ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕΙΤΟΤΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ (16ΟΣ-19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕΙΤΟΤΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ (16ΟΣ-19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ)"

Transcript

1 Τριαντάφυλλο? Ε. Σκλαβενίτης ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕΙΤΟΤΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ (16ΟΣ-19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ) 1 ò θρησκευτικό βιβλίο, δλη αύτη την περίοδο, άπο τα πρώτα έντυπα βιβλία ως τις αρχές του 19ου αιώνα, αποτελεί τον κύριο όγκο της παραγωγής σε τίτλους, καλύπτοντας τα δύο τρίτα του συνόλου. Περισσότερα άπο τα μισά θρησκευτικά βιβλία είναι λειτουργικά, δηλαδή περισσότερο άπο το ενα τρίτο τής εκδοτικής παραγωγής. *Αν οι ποσοτικές μας προσεγγίσεις γίνουν με βάση την έκταση τοΰ τυπωμένου χαρτιού, τότε τα ποσοστά πρέπει να ανεβαίνουν σημαντικά, καθώς τα λειτουργικά βιβλία είναι πολυσέλιδα καί συνήθως μεγάλου σχήματος. 1 Τα λειτουργικά βιβλία ήταν προϊόντα εκδοτικών επιχειρήσεων, αντίθετα με τα περισσότερα εϊδη βιβλίων πού τυπώνονταν άπο τίς ϊδιες επιχειρήσεις, άλλα με χορηγικές ή συνδρομητικές διαδικασίες, καθώς καί με χρηματοδότηση τών συγγραφέων τους. Οι τυπογράφοι τής Βενετίας, 'Ιταλοί καί "Ελληνες, άπο πολύ νωρίς καί υστέρα άπο προδρομικές εκδόσεις καί δοκιμές, ακολούθησαν το εκδοτικό σχέδιο του 'Ανδρέα Κουνάδη (1522) για τα λειτουργικά βιβλία και δεν είναι υπερβολή αν πούμε δτι πορεύτηκαν χωρίς μεγάλες αλλαγές ως τα τέλη του 19ου αιώνα. Το χαρακτηριστικό τής εμπορευσιμότητας τοΰ λειτουργικού βιβλίου δημιουργούσε τίς διενέξεις μεταξύ τυπογράφων για τα εκδοτικά προνόμια, κυρίως στή Βενετία, καί αργότερα, τον 19ο αιώνα, αντιπαλότητα μέ τους τυπο- 1. Οί υπολογισμοί εΐναι δικοί μου. Δεν έχουν δημοσιευτεί στατιστικά στοιχεία συνολικά, καθώς οί ορισμοί καί οί οριοθετήσεις τών ερευνητών για το ελληνικό βιβλίο διαφέρουν καί οί βιβλιογραφήσεις πολλών άγνωστων εκδόσεων τα τελευταία 30 χρόνια ανέτρεψαν πολλές φορές τα δεδομένα. Οί επισημάνσεις τοϋ Φίλιππου Ήλιου, πού συστηματικά χρησιμοποίησε ποσοτικές μεθόδους στην ιστορία τοϋ βιβλίου, παραμένουν όδηγητικές: Προσθήκες στην 'Ελληνική Βιβλιογραφία, Α. Τα βιβλιογραφικά κατάλοιπα τον Ε. Legrand - Η. Pernot ( ), Αθήνα 1973, σ , 40, καί 'Ελληνική Βιβλιογραφία τοϋ 19ου αιώνα, Βιβλία - Φυλλάδια, τ. Α' , 'Αθήνα 1997, σ. νς'-νθ' Χ. Γ. Πατρινέλης, Το ελληνικό βιβλίο κατά τήν Τουρκοκρατία ( ). Περιλήψεις μαθημάτων, Θεσσαλονίκη , σ ΐ8ΐ

2 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ γράφους της Κωνσταντινούπολης καί της 'Αθήνας. Στα τέλη τοΰ 18ου αιώνα, στη Βιέννη, οι Μαρκίδες Πουλιού και ό Γεώργιος Βεντότης, è σημαντικός νεωτερικος εκδότης, επιχείρησαν ανεπιτυχώς να εκδώσουν λειτουργικά βιβλία, με την προσδοκία δτι ή εμπορική επιτυχία θα τους έδινε τή δυνατότητα συμψηφισμού με τα έξοδα εκτύπωσης των δυσκολοπούλητων νεωτερικών βιβλίων πού ήθελαν να εντάξουν στο εκδοτικό πρόγραμμα τους. 2 Άλλα και στο τυπογραφείο της Κέρκυρας (1798) διατυπώθηκαν παρόμοιοι σχεδιασμοί, συνδυασμένοι με αίτημα κρατικού προστατευτισμού καΐ διοικητικής αρωγής στην προώθηση των βιβλίων προς πώληση σε ολόκληρη τήν καθ' ημάς 'Ανατολή. 3 Σημειώνουμε τα 20 κύρια λειτουργικά βιβλία: 4 Ώρολόγιον. Καλύπτει τον 24ωρο κύκλο τοΰ ημερονυκτίου με τίς 'Ακολουθίες τοΰ "Ορθρου, των Ωρών, τοΰ Εσπερινού, τοΰ 'Αποδείπνου καί τοΰ Μεσονυκτικοΰ. Παρακλητική η Όκτώηχος. Καλύπτει τον κύκλο τής εβδομάδας. Με ύμνους αναστάσιμους, άφοΰ ή 'Ανάσταση είναι το κέντρο τής 'Ορθόδοξης λατρείας, τονισμένους στους 8 ήχους, πού κάλυπταν 8 εβδομαδιαίους κύκλους επαναλαμβανόμενους δλο το έτος. Συντομευμένη μορφή τοΰ βιβλίου με τίτλο Όκτώηχος καί γνωστή ως Όκτωήχι χρησίμευε και για σχολική χρήση ως αναγνωστικό. Τριώδιον καί Πεντηκοστάριον. Με κύκλους εβδομαδιαίους ονοματισμένους άπα τήν Κυριακή, πού είναι επώνυμη, κάλυπταν τή λυπηρή περίοδο, τής νηστείας καί τής μετάνοιας, άπο τήν Κυριακή τοΰ Τελώνου καί Φαρισαίου, οπότε ανοίγει το Τριώδιο (καί κλείνει ή Παρακλητική), ως το Μεγάλο Σάββατο, οπότε κλείνει το Τριώδιο καί ανοίγει το χαρμόσυνο Πεντηκοστάριο (καί ή 77αρακλητική) με διάρκεια ως τήν Κυριακή των 'Αγίων Πάντων. 2. Ήλιου, Προσθήκες στην 'Ελληνική Βιβλιογραφία..., δ.π., σ. 240" Τριαντάφυλλο? Ε. Σκλαβενίτης, «'Ελληνικά τυπογραφεία Βιέννης. Γεώργιος Βεντότης (1791), Μαρκίδες Πουλιού (1792)», Θησαυροί τής Εθνικής Βιβλιοθήκης. Κατάλογος έκθεσης, Εκδοτική 'Επιτροπή: Βασίλης Κρεμμυδάς, Τριαντάφυλλος Σκλαβενίτης, Κ. Σπ. Στάικος, 'Αθήνα 1999, σ Γιώργος Δ. Μπώκος, Τά πρώτα ελληνικά τυπογραφεία στο χώρο τής «καθ' ημάς Ανατολής» ( ), 'Αθήνα 1997, σ Ή έλλειψη συστηματικής ειδολογικής καταγραφής τοϋ ελληνικού βιβλίου με συγκριτικά στοιχεία για τήν εξέλιξη κάθε εΐδους ισχύει καί για τα λειτουργικά βιβλία. Πολύ μεγαλύτερο είναι το άνερεύνητο συνολικά πρόβλημα τών σχέσεων τών εντύπων λειτουργικών βιβλίων μέ τα χειρόγραφα καί τα εκδοτικά προβλήματα τών κειμένων τους. (Βλ. πρόχειρα Ν. Β. Τωμαδάκης, Κλεις τής Βυζαντινής Φιλολογίας, 'Αθήνα , σ , , ) Ή δυτική εκκλησιαστική γραμματολογία εντάσσει στα αντικείμενα της τήν περιγραφή τών λειτουργικών βιβλίων: Guiliermus Cavus, Scriptorum Ecclesiastìcorum Historia Literaria, «De libris et Officiis Ecclesiasticis Graecorum», Αονδίνο 1698, σ , μέ απαρίθμηση βενετικών εκδόσεων ανάμεσα στις όποιες αναφέρεται έκδοση τοϋ Ώρολογόπουλου τοϋ 1642 (άβιβλιογράφητη). ΐ82

3 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Τα 12 Μηναία κάλυπταν τον κύκλο τοΰ μηνός και του έτους με τις καθημερινές ακολουθίες για τις ακίνητες εορτές τοΰ χρόνου, τις δεσποτικές, τίς θεομητορικές και των αγίων. Αυτά είναι βιβλία τών ψαλτών, πού συμπληρώνονται απαραίτητα μέ το Ψαλτήριον τοΰ Δαβίδ, το όποιο είναι το συχνότερα άναγιγνωσκόμενο, τμηματικά βέβαια, βιβλίο της 'Ορθόδοξης λατρείας. Και ακόμη ό 'Απόστολος, μέ περικοπές άπα τίς Πράξεις και τίς 'Επιστολές τών 'Αποστόλων πού διαβάζονται δλο το έτος. (Το Ψαλτήρι και ό Άπόστο/ιος χρησίμευαν και αυτά ώς αναγνωστικά.) 'Αντίστοιχο βιβλίο για τον ιερέα είναι το Εύαγγέλιον μέ τίς αναγίγνωσκαμενες δλο το έτος περικοπές, όπως ορίζει το συνήθως συνεκδιδόμενο Εύαγγελιστάριον. Το κατ' εξοχήν βιβλίο του 'ιερέα είναι το Εύχολόγιον μέ τίς ακολουθίες τέλεσης τών μυστηρίων, μέ μεγάλο αριθμό άναγιγνωσκόμενων, έκφωνούμενων, ραψοοδούμενων ή ψαλλόμενων ευχών και ύμνων για κάθε περίσταση. "Αφησα τελευταίο το Τνπικον μέ τίς λεπτομερείς διατάξεις για την τάξη τέλεσης τών ακολουθιών και τήν αντιμετώπιση τών συμπτώσεων τών εορτασμών. 'Από τα περιεχόμενα αυτών τών βιβλίων υπήρξαν καί χειρόγραφες άπο τα βυζαντινά χρόνια άλλα καί έντυπες επιτομές καί ανθολογήσεις, προκειμένου να εξυπηρετήσουν πρακτικές ανάγκες για μικρότερα βιβλία: Ώρολογόπουλ.ον, Ό- κτώηχος, Σύνταγμα 'Ακολουθιών, Άγιασματάριον ή Μικρόν Ενχολόγιον. Τυπώθηκαν ακόμη ειδικά βιβλία: Άρχιερατικόν, ' Ιεροδιακονικόν, ή βιβλία μέ ομοιογενή υλη: Ειρμολ.όγιον, Στιχηράριον, Έορτολόγιον, 'Ακολουθία τοϋ'αναγνώστου ήγουν το Συλλειτουργικό, Θεοτοκάριον. Τέλος τα πιο γνωστά μικρά βιβλία-άπανθίσματα άπο το σύνολο τών ακολουθιών όλου τοΰ χρόνου: Ή Σννοψις, το πιο διαδεδομένο καί διαχρονικό, καί πολύ αργότερα ό Συνέκδημος, τά όποια δμως δεν είναι λειτουργικά βιβλία. Το αγοραστικό τους κοινό ήταν καί είναι οί Χριστιανοί, πού τά είχαν εγκόλπια, για προσωπική χρήση στον ναό, στο σπίτι, στις αποδημίες. Μικρότερα ακόμη εγκόλπια μέ ανθολογημένες ευχές, τά Προσευχητάρια, πού δέν έλειψαν ποτέ άπο τήν αγορά, άπο τήν κομψή έκδοση τοΰ Ζαχαρία Καλλιέργη το 1509, τά Έξεψάλματα, ώς τίς ήμερες μας. Εντελώς διαφορετικός τύπος βιβλίου είναι ή ογκώδης συνθετική έκδοση τών λειτουργικών βιβλίων, πού είναι ανθολόγια συνόλων άπο τά λειτουργικά βιβλία μέ ανάδειξη τοΰ κοινού τύπου ακολουθίας, ώς μέσου αντικατάστασης τών πολλών ειδικών καί επώνυμων ακολουθιών. Για παράδειγμα, μια ανώνυμη ακολουθία σέ μάρτυρα μπορεί να χρησιμοποιείται στή μνήμη κάθε μάρτυρα, μέ ένθεση τοΰ ονόματος του. Ή καθιερωμένη άπο τήν πρακτική της 'Εκκλησίας κατ' οίκονομίαν λύση έδινε τή δυνατότητα της εξοικονόμησης σελίδων μέ ι8 3

4 ΤΡΙΑΝΤΑΦΪΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ γενναίες αντικαταστάσεις των πολλών ειδικών και λίγο πολύ πρωτότυπων άπα το Ινα και τυποποιημένο. "Ενα βιβλίο, μονότομο ή δίτομο με σύνολο σελίδων άπο 700 μέχρι 1.800, ήταν δυνατόν να αντικαταστήσει 20 τόμους βιβλίων με ή σελίδες. Οί συνέπειες για τους δρους τέλεσης της λατρείας καί της λειτουργικής ήταν σημαντικές. Μπορούσαν να χρησιμοποιούνται σε μεγαλύτερη έκταση στις μικρές ενορίες, στις σκήτες, στα κελιά καί στά άσκηταριά καί ακόμη στα εξωκλήσια, δλο τον χρόνο καί για κάθε περίσταση, για τους γεωργούς και τους μετακινούμενους ποιμένες. Οί αγοραστές τών βιβλίων ήταν οί μονές, οί σκήτες, τα κελιά, οί ενοριακοί ναοί άλλα καί οί ϊδιοι οί ιερείς καί οί μοναχοί. Αυτό εξυπηρετούσε τη λατρεία στην κατ' οίκον εκκλησία του ιερωμένου, τοΰ φιλακόλουθου ή τοΰ ανήμπορου για εκκλησιασμό Χριστιανού, πού μπορούσε να έχει στο σπίτι του το λειτουργικό πολυ-βιβλίο για ανάγνωση καί ψαλμωδία. Τα μεγάλα έντυπα 'Ανθολόγια εκδίδονται άπο το 1564 ώς το 1882 με δύο τίτλους. Το 'Ανθολόγων τοΰ δλ,ον ένιαντον εκδίδεται άπο το 1564 ώς το 1882, σε 65 γνωστές εκδόσεις. Το μεγαλύτερο 'Ανθολόγιο, ή Βίβλος ενιαύσιος ή Έβδομαδαρία ή Πανθεκτη, εκδίδεται άπο το 1709 ώς το 1862, 17 φορές. Ό Κύριλλος Korolevskij, 5 το 1953, καί ό Φίλιππος Ήλιου, 6 το 1973, συμφωνώντας σε μεγάλο βαθμό, κατέταξαν τις εκδόσεις δλων τών 'Ανθολογίων σε τέσσερις τύπους. Παρ' δλο πού αποδέχομαι πολλά άπο τα κριτήρια αυτής τής κατάταξης δέν την ακολουθώ, γιατί νομίζω δτι οδηγεί σε άγονες σχηματοποιήσεις. Το 'Ανθολόγιο άπο τήν πρώτη γνωστή βενετική έκδοση τοΰ 1564 ώς την έκδοση τοΰ 1652 είναι μονότομο, σε 4ο σχήμα, μέ 600 περίπου σελίδες καί περιέχει κυρίως ανθολογία άπο τα 12 Μηναία, τους τύπους τών ανώνυμων ακολουθιών για δλες τις κατηγορίες αγίων (για απόστολο, προφήτη, μάρτυρα, ιεράρχη, ίερομάρτυρα), τις κατά ήμερα ακολουθίες τής εβδομάδας (πού μποροΰν να αντικαθιστούν ολόκληρη τήν Παρακλητική) καί τα Πασχαλιά τών επόμενων περίπου 40 ετών. 7 Το 1672 ό Άλοόσιος Γραδενίγος, επιμελητής ό όποιος έπι- 5. Cirillo Korolevskij, «La Codification de l'office byzantin. Les essais dans le passé», Orientalia Christiana Periodica 19 (1953), σ Ήλιου, Προσθήκες στην 'Ελληνική Βιβλιογραφία..., O.K., σ Άπο το 1564 ώς το 1652, 17 γνωστές εκδόσεις: Βάλερις, 1564 (Θωμάς Ι. Παπαδόπουλος, 'Ελληνική Βιβλιογραφία, 1466ci-1800, τ. Ά 6060) Βάλερις, 1568 (Θ.Π.Ά 362, 6060α) Τζανέτος, 1578 (Θ.Π.Ά 363) Σπινέλλος, 1579 (Θ.Π.Ά 6061) Ζανέτος, 1582 (Θ.Π.Ά 364) 1587 (Θ.Π.Ά 365) 1594 (Θ.Π.Ά 366) Τζανέτος, 1598 (Θ.Π.Ά 367) Ήτεπολώνιος, 1599 (Θ.Π.Α' 6062) Πινέλλος, 1603/1602 (Θ.Π.Α' 368) Πινέλλος, 1617 (Θ.Π.Ά 369) Πινέλλος, 1621 (Θ.Π.Ά 370) Πινέλλος, 1629 (Θ.Π.Ά 371) Πινέλλος, 184

5 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ χείρησε την ανακαίνιση πολλών σειρών των βενετικών εκδόσεων, αρχικά για λογαριασμό τοΰ τυπογράφου 'Ιουλιανού καί αργότερα τοΰ Γλυκή, προσθέτει ανθολογία άπο την Παρακλητική καί τον Μικρό Παρακλητικό Κανόνα, ανεβάζοντας τίς σελίδες τοΰ βιβλίου σε 670. Επόμενος εκδότης τοΰ 'Ανθολογίου είναι ό Νικόλαος Σάρος άπο το 1694/1695, ό όποιος θα προσθέσει μικρή ανθολογία 30 σελίδων άπο το Τριώδιο καί το ΙΙεντηκοστάριο, μόνο για τίς μεγάλες κινητές δεσποτικές εορτές: Κυριακή τών Βαΐων, Πάσχα, 'Ανάληψη καί Πεντηκοστή. Ή αδυναμία να προσεγγίσουμε αντίτυπο της έκδοσης τοΰ 1694/ 1695 καί τών άβιβλιογράφητων εκδόσεων 1706 και 1708 μας αναγκάζει να θεωρούμε Οτι ή προσθήκη έγινε σίγουρα άπο τήν έκδοση τοΰ Μέ τή μορφή αυτή το 'Ανθολόγιο θα εκδίδεται στή Βενετία ως το Ή μεγάλη τομή για τή διαμόρφωση ενός πληρέστερου 'Ανθολογίου, πού θα κάλυπτε συνολικότερα τίς ανάγκες της λατρείας, έρχεται άπο τίς Παραδουνάβιες 'Ηγεμονίες το 1697, δπου τα τυπογραφεία καί οι εκδόσεις είναι χορηγικές καί οχι επιχειρηματικές καί στηρίζονται στην πρωτοβουλία της 'Εκκλησίας καί κυρίως τοΰ Πατριαρχείου 'Ιεροσολύμων, μέ χορηγούς τους ηγεμόνες ή άλλους ευκατάστατους. Το 'Ανθολόγιο θεωρήθηκε βιβλίο απολύτως απαραίτητο για τήν Όρθό (Θ.Π.Α' 372) Πινέλλος, 1644 (Θ.Π.Α' 373) Πινέλλος, 1639/1652 (Θ.Π.Α' 374) Πινέλλος, 1652 (Θ.Π.Α' 375, 6062α). 8. 'Από το 1672 ως το 1882, 48 γνωστές εκδόσεις: Ιουλιανός, 1672 (Θ.Π.Α' 376) Σάρος, 1695 (Θ.Π.Α' 377) 1706 (Θ.Π.Α' 379) 1708 (Θ.Π.Α' 380) Σάρος, 1712 (Θ.Π.Α 381) Γλυκής, 1718 (Θ.Π.Α' 382) Γλυκής, 1719 (Χ. Χοτζάκογλου, Τετράδια 'Εργασίας 24, 2002, σ ) Σάρος, 1724 (Θ.Π.Α' 383) 1731 (Θ.Π.Α' 384) Γλυκής, 1732 (Θ.Π.Α' 385) Σάρος, 1742 (Θ.Π.Α' 389) Γλυκής, 1744 (Θ.Π.Α' 390) Γλυκής, 1751 (Θ.Π.Α' 391) Σάρος, 1753 (Θ.Π.Α' 392) Σάρος, 1754 (Θ.Π.Α' 393) Σάρος, 1759 (Θ.Π.Α' 394) Θεοδοσίου, 1760 (Θ.Π.Α' 395) Θεοδοσίου, 1766 (Γ. Κεχαγιόγλου, ΕΕΦΣΠΘ 22, 1984, σ. 243) Βόρτολι, 1766 (Θ.Π.Α' 396) Σάρος, 1766 (Θ.Π.Α' 398, 6062β) Γλυκής, 1775 (Θ.Π.Α' 6063) Σάρος, 1776 (Θ.Π.Α' 398) Θεοδοσίου, 1776 (Θ.Π.Α' 6064) Σάρος, 1778 (Θ.Π.Α' 399) Γλυκής, 1779 (Θ.Π.Α' 400, 6064α) Θεοδοσίου, 1780 (Θ.Π.Ά 401, 6064β) 1784 (Θ.Π.Α' 402) Γλυκής, 1788 (Θ.Π.Α' 403) Γλυκής, 1789 (άβιβλιογράφητη Βιβλιοθήκη Κ. Σπ. Στάικου) Θεοδοσίου, 1790 (Θ.Π.Α' 404) Γλυκής, 1792 (Θ.Π.Α' 405) Θεοδοσίου, 1796 (Θ.Π.Α' 406) 1797 (Θ.Π.Α' 407) Γλυκής, 1800 (Θ.Π.Α' 408) Θεοδοσίου, 1805 (Ήλιου 19ος Α' ) Γλυκής, 1807 (Ήλιου 19ος Α' ) Γλυκής, 1815 (Ήλιου 19ος Α' ) Γλυκής, 1816 (Ήλιου 19ος Α' ) Γλυκής, 1819 (Γ.Μ. 1123) Άνδρεόλας, 1838 (Γ.Μ. Α 1126) Γλυκής, 1848 (Γ.Μ. 4674) Φοίνιξ, 1849 (Γ.Μ. 4897) Φοίνιξ, 1857 (Γ.Μ. 7129) Φοίνιξ, 1861 (Γ.Μ. 8538) Άγιος Γεώργιος, 1861 (Γ.Μ. 8539) Φοίνιξ, 1865 (Ν. Μαύρης, 'Ελληνική Βιβλιογραφία , δακτυλογράφο, άρ. 447" Βιβλιοθήκη Μονής Ιβήρων)' Άγιος Γεώργιος, 1870 (Φ. Ήλιου, Τετράδια 'Εργασίας 10, 1988, άρ. 92, σ. 98) 1882 (Korolevskij, ό'.π., σ. 33" Βιβλιοθήκη Μονής Ιβήρων). ι8 5

6 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ δοξη λατρεία στις Παραδουνάβιες 'Ηγεμονίες και παρ' δλο πού τά τυπογραφεία τοϋ Βουκουρεστίου καί του 'Ιασίου δεν τύπωσαν άλλα λειτουργικά βιβλία, προχώρησαν σε δύο εκδόσεις αύτοΰ του «συνθετικού» λειτουργικού βιβλίου. Το Ανθολόγιο τοΰ 1697, έργο με επιμέλεια και δαπάνη του Γαλακτίωνος Βιδάλη άπο την Τήνο, παλαιού ηγουμένου της Μονής Μεγίστης Λαύρας τοΰ "Αθω καί ηγουμένου τής Μονής Κοιμήσεως τής Θεοτόκου Βουκουρεστίου, τυπώθηκε με χρήση καί έρυθροτυπίας άπο τον τυπογράφο-ίερομόναχο "Ανθιμο εξ 'Ιβηρίας στη Μονή Είσοδίων τής Θεοτόκου τοΰ Συναγώβου, με διορθωτή τον λόγιο Παναγιώτη Σινωπέα, στις μέρες τοΰ ηγεμόνα Ούγγροβλαχίας Κωνσταντίνου Μπασαράμπα καί τοΰ Μητροπολίτη Ούγγροβλαχίας Θεοδοσίου. 9 Τά περιεχόμενα στις περίπου σελίδες του, 8ου σχήματος, αναγγέλλονται στο εξώφυλλο: «Περιέχει γοΰν ού μόνον τάς εν τοις νΰν εύρισκομένοις Άνθολογίοις ακολουθίας, άλλα καί δλον το Ψαλτήριον μετά τής Όκτωήχου, Ώρολόγιόν τε καί Πεντηκοστάριον. "Ετι δε καί το ψυχωφελέστατον Τριώδιον καί απλώς ειπείν πάσαν τήν άκολουθίαν τοΰ δλου ένιαυτοΰ, σωαν καί άνελλειπή». Ό Γαλακτίων γνώριζε τις ανάγκες καί για τήν εξυπηρέτηση τους σχεδίασε το 'Ανθολόγιο: Σώζονται και οι πιστοί και με αλλάς μεν άρετάς τε και πράξεις, και άλλα τοιαύτα θεάρεστα έργα. Έξαιρέτως όμως σώζονται απλώς άπαντες δια της θεαρέστου και ιεράς προσευχής καί εκκλησιαστικής ακολουθίας [...] Εις μεν τα ιερά και σεβάσμια μοναστήρια καί εις τάς άνά πάσαν πάλιν και αξιόλογους κωμοπόλεις και χώρας ιεράς εκκλησίας ευρίσκονται βέβαια και πάντα τά Ιερά και αναγκαία βιβλία εις άπασαν τήν ιεράν τής εκκλησίας άκολουθίαν. Εις τάς άλλ.ας παραμικράς πόλεις καί κώμας σπανίως ευρίσκονται πάντα όμοΰ τά εκκλησιαστικά βιβλία και μάλιστα εις τους καθ' ημάς χρόνους, όπου εις τοιαύτην τυραννίαν και καταδυναστείαν των άσεβων και απίστων ευρίσκονται οι ορθόδοξοι. Και είναι όχι μόνον εις όλους τους ιερωμένους, απλώς αναγκαία ή ολόκληρος αϋτη τής εκκλησίας ακολουθία άμι και εις κάθε χριστιανόν ευλαβή και γραμμάτιαμένον είναι χρέος άπαραίτητον ή τοιαύτη ακολουθία οπόταν δέν ευρίσκεται ή δέν τοϋ βολεΐ νά πηγαίνη εις τον καιρόν τής ακολουθίας εις τάς ιεράς εκκλησίας. 9. Θ.ILA' 378, δπου καί παραπομπές στις βιβλιογραφίες και γραμματολογικές αναφορές. Ή αναλυτικότερη περιγραφή έγινε άπο τον Γεώργιο Γεω. Λαδά (Γ. Λαδας καί Ά. Χατζηδήμος, Προσθήκες, διορθώσεις καί συμπληρώσεις στην 'Ελληνική Βιβλιογραφία τοϋ Emile Legrand για τους αιώνες XV, XVI καί XVII, Αθήνα 1976, σ ) χάρις στο πλήρες αντίτυπο πού μπόρεσε να συναρμολογήσει άπο 4 ελλιπή αντίτυπα τα όποια βρήκε κατά τις αναζητήσεις του ('Αντίτυπο Βιβλιοθήκης 'Αθανασίου Χατζηδήμου καί τώρα Κωνσταντίνου Σπ. Στάικου). Ό Λαδάς ανατυπώνει τή σελίδα τίτλου, τα προλογικά κείμενα καί δύο ξυλογραφίες τοϋ βιβλίου. 186

7 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Στή συνέχεια χαρακτηρίζεται το 'Ανθολόγιο ώς αμία ιερά βιβλιοθήκη της εκκλησίας, ιερά και απέριττος» και επισημαίνεται δτι ανάμεσα στους Χριστιανούς πού θα ωφεληθούν θα είναι καί οι περιπλανώμενοι για τίς ζητεϊες μοναχοί. 10 Το 'Ανθολόγιο του 1697 δεν φαίνεται να γνώρισε άλλη έκδοση καί δπως ε'ίδαμε δεν επηρέασε καθόλου την εξέλιξη του παραδοσιακού 'Ανθολογίου της Βενετίας, πού συνέχιζε να εκδίδεται με μικρές αλλαγές ως τον προχωρημένο 19ο αιώνα. 'Αντίθετα θα προκαλέσει τη δημιουργία του νέου μεγάλου 'Ανθολογίου, της Βίβλου ενιαυσίου ή της Έβδομαδαρίας ή Πανθέκτης, άπο το 1709, πάλι στις Παραδουνάβιες 'Ηγεμονίες, και το 1761, στή Λειψία: στα δύο αυτά 'Ανθολόγια ενσωματώνονται καί έθνοφυλετικές αποχρώσεις προτιμήσεων στή λατρεία. Ό φόβος του ανταγωνισμού για τους τυπογράφους της Βενετίας θα τους οδηγήσει στην αντιγραφή καί έκδοση το 1755 της Βίβλου ενιαυσίου του 1709 καί στην ενσωμάτωση στοιχείων καί των δύο (1709, 1761) στις βενετικές εκδόσεις άπο το Ή Βίβλος ενιαύσιος την άπασαν εκκλησιαστικήν άκολ-ουθίαν ανελλιπώς περιέχουσα είναι έργο τοΰ "Ανθιμου εξ 'Ιβηρίας, ό όποιος είχε αναδειχθεί σε Μητροπολίτη Ούγγροβλαχίας. Το έργο τυπώθηκε με έρυθροτυπία σε 2 τόμους καί σελίδες το 1709, με δαπάνες τοΰ Άνθιμου, στο δικό του τυπογραφείο στο Τεργόβυστο, δπου βρισκόταν ή έδρα της Μητρόπολης, με επιμέλεια τοΰ Μητροφάνη Γρήγορα τοΰ εκ Δωδώνης. 11 Στην αφιερωτική επιστολή στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως 'Αθανάσιο δικαιολογείται το εκδοτικό εγχείρημα με αναφορά στην έμπερίστατη κατάσταση της Εκκλησίας εξαιτίας της οθωμανικής κατάκτησης. Το ϊδιο επιχείρημα διατύπωσε, δπως σημειώσαμε, λιγότερο αναλυτικά, ό Γαλακτίων Βιδάλης στο 'Ανθολόγιο τοΰ Γράφει ό Άνθιμος: 'Αλλ' δτε μεν το ενδοξον των χριστιανών γένος τοις της Βασιλείας ήν κομών σκήπτροις, και εν περιβλέπτω συντηρούμενον καταστήματι, πάσιν επίσης τοις τε λαϊκοΐς, τοις τε του ίεροϋ καταλόγου άνδράσι, μηδεμιάς αύτοΐς ανάγκης επικείμενης, μήτε της χρείας αύτοΐς εκτοπισμούς προξενούσης, ώς ήδη νΰν γίγνεται, εξήν την άπασαν τοΰ Ένιαυτοΰ Άκολουθίαν εν πολλοίς φέρειν βιβλίοις, καί δια πολλών κτάσθαι, τά τε της 'Ακολουθίας άνελλειπώς επιτελεϊν έπεί δέ τά της Βασιλείας ανάστατα γέγονεν, οίς οίδε κρίμασιν ό πάντα προς το ήμιν συμφέρον μετασκενάζων Θεός, και υπό χείρα, φεΰ, εθνικήν το τήμερον ήδη 10. 'Ανθολόγων 1697, σ. [4]-[6] πβ. καί Λαδάς - Χατζηδημος, δ.π., σ. 236, 238, Θ.ILA'

8 ΤΡΙΑΝΤΑΦΪΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ τελοϋμεν, εις άκρον δυστυχίας κατενεχθέντες, ουκ ενι πάσι γίγνεσθαι τοϋτο, μάλιστα δέ τοις χάριν ελέους, οϊ κάί πολλοίς αίτιοι σωτηρίας καθίστανται, τάς κωμοπόλεις περιάγουσι, τοϋτο όλως αδύνατον. Διά τοι τοϋτο βουλή ήμΐν εγγίνεται αγαθή τω ήμετέρω γένει, δσον τοϋ μέρους της Εκκλησιαστικής 'Ακολουθίας χείρα δρέξαι, εν μια Βίβλω την άπασαν τοϋ Ένιαυτοϋ Άκολουθίαν περιορίσαι, ώστε εύάγκαλον πάσιν είναι και εϋωνον [.. ]. 12 Οι αυξήσεις στην ΰλη είναι σημαντικές, ιδίως στη διεύρυνση τών άνθολογούμενων και λιγότερο στην προσθήκη νέων, σε σχέση με το 'Ανθολόγιο τοΰ Σημαντική προσθήκη είναι εκείνη της 'Ακολουθίας της αγίας Παρασκευής, μοναδικής εξαίρεσης, άφοΰ καμία άλλη ακολουθία δεν μετατίθεται, για νά αυτονομηθεί, άπο τή θέση της στα άνθολογούμενα Μηναία ή δεν ανακαλείται άπα τις έκτος Μηναίων αυτοτελώς έκδομένες ή χειρόγραφες 'Ακολουθίες (Φυλλάδες). Σημειώνει ό Άνθιμος: «Δει είδέναι δτι αιτήσει τών ενταύθα ευλαβών χριστιανών, έτυπώσαμεν κατά το τέλος τών 'Ανωνύμων Κανόνων την άπασαν Άκολουθίαν της Όσίας Μητρός ημών Παρασκευής της Νέας, ής το πάντιμον λείψανον έχει ή Μολδοβία, λαμπρώς κατ' έ'τος, ού μόνον αυτή και ή όμορος Ούγγροβλαχία, άλλα καί άπασα ή τών Βουλγάρων γη, πανηγυρίζουσα». Πρόκειται για τήν αγία Παρασκευή άπο τους 'Επιβάτες τής Σηλυβρίας, τής οποίας το λείψανο φυλασσόταν άπο το 1642 στή Μονή τών Τριών 'Ιεραρχών του Ιασίου. lä Ή έναρξη τών εργασιών τής τυπογραφίας τοΰ Δημητρίου Θεοδοσίου στή Βενετία συνδυάστηκε με τήν έκδοση το 1755 τοΰ βιβλίου Βίβλος ενιαύσιος τήν άπασαν εκκλησιαστικήν άκολουθίαν, με τον 'ίδιο τίτλο τής έκδοσης τοΰ Τεργόβυστου τοΰ 1709 και σελίδες, με αραβική αρίθμηση ξεχωριστή για καθένα άπο τα δύο μέρη καί με τα ϊδια περιεχόμενα. 'Ακόμη και τήν 'Ακολουθία τής αγίας Παρασκευής περιλαμβάνει. Ή μεταφορά τής έκδοσης τοΰ 1709 υπήρξε πιστή καί φαίνεται δτι έγινε βιαστικά. Ό «έπιδιορθώσας και άναθεωρήσας τήν Βίβλον» Γεώργιος Κωνσταντίνου ό εξ 'Ιωαννίνων ή ό έπιμελη- 12. Βίβλος ενιαύσιος 1709, σ. [4]. 13. Βίβλος ενιαύσιος 1709, σ. "^νθ'. Για τή λατρεία της αγίας Παρασκευής, βλ. Δημήτριος Β. Οίκονομίδης, «Ή 'Αγία Παρασκευή εις τον βίον τοϋ ελληνικού καί τοϋ ρουμάνικου λαοΰ», Έπετηρις Λαογραφικού 'Αρχείου 'Ακαδημίας 'Αθηνών 9-10 ( ), σ E. Bakalova, «La vie de Sainte Paraskève de Tirnovo dans l'art balkanique du Bas Moyen âge», Byzantinobulgarika 5 (1978), σ ' Θεόδωρος Ν. Ζήσης, «Ή 'Αγία Παρασκευή ή Έπιβατηνή και άγνωστος κανών τοΰ Μελετίου Συρίγου εις αυτήν», Κληρονομιά 11 (1979), σ ' ό ίδιος, «Συμπληρωματικά περί τής 'Αγίας Παρασκευής τής Νέας τής έξ Επιβατών τής Θράκης», Θρακική 'Επετηρίδα 2 (1981), σ ' 'Αρχιμ. Σίλας Κουκιάρης, Ό κύκλος τοϋ βίου της 'Αγίας Παρασκευής τής Ρωμαίας και τής εξ 'Ικονίου στή χριστιανική τέχνη, 'Αθήνα

9 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ της 'Αλέξανδρος Καγκελάριος θέλησαν να περάσουν στο σώμα του βιβλίου τήν ανθολόγηση του Ευχολογίου, πού είχε μπει ώς παράρτημα με χωριστή αρίθμηση στην έκδοση τοΰ 1709, χωρίς να προσέξουν δτι έπρεπε νά τροποποιήσουν και τα περιεχόμενα τοΰ βιβλίου: «Μετά δε ταΰτα, ιδίοις άριθμοΐς, τέτακται ή 'Ακολουθία...». Ό Θεοδοσίου, ΐσως γιατί ήταν δύσκολο να εκδώσει αμέσως τα λειτουργικά βιβλία πού έξέδιδαν ό Γλυκής καί ό Βόρτολι, κατέφυγε στο νέου τύπου βιβλίο, για το όποιο θα μπορούσε να ζητήσει προνόμιο αποκλειστικότητας 20 ετών καί να διεκδικήσει μέρος της αγοράς τών λειτουργικών βιβλίων στην ελληνική 'Ανατολή άλλα καί στή Βαλκανική καί στην 'Ανατολική Ευρώπη τών 'Ορθοδόξων: με τις αιτήσεις του στους Άναμορφωτές της Πάδοβας, αναλάμβανε νά τυπώσει σλαβικά βιβλία για τους Ουνίτες καί 'Ορθόδοξους σλαβόφωνους της Βοσνίας, Σερβίας, Ουγγαρίας καί Βλαχίας, ο'ι όποιοι προμηθεύονταν βιβλία άπο τή Ρωσία. "Ενα βιβλίο προερχόμενο άπο τήν Ούγγροβλαχία ήταν εύλογη επιλογή καί πρέπει νά γνώρισε επιτυχία, αν κρίνουμε άπο τήν κίνηση του Γλυκή νά το τυπώσει το 1761, ανεπιτυχώς, άφοϋ ό Θεοδοσίου κατέφυγε στους Άναμορφωτές πού τον δικαίωσαν, κάνοντας δεκτή τήν πρωτοτυπία του βιβλίου καί επομένως τήν ύπαρξη προνομίου Γεώργιος Σ. Πλουμίδης, Το βενετικον τυπογραφεΐον τοϋ Δημητρίου καί τον Πάνου Θεοδοσίου ( ), 'Αθήνα 1969, σ " 'Ελένη Άγγελομάτη-Τσουγκαράκη, «Μία πατριαρχική καταδίκη τοϋ Τυπογραφείου τοϋ Δημητρίου Θεοδοσίου (1762)», Ό 'Ερανιστής 18 (1986), σ , δπου ό αναγραφόμενος άπο τον Καισάριο Δαπόντε «Γεώργιος ό Τυπογράφος ετύπωσεν» ϊσως θα πρέπει να συνδεθεί με τον Γεώργιο Κωνσταντίνου, επιμελητή στο τυπογραφείο Θεοδοσίου, ό όποιος στην τελευταία σελίδα 472 τοΰ δευτέρου μέρους της Βίβλου ενιαυσίου σημειώνει: «Ό της υμετέρας αγάπης ευλαβής θεράπων, καί ελάχιστος εν σπουδαίοις, Γεώργιος Κωνσταντίνου, ό εξ 'Ιωαννίνων, ό έπιδιορθώσας καί άναθεωρήσας τήν Βίβλον, ούτινος καί προτροπή Τύποις εξεδόθη». Ή άδεια για τή Βίβλο ενιαύσιο δόθηκε στίς 16 'Απριλίου τοϋ 1755, ενώ ή διαδικασία έκδοσης της είχε αρχίσει άπο τις αρχές τοϋ Ό ιταλικός τίτλος τοΰ βιβλίου: L'annua ufficiatura ecclesiastica. Ό Γλυκής αναγκάστηκε άπο τους 'Αναμορφωτές νά διακόψει τήν έκδοση το 1761 γιά να επανέλθει, κατά τήν εκπνοή τοΰ είκοσαετοΰς έκδοτικοΰ προνομίου τοΰ Θεοδοσίου, το Υπάρχει αναγραφή στή σειρά τών Άναμορφωτών «Mandati per licenze stampe», « , Γλυκής Έβδομαδάρια» (βλ. Γιώργος Κεχαγιόγλου, «Νέα στοιχεία για ελληνικά έντυπα τοΰ 18ου αιώνα. 'Ενδείξεις τοΰ βενετικοΰ άρχειακοΰ ύλικοΰ», 'Επιστημονική 'Επετηρίδα Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλικής 22, 1984, σ. 246). Πρόκειται για το βιβλίο τοΰ Γλυκή Βίβλος ενιαύσιος ή κοινώς καλούμενη Έβδομαδάρια ήτις και Πανθέκτη καλείται, πού κράτησε τον κοινό αρχικό τίτλο (Τεργόβυστου, 1709, Θεοδοσίου, 1755, καί Λειψίας, 1761), πρόσθεσε γιά πρώτη φορά το 'Εβδομαδάρια καί στην αρχή τών τυπογραφικών φύλλων τήν ένδειξη Ebdomad., καί συμπλήρωσε τήν τρίτη μορφή Πανθέκτη άπο τήν έκδοση της Λειψίας (1761). Μάλλον πρέπει νά θεωρήσουμε δτι ή αναγραφόμενη άδεια έκδοσης τοΰ 1775 αντιστοιχεί στην έκδοση τοΰ Γλυκή τοΰ Ή χρονική απόσταση (περισσότερο άπο ενα έτος) μεταξύ άδειας καί έκδοσης δέν είναι απαγορευτική γιά τή σύνδεση τους. ι8 9

10 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Tò ÏSto 'έτος τών διενέξεων Θεοδοσίου - Γλυκή για το εκδοτικό προνόμιο, το 1761, στη Λειψία τυπώνεται μια νέα, μονότομη αυτή τη φορά, έκδοση του βιβλίου. Στον τίτλο περιελάμβανε παράλληλες ονομασίες μέ τις όποιες ήταν γνωστό στις χειρόγραφες καί έντυπες μορφές του: Βίβλος ενιαύσιος ήτις και Πανθέκτη καλείται, πασαν την τον χρόνου άκολονθίαν περιέχουσα.15 Στις αραβικά αριθμημένες σελίδες του καλοτυπωμένου άλλα χωρίς έρυθροτυπία βι βλίου, ή υλη, μέ νέα διάταξη, παρουσιάζει χαρακτηριστικές ανακολουθίες και λιγότερο ορθολογική κατάταξη άπό τις προηγούμενες εκδόσεις. Έπιμελητήςδιορθωτής του έργου αναγράφεται ό ιερομόναχος Άγιοταφίτης Γεδεών ό Κύ πριος, εφημέριος τών Ελληνορθόδοξων της Λειψίας άπό το 1754, τον όποιο μπορούμε να θεωρούμε εμπνευστή καί συμπιλητή τοΰ βιβλίου, άφοΰ γνώριζε τίς ανάγκες τών 'Ορθόδοξων έθνοτικών ομάδων, καθώς ήταν εφημέριος τους, άλλα καί επιμελήθηκε σημαντικά βιβλία στο Τυπογραφείο Βρεϊτκοπφ στή Λει ψία. 1 6 *Αν αναζητήσουμε τίς καινοτομίες της έκδοσης, θα πρέπει να επισημά νουμε τή διατήρηση της 'Ακολουθίας της αγίας Παρασκευής μέ πρόταξη της 'Ακολουθίας τοΰ οσίου Ναούμ. Δύο άγιοι τιμώμενοι κυρίως άπό τους βλαχόφωνους καί σλαβόφωνους πληθυσμούς της Βαλκανικής, άλλα καί της δια σποράς τους: «Τών Μυσών γένη πρότερον, πλάνη Πάτερ προκείμενα καί Βουλ γάρων άπαντα τα άπόγονα, λίθοις καί ξύλοις πλανώμενα, Ναούμ παναοίδιμε, δια σου καί της σοφής προτροπής καί παιδεύσεο^ς, ήλευθέρωται της δεινής απιστίας...». 1 7 «Άγάλλου έν Κυρίω πόλις ή Μολδοβίας, εν κόλποις κατέ- 15. Το βιβλίο μας είναι γνωστό άπό τήν έκδοση τοΰ 1761, με δύο τραβήγματα (Θ.Π. Α' 1334, 1335), τήν έκδοση τοϋ 1768 (Θ.Π.Α' 1336) της όποιας δεν εντοπίστηκε αντίτυπο καί μία αναγραφή έκδοσης τοϋ 1791 (Θ.Π.Α' 1338) πού μάλλον πρέπει να είμαστε βέ βαιοι δτι πρόκειται για τήν έκδοση τοϋ Νεωστϊ μετατυπωθεισα (αντί τοΰ Τυπωθεΐσα της έκδοσης τοΰ Τεργόβυστου τοΰ 1709) δια δαπάνης καί σπονδής τον τιμιωτάτον καί χρησιμωτάτον εν πραγματενταίς κυρίον 'Αναστασίου Δούκα εκ πόλεως Πρεμετής: πρόκει ται για τον χορηγό τοΰ πρώτου τραβήγματος. Για το δεύτερο τράβηγμα θα αλλάξει μόνο το όνομα: 'Αποστόλου Ροζάνη εκ πόλεως Κοζάνης. Το δεύτερο τράβηγμα ίσως νά ανατυ πώθηκε (;) το Σχολιάζοντας το «δια δαπάνης καί σπουδής» σημειώνουμε δτι ή σπου δή είναι το ενδιαφέρον τοΰ εμπόρου. Στο 'Ανθολόγων τοΰ 1697 το «σπουδή καί δαπάνη» σήμαινε τον εμπνευστή-συμπιλητή τοΰ βιβλίου καί χορηγό, πού ήταν ό Γαλακτίων. Τυπο γράφος σε αυτό το βιβλίο ήταν ό ιερομόναχος "Ανθιμος ό εξ 'Ιβηρίας, ό όποιος, ώς Μη τροπολίτης Ούγγροβλαχίας, θα τυπώσει στο Τεργόβυστο το 1709 καί τή Βίβλο ενιαύσιο, τήν οποία ό ϊδιος δηλώνει στην αφιερωτική επιστολή δτι συμπίλησε άλλα στον τίτλο ση μείωσε μόνο: τυπωθεΐσα... άναλώμασι και Τύποις τοις αύτον. 16. Για τα στοιχειώδη πού γνωρίζουμε γιά τον Γεδεών, βλ. Πασχάλης Μ. Κίτρομηλίδης, Κυπριακή λογιοσννη , Λευκωσία 2002, σ Βίβλος ενιαύσιος ήτις καί Πανθέκτη..., Λειψία 1761, σ Αυτοτελείς εκ δόσεις της 'Ακολουθίας τής αγίας Παρασκευής της Νέας, όλες στή Μολδοβλαχία: Βου κουρέστι, 1692 (Θ.Π.Α' 161) Ίάσι, 1817 (Ήλιου, 19ος Α' , δπου σημειώνεται: «Για τήν έκδοση τοΰ 1817 χρησιμοποιήθηκαν, έκτος άπό το έντυπο κείμενο τοΰ 1692, ι go

11 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΒΙΤΟΪΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ χουσα σκεΰος το της όσιας Παρασκευής, ώς πλοΰτον άδαπάνητον,..». 18 Ή άλλη καινοτομία τοΰ βιβλίου είναι ή ανθολόγηση νομοκανονικών κειμένων, για τους βαθμούς συγγένειας και τα συνοικέσια. Οι διατυπώσεις καί τα παραδείγματα δείχνουν δτι απευθύνονται στους απλούς ανθρώπους τοΰ κλήρου καί τοΰ λαοΰ. 19 Ή έκδοση τής Λειψίας είχε επίδραση στις τρεις εκδόσεις τοΰ βιβλίου άπο τον Γλυκή: 1777, 1796 καί Χωρίς έρυθροτυπία ή πρώτη, με σελίδες, ενώ αντίθετα ή δεύτερη καί ή τρίτη με έρυθροτυπία. Δεν είχε βέβαια λόγους ό Γλυκής να διατηρήσει τις 'Ακολουθίες τοΰ οσίου Ναούμ καί τής αγίας Παρασκευής: ή δική του πελατεία απλωνόταν σ' δλη τήν καθ' ή μας 'Ανατολή και ο'ι τιμώμενοι προστάτες άγιοι είναι πολλοί. 'Αντίθετα διατήρησε πολλές άπα τις μικρότερες προσθήκες τής έκδοσης τής Λειψίας καί μάλιστα τις νομοκανονικές. 20 Ό τυπογράφος Θεοδοσίου δεν φαίνεται να κατάφερε να συναγωνιστεί τον Γλυκή, παρ' δλο πού εκείνος πρωτοτύπωσε στή Βενετία το βιβλίο το εκδόσεις 'Ακολουθίας πού εϊχαν περιληφθεί στο σώμα τής Βίβλου ενιαυσίου, καθώς καί ό Βίος τής Άγιας, υπό τοϋ Ευθυμίου αρχιεπισκόπου Τυρνόβου, γραμμένος εις σερβικήν διάλεκτον, καί ή χειρόγραφη Βιογραφία, ήτις λέγεται δτι συνετέθη υπό Ραφαήλ ιερομόναχου Γουριώτου, τοϋ έν τη Σκήτη τής αγίας Άννης άσκήσαντος»)" Ίάσι, 1841 (Γ.Μ. 3421). 18. Βίβλος ενιαύσιος..., Λειψία 1761, σ Αυτοτελείς εκδόσεις τής 'Ακολουθίας τοΰ όσιου Ναούμ: Σάρος, Βενετία 1695, με επιμέλεια τοΰ 'Ιωάννου Χαλκέως Μοσχοπολίτου (Θ.Π.Α' 150) Μοσχόπολη, 1740 (Θ.Π.Α' 151). Πβ. Ν. Γ. Πολίτης, «Περί τοϋ έν Μακεδονία λιμοΰ έν ετει 1740», ΔΙΕΕ 1 (1883), σ Μοσχόπολη, (Θ.Π.Α' 136), δπου μεταξύ τών 'Ακολουθιών τών 'Αγίων Έπταρίθμων καί εκείνη τοϋ οσίου Ναούμ. 19. Βίβλος ενιαύσιος..., Λειψία 1761, σ : «Περί συνοικεσίων καί τί εστί συνοίκησις, Μανουήλ τοΰ Ξανθινοΰ καί μεγάλου Χαρτοφύλακος τής μεγάλης 'Εκκλησίας περί συγγενείας περιγραφή». 20. Γλυκής, 1777 (Θ.Π.Α' 1377) Γλυκής, 1796 (Θ.Π.Α' 1340) Γλυκής, 1817, 2 τ. (Ήλιου, 19ος Α' , , όπου σημειώνεται: «Φαίνεται πώς κατά τή διάρκεια τής εκτύπωσης τοΰ βιβλίου, ό Γλυκής σχεδίασε να κυκλοφορήσει το έργο καί σε 4 τόμους: "ή δέ τιμή της εις μεν τόμους δύο είναι Λ[ίραι] 140 Βενετ. εις δε τόμους τεσσάρας Λ. 156"»). Στή Μονή Ξηροποτάμου εΐδατο έργο με μεταγενέστερο δέσιμο σε 3 τόμους. Ή πρακτική αυτή είναι παλαιότερη (στή Μονή 'Ιβήρων είναι τεμαχισμένες καί ή έκδοση τοϋ 1709 καί ή έκδοση τοΰ 1761) καί εξυπηρετεί ανάγκες εκείνων πού δέν μετακινοΰνται καί επομένως μποροΰν να έχουν περισσότερα τοΰ ενός λειτουργικά βιβλία: Το 1784 στην Ουγγαρία ή Βίβλος ενιαύσιος τοΰ 1709 βιβλιοδετείται σέ 3 τόμους καί ή ενέργεια μαρτυρεϊται στον αναμορφωμένο χειρόγραφο τίτλο τοΰ βιβλίου: Βίβλος ενιαύσιος Αιηρημένη εις Τόμους Τρεις. Μέρος Τρίτον τής Βίβλου περιέχων Το Ψυχωφελές Τριώδιον μεθ' δ το Πεντηκοστάριον [...] (Χοτζάκογλου, ό'.π., άρ. 49, σ. 92). Πρέπει ακόμη να σημειώσουμε δτι ό Γλυκής στην έκδοση τοΰ 1817 αντιστρέφει τή σειρά καταγραφής τών τριών μορφών τίτλου τοΰ βιβλίου, πού συνυπάρχουν: Πανθέκτη, Βίβλος ενιαύσιος, Έβδομαδαρία. Φαίνεται δτι ή χρήση επέβαλε τήν πρώτη μορφή. Ι9 1

12 ΤΡΙΑΝΤΑΦΪΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Θα περάσουν 40 χρόνια για να τυπώσει, το 1795, για δεύτερη καί τελευταία φορά τή Βίβλο ενιαύσιο σέ 2 τόμους και σελίδες. 21 Θα περάσουν 35 χρόνια άπο το 1817 για να γίνει νέα έκδοση τοΰ βιβλίου. Ό τρόπος πού έδεναν οί χρήστες τους 2 τόμους της έκδοσης του 1817 χωρίζοντας τους σέ 3 με επιγραφές Α': Ώρολόγιον - Ψαλτήριον - Παρακλητική - Εύχολόγιον Β': Μηναία - Γ': Τριώδιον - Πεντηκοστάριον, έδειχνε ΐσως καί τον δρόμο στον εκδότη, τον Διονύσιο Πύρρο Θετταλό, ό όποιος εξέδωσε σέ 3 καί 5 τόμους το βιβλίο, μέ μόνο τίτλο Πανθέκτη, 'Ιερά 'Εκκλησιαστική, το 1852 καί αντίστοιχα, στην 'Αθήνα. 22 Πριν κλείσουμε το οδοιπορικό τών τριών αιώνων ( ) μέ οδηγούς τα «πολυβιβλία» της 'Ορθόδοξης λατρείας, θα ήταν παράλειψη άν δεν αναφερόμαστε, έστω σύντομα, στις εκδόσεις τών Καθολικών για τους Ουνίτες της Δύσης καί της 'Ανατολής. Το 1598 εκδίδεται στή Ρώμη, άπο τή βατικανή τυπογραφία, το Νέον 'Ανθολόγων πού συγκροτήθηκε μέ παπική ανάθεση, «συλλέξασθαι Άνθολόγιον ώσπερ καί οί 'Ανατολικοί, καίπερ ατελώς εχουσι», καί έγκριση. "Εργο 18 μηνών συλλογής, σύνθεσης καί τυπογραφικών διορθώσεων τοΰ πρωτοπαπά τοΰ Soleto τοΰ Otranto της Κάτω Ιταλίας 'Αντωνίου Άρκούδιου, σέ 8ο σχήμα καί σελίδες. 23 Ή ανθολόγηση έγινε άπο δλα τά λειτουργικά βιβλία καί άν θέλαμε παράλληλο του θα καταφεύγαμε στο 'Ανθολόγιο τοΰ Ή αιτιολόγηση τοΰ εγχειρήματος είναι αντίστοιχη μέ εκείνη τών 'Ορθόδοξων ανθολόγων: "Οθεν τους μέντοι των Γραικών πρεσβυτέρους τε και μοναχούς, τους τάς κα~ θημερινάς ακολουθίας άναγινώσκειν οφειλόμενους, όδοιποροΰντας καί μακράν άπόντας, μεθ' εαυτών ούχ ο ιόν τε ην, τοσαΰτα βιβλία βαστάζειν, ούδε τους νόσφ συσχεθέντας ή δι' άλλην τινά α'ιτίαν εν τω χορω μηδαμώς παρεΐναι δυναμένους, αυτά διελίσσειν. Προς δε τούτοις ου μόνον οι πλείστοι αυτών, ενδεείς, τοιούτου πλήθους βίβλων ουκ εύποροϋνται, και δια τοϋτο άλλοτε μεν ουκ ορθώς τα καθήκοντα άποτελεΐν, άλλοτε δέ και παντελώς την ύμνωδίαν τε καί άκολουθίαν άπασαν καταλιπειν αναγκάζονται.^ 21. Θ.Π.Α' 1339, Β' , τρίτομη (Γ.Μ. 5797, δπου βιβλιογραφοϋνται οί τ. Α', Γ' ό Β' άβιβλιογράφητος, Μονή Ιβήρων, ακέφαλο, σ. [β] + 976) , πεντάτομη (Γ.Μ. 8368, 8809, 9300). 23. Θ.Π.Α' 886, μέ παραπομπή στον É. Legrand, Bibliographie Hellénique, 17ος al, τ. Π, άρ. 225, σ καί IV, άρ. 855, σ Legrand, δ.π., τ. Π, σ

13 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Ή διάδοση του βιβλίου του Άρκούδιου, στην 'Ορθόδοξη βενετοκρατούμενη 'Ανατολή, φαίνεται δτι συνάντησε την αντίδραση της Βενετίας, πού πάντοτε προσπαθούσε να ελέγχει και να περιορίζει την παπική διείσδυση στις 'Ορθόδοξες κτήσεις της. 25 'Ανθολόγιο μπορεί να θεωρηθεί καί ή έκδοση σειράς λειτουργικών βιβλίων άπο τη Sacra Cogregatio de Propaganda Fide, το 1738, σέ 9 βιβλία καί σελίδες, δεμένα συνήθως σέ 5 τόμους: 1. 'Ανθολόγιο Μηναίων 2. Τριώδιον - Πεντηκοστάριον 3. Παρακλητική 4. 'Ακολουθία ανωνύμων αγίων - Ευαγγέλια - Εύχολόγιον 5. Ψαλτήριον - Ώρολόγιον. 'Εκδόσεις επιμελημένες, σέ 8ο σχήμα, μέ ελληνική σελιδαρίθμηση καί πολλά χαρακτικά. 26 'Αποτιμώντας δλες αυτές τίς προσπάθειες για αναδιατάξεις του περιεχομένου τών λειτουργικών βιβλίων άπο τή μεριά της ιστορίας του βιβλίου και μάλιστα τών αναγνώσεων, πρέπει να αναζητήσουμε τρόπους μέτρησης της συμβολής της διάδοσης τοΰ λειτουργικού βιβλίου, δχι μόνο ώς ακροάματος (πού φτάνει μέχρι τήν απομνημόνευση, έστω καί χωρίς τήν πλήρη κατανόηση) το όποιο συντηρεί καί τονώνει τήν πίστη καί τή θρησκευτικότητα μέσω της ομαδικής λατρείας, άλλα καί ώς τρόπου άσκησης για τον αλφαβητισμό καί τή διατήρηση της ελληνικής γλώσσας: λίγοι μπορούσαν καί ήθελαν να φτάσουν στον χορό τών ψαλτών καί λιγότεροι να αποκτήσουν το εκκλησιαστικό οφίκιο τοΰ «αναγνώστη», άλλα περισσότεροι, μέσω τών λογής 'Ανθολογίων, εϊχαν τή δυνατότητα να ασκούνται στην ανάγνωση καί τήν ^ιαλμίυβία. τών δυσνόητων κειμένων, να απομνημονεύουν καί νά αναβαθμίζουν έτσι τή συμμετοχή τους στή λατρεία. Ή λατρεία μπορεί να θεωρείται δτι ήταν ή πρώτη γενικευμένη μορφή έκφρασης τής κοινωνικότητας καί τής παρουσίας στή δημόσια σφαίρα, ανεξάρτητα άπο φύλο, ηλικία ή κοινωνική θέση, μέ κέντρο τον ναό τοΰ θεοΰ, ό όποιος εϊναι συγχρόνως καί «εκκλησία» τής κοινότητας, μέ ιεραρχήσεις στις θέσεις καί τίς στάσεις καί αυστηρούς συμβολισμούς πού εκφράζουν κοινωνικές πραγματικότητες καί διαστρωματώσεις, κατά τίς τελετές καί τίς αναπαραστάσεις ολόκληρου τοΰ σωτήριου κύκλου τοΰ ένιαυτοΰ. 25. Ν. Β. Τωμαδάκης, «Ή έν Ιταλία ε"κδοσις ελληνικών εκκλησιαστικών βιβλίων (κυρίως λειτουργικών) γενομένη επιμέλεια Ελλήνων 'Ορθοδόξων κληρικών κατά τους ΙΕ'- IÇ αιώνας», ΕΕΒΣ 37 ( ), σ Ζαχαρίας Ν. Τσφπανλής, «Άπο τή φιλορθόδοξη πολιτική τής Βενετίας στην Ελληνική 'Ανατολή ('Ανέκδοτα έγγραφα τών ετών )», ΕΕΒΣ ( ), σ ό 'ίδιος, 'Ελληνικές παροικίες και εκκλησίες στην περιοχή τον 'Οτράντο (16ος αι.). Μαρτυρίες και προβλήματα, Πάτρα 1992, σ Θ.Π.Α' , 1332, 4654, 1841, 4727,

14 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Τέλος σύν Θεώ της ημετέρας ξηράς ανακοινώσεως και εΐτι σφαλερον εϊη, επανορθώσατε, ότι ώς ουδείς των ανθρώπων άναμάρτητος, οΰτως και ουδείς των τυπογράφων ασφαλής και των ιστορικών του βιβλίου ωσαύτως. "Ερρωσθε Χαιρετισμός στους συνέδρους, στηριγμένος στον κολοφώνα τοϋ 'Ανθολογίου τοϋ 1697: «Τέλος σύν Θεώ άγίω πασών των ακολουθιών τών εν τη παρούση βίβλω ευρισκομένων, καΐ οί αναγιγνώσκοντες ερρωσθε και εΰχεσθαι υπέρ έμοϋ. Είδ' εϊτι σφαλερον εϊη επανορθώσατε δτι ώς καθώς ουδείς τών ανθρώπων άναμάρτητος, τοιουτοτρόπως καί ουδείς τών Τυπογράφων εστίν ασφαλής. Έτυπώθη καί έν έτει Σωτηρίω, αχ^ζ'. Κατά μήνα Ίαννουάριον. Παρά 'Ανθίμου 'Ιερομόναχου τοϋ έξ Ιβηρίας». Τον μιμήθηκε ό Γεώργιος Κωνσταντίνου, πού σημειώνει στο τέλος τοϋ δευτέρου μέρους της Βίβλου ενιαυσίου, Θεοδοσίου, Βενετία 1755, σ. 472: «"Οσοιγε οδν μοι Ποιμένες Κλήρος θ' άπας,/ Οί έντρυφώντες τών δε τών βίβλων "Ιοις,/ Σύγγνωτε πάντες, εϊτι τών έν ταϊς βίβλοις,/'όψις παρήκεν ήττον εΰθέος λόγου». 194

Θέλω να εκφράσω καί εγώ τη χαρά μου για τη συνάντηση μας σε αυτό το Διεθνές Συνέδριο καί να σας ευχαριστήσω πού ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση

Θέλω να εκφράσω καί εγώ τη χαρά μου για τη συνάντηση μας σε αυτό το Διεθνές Συνέδριο καί να σας ευχαριστήσω πού ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Πραγματώσεις και αιτούμενα στην ιστορία, τον ελληνικού βιβλίου Κύριε Πρόεδρε της 'Εναρκτήριας Συνεδρίας, Κυρίες καΐ Κύριοι, 'Αγαπητές καί αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Θέλω

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ Κατάλογος Έκθεσης: Πεντακόσια χρόνια έντυπης παράδοσης του Νέου Ελληνισμού (1499-1999) Επιμέλεια Κ.Σπ. Στάικος, Τ.Ε. Σκλαβενίτης Βουλή των Ελλήνων, Αθήνα 2000, 4ο, ιστ'+503

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ Α) Μεταξύ Ελλήνων και ορθοδόξων Χριστιανών Απαιτούνται τα εξής έγγραφα: α) πιστοποιητικό αγαμίας του Γαμπρού, β)πιστοποιητικό αγαμίας της Νύφης το πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ.

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ. 1 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Καθαρά) 3/3 Κ.ΔΕΥΤΕΡΑ Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3 5/3 Κ.ΤΡΙΤΗ Κ.ΤΕΤΑΡΤΗ Μένα Απόδειπνο Β' μέρος Μ. Κανόνος. Μελέτη της Αγίας Γραφής με τον Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος.

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ- ΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ Χρήσιµες Οδηγίες για την τέλεση του Γάµου Α) ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟ ΟΞΩΝ Όταν και οι δύο Μελλόνυµφοι θέλουν να τελεστεί το Μυστήριον του Γάµου στο Ναό µας,για να εκδοθεί η Άδεια

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα χορτιατη - θεσσαλονικησ α εβδομαδα κυριακη τυρινης 7.30 10.30 π.μ. Ὄρθρος Θεία Λειτουργία 5.30 μ.μ Α Κατανυκτικός Ἑσπερινός (Ἑσπερινός τῆς Συγχωρήσεως) καθαρα δευτερα 8.00 π.μ. Ὄρθρος - Ὧραι - Ἑσπερινός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός Μεγάλης Παναγίας Νεαπόλεως ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΪΩΝ Εσπέρας: Ώρα 5.30 μ.μ., Εσπερινός & Έξοδος Νυμφίου. Ώρα 7.30 μ.μ.,

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35 07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 16:30-16:35 16:35-17:35 17:40-18:30 18:30-19:30 24:00-06:59 ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΜΙΛΙΑ: «Στην Ανάάσταση του Δικαίίου Λαζάάρου» Επιµμέέλεια: Βασίίλειος Λιάάκος, Πρωτοψάάλτης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Παύλεια. digitalarchive

Παύλεια. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Γιορτή που διεξάγεται στη Βέροια προς τιμήν του Αποστόλου Παύλου. Τα γιορτάζονται κάθε Ιούνιο, στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στο σημείο, δηλαδή, από όπου εκείνος μίλησε

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΚΑ ISSN 2241-1577 ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ. ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19

ΧΡΟΝΙΚΑ ISSN 2241-1577 ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ. ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19 ΧΡΟΝΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΟΜΟΥ ΗΜΑΘΙΑΣ ιανουαριοσ - απριλιοσ 2013 ετοσ ΣΤ - αρ. τευχουσ 19 ISSN 2241-1577 Τετραμηνιαία έκδοση της Εταιρείας Μελετών Ιστορίας και Πολιτισμού Ν. Ημαθίας (Ε.Μ.Ι.Π.Η.)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπές Συνεδρίου Συντονιστές Διοργάνωσης Συνεδρίου Συντονιστές Θεματικών Περιοχών

Επιτροπές Συνεδρίου Συντονιστές Διοργάνωσης Συνεδρίου Συντονιστές Θεματικών Περιοχών 3 η Ανακοίνωση 3ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο «Ένταξη και Χρήση των ΤΠΕ στην Εκπαιδευτική Διαδικασία» Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881

Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881 Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881 του Παναγιώτη. Παπαδηµητρίου panayiotis@analogion.net, α έκδοση: 4 Οκτωβρίου 2005 Το Οικουµενικό Πατριαρχείο στα 1881 συγκρότησε

Διαβάστε περισσότερα

«Η εκμάθηση της Ψαλτικής ως παράγοντας ενεργού συμμετοχής στη λατρεία»

«Η εκμάθηση της Ψαλτικής ως παράγοντας ενεργού συμμετοχής στη λατρεία» ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β ΗΜΕΡΙΔΑ ΨΑΛΤΙΚΗΣ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΨΑΛΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ» «Η εκμάθηση της Ψαλτικής ως παράγοντας ενεργού συμμετοχής στη λατρεία» - Δώρα Καρδαμάκη

Διαβάστε περισσότερα

Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης.

Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης. Μέγας κανών. Ποίημα μακρόν ( 250 τροπαρίων ) μετανοίας και κατανύξεως του αγίου Ανδρέου, επισκόπου Κρήτης. Ανήκει στον Όρθρο της Πέμπτης ( της ε` εβδομάδος των Νηστειών ) και ψάλλεται στο Απόδειπνο της

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΩΝ Οδός Ιωάννου Γενναδίου 14 Αθήναι 11521 ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Έκδοση Άδειας Γάμου. 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας. 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση. 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική)

1. Έκδοση Άδειας Γάμου. 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας. 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση. 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική) 1. Έκδοση Άδειας Γάμου 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική) 5. Λύση Γάμου 6. Πιστοποιητικό Τελέσεως Γάμου 7. Επικοινωνία 1.Έκδοση Άδειας Γάμου Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής»

Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Ανοιχτή προκήρυξη του διεθνούς φωτογραφικού διαγωνισμού με θέμα: «Καταστροφή των μνημείων της Χριστιανικής Ανατολής» Οι γενικές πληροφορίες του διαγωνισμού. Η Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας, (Δ.Σ.Ο.)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΤΧΗ TOT ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΐ 827 TOT ΜΕΤΟΧΙΟΤ TOT ΠΑΝΑΓΙΟΤ ΤΑΦΟΤ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΤΠΟΛΗ

Η ΤΤΧΗ TOT ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΐ 827 TOT ΜΕΤΟΧΙΟΤ TOT ΠΑΝΑΓΙΟΤ ΤΑΦΟΤ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΤΠΟΛΗ ΠΑΡΑΣΧΟΛΗΜΑΤΑ 441 Η ΤΤΧΗ TOT ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟΐ 827 TOT ΜΕΤΟΧΙΟΤ TOT ΠΑΝΑΓΙΟΤ ΤΑΦΟΤ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΤΠΟΛΗ Ι Ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ-ΚΕΡΑΜΕΥΣ ΣΤΑ ΤΕΑΗ του 19ου αιώνα περιέγραψε αναλυτικά ενα χειρόγραφο πού, με

Διαβάστε περισσότερα

2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE

2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE 2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE FUNDRAISER FOR FR. KYRIAKOS AXARIDES FEBRUARY 8, 2009 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ Κυριακη 1 Μαρτιου 2009 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ ευτερα 2 Μαρτιου 2009 ΚΑΘΕΡΑ ΕΥΤΕΡΑ ΑΡΧΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΌΜΙΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Α/Α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΚΔΟΤΗΣ ΤΟΠΟΣ ΤΟΜΟΙ ΕΤΟΣ 1 ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΕΠΟΧΗ ΔΙΦΡΟΣ ΑΘΗΝΑ 8 1957-1965 2 ΑΙΟΛΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 3 1971-1977 3 ΚΡΙΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΑΘΗΝΑ 3 1971-1976 4 ΕΚΛΟΓΗ 6 1953-1955 5 ΕΠΕΤΗΡΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΣΙΑΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΘΑΣΙΑΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ 1990-1991 Α' ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΘΑΣΙΑΚΩΝ Η ΘΑΣΟΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΑ - ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΘΑΣΙΑΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΘΑΣΙΑΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ 1990-1991 Α' ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΘΑΣΙΑΚΩΝ Η ΘΑΣΟΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΑ - ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΘΑΣΙΑΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΘΑΣΙΑΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΟΜΟΣ 1990-1991 ΕΒΔΟΜΟΣ Α' ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΘΑΣΙΑΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Η ΘΑΣΟΣ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ: ΙΣΤΟΡΙΑ - ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ (Ανάτυπο) Μάχη Παίζη-Άποστολοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΥΧΟΝΤΕΣ/ΟΥΣΕΣ (με αλφαβητική σειρά)

ΕΠΙΤΥΧΟΝΤΕΣ/ΟΥΣΕΣ (με αλφαβητική σειρά) Α.Π. 1639 Ρόδος, 03.10.2014 Το, της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στην 2η (έκτακτη)/02.10.2014 συνεδρίαση της Γ.Σ.Ε.Σ., αποφάσισε ομόφωνα την επικύρωση και ανακοίνωση των πινάκων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Άρχων Πρωτοψάλτης Χαρίλαος Ταλιαδώρος, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της Βυζαντινής Ψαλτικής στη σύγχρονη εποχή

Ο Άρχων Πρωτοψάλτης Χαρίλαος Ταλιαδώρος, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της Βυζαντινής Ψαλτικής στη σύγχρονη εποχή Ο Άρχων Πρωτοψάλτης Χαρίλαος Ταλιαδώρος, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της Βυζαντινής Ψαλτικής στη σύγχρονη εποχή Μαρία Αλεξάνδρου, Τ.Μ.Σ. του Α.Π.Θ. Εικόνα: Ι. Καθεδρικός Ναός της του Θεού Σοφίας Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Συντάκτες Πρόεδρος Επιτροπής Μέλη Εκπρόσωποι φοιτητών Καθηγητής Β. Παπαδόπουλος Καθηγητής Αθ. Καραμπίνης Καθηγητής Βλ. Χρυσάνθου ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ 1. Σκοπός της διπλωματικής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής

Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του. Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου. Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Το τελικό ανακοινωθέν της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού Διαλόγου μεταξύ της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της Ρ/Καθολικής Η ενδεκάτη Συνάντηση της Διεθνούς Μικτής Επιτροπής επί του Θεολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Σ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Το Υπουργείο Τουρισμού εκπροσωπούμενο από την Υπουργό Τουρισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εκκλησιαστικής Μουσικής και Ψαλτικής Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 201..-1

Πρόγραμμα Εκκλησιαστικής Μουσικής και Ψαλτικής Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 201..-1 Εξάμηνο Β Ακαδ. Έτος 20..- Θεωρία και Πράξη Βυζαντινής Μουσικής(άσκηση στο σύντομο Αναστασιματάριο του Ιωάννου) 2 Εισαγωγή στην Ευρωπαϊκή Μουσική(ασκήσεις σολφέζ) 3 Υμνολογία(φιλολογική και θεολογική ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΗΜΕΡΙΔΩΝ ΜΝΗΜΗ 1912-2012

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΗΜΕΡΙΔΩΝ ΜΝΗΜΗ 1912-2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΟΥ & ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΡΙΠΕΙΟΝ ΜΕΛΑΘΡΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΗΜΕΡΙΔΩΝ ΜΝΗΜΗ 1912-2012 «ΕΚΚΛΗΣΙΑ - ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ - ΕΛΛΑΔΑ: ΤΡΕΙΣ ΤΑΥΤΟΣΗΜΟΙ ΑΙΩΝΙΑΙ ΑΞΙΑΙ ΚΑΙ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ

Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ 1. ΚΩΝ/ΝΟΣ Μ. ΛΕΓΓΑΣ Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ 2. (ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΣ) Η ΒΑΠΤΙΣΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ 3. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΜΑΡΚΟΣ 4. ΟΙΚ.ΑΘΑΝ. & ΜΑΡΙΑΣ ΓΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΥ Η ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΣΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων

Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κέρκυρα, 16.12.2014 Γραφείο Δημοσίων Σχέσεων ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ολοκληρώθηκε η επίσκεψη της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου, κ.κ. Βαρθολομαίου, στην Κέρκυρα, μία επίσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια

Τμήμα Θεολογίας. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Αννα Κόλτσιου Νικήτα Αναπλ. Καθηγήτρια ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΤΟΜΕΙΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων

Γιώργος Λαζουράς. Με τιμή, Ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Εκδηλώσεις Μνήμης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1943 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Σας προσκαλούμε να τιμήσετε, τους Καλαβρυτινούς που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής, στην περιοχή του Δήμου Καλαβρύτων, και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566)

ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΤΟΣ 50όν 4 Αυγούστου 2002 ΑΡΙΘ.ΦΥΛ.31(2566) ΕΝΑ ΣΗΜΕΙΟ ΚΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ «Προσέφεραν αύτω παραλυτικόν» Ένα σηµείο κι ένα θαύµα έκανε σήµερα ό Κύριος µας στο Ευαγγέλιο, σηµειώνει ο αοίδιµος µητροπολίτης Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο )

Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) 1 Η ΘΕΙΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΩΣ ΦΑΝΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (Μέρος 2 ο ) Η Εκκλησία, στην οποία είναι ο χώρος που ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, περιλαμβάνεται στη θεϊκή κυριαρχία πάνω στο χρόνο. Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΙΚΗΠΟΣ. Ο πρόεδρος και τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Δελίκηπου, σας εύχονται Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος 2014

ΔΕΛΙΚΗΠΟΣ. Ο πρόεδρος και τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Δελίκηπου, σας εύχονται Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος 2014 Τηλ.: 99453428 Φαξ: 22531013 Ο πρόεδρος και τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Δελίκηπου, σας εύχονται Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΔΕΛΙΚΗΠΟΥ Σωτήρης Νικολάου 99-697386

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΩΣ ΑΫΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. Του Δημήτρη Αντώνη Μανιατάκη Προέδρου Μανιατακείου Ιδρύματος

Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΩΣ ΑΫΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. Του Δημήτρη Αντώνη Μανιατάκη Προέδρου Μανιατακείου Ιδρύματος Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΩΣ ΑΫΛΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ Του Δημήτρη Αντώνη Μανιατάκη Προέδρου Μανιατακείου Ιδρύματος ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ Συνεργάζεται με την Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας και μέσω του

Διαβάστε περισσότερα

http://approaches.primarymusic.gr * * * * * Εγχειρίδιο Συντακτών 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES

http://approaches.primarymusic.gr * * * * * Εγχειρίδιο Συντακτών 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES * * * * * 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES 1 (2 η έκδοση, Ιούλιος 2009) Περιεχόμενα Γενικό πλαίσιο δράσης του Approaches... 2 Έκδοση του Approaches.. Όραμα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός συγγραφής αναφοράς

Οδηγός συγγραφής αναφοράς ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Οδηγός συγγραφής αναφοράς Για τις εργαστηριακές ασκήσεις της Φυσικής Για τις Σχολές ΜΠΔ, ΜΗΧΟΠ και ΜΗΠΕΡ Επιμέλεια: Δρ. Ναθαναήλ Κορτσαλιουδάκης, Φυσικός ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΚΑΡΔΑΡΑΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Τ.Θ.Σ. του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1962, όπου και ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

Προσκύνηση του Ιερού λειψάνου του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου,

Προσκύνηση του Ιερού λειψάνου του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου, Προσκύνηση του Ιερού λειψάνου του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου, Αρχιεπισκόπου Νεοκαισαρείας του θαυματουργού Μετά από την προσκυνηματική εκδρομή εκατόν είκοσι μελών των Ενοριών Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου

Διαβάστε περισσότερα

περιηγήσεις στην Ελλάδα Μνημεία πόλεων στον Ελλαδικό χώρο! στην Ξάνθη! Στη σημερινή μας στήλη θα ασχοληθούμε με την Ιστορία και τα μνημεία της πόλης της Ξάνθης, η οποία σε πληθυσμό φθάνει σχεδόν τους 53.000

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ ΛAOΓPAΦIKOΣ-ΠOΛITIΣΤΙKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ IΕΡΑΣ ΠΟΛΕΩΣ MEΣOΛOΓΓIOY ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΡΕΥΝΩΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Παναγία, η μητέρα του Θεού Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.16) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 20 Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ---------------------------------------------------- Αθήνα, 26 Ιουνίου 1 Ιουλίου 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τετάρτη, 26 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ» Ιουλιανού 28 (1 ος όροφος) - 10434 ΑΘΗΝΑ Σύμπραξη ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ και ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για τη Δια Βίου Μάθηση Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου Μη Κερδοσκοπικό ΑΘΗΝΑ 2006 Τηλέφωνο: 210 88 38 680 Φαξ: 210 88 38 148 Email:

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κύριοι κύριοι βουλευτές,

Αξιότιμοι κύριοι κύριοι βουλευτές, Αθήνα : 24/06/2011 Αρ. Πρωτ : 1213 Προς : Διακομματική Επιτροπή για την εξέταση του σωφρονιστικού συστήματος της χώρας & των συνθηκών διαβίωσης των κρατουμένων Γραφείο 148 Υπόψη κυρίας Καμηλάκη Βασιλίσσης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥ ΕΠΑΛ Α Έκδοση 1.0, Ιούνιος 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΛΙΣΤΑ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Τροποποίηση της ΠΟΛ.1004/2015 απόφασης του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων

Θέμα: Τροποποίηση της ΠΟΛ.1004/2015 απόφασης του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων Θεσσαλονίκη 19-2-2015 Αριθμ.πρωτ.144 Προς: Τα μέλη του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Θεσσαλονίκης Θέμα: Τροποποίηση της ΠΟΛ.1004/2015 απόφασης του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων Σας διαβιβάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία

Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία Προσκύνημα Αρτιεπισκόποσ Αμερικής στην Καρπασία Ήχησε και πάλι χαρμόσυνα η καμπάνα της Μονής του Αγίου Ανδρέα υποδεχόμενη τον εβασμιώτατο Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Δημήτριο στην ιστορική πρώτη επίσκεψη-προσκύνημα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ

ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ ΜΑΞΙΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ ΝΙΓΡΙΤΗΣ Πρόκειται για ένα «όραμα ζωής του Σεβ. Μητροπολίτου μας για τη νεολαία». Η πρωτοβουλία, αλλά και οι δαπάνες για την ανέγερση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥΣ

ΟΙ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥΣ ΟΙ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥΣ Κατά τη σχολική χρονιά 2014-2015 λειτουργούν δεκαοκτώ συνολικά Επιτροπές για την προώθηση των σχολικών στόχων υπό την ευθύνη των Βοηθών Διευθυντών/Διευθυντριών του Σχολείου.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα