ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: <<ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ>> Φοιτήτρια: ΑΛΗ ΟΓΛΟΥ ΝΟΥΡΤΖΙΑΝ ΑΕΜ: 137 ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2014

2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: << ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ>>. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα Κουρτούμα Μαρία Φοιτήτρια: ΑΛΗ ΟΓΛΟΥ ΝΟΥΡΤΖΙΑΝ ΑΕΜ: 137 ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Τις πιο θερμές μου ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω πρώτον στην υπεύθυνη καθηγήτριά μου κα Κουρτούμα Μαρία, για την πολύτιμη βοήθειά της ώστε να διεκπεραιωθεί η πτυχιακή αυτή εργασία και έπειτα στην οικογένειά μου για την υπομονή, την συμπαράσταση και την στήριξη που μου δείξανε όλα αυτά τα χρόνια των σπουδών μου. 3

4 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΝΣ: ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΝΥ: ΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟ ΥΓΡΟ ΟΝΠ: ΟΣΦΥΟΝΩΤΙΑΙΑ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΕΒ: ΕΙΔΙΚΟ ΒΑΡΟΣ ΤΚΕ: ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΚΑΘΙΖΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΩΝ ΜΩ: ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΔΑ ΜΕΝ: ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ IPV: INACTIVATED POLIO VACCINE CMV: CYTOMEGALOVIRUS EBV: EPSTAIN BARR VIRUS ΗΕΓ: ΗΛΕΚΤΡΟΕΓΚΕΦΑΛΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΦ: ΕΝΔΟΦΛΕΒΙΑ TORCH: TOXOPLASMA, RUBELLA, CMV, HERPES. ΛΔΠ: ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΠΟΥ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ PO: PER OS 4

5 Πίνακας περιεχομένων ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 3 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 4 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ... 8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ABSTRACT...11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΑΜΕΣΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΜΜΕΣΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΕΤΑΝΟΣ ΚΟΚΚΥΤΗΣ ΔΙΦΘΕΡΙΤΙΔΑ ΟΣΤΡΑΚΙΑ ΟΞΕΙΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΕΙΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΕΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΔΑ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ ΚΑΙ ΟΜΦΑΛΙΤΙΔΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΙΛΑΡΑ ΕΡΥΘΡΑ ΠΑΡΩΤΙΤΙΔΑ

6 3.4 ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΑΙΦΝΙΔΙΟ ΕΞΑΝΘΗΜΑ ΠΟΛΙΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΜΟΝΟΠΥΡΗΝΩΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ ΠΡΩΤΟΖΩΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΓΑΛΟΙΟ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΕΡΠΗΤΟΙΟ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΙΟΣ ΤΟΥ ΕΡΠΗΤΑ ΖΩΣΤΗΡΑ ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΙΟ EPSTEIN BARR ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΣΥΓΓΕΝΗ ΕΡΥΘΡΑ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΣΥΓΓΕΝΗ ΣΥΦΙΛΗ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΗΠΑΤΙΤΙΔΕΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΙΟ PARVO B ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΓΟΝΟΚΚΟΚΟ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑΤΑ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΧΛΑΜΥΔΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΑΛΛΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΕΝΤΕΡΟΙΟΥΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΜΟΛΥΣΜΑΤΙΚΗ ΤΕΡΜΙΝΘΟ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ

7 6.5 ΡΟΔΟΧΡΟΥΣ ΠΥΤΥΡΙΑΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΡΟΔΑΝΘΗ ΝΟΣΟΣ ΧΕΙΡΟΣ ΠΟΔΟΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΠOΛΙΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΔΙΦΘΕΤΙΤΙΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΤΕΤΑΝΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΣΗΨΑΙΜΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΠΡΟΛΗΨΗ ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΜΒΟΛΙΑ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΑΙ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

8 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Εικόνα 1: οπισθότονος τετάνου..15 Εικόνα 2: βήχας κοκκύτη...17 Εικόνα 3: διφθεριτική φαρυγγίτιδα...20 Εικόνα 4: μοροειδής γλώσσα..22 Εικόνα 5: μικροβιακή μηνιγγίτιδα.25 Εικόνα 6: σημείο Brudzinski.25 Eεικόνα 7: ακτινογραφία με πνευμονική φυματίωση..31 Εικόνα 8: αντίδραση Mantoux..32 Εικόνα 9: μη παστεριωμένο γάλα αγελάδας με βρουκέλλα 33 Εικόνα 10: ακτινογραφικά ευρήματα πνευμονίας...36 Εικόνα 11: μέση ωτίτιδα...41 Εικόνα 12: οστεομυελίτιδα 43 Εικόνα 13: εξάνθημα ιλαράς.. 46 Εικόνα 14: εξάνθημα ερυθράς...47 Εικόνα 15: παρωτίτιδα..48 Εικόνα 16: εξάνθημα ανεμοβλογιάς.49 Εικόνα 17: αιφνίδιο εξάνθημα..54 Εικόνα 18: επιπλοκή πολιομυελίτιδας. 56 Εικόνα 19: νόσος του φιλιού. 58 Εικόνα 20: φλεβοτόμος. 61 Εικόνα 21:τρόπος μετάδοσης του τοξοπλάσματος. 63 Εικόνα 22: έρπης τύπου 1 και έρπης τύπου Εικόνα 23: έρπης ζωστήρας..71 Εικόνα 24: οδόντες του Hutchinson.75 8

9 Εικόνα 25: οφθαλμία...85 Εικόνα 26: εξάνθημα λιστερίωσης. 92 Εικόνα 27: μολυσματική τέρμινθος...94 Εικόνα 28: βλάβες γεννητικών οργάνων...95 Εικόνα 29: ροδόχρους πιτυρίαση..96 Εικόνα 30: παιδική ροδάνθη..97 Εικόνα 31: νόσος χειρός ποδός στόματος.97 9

10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα λοιμώδη νοσήματα στην παιδική ηλικία αποτελούν την πρώτη αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας για ποικίλους λόγους παρά την ύπαρξη πολλών μεθόδων και τεχνικών στην φαρέτρα της ιατρικής επιστήμης και της βιολογίας και γενετικής. Αυτή η κατάσταση είναι χειρότερη κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες εξαιτίας των συνθηκών υγιεινής, των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών, του χαμηλού επιπέδου μόρφωσης και του ανεπαρκούς υγειονομικού συστήματος αν και οι προσπάθειες των μη κυβερνητικών οργανισμών για βελτίωση του φαινομένου τόσα χρόνια το πρόβλημα διαιωνίζεται. Η εργασία αποτελεί ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με τα λοιμώδη νοσήματα της παιδικής ηλικίας και τον ρόλο του νοσηλευτή. Χρησιμοποιήθηκαν ιατρικά και νοσηλευτικά συγγράμματα αλλά και άρθρα από επιστημονικά περιοδικά. Αποτελείται από 8 κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στον τρόπο μετάδοσης των λοιμώξεων. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύονται οι μικροβιακές λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας. Στο τρίτο κεφάλαιο παραθέτονται οι ιογενείς λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας. Στο τέταρτο παρουσιάζονται οι πρωτοζωικές λοιμώξεις. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύονται οι συγγενείς λοιμώξεις συμπεριλαμβανομένου του AIDS. Στο έκτο κεφάλαιο παρουσιάζονται άλλες λοιμώξεις που μπορούν να εμφανιστούν και στην παιδική ηλικία εκτός από τους ενήλικες. Στο έβδομο κεφάλαιο παρουσιάζεται η νοσηλευτική φροντίδα του παιδιού με λοιμώδη νοσήματα και Στο τελευταίο κεφάλαιο παρουσιάζεται η πρόληψη των παιδικών λοιμώξεων. Αμέσως μετά παρατίθενται τα συμπεράσματα και η σχετική βιβλιογραφία. 10

11 ABSTRACT Infectious diseases in childhood are the leading cause of morbidity and mortality for a variety of reasons, despite the existence of several methods and techniques in the arsenal of medical science and biology and genetics. This situation is worse in developing countries mainly because of health conditions, socioeconomic conditions, low level of education and inadequate health care system, although the efforts of non-governmental organizations to improve on many years the problem persists. This work is a review of the literature on infectious diseases of childhood and the role of the nurse. Used medical and nursing books and articles from journals. It consists of 8 chapters. The first chapter discusses how the transmission of infections. The second chapter analyzes the microbial infections of childhood. The third chapter is the most viral infections of childhood. presents the protozoal infections. The fourth The fifth chapter analyzes related infections including AIDS. The sixth chapter presents other infections that can occur in childhood apart from adults. In the seventh chapter the nursing care of children with infectious diseases and In the last chapter the prevention of childhood infections. Immediately after, the conclusions and the relevant literature 11

12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1:ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1.1 ΑΜΕΣΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Οι τρόποι μετάδοσης των λοιμώξεων διακρίνονται στους άμεσους και στους έμμεσους. Οι Άμεσοι είναι οι εξής: Άμεση μετάδοση με ανθρώπους (φιλιά, αγκαλιά, ερωτική επαφή) απλός έρπητας, β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος. Κοπροστοματική οδός όπως η ηπατίτιδα. Το καλό και συχνό πλύσιμο των χεριών αποτελεί το αποτελεσματικότερο και ίσως μοναδικό μέτρο για τα παθογόνα που μεταδίδονται με αυτό τον τρόπο. Άμεση μετάδοση με σταγονίδια, που μεταφέρουν μεγάλο αριθμό μικροβίων και ιών και παράγονται χιλιάδες κατά τη διάρκεια του βήχα, του πταρμού και της ομιλίας. Η χρησιμοποίηση μίας μάσκας, η αραίωση των κρεβατιών στα νοσηλευτικά ιδρύματα, η μείωση του βαθμού συνωστισμού σε κινηματογράφους, λεωφορεία, νοσοκομεία και η αποφυγή παραμονής σε κλειστούς πολυσύχναστους χώρους, χωρίς καλό εξαερισμό, κυρίως τους χειμερινούς μήνες. Άμεση επαφή με ζώα, μετά από δάγκωμα ή αμυχή. Άμεση επαφή στο ελεύθερο περιβάλλον με σπόρους του κλωστηριδίου του τετάνου. (Ι.Κ. Παπαπαναγιώτου, Β.Κυριαζοπούλου-Δαλάϊνα) 1.2 ΕΜΜΕΣΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ Η έμμεση μεταφορά μπορεί να είναι : Μέσω ενός άψυχου αγωγού με μικρό βεληνεκές, όπως με αντικείμενα προσωπικής χρήσης, οδοντόβουρτσες, ποτήρια, μαντήλια ή με μεγάλο βεληνεκές όπως το νερό, τα τρόφιμα, το έδαφος, μολύνουν πολλά άτομα. Μέσω ενός έμψυχου διαβιβαστή π.χ. ενός εντόμου Αερογενώς (με την σκόνη ή τους πυρήνες σταγονιδίων) Η κλινική εξέταση του παιδιάτρου είναι αυτή που θα τον καθοδηγήσει σε πρώτη φάση στη διάγνωση του είδους της λοίμωξης, πολύτιμη βοήθεια θα έχει όμως και από τον μικροβιολόγο, με τις κατάλληλες εξετάσεις που θα ζητήσει όταν το κρίνει απαραίτητο. Για παράδειγμα για την απομόνωση των μικροβίων απαιτούνται καλλιέργειες όπως ούρων, κοπράνων, φαρυγγικού επιχρίσματος. 12

13 Οι λοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν τοπικές εκδηλώσεις, δηλαδή μόνο από ένα σύστημα ή όργανο, ή γενικευμένες, ή όπως λέμε συστηματικές εκδηλώσεις, με προσβολή περισσότερων του ενός συστήματος. Τέλος, όλες σχεδόν οι λοιμώξεις μπορούν δυνητικά να προκαλέσουν πυρετό. Φυσιολογική θεωρείται η θερμοκρασία των 37οC (36,4-37,4οC). Τα περισσότερα άτομα και τα παιδιά παρουσιάζουν μία φυσιολογική διακύμανση της θερμοκρασίας τους κατά τη διάρκεια της ημέρας (συνήθως το μέγιστο παρατηρείται τις απογευματινές ώρες). Η θερμοκρασία των 37,5 38οC είναι η δεκατική κίνηση και πάνω από 38οC θεωρείται πυρετός. Ο πυρετός οφείλεται στην απελευθέρωση στην κυκλοφορία του αίματος ενδογενών πυρετογόνων ουσιών μετά την είσοδο στον οργανισμό ενός λοιμώδους παράγοντα ή δημιουργείται ως αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Από μόνος του ο πυρετός δεν είναι νόσος, αποτελεί ένα σύμπτωμα που πρέπει να διερευνηθεί που οφείλεται. Πυρετό προκαλούν και άλλες καταστάσεις εκτός από τις λοιμώξεις, όπως τα αυτοάνοσα νοσήματα, αντίδραση σε φάρμακα. Σημασία λοιπόν έχει να βρεθεί η αιτία του πυρετού και όχι αποκλειστικά να αντιμετωπίσουμε τον πυρετό αυτόν καθ αυτόν. Η κλινική εικόνα και οι εργαστηριακές εξετάσεις βοηθούν στη διαφορική διάγνωση. (Ι.Κ. Παπαπαναγιώτου, Β.Κυριαζοπούλου-Δαλάϊνα) 1.3 ΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ Οι φάσεις της λοίμωξης διακρίνονται στις εξής: Λανθάνουσα περίοδος, κατά την οποία δεν αποβάλλεται ο παθογόνος μικροοργανισμός στο περιβάλλον επομένως δεν μολύνονται άλλα άτομα. Χρόνο επώασης της νόσου (χρόνος από την έκθεση μέχρι την εμφάνιση των πρώτων κλινικών συμπτωμάτων ή σημείων της νόσου. Περίοδος μεταδοτικότητας, ορίζεται το χρονικό διάστημα κατά το οποίο αποβάλλεται ο λοιμογόνος παράγοντας στο περιβάλλον σε δόση επαρκή για την μετάδοσή του. Μία αποτελεσματική στρατηγική για τον έλεγχο και τον περιορισμό της εξάπλωσης ενός λοιμώδους νοσήματος στοχεύει : Την απομάκρυνση ή εξάλειψη της πηγής του παθογόνου μικροοργανισμού. Στην διακοπή ή περιορισμό της διαδικασίας μετάδοσης. 13

14 Στην ενίσχυση της συλλογικής ανοσίας του πληθυσμού, μείωση του αριθμού των επιδεκτικών ατόμων, παθητική ή ενεργητική ανοσοποίηση. (Ι.Κ. Παπαπαναγιώτου, Β.Κυριαζοπούλου-Δαλάϊνα) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ 2.1 ΤΕΤΑΝΟΣ Τέτανος σπάνια εμφανίζεται στη σύγχρονη εποχή, λόγω της βελτίωσης των συνθηκών κάτω από τους οποίους γίνεται ο τοκετός. Πρέπει να σημειωθεί ότι το νεογνό δεν προστατεύεται παθητικά από τα αντισώματα της μητέρας, γιατί ο τίτλος τους είναι πολύ χαμηλός, παρά μόνο αν εκείνη εμβολιάσθηκε πρόσφατα για τον τέτανο. Η μόλυνση του νεογνού γίνεται συνήθως κατά τη διάρκεια του τοκετού όταν η κοπή και η περίδεση του λώρου δεν γίνονται κάτω από άσηπτες συνθήκες. Είναι μη μεταδοτική νόσος που εκδηλώνεται με ανεξέλεγκτους μυϊκούς σπασμούς και προκαλείται από το αναερόβιο κλωστηρίδιο του τετάνου το οποίο παράγει σπόρους. Η νόσος μπορεί να είναι θανατηφόρος, ειδικά σε βρέφη και σε άτομα προχωρημένης ηλικίας, και μπορεί να προληφθεί με εμβολιασμό. Μπορεί να υπάρχει ιστορικό ανοικτού ή κλειστού τραύματος, χειρουργικής επεμβάσεως, εγκαύματος ή άλλης λύσης της συνέχειας του δέρματος. Ο χρόνος ανάμεσα στο τραύμα και στην εκδήλωση των πρώτων συμπτωμάτων είναι μικρότερος από δύο εβδομάδες, αλλά μπορεί να κυμαίνεται ανάμεσα στις δύο ημέρες μέχρι δύο μήνες. (E. R. Bannister, 2009) Συνήθως η νόσος που εκδηλώνεται γρήγορα έχει πιο βαριά εξέλιξη. Ξεκινά με πονοκέφαλο, ανησυχία, εφίδρωση, ευερεθιστότητα και συνεχίζεται με έντονους σπασμούς αρχικά στο πρόσωπο και στον αυχένα και έπειτα σε ολόκληρο το σώμα. Ένα πρώτο σημείο μπορεί να είναι ένα χαμόγελο στο πρόσωπο, που οφείλεται σε σύσπαση των μυών του προσώπου (σαρδόνιο γέλιο). Η σύσπαση των μασητήρων μυών προκαλεί δυσκολία στη μάσηση, τα δόντια τρίζουν και η γνάθος είναι ακίνητη. Προοδευτικά η νόσος επεκτείνεται σε όλους τους μυς του σώματος και οποιοδήποτε ερέθισμα (απτικό, ακουστικό, οπτικό) μπορεί να προκαλέσει επώδυνους γενικευμένους σπασμούς, με αποτέλεσμα το παιδί και γενικά ο ασθενής να λαμβάνει μια συγκεκριμένη στάση σαν τόξο που είναι ο οπισθότονος. Ο ασθενής την ώρα των σπασμών έχει πνευματική διαύγεια, πράγμα που δεν συμβαίνει με τις άλλες μορφές σπασμών (επιληψία, πυρετικοί σπασμοί). Μπορεί να προκληθεί μέχρι και λαρυγγόσπασμος και σπασμός των αναπνευστικών μυών, με αποτέλεσμα ασφυξία. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται γενικευμένος τέτανος. Οι σπασμοί αρχίζουν να μειώνονται μετά από 1 2 εβδομάδες, η αποκατάσταση όμως είναι αργή. Η διάρκειά της, αν ο ασθενής επιζήσει, κυμαίνεται στους 1 2 μήνες ή και περισσότερο. Η πρόγνωση εξαρτάται από την ηλικία του ασθενούς (βαρύτατη πρόγνωση στα νεογνά), 14

15 το πόσο γρήγορα εκδηλώνεται η νόσος και από το χρόνο έναρξης της θεραπείας. Η θνητότητα της νόσου είναι μεγάλη, και κυμαίνεται στο 10 30%.(E. R. Bannister, 2009) Εικόνα 1: Οπισθότονος σε τέτανο πηγή: www. medlook.gr Ο τέτανος δεν αφήνει δια βίου ανοσία, γι αυτό επιβάλλεται ακόμη και μετά από νόσηση εμβολιασμός. Ο τέτανος προκαλείται από ένα θετικό κατά Gram, αναερόβιο μικρόβιο που παράγει σπόρους, οι οποίοι βρίσκονται σχεδόν οπουδήποτε, κυρίως όμως στο έδαφος, τη σκόνη και τα κόπρανα ζώων. Ένα ρυπαρό τραύμα, ή ένα τραύμα που θα μολυνθεί σε περιοχή που υπάρχουν σπόροι του μικροβίου, είναι το σημείο όπου πολλαπλασιάζεται το μικρόβιο και παράγει τις τοξίνες του, τετανολυσίνη και τετανοσπασμίνη. Η τετανοσπασμίνη είναι ισχυρότατη νευροτρόπος τοξίνη, η κυρίως υπεύθυνη για τις εκδηλώσεις του τετάνου, διότι προσβάλλει όλο το νευρικό σύστημα του ανθρώπου, προκαλώντας μυϊκές συσπάσεις σε διάφορες ομάδες μυών του σώματος και σπασμούς. Η διάγνωση στηρίζεται στην κλινική εικόνα του ασθενούς, στο ιστορικό πρόσφατου τραυματισμού και μη εμβολιασμού. Δεν είναι απαραίτητα η απομόνωση του κλωστηριδίου για να τεθεί η διάγνωση. (E. R. Bannister, 2009) Η νοσηλεία του νεογνού πρέπει να γίνεται σε εντατική μονάδα με δυνατότητα άμεσης διασωλήνωσης και παροχής μηχανικού αερισμού αν χρειασθεί. Δίνεται αρχικά ειδική αντιτετανική γ σφαιρίνη (TIG) σε δόση 250 ΙU ενδομυϊκά. Παράλληλα χορηγείται πενικιλίνη U/kg/24ωρο για 10 ημέρες. Το περιβάλλον του νεογνού πρέπει να είναι σχετικά ήσυχο και ο φωτισμός απαλός για να μην προκαλείται διέγερση του νεογνού και επίταση των τετανικών σπασμών. Για την ανακούφιση από τις τετανικές συσπάσεις δίνεται διαζεπάμη ενδοφλέβια. (0,2mg/kg/6ωρο). Αν αυτή η θεραπεία αποτύχει, δίνεται μυοχαλαρωτικό (πανκουρόνιο ή το νεότερο Atracurium σε ρυθμό έγχυσης 0,006 mg/kg/min ενδοφλέβια) αφού όμως πρώτα το νεογνό διασωληνωθεί και τεθεί στον αναπνευστήρα. 15

16 Απαραίτητες είναι οι συχνές αναρροφήσεις των φαρυγγικών εκκρίσεων λόγω της δυσχέρειας κατάποσης του νεογνού και η παρεντερική κάλυψη των αναγκών του σε υγρά και θερμίδες. Οι επιπλοκές είναι πνευμονία, πνευμονική και εγκεφαλική αιμορραγία. ενώ οι σπασμοί μπορεί να προκαλέσουν σπονδυλικά κατάγματα. Ο υποχρεωτικός εμβολιασμός στη βρεφική ηλικία με το τριπλό εμβόλιο κατά της διφθερίτιδας, του τετάνου και του κοκκύτη και η επανάληψη του εμβολίου κατά την κύηση προφυλάσσει το νεογνό από τον κίνδυνο του τετάνου. Το εμβόλιο αυτό γίνεται από τη βρεφική ηλικία (2, 4 και 6 μηνών), σε ηλικία 18 μηνών, 4 6 μηνών και ετών. Στη συνέχεια γίνεται μία αναμνηστική δόση κάθε 10 χρόνια, για να διατηρούνται τα επίπεδα των αντισωμάτων. Σε παιδιά άνω των 7 ετών και σε ενήλικες χορηγείται αντί για το τριπλό το διπλό εμβόλιο τύπου ενηλίκου (διφθερίτιδας τετάνου). Στα βιβλιάρια των παιδιών σημειώνεται ως DTP, το οποίο τελευταίως τείνει να αντικατασταθεί από το ακυτταρικό εμβόλιο, που έχει λιγότερες παρενέργειες. Το διπλό αντίστοιχα εμβόλιο, τύπου ενηλίκου, δεν έχει αλλάξει και σημειώνεται ως Td. (E. R. Bannister, 2009) Απαραίτητη είναι όμως η σχολαστική τήρηση των κανόνων ασηψίας και αντισηψίας τόσο κατά τον τοκετό όσο και κατά την περιποίηση του ομφαλού μετά τον τοκετό. Είναι πολύ σημαντικό να τηρούνται οι εμβολιασμοί και όχι μόνο στην παιδική ηλικία, αλλά και στους ενήλικες, οι οποίοι όταν περνούν πολλά χρόνια από τον εμβολιασμό τους δεν προστατεύονται πλέον. Τα τραύματα μικρών και μεγάλων θα πρέπει πάντα να καθαρίζονται καλά και να τα βλέπει γιατρός. Εκείνος θα κρίνει αν χρειάζεται αντιβιοτική αγωγή ή περαιτέρω καθαρισμός και θα ελέγξει το βιβλιάριο του παιδιού για τους εμβολιασμούς του. Στην περίπτωση που το τραυματισμένο παιδί είναι πλήρως εμβολιασμένο για τον τέτανο και δεν έχει παρέλθει πενταετία από την τελευταία δόση δεν χρειάζεται να γίνει τίποτα. Αν όμως έχουν περάσει περισσότερα από πέντε χρόνια και το τραύμα είναι ύποπτο πρέπει να γίνεται μία επαναληπτική δόση του εμβολίου. (E. R. Bannister, 2009) 2.2 ΚΟΚΚΥΤΗΣ Ο κοκκύτης είναι ένα λοιμώδες μεταδοτικό νόσημα που χαρακτηρίζεται από σπασμωδικό βήχα που καταλήγει σε εισπνευστικό συριγμό και οφείλεται στον αιμόφιλο του κοκκύτη. Ο μικροοργανισμός αυτός μπαίνει στον οργανισμό από την μύτη ή το στόμα και κυκλοφορεί σε ολόκληρο τον οργανισμό. Τα παιδιά και γενικά οι άνθρωποι μολύνονται από τα σταγονίδια που εκπέμπει ο άρρωστος όταν μιλά, βήχει ή φταρνίζεται. 16

17 1. Το καταρροϊκό στάδιο που διαρκεί 1 2 εβδομάδες και εκδηλώνεται με χαμηλό πυρετό, συνάχι, ήπιο βήχα, ερεθισμό των επιπεφυκότων με δακρύρροια (κόκκινα ματάκια) και συρίττουσα αναπνοή (σφύριγμα στην αναπνοή). Συνήθως η κατάσταση μοιάζει με μία οποιαδήποτε ίωση του ανώτερου αναπνευστικού. Στη φάση αυτή το μικρόβιο έχει τη μέγιστη μεταδοτικότητά του. 2. Παροξυσμικό στάδιο: το παιδί παρουσιάζει παροξυσμούς (κρίσεις) βήχα που μπορεί να είναι 5 40 στο 24ωρο. Μία τέτοια κρίση περιλαμβάνει στη διάρκεια μίας μόνο εκπνοής επαναλαμβανόμενες βηχικές δόσεις, που ξεκινούν από μία βαθιά εισπνοή και καταλήγουν σε απότομη και θορυβώδη εισπνοή αέρα (εισπνευστικό συριγμό). Συνήθως κάθε κρίση τελειώνει με εμετό. Σε βρέφη κάτω των 6 μηνών η κλινική εικόνα είναι διαφορετική και εδώ κυριαρχούν οι κρίσεις άπνοιας και οι εμετοί. Το παιδί σταματάει να αναπνέει για λίγα δευτερόλεπτα και το πρόσωπό του παίρνει κυανή απόχρωση. 3. Στάδιο αποδρομής: διαρκεί 2-3 εβδομάδες. Οι παροξυσμοί του βήχα γίνονται σιγά-σιγά αραιότεροι και με πιο ήπια εικόνα, ώσπου τελικά υποχωρούν. (J. Regan, 2008) Εικόνα 2: Βήχας κοκκύτη πηγή: Ο κοκκύτης οφείλεται στον αιμόφιλο του κοκκύτη ή bordetella pertussis, αλλά και σε άλλα βακτηρίδια (bordetella parapertussis, bordetella bronchiseptica) και ιούς (αδενοϊοί). Ο κοκκύτης είναι πολύ μεταδοτικό νόσημα και προσβάλλει επίνοσα άτομα σε μεγάλο ποσοστό (90%). Οι ασθενείς μεταδίδουν περισσότερο κατά το πρώτο καταρροϊκό στάδιο. Επειδή το εμβόλιο δεν αφήνει πλήρη και μόνιμη ανοσία, μπορεί να παρατηρηθούν κρούσματα κοκκύτη σε ενήλικες, οι οποίοι με τη σειρά τους να «κολλήσουν» μικρά παιδιά. Η μετάδοση γίνεται με τα σταγονίδια του βήχα και ο χρόνος επώασης κυμαίνεται στις 6 14 ημέρες. Σε περιπτώσεις τοπικού κοκκύτη η διάγνωση είναι εύκολη με βάση την κλινική εικόνα. Γενικά παροξυσμικός βήχας που παρατείνεται για διάστημα μεγαλύτερο των 2 3 εβδομάδων πρέπει να θέτει την υποψία στο γιατρό. (J. Regan, 2008) 17

18 Εργαστηριακά ευρήματα που βοηθούν είναι : Λευκοκυττάρωση (αύξηση λευκών αιμοσφαιρίων αίματος ), με επικράτηση των λεμφοκυττάρων (αποτελεί ενδεικτικό στοιχείο που το βρίσκουμε στο τέλος του καταρροϊκού και σε όλο το παροξυσμικό στάδιο). Καλλιέργεια ρινοφαρυγγικού εκκρίματος (αν αποβεί θετική είναι αποδεικτική για τη διάγνωση). Ανίχνευση ειδικών αντισωμάτων IgG, IgA και IgM στην οξεία φάση της νόσου και κατά την ανάρρωση. Τα παιδιά θα πρέπει να είναι ήρεμα, σε καθαρό περιβάλλον, να πίνουν υγρά, να έχουν μικρά και συχνά γεύματα. Αυτά τα παιδιά στο νοσοκομείο θα πρέπει να απομονώνονται από τους υπόλοιπους ασθενείς για να μην τους μεταδώσουν την αρρώστια. Τα νεογνά και τα βρέφη θα πρέπει να νοσηλεύονται στο νοσοκομείο, λόγω του κινδύνου των απνοιών. Επιπλέον, χορηγούνται: Αντιβιοτικά (μακρολίδες): δεν αντιμετωπίζουν ακριβώς τη νόσο, όμως αποστειρώνουν το ρινοφάρυγγα και μειώνουν το χρόνο μετάδοσης της νόσου, αν δοθούν νωρίς στο καταρροϊκό στάδιο. Κορτικοστεροειδή Σαλβουταμόλη: μειώνει τη διάρκεια και την ένταση των παροξυσμών. Ο γιατρός μπορεί επίσης να αποφασίσει την χορήγηση κάποιου φαρμάκου με nebulizer ή να δώσει οδηγίες να αναρροφώνται τα πηκτά φλέγματα από το παιδί. Τα αντιβηχικά φάρμακα δεν καταπραΰνουν το βήχα γι αυτό και δεν χρησιμοποιούνται. Στο στάδιο του παροξυσμικού βήχα το παιδί μπορεί να παρουσιάζει αρκετούς εμετούς. Προτιμάται να χορηγούνται γενικά τα υγρά. Σημαντική είναι η παρακολούθηση για πιθανές επιπλοκές που πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα. Αν το παιδί νοσηλεύεται στο νοσοκομείο είναι δουλειά του γιατρού. Αν όμως το παιδί είναι στο σπίτι πρέπει να εξηγήσει ο γιατρός τι πρέπει να προσέξει η οικογένεια. (J. Regan, 2008) Οι επιπλοκές του κοκκύτη είναι συχνότερες στα βρέφη και τα εξασθενημένα άτομα και αφορούν κυρίως το αναπνευστικό και το κεντρικό νευρικό σύστημα. Επιπλοκές από το αναπνευστικό: πνευμονία, ατελεκτασία, πνευμοθώρακας. Επιπλοκές στο κεντρικό νευρικό σύστημα: κοκκυτική εγκεφαλοπάθεια (προσβάλλει με σπασμούς, αταξία, νευρολογικά σημεία). Άλλες επιπλοκές είναι: υπογλυκαιμία, τετανία, κήλη, ρινορραγία, αιμορραγίες στον ίδιο τον εγκέφαλο, μπορεί να διογκώσουν την γλώσσα κατά τον παροξυσμικό βήχα. 18

19 Η πρόληψη για τον κοκκύτη επιτυγχάνεται με το εμβόλιο του κοκκύτη, το οποίο κυκλοφορεί στη χώρα μας ως τριπλό εμβόλιο, μορφή με την οποία χορηγείται, σε συνδυασμό με το εμβόλιο της διφθερίτιδας και του τετάνου. Αφού γίνουν οι 3 πρώτες δόσεις του εμβολίου (σε ηλικία 2, 4 και 6 μηνών) εξασφαλίζεται ανοσία σε ποσοστό πάνω από 80%. Αυτό σημαίνει ότι βρέφος άνω των 6 μηνών που είναι πλήρως εμβολιασμένο έχει μικρές πιθανότητες να κολλήσει κοκκύτη. Οι επόμενες 2 δόσεις γίνονται σε ηλικία 18 μηνών και 4 6 ετών, πάντα ως τριπλό εμβόλιο. Μετά την ηλικία των 7 ετών δεν κάνουμε εμβόλιο κοκκύτη λόγω των αυξημένων παρενεργειών που έχει, γι αυτό μετά την ηλικία αυτή το εμβόλιο που κάνουμε είναι διπλό (τετάνου διφθερίτιδας, τύπου ενήλικου). Η ανοσία που είχε δημιουργηθεί αρχίζει να πέφτει και μετά τα 12 χρόνια έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Σε περίπτωση που κάποιος νοσήσει από κοκκύτη έχει ανοσία για όλη του τη ζωή. (J. Regan, 2008) 2.3 ΔΙΦΘΕΡΙΤΙΔΑ Η διφθερίτιδα είναι πολύ μεταδοτική νόσος που προκαλείται από το κορυνοβακτηρίδιο της διφθερίτιδας. Πρόκειται για ένα θετικό κατά Gram μικρόβιο, μη σπορογόνο που το συναντάμε σε τρεις τύπους, τον βαρύ, τον ενδιάμεσο και τον ήπιο και παράγει ισχυρή εξωτοξίνη. Προσβάλλει κυρίως το ανώτερο αναπνευστικό και μερικές φορές το δέρμα. Η τοξίνη του μικροβίου μπορεί να καταστρέψει την καρδιά και το νευρικό σύστημα, αν και μερικά μη τοξινογόνα στελέχη μπορεί να προκαλέσουν τοπική φλεγμονή στο δέρμα. (A. Efstatiou, R. C. George, 2006) Η νόσος εκδηλώνεται 2 6 ημέρες μετά την προσβολή του οργανισμού από το μικρόβιο. Στην αρχή η νόσος εκδηλώνεται με γενικότερη αδιαθεσία, χαμηλό πυρετό, πονοκέφαλο και δυσκαταποσία. Ανάλογα με την περιοχή εντοπισμού της διακρίνεται σε τρεις τύπους: 1) Ρινική διφθερίτιδα: είναι η πιο σπάνια και ήπια μορφή της νόσου και συναντάται κυρίως σε βρέφη. Χαρακτηρίζεται από αρχικά απλή ρινική έκκριση που αργότερα όμως γίνεται βλεννοπυοαιματηρή και δύσοσμη. Συνήθως δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα. 2) Διφθεριτική φαρυγγίτιδα: είναι η πιο συχνή μορφή, η οποία ξεκινά με πυρετό και κακουχία και μοιάζει με απλή φαρυγγίτιδα. Μία με δύο ημέρες αργότερα εμφανίζονται στις αμυγδαλές λευκές μεμβράνες που γίνονται δύσοσμες και μπορούν αν επεκταθούν προς το φάρυγγα, το λάρυγγα και την τραχεία. Αυτές οι ψευδομεμβράνες (διφθέρες) προσκολλώνται στην περιοχή και γι αυτό στην προσπάθεια αποκόλλησης προκαλείται αιμορραγία. Σε βαρύτερες περιπτώσεις διογκώνονται οι αδένες του τραχήλου δίνοντάς του μία χαρακτηριστική μορφή (τράχηλος ταύρου). 19

20 3) Διφθεριτική λαρυγγίτιδα: οφείλεται συνήθως σε επέκταση της φαρυγγικής φλεγμονής και παρουσιάζεται με βήχα, βραχνάδα στη φωνή και αφωνία που μπορεί να γίνει πολύ βαριά και να φτάσει μέχρι και σε πλήρη απόφραξη του λάρυγγα. 4) Λοιπές μορφές: Σπανιότερες μορφές της νόσου είναι η δερματική, η οφθαλμική και η διφθερίτιδα των γεννητικών οργάνων. (A. Efstatiou, R. C. George, 2006) Εικόνα 3: Διφθεριτική φαρυγγίτιδα πηγή: Το κορυνοβακτηρίδιο της διφθερίτιδας εισέρχεται στον οργανισμό από τη ρινική, τη στοματική ή τη φαρυγγική οδό και σπανιότερα από το δέρμα, τα μάτια και τα γεννητικά όργανα. Συνήθως πολλαπλασιάζετε τοπικά και παράγει εξωτοξίνη. Στο σημείο αυτό της προσβολής σχηματίζεται οίδημα και νεκρωτική εστία η οποία καλύπτεται από ψευδομεμβράνες. Η τοξίνη του μικροβίου περνάει με την κυκλοφορία του αίματος σε διάφορα όργανα τα οποία καταστρέφει, και κυρίως την καρδιά, τους νεφρούς και το νευρικό σύστημα. Ο άνθρωπος είναι η μόνη γνωστή πηγή του κορυνοβακτηριδίου της διφθερίτιδας. Η νόσος μεταδίδεται μετά από επαφή με μολυσμένο άτομο ή φορέα και κυρίως με τα σταγονίδια του σιέλου. Σπανιότερα μπορεί να μεταδοθεί από δερματικές βλάβες και μολυσμένα αντικείμενα. Η μετάδοση ξεκινά δύο περίπου ημέρες πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων αλλά μετά τη χορήγηση αντιβιοτικών σταματά η μετάδοση της νόσου. Η διάγνωση στηρίζεται στην κλινική εικόνα του ασθενούς και στην απομόνωση του μικροβίου σε ειδική καλλιέργεια κατά Loeffler, αφού ληφθεί δείγμα από το φάρυγγα του ασθενούς, και μάλιστα κάτω από τις διφθέρες, γιατί το μικρόβιο εκεί πολλαπλασιάζεται. Το καλύτερο είναι η καλλιέργεια να γίνει πριν τη χορήγηση αντιβιοτικών. Αν στο δείγμα απομονωθεί το μικρόβιο ελέγχεται και η ικανότητά του να παράγει τοξίνη, πράγμα που επιβαρύνει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Επίσης με ειδική δερμοαντίδραση (δερμοαντίδραση Schick) ελέγχεται η παρουσία στον οργανισμό αντισωμάτων έναντι της διφθεριτικής τοξίνης, ελέγχεται δηλαδή αν ένα άτομο είναι άνοσο ή ευαίσθητο να κολλήσει διφθερίτιδα. (A. Efstatiou, R. C. George, 2006) 20

21 Επιπλοκές παρουσιάζονται στο νευρικό, το κυκλοφορικό και το ουροποιητικό σύστημα. Στο νευρικό σύστημα μπορεί να παρουσιαστούν παραλύσεις μία με δύο εβδομάδες μετά την έναρξη της νόσου εξαιτίας της διφθεριτικής εξωτοξίνης που προσβάλλει τα περιφερικά νεύρα. Έτσι μπορεί να παρουσιαστεί παράλυση των οφθαλμοκινητικών μυών με εμφάνιση στραβισμού και διπλωπίας, παράλυση της υπερώας με ένρρινη ομιλία, παράλυση των αναπνευστικών μυών και των μυών των άνω και κάτω άκρων. Η μυοκαρδίτιδα είναι η συχνότερη επιπλοκή του κυκλοφορικού συστήματος και αποτελεί τη συχνότερη αιτία θανάτου, κυρίως στα βρέφη. Στο ουροποιητικό σύστημα σπάνια επιπλοκή αποτελεί η νεφρίτιδα που οφείλεται σε δευτεροπαθή στρεπτοκοκκική λοίμωξη και η οξεία σωληναριακή νέκρωση. Απαιτείται άμεση χορήγηση διφθεριτικής αντιτοξίνης, έστω και με την υποψία παρουσίας της νόσου, για να εξουδετερωθεί η τοξίνη που κυκλοφορεί στο αίμα πριν συνδεθεί στους ιστούς. Η δόση κυμαίνεται ανάλογα με τη βαρύτητα της κλινικής εικόνας και πριν τη χορήγησή της θα πρέπει πάντα να γίνεται έλεγχος ευαισθησίας στην αντιτοξίνη. Τα αντιβιοτικά βοηθούν στην εκρίζωση του κορυνοβακτηριδίου και χορηγούνται για 15 ημέρες. Όταν σε τρεις διαδοχικές καλλιέργειες το αποτέλεσμα είναι αρνητικό, διακόπτεται η θεραπεία με αντιβιοτικά. Τέλος σε περίπτωση απόφραξης του αναπνευστικού από τις διφθέρες μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αφαίρεση τους. Η θεραπεία της διφθερίτιδας γίνεται στο Νοσοκομείο. Αν υπάρχουν επιπλοκές (μυοκαρδίτιδα, λαρυγγική διφθερίτιδα, επιπλοκές από το νευρικό σύστημα) η θεραπεία είναι πιο μακρά και τροποποιείται ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες του ασθενούς. Η διφθερίτιδα προλαμβάνεται επιτυχώς με τον εμβολιασμό που εφαρμόζεται πλέον σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες. Η φυσική νόσηση δεν αφήνει μόνιμη ανοσία γι αυτό και οι ασθενείς πρέπει να υποβάλλονται σε εμβολιασμό μετά το τέλος της. Οι ασθενείς πρέπει να απομονώνονται και στα μη εμβολιασμένα άτομα που έχουν έρθει σε στενή επαφή μαζί τους, επιβάλλεται ιατρική παρακολούθηση με καλλιέργειες φαρυγγικού εκκρίματος και χορήγηση των κατάλληλων φαρμάκων. Ο εμβολιασμός θα πρέπει κανονικά να συνεχίζεται και στα μεγάλα παιδιά και στους ενήλικες, μέσω του διπλού εμβολίου ενηλίκου τύπου (Td), ώστε να περιορίζεται ο αριθμός των επίνοσων ατόμων. (A. Efstatiou, R. C. George, 2006) 2.4 ΟΣΤΡΑΚΙΑ Η οστρακιά είναι λοιμώδες, μεταδοτικό, εξανθηματικό νόσημα της παιδικής ηλικίας με βασικά χαρακτηριστικά τον υψηλό πυρετό και το ερυθρό εξάνθημα. Οφείλεται σε ένα μικρόβιο που λέγεται β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος. Το μικρόβιο αυτό παράγει μία ουσία (τοξίνη) που προκαλεί το χαρακτηριστικό εξάνθημα στα ευαίσθητα άτομα. 21

22 Δεν αναπτύσσουν όλοι οι άνθρωποι οστρακιά αλλά ούτε και όλοι οι στρεπτόκοκκοι μπορεί να προκαλέσουν οστρακιά. Μπορεί δύο αδελφάκια να μολυνθούν από τον ίδιο στρεπτόκοκκο, το ένα να εμφανίσει οστρακιά και το άλλο όχι. Η νόσος ξεκινά απότομα, με υψηλό πυρετό, πόνο στην κοιλιά, εμετό και δυσκολία στην κατάποση. Οι αμυγδαλές είναι διογκωμένες, κόκκινες και συχνά καλύπτονται από λευκό επίχρισμα. Παχύ επίχρισμα καλύπτει και τη γλώσσα, το οποίο αποκολλάται μία με δύο ημέρες. Μετά η γλώσσα είναι οιδηματώδης και πολύ κόκκινη (γλώσσα σαν κόκκινη φράουλα: «μoροειδής γλώσσα»). (Ρ. Βαλώνη, 2003) Εικόνα 4: Μοροειδής γλώσσα πηγή: Οι λεμφαδένες του τραχήλου είναι διογκωμένοι και πονούν στην ψηλάφηση. Το εξάνθημα εμφανίζεται δύο περίπου ημέρες μετά τα πρώτα συμπτώματα και είναι ερυθρό, στικτό (μικρές κοκκινωπές κηλίδες στο δέρμα σαν στίγματα), τραχύ και υποχωρεί με την πίεση. Ξεκινά από τον τράχηλο, τη μασχάλη και τη βουβωνική χώρα και πολύ γρήγορα, μέσα σε μία ημέρα, επεκτείνεται σε όλο το σώμα. Στο πρόσωπο παρατηρείται διάχυτη ερυθρότητα, με ωχρότητα γύρω από το στόμα. Στο εσωτερικό ορισμένων αρθρώσεων και κυρίως των αγκώνων εμφανίζονται αιμορραγικές γραμμώσεις που δεν υποχωρούν με την πίεση, που λέγονται σημείο Pastia. Το εξάνθημα διαρκεί 4-5 ημέρες και σταδιακά εξαφανίζεται ξεφλουδίζοντας το δέρμα. Η γλώσσα του παιδιού στην αρχή είναι άσπρη, στη συνέχεια γίνεται κατακόκκινη και η επιφάνειά της μοιάζει με την επιφάνεια της φράουλας γι αυτό και λέγεται μοροειδής γλώσσα. Οι αμυγδαλές του παιδιού είναι κόκκινες και καλυμμένες με πύο. Επίσης οι αδένες στο λαιμό μπορεί να είναι διογκωμένοι. Μετά την πρώτη εβδομάδα ο πυρετός, η δυσκαταποσία και το εξάνθημα υποχωρούν και ακολουθεί χαρακτηριστική πιτυρώδης απολέπιση στο πρόσωπο, τις παλάμες και τα δάχτυλα. Η οστρακιά προκαλείται από διάφορα στελέχη του β-αιμολυτικού στρεπτόκοκκου της ομάδας Α, που παράγουν ερυθρογόνο τοξίνη και προσβάλλει παιδιά άνω των 3 ετών, κυρίως παιδιά σχολικής ηλικίας. Η τοξίνη αυτή δεν παράγεται από όλα τα είδη 22

23 στρεπτόκοκκων, ούτε όλα τα άτομα είναι ευαίσθητα σε αυτήν. Έτσι μπορεί δύο παιδιά της ίδιας οικογένειας να έχουν στρεπτόκοκκο στο λαιμό τους και μόνο το ένα να εκδηλώσει οστρακιά. Σπάνια και ο σταφυλόκοκκος μπορεί να προκαλέσει εικόνα οστρακιάς. Η οστρακιά μεταδίδεται μία με δύο ημέρες πριν και μετά την έναρξη της νόσου, μέσω της ρινοφαρυγγικής οδού, κυρίως μέσω των σταγονιδίων της αναπνοής και σπάνια με μολυσμένα αντικείμενα. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί και μέσω του δέρματος. Ο χρόνος επώασης της νόσου είναι 2 5 ημέρες. Η διάγνωση στηρίζεται στην κλινική εικόνα του ασθενούς, που συνήθως είναι χαρακτηριστική. Η απομόνωση του στρεπτόκοκκου στο φάρυγγα γίνεται με καλλιέργεια ή με το strept-test. Συνοδά εργαστηριακά ευρήματα είναι η λευκοκυττάρωση (αύξηση αριθμού λευκών αιμοσφαιρίων αίματος και κυρίως των πολυμορφοπύρηνων) και η ανίχνευση αντισωμάτων έναντι του στρεπτόκοκκου. Επιπλοκές υπάρχουν σε περίπτωση μη έγκαιρης έναρξης της θεραπείας. Η λοίμωξη μπορεί να επεκταθεί από το φάρυγγα και να προκαλέσει ωτίτιδα, μαστοειδίτιδα, περιαμυγδαλικό απόστημα. Επίσης μπορεί να επεκταθεί και αιματογενώς προκαλώντας μηνιγγίτιδα και οστεομυελίτιδα. Σπανιότερες επιπλοκές αποτελούν ο ρευματικός πυρετός και η μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα. Η νόσος αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Αφού περάσουν δύο περίπου ημέρες με αντιβίωση, το παιδί είναι κλινικά καλά, δηλαδή χωρίς πυρετό και δεν μεταδίδει πια τη νόσο. Η αντιβίωση όμως πρέπει να συνεχιστεί για όσο διάστημα έχει υποδείξει ο γιατρός. Δεν υπάρχει εμβόλιο. Για να προληφθεί η μετάδοση, καλό είναι το παιδί να απομονώνεται για δύο περίπου ημέρες μετά την έναρξη της θεραπείας. Το παιδί που έχει «περάσει» οστρακιά είναι άνοσο για τον τύπο του στρεπτόκοκκου που του προκάλεσε τη νόσο. Μπορεί δηλαδή να ξαναπάθει οστρακιά, αν έρθει σε επαφή με την τοξίνη κάποιου άλλου στελέχους στρεπτόκοκκου. (Ρ. Βαλώνη, 2003) 2.5 ΟΞΕΙΑ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ Η συχνότητα της μικροβιακής μηνιγγίτιδας είναι σχεδόν 1 για κάθε 2500 γεννήσεις ζώντων νεογνών και η νόσος ευθύνεται για 1%-4% των νεογνικών θανάτων. Μηνιγγίτιδα παρουσιάζουν πιο συχνά τα πρόωρα, τα αγόρια και τα παιδιά με ιστορικό επιπλοκών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή του τοκετού. Οι μικροοργανισμοί που προκαλούν μηνιγγίτιδα είναι οι ίδιοι που ευθύνονται για τη σηψαιμία κατά τη νεογνική περίοδο. Το κολοβακτηρίδιο και ο β αιμολυτικός στρεπτόκοκκος της ομάδας Β είναι τα πιο συχνά απομονωμένα μικρόβια (65%), ενώ 23

24 άλλοι στρεπτόκοκκοι (εντερόκοκκοι), Gram- εντερικοί βάκιλοι (κλεμπσιέλα, enterobacter, σερράτια) και η λιστέρια η μονοκυτογόνος ανευρίσκονται σπανιότερα. Η μηνιγγίτιδα οφείλεται συνήθως σε αιματογενή διασπορά των μικροβίων και γι αυτό η συχνότητά της είναι 1 για κάθε 3-4 περιπτώσεις νεογνικής σηψαιμίας. Σπανιότερα, μηνιγγίτιδα προκαλείται από επέκταση παρακείμενης φλεγμαίνουσας περιοχής. Προδιαθεσικοί παράγοντες της νόσου αποτελούν οι επιπλοκές της εγκυμοσύνης και του τοκετού, η προωρότητα, το άρρεν φύλο και η μηνιγγομυελοκήλη. (Α. Ε. Παυλόπουλου, Γ. Δαίκος, Ε. Πετρίδου, Α. Παγκάλη, Μ. Θεοδωρίδου, Β. Συριοπούλου, 2003) Η τάση ορισμένων μικροβίων να προκαλούν μηνιγγίτιδα στα νεογνά δεν έχει πλήρως διευκρινισθεί. Από τα 100 στελέχη Κ του κολοβακτηριδίου το Κ1 βρίσκεται στο 75% των περιπτώσεων και ο Β111 στρεπτόκοκκος στο 80%. Η απουσία στο νεογνό ειδικών αντισωμάτων που διέρχονται διαπλακουντιακά από τη μητέρα δεν μπορεί να εξηγήσει την τάση αυτή των μικροβίων. Τα συμπτώματα της μηνιγγίτιδας είναι τα ίδια με αυτά της σηψαιμίας, γι αυτό και σε κάθε νεογνό με ύποπτη ή βέβαιη σηψαιμία επιβάλλεται να γίνεται οσφυονωτιαία παρακέντηση. Συχνά, μη ειδικά συμπτώματα κατά την έναρξη της νόσου είναι ο πυρετός (50%), η αναπνευστική δυσχέρεια, ο ίκτερος, η δυσχέρεια στη σίτιση, οι εμετοί, η διάρροια και η γαστρική διάταση. Στο 1/3 των περιπτώσεων υπάρχει λήθαργος, ευερεθιστότητα και υποτονία. Σπασμοί συμβαίνουν στο 40% των νεογνών και οφείλονται σε άμεση φλεγμονή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ) ή σε υπογλυκαιμία ή υπασβεστιαιμία. Σημεία όπως προέχουσα πηγή (17%), οπισθότονος (33%) και δυσκαμψία αυχένος (23%) είναι όψιμα σημεία της λοίμωξης του ΚΝΣ, όταν όμως εμφανίζονται στα αρχικά στάδια της νόσου η πρόγνωση είναι κακή. Υποσκληρίδιο απόστημα, υδροκέφαλος, παρέσεις νεύρων και κώμα αποτελούν τις επιπλοκές της νόσου. διάγνωση της νόσου βασίζεται στην εξέταση του Εγκεφαλονωτιαίου Υγρού (ΕΝΥ). Κάθε ένα ή συνδυασμός των κάτωθι ευρημάτων θέτει τη διάγνωση της μηνιγγίτιδας: Κύτταρα >32/mm3 με ποσοστό πολυμορφοπύρηνων >60% στο ΕΝΥ. Επίπεδα γλυκόζης ΕΝΥ λιγότερο από 50-75% των συγκεντρώσεων της γλυκόζης αίματος. Η γλυκόζη αίματος πρέπει να ελέγχεται πριν από την εκτέλεση της Οσφυονωτιαίας Παρακέντησης (ΟΝΠ). Αύξηση του λευκώματος ΕΝΥ >150 mg/dl. Παρουσία μικροοργανισμών σε άμεσο παρασκεύασμα. 24

25 Θετική κ/α του ΕΝΥ. (Α. Ε. Παυλόπουλου, Γ. Δαίκος, Ε. Πετρίδου, Α. Παγκάλη, Μ. Θεοδωρίδου, Β. Συριοπούλου, 2003) Εικόνα 5: Μικροβιακή μηνιγγίτιδα πηγή: Eικόνα 6: Σημείο Brudzinski πηγή: Σε κάθε νεογνό με υποψία μηνιγγίτιδας λαμβάνεται κ/α αίματος και κ/α ούρων. Οι επιπλοκές της μηνιγγίτιδας είναι οι εξής: Αρθρίτιδα Μυοκαρδίτιδα Περικαρδίτιδα Βαρηκοΐα Υδροκεφαλία Απόστημα Νευρολογικό έλλειμμα Απώλεια όρασης Μέχρι να προσδιορισθεί ο υπεύθυνος μικροοργανισμός, χορηγείται συνδυασμός αμπικιλλίνης και αμινογλυκοσίδης (γενταμυκίνη ή αμικασίνη). Η δόση της αμπικιλλίνης είναι 100 mg/kgr/ημερησίως σε δύο δόσεις την 1η εβδομάδα της ζωής 25

26 και 200 mg/kgr/ημερησίως σε 3 δόσεις τη 2η 4η εβδομάδα. Οι δόσεις των αμινογλυκοσιδών είναι οι ίδιες με της σηψαιμίας. Όταν δεν υπάρχει δυνατότητα μέτρησης των επιπέδων της αμινογλυκοσίδης ή σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια, προτιμάται ο συνδυασμός αμπικιλλίνης με μια κεφαλοσπορίνη 3ης γενιάς, κατά προτίμηση κεφοταξίμη. Η εξέταση του ΕΝΥ επαναλαμβάνεται 48 ώρες μετά την έναρξη της θεραπείας. Σε ύπαρξη μικροβίων, η θεραπεία επανεκτιμάται και γίνεται αξονική τομογραφία για τυχόν ύπαρξη υποσκληρίδιας συλλογής, αποστήματος ή κοιλίτιδας (ανεύρεση >65 λευκών/mm3). Όταν προσδιορισθεί ο υπεύθυνος μικροοργανισμός, η θεραπεία μπορεί να τροποποιηθεί. Σε μηνιγγίτιδα από στρεπτόκοκκο ομάδας Β χορηγείται αμπικιλλίνη ή πενικιλλίνη G, ενώ ορισμένοι προτιμούν να ολοκληρώσουν τη θεραπεία με το συνδυασμό αμπικιλλίνης και αμινογλυκοσίδης. Σε μηνιγγίτιδα από Gram- εντερικούς βακίλους χορηγείται αμπικιλλίνη και αμινογλυκοσίδη ή κεφοταξίμη και αμινογλυκοσίδη ή μονοθεραπεία με κεφοταξίμη. Αμπικιλλίνη χορηγείται σε ανεύρεση λιστέριας ή εντεροκόκκου, ενώ σε σταφυλοκοκκική μηνιγγίτιδα δίδεται ημισυνθετική πενικιλλίνη (οξακιλλίνη, μεθικιλλίνη) ή βανκομυκίνη. Τέλος σε ψευδομονάδα χορηγούνται ουροεϊδοπενικιλλίνες (πιπερασιλλίνη, τικαρσιλλίνη, αζλοσιλλίνη, μεζλοσιλλίνη) ή κεφταζιδίμη και αμινογλυκοσίδη. Η μοξαλακτάμη αποτελεί εναλλακτικό σχήμα θεραπείας για Gram- μικρόβια. Αν και οι συγκεντρώσεις της μοξαλακτάμης στο ΕΝΥ υπερέχουν του συνδυασμού αμπικιλλίνης και αμινογλυκοσίδης, οι μακροχρόνιες επιπλοκές και η θνησιμότητα της νόσου συγκρινόμενες είναι οι ίδιες και για τα δύο θεραπευτικά σχήματα. Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από τον αιτιολογικό μικροβιακό παράγοντα, την κλινική ανταπόκριση και την ύπαρξη επιπλοκών. Η θεραπεία συνεχίζεται τουλάχιστον 2 εβδομάδες μετά την αποστείρωση του ΕΝΥ. Γενικά για τα Gram+ μικρόβια απαιτείται θεραπεία 14 ημερών, ενώ για τα Gram- 21 ημέρες. Στο τέλος της αγωγής πρέπει να γίνεται πάλι έλεγχος του ΕΝΥ. (Α. Ε. Παυλόπουλου, Γ. Δαίκος, Ε. Πετρίδου, Α. Παγκάλη, Μ. Θεοδωρίδου, Β. Συριοπούλου, 2003) Στην επιτυχή αντιμετώπιση της νεογνικής μηνιγγίτιδας μεγάλη αξία έχει η συνολική υποστηρικτική αγωγή. Συχνές είναι οι διαταραχές υγρών και ηλεκτρολυτών, ιδίως τις πρώτες ημέρες της νόσου, λόγω παράδοξης έκκρισης της αντιδιουρητικής ορμόνης η οποία προκαλεί κατακράτηση υγρών και υπονατριαιμία. Απαιτείται συχνό ζύγισμα του νεογνού, του ποσού και του Ειδικού Βάρους (Ε.Β.) των ούρων, της ωσμωτικότητας του αίματος και των ούρων. Άλλες συχνές επιπλοκές που επιβάλλουν ανάλογη αγωγή είναι η υπογλυκαιμία, η υπασβεστιαιμία, η υπερχολερυθριναιμία και η μεταβολική οξέωση. 26

27 Συχνά το νεογνό χρειάζεται να τεθεί σε αναπνευστήρα, ενώ για υποστήριξη της συστηματικής του κυκλοφορίας χορηγείται πλάσμα, αίμα και κολλοειδή σε συνδυασμό με ινότροπα φάρμακα. Σε σπασμούς χορηγείται φαινοβαρβιτάλη ( mg/kgr ενδομυϊκά) ή υδαντοϊνη ( mg/kgr ) ή διαζεπάμη σε βραδεία χορήγηση ( mg/kgr ). Το εγκεφαλικό οίδημα που παρουσιάζεται αρκετά συχνά στα αρχικά στάδια της νόσου με ή χωρίς αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης, αντιμετωπίζεται κυρίως με τη σωστή ρύθμιση των χορηγουμένων υγρών και ηλεκτρολυτών ή και με αποιδηματική αγωγή (χορήγηση μαννιτόλης και υπεραερισμού). Επιβάλλεται καθημερινή μέτρηση της περιμέτρου της κεφαλής και συχνός υπερηχογραφικός έλεγχος για την έγκαιρη διάγνωση του υδροκέφαλου. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας πρέπει να μετρούνται τα επίπεδα των αντιβιοτικών στο αίμα και στο ΕΝΥ γιατί ως γνωστόν οι αμινογλυκοσίδες δεν περνούν επαρκώς τις μήνιγγες. Οι ενδοκοιλιακές ή ενδορραχιαίες εγχύσεις αντιβιοτικών αντενδείκνυται. Η αξία της χορήγησης κορτικοστεροειδών στην αντιμετώπιση της νεογνικής μηνιγγίτιδας δεν έχει ακόμη διευκρινισθεί, ενώ η χρησιμότητα χορήγησης ενδοφλέβιων σκευασμάτων ανοσοσφαιρινών δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί. (Α. Ε. Παυλόπουλου, Γ. Δαίκος, Ε. Πετρίδου, Α. Παγκάλη, Μ. Θεοδωρίδου, Β. Συριοπούλου, 2003) Για ορισμένες μορφές μηνιγγίτιδας, όπως η μικροβιακή υπάρχουν κατάλληλα εμβόλια. Δεν μπορούν βέβαια να προφυλάξουν από όλες τις μορφές μηνιγγίτιδας, φαίνεται όμως ότι η χρήση τους είναι σωτήρια για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις νόσησης από συγκεκριμένα μικρόβια. Για τον αιμόφιλο της γρίπης υπάρχει εμβόλιο, το οποίο χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια και έχει μειώσει εντυπωσιακά τη συχνότητα αυτής της μηνιγγίτιδας των μικρών παιδιών. Το εμβόλιο αυτό γίνεται σε ηλικία 2, 4 και 6 μηνών και μία επαναληπτική δόση γίνεται μηνών. Πρόσφατα κυκλοφόρησε αποτελεσματικό εμβόλιο για το μηνιγγιτιδόκκοκο τύπου c ο οποίος προκαλεί πολύ σοβαρές μορφές μηνιγγίτιδας. Η έρευνα συνεχώς προχωράει και πιθανότατα πολύ σύντομα να έχουμε και νεότερα εμβόλια για άλλα μικρόβια που προκαλούν αυτή τη σοβαρή νόσο. Στην Ελλάδα η συχνότερη μορφή βακτηριακής μηνιγγίτιδας προκαλείται από το μηνιγγιτιδόκκοκο τύπου Β, για τον οποίο όμως δεν υπάρχει ακόμη εμβόλιο, πουθενά στον κόσμο. Παιδιά που είναι ευαίσθητα σε λοιμώξεις από πνευμονιόκοκκο (δρεπανοκυτταρική αναιμία, ασπληνία, ανοσολογικά ελλείμματα) θα πρέπει να εμβολιάζονται με αυτό τον τύπο του εμβολίου. Για τα άτομα του περιβάλλοντος κάποιου ασθενούς (οικογένεια, παιδικός σταθμός, νηπιαγωγείο ή σχολείο) και γενικά μιλώντας για τα άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με νοσούντα, η πρόληψη επιτυγχάνεται με την χορήγηση αντιβίωσης (χημειοπροφύλαξης) για 2 ημέρες, το συντομότερο δυνατό μετά τη διάγνωση του κρούσματος. Ο ασθενής θα πρέπει να τίθεται σε αναπνευστική απομόνωση για ένα 27

28 τουλάχιστον εικοσιτετράωρο μετά την εισαγωγή του στο νοσοκομείο. Όποιος έχει νοσήσει από μηνιγγίτιδα δεν αποκτάει ανοσία παρά μόνο για 1 χρόνο. Μετά έχει τις ίδιες πιθανότητες να ξανανοσήσει, όπως και αυτός που δεν έχει ποτέ προσβληθεί. (Α. Ε. Παυλόπουλου, Γ. Δαίκος, Ε. Πετρίδου, Α. Παγκάλη, Μ. Θεοδωρίδου, Β. Συριοπούλου, 2003) 2.6 ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΕΙΣ Πρόκειται για μία λοιμώδη νόσο που οφείλεται στο βακτήριο της σαλμονέλας. Στον άνθρωπο μπορεί να προκαλέσει : Οξεία γαστρεντερίτιδα Μικροβιαιμία ή σηψαιμία (παρατηρείται συχνότερα σε βρέφη και νεογνά και έχει βαριά πρόγνωση) Τυφοειδή πυρετό (από τη salmonella typhi) Εστιακή νόσο (σπάνια) (οστεομυελίτιδα, μηνιγγίτιδα, ενδοκαρδίτιδα, πνευμονία, κυρίως σε παιδιά ή ενήλικες που είναι σε ανοσοκαταστολή) (J. M. Janda &S.L. Abbott, 2008) Ο χρόνος επώασης της σαλμονέλας κυμαίνεται στις 6 72 ώρες. Η νόσος προκαλεί συνηθέστερα οξεία γαστρεντερίτιδα, που μοιάζει με τροφική δηλητηρίαση, με ναυτία, εμετούς, κοιλιακό άλγος που ακολουθείται από διάρροιες που μπορεί να περιέχουν αίμα ή βλέννη. Παράλληλα μπορεί να υπάρχουν κακουχία, ρίγη, πονοκέφαλος και πυρετός που αρχικά είναι ήπιος μπορεί όμως να γίνει πολύ υψηλός με εξάρσεις και υφέσεις. Η γαστρεντερίτιδα από σαλμονέλα παρουσιάζεται συνήθως τους καλοκαιρινούς μήνες. Η διάρκεια της νόσου ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και τη βαρύτητα της λοίμωξης και κατά μέσο όρο διαρκεί μία εβδομάδα. Ο τυφοειδής πυρετός οφείλεται στη salmonella typhi (σαλμονέλα του τύφου) και δεν είναι τόσο συχνή. Πηγή μόλυνσης και εδώ είναι οι τροφές και το νερό. Ο χρόνος επώασης του μικροβίου είναι 7 14 ημέρες. Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με της γαστρεντερίτιδας, αλλά εδώ προβάλλει έντονα ο πυρετός, που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι το μόνο σύμπτωμα. Την πρώτη εβδομάδα της νόσου ο πυρετός μπορεί να είναι μέτριος, ενώ στη συνέχεια γίνεται υψηλός ή διαλείπων. Συνοδά ευρήματα αποτελούν η ηπατομεγαλία και η σπληνομεγαλία, που παρουσιάζεται στο τέλος της πρώτης εβδομάδας και παραμένει σε όλη τη διάρκεια της νόσου. Χαρακτηριστικό εύρημα αποτελεί ερυθρό κηλιδώδες εξάνθημα, που λέγεται τυφική ροδάνθη και παρουσιάζεται στο κατώτερο τμήμα της κοιλιάς. Στα νεογνά και στα βρέφη η νόσος παρουσιάζεται ως σηψαιμία με υψηλό πυρετό, χρειάζεται άμεσα θεραπεία και έχει βαριά πρόγνωση. 28

29 Η σαλμονέλα είναι ένα βακτηρίδιο που ανήκει στην οικογένεια των εντεροβακτηριοειδών. Υπάρχουν περίπου πρότυποι σαλμονελών και όλοι είναι παθογόνοι για τον άνθρωπο. Τα συχνότερα είδη που απαντώνται στον ελληνικό χώρο είναι salmonella enteritidis, salmonella typhi, salmonella paratyphi, salmonella typhimurium. Η νόσος μεταδίδεται από το νερό, τα τρόφιμα (γάλα, κρέας, αυγά, άβραστα χόρτα), τις μολυσμένες επιφάνειες, αλλά και μετά από άμεση επαφή με άνθρωπο ή ζώο. Κυριότερη πηγή μόλυνσης αποτελούν τα πουλερικά και τα αυγά. Αν βέβαια το αυγό βράσει για τουλάχιστον 6 λεπτά δεν υπάρχει κίνδυνος, αφού σε αυτή τη θερμοκρασία η σαλμονέλα σκοτώνεται. Η αρχική υποψία της νόσου βασίζεται στην κλινική εικόνα του ασθενούς αλλά επιβεβαιώνεται με εργαστηριακές εξετάσεις, δηλαδή καλλιέργειες κοπράνων, αίματος, ούρων, μυελού των οστών και άλλων υγρών του σώματος, όπου μπορεί να υπάρχει το μικρόβιο. Συνηθέστερα η σαλμονέλα απομονώνεται στα κόπρανα και σε περιπτώσεις που υπάρχει μικροβιαιμία ή σηψαιμία και στο αίμα. Μία άλλη εξέταση που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση αντισωμάτων έναντι της σαλμονέλας είναι η οροαντίδραση Widal, η οποία θα πρέπει να γίνει δύο φορές. Ο τετραπλασιασμός του τίτλου στο δεύτερο δείγμα δείχνει ότι επρόκειτο για πρόσφατη λοίμωξη από σαλμονέλα. (J. M. Janda &S.L. Abbott, 2008) Οι επιπλοκές αφορούν τον τυφοειδή πυρετό και όχι την απλή γαστρεντερίτιδα από άλλο είδος σαλμονέλας. Εκδηλώνονται συνήθως τη δεύτερη εβδομάδα της νόσου και συνήθως σε παιδιά με μειωμένο ανοσοποιητικό σύστημα. Υπάρχουν επιπλοκές από όλα πρακτικά τα συστήματα του οργανισμού : Αναπνευστικό σύστημα: πνευμονία, βρογχίτιδα, πλευρίτιδα Πεπτικό σύστημα: διάτρηση εντέρου, εντερορραγία, ηπατίτιδα, χολολιθίαση, χολοκυστίτιδα Νευρικό σύστημα: μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, εγκεφαλικό απόστημα, εγκάρσια μυελίτιδα, περιφερική νευρίτιδα. Οστά: οστεομυελίτιδα, αρθρίτιδα Κυκλοφορικό σύστημα: ενδοκαρδίτιδα, μυοκαρδίτιδα Ουροποιητικό: ουρολοίμωξη, νεφρίτιδα Αίμα: αιμόλυση αναιμία Για την οξεία γαστρεντερίτιδα από σαλμονέλα δεν είναι πάντα απαραίτητο να χορηγείται αντιβίωση, διότι σε πολλές περιπτώσεις αυτοϊάται. 29

30 Έχει μάλιστα βρεθεί ότι η χορήγηση αντιβίωσης συνδέεται με αυξημένα ποσοστά φορείας του μικροβίου. Η φορεία αναφέρεται στην περίπτωση που κάποιος περνάει λοίμωξη με σαλμονέλα και αποβάλει το μικρόβιο στα κόπρανά του για πάνω από 3 μήνες αργότερα, χωρίς όμως να έχει κανένα σύμπτωμα. Η φορεία, όπως γίνεται αντιληπτό, αυξάνει τις πιθανότητες μετάδοσης του μικροβίου στο περιβάλλον. Αποφεύγουμε λοιπόν να χορηγήσουμε αντιβίωση και συνιστούμε γενικά ανακουφιστικά μέτρα, όπως κατάκλιση, κατάλληλη διαιτητική αγωγή γαστρεντερίτιδας και ενυδάτωση. Σε περιπτώσεις όμως, που συγχρόνως υπάρχει μικροβιαιμία, σε παιδιά με ανοσοκαταστολή, σε μικρά παιδιά κάτω των 2 ετών ή τέλος σε παιδιά με βαριά κλινική εικόνα, όπου μπορεί να υπάρχει και σηψαιμία, χορηγούμε κατάλληλα αντιβιοτικά για ημέρες. (J. M. Janda &S.L. Abbott, 2008) Η θεραπεία του τυφοειδούς πυρετού περιλαμβάνει κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή για τουλάχιστον 2 εβδομάδες. Τα κορτικοστεροειδή δίνονται κυρίως σε βαριές περιπτώσεις (λοίμωξη κεντρικού νευρικού συστήματος). Σε περίπτωση που υπάρχουν επιπλοκές ή εστιακή νόσος (μηνιγγίτιδα, oοστεομυελίτιδα). Το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης της μετάδοσης της σαλμονέλας, όπως και πολλών άλλων λοιμώξεων είναι η ατομική υγιεινή και η τήρηση των κανόνων ατομικής καθαριότητας, ιδιαίτερα στα άτομα που παρασκευάζουν φαγητό. Η κατανάλωση μη παστεριωμένου γάλακτος, μη καλά ψημένων κρεάτων, πουλερικών και ωμών ή ατελώς βρασμένων αυγών πρέπει να αποφεύγεται. Η ανίχνευση και θεραπεία των φορέων του μικροβίου θα μειώσει επίσης τη διασπορά του στο περιβάλλον. (J. M. Janda &S.L. Abbott, 2008) 2.7 ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ Η πνευμονική φυματίωση είναι μία λοίμωξη που οφείλεται στο μυκοβακτηρίδιο της φυματιώσεως ή βάκιλο του Koch, ο οποίος αν και μπορεί να προσβάλλει όλα τα όργανα πιο συχνά εντοπίζεται στους πνεύμονες. Τα παιδιά μπορεί να κουράζονται με την παραμικρή προσπάθεια, να έχουν ανορεξία, απώλεια βάρους, χαμηλό πυρετό, βήχα ξηρό ή με πυώδη πτύελα και αιμόπτυση. Δυνατόν όμως είναι η μεταπρωτομόλυνση να είναι και ασυμπτωματική. Καταστάσεις που βοηθούν στην ανάπτυξη της φυματίωσης είναι : 1. Συνεχής έκθεση του ατόμου στο λοιμογόνο παράγοντα 2. Γενική φυσική καταβολή, εξασθένηση του οργανισμού 3. Μειωμένη αντίσταση, άμυνα του οργανισμού που οφείλεται σε διάφορα νοσήματα όπως σακχαρώδης διαβήτης, λευχαιμία, κακοήθεις όγκοι, σε χρήση φαρμάκων, όπως 30

31 κορτικοειδή και ανοσοκατασταλτικά, στον αλκοολισμό, στην εγκυμοσύνη, στην ηλικία. 4. Κακή διατροφή και κάπνισμα. ( Παναγιωτόπουλος, Κ. Προύντζου-Κάσσιου, 2003) Η φυματίωση μεταδίδεται : α) με σταγόνες μολυσμένων πτυέλων και μολυσμένης σκόνης που φθάνουν στις κυψελίδες, όπου δημιουργούνται περιοχές μολύνσεως, παραμένουν μολυσματικές για 8 10 ημέρες, β) πολύ σπάνια από το πεπτικό σύστημα με άβραστο γάλα μολυσμένο με μυκοβακτηρίδιο βόειου τύπου, γ) με άμεση επαφή με κάποιον που πάσχει από ενεργό φυματίωση των πνευμόνων. Παρατηρείται σε άτομα που ασχολούνται με μολυσμένα εκκρίματα ή ιστούς όπως μικροβιολόγοι, παρασκευαστές εργαστηρίων, εφόσον υπάρχει διακοπή συνέχειας δέρματος ή βλεννογόνων. Α) Ο λοιμογόνος παράγοντας αναζητείται κυρίως στα πτύελα. Συγκεντρώνονται πρωινά πτύελα για άμεση μικροβιολογική εξέταση και καλλιέργεια για 3 διαδοχικές μέρες μέσα σε αποστειρωμένο δοχείο, που έχει μεγάλο άνοιγμα με κοχλιωτό (βιδωτό) σκέπασμα. Β) Η ακτινογραφία θώρακα έχει μεγάλη σημασία επειδή τα ακτινολογικά ευρήματα σε μία πνευμονική φυματίωση είναι συχνά σαφή. Εικόνα 7: Ακτινογραφία με πνευμονική φυματίωση πηγή:www.medlook.gr Γ) Φυματινοαντίδραση Mantoux. Γίνεται ενδοδερμική ένεση φυματίνης στο βραχίονα, η οποία μετά ώρες προκαλεί τοπική φλεγμονή με διήθηση, σκληρία, ερύθημα και μερικές φορές φυσαλιδοποίηση. Διήθηση με διάμετρο μεγαλύτερη από 10 χιλιοστά είναι θετική, σε αραίωση 1:1000 δείχνει λοίμωξη στο παρελθόν με το μυκοβακτηρίδιο της φυματιώσεως. Πολύ έντονη αντίδραση δείχνει πρόσφατη λοίμωξη. Παρατηρούνται ψευδώς θετικές αντιδράσεις όταν τα άτομα έχουν μολυνθεί και ευαισθητοποιηθεί με άλλα μυκοβακτηρίδια. ( Παναγιωτόπουλος, Κ. Προύντζου- Κάσσιου, 2003) 31

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η φυματίωση; Η φυματίωση είναι νόσημα που προκαλείται από ένα μικρόβιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ISBN 960-7081-87-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 1 1. Αντίδραση της εγκύου, του εμβρύου και του νεογνού στη λοίμωξη... 5 Εισαγωγή... 5 Επίδραση της λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ. Αγγουριδάκης Ιωάννης Ειδ. Παιδιατρικής Κλινικής

Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ. Αγγουριδάκης Ιωάννης Ειδ. Παιδιατρικής Κλινικής Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Φαρυγγοαμυγδαλίτιδα δ Αγγουριδάκης Ιωάννης Ειδ. Παιδιατρικής Κλινικής Ορισμός Πλάγιοι δεσμοί φάρυγγα Φαρυγγική Δακτύλιος του Waldeyer

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΙΟΓΕΝΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ιογενής γαστρεντερίτιδα; Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ!

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Σφραγίδα της εγκατάστασης-υπηρεσίας ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΙΑΒΑΣΕΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΑΥΤΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ! Υπόµνηση για γονείς και λοιπούς κηδεµόνες της διάταξης του άρθρου 34 παρ.5 εδάφιο 2 του Νόµου περί προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ Το κοινό κρυολόγημα, γνωστό και ως οξεία ρινοφαρυγγίτιδα, κόρυζα ή απλώς κρυολόγημα, είναι ο τυπικός όρος περιγραφής, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

φροντιστήρια επίγνωση

φροντιστήρια επίγνωση ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Επιμέλεια θεμάτων: Εμμανουέλα Μαθιουδάκη, Βιολόγος ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

Έκταση και σημασία. Νότια Ευρώπη, Ασία, Αφρική Συχνή στην Ελλάδα Σημαντικές οικονομικές απώλειες Νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης

Έκταση και σημασία. Νότια Ευρώπη, Ασία, Αφρική Συχνή στην Ελλάδα Σημαντικές οικονομικές απώλειες Νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΑΓΑΛΑΞΙΑ Λοιμώδης νόσος των προβάτων και των αιγών, που χαρακτηρίζεται από φλεγμονώδεις εντοπίσεις στο μαστό, στις αρθρώσεις και στους οφθαλμούς Έκταση και σημασία Νότια Ευρώπη, Ασία, Αφρική Συχνή

Διαβάστε περισσότερα

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός

Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός Μια υποτιμημένη ασπίδα προστασίας Παναγιώτης Ζώης Όλγα Καράμπαλη Ιδιώτες Πνευμονολόγοι Πνευμονιοκοκκική νόσος Προκαλείται: από τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae)

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική εξέταση. Πλήρης κλινική εξέταση Πολλά περιστατικά δεν είναι νευρολογικά

Κλινική εξέταση. Πλήρης κλινική εξέταση Πολλά περιστατικά δεν είναι νευρολογικά ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΝΕΥΡΙΚΟΥ Έκταση και σημασία Στα μικρά μηρυκαστικά πολύ συχνές Για 2005 το 50 % στην κλινική Ιάσιμες και μη ιάσιμες Χρόνιες εγκεφαλoπάθειες - εγκεφαλίτιδες Ζωοανθρωπονόσοι Ιστορικό α) Είδος, ηλικία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE)

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Δημόσια Υγεία στην καθημερινή πρακτική (ζωή) Απόστολος Βανταράκης Αναπληρωτής Καθηγητής Υγιεινής Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι η Δημόσια Υγεία; Οργανωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιατρική Σχολή 3 η Παιδιατρική Κλινική Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Κωνσταντινουπόλεως 49 Θεσσαλονίκη 54642 Τηλ.: 2310-992982

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ποια είναι η αιτιολογία της σιδηροπενικής αναιµίας; (Μονάδες 8) Β. Τι είναι το «ερεθισµαταγωγό σύστηµα» (Μονάδες 4) και από ποια µέρη αποτελείται; (Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Μυκοπλάσμωση 1 Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Τα είδη του γένους Mycoplasma, χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλομορφία επειδή δεν φέρουν κυτταρικό τοίχωμα. Δεν είναι εύκολο να αναδειχθούν. Καλλιεργείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η γρίπη; Η γρίπη

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

(Πίκρισμα. αγγουριού)

(Πίκρισμα. αγγουριού) (Πίκρισμα αγγουριού) 1 (Πίκρισμα αγγουριού) Χημική ουσία κουκουρμπιτασίνη 1. Ποικιλίες που παράγουν πικρά αγγούρια. 2. Έλλειψη νερού (τραυματισμός φυτού σημεία του βλαστού που δεν κυκλοφορεί το νερό) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φώτης Βλαστός Διευθυντής ΕΣΥ Νοσοκομείο «Σωτηρία» Σήμερα, η τήρηση των κανόνων προστασίας έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω: της μεγάλης εισροής μεταναστών από περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) 2014

Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) 2014 Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) 2014 ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΛΥΣΣΑΣ Ο ιός της λύσσας μεταδίδεται: Mε το σάλιο των μολυσμένων ζώων μέσω δαγκώματος ή εκδοράς σε ανθρώπους ή άλλα ζώα. Μπορεί επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΖΩΩΝ ΤΜΗΜΑ ΖΩΟΑΝΘΡΩΠΟΝΟΣΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΖΩΩΝ ΤΜΗΜΑ ΖΩΟΑΝΘΡΩΠΟΝΟΣΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΖΩΩΝ ΤΜΗΜΑ ΖΩΟΑΝΘΡΩΠΟΝΟΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΛΥΣΣΑ Η Λύσσα επέστρεψε στην Ελλάδα μετά από 25 χρόνια Ακόμα και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΩΤΙΤΙΔΑ. Η νόσος παραμένει ασυμπτωματική στο 30-40% των περιπτώσεων.

ΠΑΡΩΤΙΤΙΔΑ. Η νόσος παραμένει ασυμπτωματική στο 30-40% των περιπτώσεων. ΠΑΡΩΤΙΤΙΔΑ Γενικά αιτιολογία - επιδημιολογία Η παρωτίτιδα, κοινώς μαγουλάδες, είναι οξεία λοιμώδης νόσος που χαρακτηρίζεται από επώδυνη διόγκωση των σιελογόνων αδένων, ιδίως των παρωτίδων, η οποία προσβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ Μαρία Θεοδωρίδου ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ* ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Ουδεμία 0% - 8% Υπεράνοσος ίππειος ορός 16% Σουλφοναμίδες 12% - 28% Υπεράνοσοςίππειοςορόςκαισουλφοναμίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

13. ΝΕΟΓΝΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

13. ΝΕΟΓΝΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Νεογνικές Λοιµώξεις 13 13. ΝΕΟΓΝΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Η συχνότητα των νεογνικών λοιµώξεων έχει αυξηθεί τις τελευταίες δεκαετίες καθώς επιζούν όλο και µικρότερα και πιο ανώριµα νεογνά, που χρειάζονται εντατική

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Φυλλάδιο. Πσρεηός (Fever) Τι είναι ο πυρετός;

Ενημερωτικό Φυλλάδιο. Πσρεηός (Fever) Τι είναι ο πυρετός; Τι είναι ο πυρετός; Η θερμοκρασία του σώματος του παιδιού σας ποικίλει μεταξύ 36,5 και 37,5 o Κ. Πυρετός υπάρχει όταν η θερμοκρασία του σώματος είναι σημαντικά υψηλότερη από το κανονικό όταν η θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας εορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου και καθιερώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙ ΚΟΙ. Ιοί ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΜΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΧ ΟΙ. Η ενότητα 3.2 καλύπτει το θέμα της πρόληψης των λοιμώξεων μέσω του εμβολιασμού.

ΔΙΔΑΚΤΙ ΚΟΙ. Ιοί ΣΥΝΔΕΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΜΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΧ ΟΙ. Η ενότητα 3.2 καλύπτει το θέμα της πρόληψης των λοιμώξεων μέσω του εμβολιασμού. Η ενότητα 3.2 καλύπτει το θέμα της πρόληψης των λοιμώξεων μέσω του εμβολιασμού. Σ αυτή την δραστηριότητα οι μαθητές συμμετέχουν σε μια προσομοίωση, ώστε να δουν πως τα εμβόλια χρησιμοποιούνται στην πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Προέλευση πόσιμου νερού

Προέλευση πόσιμου νερού Σημασία του νερού Χρειάζονται 35 cm 3 νερού ανά kg ανθρώπινου σώματος (~2lt) ημερησίως Χωρίς νερό ο άνθρωπος δεν ζει πάνω από 6-7 ημέρες Διαλύτης θρεπτικών συστατικών, δίνει ελαστικότητα στους ιστούς,

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας

Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Προαγωγή Υγείας Πρόληψη Νόσου Ιατρική κοινότητας Το παράδειγμα της Μηνιγγίτιδας Πλώτας Παναγιώτης Ιατρός Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Μηνιγγίτιδα: είναι η φλεγμονή των μηνίγγων του εγκεφάλου που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ιός DNA κύτταρα ανθρώπου ενδοπυρηνικά έγκλειστα εν αναπτύσσεται σε έµβρυο όρνιθας Υπάρχει ένας ορολογικός τύπος

Ο ιός DNA κύτταρα ανθρώπου ενδοπυρηνικά έγκλειστα εν αναπτύσσεται σε έµβρυο όρνιθας Υπάρχει ένας ορολογικός τύπος Varicella la-zoster Virus Human Herpesvirus-3 Ανήκει στη οικογένεια των ερπητοϊοί Herpesviridae-α Είναι ένας DNA ιός * Πρωτολοίµωξη : Varicela (chickenpox) * Υποτροπή: Herpes Zoster (shingles) Ο ιός DNA

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Α(Η1Ν1) 1) ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ Ξανθή Δεδούκου Γραφείο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων Μικροβιακής Αντοχής και Ορθολογικής Χρήσης Αντιβιοτικών ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα Η ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ

Περιεχόµενα Η ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ π ª µπµ π À øƒ Περιεχόµενα Εγκυμοσύνη και Λοχεία...17-42 Προγεννητικός έλεγχος...18-23 Διατροφή κατά την εγκυμοσύνη...24-27 Σεξουαλική ζωή και εγκυμοσύνη...28-31 Προετοιμάστε το παιδί σας για το καινούριο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικοί Στόχοι. Ολοι οι μαθητές: Να γνωρίζουν ότι μερικές φορές οι μικροοργανισμοί μπορούν να μας αρρωστήσουν

Διδακτικοί Στόχοι. Ολοι οι μαθητές: Να γνωρίζουν ότι μερικές φορές οι μικροοργανισμοί μπορούν να μας αρρωστήσουν Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.3. Η ενότητα, Βλαβεροί Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ, ΑΝΤΙΤΕΤΑΝΙΚΗ ΑΝΟΣΟΣΦΑΙΡΙΝΗ Ε.Μ. (HUMAN TETANUS IMMUNOGLOBULIN, I.M.) 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TETAGAM P 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών

Ανακαλύπτοντας τον μικρόκοσμο των ζωντανών οργανισμών ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 4.3: Ποιοι μικροοργανισμοί είναι υπεύθυνοι για τις ασθένειες των μαθητών/τριών; 40 Ωραία είναι όλα αυτά που μάθαμε για τους μικροοργανισμούς, μέχρι τώρα. Αλλά ποια συγκεκριμένα μικρόβια είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS Η γνώση είναι ο καλύτερος τρόπος προστασίας Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύµβουλος Yπεύθυνος ενηµέρωσης: Μανώλης Γ. Βελονάκης Ιατρός Εργασίας, Αν. Καθηγητής Παν/µίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία.

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία. ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ Παρασκευή Λογοθέτη Νοσηλεύτρια ΤΕ, Υπεύθυνη Παιδιατρικής Κλινικής Δεν υπάρχει τίποτα που να τρομοκρατεί περισσότερο ένα γονιό από τους σπασμούς. Έρχονται στα Εξωτερικά ιατρεία τρέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΜΑΪΟΣ 2007 Τι είναι η Λιστερίωση; Η Λιστερίωση είναι µια σοβαρή λοίµωξη (ζωονόσος), η οποία προκαλείται από

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να τηρηθούν ιδιαίτερα μέτρα προφύλαξης;

Γιατί πρέπει να τηρηθούν ιδιαίτερα μέτρα προφύλαξης; ΚΑΘΟ ΗΓΗΣΗ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 43 ΠΑΡ. 1 Ε. 1 ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΠΕΡΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ (IFSG) Υγειονομική πληροφόρηση για την διαχείριση τροφίμων Άτομα, τα οποία εξ επαγγέλματος παράγουν, μεταποιούν ή κυκλοφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εποχική γρίπη: Οδηγίες για τα μέλη πληρώματος των αεροσκαφών Δεκέμβριος 2010 Στην Ελλάδα η περίοδος της εποχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009

ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ. Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α(Η1Ν1) ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΑΞΙ Ι ΜΕ ΤΡΑΙΝΟ Οδηγίες που αφορούν επιβάτες και προσωπικό του τραίνου 22/07/2009 Τι

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 1 ΜΕΤΑΔΟΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΑ ΠΙΟ ΒΑΣΙΚΑ 2 Μικρόβια ή μικροοργανισμοί λέγονται οι οργανισμοί που δεν είναι διακριτοί με γυμνό μάτι. Διακρίνονται μόνο με το μικροσκόπιο. Έχουν μέγεθος μικρότερο από 0,1mm.

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ. Σταφυλόκοκκος (Staphylococcus)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ. Σταφυλόκοκκος (Staphylococcus) Ενότητα 1.3: Οι μαθητές εισάγονται σε διάφορα θέματα υγείας, τα οποία σχετίζονται με βλαβερούς μικροοργανισμούς. Οι μαθητές καλούνται να λειτουργήσουν ως επιστήμονες και να ομαδοποιήσουν μια ποικιλία ασθενειών,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΠΟΧΙΚΗ ΓΡΙΠΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η γρίπη; Η γρίπη είναι µια οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήµατος που προκαλείται από τους ιούς

Διαβάστε περισσότερα

MA0341 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

MA0341 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ MA0341 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παιδιατρική Νοσηλευτική Φροντίδα Κωδικός Μαθήματος: MA0341 ΜΑ0342 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος Μαθήματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ. 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΛΕΓΜΟΝΗ-ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ. 1. Το πιο συνηθισμένο νεόπλασμα του πνεύμονα είναι ο, ο οποίος προέρχεται

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ. 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΛΕΓΜΟΝΗ-ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ. 1. Το πιο συνηθισμένο νεόπλασμα του πνεύμονα είναι ο, ο οποίος προέρχεται ΘΕΜΑ Α ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΛΕΓΜΟΝΗ-ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Α1. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις. 1. Το πιο συνηθισμένο νεόπλασμα του πνεύμονα είναι ο, ο οποίος προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Λ.Β. Αθανασίου ΟΡΙΣΜΟΙ Λευχαιμίες Κακοήθη νεοπλάσματα των πρόδρομων αιμοκυττάρων του μυελού των oστών. Ατελής διαφοροποίηση οδηγεί σε πολλαπλασιασμό μη ώριμων (και μη λειτουργικών) κυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα