιτικό Οι φεμινίστριες αντέδρασαν σ' αυτό το διαχωρισμό μεταξύ πολιτικού και προσωπικού, διακηρύχοντας ότι το προσωπικό είναι πολιτικό, και έτσι δημιούργησαν ένα προκλητικό σύνθημα που τώρα ακούγειαι έξω απ' τα όρια του γυναικείου κινήματος. Μέσω αυτού μας έχουν κάνει να κατανοήσουμε μερικά πράγματα για τη πολιηκή και τη προσωπική ζωή. Το πρώτο είναι όη τα πολιτικά ζητήματα πρέπει να είναι πιο σημανπκά σπς ιδιωηκές μας ζωές. Τα προσωπικά ζητήματα δεν θα έπρεπε να παραπέμπονιαι από την αίθουσα συνεδριάσεων στο υπνοδωμάτιο. Θα έπρεπε να αλλάξουμε τη πολιτική έτσι ώστε να μας πλησιάζει περισσότερο, και έτσι ώστε τα άμεσα ενδιαφέροντα των ανθρώπων να μη παραμερίζονται όταν υιοθετούνται πολιηκές τακηκές. Ο σοσιαλισμός δεν επαρκεί, γιατί ακόμα και σε μια σοσιαλισπκή κοινωνία η πολιηκή μπορεί να οργανωθεί κατά τέτοιο τρόπο, ώστε τα μεγάλα ζητήματα πάντα να παραμερίζουν τα μικρά. Ακόμα και ένας σοσιαλιστής υπουργός της Οικογένειας δεν θα πλένει τα ρούχα. Το δεύτερο ζήτημα που οι φεμινίστριες μας έκαναν να ανπληφθούμε είναι όη η προσωπική ζωή δεν είναι μόνο σημανηκή για τα πολπικά, αλλά από μόνη της είναι πολιτική. Η πολιηκή ασχολείται με την εξουσία, και η εξουσία υπάρχει σης ατομικές σχέσεις καθώς και στον κρατικό και δημόσιο τομέα. Ανεξάρτητα απ' το αν αυτές οι οχέσεις είναι ελεύθερες επιλογές (όπως με τους φίλους) ή όχι (όπως μεταξύ εργάτη και αφενπκού) εξουσία ασκείται μέσα απ' αυτές σε κάποιο βαθμό. Και το τρίτο ζήτημα είναι ότι μία αυταρχική κοινωνία δεν εξαρτάται μόνο από μια συγκεκριμένη δομή ή θεσμούς, αλλά από ένα συγκεκριμένο τύπο σχέσεις μεταξύ των ατόμων που την απαρτίζουν. Με το να επιστήσει την προσοχή σ' αυτά τα τρία θέματα το γυναικείο κίνημα έχει δημιουργήσει κάη καινούργιο: την προσωπική πολιτική. Η προσωπική πολιηκή σημαίνει να κάνεις τη πολιηκή πιο σημανηκή στη προσωπική ζωή, να παλεύεις για ανάπτυξη και ελευθερία στις προσωπικές σου σχέσεις, και να αλλάζεις τις προσωπικές σχέσεις που διατη

23 τ η ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ 23 ρούν πς αυταρχικές κοινωνικές δομές. Η προσωπική πολιτική δεν είναι κάπ εντελώς νέο: υπάρχει μια μακρυά παράδοση φεμινισμού, αναρχισμού και ουτοπικού σοσιαλισμού που έχουν αναγνωρίσει τη προσωπική πλευρά της πολιτικής. Αλλά το γυναικείο κίνημα προσφέρει στη προσωπική πολιηκή μια καινούργια ευκαιρία και συγκέντρωσε ζητήματα που προηγούμενα ήταν ασύνδετα. Η προσωπική πολιτική έχει πολλές πηγές. Τα κινήματα για τα δικαιώματα των μαύρων στη δεκαετία του 60 επέστησαν πολλή προσοχή στη εμπειρία της καταπίεσης. Το κινημάτων χίππυς με την προπαγάνδιση των εναλλακπκών τρόπων ζωής και των αλλαγμένων συνειδήσεων άσκησε επίσης επιρροή. Οι χίππυς δεν ενδιαφέρονταν για την αριστερά με πς οργανώσεις της και την πειθαρχία της. Γι' αυτούς ήταν τμήμα της «κανονικής» κοινωνίας, που έκανε πόλεμο και βύθιζε όλους στην ανία. Μέσω των ναρκωτικών, της αυτοσυγκέντρωσης, της ροκ μουσικής και του αισθησιασμού δημιούργησαν ένα είδος πολιτικής βασισμένης στη προσωπική εμπειρία. Οι Λαινγκ και Μαρκούζε, οι γκουρού της νέας αριστερός, προμήθευσαν το θεωρητικό οπλοστάσιο για την πολιτική της συνείδηση. Ο Λαίνγκ έπλασε τη φράση «η πολιηκή της εμπειρίας» και σης επεξηγήσεις του για τη σχιζοφρενική εμπειρία, επέμενε όη δεν πρέπει να καταπιέζονται οι ασυνήθιστοι τρόποι παρατήρησης του κόσμου. Ο Μαρκούζε υποστήριξε ότι η συνείδηση είχε σημανηκή πολιηκή σημασία, και η ανάλυση του για τον προχωρημένο βιομηχανικό καπιταλισμό στράφηκε στη παραμόρφωση της ατομικότητας από το σύστημα. Η «μαύρη δύναμη», οι χίππυς και η νέα αριστερά ήταν όλοι μέρη ένος άμορφου κινήματος που φαινόταν έτοιμο να σαρκώσει την παραδοσιακή πολιτική και να μετασχηματίσει τη κοινωνία με τα τριπάκια, πς υπαίθριες ροκ συναυλίες με το να τρελαίνεσαι και να κάνεις έρωτα. Η γυναικεία απελευθέρωση κληρονόμησε απ' αυτό το κίνημα την έμφαση της στο προσωπικό και υποκειμενικό και με την σειρά της έχει εξαοκήσει μια θεηκή επιρροή στο σοσιαλισηκό κίνημα. Ακόμα και οι σοσιαλιστές που απορρίπτουν το φεμινισμό δεν μπορούν τώρα πια να τον αγνοήσουν. Αυτό μπορεί να είναι μια εθιμοτυπική γονυκλισία στα γυναικεία ζητήματα και ταπεινωπκό για πς φεμινίστριες, αποδει

24 24 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ κνύει όμως όπ η γυναικεία απελευθέρωση είναι μια δύναμη που πρέπει τώρα να υπολογίζεται. Μερικές φεμινίστριες απελπίζονται προσπαθώντας να κάνουν τις ανδροκρατούμενες οργανώσεις να πάρουν στα σοβαρά το προσωπικό-πολιτικά, αλλά άλλες πολεμούν αργά και με επιτυχία για να το βάλουν στην ημερήσια διάταξη των σοσιαλισηκών ομάδων. Υπάρχουν και μερικοί άνδρες που είναι πρόθυμοι να προωθήσουν τέτοια ζητήματα, μιας και οι ίδιοι δεν είναι ικανοποιημένοι μ' ένα σοσιαλισμό τόσο εξωτερικό σπς ζωές τους και ιόσο περιορισμένο σπς ανησυχίες του. Συγχωνεύοντας προσωπικό με πολιτικό Το προσωπικό-πολιτικό άρχισε σαν μια ενστικτώδης γυναικεία αντίδραση στη μεταχείριση που είχαν απ' τους παραδοσιακούς αριστερούς. Καθόταν σιωπηλές σης συναντήσεις ενώ μόνο άνδρες μιλούσαν. Έψηναν καφέ, ενώ οι άνδρες έκαναν τη «σημαντική» δουλειά. Έμεναν σπίη προσέχοντας τα παιδιά ενώ οι άνδρες ασχολούνταν με την «πραγματική» δουλειά της πολιηκής ζωής. Στη νέα αρισιερά και στο κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα, που οι άνδρες αγωνίζονταν για την ελευθερία των Μαύρων και των Βιετναμέζων, οι γυναίκες ανακάλυψαν όη δεν είχαν καμία ελευθερία, και ότι αυτές ήταν θύματα του ανδρικού ιμπεριαλισμού. Ήταν καιρός να φέρουν την πολιπκή στο σπίτι. Αυτό που ξεκίνησε σαν μια ενσηκτώδης αντίδραση, ωρίμασε σε μια θεωρία. Οι φεμινίστριες ανάπτυξαν μια ανάλυση πς ανδρικής κυριαρχίας που έδειχνε μια σύνδεση μεταξύ προσωπικού και πολιτικού. Τα τελευταία 12 χρόνια πολλά βιβλία και άρθρα εμφανίστηκαν για το προσωπικό-πολιπκό, μερικά απ' αυτά ριζωμένα στη προσωπική εμπειρία των γυναικών και μερικά αφηρημένα και θεωρητικά, όπως το σύνθημα «το προσωπικό είναι πολιπκό» απορροφήθηκαν έξω από το γυναικείο κίνημα - έτσι και τα θεωρηπκά ζητήματα του προσωπικού πολιηκού αναλήφθηκαν και από τους άνδρες. Μερικές από ης θεωρίες του προσωπικού-πολιτικού είναι απλοϊκές. Νομίζω ότι οι υπεραπλουστεύσεις της ανπστοιχοΰν στα πειράματα που έγιναν στη προσωπική ζωή σπς αρχές της δεκαεπας του 70. Αυτά έγιναν όχι μόνο από ανπ'δραση ενά-

25 ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ 25 νπα στη παραδοσιακή αριστερή πολιτική αλλά επίσης σαν επακόλουθο των γεγονότων του 1968 που φάνηκε όπ ανέγγειλαν πλατείες κοινωνικές αλλαγές αλλά με επιτεύγματα που ήταν πολύ μικρότερα από τις προσδοκίες όλων. Οι μέρες του Μάη στο Παρίσι και σι δονήσεις που έστειλαν σ' όλη τη γη ακολουθήθηκαν από υποχώρηση. Η δεκαετία του 70 είδε την απαρχή μιας καπιταλιστικής κρίσης και την ανάπτυξη του κρατισμού. Ελευθεριακά πειράματα στους τρόπους ζωής, έγιναν αφ' ενός λόγω της υποχώρησης και αφ' ετέρου από ένα ενθουσιασμό για το προσωπικό-πολιτικό. Υπήρχε μια εμπιστοσύνη όπ αυτός είναι ο σωστός τρόπος ζωής και μια τολμηρότητα, ακόμα και μια αποκσπά σπς σχέσεις που έφτιαχναν οι άνθρωποι. Η τολμηρότητα αυτή καθρεφτιζόταν στς θεωρίες του προσωπικού-πολιπκού που εξελίχθηκαν εκείνο τον καιρό, και μολονότι σήμερα οι άνθρωποι δεν πιστεύουν ότι ία πειράματα στους τρόπους ζωής είναι πανάκεια επιβίωσαν πολλές υπεραπλουστεύσεις. Το προσωπικό-πολιπκό ξεκίνησε επιμένοντας να συνδέσει το προσωπικό με τη πολιτική ζωή, αλλά η έννοια του άλλαζε σταδιακά. Ο κόσμος άρχισε να μιλάει όχι τόσο για τη διασύνδεση προσωπικού-πολιπκού όσο για την ενότητα ή τη συγχώνευσή τους. Σταμάτησαν να τα θεωρούν σαν δυο διαφορεπκά πράγματα που συνδέονται και άρχισαν να τα βλέπουν σαν το ίδιο πράγμα. Η συγχώνευση του πολιτικού και του προσωπικού έχει γίνει η κύρια ιδέα της προσωπικής πολιτικής. «Η πολιτική της εμπειρίας συγχωνεύει το προσωπικό με το πολιτικό» έγραψε η Τζούλιετ Μίτσελ, και η ιδέα αυτή έχει επαναληφθεί σέ πολλές συζητήσεις για την πολιτική και την προσωπική ζωή. Ανπδρώντας ενάνπα στον αυστηρό διαχωρισμό μεταξύ προσωπικού και πολιπκού που επικρατεί στη παραδοσιακή πολιτική, ο κόσμος ενθουσιάστηκε με την προοπτική της κατάργησης των διαχωρισμών στη ζωή του. Το προσωπικό-πολιτικό είδε πως η πυρηνική οικογένεια διαχώριζε τις γυναίκες από την ευρύτερη κοινωνία και το σπίτι απ' τη δουλειά έτσι οι γυναίκες προσπάθησαν να ζήσουν μ' ένα τρόπο που όχι μόνο ξεπέρασε την απομόνωσή τους, αλλά επίσης προσέγγισε το σπίτι με τη δουλειά. Είδε την ποιοτική διαφορά μεταξύ των ιδιωπκών προσωπικών σχέσεων που είναι ζεστές, στενές και εκφρασηκές και των δημόσιων που είναι απομακρυσμένες, επίσημες και επιβλαβείς για την

