Περιβάλλον και Καθαρή Τεχνολογία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιβάλλον και Καθαρή Τεχνολογία"

Transcript

1 Ενότητα 10 Περιβάλλον και Καθαρή Τεχνολογία 10.1 Εισαγωγή: απόβλητα και αρχές καθαρής τεχνολογίας. Το κύριο πρόβλημα αναφορικά με τη σχέση άμεσης παραγωγικής διαδικασίας-περιβάλλοντος είναι οι εκροές της παραγωγής (ρύποι, απόβλητα) κάθε είδους. Όπως και με την εγγενή ασφάλεια και το θέμα των διαρροών, είναι προτιμώτερο και εδώ να σχεδιάσουμε προληπτικά για να αποφύγουμε την ύπαρξη αποβλήτων και τα απαραίτητα πολύπλοκα συστήματα κατεργασίας αυτών. Οι επιπτώσεις της ρύπανσης μπορεί να είναι άμεσες (διαρροή τοξικών ουσιών) ή έμμεσες, όπως με μη διασπώμενα τοξικά απόβλητα που συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου στο περιβάλλον, ενώ επίσης εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα. Η αντιμετώπιση αυτών των συνεπειών μπορεί να υπακούει στις ακόλουθες δύο φιλοσοφίες: Μετεπεξεργασία των εκπομπών ρύπων (end-of-pipe treatment) με οξείδωση, βιολογική κατεργασία κλπ για να πάρουμε τελικά κάτι που μπορεί να αποβληθεί στο περιβάλλον. Ελαχιστοποίηση αποβλήτων κατά το σχεδιασμό μέσω καθαρής χημικής τεχνολογίας. Το θέμα με τη μετεπεξεργασία είναι ότι αποτελεί μετάθεση του προβλήματος. Τα απόβλητα μπορούμε να τα αραιώσουμε και να τους επιβάλλουμε φυσικές και χημικές μεταβολές, αλλά σε τελική ανάλυση δε μπορούμε να τα εξαλείψουμε. Π.χ. υδατικά απόβλητα που περιέχουν βαρέα μέταλλα μπορούν να υποστούν χημική κατεργασία για να διώξουν το μέταλλο με μορφή ιζήματος και να αποβάλλουμε με σχετική ασφάλεια το υδατικό απόβλητο, αλλά το ίδιο το ίζημα παραμένει επικίνδυνο για τον υδροφόρο ορίζοντα όπου και αν αποτεθεί. Αντίθετα, η εκ των προτέρων ελαχιστοποίηση ή και εξάλειψη των αιτιών δημιουργίας επιβλαβών αποβλήτων έχει διπλό όφελος: μείωση κόστους για την κατεργασία αποβλήτων (πάγιου και λειτουργικού), μείωση κόστους πρώτων υλών αφού τα απόβλητα συχνά προέρχονται από ανεπαρκή αποδοτικότητα της τροφοδοσίας, όπως έχουμε συζητήσει και σε σχετική Ενότητα. Τα απόβλητα κάθε διεργασίας μπορεί να διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με τις πρώτες ύλες και τα παρασκευαζόμενα προϊόντα που είναι πάρα πολλών ειδών. Αλλά οι διάφορες βοηθητικές διεργασίες (π.χ. ψύξη, θέρμανση) δεν αλλάζουν σημαντικά από μονάδα σε μονάδα και τα απόβλητα που συνδέονται με αυτές μπορούν να εξεταστούν χωριστά. Ακολουθώντας λοιπόν, το γνωστό μας μοντέλο του κρεμμυδιού, μπορούμε να κατηγοριοποιήσουμε τα απόβλητα της παραγωγικής διαδικασίας ως εξής: Απόβλητα διεργασιών: αυτά προέρχονται από τις χημικές διεργασίες και τις φυσικές διεργασίες (κυρίως διαχωρισμούς) της μονάδας και μπορεί να είναι παραπροϊόντα, συστατικά που διαχωρίζονται και αποβάλλονται κλπ. Αυτά τα απόβλητα μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από μονάδα σε μονάδα ανάλογα με το τι παρασκευάζεται εκεί, αν και υπάρχουν επίσης κοινές περιπτώσεις, όπως προϊόντα οξείδωσης οργανικών ενώσεων. Απόβλητα βοηθητικών παροχών: Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν καυσαέρια από θέρμανση για δημιουργία ατμού ή άλλη χρήση, προκατεργασία νερού για χρήση σε εναλλάκτες κλπ. Αυτά μπορεί να μοιάζουν περισσότερο από μονάδα σε μονάδα εφόσον υπάρχουν κοινές διεργασίες, λειτουργίες και τεχνικές. 10-1

2 Αναλυτικότερα, τα απόβλητα των διεργασιών μπορεί να προέρχονται από τις εξής πηγές: Αντιδραστήρες: αυτοί δίνουν κυρίως μη αξιοποιήσιμα παραπροϊόντα. Διεργασίες διαχωρισμού/ανακύκλωσης: εδώ μπορεί να έχουμε ανεπαρκή ανάκτηση και ανακύκλωση χρήσιμου προϊόντος από το ρεύμα εξόδου. Διάφοροι χειρισμοί των διεργασιών: αυτή η κατηγορία αφορά κάθε είδους ενέργειες όπως εκκίνηση και σταμάτημα μιας διεργασίας, πέρασμα σε άλλο προϊόν, καθαρισμό εξοπλισμού, πλήρωση δεξαμενών κλπ. Όλα αυτά παράγουν απόβλητα. Π.χ. μια αντίδραση ή ένας φυσικός διαχωρισμός σε μη μόνιμη κατάσταση (εκκίνηση, σταμάτημα, αλλαγή προϊόντος) συνεπάγεται προσωρινά διαφορετική σύσταση παραγόμενου μίγματος ή ενδεχομένως, ο καθαρισμός του εξοπλισμού συνεπάγεται απόρριψη ενός μίγματος από χημικά καθαρισμού και ουσίες που απομακρύνθηκαν κλπ. Αντίστοιχα, τα απόβλητα που συνδέονται με τις ψυχρές και θερμές βοηθητικές παροχές και με το δίκτυο νερού/ατμού, μπορεί να προέρχονται από τις εξής πηγές: φούρνοι, αναβραστήρες, τουρμπίνες, ντηζελομηχανές και γενικά εξοπλισμός που παράγει καυσαέρια. Αυτά συνήθως περιέχουν οξείδια (CO2, NΟx, SΟx) και στερεά σωματίδια και συμβάλλουν στο φαινόμενο θερμοκηπίου, την όξινη βροχή, την αιθαλομίχλη. Προκατεργασία νερού (απομάκρυνση αλάτων) για τροφοδοσία αναβραστήρων. Υδατικά απόβλητα καθαρισμού ή διαχωρισμού, όπως εκχύλιση, έκπλυση αερίων καθαρισμός εξοπλισμού κλπ. Η γενικότερη λογική του σχεδιασμού διεργασιών είναι συμβατή με την καθαρή τεχνολογία γιατί αποβλέπει στην αύξηση της απόδοσης των αντιδράσεων και της ενέργειας που χρησιμοποιείται και την ελαχιστοποίηση των παραπροϊόντων και άλλων αποβλήτων, καθώς και της χρήσης ξένων προς το τελικό προϊόν υλικών. Επομένως, η ύπαρξη προβλημάτων σχετικών με απόβλητα δεν είναι μόνο ζήτημα που αναδεικνύουμε από την ανάγκη για σεβασμό στο περιβάλλον` είναι ακόμη και ένδειξη ατελούς σχεδιασμού, γενικότερα. Στη συνέχεια, εξετάζουμε την εφαρμογή της φιλοσοφίας της καθαρής τεχνολογίας ξεκινώντας, ως συνήθως, από τον αντιδραστήρα Καθαρή τεχνολογία για χημικούς αντιδραστήρες Εδώ, η ουσία βρίσκεται στον περιορισμό των αποβαλλόμενων παραπροϊόντων. Στη συνέχεια, συζητάμε τα προβλήματα που υπάρχουν στις κανονικές συνθήκες λειτουργίας και τον τρόπο αντιμετώπισής τους: Τροφοδοσία που δεν αντέδρασε. Όταν, για κάποιο λόγο, είναι δύσκολο να ανακυκλώσουμε το υλικό που δεν αντέδρασε, αυτό αποβάλλεται. Η αντιμετώπισή του περιλαμβάνει τις εξής περιπτώσεις: Περίπτωση απλής αναντίστρεπτης αντίδρασης. Περιορίζουμε τα απόβλητα επιδιώκοντας τη μέγιστη δυνατή μετατροπή με μεγαλύτερο χρόνο παραμονής στον αντιδραστήρα αποτελεσματικώτερο καταλύτη υψηλότερη θερμοκρασία ή πίεση (αλλά να θυμόμαστε και την επίπτωση στην εγγενή ασφάλεια!) συνδυασμό των ανωτέρω. Περίπτωση απλής αντιστρεπτής αντίδρασης: Εδώ το ζητούμενο είναι η μετατόπιση της χημικής ισορροπίας για την αύξηση και πάλι, της απόδοσης. Αυτό μπορεί να γίνει με τους εξής τρόπους: 10-2

3 περίσσεια ενός από τα αντιδρώντα διαχωρισμός και απομάκρυνση προϊόντος πριν από την ολοκλήρωση της αντίδρασης. Αυτό σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει και σε συνεχή βάση π.χ. με εξάτμιση ή χρήση ημιπερατών μεμβρανών στον αντιδραστήρα. Αν η αντίδραση οδηγεί σε αύξηση του αριθμού των mol, τότε η μετατροπή στην ισορροπία αυξάνεται με προσθήκη αδρανούς (π.χ. διαλύτη στα υγρά μίγματα, αδρανούς αερίου στα αέρια μίγματα) για αραίωση του μείγματος και μείωση των συγκεντρώσεων. Αντίστοιχα, πρέπει να ελαττωθεί η συγκέντρωση αδρανούς όταν τα mol μειώνονται (ενώ προφανώς δεν έχει επίπτωση όταν τα mol είναι ίδια σε προϊόντα και αντιδρώντα). Αύξηση της θερμοκρασίας για ενδόθερμες αντιδράσεις στο βαθμό που δεν παραβιάζει όρια αντοχής των κατασκευαστικών υλικών, διάρκειας ζωής του καταλύτη ή απαιτήσεις ασφάλειας. Αντίστοιχα, μείωση της θερμοκρασίας για εξώθερμες αντιδράσεις. Όταν αντίδραση στην αέρια φάση οδηγεί σε μείωση των mol, η απόδοση αυξάνεται με μεγαλύτερη πίεση, εφόσον δεν παραβιάζονται όρια αντοχής των κατασκευαστικών υλικών, οικονομικοί περιορισμοί λόγω λειτουργικού κόστους για τη συμπίεση του μίγματος ή απαιτήσεις ασφάλειας. Αντίστοιχα, για αντιδράσεις που επιφέρουν αύξηση των mol, ελαττώνουμε την πίεση του αέριου μίγματος είτε με μείωση της απόλυτης πίεσης είτε με προσθήκη αδρανούς αερίου Παραπροϊόντα από την κύρια αντίδραση Ας υποτεθεί ότι η διεργασία μας περιλαμβάνει την κύρια αντίδραση Α + Β +... Προϊόν + Παραπροϊόν που δίνει και το χρήσιμο προϊόν και ένα άχρηστο παραπροϊόν. Εδώ, δεν υπάρχει τρόπος μείωσης των αποβλήτων, ιδίως αν θέλουμε να επιτύχουμε μεγαλύτερη απόδοση. Η μόνη λύση είναι να αλλάξουμε τρόπο σύνθεσης του προϊόντος (άλλη αντίδραση) Παραπροϊόντα από δευτερεύουσες αντιδράσεις Εδώ, το ζητούμενο είναι να αυξηθεί η εκλεκτικότητα υπέρ της κύριας και σε βάρος των δευτερευουσών αντιδράσεων. Οι παρακάτω κατευθυντήριες αρχές ισχύουν σε αυτή την περίπτωση: Επιλογή του κατάλληλου τύπου αντιδραστήρα που μεγιστοποιεί την εκλεκτικότητα. Έστω, a για παράδειγμα, μία κύρια και μία δευτερεύουσα αντίδραση με ρυθμούς r 1 =k 1 C 1 F και a r 2 =k 2 C 2 F, αντίστοιχα, όπου C F η συγκέντρωση του (μοναδικού, στο παράδειγμά μας) r 2 αντιδρώντος. Τότε θέλουμε να ελαχιστοποιήσουμε το λόγο = k 2 a C 2 a 1 r 1 k F. 1 Είναι προφανές ότι αυτό εξαρτάται από τις τάξεις των αντιδράσεων a1 και a2 και από τη διαφορά τους. Αν η κύρια αντίδραση είναι μικρότερης τάξης τότε ευνοείται από μικρότερες συγκεντρώσεις που υπάρχουν σε συνεχείς αναδευόμενους αντιδραστήρες (CSTR) επειδή σε αυτούς, η τροφοδοσία αραιώνεται αμέσως από τα παραγόμενα προϊόντα. Έτσι, η συγκέντρωση C F είναι μικρός αριθμός και η ύψωσή του στη δύναμη a 2-a 1 δίνει ακόμη μικρότερη ποσότητα. Επομένως, επιλέγουμε CSTR αντιδραστήρα. Αντίθετα, αν η κύρια αντίδραση είναι μεγαλύτερης τάξης, τότε ευνοείται από υψηλές συγκεντρώσεις και επιλέγουμε αντιδραστήρα εμβολικής ροής (PFR) (ή διαλείποντος έργου, αλλά αυτό αντίκειται στις αρχές εγγενούς ασφάλειας). Ανάλογα σκεφτόμαστε και για πολύπλοκα συστήματα αντιδράσεων. Π.χ. αν υπάρχουν δύο αντιδρώντα που δίνουν παράλληλες αντιδράσεις και οι διαφορές των τάξεων των 10-3

4 αντιδράσεων ως προς το καθένα διαφέρουν, μπορεί να επιλέξουμε ημισυνεχή αντιδραστήρα όπου το ένα αντιδρόν προστίθεται σταδιακά καθώς η αντίδραση προχωρά ώστε να παραμένει σε χαμηλή συγκέντρωση. Τέλος,για διαδοχικές αντιδράσεις όπου το προϊόν συνεχίζει να αντιδρά για να δώσει παραπροϊόν, είναι προτιμώτεροι και πάλι οι αντιδραστήρες εμβολικής ροής. Συγκέντρωση στον αντιδραστήρα. Εδώ μπορούμε να εφαρμόσουμε τα παρακάτω για να ευνοήσουμε την κύρια αντίδραση: περίσσεια της μιας τροφοδοσίας, αν υπάρχουν περισσότερα του ενός ρεύματα εισόδου. Αύξηση αδρανούς για αντιστρεπτές αντιδράσεις με μείωση των mol. Αντίστοιχα, μείωση αδρανούς όταν έχουμε αύξηση των mol. Απομάκρυνση μέρους του προϊόντος πριν την ολοκλήρωση της αντίδρασης. Ανακύκλωση των παραπροϊόντων στον αντιδραστήρα αν οι παράλληλες αντιδράσεις είναι αντιστρεπτές, ώστε η ισορροπία τους να μετατοπιστεί προς τα αντιδρώντα. Συνθήκες διεξαγωγής της αντίδρασης: αν η θερμοκρασία και η πίεση επιδρούν σε πολύ διαφορετικό βαθμό σε κάθε αντίδραση που λαμβάνει χώρα, τότε πρέπει να τις χειριστούμε έτσι ώστε να ευνοήσουμε την κύρια αντίδραση και να μειωθεί η έκταση στην οποία θα προχωρήσουν οι δευτερεύουσες. Καταλύτης. Η αλλαγή καταλύτη θα επηρεάσει σημαντικά την εκλεκτικότητα προς όφελος της κύριας ή των δευτερευουσών αντιδράσεων, ανάλογα με τους μηχανισμούς αντίδρασης στα ενεργά καταλυτικά κέντρα, τους σχετικούς ρυθμούς διάχυσης στο υπόστρωμα ή συνδυασμό αυτών Προσμίξεις της τροφοδοσίας που αντιδρούν. Αυτές καταναλώνουν μέρος των αντιδρώντων και δίνουν ανεπιθύμητα προϊόντα. Επομένως, δίνουν απόβλητα που μπορεί να περιέχουν άλλα αντιδρώντα που περισσεύουν, παραπροϊόντα από τις αντιδράσεις των προσμίξεων ή και τα δύο. Απαιτείται καθαρισμός της τροφοδοσίας για την αποφυγή αυτού του φαινομένου. Αν και το κόστος καθαρισμού αυξάνεται με το ζητούμενο βαθμό καθαρότητας, έχουμε αντίστοιχα ελάττωση στα εξής: κόστος επεξεργασίας αποβλήτων κόστος πρώτων υλών αφού η καθαρή τροφοδοσία είναι πιο αποδοτική και μειώνονται οι απαιτούμενες ποσότητες κόστος διαχωρισμού προϊόντος. Επομένως, υπάρχει ένας βαθμός καθαρότητας που ελαχιστοποιεί το συνολικό κόστος που συνδέεται με όλα τα παραπάνω Αξιοποίηση των παραπροϊόντων: μερικές φορές τα παραπροϊόντα μπορούν να αναβαθμιστούν για να χρησιμοποιηθούν σε άλλες αντιδράσεις. Για παράδειγμα, σε μονάδα χλωρίωσης δεκανίου παίρνουμε μονοχλωριωμένο δεκάνιο και υδροχλώριο. Το υδροχλώριο μπορεί να διατεθεί στην αγορά ή να αντιδράσει με οξυγόνο για να ξαναδώσει χλώριο που εισάγεται και πάλι στον αντιδραστήρα χλωρίωσης Ελάττωση αποβαλλόμενου καταλύτη: γενικά προτιμούμε τους ετερογενείς καταλύτες γιατί ο διαχωρισμός του ομογενούς μπορεί να είναι δύσκολος και ως αναγκαστικά ατελής θα δίνει πάντα κάποια απόβλητα. Αλλά οι ετερογενείς καταλύτες έχουν πεπερασμένη διάρκεια ζωής και πρέπει να αντικαθίστανται. Για να παραταθεί η διάρκεια ζωής τους χρειάζεται καθαρισμός της τροφοδοσίας από ουσίες που δηλητηριάζουν τον καταλύτη. Αν οι υψηλές θερμοκρασίες βλάπτουν και απενεργοποιούν τον καταλύτη, τότε αποφεύγουμε τις θερμές εστίες (hot spots) με καλύτερη κατανομή της ροής 10-4

5 καλύτερη μεταφορά θερμότητας αραίωση του καταλύτη με διασπορά αδρανών τεμαχιδίων (βελτίωση του προφίλ) καλύτερη ρύθμιση της διεργασίας. Τέλος, οι ρευστοποιημένες καταλυτικές κλίνες, λόγω της κρούσης των τεμαχιδίων, οδηγούν σε κονιορτοποίηση μέρους αυτών, το οποίο και χάνεται. Αυτό μπορεί να απαιτεί καλύτερο διαχωρισμό και ανακύκλωση από το ρεύμα των προϊόντων, αλλά η καλύτερη μακροπρόθεσμα λύση είναι η κατασκευή των καταλυτικών τεμαχιδίων έτσι ώστε να έχουν μεγαλύτερες μηχανικές αντοχές. Όπως είδαμε, όλες οι τεχνικές ελαχιστοποίησης των αποβλήτων του χημικού αντιδραστήρα είναι και τεχνικές βελτίωσης της απόδοσης και εκλεκτικότητας αυτού ή, με άλλα λόγια, ο καλύτερος σχεδιασμός χημικών αντιδραστήρων συνιστά συγχρόνως και καθαρό σχεδιασμό. Επομένως, δεν υφίσταται δικαιολογία αυξημένου κόστους λόγω της απαίτησης για καθαρή τεχνολογία αντιδραστήρων, αλλά απεναντίας, η καθαρή τεχνολογία είναι επίσης και οικονομικά συμφέρουσα. Συμπληρωματικά προς όλα τα προηγούμενα, πρέπει να πούμε ότι οι καταλύτες θεωρούνται γενικότερα ως μια πολύ καλή εναλλακτική λύση στον τομέα της πράσινης χημείας και τεχνολογίας όταν μπορούν να αντικαταστήσουν αντιδρώντα μίγματα που θα απαιτούσαν μεγάλες ποσότητες από κάποια συστατικά, ενώ οι ίδιοι χρησιμοποιούνται συνήθως σε μικρές ποσότητες και για αρκετά μεγάλο διάστημα Καθαρή τεχνολογία για φυσικούς διαχωρισμούς Παρόμοια με τους αντιδραστήρες, στην περίπτωση των διαχωρισμών θέλουμε αποδοτικώτερο διαχωρισμό και ανακύκλωση των χρήσιμων υλικών. Οι πιθανές λύσεις που πρέπει να εξετάσουμε για το σκοπό αυτό, περιλαμβάνουν: Άμεση ανακύκλωση των αποβαλλόμενων ρευμάτων Καθαρισμό της τροφοδοσίας από προσμίξεις Εξάλειψη ξένων προς το μίγμα υλικών Επιπρόσθετο διαχωρισμό των αποβλήτων για μεγαλύτερη ανάκτηση των χρήσιμων συστατικών Επιπρόσθετη αντίδραση και διαχωρισμό των αποβλήτων για μεγαλύτερες ανακτήσεις. Αναλυτικότερα: Άμεση ανακύκλωση αποβλήτων Αυτός είναι ο απλούστερος τρόπος για μείωση αποβλήτων από διαχωρισμούς. Είναι συχνότερα εφαρμόσιμος στα υδατικά απόβλητα που μπορούν να υποκαταστήστουν ένα μέρος της τροφοδοσίας σε νερό. Αν δε χρειάζεται μεταφορά σε μεγάλη απόσταση μπορεί επίσης να γίνει και μεταγωγή των αποβλήτων ως τροφοδοσία σε άλλη διεργασία, αν εκεί είναι πιο χρήσιμα Καθαρισμός τροφοδοσίας από προσμίξεις Γενικά, είναι προτιμώτερος ο διαχωρισμός των προσμείξεων πριν από την εισαγωγή της τροφοδοσίας στη διεργασία. Αυτό είναι πιο δύσκολο στα αέρια μίγματα. Για παράδειγμα, πολλές διεργασίες περιλαμβάνουν οξείδωση όπου η εύκολη λύση για το οξειδωτικό είναι το οξυγόνο της ατμόσφαιρας. Αλλά ο ατμοσφαιρικός αέρας περιέχει και το αδρανές άζωτο. Αν, για να αυξήσουμε την απόδοση κάνουμε ανακύκλωση εξερχόμενου μίγματος, τότε θα συσσωρευτεί σταδιακά άζωτο στο ανακυκλούμενο ρεύμα. Μέχρι ενός σημείου αυτό είναι επιθυμητό γιατί αν το αποβάλλουμε, θα χάσουμε και ένα μέρος από την τροφοδοσία καθώς και το προϊόν. Αλλά αυτή η αύξηση της συγκέντρωσης δε μπορεί να συνεχιστεί απεριόριστα, γιατί: υψηλές συγκεντρώσεις αδρανούς επιδρούν στην απόδοση του αντιδραστήρα 10-5

6 με την αύξηση του αδρανούς αερίου απαιτείται μεγάλη ενέργεια και κόστος συμπίεσης ώστε κάποια στιγή υπερβαίνει την εξοικονόμηση λόγων απωλειών υλικού. Τότε, θα χρειαστεί διαχωρισμός και αποβολή ενός μέρους του εξερχόμενου αερίου που ανακυκλώνεται. Εναλλακτικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί καθαρό οξυγόνο, το οποίο απαιτεί μια επιπλέον διεργασία διαχωρισμού πριν από την τροφοδοσία, αλλά αυτό το μειονέκτημα μπορεί να αντισταθμιστεί από αυξημένη απόδοση που καταργεί την ανάγκη ανακύκλωσης με όλο το κόστος που συνεπάγεται. Μειονέκτημα είναι η δυνατότητα σχηματισμού εκρηκτικού μίγματος, γι' αυτό μπορεί να είναι ανεκτό ένα ποσοστό αζώτου Εξάλειψη ξένων υλικών Ξένο υλικό μπορεί να είναι ένας διαλύτης, ένα μέσον εκχύλισης, οξέα ή αλκάλια για το διαχωρισμό άλλων υλικών από διάλυμα μέσω ιζηματοποίησης κλπ. Αν αυτά τα υλικά δεν είναι εύκολο να διαχωριστούν και ανακυκλωθούν, είναι προτιμώτερη η επιλογή άλλων διεργασιών για το σκοπό που θέλουμε να εξυπηρετήσουμε, π.χ. αντί για ιζηματοποίηση στερεού, εξάτμιση του διαλύτη, αντί για εκχύλιση, απόσταξη κλπ Επιπλέον διαχωρισμός (ή και αντίδραση) και ανακύκλωση Αν δεν είναι πρακτικό να κάνουμε καθαρισμό της τροφοδοσίας πριν από τη διεργασία, πρέπει να αποσπαστεί ένα μέρος του ανακυκλούμενου υλικού το οποίο μπορεί να υποστεί ένα δεύτερο διαχωρισμό. Ανάλογα με το βαθμό διαχωρισμού, το κόστος διαχωρισμού και ανακύκλωσης αυξάνεται. Αλλά το κόστος λόγω απωλειών υλικού μειώνεται, όπως και το κόστος μετεπεξεργασίας των αποβλήτων. Επομένως, υπάρχει ένα ποσοστό ανάκτησης όπου το συνολικό κόστος ελαχιστοποιείται. Σε άλλες περιπτώσεις είναι δυνατό να προχωρήσει και η αντίδραση με το διαχωριζόμενο μίγμα και το προϊόν να ανακυκλωθεί Γενικές λειτουργίες Κατά την εκκίνηση και το σταμάτημα διεργασιών και γενικότερα τις περιόδους μη μόνιμων συνθηκών, τα προϊόντα δεν είναι στη προδιαγεγραμμένη σύσταση, η μετατροπή δεν είναι η επιθυμητή, παράγονται περισσότερες ποσότητες από παραπροϊόντα και οι διαχωρισμοί αποβάλλουν διαφορετικής σύστασης ρεύματα, π.χ. με χρήσιμο προϊόν σε μεγαλύτερες αναλογίες. Επίσης, στην αλλαγή προϊόντος ειδικότερα, χρειάζεται συχνά και ενδιάμεσος καθαρισμός. Όλα αυτά επιβαρύνουν τα ρεύματα των αποβλήτων. Οι τακτικές που ακολουθούμε είναι οι εξής: μείωση συχνότητας στάσεων-εκκινήσεων στο ελάχιστο αναγκαίο, σχεδιασμός ευέλικτης λειτουργίας με μεταβλητή δυναμικότητα αντί για πλήρη στάση, συνεχείς έναντι διαλείποντος έργου διεργασίες, ενδιάμεση αποθήκευση για επανακατεργασία του προϊόντος που δεν πληροί τις προδιαγραφές (υπό την προϋπόθεση ότι δε δημιουργείται ζήτημα ασφάλειας από το απόθεμα), προγραμματισμός παραγωγής που ελαχιστοποιεί αλλαγές από προϊόν σε προϊόν, συλλογή και επεξεργασία αποβλήτων καθαρισμού Βοηθητικές παροχές Εδώ, το κύριο πρόβλημα είναι τα καυσαέρια από τη θέρμανση των θερμών βοηθητικών παροχών. Ενώ ποιοτικά είναι τα λιγότερο επιβλαβή σε σύγκριση με όλα τα άλλα χημικά, η ποσότητά τους είναι τόσο μεγάλη ώστε αντισταθμίζει το μειωμένο κίνδυνο και τα καθιστά εξίσου σοβαρό πρόβλημα. Φυσικά, απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός για την αποδοτικότερη εναλλαγή θερμότητας ώστε να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας και οι σχετικές εκπομπές ρύπων. Εδώ όμως, υπάρχει ένα 10-6

7 πονηρό σημείο. Η ενέργεια που καταναλώνεται σε μια παραγωγική μονάδα προέρχεται εν μέρει από τις δικές της εγκαταστάσεις και εν μέρει από το κεντρικό δίκτυο (ηλεκτρισμός). Η παραγωγή ηλεκτρισμού περιλαμβάνει επίσης ρυπογόνες δραστηριότητες και έτσι η αύξηση της ζήτησής του είναι επιβαρυντική για το περιβάλλον. Επομένως, ενδέχεται η αντικατάσταση μιας ρυπογόνου πηγής στο εργοστάσιο από άλλες διαδικασίες που αξιοποιούν ηλεκτρικό ρεύμα, τελικά να αποβεί εξίσου ή και περισσότερο επιβλαβής. Γι' αυτό απαιτείται μια ολιστική θεώρηση η οποία μπορεί να αναχθεί στην ακόλουθη εξίσωση: Ολικές εκπομπές= εκπομπές από επιτόπιες παροχές εκπομπές από κεντρικό δίκτυο αντίστοιχες στον εισαγόμενο ηλεκτρισμό εκπομπές από κεντρικό δίκτυο που αποφεύγονται χάρη σε επιτόπιες παροχές Από το παραπάνω ισοζύγιο μπορεί να προκύψει ότι μερικές επιλογές μπορεί να έχουν συνολικά μικρότερη επίπτωση στο περιβάλλον ακόμη και αν τοπικά δε δίνουν τις ελάχιστες εκπομπές. Αυτό εξηγείται επειδή και οι πιο σύγχρονοι σταθμοί παραγωγής ενέργειας δεν έχουν τόσο καλή απόδοση όσο ένα καλά σχεδιασμένο σύστημα συμπαραγωγής ενέργειας σε μια βιομηχανική μονάδα Αξιολόγηση κύκλου ζωής Παρόμοια με την περίπτωση των βοηθητικών παροχών και της ρύπανσης λόγω των ενεργειακών πηγών που σχετίζονται με αυτές, μια ολιστική οπτική πρέπει να υιοθετηθεί και για το σύνολο των υλικών που χρησιμοποιούνται στις διεργασίες μας. Η ζήτηση για ένα προϊόν Χ συνεπάγεται ανάκτηση συγκεκριμένων ποσοτήτων από τις κατάλληλες πρώτες ύλες, μεταφορά και μετασχηματισμό τους κλπ. Κάθε στάδιο από την αρχή μέχρι το τέλος της ζωής του προϊόντος περιλαμβάνει δραστηριότητες που μπορεί να επιβαρύνουν το περιβάλλον και οι οποίες συμβαίνουν αφ' ενός λόγω της ζήτησης του προϊόντος Χ και αφ' ετέρου λόγω της διαδικασίας παρασκευής αυτού που επελέγη. Για να αξιολογήσουμε την πραγματική, δηλαδή συνολική επίπτωση στο περιβάλλον από την παραγωγή και κατανάλωση του Χ πρέπει να κάνουμε τη λεγόμενη αξιολόγηση του κύκλου ζωής (Life Cycle Assessment 1 ) του Χ, η οποία περιλαμβάνει μελέτη των παρακάτω σταδίων: 1. εξαγωγή πρώτης ύλης από φυσικές πήγές 2. μετασχηματισμοί μέχρι την τελική κατάσταση (προϊόν Χ) 3. μεταφορά 4. χρήση 5. ανακύκλωση (ενδεχομένως) και 6. τελική απόθεση Όλα τα παραπάνω συμβάλλουν στην περιβαλλοντική επιβάρυνση με διάφορες εκπομπές ρύπων που πρέπει να εντοπιστούν. Επίσης, συμβάλλουν στην εξάντληση των φυσικών πόρων. Σε αυτή τη βάση πρέπει να συγκριθούν οι εναλλακτικές λύσεις. Είναι προφανές ότι είναι πολύ πιο εύκολο για μια παραγωγική μονάδα να χρησιμοποιήσει καθαρές διεργασίες με αυτή την ολιστική έννοια ως εναλλακτική λύση όταν μπορεί να βρει εύκολα την απαραίτητη τεχνολογική υποδομή και τις κατάλληλες πρώτες ύλες. Τόσο από αυτά τα δεδομένα όσο και από τη λογική που ενυπάρχει στην αξιολόγηση του κύκλου ζωής, καθίσταται φανερό ότι η εφαρμογή των καθαρών τεχνολογιών είναι ένα θέμα που ξεφεύγει από τα στενά όρια της μεμονωμένης παραγωγικής μονάδας και είναι τόσο πιο εύκολο να εφαρμοστεί τοπικά όσο πιο πολύ ακολουθείται γενικά. 1 Να μη συγχέεται ο όρος με το Life Cycle Management που είναι μια μεθοδολογία σχεδιασμού, ανάπτυξης και και οργάνωσης της παραγωγής ενός προϊόντος, η οποία ξεκίνησε από τη βιομηχανία λογισμικού και τείνει να εξαπλωθεί και σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους. 10-7

8 Προς το παρόν, η προσπάθεια για να δοθούν κίνητρα για μια τέτοια θεώρηση των πραγμάτων και την εφαρμογή της στην πράξη, ανάγεται στη μετάφραση κάθε επιβλαβούς δραστηριότητας σε έμμεσο οικονομικό κόστος που πρέπει να συνυπολογιστεί για να έχουμε μια ρεαλιστική εικόνα για την αποδοτικότητα και τη ζημία που συνδέεται με την παραγωγή. Είμαστε της γνώμης ότι θέματα όπως περιβάλλον, οικολογική ισορροπία, ποιότητα ζωής, υγεία, ασφάλεια κλπ είναι πολυδιάστατα και η σχετική πληροφορία δεν είναι εύκολο να μεταφραστεί και να συμπιεστεί σε μια απλή λογιστική. Αυτό οφείλεται σε δύο λόγους: Η οικονομοτεχνική θεώρηση οδηγεί σε συμψηφισμούς που μας οδηγούν να ανεχτούμε ένα μικρό περιβαλλοντικό ισοδύναμο κόστος για να ελαττώσουμε κάποιον άλλο παράγοντα. Το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα από τη γενική εφαρμογή αυτής της πρακτικής οδηγεί στη διατήρηση πολλών μικρών κινδύνων με ανυπολόγιστο αθροιστικό αποτέλεσμα, ενώ το ζητούμενο θα ήταν η εξάλειψή τους. Κατά την Ανάλυση Κόστους Οφέλους που είδαμε σε προηγούμενη ενότητα, το καθαρά οικονομοτεχνικό σκέλος, η οικονομική ανάλυση κόστους-οφέλους και η ανάλυση κοινωνικού κόστους-οφέλους αποσυνδέονται σε τρία διαδοχικά βήματα ώστε να ελαχιστοποιηθεί αυτή η τάση συμψηφισμού, αλλά το πρόβλημα παραμένει εξαιτίας της δυσκολίας ποσοτικής έκφρασης ορισμένων κινδύνων. Τα λογιστικά, ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια καθορίζουν τις αποφάσεις των ανεξάρτητων οικονομικών μονάδων (επιχειρήσεων) για το πώς θα κινηθούν σε ένα δεδομένο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον ή πλαίσιο. Αυτή η μέθοδος, από τη φύση της δε μπορεί να αλλάξει το πλαίσιο που καθορίζεται από τις γενικότερες εξελίξεις στην επιστήμη, την τεχνολογία και την εφαρμογή τους στην παραγωγή. Ουσιαστικές λύσεις προϋποθέτουν την επέκταση του σχεδιασμού και της λογικής της αριστοποίησης (με όρους πλέον ποιότητας ζωής) σε κεντρικό επίπεδο (πολιτείας) και ακόμη (λόγω του ότι τα οικοσυστήματα και τα προβλήματά τους δε γνωρίζουν σύνορα), μέσα από συνεννόηση και συνεργασία, σε διεθνές επίπεδο. 10-8

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κεφάλαιο Πρόλογος i Κατάλογος Σχημάτων και Εικόνων v Ενότητα 1: Εισαγωγή 1-1 1.1 Το μαθηματικό πρότυπο: ισοζύγια και άλλες σχέσεις. 1-1 1.2 Αριστοποίηση 1-2 1.3 Αλλαγή κλίμακας (scale

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγική Διάλεξη, 20/10/2008

Εισαγωγική Διάλεξη, 20/10/2008 Εισαγωγική Διάλεξη, 20/10/2008 Ένα ζήτημα μεταφραστικό... αλλά και ουσιαστικό: Ως Φυσικές Διεργασίες έχει αποδοθεί στα ελληνικά ο όρος Unit Operations ενώ ως Χημικές Διεργασίες μεταφράζεται αντίστοιχα

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ ΥΓΡΗ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η υγρή εκχύλιση βρίσκει εφαρμογή όταν. Η σχετική πτητικότητα των συστατικών του αρχικού διαλύματος είναι κοντά στη

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Κινητική Γενικές Υποδείξεις 1. Τάξη Αντίδρασης 2. Ενέργεια Ενεργοποίησης

Χημική Κινητική Γενικές Υποδείξεις 1. Τάξη Αντίδρασης 2. Ενέργεια Ενεργοποίησης Χημική Κινητική Γενικές Υποδείξεις 1. Τάξη Αντίδρασης Γενικά, όταν έχουμε δεδομένα συγκέντρωσης-χρόνου και θέλουμε να βρούμε την τάξη μιας αντίδρασης, προσπαθούμε να προσαρμόσουμε τα δεδομένα σε εξισώσεις

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier

4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 4.2 Παρα γοντες που επηρεα ζουν τη θε ση χημικη ς ισορροπι ας - Αρχη Le Chatelier Τι ονομάζεται θέση χημικής ισορροπίας; Από ποιους παράγοντες επηρεάζεται η θέση της χημικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές Διεργασίες: Εισαγωγή

Χημικές Διεργασίες: Εισαγωγή : Εισαγωγή Ορολογία Μοναδιαίες Διεργασίες ( Unit Processes ) - Οξείδωση - Υδρογόνωση - Αφυδρογόνωση - Πυρόλυση - Ενυδάτωση κλπ Ορολογία Μοναδιαίες Διεργασίες ( Unit Processes ) - Οξείδωση - Υδρογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση της χημικής ισορροπίας. Αρχή Le Chatelier.

Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση της χημικής ισορροπίας. Αρχή Le Chatelier. Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση της χημικής ισορροπίας. Αρχή Le Chatelier. H θέση ισορροπίας επηρεάζεται από τους εξής παράγοντες χημικής ισορροπίας: Τη συγκέντρωση των αντιδρώντων ή των προϊόντων. Την

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Χημικές αντιδράσεις καταλυμένες από στερεούς καταλύτες

Χημικές αντιδράσεις καταλυμένες από στερεούς καταλύτες Χημικές αντιδράσεις καταλυμένες από στερεούς καταλύτες Σε πολλές χημικές αντιδράσεις, οι ταχύτητές τους επηρεάζονται από κάποια συστατικά τα οποία δεν είναι ούτε αντιδρώντα ούτε προϊόντα. Αυτά τα υλικά

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g)

Πείραμα 2 Αν αντίθετα, στο δοχείο εισαχθούν 20 mol ΗΙ στους 440 ºC, τότε το ΗΙ διασπάται σύμφωνα με τη χημική εξίσωση: 2ΗΙ(g) H 2 (g) + I 2 (g) Α. Θεωρητικό μέρος Άσκηση 5 η Μελέτη Χημικής Ισορροπίας Αρχή Le Chatelier Μονόδρομες αμφίδρομες αντιδράσεις Πολλές χημικές αντιδράσεις οδηγούνται, κάτω από κατάλληλες συνθήκες, σε κατάσταση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011 Εργαλεία και μεθοδολογίυ σχεδιασμού συσκευασιών ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C 3 www.c3.teiwm.gr 1 Αειφορία Περιεχόμενα Εργαλεία πράσινου σχεδιασμού Αξιολόγηση κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή Χημικά Συστήματα

Ομογενή Χημικά Συστήματα Ομογενή Χημικά Συστήματα 1. Πειραματικός Προσδιορισμός Τάξης Αντιδράσεων 2. Συνεχείς Αντιδραστήρες (Ι) Πειραματική Μελέτη Ρυθμού Αντίδρασης Μέθοδοι Λήψης και Ερμηνείας Δεδομένων (ΙΙ) Τύποι Συνεχών Αντιδραστήρων:

Διαβάστε περισσότερα

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων επαναχρησιμοποίηση πολύτιμων, εξαντλούμενων

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση

Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση Ποσοτική και Ποιoτική Ανάλυση ιδάσκων: Σπύρος Περγαντής Γραφείο: Α206 Τηλ. 2810 545084 E-mail: spergantis@chemistry.uoc.gr Κεφ. 14 Χημική Ισορροπία Μια υναμική Ισορροπία Χημική ισορροπία είναι η κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Κ. Μάτης ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΕΝΑ ΣΥΝΕΧΗ ΠΛΗΡΩΣ ΑΝΑΜΙΓΝΥΟΜΕΝΟ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΑ (CSTR) ΜΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΕΝΑΛΛΑΓΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΜΕ ΜΙΑ ΣΠΕΙΡΑ. Σημ. Η σωστή απάντηση κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΟΙ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Οι 12 Αρχές της Πράσινης Χημείας 1. Πρόληψη: Είναι προτιμότερο να προλαμβάνουμε τα απόβλητα από το να κατεργαζόμαστε ή να καθαρίζουμε τα απόβλητα αφού σχηματιστούν. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή και αριστοποίηση χημικών αντιδραστήρων

Επιλογή και αριστοποίηση χημικών αντιδραστήρων Ενότητα 6 Επιλογή και αριστοποίηση χημικών αντιδραστήρων 6.1 Εισαγωγή Αφού είδαμε τις γενικές αρχές του σχεδιασμού και συζητήσαμε τις τεχνικές και μεθόδους καθώς και τους εμπειρικούς κανόνες που υπεισέρχονται,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και προώθηση στην αγορά οικολογικών καινοτόμων διεργασιών επεξεργασίας πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων

Ανάπτυξη και προώθηση στην αγορά οικολογικών καινοτόμων διεργασιών επεξεργασίας πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων Ανάπτυξη και προώθηση στην αγορά οικολογικών καινοτόμων διεργασιών επεξεργασίας πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων Τεχνικές Προδιαγραφές Απαιτούμενων Υποδομών & Δημιουργία Θέσεων Εργασίας για τη Βιώσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας από το Σπύρο ΚΥΡΙΤΣΗ Προσκεκλημένο Ομιλητή Ημερίδα «Αεριοποίησης Βιομάζας για την Αποκεντρωμένη Συμπαραγωγή Θερμότητας και Ηλεκτρισμού» Αμύνταιο

Διαβάστε περισσότερα

Αμφίδρομες αντιδράσεις

Αμφίδρομες αντιδράσεις Χημική ισορροπία Αμφίδρομες αντιδράσεις Αμφίδρομες αντιδράσεις Ταχύτητα αντιδράσεων και συγκεντρώσεις Αμφίδρομες αντιδράσεις CO +3H 2 CH 4 + H 2 O. συγκέντρωση Αμφίδρομες αντιδράσεις- κατάσταση Χ.Ι. συγκέντρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 10: Αναλυτική Γεωχημεία και Οικολογία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ» ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ. Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ)

ΙΙ» ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ. Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ) ΜΑΘΗΜΑ: «ΧΗΜΕΙΑ ΙΙ» Β ΕΞΑΜΗΝΟ (ΕΑΡΙΝΟ) Διδάσκουσα: ΣΟΥΠΙΩΝΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Απορρόφηση Αερίων. 1. Εισαγωγή

Απορρόφηση Αερίων. 1. Εισαγωγή 1. Εισαγωγή Απορρόφηση Αερίων Πρόκειται για διαχωρισμό συστατικών από μείγμα αερίου με τη βοήθεια υγρού διαλύτη. Κινητήρια δύναμη είναι η διαφορά διαλυτότητας στο διαλύτη. Στη συνέχεια θα ασχοληθούμε με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Περιεχόµενο & Χρησιµότητα. Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ! Καλώς ήλθατε. της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση?

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Περιεχόµενο & Χρησιµότητα. Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ! Καλώς ήλθατε. της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση? ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Περιεχόµενο & Χρησιµότητα Καλώς ήλθατε στο µάθηµα της ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ! Έχετε κάποια ερώτηση? ΝΑΙ..ΝΑΙ...ΝΑΙ.!! Σε τι διαφέρει από τα άλλα µαθήµατα της κατεύθυνσης??? Στα πολλά ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ!

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Απόβλητα Ν. 1650/1986 Απόβλητο θεωρείται κάθε ποσότητα ουσιών, θορύβου, αντικειμένων ή άλλων μορφών ενέργειας σε οποιαδήποτε φυσική κατάσταση από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα

Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα Στοιχειμετρικοί υπολογισμοί σε διαλύματα 23-1. Τι εκφράζουν οι συντελεστές μιας χημικής αντίδρασης; Οι συντελεστές σε μία χημική εξίσωση καθορίζουν την αναλογία mol των αντιδρώντων και προϊόντων στην αντίδραση.

Διαβάστε περισσότερα

υνατότητες βελτιστοποίησης των εργαστηριακών αντιδράσεων- Βασικοί κανόνες για βιώσιµες συνθέσεις

υνατότητες βελτιστοποίησης των εργαστηριακών αντιδράσεων- Βασικοί κανόνες για βιώσιµες συνθέσεις υνατότητες βελτιστοποίησης των εργαστηριακών αντιδράσεων- Βασικοί κανόνες για βιώσιµες συνθέσεις Στην πορεία της αναζήτησης µερικών αντιδράσεων για το ΝΟΡ έγινε δυνατόν αναγνωριστούν κάποια γενικά ασθενή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 Oρισµός φλόγας Ογεωµετρικός τόπος στον οποίο λαµβάνει χώρα το µεγαλύτερο ενεργειακό µέρος της χηµικής µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Η ύλη συναντάται σε τρεις φυσικές καταστάσεις: Στερεή: έχει καθορισμένη μάζα, σχήμα και όγκο. Υγρή: έχει καθορισμένη μάζα και όγκο, ενώ σχήμα κάθε φορά παίρνει το σχήμα του δοχείου που το

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών.

Παρασκευαστικό διαχωρισμό πολλών ουσιών με κατανομή μεταξύ των δύο διαλυτών. 1. ΕΚΧΥΛΙΣΗ Η εκχύλιση είναι μία από τις πιο συνηθισμένες τεχνικές διαχωρισμού και βασίζεται στην ισορροπία κατανομής μιας ουσίας μεταξύ δύο φάσεων, που αναμιγνύονται ελάχιστα μεταξύ τους. Η ευρύτητα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Το τρίχωμα της τίγρης εμφανίζει ποικιλία χρωμάτων επειδή οι αντιδράσεις που γίνονται στα κύτταρα δεν καταλήγουν σε χημική ισορροπία.

ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Το τρίχωμα της τίγρης εμφανίζει ποικιλία χρωμάτων επειδή οι αντιδράσεις που γίνονται στα κύτταρα δεν καταλήγουν σε χημική ισορροπία. ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Το τρίχωμα της τίγρης εμφανίζει ποικιλία χρωμάτων επειδή οι αντιδράσεις που γίνονται στα κύτταρα δεν καταλήγουν σε χημική ισορροπία. Δημήτρης Παπαδόπουλος, χημικός Βύρωνας, 2015 Μονόδρομες

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια «ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη τηχρήσηηλιακώνσυστηµάτων γιαµια µιααειφόροπροοπτική» Ν. Φραντζεσκάκη 1, Β. Γκέκας 1 και Θ. Τσούτσος 2 1. Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης, Χανιά 2. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ

Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Χημεία θετικής κατεύθυνσης Β ΛΥΚΕΊΟΥ Θέμα 1 ο πολλαπλής επιλογής 1. ε ποιο από τα υδατικά δ/τα : Δ1 - MgI 2 1 M, Δ2 С 6 H 12 O 6 1 M, Δ3 С 12 H 22 O 11 1 M, Δ4 - ΗI 1 M,που βρίσκονται σε επαφή με καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Γήινη επιφάνεια Κατανομή υδάτων Υδάτινο στοιχείο 71% Ωκεανοί αλμυρό νερό 97% Γλυκό νερό 3% Εκμεταλλεύσιμο νερό 0,01% Γλυκό νερό 3% Παγόβουνα Υπόγεια ύδατα 2,99% Εκμεταλλεύσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΜΑΔ, 2013

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΜΑΔ, 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΜΑΔ, 2013 1 Ισορροπία Φάσεων Ανάλογα με τη φύση των συστατικών του μίγματος (ή της ολικής πίεσης του συστήματος) οι τάσεις διαφυγής υπολογίζονται - ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις σχετικά µε την δηµιουργία κενού

Περιβαλλοντικές απόψεις σχετικά µε την δηµιουργία κενού Περιβαλλοντικές απόψεις σχετικά µε την δηµιουργία κενού Περίληψη Πολλά στάδια εργασίας σε ένα εργαστήριο απαιτούν τη χρήση κενού. Για τη δηµιουργία κενού αφ ενός µπορεί να χρησιµοποιηθεί µια υδραεραντλία

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΥ.ΔΙ.ΑΠ. Συστήματα Διαχείρισης Απορριμμάτων Αθανάσιος Βλάχος ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Συντάκτης : Σεραφειμίδης Χρυσόστομος 1. ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Το πρόβλημα της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις ερωτήσεις 1 έως 4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΤΩΝ ΡΥΘΜΩΝ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΤΩΝ ΡΥΘΜΩΝ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΤΩΝ ΡΥΘΜΩΝ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ Οποιοδήποτε είδος αντιδραστήρα με γνωστό τρόπο ανάμειξης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση της κινητικής καταλυτικών αντιδράσεων.

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS Το πρόβλημα της ιλύς Κατά την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων παράγονται ταυτόχρονα και ορισμένα παραπροϊόντα, όπως τα εσχαρίσματα, η άμμος, τα ξαφρίσματα και η περίσσεια ιλύς από τις δεξαμενές καθίζησης

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων (ΕΚΕΤΑ / ΙΤΕΣΚ) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών & Θερµικών Εγκαταστάσεων (ΕΜΠ / ΕΑ&ΘΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΘΕΜΑ Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΘΕΜΑ Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας στην Ενότητα 2.3 (Σχέση Βιοµηχανίας και Ενέργειας)

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας στην Ενότητα 2.3 (Σχέση Βιοµηχανίας και Ενέργειας) ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης σύντοµης διάρκειας στην Ενότητα 2.3 (Σχέση Βιοµηχανίας και Ενέργειας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ ΡΥΠΑΝΣΗ Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ χημικές ουσίες μορφές ενέργειας ακτινοβολίες ήχοι θερμότητα ΕΠΙΚΥΝΔΥΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ Τάξη Μάθημα Εξεταστέα ύλη Καθηγητές Γ Λυκείου XHMEIA Γ Λυκείου Οργανική-Οξειδοαναγωγή- Θερμοχημεία-Χημική κινητική Δημητρακόπουλος Θοδωρής Τζελέπη Αναστασία ΠΕΝΤΕΛΗ Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ Κατά τη λειτουργία ενός καυστήρα, υπάρχουν πολλές δαπάνες. Κάποιες από αυτές τις δαπάνες θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε παγκόσµιο επίπεδο. Συγχρόνως, από την χρήση ενέργειας αποβάλλονται διάφοροι ρύποι που προκαλούν προβλήµατα αέριας ρύπανσης. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 2. Από ποια μέρη αποτελείται το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση της ύλης Διαλύματα Περιεκτικότητες διαλυμάτων. Χημεία Α Λυκείου Διδ. Εν. 1.5 π. Ευάγγελος Μαρκαντώνης 2 ο ΓΕΛ Αργυρούπολης

Ταξινόμηση της ύλης Διαλύματα Περιεκτικότητες διαλυμάτων. Χημεία Α Λυκείου Διδ. Εν. 1.5 π. Ευάγγελος Μαρκαντώνης 2 ο ΓΕΛ Αργυρούπολης Ταξινόμηση της ύλης Διαλύματα Περιεκτικότητες διαλυμάτων Χημεία Α Λυκείου Διδ. Εν. 1.5 π. Ευάγγελος Μαρκαντώνης 2 ο ΓΕΛ Αργυρούπολης Μακροσκοπική ταξινόμηση της ύλης ΥΛΗ Καθορισµένη (καθαρή) ουσία όχι

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ 3 March 2009 Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1/35

ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ 3 March 2009 Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1/35 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΧΩΡΟ ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων & Γεωργικής Μηχανικής ΙεράΟδός 75, 11855 Αθήνα e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Θέματα Πανελλ. Εξετάσεων Χημείας Προσανατολισμού Β Λυκείου 1 ΧΗΜΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1984 2004 (Περιέχει όσα από τα θέματα αναφέρονται στην ύλη της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΟΞΙΝΩΝ ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις , να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις , να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 24 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Στόχοι Απομάκρυνση Ανεπιθύμητων Συστατικών Νερό Βαρείς Υδρογονάνθρακες Υδρόθειο Διοξείδιο του Άνθρακα Στοιχειακό Θείο Άλλα Συστατικά Ανάκτηση Συστατικών με Οικονομική Αξία Ήλιο Υδρογονάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας Θετικής Κατεύθυνσης Β Λυκείου 2000

Θέµατα Χηµείας Θετικής Κατεύθυνσης Β Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Χηµείας Θετικής Κατεύθυνσης Β Λυκείου τις ερωτήσεις 1-3,να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. ε καθαρό νερό διαλύεται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή Διατριβή ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΑΡΤΕΜΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως.

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. THE Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. powered by To Green Mission...αποτελεί µία «πράσινη αποστολή» δεκάδων επιχειρήσεων από διάφορους επιχειρηµατικούς κλάδους, που

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Άσκηση 7η Χημική Ισορροπία Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Η έννοια της Χημικής Ισορροπίας Υπάρχουν χηµικές αντιδράσεις που εξελίσσονται προς µία µόνο μόνο κατεύθυνση, όπως π.χ. η σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις ΓΓ/Μ2 05-06 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις 140 ΧΗΜΕΙΑ: Υδρογονάνθρακες- Πετρέλαιο - Προιόντα από υδρογονάνθρακες - Αιθανόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις Υγείας & Ασφάλειας Εργαζοµένων και Περιβαλλοντικές Συνέπειες από την Αντικατάσταση Μονάδας Βαφείου.

Επιπτώσεις Υγείας & Ασφάλειας Εργαζοµένων και Περιβαλλοντικές Συνέπειες από την Αντικατάσταση Μονάδας Βαφείου. Επιπτώσεις Υγείας & Ασφάλειας Εργαζοµένων και Περιβαλλοντικές Συνέπειες από την Αντικατάσταση Μονάδας Βαφείου. Ε. ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ, Γ. ΣΑΡΑΣΙΤΗΣ, Ε. ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ ΒΙΚΤΩΡΙΑ Α.Ε Βιοµηχανία Μεταλλικών Προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES»

Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES» Πακέτο εργαλείων του έργου «OPTIMES» Περιεχόμενα 1/ Περιβαλλοντική κατάσταση ανά περιοχή... 2 2/ Ευρωπαϊκοί και εθνικοί κανονισμοί... 2 2.1 Ευρωπαϊκοί κανονισμοί... 2 2.1.1 Διαχείριση των αποβλήτων...

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας Θετικής Κατεύθυνσης Β Λυκείου 2000

Θέµατα Χηµείας Θετικής Κατεύθυνσης Β Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Χηµείας Θετικής Κατεύθυνσης Β Λυκείου ΕΚΦΩΝΗΕΙ τις ερωτήσεις 1-3,να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. ε καθαρό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165 Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 5 ου κεφαλαίου 1. Τι εννοούμε με τον όρο διάγνωση ; 165 Με τον όρο διάγνωση εννοούμε τη μεθοδολογία που εφαρμόζουμε προκειμένου να εντοπίσουμε μια βλάβη σ ένα σύστημα λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Στις εξισώσεις σχεδιασμού υπεισέρχεται ο ρυθμός της αντίδρασης. Επομένως, είναι βασικό να γνωρίζουμε την έκφραση που περιγράφει το ρυθμό.

Στις εξισώσεις σχεδιασμού υπεισέρχεται ο ρυθμός της αντίδρασης. Επομένως, είναι βασικό να γνωρίζουμε την έκφραση που περιγράφει το ρυθμό. Βασικές Εξισώσεις Σχεδιασμού (ΣΔΟΥΚΟΣ 2-, 2-) t = n i dn i V n i R και V = n i dn i t n i R Στις εξισώσεις σχεδιασμού υπεισέρχεται ο ρυθμός της αντίδρασης. Επομένως, είναι βασικό να γνωρίζουμε την έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη ρύθμιση αποστακτικών στηλών

Αυτόματη ρύθμιση αποστακτικών στηλών Αυτόματη ρύθμιση αποστακτικών στηλών Στόχοι-Αναγκαιότητα Παραγωγή προϊόντων επιθυμητών προδιαγραφών και ποσοτήτων Ασφάλεια εγκατάστασης (όρια πίεσης και θερμοκρασίας) Διατήρηση λειτουργικών συνθηκών (αποφυγή

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 13: Χημική κινητική

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 13: Χημική κινητική Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 13: Χημική κινητική Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος e-mail: gmarnellos@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 2015-2016 2 Ο ΕΞΑΜΗΝΟ Ε. ΠΑΥΛΑΤΟΥ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΜΠ ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 3 ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 4 ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ 5 Επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ...είναι το σπίτι μας και το μέλλον των παιδιών μας Τι είναι η βιώσιμη ανάπτυξη και γιατί ΜΑσ αφορα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: www.4design.gr Η βιώσιµη ή αειφόρος ανάπτυξη αποσκοπεί στο να βελτιώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015-2016 1 Ο ΘΕΜΑ Α1. Για την ισορροπία : 22( g) O2( g) 2 H2 O( g), θ C ισχύει ότι K c =0,25. Για την ισορροπία: H2 O( g) 2( g) O2( g), θ C, ισχύει ότι:

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

CARBONTOUR. Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων

CARBONTOUR. Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων LIFE09 ENV/GR/000297 Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα CARBONTOUR ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2.1: Προσδιορισμός και αξιολόγηση των πηγών εκπομπών ισοδύναμου CO 2 των τουριστικών καταλυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Απορριμμάτων

Διαχείριση Απορριμμάτων Διαχείριση Απορριμμάτων Βιβλιογραφικές πηγές Περιβαλλοντική Τεχνολογία, 2008, Α. Ανδρεαδάκης κ.α., Κεφάλαιο 7, Εκδόσεις Συμμετρία (κατά κύριο λόγο) Introduction to Environmental Engineering and Science,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 00 ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ

Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ Β.Κ. Τσουκαλά, Λέκτορας ΕΜΠ E-mail:v.tsoukala@hydro.civil.ntua.gr 6 Μαίου 2009 Τι είναι η ανάλυση κύκλου ζωής; Ορισμός: Τεχνική εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων που συνδέονται με κάποιο προϊόν,

Διαβάστε περισσότερα

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ 4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Οι γενικοί κανόνες που περιγράφονται στον ακόλουθο πίνακα [βλ. και βιβλιογραφία 7, 8, 10, 11, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26,

Διαβάστε περισσότερα