ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ"

Transcript

1 ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Αγγελιδάκης Π. 1, Παππά Χ. 2 1 Γενικό Ηµερήσιο Λύκειο, Ξυλόκαστρο, 2 1 ο Γενικό Ηµερήσιο Λύκειο, Κιάτο, Περίληψη Η εργασία διαπραγµατεύεται την ανάπτυξη και καλλιέργεια µεταγνωστικών διαδικασιών σε µαθητές Λυκείου. Οι µεταγνωστικές στρατηγικές διαδραµατίζουν εξέχοντα ρόλο στη σύγχρονη εκπαιδευτική διαδιακασία. Αρχικά δίνονται οι πιο σηµαντικοί ορισµοί για την µετάγνωση. Όλοι έχουν κοινό τόπο τη ρύθµιση των γνωστικών διαδικασιών. Στη συνέχεια αναλύονται οι στόχοι, οι προϋποθέσεις και οι βασικές διαδικασίες της µετάγνωσης και επιχειρείται η διάκριση µεταξύ της έννοιας των στρατηγικών µάθησης και των µεταγνωστικών στρατηγικών (δεξιοτήτων). Τέλος, προτείνεται η εφαρµογή µεταγνωστικών στρατηγικών µε χρήση της τεχνικής των έξι καπέλων σκέψης στο µάθηµα: Ερευνητική εργασία (Project) της Α Λυκείου. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον σχετικά µε τις µεταγνωστικές διαδικασίες και το ρόλο που διαδραµατίζουν στη µάθηση. Οι έρευνες έχουν αποδείξει ότι η µάθηση βελτιώνεται όταν υιοθετούνται µεταγνωστικές στρατηγικές [14]. Γι αυτό ο καθηγητής του σύγχρονου σχολείου οφείλει να έχει ως στρατηγικό εκπαιδευτικό στόχο την καλλιέργεια των µεταγνωστικών δεξιοτήτων των µαθητών βελτιώνοντας τον τρόπο σκέψης τους και εποµένως την ικανότητα να ανταποκρίνονται αποδοτικά σε ερευνητικά τεχνολογικά ζητήµατα. 2. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΓΝΩΣΗΣ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ Έχουν προταθεί πολλοί ορισµοί σχετικά µε την έννοια της µετάγνωσης. Ωστόσο, όλοι οι ορισµοί δίνουν έµφαση στο ρόλο της ανακεφαλαίωσης και της ρύθµισης των γνωστικών διαδικασιών. Κατά τον Flavell το µεταγιγνώσκειν (metacognition) είναι το γιγνώσκειν του γιγνώσκειν που παρακολουθεί και ελέγχει το περιεχόµενο και τη λειτουργία του γιγνώσκειν. Είναι οι διεργασίες που εφαρµόζονται επί του γιγνώσκειν, η ενηµερότητα για το τί σκεφτόµαστε και πώς εξελίσσεται η γνωστική επεξεργασία καθώς χειριζόµαστε ένα project. Είναι το πώς και το γιατί. Σύµφωνα µ αυτόν, η µεταγνώση περιλαµβάνει τρία είδη σκέψης που πραγµατοποιεί το άτοµο: 1. σκέψεις για την προϋπάρχουσα γνώση του, δηλαδή για τη δηλωτική γνώση (µεταγνωσιακή γνώση) 2. σκέψεις για τις τρέχουσες διαδικασίες, δηλαδή για τη διαδικαστική γνώση (µεταγνωστική δεξιότητα) 3. σκέψεις για τον εαυτό του και τους άλλους ως προς τις ικανότητές τους στο γνωσιακό επίπεδο, ή και συναισθήµατα που βιώνει για µια διανοητική εµπειρία (µεταγνωσιακές εµπειρίες - αυτορρύθµιση). Στον παραπάνω ορισµό, υπάρχει ένα πρόβληµα σε ό,τι αφορά στη διάκριση των γνωστικών και των µεταγνωστικών διαδικασιών: δεν τίθεται θέµα διάκρισης ανάµεσα στις µεταγνωστικές και στις γνωστικές διαδικασίες. Η διαφορά εντοπίζεται στον 1

2 τρόπο που χρησιµοποιείται η πληροφορία. Για παράδειγµα στην περίπτωση της υποβολής ερωτήσεων από το ίδιο το άτοµο στον εαυτό του δεν υπάρχει διάκριση µεταξύ της γνωστικής και της µεταγνωστικής στρατηγικής. Άλλοτε αυτή είναι µέσο κατάκτησης της γνώσης, οπότε είναι γνωστική στρατηγική, και άλλοτε είναι ένας τρόπος ελέγχου της γνώσης, οπότε πρόκειται για µεταγνωστική στρατηγική [3]. Κατά τους Roberts & Erdos, οι γνωστικές διαδικασίες χρησιµοποιούνται για να βοηθήσουν ένα άτοµο να πετύχει ένα ειδικό σκοπό ενώ οι µεταγνωστικές στρατηγικές χρησιµοποιούνται για να επιβεβαιώσουν ότι ο σκοπός έχει επιτευχθεί. Οι µεταγνωστικές διαδικασίες προηγούνται ή έπονται µιας γνωστικής διαδικασίας. Αυτές συχνά λαµβάνουν χώρα όταν δεν είναι δυνατή η κατανόηση. Μια τέτοια αδυναµία δραστηριοποιεί τις µεταγνωστικές στρατηγικές και κατ αυτόν τον τρόπο το άτοµο προσπαθεί να ελέγξει την κατάσταση [4]. Επιπρόσθετα, υπάρχει η θεώρηση ότι η γνώση είναι µεταγνωστική όταν χρησιµοποιείται ως ενεργητική στρατηγική προκειµένου να επιβεβαιώσει την επιτυχία του στόχου [5]. Τέλος, κατά την Ευκλείδη η χρήση του απαρεµφάτου στον όρο γιγνώσκειν (cognition) υποδηλώνει την επεξεργασία της γνώσης και όχι µόνο το αποτέλεσµα της επεξεργασίας, δηλ. τη στατική γνώση (knowledge). Γιγνώσκειν σηµαίνει πρακτικά τη δύναµη του να γνωρίζεις και να αντιλαµβάνεσαι το γνωστικό (σε αναλογία προς το βουλητικό και το θυµικό). Αντίστοιχα, το µεταγιγνώσκειν σηµαίνει ότι οι άνθρωποι αναπαριστούν αυτό που υπάρχει στο επίπεδο του γιγνώσκειν. Η αναπαράσταση συνδέεεται µε την ενηµερότητα ή συνείδηση του γιγνώσκειν είτε ως περιεχόµενο (γνώση) είτε ως τρόπο επεξεργασίας της γνώσης είτε ως ιδιότητες και χαρακτηριστικά της γνωστικής επεξεργασίας. Είναι η δηλωτική γνώση, δηλαδή τί πιστεύουµε ή τί γνωρίζουµε για τις γνωστικές διεργασίες και τους ανθρώπους ως γνωστικά όντα. Είναι ενηµερότητα για το τί σκεφτόµαστε και πώς εξελίσσεται η γνωστική επεξεργασία καθώς χειριζόµαστε ένα project [17]. 2.1 Στόχοι, προϋποθέσεις και βασικές διαδικασίες της µετάγνωσης Οι βασικοί στόχοι της µετάγνωσης είναι: α) η ανάπτυξη της ικανότητας να σχεδιάζουµε µια στρατηγική για εύρεση και ανάδειξη των αναγκαίων πληροφοριών έχοντας τη γνώση των βηµάτων που οδηγούν στην αποτελεσµατική επίλυση προβληµάτων και β) η αξιολόγηση των αποτελεσµάτων και της πορείας της σκέψης. Οι βασικές προϋποθέσεις της µετάγνωσης είναι: ο αυτοέλεγχος, η αυτοδιόρθωση και η αξιολόγηση. Οι βασικές διαδικασίες της µετάγνωσης σύµφωνα µε τον Silver είναι: ο Σχεδιασµός, ο Έλεγχος και η Αξιολόγηση. Με την µετάγνωση αποκτιέται η µεθοδολογία και η ικανότητα σχεδιασµού µιας στοχευµένης εύρεσης και παραγωγής των αναγκαίων πληροφοριών, υπάρχει επίγνωση των βηµάτων που συντελούν στην επιτυχή επίλυση ενός προβλήµατός και τέλος αξιολογούνται τα αποτελέσµατα και η πορεία της σκέψης [18]. Η ενεργοποίηση, η καλλιέργεια και η ανάπτυξη των µεταγνωστικών διεργασιών ενός ατόµου για την αξιοποίησή τους στην Έρευνα και την Τεχνολογία έχουν ως αποτέλεσµα την αυτοµόρφωση και την προώθηση του πνεύµατος της δια βίου µάθησης [6]. 2.2 Η έννοια της στρατηγικής Η έννοια της στρατηγικής ορίζεται ως µία διαδικασία ή σύνολο διαδικασιών που πραγµατοποιούνται για την επίτευξη ενός υψηλότερου επιπέδου στόχου ή έργου [7]. Η στρατηγική ικανότητα περιλαµβάνει τις παραµέτρους της στρατηγικής επιλογής 2

3 και χρήσης. Η επιλογή των στρατηγικών που πρέπει να χρησιµοποιηθούν, ο χρόνος που θα χρησιµοποιηθούν και ο τρόπος εκτέλεσής τους συνιστούν τη στρατηγική ικανότητα [8]. Ένας σηµαντικός παράγοντας στρατηγικής ικανότητας είναι η προσαρµοστικότητα στις στρατηγικές επιλογές. Όταν κάτι δεν είναι σύµφωνο µε τις υπάρχουσες εκπαιδευτικές ή ερευνητικές συνθήκες, ο µαθητής και ο καθηγητής πρέπει να προσαρµόσουν τις επιλογές τους ή τις στρατηγικές τους στα νέα δεδοµένα. Οι προσαρµοστικοί λύτες προβληµάτων θα επιλέγουν πάντα αυτή τη στρατηγική που αναµένουν να είναι η πιο αποδοτική, που σηµαίνει ότι θα οδηγεί ταχύτατα στη σωστή απάντηση σε κάθε συνιστώσα της ερευνητικής διαδικασίας. Η στρατηγική προσαρµοστικότητα αποτελεί δείκτη της γνωστικής ανάπτυξης του ατόµου και βασικό µεταγνωστικό παράγοντα. Τα ευφυή άτοµα είναι πιο προσαρµοστικά σε σχέση µε άλλα άτοµα στη χρήση στρατηγικών, ώστε να αποκτήσουν, να οργανώσουν και να χρησιµοποιήσουν τη γνώση τους [9] καθώς επίσης και να παρακολουθήσουν τις εξελισσόµενες γνωστικές τους επιδιώξεις [10]. 2.3 Διάκριση στρατηγικών µάθησης και µεταγνωστικών στρατηγικών (δεξιοτήτων) Στρατηγικές µάθησης Στρατηγικές µάθησης ονοµάζονται οι τεχνικές, οι αρχές ή οι κανόνες που διευκολύνουν την απόκτηση, τον χειρισµό, την ενσωµάτωση, την αποθήκευση και την ανάκτηση των πληροφοριών σε άλλα πλαίσια και καταστάσεις. Πρόκειται για κανόνες ευρύτερης εφαρµογής που χρησιµοποιούνται για την οργάνωση µιας σειράς νοητικών διεργασιών. Είναι τα εργαλεία, οι τεχνικές που χρησιµοποιούµε για να βοηθήσουµε τον εαυτό µας στην κατανόηση και εκµάθηση νέων δεξιοτήτων που ενσωµατώνονται στις προυπάρχουσες και µπορούµε να τις ανακαλέσουµε όποτε είναι απαραίτητο [18], [19]. Μεταγνωστικές στρατηγικές Οι µεταγνωστικές δεξιότητες ή στρατηγικές αφορούν στον έλεγχο του γιγνώσκειν και είναι διαδικασίες ή στρατηγικές που σκόπιµα εφαρµόζονται για τη ρύθµιση της γνωστικής επεξεργασίας και της δράσης ή της συµπεριφοράς. Οι µεταγνωστικές στρατηγικές καλλιεργούνται µέσα από την άσκηση και αποσκοπούν στον έλεγχο και καθοδήγηση της γνωστικής επεξεργασίας σε συνειδητό επίπεδο [17]. Οι µεταγνωστικές στρατηγικές συνδέουν µια νέα πληροφορία µε την προηγούµενη γνώση. Πρόκειται για τη σκόπιµη επιλογή στρατηγικών σκέψης και το σχεδιασµό, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των στρατηγικών σκέψης [1], [2]. Επιπρόσθετα οι µεταγνωστικές δεξιότητες αναφέρονται ως η στρατηγική ανάπτυξης των µεταγνωστικών συµπεριφορών. Πρόκειται για τη διάκριση του τί γνωρίζει και τί δεν γνωρίζει ένα άτοµο, την παράθεση αυτών που σκέφτεται, την καταγραφή της πορείας της σκέψης, το σχεδιασµό και την αυτορύθµιση της µάθησης, την ανακεφαλαίωση των διαδικασιών της σκέψης και την αξιολόγηση του εαυτού του [20]. Ο Stenberg αναφέρει διαδικασίες ως «µεταγνωστικά συστατικά» στην θεωρία για τη νοηµοσύνη [12]. Οι µεταγνωστικές στρατηγικές είναι διαδικασίες οι οποίες ελέγχουν τα γνωστικά «συστατικά» και δηµιουργούν αναδράσεις από αυτά. Ειδικότερα, περιλαµβάνουν σχεδιασµό, παρακολούθηση και αξιολόγηση των δραστηριοτήτων στην επίλυση των προβληµάτων [13], [16]. Για να γίνει αυτό αντιληπτό ας παραθέσουµε ένα παράδειγµα: ένας µαθητής καλείται να επιλύσει ένα σύνθετο ερευνητικό ζήτηµα. Εντοπίζει τα δεδοµένα, τα ζητούµενα και οργανώνει τη 3

4 σειρά των ενεργειών που αποφασίζει να ακολουθήσει. Στο πρώτο στάδιο παρατηρούµε την κατανόηση του ερευνητικού θέµατος και την εκτέλεση των πράξεων (αναφερόµαστε δηλ. σε γνωστικές διεργασίες). Στο δεύτερο στάδιο ο µαθητής ελέγχει τις πράξεις κατά τη διάρκεια εκτέλεσής τους καθώς και τα αντίστοιχα αποτελέσµατα (αναστοχαστική ανατροφοδότηση). Αν τα αποτελέσµατα δεν ανταποκρίνονται στα ζητούµενα, τότε επαναλαµβάνει τις ενέργειες έτσι, ώστε να επιτευχθεί ο επιθυµητός στόχος. Στο στάδιο αυτό και σε συνειδητό επίπεδο, ο µαθητής προβαίνει σε σκόπιµο έλεγχο σε ό,τι αφορά στην κατανόηση του προβλήµατος, το σχεδιασµό και την πορεία της λύσης, τη ρύθµιση της προσπάθειας και την αξιολόγηση της ορθότητας του αποτελέσµατος. Δηλαδή παρακολουθεί και ελέγχει τις γνωστικές διεργασίες, µε διεργασίες που ασκούνται σε ένα επίπεδο µετά το γιγνώσκειν. Αυτές οι µεταγνωστικές διεργασίες ονοµάζονται µεταγνωστικές δεξιότητες. Οι µεταγνωστικές δεξιότητες είναι εφικτό να διδαχθούν. Πρόκειται για το σχεδιασµό, την παρακολούθηση και τη ρύθµιση ενός έργου. Αποτελούν τον πυρήνα της αυτορυθµιζόµενης µάθησης και της επιτυχηµένης δια βίου µάθησης. Η αποτελεσµατικότητα της µάθησης είναι συνάρτηση της χρήσης των κατάλληλων γνωστικών και µεταγνωστικών εργαλείων [21]. 3. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Διεθνώς εφαρµόζονται εκπαιδευτικά προγράµµατα που ενισχύουν τις µεταγνωστικές στρατηγικές και δίνουν έµφαση στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων της σκέψης. Για παράδειγµα το πρόγραµµα «Cognitive Strategy Instruction» (CSI) προσπαθεί να παρέχει σε όλους τους µαθητές τη δυνατότητα να εφαρµόζουν στρατηγική και να έχουν αυτοπεποίθηση, ευελιξία και δηµιουργικότητα στη µάθηση [5]. Κατά την Livingston η πιο αποτελεσµατική διδασκαλία στο πλαίσιο της µετάγνωσης περιλαµβάνει τη γνώση των γνωστικών διαδικασιών και στρατηγικών, την εµπειρία και την άσκηση στη χρήση των γνωστικών και των µεταγνωστικών στρατηγικών και την αξιολόγηση του αποτελέσµατος της προσπάθειας των µαθητών [5]. Η διδασκαλία των στρατηγικών µάθησης µε συστηµατικό τρόπο δίνει την ευκαιρία στους µαθητές να µαθαίνουν τη µεθοδολογία της µάθησης για την αποτελεσµατική αύξηση της επίδοσής τους. 3.1 Εφαρµογή µεταγνωστικών στρατηγικών µε χρήση της τεχνικής των έξι καπέλων σκέψης στο µάθηµα: Ερευνητική εργασία (Project) της Α Λυκείου Τα έξι καπέλα σκέψης αντιπροσωπεύουν έξι τρόπους σκέψης δίνοντας κατεύθυνση στον τρόπο σκέψης χωρίς να περιορίζεται σε στενά όρια. Η µέθοδος αυτή έχει ως στόχο την ανάπτυξη µεταγνωστικών στρατηγικών στους µαθητές µέσω της εφαρµογής της παράλληλης σκέψης των µαθητών. Σε ένα µάθηµα όπως το Project, είναι απαραίτητο η οµάδα των µαθητών να προσεγγίζει όλες τις πλευρές του ερευνητικού θέµατος µε τρόπο συνεχή και χωρίς αντιπαραθέσεις. Στη συγκεκριµένη διαδικασία συµπεριλαµβάνονται και οι προσωπικές σκέψεις του κάθε µαθητή σχετικά µε το πρόβληµα µε αποτέλεσµα να διασφαλίζεται η υποστήριξη, η εφαρµογή και η διεξοδική επεξεργασία του ερευνητικού ζητήµατος. Υπάρχουν έξι διαφορετικά καπέλα σε διαφορετικά χρώµατα. Κάθε καπέλο αντιστοιχεί σε συγκεκριµένο τρόπο σκέψης και χρησιµοποιείται για την προσέγγιση των ερευνητικών ζητηµάτων. Όλοι οι συµµετέχοντες εκτελούν την ίδια διαδικασία. 4

5 Όποιος µαθητής αλλάζει καπέλο, υιοθετεί και τον αντίστοιχο τρόπο σκέψης. Τέλος, κάθε µαθητής οφείλει να φορέσει κατά τη διαδικασία διεξαγωγής του Project και τα έξι καπέλα συλλογισµού. Τo κύριο ζητούµενο είναι να µπορέσουµε να εντοπίσουµε τις διαφορετικές µεθόδους σκέψης που χρησιµοποιεί το κάθε άτοµο και συνεπώς, να κατανοήσουµε την δική µας προσέγγιση των πραγµάτων. Επιπρόσθετα, πρέπει να καταφέρουµε να καταλάβουµε καλύτερα τις σκέψεις των άλλων και έτσι, πιθανόν να ενσωµατώσουµε κάποιες στις δικές µας [15]. Η µεθοδολογία έχει ως εξής: ΒΗΜΑ 1 ο : Παρουσίαση του ερευνητικού ζητήµατος - θέµατος στα µέλη της οµάδας. Οι µαθητές πρέπει αρχικώς να ενηµερωθούν ότι η προσέγγισή τους θα γίνει από έξι διαφορετικές οπτικές γωνίες. Ο συντονιστής οφείλει να εξηγήσει στους συµµετέχοντες ότι θα επεξεργαστούν το θέµα µε έξι διαφορετικούς τρόπους σκέψης, τους οποίους αντιπροσωπεύει αντίστοιχα κάθε καπέλο. Οι έξι τρόποι σκέψης είναι οι παρακάτω: - Το Λευκό Καπέλο αντιπροσωπεύει πληροφορίες γνωστές ή αναγκαίες, δηλαδή γεγονότα, αριθµούς, ανάγκες και πιθανές ελλείψεις γνώσεως σχετικά µε το θέµα. - Το Κόκκινο Καπέλο συµβολίζει τη διαίσθηση, το ένστικτο και τα συναισθήµατα. Επιτρέπει στο άτοµο να εκφράσει µία διαίσθηση χωρίς να τη δικαιολογήσει. Άλλωστε κάθε ερευνητική δραστηριότητα εµπεριέχει και την παράµετρο της διαίσθησης. Συνήθως µπορούµε να επικαλεστούµε τα συναισθήµατα και τη διαίσθηση σε µία συζήτηση, εφόσον συνδυάζονται µε τη λογική. Ωστόσο, η λογική είναι επιτηδευµένη ενώ το συναίσθηµα γνήσιο. Το κόκκινο καπέλο δίνει την ευκαιρία στο χρήστη να εκφράσει τα συναισθήµατα που τον αντιπροσωπεύουν εκείνη τη στιγµή πάνω στο θέµα [15]. - Το Μαύρο Καπέλο έχει να κάνει µε την ορθή κρίση και πρέπει να στηρίζεται πάντα στη λογική. Αφορά στην ανάλυση των επιχειρηµάτων για τους λόγους που µπορεί να οδηγήσουν στην επιτυχία ή αποτυχία της ερευνητικής δραστηριότητας. Είναι το καπέλο της κρίσης και της προσοχής και έχει τεράστια χρησιµότητα. Δεν πρόκειται για το καπέλο της διαµάχης µεταξύ της οµάδας των µαθητών. Εντούτοις, χρησιµοποιείται για να δείξει γιατί µία πρόταση δεν συµβαδίζει µε τα δεδοµένα, τη διαθέσιµη εµπειρία ή την τακτική που ακολουθείται. - Το Κίτρινο Καπέλο συµβολίζει την εξυπνάδα, την αισιοδοξία και τη θετική σκέψη. Προσπαθεί να προβλέψει τα αναµενόµενα παιδαγωγικά οφέλη και τα πιθανά αποτελέσµατα κάποιας προτεινόµενης ενέργειας. - Το Πράσινο Καπέλο αποτελεί το καπέλο της δηµιουργικότητας, των εναλλακτικών, των προτάσεων, των στοιχείων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον, των προκλήσεων και των αλλαγών. - Το Μπλε Καπέλο χρησιµοποιείται για να διευθύνει τη διαδικασία σκέψης αναπτύσσοντας τις µεταγνωστικές στρατηγικές των µαθητών. Είναι το καπέλο της γενικής επισκόπησης, του ελέγχου και αναστοχασµού της ερευνητικής διαδικασίας. Προσεγγίζει τις σκέψεις που κάνουµε πάνω στο θέµα. [15]. ΒΗΜΑ 2 ο : Η οµάδα επιλέγει µία συγκεκριµένη προσέγγιση. Τα µέλη της οµάδας επιλέγουν συνειδητά µε ποιό καπέλο θα ξεκινήσει η διαδικασία. Η συζήτηση µπορεί να υιοθετήσει τον τρόπο σκέψης του κόκκινου καπέλου, ώστε να συλλέξει απόψεις και αντιδράσεις για την πρόκληση. Σε αυτή τη φάση µπορούν επίσης να δηµιουργηθούν περιορισµοί για την οριστική λύση, όπως για παράδειγµα ποιές πλευρές θα επηρεαστούν από το ερευνητικό ζήτηµα ή τις 5

6 προτεινόµενες λύσεις. Στη συνέχεια, η συνεδρία θα µπορούσε να στηριχθεί στο κίτρινο καπέλο, έπειτα στο πράσινο για την παραγωγή νέων ιδεών και κατόπιν να εναλλάσσεται µεταξύ άσπρου (για την ανάπτυξη και καταγραφή των πληροφοριών) και µαύρου (για σχολιασµό και κριτική της λύσης). Το µπλε καπέλο είναι το καπέλο που οδηγεί στην ανάπτυξη των µεταγνωστικών δεξιοτήτων των µαθητών. Είναι το καπέλο του αναστοχασµού και της ανατροφοδότησης στην ερευνητική πορεία. Η οµάδα συνεργάζεται καλύτερα, διότι εστιάζει κάθε φορά σε µία συγκεκριµένη προσέγγιση, αντί να εφαρµόζει ατάκτως διαφορετικές µεθόδους σκέψης ο κάθε µαθητής [15]. ΒΗΜΑ 3 ο : Μετά την ανάπτυξη των προτεινόµενων λύσεων, οι συµµετέχοντες εξετάζουν τις λύσεις και επιλέγουν αυτή που θεωρούν ισχυρότερη και ικανότερη να αποδώσει τα αναµενόµενα αποτελέσµατα στην έρευνα. 3.2 Πλεονεκτήµατα της τεχνικής Τα πλεονεκτήµατα εφαρµογής της συγκεκριµένης τεχνικής είναι: 1. Εξοικονόµηση χρόνου κατά την οµαδική ανταλλαγή απόψεων, ώστε να παραχθούν τα επιθυµητά αποτελέσµατα. Επίσης αντιµετωπίζονται οι ενδεχόµενες διαφορές χαρακτήρων και διαχωρίζονται τα γεγονότα από συναισθηµατισµούς ή και εγωισµούς. Παράλληλα ενισχύεται η ενεργός συµµετοχή. Κατ αυτόν τον τρόπο οι συζητήσεις γίνονται πιο εύστοχες και αποδοτικές. 2. Βελτίωση της απόδοσης προσφέροντας ένα πεδίο λήψης βέλτιστων αποφάσεων. Οι µαθητές είναι καλύτερα προετοιµασµένοι, ώστε να αντιληφθούν όλες τις πλευρές του ζητήµατος, να επικοινωνούν µεταξύ τους µε τρόπο σαφή και περιεκτικό και να επεξεργάζονται αποτελεσµατικά το διαθέσιµο φάσµα πληροφοριών καταρτίζοντας σχέδια δράσης που είναι εφαρµόσιµα και αποδεκτά από την οµάδα. 3. Ενίσχυση της δηµιουργικής απόδοσης παρέχοντας ένα πλαίσιο παραγωγής καινοτόµων και αποδοτικών ιδεών. Επίσης δίνεται η δυνατότητα επινόησης ενός ευρύτερου φάσµατος λύσεων [15]. 3.3 Παράµετροι για την επιτυχία της µεθόδου Παράλληλη σκέψη Στην αντιπαραθετική σκέψη, δύο πλευρές A και B βρίσκονται σε σύγκρουση διότι η µία πλευρά κάνει κριτική στην άλλη. Η µέθοδος των Έξι Καπέλων προωθεί την παράλληλη σκέψη. Εδώ οι δύο πλευρές φοράνε ταυτόχρονα το ίδιο καπέλο, δηλαδή εφαρµόζουν την ίδια µεθοδολογία σκέψης καθώς ερευνούν όλες τις όψεις ενός ερευνητικού ζητήµατος. Η αµοιβαία εξερεύνηση αντικαθιστά την αντιθετική σκέψη Διαχωρισµός σκέψης Πολλές φορές συµβαίνει να προσπαθούν οι µαθητές να εκτελέσουν πολλές ενέργειες ταυτόχρονα. Για παράδειγµα, να επεξεργάζονται πληροφορίες, να δηµιουργούν ιδέες και να κρίνουν τις ιδέες κάποιου άλλου την ίδια στιγµή. Με τη µέθοδο των έξι καπέλων επιτυγχάνεται ο διαχωρισµός αυτών των διαφορετικών τοµέων σκέψης. Έτσι, κάθε φορά επικεντρώνεται η προσοχή σε µία µόνο µορφή σκέψης, ώστε να εξαχθεί τελικά ένα ολοκληρωµένο συµπέρασµα επί του ερευνητικού ζητήµατος Εναλλαγή τρόπων σκέψης Εάν ειπωθεί σε έναν µαθητή να µην είναι αρνητικός για ένα ζήτηµα, είναι πιθανό να προσβληθεί. Αν όµως του ζητηθεί να εφαρµόσει τη σκέψη βάσει π.χ. του κίτρινου καπέλου, δεν υπάρχει λόγος παρεξήγησης. Η µέθοδος των Έξι Καπέλων µετατρέπεται εύκολα και γρήγορα σε µια ουδέτερη διαδικασία, γεγονός που επιτρέπει 6

7 την εύκολη αλλαγή των µεθόδων σκέψης αφού δεν θίγονται οι συµµετέχοντες όπως θα γινόταν σε άλλη περίπτωση Αυξηµένη επίγνωση Με την προσέγγιση διαφορετικών τρόπων σκέψης, συνειδητοποιούµε ότι γενικά αρκούµαστε µε έναν µόνο συγκεκριµένο τρόπο προσέγγισης. Πλέον όµως µπορούµε να εκφέρουµε άποψη και για τις δικές µας σκέψεις και για των άλλων. Η µέθοδος των Έξι Καπέλων δηµιουργεί µία αυξηµένη επίγνωση των διαφορετικών τρόπων σκέψης που χρησιµοποιούνται σε κάθε περίπτωση Σειρά και διάταξη των καπέλων Το µυστικό για την επιτυχηµένη εφαρµογή αυτής της τεχνικής είναι η σειρά µε την οποία θα χρησιµοποιηθούν τα καπέλα. Είναι δυνατό κάποιες φορές να δηµιουργηθεί µία λογική σειρά καπέλων, ώστε να σκεφτούν τα µέλη της οµάδας παραγωγικά πάνω σε κάποιο ζήτηµα. Η σειρά των καπέλων εξαρτάται από παράγοντες όπως η σύνθεση της οµάδας (οµοιογενής ή ανοµοιογενής) καθώς και το συγκεκριµένο ερευνητικό θέµα. Για παράδειγµα, στο µάθηµα Project της Α Λυκείου για µια ερευνητική εργασία µαθητών, προτείνεται η σειρά χρήσης των καπέλων να είναι: Άσπρο (για απόκτηση πληροφοριών). Πράσινο (για ιδέες και προτάσεις). Κίτρινο συνδυασµένο µε µαύρο µετά από κάθε εναλλακτική πρόταση (για αξιολόγηση των εναλλακτικών). Κόκκινο (για αξιολόγηση συναισθηµάτων της στιγµής). Με το µπλε να ακολουθεί (για να αποφασιστεί η πορεία των σκέψεων αφού πριν έχει ήδη διασαφηνιστεί τί ακριβώς γνωρίζουµε, τί θέλουµε να µάθουµε και τί πρέπει να µάθουµε). Ωστόσο, εάν υπάρχει ένα ήδη γνωστό θέµα, η ακολουθία µπορεί να είναι εξής: κόκκινο, κίτρινο, µαύρο, πράσινο (για να ξεπεραστούν τα αρνητικά σηµεία), άσπρο και τέλος, το µπλε. 4. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Μετάγνωση ονοµάζεται η γνώση που έχουµε για τις γνωστικές µας λειτουργίες (αντίληψη, µάθηση, γλώσσα, µνήµη, σκέψη, προσοχή) και για οποιαδήποτε ψυχολογική παράµετρο εµπλέκεται στις σκέψεις και τις δραστηριότητες που βιώνουµε. Η µετάγνωση σχετίζεται µε την επίγνωση που έχει κάποιος για το επίπεδο και τις δυνατότητες της σκέψης του καθώς και τον έλεγχο των δραστηριοτήτων που βιώνει. Εποµένως αναφέρεται στη γνώση που έχουµε για τις ατοµικές µας γνωστικές διαδικασίες. Η µετάγνωση συνδέεται µε την ικανότητά µας να γνωρίζουµε τί ακριβώς γνωρίζουµε και τί δεν γνωρίζουµε (θεωρητική πτυχή της µετάγνωσης) αλλά και για το πώς θα το γνωρίσουµε (πρακτική πτυχή της µετάγνωσης). Η µετάγνωση απλά ορίζεται ως «η σκέψη για τον τρόπο σκέψης». Τέλος, είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να ξεχνά ότι κάθε µαθητής είναι µοναδικός και άρα όλες οι µαθησιακές εµπειρίες πρέπει να συνδέονται µε τις ικανότητες και τα ενδιαφέροντά του. Επίσης η µάθηση είναι πιο αποτελεσµατική, όταν οι µαθητές χαίρονται µε αυτό που κάνουν λειτουργώντας πάντα σε κλίµα ασφάλειας και αµοιβαίας εµπιστοσύνης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 7

8 1. Dirkes, M. Ann., Metacognition Students in charge of their thinking Roeper Review, 8(2)/1985, Dirkes, M. Ann., Self- directed thinking in the curriculum. Roeper Rewiew, 11 (20)/1988, Flavell, J. H., Metacognition and cognitive monitoring: a new area of cognitive developmental inquiry. American Psychologist, Vol. 34/1979, p Roberts, M. J., & Erdos, G., Strategy selection and metacognition. Educational Psychology, 13/1993, p Livingston, J. A., Metacognition: An Overview, State University of New York at Buffalo, Silver, Ed., Foundations of Cognitive theory and research for problem solving instruction, In. A. Shoenfeld (ed.) Cognitive science ans Mathematics Education/1987, p Lemaire, P., & Reder, L., What affects strategy selection in arithmetic? The example of parity and five effects on product verification. Memory and Cognition, 27/1999, Lemaire, P., & Siegler, R., Four aspects of strategic change: contributions to children s learning of multiplication. Journal of Experimental Psychology: General, 124(1)/1995, Sternberg, R. J., & Davidson, J. E., Insight in the gifted. Educational Psychologist, 18/1983, Shore, B. M., & Dover, A. C., Metacognition, intelligence, and giftedness. Gifted Child Quarterly, 31(1)/1987, Helen N., Metacognitive Strategies on Classroom Participation and Student Achievement in Senior Secondary School Science Classrooms, Science Education Internationa, Vol.20, No.1/2/ 2009, p Sternberg, R. J., Inside intelligence. American Scientist, 74/1986, Borkowski, J., Carr, M., & Pressely, M., "Spontaneous" strategy use: Perspectives from metacognitive theory. Intelligence, 11/1987, Scruggs, Thomas E.; Mastropieri, M. A.; Monson, J.; & Jorgenson, C., "Maximizing what gifted students can learn: Recent findings of learning strategy research." Gifted Child Quarterly, 29(4)/1985, Bono E., Serious creativity, Journal for Quality & Participation, 18(5)/1995,p Βοσνιάδου Στ., Γνωσιακή Επιστήµη η νέα επιστήµη του νου, Gutenberg, Kωσταρίδου Ευκλείδη Αν., Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτορύθµιση, Ελληνικά Γράµµατα, Νταβού Μπ., Οι διεργασίες της σκέψης στην εποχή της πληροφορίας: Θέµατα Γνωστικής Ψυχολογίας και Επικοινωνίας, Παπαζήση, Sturomski, N., Teaching Students with Learning Disabilities to Use Learning Strategies, από 20. Blakey E. and Spence S., Developing Metacognition. ERIC Digest. από 21. Niemi H. and Launonen A., Towards self-regulation and social navigation in virtual learning spaces, από 8

Edward de Bono s. Six Thinking Hats. Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων)

Edward de Bono s. Six Thinking Hats. Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων) Edward de Bono s Six Thinking Hats Εργαλείο Αξιολόγησης Ποιότητας & Αποτελεσµατικότητας (λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων) ρ. Αικατερίνη Πουστουρλή, για το ΛΑΪΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΕΡΡΩΝ 19-01- Dr.

Διαβάστε περισσότερα

Το εποικοδομητικό περιβάλλον μάθησης ως δημιουργικό πλαίσιο για την εμφάνιση μεταγνωστικών στρατηγικών

Το εποικοδομητικό περιβάλλον μάθησης ως δημιουργικό πλαίσιο για την εμφάνιση μεταγνωστικών στρατηγικών Το εποικοδομητικό περιβάλλον μάθησης ως δημιουργικό πλαίσιο για την εμφάνιση μεταγνωστικών στρατηγικών ή Το δημιουργικό πλαίσιο για την ανάπτυξη μεταγνωστικών στρατηγικών μπορεί να επιτευχθεί χρησιμοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές µάθησης: µαθητές µε µαθησιακές δυσκολίες

Στρατηγικές µάθησης: µαθητές µε µαθησιακές δυσκολίες Στρατηγικές µάθησης: µαθητές µε µαθησιακές δυσκολίες Αντωνάτου Χρύσα, Εκπαιδευτικός ΠΕ 71, υπότροφος Ι.Κ.Υ., υποψήφια διδάκτωρ Π.Τ..Ε. Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Περίληψη: Το πόσο αποτελεσµατικά µαθαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ. Β. Έξι Καπέλα Σκέψης. 1. Τι είναι τα «Έξι Καπέλα Σκέψης»;

ΤΕΧΝΙΚΕΣ. Β. Έξι Καπέλα Σκέψης. 1. Τι είναι τα «Έξι Καπέλα Σκέψης»; ΤΕΧΝΙΚΕΣ Β. Έξι Καπέλα Σκέψης 1. Τι είναι τα «Έξι Καπέλα Σκέψης»; Η τεχνική των «Έξι Καπέλων Σκέψης» επινοήθηκε από τον Edward de Bono στις αρ- χές της δεκαετίας του 1980. Τα έξι καπέλα σκέψης αντιπροσωπεύουν

Διαβάστε περισσότερα

H γνωστική και µεταγνωστική ικανότητα των ευφυών µαθητών. Φουστάνα Αγγελική, ρ., Ειδική Παιδαγωγός ΠΕ70 Παπαδάτος Γιάννης, Καθηγητής Παν/ιου Αθηνών

H γνωστική και µεταγνωστική ικανότητα των ευφυών µαθητών. Φουστάνα Αγγελική, ρ., Ειδική Παιδαγωγός ΠΕ70 Παπαδάτος Γιάννης, Καθηγητής Παν/ιου Αθηνών H γνωστική και µεταγνωστική ικανότητα των ευφυών µαθητών Φουστάνα Αγγελική, ρ., Ειδική Παιδαγωγός ΠΕ70 Παπαδάτος Γιάννης, Καθηγητής Παν/ιου Αθηνών Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήµιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση Πρόλογος Tα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια υπάρχουν δύο έννοιες που κυριαρχούν διεθνώς στο ψυχολογικό και εκπαιδευτικό λεξιλόγιο: το μεταγιγνώσκειν και η αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση. Παρά την ευρεία χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικογνωστικές θεωρίες μάθησης. Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου

Κοινωνικογνωστικές θεωρίες μάθησης. Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου Κοινωνικογνωστικές θεωρίες μάθησης Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου Περίγραμμα Νοοκατασκευαστική θεώρηση της μάθησης Ιστορικό υπόβαθρο Top-down * bottom up Ομαδοσυνεργατική μάθηση Νοοκατασκευαστικές μέθοδοι στην

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 1: Mεταγνώση Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ

Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Ενότητα 3 Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή: Φιλοσοφική Τμήμα: Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής Ψυχολογίας Metacognition Cogito ergo sum R. Descartes Τα περιεχόμενα Λέξεις-κλειδιά Η έννοια Γνώση

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικά. Ενότητα Γ: Διδακτική μάθηση και διδασκαλία. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας

Παιδαγωγικά. Ενότητα Γ: Διδακτική μάθηση και διδασκαλία. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Παιδαγωγικά Ενότητα Γ: Διδακτική μάθηση και διδασκαλία Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Σκοποί ενότητας Συνοπτική προσπέλαση των θεωριών γνώσης και μάθησης. Μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος μεταγνώση χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη γνώση μας για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε, θυμόμαστε, σκεφτόμαστε και ενεργούμε, με

Ο όρος μεταγνώση χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη γνώση μας για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε, θυμόμαστε, σκεφτόμαστε και ενεργούμε, με 8 Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Μεταγνώση και μεταγνωστικές διεργασίες Μεταγνώση (1) Cogito ergo sum (Descartes, 1628) Ο όρος μεταγνώση χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη γνώση μας για τον τρόπο με τον

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση Μαθηµατική Μοντελοποίηση Μοντελοποίηση Απαιτητική οικονοµία και αγορά εργασίας Σύνθετες και περίπλοκες προβληµατικές καταστάσεις Μαθηµατικές και τεχνολογικές δεξιότητες Επίλυση σύνθετων προβληµάτων Μαθηµατικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία

Εκπαιδευτική Ψυχολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4 Αυτο-ρυθμιζόμενη Mάθηση Ελευθερία N. Γωνίδα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS

Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS Η ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ PRO SKILLS «Το παιχνίδι είναι γνώση, συναίσθημα και δράση» Η «Εργαλειοθήκη» Pro Skills δημιουργήθηκε και προσφέρεται, προκειμένου να προωθήσει την μεθοδολογία του Pro Skills, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

«Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες»

«Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες» Εκπαιδευτική διοίκηση και ηγεσία στην Κύπρο και στον διεθνή χώρο 40 χρόνια δράσης του Κυπριακού Ομίλου Εκπαιδευτικής Διοίκησης «Διαμορφωτική αξιολόγηση εκπαιδευτικού: Προκλήσεις και δυνατότητες» Στέλιος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Προγραμματισμού. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 20/2/2012

Διδακτική Προγραμματισμού. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 20/2/2012 Διδακτική Προγραμματισμού Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 20/2/2012 Διδακτική προγραμματισμού Παλαιότερα, η διδασκαλία του προγραμματισμού ταυτιζόταν με τη διδακτική της πληροφορικής Πλέον Η διδακτική της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ «Είναι μια συνεχής διαδικασία παρακολούθησης και ελέγχου του βαθμού επίτευξης των διδακτικών στόχων (δεικτών),

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ.

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής Περιεχόµενα Κατηγορίες Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων ιοίκησης Υποστήριξης Αποφάσεων Έµπειρα Συστήµατα Ατόµων και Οµάδων Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Ορισµός Φάσεις Χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Παρατήρηση διδασκαλίας Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα Ο μάχιμος εκπαιδευτικός, αποτελεί, καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα PROFILES ανακοινώνει τη δυνατότητα δήλωσης ενδιαφέροντος για συμμετοχή στο δεύτερο κύκλο βιωματικών εργαστηρίων (2012-2013) με θέμα το σχεδιασμό και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο Η διερευνητική διδακτική προσέγγιση στην ανάπτυξη και την αξιολόγηση της κριτικής σκέψης των μαθητών Σταύρος Τσεχερίδης Εισαγωγή Παρά την ευρεία αποδοχή της άποψης ότι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική υποστήριξη παιδικού αθλητισμού

Ψυχολογική υποστήριξη παιδικού αθλητισμού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ 208, Διάλεξη 12 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (Ε.Κ.Τ.) Ευρωπαϊκό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Χειμερινό εξάμηνο 2008-09 Διδακτική του Μαθήματος Μελέτη Περιβάλλοντος # 4η Συνάντηση # Διδάσκων: Γεώργιος Μαλανδράκης, (Π.Δ. 407/80)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ανδρέας Σ. Ανδρέου (Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΠΑΚ - Συντονιστής) Μάριος Μιλτιάδου, Μιχάλης Τορτούρης (ΕΜΕ Πληροφορικής) Νίκος Ζάγκουλος, Σωκράτης Μυλωνάς (Σύμβουλοι Πληροφορικής)

Διαβάστε περισσότερα

Πέραν της θεωρίας του Piaget. Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ

Πέραν της θεωρίας του Piaget. Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Πέραν της θεωρίας του Piaget Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών Siegler, R. (2002) Πώς Σκέφτονται τα Παιδιά. Αθήνα: Gutenberg. Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών Η γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτικές μεθοδολογίες σε σύγχρονα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 3: Πρότυπα Διδασκαλίας 1 Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 23 Φεβρουαρίου 2013 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Δημιουργικότητας για Επιλογή Ιδεών

Τεχνικές Δημιουργικότητας για Επιλογή Ιδεών Τεχνικές Δημιουργικότητας για Επιλογή Ιδεών Ιωάννα Γαρέφη, MSc Φωτεινή Ψαρρά, MSc «Δημιουργικότητα: Μοχλός Ανάπτυξης της Καινοτομίας και της Ανταγωνιστικότητας» Θεσσαλονίκη, 4/5/2012 Phillips 66 PMI (Πλεονεκτήματα,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΒΑΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΜΟDULES ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΩΝ TRAIN Module 5: Μαθησιακή Συµβουλευτική Monika Tröster / Adelgard Steindl German Institute for Adult Education

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα Ανάλυση Σχεδίαση Υλοποίηση Αξιολόγηση Ανάλυση: Πληροφορίες σχετικά µε τις ανάγκες της εκπαίδευσης Σχεδίαση: Καθορισµός χαρακτηριστικών του εκπαιδευτικού λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή των Ικανοτή των

Περιγραφή των Ικανοτή των Περιγραφή των Ικανοτή των * Το σχέδιο αυτό χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η παρούσα δημοσίευση (ανακοίνωση) δεσμεύει μόνο τον συντάκη της και η Επιτροπή δεν ευθύνεται για τυχόν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση κινδύνου, ασφάλεια, και νοµικές προεκτάσεις της διαδικασίας µετάβασης στο. Κεφάλαιο 5: Επικοινωνία και διαπροσωπικές σχέσεις

Ανάλυση κινδύνου, ασφάλεια, και νοµικές προεκτάσεις της διαδικασίας µετάβασης στο. Κεφάλαιο 5: Επικοινωνία και διαπροσωπικές σχέσεις Ανάλυση κινδύνου, ασφάλεια, και νοµικές προεκτάσεις της διαδικασίας µετάβασης στο cloud computing Κεφάλαιο 5: Επικοινωνία και διαπροσωπικές σχέσεις ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 1.Προφορική επικοινωνία 2.Αποτελεσµατική επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μοντέλο αυτορυθμιζόμενης μάθησης

Ένα μοντέλο αυτορυθμιζόμενης μάθησης Eπιστημονικό Bήμα, τ.6, - Mάρτιος 2007 Ένα μοντέλο αυτορυθμιζόμενης μάθησης Ιωάννης Παναγάκος Δρ. Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Χαρίκλεια Τζανάκη, Master στις Επιστήμες της Αγωγής, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση: Διδακτική αξιοποίηση- Αποτελέσματα για το μαθητή

Εννοιολογική χαρτογράφηση: Διδακτική αξιοποίηση- Αποτελέσματα για το μαθητή Το λογισμικό της εννοιολογικής χαρτογράυησης Inspiration Η τεχνική της εννοιολογικής χαρτογράφησης αναπτύχθηκε από τον καθηγητή Joseph D. Novak, στο πανεπιστήμιο του Cornell. Βασίστηκε στις θεωρίες του

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ

ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΑ ΣΤΙΛ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Το «στιλ των εντολών».

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Εισαγωγή στη Διδακτική - Διδακτικές Τεχνικές Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία (Project)

Ερευνητική Εργασία (Project) Ερευνητική Εργασία (Project) Ερευνητικές Εργασίες (Project) Τι είναι ερευνητική εργασία Σκοπός της ερευνητικής εργασίας Εκπαιδευτική Αξία Προϋποθέσεις επιτυχίας του project Ρόλος του μαθητή Ρόλος του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 4 Χαρακτηριστικά Παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 4 Χαρακτηριστικά Παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4 Χαρακτηριστικά Παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Ελευθερία Ν. Γωνίδα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μέση παιδική ηλικία Γνωστική ανάπτυξη. Ανάπτυξη του παιδιού ΙΙ Καλλιρρόη Παπαδοπούλου- Λήδα Αναγνωστάκη ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ

Μέση παιδική ηλικία Γνωστική ανάπτυξη. Ανάπτυξη του παιδιού ΙΙ Καλλιρρόη Παπαδοπούλου- Λήδα Αναγνωστάκη ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Μέση παιδική ηλικία Γνωστική ανάπτυξη Ανάπτυξη του παιδιού ΙΙ Καλλιρρόη Παπαδοπούλου- Λήδα Αναγνωστάκη ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Βασική βιβλιογραφία Craig,J. & Baucum, D. (2007) Η Ανάπτυξη του Ανθρώπου. Αθήνα: Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση 10/11/2015

Ενημέρωση 10/11/2015 Ενημέρωση 10/11/2015 Οι Δείκτες Επιτυχίας = αναφέρονται στα Μαθησιακά Αποτελέσματα, τα οποία αναμένεται να επιτύχει, κατά τετράμηνο, τάξη ή συνδυασμό τάξεων και κατά επίπεδο εκπαίδευσης από την προδημοτική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα

Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Πρόγραμμα εκπαιδευτικών πυρήνων για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη μαθησιακή διαδικασία στη σχολική μονάδα Χριστόδουλος Τασουρής, Συνεργάτης Τομέα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Φυσικές Επιστήμες Θεματικό εύρος το οποίο δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος. Έμφαση στην ποιότητα, στη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Σύνοψη απαντήσεων συμμετεχόντων στην αρχή και στο τέλος του προγράμματος από το εργαλείο MAIT και τελικός σχολιασμός Σημείωση σχεδιαγραμμάτων:

Διαβάστε περισσότερα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών Ε. Κολέζα Κάτω υπό ποιες προϋποθέσεις το σχολείο θα αποτελέσει κέντρο δράσης και δηµιουργικότητας; 1. Εκπαίδευση των µαθητών µέσα από τη δηµιουργία «µαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α.

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βιωματικές Δράσεις Γυμνασίου Στην Α τάξη υλοποιούνται θέματα του διδακτικού αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Λευκωσία

3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Λευκωσία 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας Ενηλίκων Στόχοι Παρουσίασης Πως μαθαίνουν οι ενήλικοι α)τρόποι μάθησης β) Θεωρίες μάθησης Εμπόδια στη μάθηση των ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΒΟΛΕΪ Η μάθηση μιας κίνησης είναι το σύνολο των εσωτερικών

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03 1 Η αξιολόγηση (µπορεί να) αναφέρεται στον εκπαιδευτικό, στο µαθητή, στο Αναλυτικό Πρόγραµµα, στα διδακτικά υλικά στη σχολική µονάδα ή (και) στο θεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Κύκλος ζωής εκπαιδευτικού υλικού

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Κύκλος ζωής εκπαιδευτικού υλικού 1 Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Κύκλος ζωής εκπαιδευτικού υλικού Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή Διάλεξη 3 Το Εκπαιδευτικό Υλικό Το Εκπαιδευτικό Υλικό, έχει έντυπη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Τίτλος του Μαθήματος: Καινοτομία-Δημιουργικότητα-Τεχνικές στο πεδίο των Επιστημών της Αγωγής. Κωδικός αριθμός του μαθήματος: Χ3 Τύπος του μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ Αριθμός απονεμόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Δρ. Παρασκευή Χατζηπαναγιώτου Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Διοίκησης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου P.Chatzipanagiotou@euc.ac.cy Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Προσωπικότητα: Τα ιδιαίτερα και σχετικά σταθερά πρότυπα συμπεριφοράς, σκέψης και συναισθηματικής έκφρασης που παρουσιάζουν τα άτομα

Διαβάστε περισσότερα

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών

O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7: Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών O7-A1: Αναπτύσσοντας εργαλεία για το Πρόγραμμα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών Prepared by University Paderborn 30/11/2015 Project name: Project acronym: Project number:

Διαβάστε περισσότερα