26 26 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ αυτοεκφραστικότητα έτσι οι άνθρωποι προσπάθησαν να μεταμορφώσουν πς προσωπικές σχέσεις μ' ένα τρόπο που πς έκανε όλες στενές και εκφραοηκές. Είδε όπ η σεξουαλική μονογαμία έκανε τα ζευγάρια εσωστρεφή και τις μη-σεξουαλικές φιλίες ασήμαντες έτσι ο κόσμος επιτέθηκε στη ρομαντική αγάπη και είπε όπ οι σεξουαλικές σχέσεις δεν πρέπει να έχουν κάποια ειδική σημασία. Είδε τον τρόπο με τον οποίο η καλλιέργεια της ατομικότητας συνδέεται με τον ανταγωνισηκό ατομικισμό έισι οι άνθρωποι απόρριψαν τον διαχωρισμό ίου ατομικού από το συλλογικό. Το προσωπικό-πολιτικό κατάλιίξε να λέει ότι πρέπει να υπερκεράσουμε πς διακρίσεις και τους διαχωρισμούς - μεταξύ προσωπικού και πολιτικού, ιδιωτικού και δημόσιου, και επίσημου, ατομικού και συλλογικού, σπιηού και δουλειάς, φίλου και εραστή. Το όπ τα πάντα είναι πολιτικά, όπ είναι συνδεδεμένα και ότι δεν θάπρεπε να ξεχωρίζουμε το ένα πράγμα από το άλλο αυτές είναι ιδέες που έχουν συνήθως εκφραστεί στο κίνημα του προσωπικού-πολιτικού. Μερικοί σοσιαλιστές αφοσιωμένοι στη προσωπική πολιτική έχουν υιοθετήσει μια παρόμοια άποψη. Έχουν υποστηρίξει όπ αν και οι διαχωρισμοί δεν μπορούν επί του παρόντος να αποφευχθούν θα εξαφανιστούν σε μια σοσιαλιστική κοινωνία, επειδή είναι καπιταλιστικά δημιουργήματα και δεν μπορούν να επιβιώσουν χωρίς τον καπιταλισμό. Αυτό σημαίνει, λένε, ότι η πάλη για το σοσιαλισμό και τη γυναικεία απελευθέρωση μας υποχρεώνει να παλέψουμε για την ενότητα προσωπικού και πολιτικού. Όπως το έθεσε ένας συγγραφέας «Έως ότου μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τη διαίρεση του κόσμου σε δύο σφαίρες - μια συναισθημαπκή, προσωπική και μια ανδρική - απλά βοηθούμε και.συντηρούμε τη συνέχεια της καπιταλισπκής πατριαρχίας». Ο Ηλάϊ Ζαρέτσκυ προωθεί ένα παρόμοιο συλλογισμό στο Καπιταλισμός, Οικογένεια και Προσωπική ζωή. Το προσωπικό, λέει, εμφανίστηκε με τον καπιταλισμό, ενώ πριν δεν υπήρχε διαχωρισμός μεταξύ σπιτιού και δουλειάς ή προσωπικού και πολιτικού. Όταν εξαφανιστεί ο καπιταλισμός αυτές οι διαιρέσεις θα εξαφανιστούν μαζί του. Η ιδέα της συγχώνευσης προσωπικού και πολιηκού δεν είναι καθόλου ξεκάθαρη. Αφ' ενός, ερμηνεύεται σαν να σημαίνει ότι μια και κάθε τι προσωπικό είναι και πολιτικό δεν

27 ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ 27 χρειάζεται να καταβάλεις καμιά προσπάθεια για να ποηκ..:οποιηθείς. Αφού οι προσωπικές σχέσεις είναι τόσο απολιτικές όσο οι διεθνείς σχέσεις, κανείς δεν μπορεί να πει όπ το να συγκεντρώνεις όλη σου την ενέργεια σπς προσωπικές σχέσεις είναι λιγότερο πολιπκό απ' το να ενδιαψέρεσαι για τα διεθνή θέματα: αφ' ετέρου ερμηνεύεται πως σημαίνει on αφού δεν πρέπει οι ζωές μας να διαχωρίζονται σε ένα «προσωπικό» και σ' ένα «πολιπκό» ιμήμα, δεν πρόκειται να υποσιοΰμε καμιά προσωπική βλάβη με το να αφιερώσουμε όλες μας πς ενέργειες σε πολιτικές δραστηριότητες. Η ιδέα της συγχώνευσης προσωπικού και πολιπκού οδηγεί σιην έλλειψη ισορροπίας, επειδή προσπαθώντας να εξισορροπήσουμε την πολιπκή και την προσωπική μας ζωή αναγκαζόμαστε να αναγνωρίσουμε όπ δεν μπορούν να συγχωνευτούν. Έτσι ανακαλύπτουμε πς δύο ακραίες θέσεις στο προσωπικό πολιτικό κίνημα - μια υπερβολικά προσωπική και μια άλλη φοβερά πολιπκή. Η υπερβολικά προσωπική ερμηνεία ουσιασηκά υποβαθμίζει την πολιτική στην προσωπική ζωή. Οι άνθρωποι στρέφονται προς τα μέσα, συγκεντρώνονται σπς προσωπικές τους εμπειρίες αποκλείοντας κάθε κοινωνική και δημόσια δραστηριότητα. Οι σημαντικές μορφές της ηολιηκής δράσης γίνονται πράγματα που κεντράρουν γύρω απ' την προσωπική ζωή - πράγματα όπως ανύψωση της συνείδησης, συνεταιρισμοί τροφίμων και εναλλαγή στη φύλαξη των παιδιών. Όλα αυτά είναι σημανηκά και η μεγάλη κατάκτηση του προσωπικού πολιτικού είναι ακριβώς όπ έχει αποδείξει όπ είναι σημαντικά. Αλλά αν αγνοήσουμε την αντικειμενική ταξική δομή της κοινωνίας θα καταλήξουμε σε μια μονομερή και υπερβολικά προσωπική άποψη της πολιτικής. Αφ' ετέρου η υπερβολικά πολιπκή ερμηνεία του προσωπικού - πολιτικού ουσιαστικά εξαφανίζει την προσωπική ζωή στην πολιτική. Αυτό μπορώ να το εξηγήσω καλύτερα με το παράδειγμα ενός φίλου που είχε μια δουλειά σαν κοινωνικός λειτουργός σε μια πόλη. Ήταν τυχερός που δεν περιοριζόταν σε μια δουλειά από τις εννιά ως τις πέντε και έκανε πολλή απ' τη δουλειά του τα βράδια. Παρακολουθούσε αμέτρητες συναντήσεις και ξόδευε πολύ απ' το χρόνο του σχηματίζοντας επιτροπές και ομάδες ως αργά τη νύκτα, σε κάποιο παμπ και συζητώντας ως την ώρα που έκλεινε. Μετά από δύο χρό

28 28 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ νια έξαλλης δραστηριότητας έπεισε ιον εαυτό του ότι είχε πετυχημένα ουνενώοει προσωπικό και πολιηκό. Δεν υπήρχε μια άκαμπτη διαχωρισηκή γραμμή μεταξύ της δουλειάς του και της πολιπκής του, της δουλειάς και της σπιτικής του ζωής, μεταξύ των συναδέλφων και των φίλων. Αλλά καθώς αυτή η έξαλλη δράση άρχιζε να τον κουράζει κατάλαβε όπ δεν είχε καθόλου συγχωνεύσει προσωπικό και πολιηκό. Αυτό που συνέβη ήταν όπ δεν πήγαινε πλέον σπίτι ίου. Είχε εγκαταλείψει την προσωπική του ζωή, και αυτό όχι λόγω των πιέσεων της δουλειάς αλλά επειδή αισθανόταν ένοχος με το να έχει προσωπική ζωή. Μπορείς να δεις ίο ίδιο πρότυπο σπς ζωές πολλών από τους πολιπκά στρατευμένους ανθρώπους, και η αρρώσπα δεν περιορίζεται καθόλου cnην αριστερά. Βουλευτές και σύμβουλοι όλων των κομμάτων έχουν ης ίδιες εμπειρίες, παραμένοντας σε συναντήσεις ως τις πρωινές ώρες και παραμελώντας την προσωπική τους ζωή. Αλλά μόνο σε ορισμένους κύκλους της αριστερός τέτοιο αυτομαστίγωμα στολίζεται με τη περιγραφή «συγχώνευση του προσωπικού και του πολιηκοΰ». Οι περισσότεροι το λένε υπερκόπωση. Η υπερβολικά πολιηκή ερμηνεία της προσωπικής πολιτικής λαμβάνει επίσης μια άλλη μορφή. Το ζήτημα δεν είναι πια η άρνηση των αναγκών κάποιου, αλλά ο διαλογισμός για τα πάντα με αφηρημένους όρους. Ένας άνδρας που ήξερα είχε αποφασίσει να πραγματοποιήσει σημανηκές αλλαγές στη προσωπική του ζωή και του ζήτησαν να δικαιολογηθεί γι' αυτό. Ως τότε είχε το δικό του σπίη, αλλά τώρα είχε φτάσει ο καιρός που ήθελε να πουλήσει το σπίτι του και να μετακομίσει στο κοινοβιακό σπίη της ερωμένης του. Ο πατέρας του μικροαστός και μεσόκοπος δεν μπορούσε να καταλάβει την συμπεριφορά του. «Πες μου είπε, γιαπ διάλεξες να πουλήσεις το σπίη σου; Γιατί δεν παντρεύεσαι αυτή τη γυναίκα αν την αγαπάς; Γιατί θες να μοιραστείς τα πάντα μ' αυτούς τους ανθρώπους»; Ο πατέρας πραγμαηκά ήθελε να καταλάβει και ο γιός πραγμαηκά ήθελε να τον κάνει να καταλάβει. Η απάντησή του όμως αποτελοΰνταν από μια μακροσκελή ανάλυση της πατριαρχίας και του καπιταλισμού και την ανάγκη για νέες δομές, σαν προϋπόθεση για να ξεκόψεις με τα καταπιεστικά κοινωνικά συστήματα. Έμοιαζε σαν να είχε χάσει το νόημα των ίδιων των δικών

29 ΤΟ ΠΡΟΣΟΠΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ 29 του θελήσεων και επιλογών, και χρειαζόταν να βρει ένα πολιτικό κίνητρο για οτιδήποτε έκανε. Αλλά υπάρχουν περισσότερο άμεσες αιτίες για πς πράξεις μας από κοσμοϊστορικά συστήματα και αλληλοεπίδραση μεταξύ τους - αιτίες κοντότερα στο σπίτι και στην καρδιά, και δεν είναι πάντα αναγκαίο να αναφερόμαστε σε οτιδήποτε άλλο εκτός απ' αυτά όταν κάποιος μας ρωτά, «Γιατί θέλεις να κάνεις αυτό»; Η συνήθεια που έχουν αποκτήσει να ερμηνεύουν τη προσωπική τους ζωή με πολιτικούς και κοινωνικούς όρους, δείχνει όη είναι αναίσθητοι, και το παράξενο είναι όπ μερικοί αφοσιωμένοι στο προσωπικό πολιηκό μερικές φορές δείχνουν αυτή την συναισθηματική αναισθησία. Από το περιθώριο στο κέντρο Μια σημείωση-μπροσούρα δημοσιεύτηκε πρόσφατα: «Η σεξουαλική μου ζωή». 0 συγγραφέας, ο Κρις Νάϊτ, περιέγραψε με εξαιρετική ειλικρίνεια τη σχέση του με την A w Μπλις που είχαν συζήσει αρκετά χρόνια. Ήταν μια γενναία προσπάθεια να δημοσιοποιήσει τη προσωπική τους ζωή και να ανακαλύψει το πολιτικό περιεχόμενο των στενότερων σχέσεων τους. Ο Κρις κατέληξε ότι ο γάμος δεν λειτουργεί, ειδικά για τις γυναίκες, επειδή τις απομονώνει και πς καταπιέζει, και δεν λειτουργεί ούτε για τους άνδρες, γιατί ακόμα και σε πετυχημένους γάμους και οι δύο συμμέτοχοι ατελείωτα «εξαπατούν εαυτούς για το καλό της σχέσης». Μετά μερικά χρόνια μαζί του η Aw αποφάσισε ότι η σχέση την περιόριζε πολύ και ότι ήταν πολύ κτητικός. Αποφασισμένη να ξεκόψει, κοιμήθηκε μ' άλλους άνδρες. Ο Κρις είχε θεωρητικά πειστεί για την ορθότητα του φεμινισμού, αλλά τώρα η A w τον ανάγκασε να δεχτεί τις πρακηκές του συνέπειες για πρώτη φορά. Της άνοιξε το κλουβί, απεκήρυξε την ανάγκη του για μονογαμία και έγινε ένας οικιακός σύζυγος. Ο Κρις και η A w απέρριψαν την εξαπάτηση και αυτοθυσία κατ' αρχήν και έμαθαν να εξετάζουν τη σχέση τους υπό ένα πολιτικό φως. Αλλά στο τέλος ο Κρις αντελήφθη λανθασμένα τη σχέση μεταξύ προσωπικού και πολιτικού, επειδή η περιγραφή του γάμου του είναι πολύ πολιτική και αφηρημένη. Εδώ υπήρχε μια πραγματική σύγκρουση αναγκών: ο Κρις

30 30 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ είχε ανάγκη για μια σταθερή σχέοη, η A w είχε μια ανάγκη για μια πιο ελεύθερη ζωή. Ο νάμος ήταν η άρνηση των αναγκών ιης Aw, αλλά η εκπλήρωση των αναγκών του Κρις. Το λύσιμο του γάμον ήταν η άρνηση των αναγκών του Κρις αλλά η εκπλήρωση της Aw. Η σύγκρουση δεν μπορεί να εξηγηθεί αλλιώς. Η επιθυμία ίου Κρις για μονογαμία, η αφοσίωσή του, η προθυμία ίου να μοιραστεί ίο νοικοκυριό και η επιθυμία ίου να προσέχει τα παιδιά δεν μπορεί να περιγράφει' σαν σεξισπκή, και έτσι κανείς δεν μπορεί να επικαλεστεί την πατριαρχία για να εξηγήσει την αντίθεση. «Όλοι μας πρέπει να υποφέρουμε για να γίνουμε επαναστάτες» έγραφε. «Στην περίπτωσή μου τα βάσανα ήταν κυρίως σεξουαλικά». Η αντίδρασή μου διαβάζοντας δηλώσεις σαν κι' αυτή είναι να αναρωτιέμαι γιατί πρέπει να υποφέρουμε για να γίνουμε επαναστάτες; Αν το προσωπικό πολιτικό εγείρει τέτοιες απαιτήσεις πώς μπορεί ποτέ να ελπίζει κανείς όπ θα έχει κάποια πλατειά απήχηση; Αν λέμε στον κόσμο ότι πρέπει να υποφέρει, θα απαντήσουν, τελείως λογικά, όπ έχουν υποφέρει αρκετά και ότι αν το προσωπικό πολιτικό σημαίνει ότι θα υποφέρουν κι' άλλο, ιότε δεν τους ενδιαφέρει. «Για να φθάσουμε στον σοσιαλισμό πρέπει να βάλουμε ανάγκες - τις ανάγκες μας πρώτα» γράφει η A w στη δίκιά της εκδοχή των γεγονότων που ο Κρις περιγράφει. Το να βάλουμε πρώτα τις ανάγκες μας, φαίνεται πολύ πιο?ιογικό απο το να υποφέρουμε για την πολιπκή. Το προσωπικό-πολιηκό κίνημα, είναι ένα περίεργο μείγμα, που δέχεται τους ανθρώπους και επιβάλει ασήκωτες απαιτήσεις σ' αυτούς, που αναγνωρίζει πς ανθρώπινες δοκιμασίες και απαιτεί υπεράνθρωπη δύναμη, που λέει στο κόσμο να εμπιστεύεται τα αισθήματά του και τονίζει την ιδεολογική ορθότητα. Αν καταλήξει στη δημιουργία μιας ελίτ ηθικά καθαρών ατόμων θα έχει προδώσειτην αρχική του υπόσχεση - να πλατύνει την έwoια της πολιτικής έτσι ώστε να αγγίζει απλούς ανθρώπους πιο κοντά και συγκεκριμένα, να διευρύνει την ελκυσηκότητα του σοσιαλισμού, έτσι ώσιε να ηόψει να είναι μια υπόθεση μικρών συναντήσεων σε δωμάτια γεμάτα καπνό. Αν το προσωπικό πολιπκό γίνει τόσο απαιτητικό ώστε μόνο ένας μικρός αριθμός ανθρώπων να μπορούν να το καταφέρουν, θα κινηθεί προς το περιθώριο της πολιηκής

31 τ γ\ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ 31 ζωής και θα αφήσει την πλειοψηφία όθικιη. Ένας απ' τους λόγους που ο σοσιαλισμός έχει αποτύχει.να προσελκύσει αυτούς που ελπίζει, είναι ότι έχει αποτύχει να αποκαλύψει τις διασυνδέσεις μεταξύ του πολιτικού και του προσωπικού. Έχει παραμείνει αφηρημένος και δεν έχει εξετάσει πολλά ζητήματα καθημερινών ανησυχιών. Οι περισσότεροι απορροφούνται με ης προσωπικές τους ζωές και πολύ σωστά κάνουν. Η πολιτική φαίνεται να είναι πολύ απομακρυσμένη απ' αυτούς και ενδιαφέρεται αποκλεισηκά για μεγάλα και απρόσωπα ζητήματα. Στη δεκαετία του 1930 ο Βίλχελμ Ράϊχ έκανε κριτική στο Γερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα, γιατί αγνοούσε πς ανάνκες των μαζών και τη σεξουαλική μιζέρια που υπέφεραν. Όταν άνοιξε την πρώτη του Σεξ-Πολ κλινική στο Βερολίνο, οι απόψεις του δικαιώθηκαν από τις δεκάδες χιλιάδες ανθρώπων που συνέρρεαν εκεί. Προειδοποίησε το κόμμα ότι οδηγιόταν στην καταστροφή, επειδή δεν έκανε τη σύνδεση μεταξύ προσωπικής ζωής και σοσιαλισμού. Οι χειρότεροί του φόβοι πραγματοποιήθηκαν όταν είδε όχι μόνο τον θρίαμβο του Χίτλερ, αλλά και την αποστασία των κομμουνιστών της εργατικής τάξης στο Ναζισπκό Κόμμα, που έδινε μεγαλύτερη σημασία σης ασυναίσθητες επιθυμίες τους από το κοιωουνισηκό κίνημα. Δεν μπορούμε να ισορροπήσουμε σωστά αν συνεχίσουμε να μιλάμε για «συγχώνευση προσωπικού- πολιτικού», ή ένωσή τους, ή «υπερνίκηση του χάσματος» μεταξύ τους. Αυτό απλά οδηγεί σε σύγχιση. Αν είναι να ίο πιάσουμε σωστά, πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσουμε τί εννοούμε με το προσωπικό και το πολιηκό. Τί είναι οι προσωπικές σχέσεις και πώς διαφέρουν από ης κοινωνικές σχέσεις, Τί είναι η σεξουαλική πολιηκή και αν είναι καθόλου διαφορεηκή από την πολιηκή με την παραδοσιακή έννοια; Τί είναι η δημόσια ζωή και πώς μπορούμε να την ξεχωρίσουμε απ' την ιδιωτική ζωή; Θέλω να διερευνήσω μερικά απ' αυτά τα προβλήματα και συνχίσεις στα επόμενα κεφάλαια και παρόη δεν ισχυρίζομαι όη θα τα εξετάσω συστημαηκά, ελπίζω να ξεκαθαρίσω η σημαίνει «το προσωπικό είναι πολιτικό». Όπως θα δούμε, το σύνθημα κρύβει όσα αποκαλύπτει.

32 32 ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ 1. Αντωνία Ραίημπουρν. Οι Μαχητικές Σουφραζέτες. Λονδίνο: New English Library 1974, a Σάρα Έβανς, Προσωπικό-Πολιτικό, Ν. Υόρχη, Knopf 1979, σελ Τζούλιει Μίισελ, Κατάσταση των Γυναικών, Χάρμονισνουορθ, Penguin, 1971, σ Μίτσελ, σελ. 14η. 5. Σου Άσπιναλ, «Ασφυξία σ ένα Γυναικείο Κόσμο», Σοσιαλιστική Πρόκληση, Λονδίνο, αρ. 95, 10 Μαΐου 1979, σελ Κρις Νάιτ, Η Σεξουαλική μου Ζωή, Λονδίνο, Γυναικεία και Εργαηκή Κολλεκτίβα 1980, σελ Αν Μπλις Οι Σεξουαλικές μας Ζωές, Η Δύναμή μας, Λονδίνο, Γυναικεία και Ερναπκή ΚοΜεκιίβα, 1980, σ. 6.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Συμπληρωματικό ερωτηματολόγιο Β Πράσινο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ F-2-F Β (4 ος Γύρος 2008) Οδηγ. Προς ΣΥΝΕΝΤΕΥΚΤΗ: AN ΤO ΕΡΩΤΩΜΕΝΟ ΑΤΟΜΟ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΡΑΣ, ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΗΝ GF1. ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Το ΒΗΜΑ, 24/06/2007, Σελ.: A42 Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Η νεοεκλεγείσα βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γαλλίας Μαριέττα Καραμανλή μιλάει για το όνομά της, την ελληνική κυβέρνηση, το ΠαΣοΚ,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γνώση του εαυτού μας

Γνώση του εαυτού μας Γνώση του εαυτού μας Self awareness Η αυτογνωσία αναφέρεται σε: Συναισθήματα Σκέψεις Ενδιαφέροντα Ισχυρά & αδύνατα σημεία Αξίες Ικανότητες Στόχους Δεξιότητες Προτιμητέο στιλ επικοινωνίας 1 Γνώση του εαυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College Ταυτότητα της Έρευνας Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Θέμα: Αντιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΔΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Φορέας Υλοποίησης Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή

Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή Τα χαρισματικά παιδιά είναι προβληματικά για τους γονείς τους. Σε αντίθεση με τους συνομηλίκους τους ενδιαφέρονται περισσότερο για γεγονότα, ευφυή και ταχύτατα, ενώ κάποιες φορές είναι δραστήρια ή αδρανή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ποιοι είμαστε Όμιλος Εταιριών Σαμαράς & Συνεργάτες ( 5 εταιρείες ). One Stop Consulting

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτική της Τμηματοποίησης Αν σκοπεύεις να διαπραγματευτείς ένα π.χ. συμβόλαιο τριών ετών, διαπραγματεύσου σκληρά για ένα συμβόλαιο ενός έτους μόνο. Όταν η διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 Γ. ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LRT ΣΕ ΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΠΡΟΒΛΕΨΗ-ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ-ΜΕΤΡΑ ΜΕΙΩΣΗΣ) Dr PATRICK VANHONACKER

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ. Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου. Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου Ι. Δημόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας -ΤΕΙ Καλαμάτας Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίου Το ερωτηματολόγιο είναι απλώς ένα

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα