ª π π À π π π π ª π π π ø ƒø ø ø ø. Η πολιτική για την Παιδεία και τα «αγκάθια»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ª π π À π π π π ª π π π ø ƒø ø ø ø. Η πολιτική για την Παιδεία και τα «αγκάθια»"

Transcript

1 Χρόνος 23ος Αρ. Φύλλου 264 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΕΥΡΩ: 0,02 Λυκαβηττού 2 Τ.Κ Αθήνα ΚΩ ΙΚΟΣ: 1398 ª π π À π π π π ª π π π ø ƒø ø ø ø Γιορτινό «πακέτο» µε προτάσεις για βιβλία και θεατρικές παραστάσεις Το.Σ της Οµοσπονδίας µας και οι υπεύθυνοι της συντακτικής οµάδας της ς ηµήτρης Τρίπκος και Μόνα Αµανατίδου σας ευχόµαστε καλές γιορτές και ευτυχισµένο το Η πολιτική για την Παιδεία και τα «αγκάθια» Φιλόδοξα σχέδια για όλο το φάσµα της εκπαίδευσης, την εισαγωγή στα Πανεπιστήµια και την πολυγλωσσία στα σχολεία έχει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, αλλά τα προβλήµατα που φαίνεται ήδη να αντιµετωπίζει είναι πάρα πολλά. Ξεκινώντας από το δηµοτικό, το Υπουργείο Παιδείας έφάρ- µοσε φέτος τη λειτουργία 800 δηµοτικών σχολείων µε αναµορφωµένο πρόγραµ- µα, και έχει στόχο µέχρι το 2013 να γενικεύσει την ε- φαρµογή του στο σύνολο της πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. Στο µεταξύ όµως, ήδη άρχισαν να διαφαίνονται τα πρώτα προβλήµατα όπως προκύπτει από σύσκεψη που έκαναν σύλλογοι δασκάλων της Αττικής, οι οποίοι χαρακτήρισαν το µοντέλο αυτό, πρωτοφανές. Ξεκινώντας από το δηµοτικό, το Υπουργείο Παιδείας έφάρµοσε φέτος τη λειτουργία 800 δηµοτικών σχολείων µε αναµορφωµένο πρόγραµµα, και έχει στόχο µέχρι το 2013 να γενικεύσει την εφαρµογή του στο σύνολο της πρωτοβάθ- µιας εκπαίδευσης. Στο µεταξύ όµως, ήδη άρχισαν να διαφαίνονται τα πρώτα προβλήµατα όπως προκύπτει από σύσκεψη που έκαναν σύλλογοι δασκάλων της Αττικής, οι οποίοι χαρακτήρισαν το µοντέλο αυτό, πρωτοφανές. Το εν λόγω πρόγραµµα εισάγει 11 ξεχωριστά διδακτικά αντικείµενα για τις δύο πρωτες τάξεις του δη- µοτικού, 13 για τις δύο µεσαίες και 15 για την Πέ- µπτη και Έκτη τάξη του δη- µοτικού, γεγονός το οποίο επιβαρύνει τα παιδιά µε 1274 ώρες υποχρεωτικής διδασκαλίας το χρόνο, τη στιγµή που ο µέσος όρος του ΟΟΣΑ, είναι 769 ώρες το χρόνο. Οι εκπαιδευτικοί τονίζουν ότι το αναµορφω- µένο αυτό πρόγραµµα για τα δηµοτικά όχι µόνο δε βοηθάει τα παιδιά, αλλά τα συνθλίβει κάτω από το βάρος του καθηµερινού ε- πτάωρου. Επίσης, τα παιδιά αντί να πηγαίνουν στα σπίτια τους µε λιγότερες υ- ποχρεώσεις επιστρέφουν κουρασµένα και µε περισσότερο διάβασµα για την ε- πόµενη ηµέρα. Πρόβληµα έχει προκύψει φέτος και µε τις ξένες γλώσσες, λόγω των περικοπών στις δαπάνες για την εκπαίδευση. Ενώ αρχικά υπήρχε ο φιλόδοξος στόχος που θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την πολυγλωσσία, φέτος σε πάρα πολλά σχολεία δεν διδάσκονται τα ιταλικά και τα ισπανικά παρά µόνο σε ελάχιστες τάξεις, παρά το γεγονός ότι οι µαθητές και οι γονείς είχαν εκδηλώσει σοβαρό ενδιαφέρον για τη διδασκαλία τους. Συνέχεια σελ. 2 ΘΕΜΑ Τα οφέλη από την είσοδο µεταναστών σε µια χώρα Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ κ. ΓΡΗΓΟΡΗ ΖΑΡΩΤΙΑ Η ΣΤΟ 28ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ PALSO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Εκδήλωση στο πλαίσιο του Μoney Show 2010 ΑΡΘΡΟ ÛÂÏ. 6-9 ÛÂÏ. 17 Ερωτηµατολόγιο για την αξιολόγηση της ποιότητας του µαθήµατος ÛÂÏ. 15 ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ-ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ Υποχρεώσεις Ιανουαρίου και απαντήσεις στα δικά σας ερωτήµατα ÛÂÏ. 18

2 2 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Θέµατα Συνέχεια από σελ. 1 Φέτος περιορίστηκαν οι διορισµοί στους αντίστοιχους εκπαιδευτικούς µε αποτέλεσµα οι µαθητές που είχαν ε- πιλέξει τα ιταλικά και τα ι- σπανικά να αναγκάζονται να αλλάξουν επιλογή και να κάνουν άλλες γλώσσες. Οι σύλλογοι των καθηγητών ιταλικής και ισπανικής διαµαρτύρονται στο Υπουργείο Παιδείας για τον περιορισµό των διορισµών αλλά λύση δεν έ- χει βρεθεί. Στα µέσα του Νοεµβρίου σε 21 διευθύνσεις δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης τα κενά καθηγητών ιταλικής υπερβαίνουν τα 100. Σε όλη την Ελλάδα έχουν προσληφθεί 33 µόνιµοι καθηγητές και 23 αναπληρωτές, ενώ οι ανάγκες για καθηγητές ιταλικής είναι τεράστια αφού πάνω από παιδιά είχαν ζητήσει πέρυσι να διδακτούν τη γλώσσα αυτή. Ο σύλλογος των καθηγητών της ιταλικής αναφέρει ό- τι για φέτος η ζήτηση είχε αυξηθεί κατακόρυφα, σε ποσοστό που φτάνει σε τουλάχιστον µαθητές. Κατόπιν αυτών, είναι λογικό τα κέντρα ξένων γλωσσών αγγλικής να ανθίζουν και όχι να µαραζώνουν, όπως δήλωνε η Υπουργός Παιδείας. Όπως φαίνεται τα σχέδια του Υπουργείου Παιδείας για την πολυγλωσσία στα σχολεία θα έχουν την ίδια τύχη που είχε και η Πρόσθετη ιδακτική Στήριξη (Κρατικά Φροντηστήρια), τα οποία φέτος εξαφανίστηκαν από τα σχολεία, αφού τα ποσά από το αντίστοιχο Κοινοτικό Πρόγραµ- µα τελείωσαν. Η πολιτική για την Παιδεία και τα «αγκάθια» Όσο αφορά στις αλλαγές που προωθεί το Υπουργείο Παιδείας για την εισαγωγή στα πανεπιστήµια και στα ΤΕΙ, µε το σύστηµα του Εθνικού Απολυτηρίου, και εδώ, όπως δείχνουν τα πράγµατα τα σχέδια της Κυβέρνησης θα οδηγήσουν στο φαινόµενο να εισάγονται λιγότεροι νέοι στα ΑΕΙ. Συνεπώς, ο δρόµος για την εισαγωγή στα ΑΕΙ θα είναι στρωµµένος µε δυσκολίες και φυσικά για άλλη µια φορά τα φροντηστήρια θα είναι αυτά που θα αναλάβουν την υποστήριξη των µαθητών ως προς την πρετοιµασία τους για τα ΑΕΙ. Το Εθνικό Απολυτήριο, θα χορηγείται στους απόφοιτους του Λυκείου που θα έχουν επιτύχει κατά µέσο όρο τουλάχιστον βαθµολογία ίση µε το 50% στις εξετάσεις Εθνικού Επιπέδου, οι οποίες θα γίνονται ως εξής: Σε µαθήµατα γενικής παιδείας της Β τάξης τα οποία µπορεί να είναι η Νεοελληνική Γλώσσα, η ιστορία, τα µαθηµατικά, η φυσική, η χη- µεία και η ξένη γλώσσα. Στα µαθήµατα γενικής παιδείας της Γ τάξης και σε δύο ή τρία µαθήµατα επιλογής της ίδιας τάξης. Κατόπιν η εισαγωγή στα πανεπιστήµια θα γίνεται (µε Αµερικάνικο στύλ) πράγµα που σηµαίνει ότι όσοι θα µπαίνουν στα α- νώτατα ιδρύµατα θα περνούν από τελική αξιολόγηση, από τα ίδια τα ιδρύµατα, έτσι ώστε να βρεθούν σε κάποιο τµήµα. Ο στόχος του Υπουργείου είναι να οικοδοµήσει ένα σύστηµα εισαγωγής που θα µοιάζει στο International Baccalaureate. Θα είναι δηλαδή ένα «διετές λύκειο», το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να ασχολούνται µε µικρό αριθµό µαθηµάτων και περιορισµένη διδακτέα ύλη. Ταυτόχρονα τα παιδιά θα πρέπει να κάνουν έρευνες και εργασίες που θα βασίζονται στην κριτική σκέψη και την ικανότητα σύνθεσης, έτσι ώστε στο τέλος να µπορούν να ανταποκριθούν στο νέο εξεταστικό σύστηµα. Ένα ακόµα θέµα που απασχολεί το Υπουργείο Παιδείας είναι αυτό της παραπαιδείας και τα «ιδιαίτερα» από καθηγητές που απασχολούνται στα δηµόσια και ιδιωτικά σχολεία της χώρας. Οι γονείς καταγγέλλουν τέτοια φαινόµενα, ενώ η Οµοσπονδία Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος (ΟΕΦΕ), έχει ήδη καταθέσει φάκελο στο Υπουργείο ζητώντας να ε- φαρµοστεί ο νόµος που προβλέπει αυστηρές ποινές- από φυλάκιση µέχρι και οριστική παύση, ενώ ορισµένες από αυτές τις καταγγελίες είναι ήδη στα χέρια της δικαιοσύνης. Για παράδειγµα, η Εισαγγελία Πρωτοδικών της Ρόδου, διερευνά εάν είναι βάσιµες οι καταγγελίες που αφορούν σε 4 καθηγητές δη- µόσιων σχολείων που εµφανίζονται ακόµα και να εκβιάζουν µαθητές να παρακολουθήσουν τα ιδιαίτερα µαθήµατα που αυτοί παραδίδουν. Το θέµα της παραπαιδείας για πρώτη φορά θα α- ποτελέσει αντικείµενο διερεύνησης και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, συζήτηση µάλιστα που έχει προγραµµατιστεί να γίνει στις Βρυξέλλες, στις αρχές εκεµβρίου. Το Υπουργείο Παιδείας από την πλευρά του δεν έχει καταλήξει πως θα αντιµετωπίσει το φαινόµενο αυτό και τους εκπαιδευτικούς οι οποίοι καταχρώνται τη θέση τους για να πιέσουν µαθητές για ιδιαίτερα µαθήµατα, αφού υπάρχει και µια κατηγορία εκπαιδευτικών που κάνει ιδιαίτερα αλλά σε µαθητές και σε περιοχές εκτός από τον βασικό τόπο εργασίας τους. ΕΥΒΟΙΑ Εκπαιδευτικό ταξίδι στην Αγγλία Στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Εκπαιδευτικού Προγράµµατος Leonardo da Vinci και µε αρωγό το Επιµελητήριο Ευβοίας ο Σύνδεσµος Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών Ν.Ευβοίας πραγµατοποίησε 15/ηµερο εκπαιδευτικό ταξίδι στην Αγγλία για τα µέλη του, το Ιανουάριο και τον Απρίλιο Και τα δύο γκρουπ είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν µαθήµατα και να γνωρίσουν καινούργιες µεθόδους διδασκαλίας (π.χ διαδραστικό πίνακα, εφαρµογές internet κ.α) σε κολλέγια και Πανεπιστήµια του Λονδίνου.

3 3 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Θέµατα Seminar Days by Edexcel for the Revised Version PTE General by Edexcel January 2011 London Exams Hellas is organizing a seminar tour in order to update and teachers about the revised version PTE General that will be in effect from May The Academic Consultant London Exams Hellas, Mr Nick Michelioudakis will inform teachers about: The revised PTE General (awarded by Edexcel) - Simpler, Friendlier, Kinder What are the changes to the PTE General Tests? All you need to know about how the new format makes them simpler, friendlier and kinder to the candidates. Town Date Venue Karditsa Tuesday, 11 January 2011 Hotel Kierion Trikala Wednesday, 12 January 2011 Hotel Aeton Melathron Larisa Thursday, 13 January 2011 Hotel Divani Palace Larisa Veroia Monday, 17 January 2011 Hotel Aiges Melathron Kozani Tuesday, 18 January 2011 Hotel Tselikas Katerini Wednesday, 19 January 2011 Epimelitirio Pierias Kastoria Thursday, 20 January 2011 Hotel Resort Thessaloniki Monday, 24 January 2011 Hotel Electra Palace Chalkidiki Tuesday, 25 January 2011 Dimotiko Theatro N. Moudanion Kilkis Wednesday, 26 January 2011 Epimelitirio Kilkis Serres Thursday, 27 January 2011 Hotel Philippos Xenia ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ιηµερίδα στα Χανιά Σας ενηµερώνουµε ότι ο Σύλλογος PALSO Χανίων θα πραγµατοποιήσει διηµερίδα Σάββατο 11 και Κυριακή 12 Ιουνίου 2011 µε θέµα «Πολυπολιτισµική Κοινωνία» και όχι 4 και 5 Ιουνίου που είχαµε πει αρχικά. Για το.σ. Η Πρόεδρος, Παιδάκη-Βλαζάκη Ελένη Ο Γραµµατέας, Κοντουδάκης Αντώνης ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ Εξετάσεις LAAS (PALSO) και Edexcel Σε πλήρη ετοιµότητα βρίσκονταν η Οµοσπονδία αλλά και οι Σύλλογοι για την προετοιµασία των εξετάσεων εκεµβρίου LAAS (PALSO) και EDECXEL, την ώρα που η όδευε στο τυπογραφείο. Η εµπειρία και το κύρος της PALSO α- ποτελούν εγγύηση και για τις εξετάσεις, που αναµένονταν να είναι καθ όλα άψογες και χωρίς προβλήµατα. Ρεπορτάζ από τις εξετάσεις εκεµβρίου θα φιλοξενήσουµε στο επόµενο φύλλο της εφηµερίδας µας.

4 4 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Άρθρο Μητρική γλώσσα ΓΡΑΦΕΙ Η ΡΑΝΙΑ ΑΝΤΩΝΙΟΥ (ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΙΤΑΛΙΚΩΝ, ΑΠΟΦΟΙΤΟΣ Α.Π.Θ.) Η απόκτηση της µητρικής γλώσσας είναι ένα από τα βασικότερα θέµατα που έχουν απασχολήσει την επιστήµη. Πρόκειται για ιδιότητα έµφυτη ή επίκτητη; Χιλιάδες χρόνια πριν οι πρώτοι άνθρωποι ζούσαν σε µικρές περιπλανώµενες οµάδες όπως τα ζώα. Η α- νάγκη όµως για επιβίωση ενεργοποίησε το άτοµο να διαφοροποιήσει τα αναπνευστικά του όργανα και να µετατρέψει τους άναρθρους ήχους σε έναρθρο λόγο, και έτσι α- ναβάθµισε ποιοτικά και ποσοτικά την επικοινωνία του. Πριν τη γένεση της Γλωσσολογίας, οι αντιλήψεις των ανθρώπων για τη γλώσσα ήταν αβάσιµες και όχι τεκµηριωµένες. Κατά τους ιστορικούς χρόνους της ελληνικής αρχαιότητας ο Έλληνας φιλόσοφος Επίκουρος είχε διατυπώσει την άποψη ότι η γλωσσική ικανότητα ήταν συνέπεια της σωµατικής και ψυχικής κατάστασης, όπως η όραση και η ακοή. Κατά τον Μεσαίωνα ο Γερµανός Χέρντερ εναντιώθηκε στις αφελείς µέχρι τότε ερµηνείες και υποστήριξε ότι η γλώσσα είναι δώρο της φύσης (1772). Την ίδια αυτή άποψη επεξεργάστηκε και ο Γ. φον Χούµπολτ στα συµπεράσµατα του οποίου βασίζονται οι σύγχρονες θεωρίες. Η απόκτηση της µητρικής γλώσσας εποµένως έχει αποτελέσει αντικείµενο επιστηµονικών ε- ρευνών εδώ και πολλά χρόνια. Μέχρι προσφάτως, τη δεκαετία του 1970 επικρατούσε η άποψη ότι τα παιδιά µαθαίνουν να µιλάνε ε- πειδή µιµούνται την οµιλία των ενηλίκων και γιατί ενισχύονται από τους ενήλικες όταν µιλάνε σωστά. Έτσι το εξήγησε ο B. F. Skinner, χρησιµοποιώντας την Ενεργό Συντελεστική Μάθηση, υποστηρίζοντας ότι η γλώσσα µαθαίνεται µε θετική ενίσχυση και έλλειψη θετικής ενίσχυσης. Η θετική ενίσχυση πριµοδοτεί το παιδί να επαναλάβει τη λεκτική συµπεριφορά και αντίστοιχα η αρνητική ώστε να µην την επαναλάβει. Ταυτόχρονα χρησιµοποίησαν ως επιχειρήµατα για τη θεωρία τους ότι παιδιά που δεν ήρθαν σε επαφή µε τη γλώσσα µέχρι την κρίσιµη ηλικία της ήβης,δεν την έµαθαν σε ικανοποιητικό βαθµό, παρά τις προσπάθειες γιατρών, ψυχολόγων και γλωσσολόγων. Αυτή λοιπόν ήταν κατά βάση η άποψη των Συ- µπεριφοριστών ή Εµπειριοκρατών, που θεωρούσαν ότι το παιδί είναι άγραφος χάρτης (tabula rasa) και η µάθηση πραγµατώνεται µέσω της επανάληψης και της διόρθωσης. Και πράγµατι πάνω στη συµπεριφοριστική θεωρία µπορούν να βρουν εξήγηση περιπτώσεις παιδιών που βρέθηκαν εγκαταλελειµµένα σε ζούγκλα και δεν άρθρωσαν ποτέ ανθρώπινο λόγο παρά µόνο άναρθρες κραυγές όπως τα ζώα. Παρόµοια εξήγηση µπορεί να δοθεί σε περιπτώσεις παιδιών που γεννήθηκαν µε ολική απώλεια ακοής, που έχει ως άµεσο επακόλουθο την παντελή έλλειψη έναρθρου λόγου. Την θεωρία της Κλασικής Εξαρτηµένης Μάθησης την υιοθέτησε και ο Albert Bandura, ο ο- ποίος την διεύρυνε και κατέληξε ότι τα παιδιά µαθαίνουν παρατηρώντας τους ενήλικες. Έτσι εξηγείται πως τα παιδιά επαναλαµβάνουν φράσεις ή λέξεις που άκουσαν από τους µεγάλους. Συµπέρανε λοιπόν ότι η µάθηση συντελείται µέσω της µίµησης και της παρατήρησης, δηλαδή ότι υπάρχει η συντελεστική µάθηση και ο νόµος του αποτελέσµατος, χωρίς να απορρίψει όµως και τον ρόλο της ενίσχυσης σε µιµητικές γλωσσικές συµπεριφορές. Η άποψη του Βandura ε- πιβεβαιώνεται αν παρατηρήσουµε πως τα παιδιά υιοθετούν τον επιτονισµό, ρυθµό και λεξιλόγιο της οικογένειάς τους. Στον άλλο αντίποδα βρίσκεται η άποψη των φυσιοκρατών, σύµφωνα µε τους οποίους η ύ- παρξη γραµµατικής δοµής και απεριόριστης δηµιουργικότητας είναι ίδιον της ανθρώπινης γλώσσας, κάτι που υποστήριξε, όπως προαναφέρθηκε ο Humboldt και ο Καρτέσιος. Ση- µαντικός εκπρόσωπος των φυσιοκρατών είναι ο γλωσσολόγος και ψυχολόγος Noam Chomsky, ο οποίος για να εξηγήσει την όλη διαδικασία της απόκτησης της γλώσσας, υποστήριξε ότι υπάρχει µια βιολογική προδιάθεση στον άνθρωπο, ένας Μηχανισµός Γλωσσικής Εκµάθησης (Language Acquisition Device), γνωστός ως L.A.D. (1965).Η θεωρία του Chomsky ενισχύθηκε και από τους ψυχογλωσσολόγους, οι οποίοι παρατήρησαν πως τα παιδιά πολλές φορές φτιάχνουν µόνα τους λέξεις ή φράσεις, δηλαδή µετασχηµατίζουν ό- σα γνωρίζουν και παράγουν νέες, που δεν έ- χουν ξανακούσει από τους γονείς και το περιβάλλον τους, πραγµατοποιώντας γλωσσικά άλµατα. Αυτή η Γενετική Μετασχηµατιστική Γραµµατική του Chomsky, δηλαδή ότι η γλωσσική ικανότητα είναι έµφυτη και απο-

5 5 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Άρθρο κοµµένη από ενισχύσεις και µιµήσεις, έγινε α- ποδεκτή και από άλλους επιστήµονες όπως ο Eric Lenneberg (1967) και έγινε ευρύτερα γνωστή ως Γενετική Προσέγγιση. Μέσα από αυτήν την πορεία κατέληξε σήµερα να υπάρχει η νοοκρατική άποψη (rationalism) που στηρίζεται στα παρακάτω επιχειρήµατα, βασισµένα στη Γενετική Μετασχηµατιστική Γλωσσολογική Θεωρία: -Κάθε άνθρωπος θα µάθει τουλάχιστον µία γλώσσα, άσχετα µε το βαθµό της ευφυϊας του -Το µικρό παιδί ακούει περιορισµένο αριθµό προτάσεων και ίσως όχι πάντα σωστών, αλλά κατορθώνει σε λίγα χρόνια να εσωτερικεύσει ένα ολόκληρο σύστηµα -Μαθαίνοντας τη µητρική γλώσσα επαναλαµβάνουµε λέξεις ή φράσεις, αλλά σύντοµα παράγουµε άλλες που δεν έχουµε ξανακούσει (παραγωγικότητα της γλώσσας) -Τα παιδιά συµβαίνει να δηµιουργούν δική τους «γλώσσα» µε σκοπό να συνεννοούνται µεταξύ τους χωρίς να γίνονται αντιληπτά από τους άλλους Προσαρµόζοντας τις αρχές του Αριστοτέλη θα µιλούσαµε για δυνάµει ύπαρξη και ενεργεία πραγµάτωση της γλωσσικής ικανότητας. Μεταξύ των δύο παραπάνω διαµετρικά αντίθετων αντιλήψεων κινείται και η άποψη των βιολόγων, οι οποίοι χαρακτήρισαν την ανθρώπινη γλώσσα ως ειδολογικά καθορισµένη δηλαδή, καθορισµένη από το ανθρώπινο βιολογικό είδος. Αυτή η άποψη στηρίζεται στο ότι οι άνθρωποι έρχονται στον κόσµο εφοδιασµένοι µε τα απαραίτητα όργανα (λάρυγγα, στοµατική κοιλότητα, φωνητικές χορδές, αρκετά ανεπτυγµένο το κέντρο οµιλίας στον εγκέφαλο κ.α.) και πιθανότατα λόγω των µικροδιαφορών στα όργανα αυτά, από φυλή σε φυλή, µέσω της εξελικτικής πορείας, να υπάρχει µια µικρή γενετική προδιάθεση για την ευκολότερη εκµάθηση της µητρικής γλώσσας. Για αυτούς τα κληρονοµηµένα και επίκτητα σχήµατα αλληλοεπενεργούν και αλληλοσυµπληρώνονται. Μια ακόµα οπτική έρχονται να προσθέσουν και οι ψυχολόγοι, οι οποίοι έχουν καταλήξει στο συµπέρασµα ότι τα παιδιά δε µιµούνται τυφλά την γλώσσα που ακούν, αλλά την αναλύουν και εξάγουν κανόνες και σε αυτό ακριβώς το φαινόµενο οφείλονται και λάθη υπεργενίκευσης, όπως π.χ. το πάρτι τα πάρτια, κατά το αγόρι τα αγόρια ή το παιδί τα παιδιά, κάτι το οποίο αποδείχτηκε και από την πειραµατική µελέτη της Berko, που απέδειξε ότι τα παιδιά εξάγουν παραγωγικούς κανόνες. Στο σηµείο αυτό θα βοηθούσε αν κάναµε αναδροµή στη βρεφική και προσχολική ηλικία ε- νός παιδιού για να αντιληφθούµε καλύτερα τη λειτουργία της απόκτησης της γλώσσας. Η γλωσσική παραγωγή λοιπόν αρχίζει µε άναρθρους ήχους που αυξάνονται σε συχνότητα και ποικιλία κατά τον 4 µε 7 µήνα. Τα βάβισµα αρχίζει τον 6 µε 7 µήνα, που είναι η επανάληψη συλλαβών. Γύρω στον 9 µε 12 µήνα πραγ- µατώνονται λεκτικές ανταλλαγές ακατανόητες, αλλά µε σωστό τονισµό και ρυθµό. Κατά τη µετάβαση στη γλωσσική περίοδο το παιδί δηµιουργεί ένα ιδιότυπο λεξιλόγιο που υποδηλώνει ότι έχει καταλάβει πως συνδέονται τα φωνήµατα για να παραχθούν λέξεις. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το παιδί, α- κολουθεί µια καθορισµένη πορεία στα νοή- µατα που θέλει να εκφράσει, ανεξάρτητα α- πό τη µητρική του γλώσσα. Τα νοήµατα που εκφράζονται είναι: Ύπαρξη Εξαφάνιση Επανάληψη Κτήση Τόπος Υποκείµενο- αντικείµενο Υποκείµενο πράξη Πράξη- αντικείµενο Ερώτηση ιαπολιτισµικές µελέτες επίσης έχουν δείξει ότι το ίδιο συµβαίνει και µε την κατάκτηση της γραµµατικής. Έτσι δίνεται ιδιαίτερη προσοχή από τα παιδιά στη σειρά που είναι τοποθετη- µένες οι λέξεις και µετά στις καταλήξεις τους. Τα στάδια από τα οποία διέρχεται ένα παιδί ό- ταν µαθαίνει τη γλώσσα είναι ίδια για όλες τις γλώσσες του κόσµου, γεγονός που καταδεικνύει την ετοιµότητα του οργανισµού να µάθει σταδιακά τη γλώσσα. Η ταχύτητα διέλευσης α- πό τα στάδια εξαρτάται κυρίως από τις διαδικασίες µάθησης και δεν είναι έµφυτη ικανότητα. Εποµένως η γλωσσική ανάπτυξη ακολουθεί µια καλά προκαθορισµένη πορεία, η οποία φαίνεται πως οφείλεται σε µια βιολογική προδιάθεση η οποία όµως επηρεάζεται και από περιβαλλοντικούς παράγοντες και κυρίως τον τρόπο µε τον οποίο µιλάνε οι ενήλικες. Τα ανθρώπινα όντα είναι «γενετικώς προγραµµατισµένα» να αναπτύξουν ένα σύνολο φωνητικών κανόνων. Η εφαρµογή ό- µως αυτού του συστήµατος αποτελεί αντικεί- µενο κλασικής ενεργής συντελεστικής και µιµητικής µάθησης όπως και άλλες συµπεριφορές στη ζωή του ανθρώπου ή ακόµα και της ευφυΐας, που κατά ένα ποσοστό οφείλεται στην κληρονοµικότητα αλλά και σε περιβαλλοντικές επιδράσεις. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Roman Jakobson, Tα µεγάλα ρεύµατα της γλωσσολογίας, Εκδόσεις Περιοδικού Θεσσαλική Εστία, Αθήνα. Εγκυκλοπαίδεια Επιστήµη και Ζωή, τόµος 4, εκδόσεις Χατζηιακώβου α.ε. Μπαµπινιώτης Γεώργιος, Θεωρητική Γλωσσολογία, Εισαγωγή στη σύγχρονη Γλωσσολογία, Αθήνα, Κλειώ Ριζούλη, ιδακτικές Σηµειώσεις, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη Πετρούνιας Ευάγγελος, ιδακτικές Σηµειώσεις, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Στέλλα Βοσνιάδου, Εισαγωγή στη ψυχολογία, Τόµος Α, Gutenberg, Αθήνα Σύγχρονη Ψυχολογία, Εκδόσεις Αλέξανδρος, 3ος τόµος, Φιλιππάκη Warburton Ειρήνη, Εισαγωγή στη θεωρητική γλωσσολογία, εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1992.

6 6 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Αφιέρωµα Τα οφέλη από την είσοδο µεταναστών σε µια χώρα Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Α.Π.Θ. κ. ΓΡΗΓΟΡΗ ΖΑΡΩΤΙΑ Η ΣΤΟ 28ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ PALSO Χαίροµαι ιδιαίτερα που βρίσκοµαι µεταξύ συναδέλφων εκπαιδευτικών, δασκάλων, γιατί θα ήθελα να ζητήσω την κατανόησή σας στο εξής: Είναι δεδοµένο όταν µιλάµε για κοινωνικοοικονοµικά θέµατα, ότι δε θα υπάρχει πλήρης ταύτιση απόψεων και συµφωνία σε ό,τι αναφέρει ο εισηγητής ή ο- ποιοσδήποτε συνοµιλητής του. Άλλωστε αυτό είναι και το ζητούµενο. Σκοπός µου σή- µερα δεν είναι να πω πράγµατα που θα µας βρουν όλους σύµφωνους, είναι ν αναδείξω την προσωπική µου, επιστηµονικά αν θέλετε δικαιολογηµένη ή όχι, γνώµη, ως προς το ζήτηµα της µετανάστευσης, καθώς και προσωπικές απόψεις ως προς το ρόλο που συγκεκριµένα µπορούν να παίξουν οι φορείς παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης ξένων γλωσσών στη χώρα µας, ειδικότερα σ αυτό το ζήτηµα. εν είναι νοµίζω καθόλου τυχαίο, µάλλον είναι ιδιαίτερα εύστοχο, το γεγονός ότι επιλέξατε αυτή τη συγκεκριµένη θεµατική ενότητα στη συγκεκριµένη χρονική συγκυρία για τη χώρα. Να σας θυµίσω κάτι: Η πρώτη ουσιαστική νοµοθετική πρωτοβουλία της νέας Κυβέρνησης, παρά το γεγονός ότι από την αρχή βρέθηκε στη µέση µιας έξαρσης χρηµατοπιστωτικής επίθεσης από τους διεθνείς κύκλους, ήταν να προχωρήσει ακριβώς στην ψήφιση του νόµου για τη µεταναστευτική πολιτική. εν είναι λοιπόν καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι το ζήτηµα αυτό µας απασχολεί σαν κοινωνία. Επιτέλους, πρέπει να το δούµε κατά- µατα, είναι ένα τεράστιο κοινωνικό φαινόµενο, τόσο διεθνώς, όσο και ειδικότερα στην περίπτωση της ελληνικής κοινωνία, ένα κοινωνικό φαινόµενο το οποίο λίγο πολύ µας έ- πιασε απροετοίµαστους. Η αλήθεια είναι ότι η παγκοσµιοποίηση α- ποτελεί πλέον ένα αδιαµφισβήτητο κεντρικό συστατικό στοιχείο της κοινωνικοοικονοµικής εξέλιξης. Μάλιστα είναι ένα στοιχείο το οποίο κάλλιστα θα µπορούσε να ο- δηγήσει στην ολική ανατροπή αυτού που γνωρίζουµε ως µεταβιοµηχανικό καπιταλιστικό µοντέλο ανάπτυξης και οικονοµικής δραστηριοποίησης. εν είναι βέβαια η πρώτη φορά που η διεθνοποίηση ως εξέλιξη των κοινωνιών, χαρακτηρίζει την ανθρωπότητα συνολικά ή τις ε- πιµέρους περιοχές. Και σε άλλες περιόδους, στην εξέλιξη της ανθρώπινης ιστορίας έχου- µε ανάλογες περιπτώσεις διεθνοποίησης. Είναι όµως η πρώτη φορά στο πλαίσιο της βιο- µηχανικής κοινωνίας που η παγκοσµιοποίηση θέτει υπό αµφισβήτηση τη βασική σχέση δόµησης του αστικού κράτους. Τη σχέση µεταξύ καπιταλιστικής οικονοµικής ανάπτυξης και εθνοκεντρικής κρατικής οντότητας. εν πρόκειται απλά για τη δηµιουργία νέων εθνικών συνειδήσεων, όπως ας πούµε στις ΗΠΑ πριν από περίπου δύο αιώνες, ή απλά για τη σύγκρουση κάποιων παλαιότερων ε- θνικών ταυτοτήτων µε νεότερες εθνικές ταυτότητες, όπως σε πολλά σχετικά σύγχρονα κεντροευρωπαϊκά κράτη, αλλά πρόκειται για την ουσιαστική ρήξη µεταξύ των ταξικών συµφερόντων και των εθνοκεντρικών αντιλήψεων. Αυτό δεν πρέπει να µας τροµάζει. Λέγοντας ότι η πολυπολιτισµική κοινωνία είναι η κοινωνία του µέλλοντος, δεν πάει να πει ότι ο καθένας από µας πρέπει να χάσει την εθνική του ταυτότητα ή τον τοπικό, γεωγραφικό, εθνολογικό, πολιτισµικό, αυτοπροσδιορισµό του. Συνεχίζουµε παρά το γεγονός ότι είµαστε Έλληνες, να είµαστε Πόντιοι, Θρακιώτες, Κρήτες ή οτιδήποτε άλλο. Συνεχίζουµε παρά το γεγονός ότι εντασσόµαστε σε µια ο- λοένα και πιο συνεκτικά µετεξελισσόµενη κοινωνία, αυτήν της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να είµαστε Έλληνες, και πολύ περισσότερο δε, θα συνεχίσουν να έχουνε αυτή την ταυτότητά µας όσοι το επιθυµούν, όσοι µεγαλώνουν και διαµορφώνουν κοινωνική α- ντίληψη µε αυτή την ταυτότητα, ακόµη και αν, ελπίζω κάποια στιγµή, και η δική µας κοινωνία αποκτήσει τα πολυπολιτισµικά χαρακτηριστικά που θ αποτελέσουν και τα συγκριτικά της πλεονεκτήµατα στην κοινωνία των εθνών. Είτε λόγω της διεθνοποίησης του κεφαλαίου που είναι η πρωταρχική δύναµη, είτε λόγω της κινητικότητας της εργασίας που είναι η δευτερεύουσα εξέλιξη που ακολουθεί τη διεθνοποίηση του κεφαλαίου, οι πολυπολιτισµικές κοινωνίες είναι το µέλλον, χωρίς όµως αυτό να σηµαίνει ότι προκύπτουν και εγκαθίστανται έτσι αυτόµατα και χωρίς δυσκολίες. ύο είναι οι πηγές των δυσκολιών στην εξέλιξη των πολυπολιτισµικών κοινωνιών και δυστυχώς και τις δυο χαρακτηρίζουν την ελληνική κοινωνία. Όταν βρισκόµαστε σε µια περίοδο κρίσεως κοινωνικής, οικονοµικής, πολιτικής, πολιτισµικής όπως δυστυχώς συµβαίνει στην πατρίδα µας αυτή τη στιγµή, και δεν εννοώ µόνο τον τελευταίο χρόνο, τότε πολλές κοινωνικές οµάδες έχουν ν αντιµετωπίσουν ιδιαίτερης έντασης οικονοµικές και πολιτικές δυσκολίες. Ως αποτέλεσµα, αναπτύσσονται πολλές διατοµεακές, διαταξικές αντιπαραθέσεις ή έχθρες µεταξύ κοινωνικών οµάδων, έχθρες τις οποίες κάλλιστα εξτρεµιστικοί κύκλοι µπορούν να εκµεταλλευθούν και ν α- ξιοποιήσουν πολιτικά. Την ίδια στιγµή, η Ελλάδα, εκτός από το γεγονός ότι βιώνει µια κατάσταση πολύπλευρης συστηµικής κρίσεως, έχει και το εξής χαρακτηριστικό: Είµαστε µια περιοχή που ιστορικά έχει διαµορφώσει µια αρκετά ι- σχυρή (και καλώς που την έχει διαµορφώσει) εθνική πολιτισµική ταυτότητα. Αυτά τα δύο στοιχεία είναι που δυσκολεύουν ιδιαίτερα την προοδευτική µετάβαση προς µια πολυπολιτισµική κοινωνία. υστυχώς, η Την ίδια στιγµή, η Ελλάδα, εκτός από το γεγονός ότι βιώνει µια κατάσταση πολύπλευρης συστηµικής κρίσεως, έχει και το εξής χαρακτηριστικό: Είµαστε µια περιοχή που ιστορικά έχει δια- µορφώσει µια αρκετά ισχυρή (και καλώς που την έχει διαµορφώσει) εθνική πολιτισµική ταυτότητα. Αυτά τα δύο στοιχεία είναι που δυσκολεύουν ιδιαίτερα την προοδευτική µετάβαση προς µια πολυπολιτισµική κοινωνία. ελληνική πολιτεία δεν κατάφερε µέχρι σήµερα, και νοµίζω έχουµε πολλά βήµατα να κάνουµε προς αυτή την κατεύθυνση, ν αναπτύξει ένα ολοκληρωµένο σχέδιο µεταναστευτικής πολιτικής, να δει ακριβώς τι ζητάει από τους µετανάστες, τι µπορεί να της δώσουν τα µεταναστευτικά ρεύµατα που περνάνε από τη χώρα, είτε µένουν σε αυτήν είτε ό- χι, και βεβαίως τι µπορεί και η ίδια να δώσει σε αυτά. Αλλά πριν περάσουµε σε αυτό το ερώτηµα, το οποίο θα µου δώσει τη δυνατότητα να πω πολύ συγκεκριµένες προτάσεις ως προς το ρόλο που έχουν να παίξουν οι σχολές ξένων γλωσσών σ αυτή την κατεύθυνση, θα ήθελα να µου επιτρέψετε, πολύ σύντοµα, να κάνουµε µια αναδροµή, µια προσπάθεια αναζήτησης θεωριών που εξηγούν το φαινόµενο της µετανάστευσης και µιλούν για τις όποιες επιπτώσεις έχει αυτό στις κοινωνίες υποδοχής των µεταναστών. Η βασική θεωρητική προσέγγιση που µιλάει για το φαινόµενο της µετανάστευσης και η ο- ποία τυγχάνει της ευρύτερης αποδοχής από τους κύκλους των οικονοµολόγων και των κοινωνικών επιστηµόνων, χωρίς αυτό βεβαίως να σηµαίνει ότι είναι και η πιο σωστή, είναι η νεοκλασική, στατική, ποσοτική ανάλυση των επιπτώσεων της µετανάστευσης. Κοντολογίς λέει το εξής: Θεωρεί ότι υπάρχει µια «τέλεια» λειτουργούσα αγορά εργασίας, µια «τέλεια» προσφορά και ζήτηση εργασίας, δηλαδή ο ανταγωνισµός στην τέλεια µορφή του, συνεχώς σε πλήρη απασχόληση, µε τους µισθούς να προσαρµόζονται αναλόγως προκειµένου να διασφαλίζεται η ύπαρξη ε- παρκών θέσεων εργασίας για όλους όσους θέλουν να εργασθούν. Σε µια τέτοια υποθετική κατάσταση, η εισροή µεταναστών σε µια χώρα θα προκαλέσει δυο πράγµατα: Αύξηση της κερδοφορίας των εργοδοτών και της ανταγωνιστικότητας της χώρας υποδοχής, ταυτόχρονα βέβαια µείωση των αποδοχών των εργαζοµένων. Αποδεικνύεται όµως ότι η µείωση της ευηµερίας της µιας οµάδας, είναι µικρότερη από τα οφέλη συνολικά της οικονοµίας, οπότε σε µια αόριστη και γενικόλογη προοπτική αναδιανοµής των οφελών, όλοι βγαίνουν λίγο πολύ κερδισµένοι. Αυτό µε πολύ απλοϊκό τρόπο παρατιθέµενο, αλλά νοµίζω στον πυρήνα της σκέψης των νεοκλασικών, είναι το επιχείρηµα το οποίο χρησιµοποιείται προκειµένου να προβληθεί η ανάγκη απελευθέρωσης της χωρικής µετακίνησης της εργασίας. Βέβαια, η συγκεκρι- µένη θεωρητική ανάλυση µπορεί κάλλιστα να εξηγήσει το τι συνέβαινε στην Αµερική των δύο προηγούµενων αιώνων ή στις κεντροευρωπαϊκές οικονοµίες στη µεταπολεµική περίοδο, αλλά δε µπορεί να εξηγήσει το τι συµβαίνει και πώς προκύπτει η σχετικά περιοριστική µεταναστευτική πολιτική πολλών χωρών τόσο στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσο και σε άλλες περιοχές του ανεπτυγµένου οικονοµικά δυτικού κόσµου. Γιατί εφ' όσον υποστηρίζουµε ότι η µετανάστευση είναι ένα ευρύτερο κοινωνικό καλό που προκαλεί καθαρά οφέλη για ό- λους, σε µια προοπτική αναδιανοµής µάλιστα αυτών, γιατί να υπάρχουν αντιρρήσεις και προστατευτικές δικλείδες που δηµιουργούν δυσκολίες στην πλήρη απελευθέρωση της ιστορικής µετακίνησης των εργαζο- µένων; Και το δεύτερο σχετικό ερώτηµα: Γιατί να είναι οι εκφραστές του εργατικού κινήµατος, αυτοί οι οποίοι συνήθως ιστορικά, παραδοσιακά υποστηρίζουν την απελευθέρωση της µετακίνησης των εργαζοµένων, αυτοί δηλαδή οι οποίοι υποτίθεται ότι έχουν να υποστούν τις άµεσες απώλειες από την εισροή εργασίας; Μάλλον λοιπόν, η συγκεκριµένη θεωρητική ανάλυση κάπου χάνει κάτι από την πραγµατικότητα και δυσκολεύεται κατά τη δική µου προσωπική άποψη να εξηγήσει το τι ακριβώς συµβαίνει σήµερα στις σύγχρονες, δυτικές, οικονοµικά ανεπτυγµένες οικονοµίες (ίσως µεταξύ αυτών να µπορούσαµε να συµπεριλάβουµε και τη χώρα µας). Η δυσκολία της αυτή έχει να κάνει κατ' αρχήν µε το γεγονός ότι ξεκινάει κανείς από µια αυστηρή παραδοχή περί πλήρους απασχόλησης. Πουθενά δεν υπάρχει πλήρης απασχόληση, όπως πουθενά επίσης δεν υπάρχει και «τέλεια» αγορά εργασίας. Μάλλον δεν υπάρχει καν αγορά εργασίας: θα µου επιτρέψετε µια ιδιαίτερα ριζοσπαστική προσέγγιση. Υπάρχουν ηµιαυτόνο- µα συστήµατα απασχόλησης, ορισµένα για κάθε κλάδο, για κάθε αντικείµενο εργασίας, για κάθε τοπική κοινωνία, τα οποία µεταξύ τους σχετίζονται όλα µαζί, αλλά σε καµία περίπτωση, δεν θα µπορούσαµε να µιλήσουµε για µια «τέλεια» αγορά εργασίας, πόσο µάλλον δε για µια κατάσταση πλήρους απασχόλησης. Συνεπώς η ανεργία είναι ένα φαινό- µενο µε το οποίο πρέπει να µάθουµε να ζού- µε στη συγκεκριµένη τουλάχιστον µορφή κοινωνικής, οικονοµικής οργάνωσης. Σε κατάσταση ανεργίας δηλαδή όχι σώνει και καλά υπερβάλλουσας ζήτησης εργασίας όπου ψάχνουµε και δε βρίσκουµε εργαζόµενους σε τέτοια κατάσταση η είσοδος µεταναστών δηµιουργεί πάρα πολλά κοινωνικά

7 7 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Αφιέρωµα προβλήµατα, πολλές δυσκολίες στη λειτουργία της ντόπιας απασχόλησης. Άρα παρά το γεγονός ότι είναι όντως, και το υποστηρίζου- µε µε όλες µας τις δυνάµεις, µια πηγή πλούτου για τη χώρα που υποδέχεται µετανάστες, ταυτόχρονα αποτελεί και ένα κοινωνικό πρόβληµα το οποίο πρέπει να λύσουµε. Νοµίζω η πιο εύστοχη κατ εµέ, και θα δεχθώ ευχαρίστως εάν υπάρχουν διαφορετικές απόψεις στη συζήτηση, προσέγγιση του φαινοµένου της µετανάστευσης, είναι αυτή στο πλαίσιο µιας µαρξικής σύγχρονης αντίληψης που αντιλαµβάνεται ένα σύµπλεγµα ταξικών αντιπαραθέσεων και πραγµατικών πολιτιοικονοµικών ισορροπιών. Ουσιαστικά µιλώντας για το θέµα της µετανάστευσης, συντελούνται δυο σηµεία κοινωνικής αντιπαράθεσης. Το πρώτο είναι το εξής: Να µπουν ή να µη µπουν οι µετανάστες; Να τους δεχθούµε ή να µη τους δεχθούµε; Εδώ, οι επιδιώξεις των δύο βασικών οργανωµένων ταξικών συµφερόντων, των δυο βασικών κοινωνικών οµάδων, εργοδοσίας και εργαζοµένων, συµπίπτουν. Συµπίπτουν για διαφορετικούς λόγους. Γιατί προφανώς και ευλόγως η εργοδοσία σκέφτεται ότι έτσι, µε το φθηνότερο εργατικό δυναµικό, θ αυξηθεί η ανταγωνιστικότητά της επιχειρηµατικής δραστηριοποίησης (µας ενδιαφέρει πολύ, γι αυτό θα µιλήσουµε στη συνέχεια, η ποιότητα του ανθρώπινου δυναµικού), ενώ οι εργαζό- µενοι και οι επίσηµοι φορείς αντιπροσώπευσής τους, πιστεύουν ότι µε την αύξηση του ανθρώπινου δυναµικού, µε την ποσοτική αύξηση αυτών που µπορούν να εκφράσουν, αυξάνει προφανώς και η πολιτική τους δύνα- µη, η δυνατότητα που έχουν να επηρεάσουν την κεντρική εξουσία. Για διαφορετικούς λόγους λοιπόν, τα κοινωνικά συµφέροντα εργοδοσίας και εργαζοµένων ως προς το ερώτηµα «να δεχθούµε ή ό- χι τους µετανάστες;» συµπίπτουν. Πού υ- πάρχει λοιπόν το πρόβληµα, ειδικότερα στην ελληνική οικονοµία και κοινωνία; Το ζήτηµα δηµιουργείται όταν είµαστε σε συνθήκες κρίσης, όταν υπάρχει ιδιαίτερα αυξηµένη ανεργία, όταν η οικονοµία µας είναι σε ύφεση και οι δυσκολίες είναι υπαρκτές, προκαλώντας συγκρούσεις µεταξύ κοινωνικών οµάδων, τις οποίες πιστεύουν ότι µπορούν να εκµεταλλευθούν συγκεκριµένοι εξτρεµιστικοί κύκλοι για τους δικούς τους πολιτικούς σκοπούς. Και µάλιστα, εδώ είναι και ένα ιδιαίτερο ση- µείο τριβής το οποίο νοµίζω το αναγνωρίζει κανείς αν δει το τι γίνεται στην πολιτική σκηνή της χώρας. Προκύπτει µια πρόσθετη δυσκολία για τα πολιτικά κόµµατα που εκφράζουν τα αστικά συµφέροντα µε τον έναν ή τον άλλον τρόπο καθώς προσπαθούν να ταυτιστούν µε τους προαναφερόµενους εξτρεµιστικούς, φοβικούς κύκλους εθνικής και όχι πολυπολιτισµικής προσέγγισης, των οποίων την πολιτική συµµαχία έχουν ανάγκη. Το δεύτερο σηµείο της κοινωνικής αντιπαράθεσης είναι αυτό το εξής: Άπαξ και δεχόµαστε τους µετανάστες πώς, µε ποιους τρόπους θα γίνει η ένταξή τους στην «αγορά εργασίας», µε ποιους τρόπους θα ενταχθούν στο σύστηµα απασχόλησης της χώρας, πώς θα προσαρµοστούν ή όχι, οι όροι απασχόλησης για τους µετανάστες και για τους γηγενείς εργαζόµενους. Εδώ ακριβώς ανακύπτει µια ριζική, βαθιά σύγκρουση µεταξύ των δύο διαφορετικών κοινωνικών οµαδοποιήσεων. Για παράδειγ- µα, υπάρχει η Οδηγία Μπολκενστάιν, µε τις όποιες περαιτέρω διαφοροποιήσεις της, η οποία ναι µεν υποστηρίζει τη µετακίνηση εργαζοµένων µέσα από τα ενδοκοινοτικά σύνορα ή και εκτός, αλλά όµως προωθώντας την προς τα κάτω προσαρµογή των ό- ρων εργασίας. από την άλλη, επιχειρηµατολογεί κανείς για τη διασφάλιση των ίδιων όρων εργασίας για τους εργαζοµένους (µισθοί, ωράρια, ασφαλίσεις κτλ.) µε το καθεστώς που ισχύει στο εσωτερικό της χώρας. Προφανώς η ισορροπία των συγκρουόµενων ταξικών συµφερόντων, να προκύπτει κάπου στη µέση. Είναι λοιπόν σηµαντικό ν αναγνωρίσουµε το ποιες είναι οι δυο σηµαντικές διαφοροποιηµένες κοινωνικές αντιπαραθέσεις για να µπορούµε να συµµετάσχουµε και σε µια ευρύτερη πολιτική κουβέντα σχετικά µε το ζήτηµα της µετανάστευσης. Περνώντας όµως στην ουσία του θέµατος και για σας σήµερα, θεωρώ ότι πέρα από αυτές τις θεωρητικές, ποσοτικές, ευρύτερες µακροπολιτικές αναζητήσεις που έχουν τη σηµασία τους, πρέπει να δούµε και το εξής: Ασχέτως εάν εισερχόµενοι οι µετανάστες στη χώρα µας µειώσουν τους µισθούς, διαµορφώσουν αυξηµένη ανεργία, προσαρµόσουν προς τα κάτω τους όρους εργασίας ή αν δεχθούµε να έχουµε µια πιο κοινωνική πολιτική προς όφελος των όρων απασχόλησης ό- λου του εργατικού δυναµικού, προκειµένου µεταξύ άλλων να ενισχύσουµε την εγχώρια ζήτηση κτλ., ασχέτως του πως θα καταλήξει η ισορροπία της πολιτικής διαµάχης, εκείνο που είναι ιδιαίτερα σηµαντικό είναι ότι για να έχουµε, που σίγουρα µπορούµε να έχουµε, τα καθαρά οφέλη από την εισροή ανθρώπινου δυναµικού στη χώρα απαιτείται µια στοχευόµενη, ποιοτικά δοµηµένη µακρόπνοη στρατηγική ως κράτος αλλά και ο καθένας από µας ως πολίτης, ως επαγγελµατίας. Επιτρέψτε µου να σας πω εν τάχει ποια είναι αυτά τα οφέλη για την οικονοµίας µας στο σύνολό της: Όσο πιο µεγάλος είναι ο πληθυσµός µιας χώρας, τόσο είναι µεγαλύτερη η δύναµή της στο διεθνές ανταγωνιστικό περιβάλλον. Εάν κάποια στιγµή η µικρή Ελλάδα έλεγε στις ΗΠΑ «θα κάνω εµπάργκο στα προϊόντα σου», αυτό δεν θα είχε σπουδαία βαρύτητα. Εάν όµως αντίστροφα οι ΗΠΑ έλεγαν «θα κάνω εµπάργκο στα ελληνικά προϊόντα», προφανώς αυτό είναι πολύ σηµαντικό Ó ÂÈ ÛÂÏ. 8

8 8 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Αφιέρωµα Oι τρεις κατηγορίες µεταναστών Ó ÂÈ applefi ÛÂÏ. 7 ζήτηµα. Κρατήστε το αυτό: το µέγεθος της εγχώριας αγοράς είναι ιδιαίτερα σηµαντικό. Είναι πλούτος για τη χώρα να έχουµε πολλούς που κατοικούν µαζί µας, ακόµη και αν είναι αλλοεθνείς. Μάλλον ιδιαίτερα αν είναι αλλοεθνείς, γιατί ένα άλλο στοιχείο πλούτου µιας χώρας είναι η πολυπολιτισµική της ταυτότητα. Όχι η απώλεση του εθνικού χαρακτήρα, αλλά η πολυπολιτισµική της ταυτότητα. Άλλο στοιχείο: Προωθούµε εξαγωγές και διεθνείς άµεσες επενδύσεις. Ξέρετε τι µεγάλη συµβολή έχουν στη λειτουργία ελληνικών επιχειρήσεων στην Αλβανία οι Αλβανοί µετανάστες όταν γυρίζουν στην πατρίδα τους; Το γνωρίζετε ότι η ελληνική επιχειρηµατικότητα στην αλβανική οικονοµία αν δεν είναι πρώτη είναι δεύτερη, σε σύγκριση µε άλλες ξένες επιχειρηµατικές παρεµβάσεις; Βασική όµως προϋπόθεση για ν αντλήσου- µε τα οφέλη που µπορούµε ως ελληνική κοινωνία από τη µετανάστευση, είναι ακριβώς να µπορέσουµε να επενδύσουµε στην ποιότητα του ανθρώπινου δυναµικού που εισέρχεται στη χώρα µας. Και εδώ ακριβώς είναι ο δικός σας ρόλος, µεταξύ άλλων. Γιατί η ποιότητα του ανθρώπινου δυναµικού προκύπτει από δυο πράγµατα: 1) Από το ανθρώπινο κεφάλαιο που ενσω- µατώνει. ( είτε ποια είναι η διαφορά του ανθρωπίνου κεφαλαίου µε το φυσικό κεφάλαιο: φυσικό κεφάλαιο είναι το στυλό, ένα εργαλείο που ενσωµατώνει υπεραξία και ε- γώ το χρησιµοποιώ για να παράγω. Ανθρώπινο κεφάλαιο είναι ότι την ίδια στιγµή που γράφω, δε χρησιµοποιώ µόνο το στυλό, χρησιµοποιώ και τις όποιες γραµµατικές γνώσεις έχω για να µεταφέρω τις σκέψεις µου στο χαρτί. Ανθρώπινο κεφάλαιο είναι λοιπόν το σύνολο των γνώσεων και δεξιοτήτων που ενσωµατώνουν οι µέσοι εργαζό- µενοι είτε από τη χώρα τους, είτε µαθαίνοντας αυτά που εµείς µπορούµε να τους δώσουµε εδώ στη δική µας χώρα.) 2) Την ίδια στιγµή είναι πολύ σηµαντική η διαδικασία µέσα από την οποία µπορούν να ενταχθούν στον κοινωνικό ιστό της χώρας, ντόπιοι και νεοεισερχόµενοι εργαζόµενοι. Αν δε µπορούν να ενταχθούν, όσο ανθρώπινο κεφάλαιο και να έχουν, ή ν αποκτήσουν, για µας θα είναι αναξιοποίητοι. Ίσα-ίσα που δηµιουργούνται προβλήµατα. Επιστρέφουµε λοιπόν στην αρχική µας διαπίστωση, ότι το θέµα της µετανάστευσης είναι καίριας σηµασίας για την ελληνική οικονοµία. εν είναι τυχαίο ότι στο νέο θεσµικό πλαίσιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στον «Καλλικράτη», προβλέπεται συγκεκριµένα η δυνατότητα που θα έχουν οι νέες τοπικές Αυτοδιοικήσεις να υπεισέλθουν µε πολύ ουσιαστικό τρόπο στο ζήτηµα της αντιµετώπισης του προβλήµατος της κοινωνικής ένταξης των µεταναστών στην περιοχή τους. Ενδεικτικά αναφέρω τις δυνατότητες που έχουν: εµπλοκή των µεταναστών σε ανοιχτές διαδικασίες λήψεως αποφάσεων για διοικητικά και κοινωνικά ζητήµατα άλλωστε το δικαίωµα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι σε εκλογές Τοπικής Αυτοδιοίκησης ήταν ένα µεγάλο ζήτη- µα για τη χώρα η ανάληψη πρωτοβουλιών που θα προάγουν την ενηµέρωση των πολιτών για τη διαπολιτισµική επικοινωνία, η λειτουργία ειδικών δοµών διοίκησης για την εξυπηρέτηση των µεταναστών µε το ηµοτικό Συµβούλιο να µπορεί να συγκροτήσει ένα Συµβούλιο Ένταξης Μεταναστών ως συµβουλευτικό όργανο και βεβαίως και η ανάπτυξη δοµών γλωσσικής εκπαίδευσης σε συνεργασία µε εκπαιδευτικούς φορείς της περιοχής, ιδιώτες ή του δηµόσιου το- µέα. Ξανά λοιπόν το προκείµενο: Ποιος είναι ο δικός σας ρόλος στην προοπτική ενίσχυσης των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναµικού και διευκόλυνσης της εθνικής τους ένταξης; Θα είµαι πολύ σύντοµος: Πιστεύω ειλικρινά και µαζί µε άλλους συναδέλφους ότι εάν δεν προχωρήσουµε σε µια εξατοµικευµένη α- ντιµετώπιση του προβλήµατος της µετανάστευσης, καλύτερα, του ζητήµατος της µετανάστευσης, όπως και σε όλα τα εθνικά ζητήµατα, αν δηλαδή δεν προσεγγίσουµε τον κάθε ένα µετανάστη ως έχει, ως άτοµο µε τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του και τους ιδιαίτερους στόχους του δεν θα έχουµε αποτέλεσµα. ε µπορούµε να προβάλλουµε ολιστικές µόνο και συνολικές λύσεις, αλλά πρέπει να πάµε και σε µικροπολιτική προσέγγιση. Εάν δεν προχωρήσουµε σε µια εξατοµικευµένη αντιµετώπιση του προβλήµατος της µετανάστευσης, καλύτερα, του ζητήµατος της µετανάστευσης, όπως και σε όλα τα εθνικά ζητήµατα, αν δηλαδή δεν προσεγγίσουµε τον κάθε ένα µετανάστη ως έχει, ως άτοµο µε τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του και τους ιδιαίτερους στόχους του δεν θα έχουµε αποτέλεσµα. ε µπορούµε να προβάλλουµε ολιστικές µόνο και συνολικές λύσεις, αλλά πρέπει να πάµε και σε µικροπολιτική προσέγγιση. Μπορεί και πρέπει λοιπόν κανείς να ξεχωρίσει τρεις πολύ διαφορετικές κατηγορίες µεταναστών στη χώρα µας: οι «µετανάστεςπολίτες», αυτοί δηλαδή που έχουν επιλέξει, είτε εξαρχής είτε έτσι όπως προέκυψε η παραµονή τους εδώ, να µείνουν στη χώρα µας. Αυτή η κατηγορία αποτελεί (όπως βεβαίως και οι υπόλοιπες, αλλά µάλλον σε µικρότερο βαθµό) µια σηµαντική προέκταση του πελατειακού κοινού στο οποίο απευθύνετε τις συνήθεις υπηρεσίες σας. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάµε ότι ο δικός σας ο ρόλος είναι διττός: η ξενόγλωσση εκπαίδευση βοηθά στην κοινωνικοοικονοµική ένταξη των µαθητών. Πέρα από την ενίσχυση των δεξιοτήτων τους (είναι προφανές ότι ένας εργαζόµενος που ξέρει ξένες γλώσσες ή και την εδώ οµιλουµένη είναι πολύ πιο αποτελεσµατικός), η παρακολούθηση των προγραµµάτων των σχολών ξένων γλωσσών βοηθάει και την κοινωνικοοικονοµική τους ένταξη. εν πρέπει να ξεχνάµε, στην ελληνική πολιτεία, έτσι όπως έχει εξελιχθεί, ο δικός σας ρόλος, καλώς ή κακώς, δεν είναι α- πλά να µεταδώσετε ξένες γλώσσες. Είναι και να συµβάλλετε στην κοινωνικοποίηση της ελληνικής νεολαίας, όπως άλλωστε έχει συµβεί όλες αυτές τις δεκαετίες. Αντιστοίχως, η συµβολή σας στην κοινωνικοποίηση και στην κοινωνική ένταξη των µεταναστών νεολαίας και ενηλίκων, είναι πολύ σηµαντική. Η δεύτερη κατηγορία: «Εποχιακοί µετανάστες» στην Ελλάδα. Ιδιαίτερη κατηγορία: εν έχει τις ίδιες ανάγκες µε την πρώτη, ούτε πρέπει να την αντιµετωπίσουµε εµείς ως επιχειρηµατίες, ως εκπαιδευτικοί και ως ε- νεργοί πολίτες µε τον ίδιο τρόπο. Πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι έρχονται µόνο για µερικούς µήνες, εργάζονται, ξαναγυρίζουν πίσω, ξανάρχονται και ούτω καθ' εξής. Σε αυτήν την περίπτωση θα µπορούσατε να στοχεύσετε σε ταχύρρυθµα τµήµατα γλωσσικής εκπαίδευσης, τόσο στην Ελληνική στη γλώσσα που οµιλείται στη χώρα υποδοχής, όσο και σε άλλες γλώσσες, δεδοµένης µάλιστα της υποδεέστερης εκπαιδευτικής υποδοµής που υπάρχει στη χώρα προέλευσης. (Τυγχάνει οι συγκεκριµένης κατηγορίας µετανάστες να προέρχονται κυρίως από τις γειτονικές βαλκανικές χώρες.) Η τρίτη κατηγορία είναι αυτή των διερχοµένων µεταναστών και εδώ θα ήθελα να επι- µείνω: Ένα πολύ σηµαντικό ποσοστό του µεταναστευτικού ρεύµατος που εισέρχεται στη χώρα, δε θέλει να µείνει στην Ελλάδα. Το παγιδεύουµε, µε τις ιδιαίτερα δύσκολες διαδικασίες έκδοσης αδειών, µε τις ιδιαίτερα επίπονες γραφειοκρατικές διαδικασίες καταγραφής τους, µε το να µην ελέγχουµε αποτελεσµατικά τις εισόδους και τις εξόδους της χώρας δε χρειάζεται απάνθρωπος αλλά απαιτείται αποτελεσµατικός τρόπος µεταχείρισης. Είναι ιδιαίτερα τραγικό ότι µε την πολιτική που ασκούσαµε µέχρι πρότινος, δηµιουργήσαµε πρόβληµα και γι αυτούς και για µας. Πρόκειται λοιπόν για µια ιδιαίτερη κατηγορία µεταναστών, (απαιτείται προσοχή να διερευνήσουν οι αρµόδιοι φορείς, ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι, γι αυτό µίλησα για εξατοµικευµένη προσέγγιση στο θέµα της µετανάστευσης). Ως προς αυτήν την κατηγορία µεταναστών ανοίγει και για σας ένα πεδίο δόξης, θα µου επιτρέψετε να πω, λαµπρό. Κατά την εδώ παραµονή τους, σε συνεργασία µε την επίσηµη πολιτεία, µπορεί να τους παρέχονται συγκεκριµένες υπηρεσίες εκµάθησης ξένων γλωσσών. Όχι απλά γιατί κάτι τέτοιο θα τους είναι γενικότερα χρήσιµο, αλλά γιατί πολλές φορές η γνώση της γλώσσας της χώρας στην οποία θέλουν να πάνε, του τελικού τους προορισµού, είτε είναι ένα ιδιαίτερο προσόν για να βρουν εκεί σύντοµα απασχόληση, είτε αποτελεί πολλές φορές ουσιαστική προϋπόθεση για να ενταχθούν στον κοινωνικό ιστό της συγκεκριµένης χώρας και να αποκτήσουν πολιτικά δικαιώµατα. Συνεπώς, ειδικότερα γι αυτή την κατηγορία µεταναστών, αντί να λειτουργήσουµε αρνητικά, ως µια πολιτεία που τους ε- γκλωβίζει, να λειτουργήσουµε όλοι µαζί κράτος, επαγγελµατίες, πολίτες ως µια δοµή συνεργασίας που τους υποστηρίζει και τους διευκολύνει στην αποπεράτωση του ταξιδιού τους, στο να φτάσουν στον τελικό τους προορισµό. Θέλω να ολοκληρώσω λέγοντας το εξής: Είναι βασικό για µένα ν αντιληφθούµε ότι η µετανάστευση είναι ζήτηµα. Την κάναµε πρόβληµα, αλλά όµως είναι ευκαιρία να συµβάλλει και αυτή, αν την αξιοποιήσουµε σωστά, στην οικονοµική και κοινωνική ανάταση της χώρας µας. Να σας δώσω δυο παραδείγµατα: Προσπαθήστε να δείτε καλές πρακτικές, στο διαδίκτυο θα βρείτε τι συµβαίνει σε άλλες περιοχές. Ιδιωτικό Ινστιτούτο Ξένων Γλωσσών στην Αυστρία, συνεργάζεται µε την αυστριακή κυβέρνηση, µε τον Αυστριακό Λογαριασµό για την Κοινωνική Ένταξη των Μεταναστών, στο να παρέχονται συγκεκριµένες υπηρεσίες µετάδοσης γλωσσικών γνώσεων, είτε στα γερµανικά είτε σε άλλες γλώσσες. εύτερο παράδειγµα καλής πρακτικής: Πρόγραµµα για την αποτελεσµατική ένταξη των µεταναστών της Κυβέρνησης του Καναδά σε συνεργασία πάλι µε φορείς, ιδιωτικούς ή δη- µόσιους, µετάδοσης γνώσεων ξένων γλωσσών. Υπάρχει πολύ µεγάλος χώρος συνεργασίας του κράτους µε την Οµοσπονδία σας, µε τους επαγγελµατίες στο χώρο σας και αυτό το οποίο απλώς απαιτείται είναι µια αµοιβαία κατανόηση και µία αξιοποίηση των όποιων συµπερασµάτων του συνεδρίου σας. Σας ευχαριστώ ξανά πάρα πολύ και εύχοµαι κάθε επιτυχία στις εργασίες σας.

9 9 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Ξενόγλωσσο ένθετο La page du français Rubriques tenues par Olivier Delhaye BONNES PRATIQUES Une leçon zéro de «grammaire» Belle leçon zéro, non? Mais que se passera-t-il aux cours suivants? SÉANCES SUIVANTES L élève présentera chaque fois ses productions. L enseignant les corrigera avec lui. Il lui fera redire autant de fois que nécessaire toutes ses productions orales. Il faudra atteindre la perfection. Puis l enseignant construira, avec le concours de l apprenant, les activités à réaliser pour la fois suivante. Quelles seront-elles? Les mêmes, tout simplement. Le presseur veillera juste à augmenter progressivement la taille des textes à exploiter : 100 mots, 200 mots, une page entière. Un élève motivé aura atteint un niveau de connaissance et de mise en œuvre du système de la langue qui permettra le lancement d activités plus complexes et surtout mieux ciblées. C était le premier objectif de cours, celui qu ont servi ces cinq premières séances de cours. L exemple que nous livrons ici est celui d un cours particulier. Sachez en passant que les cours particuliers ont de plus en plus la cote, notamment dans le système éducatif finlandais dont on connaît la renommée. Rien n empêche toutefois de suivre une démarche identique avec des classes d élèves. Vous aurez constaté que tous les documents utilisés sont rigoureusement authentiques. Le seul échantillon suspect pourrait être la lecture à voix haute du premier texte par l enseignant. Si vous redoutez cette épreuve, enregistrez un ami ou préférez la transcription d une séquence audio trouvée sur le Net. Pour revenir au titre de ce petit article, si notre souci premier était bien ici le développement de la compétence grammaticale, il est toutefois passé par une exploitation communicative de textes sociaux basée sur une approche inductive des phénomènes à aborder : en se livrant aux activités de médiation proposées (lecture / résumé / traduction, en grec / en français, oralement / par écrit), l élève n aura pas arrêté d apprendre à apprendre, tout en communiquant. Yeah! Avant de soumettre à des apprenants de plus de 15 ans, connaissant déjà au moins une langue étrangère, les documents sociaux qui permettront de développer quelque compétence, on peut gagner du temps en leur faisant d abord repérer les grandes lignes du fonctionnement de la langue à apprendre. Comment? En leur proposant des documents authentiques extrêmement brefs, au cours de l exploitation desquels ils acquerront les connaissances de base de la morphosyntaxe du français. Vous ne savez pas comment vous y prendre? Dans ce cas, suivez la description qui suit du déroulement d une première leçon de français dont les objectifs sont concentrés sur la compréhension et la mise en exercice du système de la langue. Ces pratiques ont été expérimentées, avec beaucoup succès, dans le cadre de cours particuliers. Les cours de ce type étant de plus en plus souvent organisés dans les centres pour l apprentissage des langues, les enseignants trouveront une raison supplémentaire de lire ce qui suit avec intérêt. PREMIÈRE SÉANCE Matériel : n importe quel journal francophone, par exemple un numéro récent du Monde ; colle et ciseaux ; six feuilles de papier A4. Toute les interactions orales qui vont suivre se déroulent bien entendu dans la langue maternelle de l apprenant, le plus probablement en grec, donc. Assis aux côtés de son élève, l enseignant ouvre le journal et y recherche six textes minuscules, d une cinquantaine de mots environ. Il isolera, par exemple, un fait divers, l annonce d un spectacle, une légende de photo, un bulletin météo, un chapeau sous quelque titre, le premier paragraphe d un article trop long. L enseignant découpe soigneusement ces textes et les colle chacun au centre d une feuille A4. Il demande ensuite à l élève de lui dire de quoi parle un premier texte. Celui-ci rappelle poliment à l enseignant qu il ne connaît pas encore le français. Le presseur précise sa question : «Ce texte parle-t-il de bananes?». L apprenant se penche sur le texte et répond, par exemple : «Non, de politique.» L enseignant demande alors à l élève comment il a compris que ce texte parlait de politique. Ce dernier tente de prononcer quelques mots qu il a reconnu : économie, gouvernement, ministère, socialiste. Il se rend compte que ces mots ressemblent beaucoup à leurs équivalents dans l une ou l autre langue déjà apprise. Il pose peutêtre aussi de premières questions : «Que signifie tel mot, est-ce que ce les est un article, où est le verbe dans cette phrase?». Il tâche de ne pas répondre et d amener l apprenant à émettre des hypothèses. Il l encourage en acquiesçant discrètement, quelle qu en soit la validité. Il demande ensuite à l élève de lire à voix haute ce premier texte. L élève déclare à juste titre qu il ne sait pas comment se prononcent tous ces mots. Le presseur propose de lui lire une première fois le texte. L apprenant soulagé accepte la proposition. Le presseur lit le texte à un rythme extrêmement rapide puis annonce à l apprenant qu il devra en préparer une lecture parfaite pour le prochain cours. L apprenant demande s il devra lire le texte au même rythme. Le presseur explique qu on ne communique pas efficacement quand on ânonne et qu il est préférable d apprendre le plus tôt possible à s exprimer à un rythme normal. L apprenant demande aussi comment il pourra réentendre la prononciation correcte du texte. Il demande que l enseignant lui fournisse un modèle à emporter. Ce dernier s exécute en lisant le texte de sa plus belle voix et en l enregistrant, par exemple, sur une clé USB. Il dit bien à l apprenant que l exercice est très difficile et qu il devra s enregistrer des dizaines de fois avant d arriver à un résultat satisfaisant. Il lui explique que c est au début de l apprentissage d une langue que la prononciation doit être travaillée. Une fois ce premier «devoir» assigné, l enseignant passe au second des six textes qu il a retenus. Il annonce à l apprenant qu il devra lui en apporter une traduction en grec. La réaction ne se fera pas attendre : «Comment pourrai-je trouver la traduction des mots que je ne comprends pas? Ne devrais-je pas acheter un dictionnaire? Lequel me conseillez-vous?». L enseignant lui donne les références d un dictionnaire pas cher et/ou des adresses électroniques utiles (plugin Im Translator, dictionnaires en ligne). L exercice ne fera toutefois pas peur tant le texte est bref : pour rappel, au maximum 50 mots. L heure est venue de passer au troisième texte. L apprenant devra en fournir un résumé oral. Là, ce sera la panique. Le presseur la neutralise en aidant l apprenant à «résumer» les deux premières phrases. Lorsqu il propose à l apprenant de présenter un résumé du quatrième texte en grec, ce dernier sera tout content. Il apprendra néanmoins tout autant de français puisqu il devra d abord décoder ce qu il aura à résumer. Plus que deux textes! Pour le cinquième, l enseignant demande un résumé écrit en français : ce sera la première production écrite de votre élève mais il ne le lui dira surtout pas pour ne pas l effrayer. Le plus incroyable pour la fin : le sixième texte devra être lu en français et à voix haute. Oui, cet exercice ressemble au premier. Mais ici, l opération se fera sans modèle et sans filet! Voilà. Il ne reste plus à l enseignant qu à insister auprès de l apprenant sur le fait qu un élève est seul responsable de ses progrès, que l ampleur de ses progrès sera proportionnelle à celle de ses efforts et surtout au niveau des exigences qu il aura vis-à-vis de lui-même. ÉDUCATION La créativité et son importance pour l avenir Une vidéo (voir illustration) d une dizaine de minutes qui fait entrvoir un avenir possible des systèmes éducatifs. Pour la trouver, taper simplement changing paradigms sur Youtube. J encourage les collègues à la regarder. En outre, l illustration qui est faite au tableau interactif des propos de Ken robinson est tout bonnement merveilleuse d efficacité et d humour. Un bel exemple de l impact des cours multimédia.

Session novembre 2009

Session novembre 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ MINISTÈRE GREC DE L ÉDUCATION NATIONALE ET DES CULTES CERTIFICATION EN LANGUE FRANÇAISE NIVEAU ÉPREUVE B1 sur l échelle proposée

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (Τµήµα Α1 και Α2) Méthode : Action.fr-gr1, σελ. 8-105 (Ενότητες 0, 1, 2, 3 µε το λεξιλόγιο και τη γραµµατική που περιλαµβάνουν) Οι διάλογοι και οι ερωτήσεις κατανόησης (pages 26-27, 46-47,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ Ενότητα 5: Structuro-Globale Audio-Visuelle (SGAV) ΚΙΓΙΤΣΙΟΓΛΟΥ-ΒΛΑΧΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές του δράματος και Διδακτική των ζωντανών γλωσσών. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής συνείδησης

Τεχνικές του δράματος και Διδακτική των ζωντανών γλωσσών. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής συνείδησης Αντώνης Χασάπης 839 Αντώνης Χασάπης Εκπαιδευτικός, Μεταπτυχιακός ΠΔΜ, Ελλάδα Résumé Dans le domaine de la didactique des langues vivantes l intérêt de la recherche scientifique se tourne vers le développement

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Σαμπάνη 2013. Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας

Βασιλική Σαμπάνη 2013. Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας Βασιλική Σαμπάνη 2013 Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας 200 Διαγλωσσικές Θεωρήσεις μεταφρασεολογικός η-τόμος Interlingual Perspectives translation e-volume ΜΑΝΤΑΜ ΜΠΟΒΑΡΥ: ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλοι Σπουδών. Επιστηµονικές Εργασίες

Τίτλοι Σπουδών. Επιστηµονικές Εργασίες ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΑΡΩ ΠΑΤΕΛΗ ΑΝΑΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Τίτλοι Σπουδών Ι. Πανεπιστηµιακοί Τίτλοι 1981 Πτυχίο (Licence ès Lettres) Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΙΑΤΑΞΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΙΑΤΑΞΗΣ 2 η ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΟE- ΟΤΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2008 ΘΕΜΑΤΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΙΑΤΑΞΗΣ 1. Ενηµέρωση. 2. Εκλογή Αναπληρωτή Προέδρου. 3. Κλιµάκωση των απεργιακών κινητοποιήσεων. Ν. Α ΑΜΟΠΟΥΛΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητήστε τις ευκαιρίες. Του ρα Κώστα Γ. Κονή*

Αναζητήστε τις ευκαιρίες. Του ρα Κώστα Γ. Κονή* Αναζητήστε τις ευκαιρίες Του ρα Κώστα Γ. Κονή* Ένα απο τα κύρια χαρακτηριστικά της επιχειρηµατικότητας και των επιτυχεµµένων επιχειρηµατιών είναι η ικανότητα τους να εντοπίζουν και να αξιοποιούν ευκαιρίες.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας

Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας Ελένη Αντωνίου, Σκέψεις, προτάσεις για την εκπαίδευση των Τσιγγανοπαίδων στο νοµό Μαγνησίας Στην περιοχή της Μαγνησίας µέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '60 δεν υπήρχαν µόνιµα εγκατεστηµένοι Τσιγγάνοι, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 321 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΞΕΝΙΟΣ: ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΚΟΣΣΥΒΑΚΗ Αθηνά καθηγήτρια Γαλλικής Δ. Ε., Επιμορφώτρια

Διαβάστε περισσότερα

Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø

Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø Àª. π π π Àªµ À π - π 02-03-07 05:26 Page 1 Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø Είναι ωφέλιµη ή όχι η συµµετοχή εκπροσώπων των εργαζοµένων στα.σ.; Ùfi Ó apple ÓÙ ÛÔ Ó ÔÈ ÈÔÈÎ ÛÂÈ ÙˆÓ ÙÚ appleâ ÒÓ Î È fi È Ó Àƒ º

Διαβάστε περισσότερα

Το παράδειγµα του 132ου ηµοτικού της Γκράβας ήταν το σχολείο του µέλλοντος

Το παράδειγµα του 132ου ηµοτικού της Γκράβας ήταν το σχολείο του µέλλοντος ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΣΤΟ ΑΠΘ ΗΜΗΤΡΑ ΚΟΓΚΙ ΟΥ 13.07.08 Το παράδειγµα του 132ου ηµοτικού της Γκράβας ήταν το σχολείο του µέλλοντος Η ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

NIVEAUX A1 & A2 sur l échelle proposée par le Conseil de l Europe ÉPREUVE 4 ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ. Certification en Langue Française

NIVEAUX A1 & A2 sur l échelle proposée par le Conseil de l Europe ÉPREUVE 4 ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ. Certification en Langue Française ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Ministère de l Éducation et des Cultes, de la Culture et du Sport Certification en Langue Française NIVEAUX

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1 / 16. 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο

Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1 / 16. 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο 1 / 16 Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο 2.Συγκροτήθηκε στο Δήµο σας ΣΕΜ; ΝΑΙ ΟΧΙ (αν όχι συνεχίστε

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

30 Νοεµβρίου εκλογές ΤΕΕ

30 Νοεµβρίου εκλογές ΤΕΕ 30 Νοεµβρίου εκλογές ΤΕΕ Στις εκλογές του ΤΕΕ, στην Επιστηµονική Επιτροπή Ειδικότητας Ηλεκτρονικών (ΕΕΕ) Μηχανικών, ένα νέο ψηφοδέλτιο διεκδικεί την ψήφο των Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής. Τι συµβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε πώς λειτουργούν στην πραγµατικότητα οι κοινοβουλευτικές επιτροπές στο www.hellenicparliament.gr.

Μάθετε πώς λειτουργούν στην πραγµατικότητα οι κοινοβουλευτικές επιτροπές στο www.hellenicparliament.gr. Η «Βουλή των Εφήβων»: πώς θα δουλέψουµε φέτος Η φετινή χρονιά για τη «Βουλή των Εφήβων» είναι πολύ σηµαντική: είναι χρονιά ανανέωσης σε όλα τα επίπεδα, µε στόχο να πετύχουµε βαθύτερο και ουσιαστικότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ανανέωση του αντικειµένου Η καλύτερη προσέγγιση θα πρέπει να επιτρέπει τον πειραµατισµό.

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού.

Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού. Σχόλια στην Ενότητα «Το Εκπαιδευτικό Σύστημα» από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού. Από την ανάλυση του περιεχομένου αυτής της Ενότητας (η οποία παρουσιάζεται αυτούσια μετά τα

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Οικοδομούμε μια νέα ζωή στο Οντάριο Οδηγός για τους καινούργιους μετανάστες Μαθαίνουμε να: ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Μόλις έχετε μεταναστεύσει στο Οντάριο και είναι πολύ φυσικό να έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται: 4.4 Ερωτήσεις διάταξης Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:! µία σειρά από διάφορα στοιχεία και! µία πρόταση / κανόνας ή οδηγία και ζητείται να διαταχθούν τα στοιχεία µε βάση την πρόταση αυτή. Οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση;

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Ξεκινώντας θα ήθελα να θυµίσω κάποια στοιχεία που σχετίζονται µε τον ορισµό της συχνότητας σε ένα περιοδικό φαινόµενο, άρα και στην ΑΑΤ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Περιεχόμενα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous. Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous

Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous. Ηαχόρταγη μικρή κάμπια. La chenille qui fait des trous Ηαχόρταγη μικρή κάμπια La chenille qui fait des trous Ηαχόρταγη μικρή κάμπια La chenille qui fait des trous Μια νύχτα με φεγγάρι κάποιο μικρό αυγoυλάκι ήταν ακουμπισμένο πάνω σ ένα φύλλο. Dans la lumière

Διαβάστε περισσότερα

«La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse».

«La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse». AERITES. «La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse». En 2003, j ai entrepris de mettre en images la collection de poèmes de mon ami Dimitris Chalazonitis,

Διαβάστε περισσότερα

Monsieur Pierre Fabre Président Fondateur

Monsieur Pierre Fabre Président Fondateur Les Laboratoires Pierre Fabre, second groupe pharmaceutique indépendant francais, ont réalisé un chiffre d affaires de près de 2 milliards d euros en 2012, don t 54% à l international. Leurs activités

Διαβάστε περισσότερα

Συζητάμε σήμερα τη σύσταση μίας ανεξάρτητης διοικητικής Αρχής για την. αξιολόγηση της εκπαίδευσης. Άρα, με κάποιο τρόπο συζητάμε το ζήτημα της

Συζητάμε σήμερα τη σύσταση μίας ανεξάρτητης διοικητικής Αρχής για την. αξιολόγηση της εκπαίδευσης. Άρα, με κάποιο τρόπο συζητάμε το ζήτημα της ΜΑΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ Συζητάμε σήμερα τη σύσταση μίας ανεξάρτητης διοικητικής Αρχής για την αξιολόγηση της εκπαίδευσης. Άρα, με κάποιο τρόπο συζητάμε το ζήτημα της αξιολόγησης. Θέλω να θέσω ένα ερώτημα και νομίζω

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει να σας πω ότι στο αρχείο μου έχω έγγραφη

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Συμβουλευτικής & Προσανατολισμού Φλώρινας. 20 ερωτήσεις και απαντήσεις. Πώς να συμπληρώσω το μηχανογραφικό μου;

Κέντρο Συμβουλευτικής & Προσανατολισμού Φλώρινας. 20 ερωτήσεις και απαντήσεις. Πώς να συμπληρώσω το μηχανογραφικό μου; Κέντρο Συμβουλευτικής & Προσανατολισμού Φλώρινας 20 ερωτήσεις και απαντήσεις Πώς να συμπληρώσω το μηχανογραφικό μου; Μάιος 2010 Πώς να συμπληρώσω το μηχανογραφικό μου; 20 ερωτήσεις και απαντήσεις Μια καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Κιούσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ. Ήπειρος (Ελλάδα)

ΤΕΧΝΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ. Ήπειρος (Ελλάδα) Ονοματεπώνυμο ΚΑΛΑΜΠΟΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ 1969 Μιχαλίτσι (Ήπειρος) Έτη δραστηριότητας ως τεχνίτης Δουλεύει από 15 ετών Ήπειρος (Ελλάδα) Οργανώνει το συνεργείο κατά περίπτωση Έμαθε την τέχνη από τον πατέρα και

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα σύνταξης Συντονιστής: Γεώργιος Κιούσης,

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925 1 ο Επιστημονικό Πεδίο Κοινά με άλλα Επιστημονικά Πεδία 1ο και 4ο - Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών (Αγρίνιο) -Πολιτισμικής Τεχ/γίας και Επικ/νίας (Μυτιλήνη) -Τεχνών Ήχου και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη: 8-11-2013 Αριθµ. Πρωτ.: 1492 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Επιτραπέζιος Η/Υ K30AM / K30AM-J Εγχειρίδιο χρήστη

Επιτραπέζιος Η/Υ K30AM / K30AM-J Εγχειρίδιο χρήστη Επιτραπέζιος Η/Υ K30AM / K30AM-J Εγχειρίδιο χρήστη GK9380 Ελληνικα Πρώτη Έκδοση Μάιος 2014 Copyright 2014 ASUSTeK Computer Inc. Διατηρούνται όλα τα δικαιώματα. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή οποιουδήποτε τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά.

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Γενικό Λύκειο Βαλτινού Τρικάλων ως εµπλεκόµενο σχολείο στο ευρωπαϊκό πρόγραµµα Comenius Regio, που υλοποιείται µεταξύ φορέων και οργανισµών των Τρικάλων (Ελλάδα) και του

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρα Στάμου, Τριαντάφυλλος Τρανός, Σωφρόνης Χατζησαββίδης

Φλώρα Στάμου, Τριαντάφυλλος Τρανός, Σωφρόνης Χατζησαββίδης Φλώρα Στάμου, Τριαντάφυλλος Τρανός, Σωφρόνης Χατζησαββίδης. H «ανάγνωση» και η «παραγωγή» πολυτροπικότητας σε μαθησιακό περιβάλλον: πρώτες διαπιστώσεις απο μια διδακτική εφαρμογή. Μελέτες για την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Χ. ΣΑΧΙΝΗΣ: Ευχαριστώ και ευχαριστώ που με προσκαλέσατε. Συγγνώμη για τα Αγγλικά μου, αλλά έρχομαι από μερικές εβδομάδες που μιλούσα στους ξένους επενδυτές και γι αυτό ίσως έρχονται τα Αγγλικά πιο εύκολα.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟ. Ιανουάριος 2013 Απρίλης 2013 8 ο Γενικό Λύκειο Πατρών

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟ. Ιανουάριος 2013 Απρίλης 2013 8 ο Γενικό Λύκειο Πατρών ΦΤΩΧΕΙΑ Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΟ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙ Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Αβραμοπούλου Χαρά Αντωνόπουλος Κωνσταντίνος Κατσιγιάννη Ακριβή Μπελεζάκης Βασίλης Ιανουάριος 2013 Απρίλης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΚΛΕΑΡΧΟΥ ΠΕΡΓΑΝΤΑ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΚΛΕΑΡΧΟΥ ΠΕΡΓΑΝΤΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (RIS 3) & ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο 2014-2020 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΚΛΕΑΡΧΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ÉPREUVE 4 production orale et médiation

ÉPREUVE 4 production orale et médiation ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ MINISTÈRE DE L ÉDUCATION DE LA FORMATION CONTINUE ET DES CULTES CERTIFICATION EN LANGUE FRANÇAISE NIVEAU B2 sur l

Διαβάστε περισσότερα

Session mai 2015 ATTENTION CERTIFICATION EN LANGUE FRANÇAISE. NIVEAUX B1&B2 sur l échelle proposée par le Conseil de l Europe

Session mai 2015 ATTENTION CERTIFICATION EN LANGUE FRANÇAISE. NIVEAUX B1&B2 sur l échelle proposée par le Conseil de l Europe ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ MINISTÈRE DE LA CULTURE, DE L ÉDUCATION ET DES CULTES CERTIFICATION EN LANGUE FRANÇAISE NIVEAUX B1&B2 sur l échelle proposée

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα