ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ιστορία της Ψυχολογίας 1

2 Πλάτων ( π.0) Ο Πλάτων θεωρούσε ότι ο κόσµος των ιδεών που αποτελεί την αληθινή γνώση, αποκτάται µόνο µέσω του νου (λογιστικό) και όχι µέσω των αισθήσεων. Σώµα ως όχηµα της ψυχής Μαζί µε τον Αριστοτέλη βάζουν τις βάσεις της φιλοσοφικής προσέγγισης των ψυχολογικών φαινοµένων. 2

3 Αριστοτέλης ( π.0) Θεωρείται ο πρώτος ψυχολόγος. Γεφυρώνει το χάσµα σώµατος ψυχής Θεωρεί ότι τα αισθητήρια όργανα µας δίδουν αντιλήψεις που µας πληροφορούν για τις ιδιότητες των όντων αλλά την ικανότητα γενίκευσης και σύγκρισης µας την δίνει η νόηση. Η νόηση ευθύνεται για τις ανώτερες λειτουργίες 3

4 (µεσαίωνας) Τα νοητικά φαινόµενα συνδέονται µε την ψυχή η οποία θεωρείται ως άυλη, ανεξάρτητη και αιώνια (Αυγουστίνος, Θωµάς Ακινάτης, κλπ). Τα φαινόµενα της ψυχής ερµηνεύονται µεταφυσικά µε την επίκληση του θεού 4

5 Rene Descartes ( ) Δεν µπορούµε να εµπιστευόµαστε τις αισθήσεις µας Cogito Ergo Sum Θεωρία του δυϊσµού σώµατος ψυχής. Βλέπει το σώµα ως µια µηχανή η οποία όµως ενεργοποιείται από τα πνεύµατα της ψυχής που εδράζονται στην επίφυση. Πρώτη θεωρία ανθρώπινης συµπεριφοράς Διατυπώνει το µηχανισµό του αντανακλαστικού τόξου. Βάζει τα θεµέλια της νευροφυσιολογίας. 5

6 Ο µηχανισµός του αντανακλαστικού τόξου Σύµφωνα µε αυτή το είδωλο του τόξου όπως φαίνεται στην εικόνα µεταφέρεται µέσω των αισθητηρίων οργάνων και των οπτικών νεύρων στον εγκέφαλο. Εκεί το αντεστραµµένο είδωλο επαναστρέφεται µέσα στο οπτικό χίασµα και µετά µεταφέρεται στην επίφυση. Οι νευρώνες του κινητικού συστήµατος δέχονται "πνεύµατα" από την επίφυση, η ένταση των οποίων εξαρτάται από την ένταση του οπτικού ερεθίσµατος. Ο Descartes θεωρούσε πως ο µηχανισµός ενεργοποίησης των νευρώνων µέσω των "πνευµάτων" ήταν ανεξιχνίαστος. 6

7 Εµπειριστές Φιλόσοφοι Thomas Hobbes John Locke Ο άνθρωπος είναι tabula rasa Η αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον διαµορφώνει το άτοµο Ο πνευµατικός χαρακτήρας των ψυχολογικών φαινοµένων έχει πλέον εκλείψει από την ψυχολογία Hume

8 Luigi Galvani ( ) Νευροφυσιολογία Οι νευρικές ώσεις είναι ηλεκτρική φύσης Πειράµατα µε βατράχια Δεν υπάρχει άυλη ψυχή 8

9 Charles Robert Darwin ( ) 1859 δηµοσιεύει το βιβλίο του Origin of Species, στο οποίο περιγράφεται η θεωρία της εξέλιξης µέσω του µηχανισµού της φυσικής επιλογής. Η θεωρία αυτή είχε και συνεχίζει να έχει µια µεγάλη επίδραση στη διαµόρφωση θεωριών για τα ψυχολογικά φαινόµενα. 9

10 Σηµαντικές Θεωρητικές Σχολές στην Δοµισµός Ψυχολογία Wilhelm Wundt Λειτουργισµός William James Μορφολογική Ψυχολογία Max Wertheimer Kurt Köfka Wolfgang Kohler Ψυχανάλυση Sigmund Freud Συµπεριφορισµός John Watson Burrhus F. Skinner Γνωστική Ψυχολογία/ Γνωσιακή Επιστήµη George Miller Gerome Bruner Alan Newell Herb Simon Noam Chomsky 1956 και µετά 10

11 Wilhem Wundt ( ) Ιδρύει το πρώτο Ψυχολογικό Εργαστήριο στο Πανεπιστήµιο της Λειψίας, στη Γερµανία. Δοµισµός: µελέτη της δοµής των φαινοµένων της συνειδητής δραστηριότητας Ενδοσκόπηση Διαχωρισµός από τη φιλοσοφία 11

12 William James ( ) Ιδρυτής του λειτουργισµού, ΗΠΑ Έµφαση σε µια δυναµική εξελικτική προσέγγιση των νοητικών διεργασιών µε βάση τη λειτουργικότητά τους, έναντι της ενδοσκόπησης Επηρεασµένος από το Δαρβίνο Ατοµικές διαφορές στη µάθηση και µνήµη Ψυχική υγεία 12

13 Sigmund Freud Η συµπεριφορά, από τις καθηµερινές παραδροµές της γλώσσας έως τις σοβαρές µορφές των νοητικών διαταραχών, διαµορφώνεται από ψυχολογικές διαδικασίες και ειδικά από ασυνείδητες συγκρούσεις, που συµβαίνουν στον ανθρώπινο νου 13

14 Ψυχανάλυση Η Το ντιβάνι του Freud 14

15 Ivan Petrovich Pavlov (Russian, ) Φυσιολόγος 1904 βραβείο Νόµπελ φυσιολογίας Κλασική Εξάρτηση Πειράµατα µε σκύλους 15

16 John Watson ( ) Ιδρυτής του µπηχεβιορισµού. Συστηµατική µελέτη της παρατηρήσιµης συµπεριφοράς Ψυχολογία ως πειραµατικός κλάδος µε πρόβλεψη και έλεγχο υποθέσεων Έρευνα σε ανθρώπους και ζώα 16

17 Edward L. Thorndike B. F. Skinner ( ) ( ). Είναι οι πιο σηµαντικοί Αµερικανοί ψυχολόγοι που µελέτησαν πώς οι συνέπειες µιας συµπεριφοράς επηρεάζουν την µάθηση. 17

18 Σηµαντικές Ηµεροµηνίες και Πρόσωπα στην Ιστορία της Ψυχολογίας 1898 Ο Edward Thorndike παρουσιάζει τα πρώτα πειράµατα σχετικά µε τη µάθηση στα ζώα και διατυπώνει το νόµο του αποτελέσµατος Ο Sigmund Freud εκδίδει το βιβλίο του "The Interpretation of Dreams και παρουσιάζει τις ιδέες του σχετικά µε την ψυχανάλυση. O Alfred Binet και ο Theodore Simon κατασκευάζουν τις πρώτες δοκιµασίες νοηµοσύνης. Ο Ιvan Pavlov δηµοσιεύει τα πρώτα αποτελέσµατα των µελετών του σχετικά µε την εξαρτηµένη µάθηση (κλασική εξάρτηση). O Max Wertheimer εισάγει τη µορφολογική ψυχολογία (Gestalt psychologer) O Karl Lashley δηµοσιεύει το βιβλίο "Brain Mechanisms and Intelligence". 18

19 Σηµαντικές Ηµεροµηνίες και Πρόσωπα στην Ιστορία της Ψυχολογίας O B.F. Skinner δηµοσιεύει το βιβλίο του "Operant Conditioning", στο οποίο παρουσιάζει τις έρευνες του σχετικά µε τη λειτουργική εξάρτηση. Ο Donald Hebb, στο βιβλίο του "Organization of Behaviour παρουσιάζει µια θεωρία, η οποία κλείνει το χάσµα ανάµεσα στη νευροφυσιολογία και την ψυχολογία. Ο Ελβετός ψυχολόγος Jean Piaget δηµοσιεύει το βιβλίο του "The Construction of Reality in the Child" βάζοντας έτσι τις βάσεις της µελέτης της γνωστικής ανάπτυξης. Ο Noam Chomsky δηµοσιεύει τη γλωσσολογική του θεωρία στο βιβλίο "Syntactic Structures", αρχίζοντας µια επανάσταση στη προσέγγιση και µελέτη της γλώσσας και της ψυχογλωσσολογίας. 19

20 Μ Α Θ Η Σ Η Η σχολή του συµπεριφορισµού 20

21 Μάθηση: Οποιαδήποτε µακράς διαρκείας αλλαγή στη συµπεριφορά (ή νόηση) που οφείλεται στην εµπειρία Συµπεριφορισµός: η συµπεριφορά είναι αντιδράσεις σε ερεθίσµατα (Ε --- Α) Black box των νοητικών φαινοµένων Κριτική στην ενδοσκόπηση Ο µηχανισµός της εξάρτησης Κλασική εξάρτηση (Ivan Pavlov , John Watson, ) Συντελεστική εξάρτηση(εdward Thorndike) Λειτουργική εξάρτηση (Burrhus F. Skinner) 21

22 Κλασική Εξάρτηση Περιστρεφόµενος Κύλινδρος Συσκευή για τη µέτρηση της εξαρτηµένης αντίδρασης Σε αυτή τη βελτιωµένη εκδοχή της αυθεντικής συσκευής του Pavlov µετριέται η ποσότητα σιέλου που τοποθετείται στο στόµα του σκύλου και στη 22 συνέχεια καταγράφεται σε ένα περιστρεφόµενο κύλινδρο από χαρτί.

23 Κλασική εξάρτηση. Πριν συντελεστεί η κλασική εξάρτηση, τροφή στο στόµα ενός σκύλου προκαλεί έκκριση σιέλου, αλλά ένας ήχος - ένα ουδέτερο, δηλαδή, ερέθισµα - δεν προκαλεί έκκριση σιέλου. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της εξάρτησης, ο ήχος συνδυάζεται επανειληµµένα µε τη τροφή. Αφού έχει συντελεστεί η κλασική εξάρτηση ο ήχος από µόνος του λειτουργεί ως ένα εξαρτηµένο ερέθισµα προκαλώντας έκκριση σιέλου. 23

24 Ο John Watson εφάρµοσε τη θεωρία του Pavlov της κλασικής εξάρτησης σε πειράµατα µ ένα νήπιο, τον µικρό Albert. Ο Watson που απεικονίζεται εδώ µε µια µάσκα µπόρεσε να Κωνσταντίνος προκαλέσει Π. Χρήστου εξαρτηµένες αντιδράσεις στο 24 νήπιο σε πολλά αντικείµενα.

25 Βασικές αρχές της κλασικής εξάρτησης Απόκτηση εξάρτησης (χρονική ακολουθία) Απόσβεση/εξάλειψη Γενίκευση Εφαρµογή στις διάφορες φοβίες, π.χ. αγοραφοβία, κλειστοφοβία, κοκ. Προβλήµατα της κλασικής εξάρτησης: Ορισµένα ερεθίσµατα είναι πιο πιθανό να συνδεθούν µεταξύ τους απ ότι άλλα (ύπαρξη βιολογικής προδιάθεσης) Ισχυρό Δυνατό φως φόβος για ηλεκτροσόκ Γλυκό νερό φόβος για εµετό Ασθενές Δυνατό φως φόβος για εµετό Γλυκό νερό φόβος για ηλετροσόκ 25

26 Επιπτώσεις Εφαρµογές Κλασική εξάρτηση σε ζώα Κλασική εξάρτηση σε ανθρώπους Κλασική εξάρτηση στην εκπαίδευση Χρήση της κλασικής εξάρτησης στην κλινική ψυχολογία (θεραπεία της συµπεριφοράς) 26

27 Συντελεστική εξάρτηση Εdward L. Thorndike Η σύνδεση υπάρχει όχι ανάµεσα στο εξαρτηµένο και το ανεξάρτητο ερέθισµα, αλλά ανάµεσα σε µία συµπεριφορά και τις συνέπειές της. Μάθηση µέσω δοκιµής και λάθους 27

28 Τα πειράµατα του Thorndike Στα πειράµατα του Thorndike γάτες τοποθετούνταν σ ένα κουτί και µάθαιναν σταδιακά να ανοίγουν την πόρτα Κωνσταντίνος και να Π. φτάνουν Χρήστου την τροφή πατώντας το 28 πετάλι.

29 Μετά από συνεχείς δοκιµές οι γάτες µάθαιναν να ανοίγουν την πόρτα του κουτιού και να βγαίνουν έξω. Το σχήµα αυτό δείχνει το χρόνο που χρειάστηκε µια από τις γάτες του Thorndike για να βγει έξω από το κουτί. 29

30 Νόµος του αποτελέσµατος Οι αντιδράσεις που παράγουν θετικά αποτελέσµατα (αρνητικά)τείνουν να επαναλαµβάνονται (εξαλείφονται) Συντελεστική εξάρτηση οι αντιδράσεις ενισχύονται όταν συντελούν στην παραγωγή κάποιας αµοιβής 30

31 Λειτουργική εξάρτηση Burrhus Skinner, µελέτησε το νόµο του αποτελέσµατος στην ανάλυση της συµπεριφοράς και τη λύση προβλήµατος Ο οργανισµός µαθαίνει µια νέα αντίδραση λειτουργώντας στο περιβάλλον του Αυστηρές εργαστηριακές µέθοδοι Λειτουργικό κουτί / µηχανισµός καταγραφής των αντιδράσεων 31

32 O Skinner κατασκευάζει το µοντέλο ενός κουτιού του 32

33 Παραδείγµατα του λειτουργικού κουτιού του Skinner Όταν το ποντίκι πιέζει τον µοχλό ενισχύεται µε µπαλίτσες από τροφή. Το περιστέρι πρέπει να χτυπήσει µε το ράµφος του την τρύπα για 33 να ενισχυθεί µε τροφή.

34 Διάκριση Ερεθισµάτων Σ αυτό το πείραµα ένα ποντίκι ενισχυόνταν µόνο όταν πηδούσε µέσα από την πόρτα που ήταν διαφορετική από τις άλλες δυο. Το ποντίκι έµαθε να το κάνει αυτό αρκετά καλά. Σ αυτό Κωνσταντίνος το πείραµα Π. Χρήστου ελέγχεται η ικανότητα του ποντικιού να διακρίνει τις κάθετες από τις οριζόντιες γραµµές. 34

35 Η συσκευή αυτή παρέχει µια συνεχή καταγραφή των αντιδράσεων του οργανισµού σ ένα λειτουργικό κουτί. Κάθε φορά που πιέζεται ο µοχλός κινείται η γραφίδα και κάθε φορά Κωνσταντίνος που δίνεται Π. Χρήστου µια ενίσχυση καταγράφεται µε 35 µια κουκίδα.

36 Αρχές λειτουργικής µάθησης Θετική και αρνητική ενίσχυση αυξάνει την πιθανότητα επανάληψης µιας συµπεριφοράς. (αµοιβή, ασπιρίνη για πονοκέφαλο) Οι θετικοί ενισχυτές ενδυναµώνουν µια αντίδραση, όταν εµφανίζονται µετά την αντίδραση, π.χ., αµοιβή, επιδοκιµασία Οι αρνητικοί ενισχυτές ενδυναµώνουν µια αντίδραση, όταν αποµακρύνουν ένα αρνητικό ερέθισµα, π.χ., ασπιρίνη στον πονοκέφαλο 36

37 Αρχές λειτουργικής µάθησης Διάκριση/γενίκευση συµπεριφοράς Διάκριση: όταν ένας οργανισµός µαθαίνει µια συγκεκριµένη αντίδραση στην παρουσία ενός ερεθίσµατος αλλά όχι άλλου Γενίκευση (όπως και στη κλασική εξάρτηση), η εκδήλωση ίδιας αντίδρασης σε ερεθίσµατα που είναι παρόµοια αλλά όχι ίδια 37

38 Αρχές λειτουργικής µάθησης Διαµόρφωση συµπεριφοράς Πραγµατοποιείται µέσω της ενίσχυσης σταδιακών επιτυχών προσεγγίσεων µιας πολύπλοκης συµπεριφοράς Π.χ., εκπαίδευση ζώων, υπολογιστικά περιβάλλοντα µάθησης 38

39 Η µάθηση µέσω της Διαµόρφωσης της Συµπεριφοράς Η διαµόρφωση της συµπεριφοράς µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την µάθηση µε υπολογιστές. Οι σωστές διαδικασίες παρουσιάζονται κατ αρχάς στην οθόνη και στη συνέχεια «ευτυχισµένα πρόσωπα» εµφανίζονται για να Κωνσταντίνος Χρήστου 39 αµείβουν τον µαθητή όσο πλησιάζει στηπ.σωστή ακολουθία των εντολών. Σ αυτή την εικόνα ο υπολογιστής λέει «τα κατάφερες!».

40 Προγραµµατισµός της µάθησης Ανάλυση διδακτέας ύλης στα συστατικά της στοιχεία Σταδιακή παρουσίαση του υλικού σε προσχεδιασµένη σειρά ιεραρχικά Ενίσχυση των σωστών απαντήσεων αποφυγή του λάθους 40

41 Αρχές λειτουργικής µάθησης Τιµωρία και µάθηση Εµπλέκει την παρουσία ενός αρνητικού ερεθίσµατος ή την αποµάκρυνση ενός ευχάριστου ερεθίσµατος προκειµένου να µειωθεί η συχνότητα της αµέσως προηγούµενης αντίδρασης Π.χ., ξύλο, απαγόρευση να δει τηλεόραση, 41

42 Δύο Είδη Τιµωρίας Στο ένα είδος τιµωρίας µια συµπεριφορά ακολουθείται από ένα αρνητικό ή δυσάρεστο ερέθισµα. Στο δεύτερο είδος τιµωρίας ένα ευχάριστο ερέθισµα αποµακρύνεται µετά την εκδήλωση της συµπεριφοράς. Σε άλλες περιπτώσεις η τιµωρία µειώνει τις Κωνσταντίνος πιθανότητες Π. Χρήστου ότι η συµπεριφορά θα εκδηλωθεί στο µέλλον. 42

43 Επιδράσεις του συµπεριφορισµού στην εκπαίδευση Συγκεκριµένη σαφής διδασκαλία Έµφαση στην εξάσκηση λύση ασκήσεων (δοκιµή λάθος) Μάθηση εκλαµβάνεται ως αθροιστική Διδασκαλία ως ενίσχυση της συµπεριφοράς Αξιολόγηση µε βάση την ίδια την πληροφορία που δίνεται στο µάθηµα (όχι στην παραγωγική, δηµιουργική σκέψη) Ατοµική όχι συνεργατική µάθηση Ιδέα ότι η γνώση είναι σαφής και αναµφισβήτητη, ότι υπάρχουν πάντα σωστές απαντήσεις αν ακολουθηθούν οι σωστές διαδικασίες 43

44 44

45 45

46 46

47 47

48 48

49 Κριτική του συµπεριφορισµού Αντιµετωπίζει τα συµπτώµατα όχι τα αίτια Επισηµαίνει το λάθος χωρίς να προτείνει το σωστό και χωρίς να εξηγεί γιατί έγινε Θέτει προβλήµατα δηµοκρατικών διαδικασιών ποιος ελέγχει τους «θεραπευτές» Τα προβλήµατα των εξωτερικών κινήτρων αγνοεί τα εσωτερικά κίνητρα (επιθυµία για µάθηση). 49

50 Θεωρητικά προβλήµατα του συµπεριφορισµού Μάθηση δίχως ενίσχυση (Tollman & Honzik, 1930, Harlow, 1950) Μάθηση δίχως αντίδραση O ρόλος των αναπαραστάσεων Βιολογική προδιαθεσιµότητα για µάθηση (πρότυπα εδραιωµένης δραστηριότητας και αποτύπωση) 50

51 Πρότυπα Εδραιωµένης Δραστηριότητας Η συµπεριφορά της γκρίζας χήνας να ξεθάβει αυγά. Αυτή η συµπεριφορά είναι ένα παράδειγµα προτύπου εδραιωµένης δραστηριότητας. Αφού προκλήθηκε από το αυγό (ερέθισµα/σήµα) οι ανακτήσιµες αντιδράσεις συνεχίζονται χωρίς περαιτέρω περιβαλλοντικά ερεθίσµατα. 51

52 Αποτύπωση Ο Konrad Lorenz που απεικονίζεται εδώ µε ένα κοπάδι από χηνάκια ανακάλυψε ότι κατά τη διάρκεια της κρίσιµης περιόδου της αποτύπωσης τα πουλάκια θα ακολουθούσαν κάθε µεγάλο αντικείµενο, συµπεριλαµβανοµένου του ιδίου του Lorenz. Επιπλέον κατέληξε στο συµπέρασµα ότι αν τα πουλιά δεν ήταν εκτεθειµένα σε ένα µεγάλο κινούµενο αντικείµενο κατά τη διάρκεια της κρίσιµης περιόδου τότε δεν θα µάθαιναν να ακολουθούν κανένα αντικείµενο. 52

53 Λύση προβληµάτων στα πλαίσια της µορφολογικής ψυχολογίας Σ' αυτή την εικόνα απεικονίζονται τρία εντυπωσιακά παραδείγµατα επίλυσης προβληµάτων από χιµπατζήδες. Στην εικόνα (Α) το ζώο στερέωσε ένα κοντάρι ύψους δεκαπέντε ποδιών στο έδαφος, σκαρφάλωσε στην κορυφή και κατέβηκε κάτω αφού άρπαξε το φρούτο. Στην εικόνα (Β) στοίβαξε δύο κουτιά από διαφορετικές περιοχές του χώρου, σκαρφάλωσε στην κορυφή και χρησιµοποίησε ένα κοντάρι για να ρίξει κάτω το φρούτο. Στην εικόνα (Γ) 53 ο χιµπατζής στοίβαξε τρία κουτιά και σκαρφάλωσε για να φτάσει το φρούτο.

54 Δεν µου φαίνεσαι και πολύ σαν µια πειραµατική ψυχολόγος! Φαίνεται πως ακόµη και τα ποντίκια είναι ικανά να σχηµατίσουν νοητικές αναπαραστάσεις. 54

55 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 55

56 Γνωστική ψυχολογία Inside the black box Οι πληροφορίες του περιβάλλοντος γίνονται αντικείµενο επεξεργασίας από τον εγκέφαλο µέσω γνωστικών διαδικασιών (αντίληψη, µνήµη, σκέψη, κλπ.). ικανότητα αναπαράστασης του περιβάλλοντος ικανότητα χειρισµού και αλλαγών των αναπαραστάσεων, ικανότητα αξιοποίησης της γνωστικής διαδικασίας (συνείδηση) Νους σύστηµα δηµιουργίας και χειρισµού συµβολικών αναπαραστάσεων Εστίαση στο λάθος 56

57 Αναπαραστάσεις Εξωτερικές και εσωτερικές αναπαραστάσεις Εξωτερικές αναπαραστάσεις γλωσσικές και εικονικές, π.χ., πίνακες, γραφήµατα, σχέδια, σύµβολα Εσωτερικές (νοητικές) αναπαραστάσεις προτασιακές και αναλογικές, 57

58 Νους ως Σύστηµα επεξεργασίας Πληροφοριών Allan Turing Μηχανιστική αντίληψη του νου Input (ερέθισµα) Output (αντίδραση) Hardware (εγκέφαλος) Software (Νοητικές διεργασίες) 58

59 Ένα Απλό Σύστηµα Επεξεργασίας Πληροφοριών 59

60 60

61 61

62 Τεχνητή νοηµοσύνη / Κυβερνητική Θεωρία της επεξεργασίας πληροφοριών <ο άνθρωπος δεν ενεργεί µόνο µε βάση τις αµοιβές και τις ποινές που του παρέχει το περιβάλλον, σύµφωνα µε το πρότυπο του συµπεριφορισµού, αλλά προγραµµατίζει και χρησιµοποιεί «νοητικά σχέδια», ή «συστήµατα σκέψης» (δηλαδή οργανωµένα σύνολα γνώσεων) που τα µετατρέπει σε «σχέδια δράσης»>. Μεθοδολογία προσοµοίωσης Αντίληψη, Μνήµη, Προσοχή, 62

63 ΑΝΤΙΛΗΨΗ 63

64 Ορισµός της Αντίληψης Η διαδικασία µέσω της οποίας οι πληροφορίες που έρχονται από το περιβάλλον ερµηνεύονται για να σχηµατίσουν αντικείµενα, γεγονότα, πρόσωπα, κ.λ.π. Η αντίληψη είναι µία ερµηνευτική διαδικασία (όχι αντίγραφο του εξωτερικού κόσµου), διότι: Λανθασµένες αντιλήψεις - Αντιληπτικές πλάνες Επηρεάζονται από προηγούµενες γνώσεις Επηρεάζονται από το συγκείµενο 64

65 Ψυχολογία της Μορφής (Gestalt) Max Wertheimer, Wolfgang Koehler Οι νοητικές διεργασίες αποτελούνται κυρίως από σχηµατοποιήσεις σε σύνολα (gestalten) και όχι από ακολουθίες απλών αισθητηριακών αντιλήψεων ή από διασυνδέσεις ανάµεσα σε ερεθίσµατα και αντιδράσεις, όπως υποστήριζαν οι µπηχεβιοριστές. Ενορατική µάθηση ως αντίδραση στην µάθηση µε δοκιµή και λάθος 65

66 Αντικείµενο (µορφή) και φόντο Αυτό το σχήµα είναι αµφίσηµο. Αν αντιληφθούµε την εικόνα ως δυο ανθρώπους που κοιτάζουν ο ένας τον άλλον, ο χώρος ανάµεσα στα πρόσωπά τους είναι το φόντο. Αλλά µπορούµε επίσης να αντιληφθούµε το σχήµα ως ένα βάζο. Σ αυτήν την περίπτωση οι χώροι σε κάθε πλευρά είναι το φόντο. 66

67 Αντιληπτικές Αρχές 67

68 Η επίδραση της αντιληπτικής προκατάληψης στην αναγνώριση Η γυναίκα που εµφανίζεται στη φωτογραφία είναι νεαρή ή ηλικιωµένη; Στην πραγµατικότητα αυτό είναι ένα αµφίσηµο σχήµα. Εξαρτάται από το σε ποια στοιχεία της εικόνας θα εστιάσουµε την προσοχή µας ώστε να αντιληφθούµε το σχήµα είτε ως µια νεαρή είτε ως µια ηλικιωµένη γυναίκα. Επίδραση της αντιληπτικής προκατάληψης στην κατανόηση 68

69 Επίδραση του Χωρικού Πλαισίου Το σχήµα στο κέντρο είναι αµφίσηµο και ο τρόπος που το βλέπουµε εξαρτάται από το κατά πόσο εστιάζουµε την προσοχή µας στη σειρά ή στη στήλη. 69

70 Μνήµη 70

71 Τα τρία στάδια της µνήµης Κωδικοποίηση Αποθήκευση Ανάσυρση Η µνήµη απαιτεί οι πληροφορίες που έρχονται από τον εξωτερικό κόσµο πρώτα να κωδικοποιούνται, µετά να αποθηκεύονται και τέλος να ανασύρονται. Αν κάποιο από αυτά τα στάδια της µνήµης δεν λειτουργήσει, τότε η πληροφορία ξεχνιέται. 71

72 Θεωρίες για τη Μνήµη Η θεωρία των δύο λειτουργιών (Atkinson & Shiffrin) Η θεωρία των επιπέδων επεξεργασίας (Craik & Lockhart) Η θεωρία της µνήµης εργασίας (Baddeley & Hitch) Αισθητήρια καταγραφή Βραχύχρονη µνήµη Μακρόχρονη µνήµη 72

73 Μοντέλο Επεξεργασίας Πληροφοριών της Μνήµης Πληροφορίες από το περιβάλλον Αισθητηριακές Καταγραφές Οπτικές Βραχύχρονη Μνήµη Μακρόχρονη Μνήµη Ακουστικές Απτικές Άλλες 73

74 Αισθητήρια καταγραφή Αισθητήριοι καταγραφείς για τις πέντε αισθήσεις Επιτρέπουν τη φευγαλέα µνήµη των ερεθισµάτων που εισέρχονται στο γνωστικό σύστηµα µέσω των αισθήσεων Επιλογή της πληροφορίας που θα µεταφερθεί στην βραχύχρονη µνήµη για περαιτέρω επεξεργασία 74

75 Βραχύχρονη Μνήµη ή Μνήµη Εργασίας Πολύπλοκη διαδικασία που εξυπηρετεί πολλούς σκοπούς Κωδικοποίηση- φαίνεται να κυριαρχεί η ακουστική κωδικοποίηση (λάθη σε ακουστικά συσχετιζόµενες πληροφορίες) Περιορισµένη ικανότητα αποθήκευσης Herman Ebbinghaus George Miller (7 +/- 2 στοιχεία πληροφορίας) ΚΣΛΥΟΣΓΤΑΑΚΡΑΚΛΕΑ (ΣΚΥΛΟΣ ΓΑΤΑ ΚΑΡΕΚΛΑ) Η σπουδαιότητα της προϋπάρχουσας γνώσης (Πειράµατα µε σκακιστές) DeGroot (1965) Chase & Simon (1973) 75

76 76

77 George Miller 77

78 Ικανότητα αποθήκευσης της βραχυπρόθεσµης µνήµης 78

79 Πείραµα 1 µε σκακιστές: Ανάκληση πιονιών που είναι τοποθετηµένα σε πραγµατικές θέσεις Έργο 1: Θέσεις πραγµατικού παιχνιδιού Φάση µελέτης: Μελετήστε αυτή τη σκακιέρα για 5. Φάση ελέγχου: Τώρα αναπαράγετε τη σκακιέρα (χωρίς να κοιτάζετε). 79

80 Πείραµα 2 µε σκακιστές: Ανάκληση πιονιών που είναι τοποθετηµένα σε τυχαίες θέσεις Έργο 2: Τυχαίες θέσεις Φάση µελέτης: Μελετήστε αυτή τη σκακιέρα για 5. Φάση ελέγχου: Τώρα αναπαράγετε τη σκακιέρα (χωρίς να κοιτάζετε). 80

81 Οι έµπειροι σκακιστές µπορούν να ανακαλέσουν περισσότερα πιόνια µε ακρίβεια, αλλά µόνο όταν τα πιόνια είναι τοποθετηµένα σε θέσεις πραγµατικού παιχνιδιού 81

82 Μακρόχρονη Μνήµη Κωδικοποίηση στη µακρόχρονη µνήµη- αγνοεί τις επιφανειακές λεπτοµέρειες και συγκρατεί την γενική, ορισµένες φορές υπονοούµενη σηµασία (J. Sachs, 1967, πειράµατα µε κείµενα) Η σηµασία της διπλής κωδικοποίησης Απεριόριστη ικανότητα αποθήκευσης στη µακρόχρονη µνήµη Είδη µακρόχρονης µνήµης Έκδηλη / Άδηλη (Endel Tulvin) Επεισοδιακή/Σηµασιολογική / Διαδικαστική 82

83 Είδη µακρόχρονης µνήµης Η µνήµη αποτελείται από 3 στάδια: την κωδικοποίηση, την αποθήκευση και την ανάσυρση. Η µακροπρόθεσµη αποθήκευση περιλαµβάνει την επεισοδιακή, τη σηµασιολογική και τη διαδικαστική µνήµη. Η επεισοδιακή µνήµη αποθηκεύει προσωπικές εµπειρίες, η σηµασιολογική µνήµη αποθηκεύει δεδοµένα, γεγονότα και πληροφορίες και η διαδικαστική µνήµη αποθηκεύει τη γνώση των µαθηµένων συµπεριφορών. 83

84 Μνηµονικές στρατηγικές: η µέθοδος των θέσεων Η µέθοδος των θέσεων βοηθάει τη µνήµη να συνδέει αντικείµενα (στη προκειµένη περίπτωση τρόφηµα που θα θέλαµε να αγοράσουµε) µε µια καθορισµένη ακολουθία θέσεων. 84

85 Στρατηγικές για την βελτίωση της µνηµονικής ικανότητας 85

86 86

87 87

88 88

89 Ψυχοµετρικές προσεγγίσεις της µάθησης -Τεστ Νοηµοσύνης 89

90 Κλίµακα Binet Alfred Binet Alfred Binet & Theodore Simon (1905) Tεστ Βinet (που στάθµισε ο Τerman 1916). 20 βαθµίδες προοδευτικών ερωτήσεων (2 ετών µέχρι την εφηβεία) Μνήµη, ορισµό λέξεων, κατανόηση λόγου, κατανόηση αριθµητικών εννοιών, οµοιοτήτων, διαφορών, αναγνώριση εικονογραφηµένων παραλογισµών, κοινωνικών καταστάσεων, κλπ. 90

91 91

92 92

93 Ψυχοµετρικές προσεγγίσεις Ποσοτική πλευρά της νόησης Ατοµικές διαφορές Τεστ νοηµοσύνης ποσοτικές µετρήσεις της νοητικής ικανότητας βασίζονται σε µετρήσεις µεγάλου αριθµού ατόµων για να καθορίσουν µέσους όρους και ατοµικές διαφορές Πιστεύουν ότι η νοητική ικανότητα µπορεί να µετρηθεί και ότι είναι µία γενική ικανότητα που προκύπτει από το άθροισµα διαφόρων επί µέρους ικανοτήτων 93

94 94

95 95

96 96

97 97

98 98

99 99

100 100

101 101

102 102

103 103

104 Μετρήσεις νοηµοσύνης Επιτρέπουν τον καθορισµό του νοητικού πηλίκου Παρουσιάζουν σταθερότητα που επιτρέπει την πρόβλεψη του παιδιού στο σχολείο. Θετική συνάφεια του πηλίκου νοηµοσύνης µε την σχολική επίδοση Σηµασία του περιβάλλοντος στη µάθηση 104

105 105

106 Οι Θεωρίες του Πιαζέ 106

107 Jean Piaget ( ) Γεννήθηκε στο Νιουσατέλ της Ελβετίας όπου και σπούδασε βιολογία. Δούλεψε στο εργαστήριο του Alferd Binet και ενδιαφέρθηκε για την ψυχολογία και την ανάπτυξη της νοηµοσύνης. Εκτός της ψυχολογίας ενδιαφερόταν για τα µαθηµατικά, ιδίως τη µαθηµατική λογική. Πλήθος δηµοσιεύσεων µε το πρώτο στην ηλικία των 11 Παρατήρηση στα τρία του παιδιά / αναλυτικά ηµερολόγια Λάθη των παιδιών στα τεστ του BIinet / εστίαση στα λάθη Διαφορές στα µικρά και µεγάλα παιδιά 107

108 Αυτό που διαχωρίζει τον άνθρωπο από τα άλλα ζώα είναι η ικανότητά του για «αφηρηµένη συµβολική σκέψη» 108

109 γενετική επιστηµολογία Αρχικά δούλευε πάνω στη βιολογία και φιλοσοφία Θεωρούσε τον εαυτό του «γενετικό επιστηµολόγο» Ιδέα της γενετικής επιστηµολογίας: Η γνώση βρίσκεται σε µια διαδικασία συνεχούς εξέλιξης (ανάπτυξης): για να την καταλάβουµε πρέπει να καταλάβουµε πως αναπτύσσεται, πως περνάει από το ένα στάδιο στο άλλο Ενδιαφέρεται για τη βιολογική επίδραση στο «πως γνωρίζουµε» Σχέση ανάµεσα σε οντογένεση και φυλογένεση, «όπου βρίσκεις γνώσεις στο ξεκίνηµά τους βρίσκεις και διαδικασίες πολύ ανάλογες µε αυτές που βρίσκεις στο παιδί» 109

110 Νεϊτιβισµός ή Εµπειρισµός; Nativism: Κάποιες γνώσεις δεν µπορούν να αποκτηθούν µέσω της εµπειρίας πρέπει να έχουµε γεννηθεί µε αυτές Μπορεί να υπάρχουν και να εκδηλωθούν µόνο σε συγκεκριµένη φάση της ανάπτυξης Empiricism: Κάθε γνώση είναι αποτέλεσµα εµπειρίας και δράσης στο περιβάλλον Piaget: ούτε Νεϊτιβισµός ή Εµπειρισµός 110

111 Ιδέα του κονστρουκτιβισµού Οικοδόµηση της γνώσης σε µία διαρκή προσαρµογή προς το περιβάλλον. Οι µαθητές φτιάχνουν θεωρίες και τις εξετάζουν σαν επιστήµονες Γνώση: δεν παράγεται από την παθητική αποτύπωση εξωτερικών ερεθισµάτων/παρατηρήσεων χωρίς την δραστηριότητα του υποκειµένου που τα οργανώνει ούτε υπάρχουν προδεδοµένες δοµές γνώσεων: αυτό που είναι βιολογικά δεδοµένο είναι η λειτουργία, οι µηχανισµοί της νοηµοσύνης Δοµές γνώσεων: δεν είναι προκαθορισµένες οικοδοµούνται από την δραστηριότητα του υποκειµένου 111

112 Μηχανισµοί ανάπτυξης / γνωστικά σχήµατα Τα παιδιά έχουν ήδη από τη γέννησή τους κάποια σχήµατα που δρουν αντανακλαστικά Τα ζώα χρησιµοποιούν αυτά τα σχήµατα σε όλη τους τη ζωή Με τη αλληλεπίδραση µε το περιβάλλον αυτά τα αντανακλαστικά σχήµατα αντικαθιστώνται από δοµηµένα σχήµατα 112

113 Μηχανισµοί ανάπτυξης / γνωστικά σχήµατα Γνωστικά σχήµατα: δοµή και οργάνωση των δράσεων του ατόµου Αφοµοίωση, συµµόρφωση, εξισορρόπηση Αφοµοίωση: ενσωµάτωση των ερεθισµάτων του περιβάλλοντος στα υπάρχοντα γνωστικά σχήµατα Συµµόρφωση: Τροποποίηση των υπαρχόντων γνωστικών σχηµάτων για/ όταν γίνεται αφοµοίωση Εξισορρόπηση: εσωτερική τάση του οργανισµού να έχει µια αρµονική σχέση µε το περιβάλλον του / η κινητήριος δύναµη της ανάπτυξης. Τάση να εξισοροπηθούν τα γνωστικά σχήµατα µε το περιβάλλον 113

114 Μηχανισµοί ανάπτυξης / γνωστικά σχήµατα Όσο τα σχήµατα γίνονται πιο πολύπλοκα οργανώνονται ιεραρχικά από το γενικό στο ειδικό και δηµιουργούν κατηγορίες 114

115 Διαφορές µικρών/µεγάλων παιδιών Αρχές: Διατήρηση: αφορά την ικανότητα του παιδιού να αντιλαµβάνεται ότι οι φυσικές ιδιότητες των αντικειµένων, όγκος, βάρος, µάζα παραµένουν σταθερές παρά τις αλλαγές στην εξωτερική εµφάνιση Αποκέντρωση: αφορά την ικανότητα του παιδιού για ταυτόχρονη αντίληψη περισσότερων από ένα χαρακτηριστικό ενός αντικειµένου Αντιστρεψιµότητα: αφορά µια εσωτερικευµένη νοητική πράξη που µπορεί να αντιστραφεί 115

116 Δοµισµός-Στάδια/Δοµές Στάδια/δοµές στην ανάπτυξη της νοηµοσύνης. Αναλογία ανάµεσα στη βιολογική ανάπτυξη / ανάπτυξη νοηµοσύνης Νοηµοσύνη: βοηθάει στην προσαρµοστικότητα Δοµές ανθρώπινης νοηµοσύνης: λογικο-µαθηµατικές δοµές: Μαθηµατική λογική να περιγράψει τις δοµές της ανθρώπινης νοηµοσύνης 0-2: Λογική των πράξεων 2-7: Αναπαράσταση των πράξεων 7-12: Λογικά δοµηµένα «σύνολα» Έννοιες της αντιµεταθετικότητας (σειρά πραγµατοποίησης των πράξεων δεν έχει σηµασία για το αποτέλεσµα των πράξεων) αντιστρεψιµότητα έννοια της διατήρησης υποθετικο-παραγωγική προτασιακή λογική 116

117 Στάδια ανάπτυξης της σκέψης Περίοδος Ανάπτυξης 1. Αισθησιοκινητική (από τη γέννηση έως 2 ετών) 2. Προεννοιολογική (2 έως 7 ετών) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ Διαφοροποιεί τον εαυτό του από τους άλλους. Αναγνωρίζει τον εαυτό του ως δράστη της ενέργειας και αρχίζει να ενεργεί σκόπιµα. Για παράδειγµα, σπρώχνει ένα σύρµα για να θέσει σε κίνηση ένα αντικείµενο που µπορεί να κινηθεί ή κουνάει µια κουδουνίστρα για να κάνει θόρυβο. Επιτυγχάνει τη µονιµότητα του αντικειµένου: αντιλαµβάνεται ότι τα πράγµατα συνεχίζουν να υπάρχουν ακόµα και όταν δεν είναι παρόντα. Μαθαίνει να χρησιµοποιεί τη γλώσσα και να αναπαριστά τα αντικείµενα µε εικόνες και λέξεις. Η σκέψη του είναι ακόµα εγωκεντρική: έχει δυσκολία να λάβει υπόψη του τη γνώµη των άλλων. Κατηγοριοποιεί τα αντικείµενα µε βάση µόνο ένα χαρακτηριστικό: Για παράδειγµα, βάζει στην ίδια οµάδα όλους τους κόκκινους κύβους ανεξάρτητα από το σχήµα ή όλους τους τετράγωνους κύβους ανεξάρτητα από το χρώµα. 3. Συγκεκριµένων λογικών ενεργειών (7 έως 12 ετών) 4. Τυπικών λογικών ενεργειών (12 ετών και άνω) Μπορεί να σκέφτεται λογικά για τα αντικείµενα και τα γεγονότα. Επιτυγχάνει τη διατήρηση του αριθµού (6 ετών), της µάζας (7 ετών) και του βάρους (9 ετών). Κατηγοριοποιεί τα αντικείµενα µε βάση περισσότερα του ενός χαρακτηριστικά και µπορεί να τα σειροθετεί µε βάση µόνο µια διάσταση όπως π.χ. το µέγεθος. Μπορεί να σκέφτεται λογικά για αφηρηµένες έννοιες και να ελέγχει τις υποθέσεις συστηµατικά. Αρχίζει να ενδιαφέρεται για υποθετικά, µελλοντικά 117 και ιδεολογικά προβλήµατα.

118 Στάδια ανάπτυξης της σκέψης Περίοδος Ανάπτυξης 1. Αισθησιοκινητική (από τη γέννηση έως 2 ετών) Χρακτηριστικά: Διαφοροποιεί τον εαυτό του από τους άλλους. Αναγνωρίζει τον εαυτό του ως δράστη της ενέργειας και αρχίζει να ενεργεί σκόπιµα. Για παράδειγµα, σπρώχνει ένα σύρµα για να θέσει σε κίνηση ένα αντικείµενο που µπορεί να κινηθεί ή κουνάει µια κουδουνίστρα για να κάνει θόρυβο. Επιτυγχάνει τη µονιµότητα του αντικειµένου: αντιλαµβάνεται ότι τα πράγµατα συνεχίζουν να υπάρχουν ακόµα και όταν δεν είναι παρόντα. 118

119 Η ανάπτυξη της µονιµότητας του αντικειµένου κατά τον Jean Piaget 119

120 Στάδια ανάπτυξης της σκέψης Περίοδος Ανάπτυξης 2. Προεννοιολογική (2 έως 7 ετών) Χρακτηριστικά: Μαθαίνει να χρησιµοποιεί τη γλώσσα και να αναπαριστά τα αντικείµενα µε εικόνες και λέξεις. Η σκέψη του είναι ακόµα εγωκεντρική: έχει δυσκολία να λάβει υπόψη του τη γνώµη των άλλων. Κατηγοριοποιεί τα αντικείµενα µε βάση µόνο ένα χαρακτηριστικό: Για παράδειγµα, βάζει στην ίδια οµάδα όλους τους κόκκινους κύβους ανεξάρτητα από το σχήµα ή όλους τους τετράγωνους κύβους ανεξάρτητα από το χρώµα 120

121 Περίοδος Συγκεκριµένων Λογικών Ενεργειών 121

122 Εγωκεντρισµός Ε: Έχεις αδελφό; Π: Ναι, έχω. Ε: Πως τον λένε; Π: Γιώργο Ε: Ο Γιώργος έχει αδελφό; Π: Όχι, δεν έχει αδελφό. Εγώ έχω. 122

123 Εγωκεντρισµός 123

124 Α. Μετάβαση από την αισθησιοκινητική στην προεννοιολογική σκέψη. Το παιδί προσποιείται ότι εκτελεί κάποια πράξη. ΚΟΙΜΑΜΑΙ Β. Απλή αναπαράσταση το παιδί εφαρµόζει αυτή την πράξη σε κάποιο άλλο αντικείµενο. ΑΡΚΟΥΔΑ ΚΟΙΜΗΣΟΥ ανθωποκεντρισµός Γ. Πολύπλοκη αναπαράσταση. Το παιδί αναπαριστά ένα σύνολο ενεργειών που ταιριάζουν σε ένα κοινωνικό ρόλο όπως π.χ. τον αδερφό του µωρού. ΑΡΚΟΥΔΑ ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΑΡΚΟΥΔΑ ΤΡΩΕΙ Η ανάπτυξη του συµβολικού παιχνιδιού Δ. Μετάβαση στο δεύτερο επίπεδο της αναπαραστασιακής σκέψης. Το παιδί αναπαριστά τις σχέσεις ανάµεσα σε κοινωνικούς ρόλους. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΑΡΚΟΥΔΑΚΙ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΜΑΜΑ ΑΡΚΟΥΔΑ 124

125 Στάδια ανάπτυξης της σκέψης Περίοδος Ανάπτυξης 3. Συγκεκριµένων λογικών ενεργειών (7 έως 12 ετών) Χρακτηριστικά: Μπορεί να σκέφτεται λογικά για τα αντικείµενα και τα γεγονότα. Επιτυγχάνει τη διατήρηση του αριθµού (6 ετών), της µάζας (7 ετών) και του βάρους (9 ετών). Κατηγοριοποιεί τα αντικείµενα µε βάση περισσότερα του ενός χαρακτηριστικά και µπορεί να τα σειροθετεί µε βάση µόνο µια διάσταση όπως π.χ. το µέγεθος. 125

126 Πειράµατα διατήρησης του Piaget 126

127 Πειράµατα διατήρησης του Piaget 127

128 Στάδια ανάπτυξης της σκέψης Περίοδος Ανάπτυξης 4. Τυπικών λογικών ενεργειών (12 ετών και άνω) Χρακτηριστικά: Μπορεί να σκέφτεται λογικά για αφηρηµένες έννοιες και να ελέγχει τις υποθέσεις συστηµατικά. Αρχίζει να ενδιαφέρεται για υποθετικά, µελλοντικά και ιδεολογικά προβλήµατα. Σχηµατισµός και έλεγχος υποθέσεων Προτασιακή Λογική «Η Σούζαν είναι πιο ξανθιά από την Ελένη, αλλά πιο µελαχρινή από την Μαρία. Ποια είναι η πιο σκούρα» Εκµάθηση επιστηµονικών εννοιών Π.χ. Επιστηµονική κατανόηση της δύναµης και της κίνησης 128

129 Κριτική της Θεωρίας του Πιαζέ Ανάπτυξη έναντι Μάθησης Επίδραση του κοινωνικού πολιτισµικού πλαισίου Βιολογικοί παράγοντες στη µάθηση (Νεϊτιβισµός έναντι Κονστρουκτιβισµού) ( Language and Learning: The Debate between Jean Piaget and Noam Chomsky Massimo Piattelli-Palmarinim (Editor)και Beyond Modularity by Karmiloff-Smith) Ειδική και κατά πεδίο προσέγγιση της νοητικής ανάπτυξης 129

130 130

131 Μεθοδολογική Κριτική της Θεωρίας του Piaget Πολυπλοκότητα δοκιµασιών (BORKE Πειράµατα εγωκεντρισµού) Τρόπος αξιολόγησης και τρόπος ερµηνείας των πειραµατικών καταστάσεων (BORKE-GELMAN) Τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν τις λεκτικές οδηγίες (DONALDSON) Δεν θυµούνται όλες τις πληροφορίες (TRABASSO) Μπερδεύονται µε τα αντιληπτικά χαρακτηριστικά του προβλήµατος (BRUNER) Ρόλος της γλώσσας (αναδιοργάνωση του τρόπου µε τον οποίο κατανοούµε τη γλώσσα, σε σχέση µε τις πραγµατικές καταστάσεις στις οποίες η γλώσσα αναφέρεται) 131

132 132

133 133

134 Μαγικό πείραµα της Gelman για τη διατήρηση του αριθµού 134

135 Η προσφορά του Πιαζέ Κονστρουκτιβισµός Κανονικότητα γνωστικής ανάπτυξης Στάδια ανάπτυξης (ποιοτικές αλλαγές σταδιακές όχι απότοµες) Βάσεις για µία θεωρία της ανάπτυξης της σκέψης 135

136 Συνέπειες στη διδασκαλία Η νέα γνώση οικοδοµείται πάνω στην προϋπάρχουσα Το υποκείµενο ενεργεί στην απόκτηση γνώσης, εφεύρεση, ανακάλυψη Το περιβάλλον µπορεί να επιταχύνει ή και να επιβραδύνει τη διαδοχή των σταδίων ανάπτυξης Το σχολείο δεν επιβάλλει γνώσεις αλλά δηµιουργεί τις συνθήκες για την απόκτησή τους Η ύλη κατανοείται ανάλογα µε το στάδιο ανάπτυξης Συνεργατική µάθηση 136

137 Οι θεωρίες του Vygotsky 137

138 Lev S. Vygotsky Γεννήθηκε το 1896 στην Όρσα τηςλευκορωσίας πέθανε από φυµατίωση το 1934 Κοινωνικός κονστρουκτιβισµός ιστορικο/πολιτιστική προσέγγιση Μηχανισµός της εσωτερίκευσης το κοινωνικό περιβάλλον διαµεσολαβεί και προσδιορίζει τον τρόπο αντίληψης του ατόµου Σηµασία των συµβολικών συστηµάτων (ιδίως της γλώσσας) και των µέσων/εργαλείων που διαθέτει ο πολιτισµός (νους στην κοινωνία) Γλώσσα το πρώτο σύστηµα διαµεσολάβησης της κοινωνίας στη διαµόρφωση του νου οργανώνει την αντίληψη και τη µνήµη οδηγεί τον άνθρωπο από την αίσθηση στον ορθό λόγο 138

139 Επιδράσεις του Μαρξισµού Φαινόµενα ως διεργασίες που βρίσκονται σε συνεχή αλλαγή Διαλεκτικές σχέσεις - Ποσοτικές και ποιοτικές αλλαγές, ιστορικές αλλαγές στην κοινωνία προκαλούν αλλαγές στην ανθρώπινη φύση (συνείδηση και συµπεριφορά) Σηµασία των εργαλείων ως µέσων αλλαγής του περιβάλλοντος Τα συστήµατα των συµβόλων και εργαλείων που δηµιουργεί ο πολιτισµός αλλάζουν την συµπεριφορά και τη νόηση ο µηχανισµός της ατοµικής ανάπτυξης έχει τις ρίζες του στην κοινωνία και στον πολιτισµό. 139

140 Ο µηχανισµός της ατοµικής ψυχολογικής αλλαγής έχει τις ρίζες του στην κοινωνία και τον πολιτισµό. Αρχικά οι ανθρώπινες ψυχολογικές λειτουργίες είναι άµεσες αντιδράσεις σε ερεθίσµατα του περιβάλλοντος. Η ανάπτυξη, η οποία συντελείται σε ένα κοινωνικοπολιτισµικό περιβάλλον, προσφέρει στον άνθρωπο συµβολικά συστήµατα τα οποία διαµεσολαβούν στα ερεθίσµατα του περιβάλλοντος και προκαλούν έµµεσες ψυχολογικές αντιδράσεις. Η συµπεριφορά φτάνει ένα ποιοτικά διαφορετικό στάδιο ανάπτυξης όταν τα σύµβολα αυτά εσωτερικεύονται, πράγµα που χαρακτηρίζει τις ανώτερες ψυχολογικές λειτουργίες. Π.χ. δάχτυλο (βλ. Νους στην Κοινωνία). 140

141 Επιπτώσεις στην εκπαίδευση Σηµασία του κοινωνικού περιβάλλοντος (γονείς, εκπαιδευτικοί, συνοµήλικοι) Έννοια της ζώνης της επικείµενης ανάπτυξης η απόσταση ανάµεσα στο πραγµατικό αναπτυξιακό επίπεδο και στο επίπεδο δυνάµει ανάπτυξης, όπως καθορίζεται από την επίλυση προβληµάτων κάτω από την καθοδήγηση των ενηλίκων ή σε συνεργασία µε πιο ικανούς συνοµηλίκους Σηµασία της υποστήριξης (scaffolding) 141

142 Η γενική ιδέα της γενετικής ανάπτυξης general law of genetic development Κάθε πολύπλοκη νοητική διεργασία ήταν αρχικά αποτέλεσµα αλληλεπίδρασης ανάµεσα σε ανθρώπους Ερµηνεύει τα φαινόµενα της συνείδησης ως το τελικό αποτέλεσµα κοινωνικοποίησης 142

143 Piaget vs Vygotsky Εγωκεντρισµός / εσωτερικευµένος λόγος Στάδια ανάπτυξης / ζώνη επικείµενης ανάπτυξης Μάθηση µε ανακάλυψη µε βοήθεια από το δάσκαλο / µαθητεία, οδηγούµενη ανακάλυψη Σηµασία του περιβάλλοντος στη διαδικασία εξισορρόπησης / κεντρικός ο ρόλος των πολιτιστικών στοιχείων Περιβάλλον / πολιτισµός, κοινότητα 143

144 Jerome Bruner(1915-) Κονστρουκτιβιστική προσέγγιση της µάθησης µάθηση µε ανακάλυψη 144

145 Κονστρουκτιβιστής Επηρεασµένος από τον Piaget Ο µαθητής επιλέγει και ανασυντάσσει πληροφορίες, δηµιουργεί θέσεις και τις ελέγχει, παίρνει αποφάσεις, και για όλα αυτά βασίζεται σε γνωστικές δοµές (cognitive structures). Γνωστικές δοµές: σχήµατα, νοητικά µοντέλα δίνουν νόηµα και οργανώνουν την εµπειρία και επιτρέπουν στη διάνοια να υπερβούν τις δοσµένες πληροφορίες 145

146 Μάθηση µε ανακάλυψη Πρόσκτηση Επεξεργασία Κωδικοποίηση Μάθηση ως επεξεργασία πληροφοριών Ανακάλυψη των γνώσεων Μετασχηµατισµός των γνώσεων Συµβολική αναπαράσταση, σχήµατα, νοητικά µοντέλα 146

147 Για µία θεωρία µάθησης: Προδιάθεση για µάθηση Πώς να οργανωθεί η γνώση για να έχουν καλύτερη πρόσβαση οι µαθητές σ αυτή Ποιος είναι ο πιο αποτελεσµατικός τρόπος µε τον οποίο να παρουσιαστούν τα υλικά/ εργαλεία Τι τύπου τιµωρίες και αµοιβές είναι πιο αποτελεσµατικές 147

148 Διδασκαλία Ενδοατοµικοί παράγοντες: ετοιµότητα, κίνητρα, γενικές νοητικές ικανότητες, κατοχή γνωστικών στρατηγικών, προηγούµενη γνώση Σπειροειδής διάταξη της ύλης 148

149 Αναπαράσταση της γνώσης Πραξιακή αναπαράσταση (χρήση προτύπων επίδειξης, παραδείγµατα, παιχνίδια ρόλων) Εικονιστική Αναπαράσταση (εικόνες, σχεδιαγράµµατα, πίνακες, ζωγραφιές, χάρτες) Συµβολική αναπαράσταση (λέξεις, µαθηµατικά σύµβολα, κοκ) 149

150 150

151 151

152 152

153 Πλεονεκτήµατα της µάθησης µε ανακάλυψη Οι µαθητές µαθαίνουν να µαθαίνουν Εσωτερικές αµοιβές και όχι εξωτερικές Ευρετικές της ανακάλυψης: οι µαθήτριες µαθαίνουν πως να ανακαλύπτουν πράγµατα µόνες τους Θυµούνται καλύτερα αυτές τις γνώσεις 153

154 David Ausubel Κονστρουκτιβιστική προσέγγιση της µάθησης γνωστικές διεργασίες 154

155 Νοηµατική προσληπτική µάθηση Εφαρµογή της µελέτης των γνωστικών διεργασιών στην τάξη Μάθηση µε προφορικό λόγο Επεξεργασία πληροφοριών Θεωρία της υπαγωγής: κάθε γνώση υπάγεται σε µία προηγούµενη. Προϋπάρχουσα γνώση / αναδιοργάνωση Μηχανική µάθηση/ αποστήθιση σε αντιδιαστολή µε γνώση που έχει νόηµα 155

156 Μηχανική µάθηση Αυθαίρετη, κατά λέξη, όχι ουσιαστική σύνδεση µε τα προηγούµενα Γνώση που δεν συνδέεται µε εµπειρία πάνω σε γεγονότα και αντικείµενα Χωρίς προσπάθεια να ενταχθεί η νέα πληροφορία στην ήδη υπάρχουσα γνωστική δοµή 156

157 Μάθηση µε νόηµα Όχι αυθαίρετη, όχι παπαγαλία, σύνδεση µε τα προηγούµενα Εστιασµένη προσπάθεια να συνδεθούν µε ήδη υπάρχουσες έννοιες σε ανώτερο γνωστικό επίπεδο και όχι στη βάση επιφανειακών χαρακτηριστικών Σύνδεση µε εµπειρία 157

158 Προκαταβολικός οργανωτής (advanced organizer) Ενεργοποιεί τα απαραίτητα στοιχεία της προηγούµενης γνώσης για να προετοιµάσει τον µαθητή να δεχθεί τη νέα γνώση. Πρέπει να χρησιµοποιεί λιγότερο αφηρηµένα στοιχεία να µην κάνει απλή υπενθύµιση ή περίληψη των προηγούµενων Γέφυρα ανάµεσα στην προϋπάρχουσα και στη γνώση που έρχεται 158

159 159

160 160

161 Χάρτες εννοιών Επηρέασε τη θεωρία για χάρτες εννοιών που κάνουν συνδέσεις ανάµεσα στις διάφορες γνώσεις/έννοιες/πληροφορίες των µαθητών 161

162 Robert Gagne Κονστρουκτιβιστική προσέγγιση της µάθησης επεξεργασία πληροφοριών & µπηχεβιορισµός 162

163 Μάθηση δεξιότητες Εκπαίδευση ίκαρων στον Β παγκόσµιο πόλεµο Πρώτα ορίζουµε ποιες δεξιότητες/γνώσεις απαιτείται να αποκτηθούν Μετά ορίζουµε τα βήµατα που πρέπει να ακολουθηθούν 163

164 Κάθε έννοια έχει Όνοµα Παραδείγµατα και αντιπαραδείγµατα (θετικά και αρνητικά) Χαρακτηριστικά Ποιότητες χαρακτηριστικών (ουσιώδη και µη ουσιώδη) Κανόνας είναι η δήλωση για τα ουσιώδη χαρακτηριστικά µιας έννοιας Κατανόηση µιας έννοιας προϋποθέτει τη γνώση όλων των παραπάνω 164

165 Διαδικασία µάθησης 1. Απόκτηση προσοχής 2. Ορισµός του στόχου 3. Ενεργοποίηση της απαραίτητης προϋπάρχουσας γνώσης 4. Παρουσίαση νέων υλικών 5. Παροχή βοήθειας / υποστήριξης 6. Εκτέλεση εργασίας 7. Κριτική για διόρθωση 8. Αποτίµηση της εκτέλεσης 9. Διευκόλυνση της διατήρησης και ανάκλησης 165

166 Οι αρχές του χρησιµοποιούνται στους tutors των προγραµµάτων των υπολογιστών και γενικώς σε υπολογιστικά περιβάλλοντα µάθησης Η γνώση είναι ιεραρχηµένη και µόνο έτσι πρέπει να παρουσιάζεται 166

167 Albert Bandura κοινωνικογνωστικές θεωρίες µάθησης 167

168 Albert Bandura Νεοσυµπεριφορισµός Γνωστικές διεργασίες και επίδραση του περιβάλλοντος στη συµπεριφορά Ως θεωρία αντιλαµβάνεται τον άνθρωπο ως αυτό-οργανωµένο, αναστοχαστικό, αυτορυθµιζόµενο και όχι ως απλά αντιδρών στα ερεθίσµατα του περιβάλλοντος. Ο άνθρωπος µαθαίνει περισσότερα πράγµατα παρατηρώντας συµπεριφορές προτύπων και των συνεπειών από τις συµπεριφορές αυτές 168

169 Αντιπροσωπευτικό ερέθισµα στη µελέτη του Asch (Asch, 1958) Aφού παρατηρούσαν την κάρτα Α εζητείτο από τα άτοµα να επιλέξουν από την κάρτα Β τη γραµµή που είχε το ίδιο µήκος µε τη γραµµή στην κάρτα Α. Οι εικόνες που απεικονίζονται εδώ είναι χαρακτηριστικές ως προς το ότι η σωστή απάντηση είναι προφανής. 169

170 Μόνο 25% των συµµετεχόντων δεν υπέκυψαν ούτε µία φορά στην άποψη της πλειοψηφίας 170

171 Θεωρία του µοντέλου Μιµούµαστε: Ένα µοντέλο. Επιλέγουµε τα ρούχα µιας συγκεκριµένης οµάδας ανθρώπων. Έναν άλλο άνθρωπο. Π.χ. έναν καλό παίχτη Μία συµπεριφορά. Κάποτε κολύµπησα και ήταν ωραία, µια επιθετική συµπεριφορά, κοκ. 171

172 πείραµα του Bandura για την βίαιη συµπεριφορά ως αποτέλεσµα µίµησης προτύπου 172

173 Ρόλος της δασκάλας Η δασκάλα δεν είναι απλά φορέας του περιεχοµένου της µάθησης αλλά είναι ως πρότυπο στο κέντρο της εκπαίδευσης των παιδιών µιας και λειτουργεί ως πρότυπο. Κάθε συµπεριφορά της είναι αντικείµενο προς µίµηση από τους µαθητές 173

174 Γνωστικές διεργασίες Παρατήρηση και µίµηση Προσοχή Προσδοκίες, νοητικά µοντέλα αναπαραστάσεις της επιβράβευσης Συµβολικά µοντέλα προς µίµηση (τηλεοπτικοί ήρωες, videogames) Ηθικές κρίσεις Μνήµη 174

175 Αυτεπάρκεια Η αντίληψη που έχει ένα άτοµο για τις ικανότητές του επηρεάζει και καθορίζει τον τρόπο σκέψης του, τη συµπεριφορά του, τα πρότυπα που επιλέγει να µιµηθεί Κάνει µεγαλύτερη προσπάθεια σε κάτι που πιστεύει ότι µπορεί να επιτύχει Οι µαθητές µε µεγαλύτερη αυτεπάρκεια πετυχαίνουν πάντα περισσότερα 175

176 Παράγοντες που επιδρούν στην αυτεπάρκεια Προηγούµενες επιτυχίες και αποτυχίες Μηνύµατα που δέχονται από τους άλλους Επιτυχία και αποτυχία των άλλων 176

177 Αυτορύθµιση Το υποκείµενο έχει δικές του ιδέες σε σχέση µε το ποια θα ήταν µια κατάλληλη ή µια ακατάλληλη συµπεριφορά και επιλέγει ανάµεσα σε αυτές. Υπάρχουν διάφορες όψεις της αυτορύθµισης. Θέτει όρια και στόχους Αυτοπαρατήρηση Αυτοκριτική Αυτενέργεια 177

178 Πώς να προάγουµε την αυτορύθµιση Να διδάξουµε στο υποκείµενο να αυτόανταµείβεται µετά από την ολοκλήρωση µιας διαδικασίας µε τον τρόπο που έπρεπε να γίνει. π.χ. Θα πάω βόλτα αφού λύσω αυτή την άσκηση σωστά 178

179 179

180 Ανθρωπιστικές θεωρίες µάθησης Carl Rogers 180

181 Ανθρωπιστική θεωρία ή προσωποκεντρική ή ελεύθερη, ή ανοικτή Επηρεασµένη από την ψυχοθεραπεία και τις ανθρωπιστικές προσεγγίσεις της ψυχολογίας Προσωποκεντρική προσέγγιση στη θεραπεία και στη µάθηση 181

182 Παραδοχές Υπάρχουν δύο είδη µάθησης: Γνωστική (cognitive), είναι σχετικά ασήµαντη, ακαδηµαϊκή γνώση, όπως το πλούσιο λεξιλόγιο, υπολογιστικούς πίνακες, κοκ Εµπειρική (experiential): πολύ σηµαντική, εφαρµοσµένη, όπως το να ξέρεις να επισκευάσεις µια µηχανή Βασική διαφορά είναι ότι η εµπειρική γνώση αναδεικνύει τις ανάγκες και τις επιθυµίες του µαθητή: προσωπική εµπλοκή, προσωπική ενεργοποίηση, αυτό-αξιολόγηση, διεισδυτική µάθηση 182

183 Βασικές αρχές ανθρωπιστικής θεωρίας: Η ικανότητα και η διάθεση για µάθηση υπάρχει Ο ρόλος του δασκάλου είναι να διευκολύνει τη διαδικασία µάθησης 183

184 Ο ρόλος του δασκάλου Δηµιουργεί ένα θετικό κλήµα για µάθηση Ορίζει τους σκοπούς της µάθησης Οργανώνει και διευκολύνει την πρόσβαση σε πηγές Εξισορροπεί τα διανοητικά και συναισθηµατικά στοιχεία στη διαδικασία της µάθησης Μοιράζεται συναισθήµατα και σκέψεις µε τους µαθητές χωρίς να τους τα επιβάλει 184

185 Στη διαδικασία της µάθησης: Οι µαθητές συµµετέχουν ολοκληρωτικά και έχουν έλεγχο πάνω στη φύση της µάθησης και στην κατεύθυνσή της Οι µαθητές βρίσκονται αντιµέτωποι µε πρακτικά, κοινωνικά, προσωπικά ή ερευνητικά προβλήµατα Η διαδικασία αυτό-αξιολόγησης είναι η βασική µέθοδος αποτίµησης της επιτυχίας ή της προόδου 185

186 παράδειγµα: ένας µαθητής µπορεί να έχει σαν στόχο του να βγάλει πολλά χρήµατα. Αυτό θα τον έφερνε κοντά στο να ασχολείται µε οικονοµικά προβλήµατα, µαθηµατικά, να αναζητά γνώσεις που να αφορούν τις επενδύσεις και να µην ασχολείται ιδιαίτερα µε τη λογοτεχνία ή την ιστορία 186

187 Situated Learning J. Lave 187

188 Η µάθηση είναι Γνώση: απόκτηση ή συµµετοχή? Μία λειτουργία που συµβαίνει σε συγκεκριµένο πλαίσιο, κατάσταση Η µάθηση στο σχολείο είναι αφηρηµένη και έξω από κάθε πλαίσιο γι αυτό και είναι δύσκολη για τους µαθητές Αλληλεπίδραση µε την κοινότητα Κοινότητα / µαθητεία Vygotsky (cognitive apprenticeship) 188

189 Situated Learning Χρήση εργαλείων Λύση προβληµάτων στο πραγµατικό τους πλαίσιο Η διδασκαλία πρέπει να προσφέρει προβλήαµατα και πληροφορίες σε αυθεντικό πλαίσιο Περιβάλλοντα µάθησης, ρεαλιστικά µαθηµατικά 189

190 Κριτική Υπάρχει µεταφορά γνώσης; Ποια διάνυα έφτιαξε αυτά τα εργαλεία εξ αρχής; Υπάρχουν νοητικές αναπαραστάσεις / νοητικές διεργασίες γενικώς; Συµπεριφορισµός; 190

191 Η παρουσίαση αυτή έγινε στα πλαίσια του προγράµµατως επιµόρφωσης εκπαιδευτικών του ΟΕΠΕΚ µε τίτλο «Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις για την ανάπτυξη Κριτικής-Δηµιουργικής Σκέψης» για τις ανάγκες των διαλέξεων που αφορούσαν µια κριτική παρουσίαση των θεωριών µάθησης και µια παρουσίαση των σύγχρονων µεθόδων εκπαίδευσης. Για της ανάγκες την παρουσίασης χρησιµοποιήθηκε υλικό από το βιβλίο της καθ. Στέλλας Βοσνιάδου «Εισαγωγή στην ψυχολογία», Τόµος Α, εκδόσεις Guttenberg, από το συνοδευτικό υλικό για τους επιµορφούµενους του παραπάνω προγράµµατως σε επιστηµονική επιµέλια Βασίλη Κουλαϊδή και από πληροφορίες από το internet. Ένα πιο αναλυτικό υλικό για την ψυχολογία µπορείτε να βρείτε στις διαλέξεις του µαθήµατος «Γνωστική Ψυχολογία» του ΜΠΣ Διδακτικής των Μαθηµατικών µε διδάσκουσα τη Σ. Βοσνιάδου εδώ: όπου µπορείτε να βρείτε και την ίδια την παρουσίαση 191

192 Για µια συνοπτική παρουσίαση θεωριών που αφορούν την ψυχολογία και τη µάθηση: 192

Μάθηση. Η σχολή του Συμπεριφορισμού

Μάθηση. Η σχολή του Συμπεριφορισμού Μάθηση Η σχολή του Συμπεριφορισμού ...σαν ορισμός Ψυχολογία είναι η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συμπεριφορά και τη νόηση κυρίως των ανθρώπων αλλά και των άλλων έμβιων όντων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία

Εισαγωγή στην Ψυχολογία Εισαγωγή στην Ψυχολογία ...σαν ορισµός Ψυχολογία είναι η επιστήµη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συµπεριφορά και τη νόηση κυρίως των ανθρώπων αλλά και των άλλων έµβιων όντων Συµπεριφορά:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία

Εισαγωγή στην Ψυχολογία 1 Εισαγωγή στην Ψυχολογία ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2 Θέµατα Ορισµού Η ψυχολογία είναι η επιστήµη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συµπεριφορά και της νοητικές διεργασίες κυρίως των ανθρώπων αλλά και των

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Σκο κ π ο ο π ί ο ί τ ης Ε κπαί α δ ί ε δ υ ε σ υ η σ ς η Φυσ υ ι σ κ ι ώ κ ν ώ ν Ε πιστ σ η τ μ η ώ μ ν

Σκο κ π ο ο π ί ο ί τ ης Ε κπαί α δ ί ε δ υ ε σ υ η σ ς η Φυσ υ ι σ κ ι ώ κ ν ώ ν Ε πιστ σ η τ μ η ώ μ ν Σκοποί της Εκπαίδευσης Φυσικών Επιστημών Βασικές Θεωρίες Μάθησης των Φυσικών Επιστημών Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η θέση των Φ.Ε και της Γεωλογίας Φυσικές επιστήμες Γεωλογία 1 Εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός

Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός 3 ο Κεφάλαιο Κόμης, Β. (2004), Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών 1/46 Σκοπός Μπιχεβιορισμός Η συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011. Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα:

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011. Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011 Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα: α) Πτυχιούχοι Τμημάτων Α.Ε.Ι. εσωτερικού και ισοτίμων ιδρυμάτων του

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ»

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ Α. ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» - Κρυπτογραφία είναι - Κρυπτανάλυση είναι - Με τον όρο κλειδί. - Κρυπτολογία = Κρυπτογραφία + Κρυπτανάλυση - Οι επιστήµες αυτές είχαν

Διαβάστε περισσότερα

Προσοχή. Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος.

Προσοχή. Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος. Προσοχή Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος. Ηπροσοχήεµπλέκεται στην επιλογή των στοιχείων του περιβάλλοντος που επιθυµούµε να επεξεργαστούµε, και παράλληλα στην αγνόηση στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητηριακή αντίληψη. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Αισθητηριακή αντίληψη. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Αισθητηριακή αντίληψη Η αντίληψη είναι η διαδικασία µέσω της οποίας οι πληροφορίες που έρχονται από το περιβάλλον ερµηνεύονται για να σχηµατίσουν αντικείµενα, γεγονότα, πρόσωπα, κ.λ.π. Δηµόκριτος: οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Αναπηρίας. Αντί προλόγου:

Γλωσσάρι Αναπηρίας. Αντί προλόγου: Γλωσσάρι Αναπηρίας Αντί προλόγου: Το γλωσσάρι συντάχθηκε με κύριο στόχο την ενημέρωση του ευρύτερου κοινού, όσον αφορά το σύνδρομο Down, αλλά και τα δικαιώματα των παιδιών με αναπηρία. Δυστυχώς η κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Γνωσιακή Επιστήµη: Η Νέα Επιστήµη του Νου. Επιµέλεια Στέλλα Βοσνιάδου

Γνωσιακή Επιστήµη: Η Νέα Επιστήµη του Νου. Επιµέλεια Στέλλα Βοσνιάδου Γνωσιακή Επιστήµη: Η Νέα Επιστήµη του Νου Επιµέλεια Στέλλα Βοσνιάδου 1 Πρόλογος ΜΕΡΟΣ Α ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο 1 Τι Είναι Λοιπόν η Γνωσιακή Επιστήµη; Μία Ιστορική Προσέγγιση. Στέλλα Βοσνιάδου Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία «Μετάφραση και προσαρμογή του Goodenough-Harris. Drawing Test (Harris, 1963) στα ελληνικά. Πιλοτική χορήγηση σε τριάντα περιπτώσεις παιδιών προσχολικής ηλικίας». Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη. οι οντογενετικές αλλαγές

Ανάπτυξη. οι οντογενετικές αλλαγές Ανάπτυξη οι οντογενετικές αλλαγές Η ψυχολογία της ανάπτυξης Η ψυχολογία της ανάπτυξης µελετά τις αλλαγές στη συµπεριφορά και νόηση µε την ηλικία από τη σύλληψη έως το θάνατο Μελετά οντογενετικές αλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%)

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%) ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 2Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 70 ΔΑΣΚΑΛΩΝ http://edu.klimaka.gr ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση παιδιών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος. Δρ. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Λέκτορας Ενιαίας Εκπαίδευσης

Εκπαίδευση παιδιών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος. Δρ. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Λέκτορας Ενιαίας Εκπαίδευσης Εκπαίδευση παιδιών με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος Δρ. Αναστασία Χ Γιαννακού Ειδική Παιδαγωγός Λέκτορας Ενιαίας Εκπαίδευσης Πώς νοιώθω όταν μου ανακοινώσουν ότι στη τάξη μου θα φοιτά παιδί με Δ.Α.Φ. Πανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους. Οργανώνεται από

Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους. Οργανώνεται από Διετές εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2013-2014 Η Θεραπεία Συμπεριφοράς στις Διαταραχές Άγχους Οργανώνεται από Το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ.) Την Α Ψυχιατρική Κλινική του

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ!

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ! ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ! Ιστορικό ΕΤΗ ΣΤΑΘΜΟΙ 1973 1977 1987 1998 ΙΔΡΥΣΗ ΠΚ ΜΕ ΕΔΡΑ ΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ 1 o ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 1 ο ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες για τη µάθηση 1.0. Τι είναι µάθηση

Θεωρίες για τη µάθηση 1.0. Τι είναι µάθηση Θεωρίες για τη µάθηση 1.0. Τι είναι µάθηση Η µάθηση είναι ένα σύνθετο εσωτερικό βιολογικό και πνευµατικό φαινόµενο που έχει µελετηθεί από διάφορους κλάδους της επιστήµης όπως ψυχολογία, παιδαγωγική, φυσιολογία,

Διαβάστε περισσότερα

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠPOΛOΓOΣ........................................... 15 EIΣAΓΩΓIKA ΣXOΛIA................................. 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 23-104 Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚH ΥΣΤEΡΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚH ΑΝΑΔΡΟΜH ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟI

ΝΟΗΤΙΚH ΥΣΤEΡΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚH ΑΝΑΔΡΟΜH ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟI ΝΟΗΤΙΚH ΥΣΤEΡΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚH ΑΝΑΔΡΟΜH ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟI Ξεκινώντας από τη μελέτη της έννοιας της νοητικής υστέρησης θα δώσουμε έναν αρχικό ορισμό : «Ο αποδεκτός από την κυβέρνηση όρος για τη νοητική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή: ΑυτοοργΑνωση, AνΑδυση και ΠολυΠλοκοτητΑ κεφάλαιο 1: ΜοριΑκη BιολογιΑ και EΠιστηΜΕσ τησ ΠληροφοριΑσ

Εισαγωγή: ΑυτοοργΑνωση, AνΑδυση και ΠολυΠλοκοτητΑ κεφάλαιο 1: ΜοριΑκη BιολογιΑ και EΠιστηΜΕσ τησ ΠληροφοριΑσ Περιεχόμενα Περιεχόμενα Εισαγωγή: Αυτοοργάνωση, Aνάδυση και Πολυπλοκότητα... 15 Πώς μπορούν τα πράγματα να αυτοοργανώνονται;... 15 Προσπάθεια να δοθεί ένας προκαταρκτικός ορισμός της αυτοοργάνωσης...18

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία. Εκπαίδευση Επιμορφωτών ΠΑΚΕ ΕργΦΕΤΠ/ΠΤΔΕ/ΠΑ

Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία. Εκπαίδευση Επιμορφωτών ΠΑΚΕ ΕργΦΕΤΠ/ΠΤΔΕ/ΠΑ Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία Εκπαίδευση Επιμορφωτών ΠΑΚΕ ΕργΦΕΤΠ/ΠΤΔΕ/ΠΑ Ενότητα 2 Σύγχρονες αντιλήψεις για τη μάθηση και τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης. ΤσαφάρηΠαρασκευή, ΛογοθεραπεύτριαΤ.Ε. Ιατρική Εταιρία Ελλογον Τι είναι το πραγματολογικό προφίλ; οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25. Κεφάλαιο 2. Είδη συμβουλευτικής ψυχολογίας... 51. Πρόλογος... 19 Περιεχόμενα Πρόλογος... 19 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή... 25 Ορισμός... 25 Ιστορική εξέλιξη... 30 Η ανάπτυξη της συμβουλευτικής ψυχολογίας στην Ελλάδα... 40 Θέματα που απασχολούν τη συμβουλευτική ψυχολογία...

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής

Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής Ερωτήσεις Αθλητικής Ψυχολογίας Σχολή Προπονητών Γυμναστικής 1. Το ερευνητικό αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας έχει (α) ψυχοφυσιολογική κατεύθυνση (β) γνωστικο-συμπεριφορική κατεύθυνση (γ) κοινωνικο-ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Πηγές πληροφόρησης : συνέντευξη γονέων, ανταλλαγή απόψεων με άλλους ειδικούς, που ασχολούνται με το παιδί, άτυπη παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων συμπεριφοράς, αποτελέσματα παιδαγωγικής αξιολόγησης.

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα