ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕΙΤΟΤΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ (16ΟΣ-19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕΙΤΟΤΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ (16ΟΣ-19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ)"

Transcript

1 Τριαντάφυλλο? Ε. Σκλαβενίτης ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ «ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΕΙΤΟΤΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ (16ΟΣ-19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ) 1 ò θρησκευτικό βιβλίο, δλη αύτη την περίοδο, άπο τα πρώτα έντυπα βιβλία ως τις αρχές του 19ου αιώνα, αποτελεί τον κύριο όγκο της παραγωγής σε τίτλους, καλύπτοντας τα δύο τρίτα του συνόλου. Περισσότερα άπο τα μισά θρησκευτικά βιβλία είναι λειτουργικά, δηλαδή περισσότερο άπο το ενα τρίτο τής εκδοτικής παραγωγής. *Αν οι ποσοτικές μας προσεγγίσεις γίνουν με βάση την έκταση τοΰ τυπωμένου χαρτιού, τότε τα ποσοστά πρέπει να ανεβαίνουν σημαντικά, καθώς τα λειτουργικά βιβλία είναι πολυσέλιδα καί συνήθως μεγάλου σχήματος. 1 Τα λειτουργικά βιβλία ήταν προϊόντα εκδοτικών επιχειρήσεων, αντίθετα με τα περισσότερα εϊδη βιβλίων πού τυπώνονταν άπο τίς ϊδιες επιχειρήσεις, άλλα με χορηγικές ή συνδρομητικές διαδικασίες, καθώς καί με χρηματοδότηση τών συγγραφέων τους. Οι τυπογράφοι τής Βενετίας, 'Ιταλοί καί "Ελληνες, άπο πολύ νωρίς καί υστέρα άπο προδρομικές εκδόσεις καί δοκιμές, ακολούθησαν το εκδοτικό σχέδιο του 'Ανδρέα Κουνάδη (1522) για τα λειτουργικά βιβλία και δεν είναι υπερβολή αν πούμε δτι πορεύτηκαν χωρίς μεγάλες αλλαγές ως τα τέλη του 19ου αιώνα. Το χαρακτηριστικό τής εμπορευσιμότητας τοΰ λειτουργικού βιβλίου δημιουργούσε τίς διενέξεις μεταξύ τυπογράφων για τα εκδοτικά προνόμια, κυρίως στή Βενετία, καί αργότερα, τον 19ο αιώνα, αντιπαλότητα μέ τους τυπο- 1. Οί υπολογισμοί εΐναι δικοί μου. Δεν έχουν δημοσιευτεί στατιστικά στοιχεία συνολικά, καθώς οί ορισμοί καί οί οριοθετήσεις τών ερευνητών για το ελληνικό βιβλίο διαφέρουν καί οί βιβλιογραφήσεις πολλών άγνωστων εκδόσεων τα τελευταία 30 χρόνια ανέτρεψαν πολλές φορές τα δεδομένα. Οί επισημάνσεις τοϋ Φίλιππου Ήλιου, πού συστηματικά χρησιμοποίησε ποσοτικές μεθόδους στην ιστορία τοϋ βιβλίου, παραμένουν όδηγητικές: Προσθήκες στην 'Ελληνική Βιβλιογραφία, Α. Τα βιβλιογραφικά κατάλοιπα τον Ε. Legrand - Η. Pernot ( ), Αθήνα 1973, σ , 40, καί 'Ελληνική Βιβλιογραφία τοϋ 19ου αιώνα, Βιβλία - Φυλλάδια, τ. Α' , 'Αθήνα 1997, σ. νς'-νθ' Χ. Γ. Πατρινέλης, Το ελληνικό βιβλίο κατά τήν Τουρκοκρατία ( ). Περιλήψεις μαθημάτων, Θεσσαλονίκη , σ ΐ8ΐ

2 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ γράφους της Κωνσταντινούπολης καί της 'Αθήνας. Στα τέλη τοΰ 18ου αιώνα, στη Βιέννη, οι Μαρκίδες Πουλιού και ό Γεώργιος Βεντότης, è σημαντικός νεωτερικος εκδότης, επιχείρησαν ανεπιτυχώς να εκδώσουν λειτουργικά βιβλία, με την προσδοκία δτι ή εμπορική επιτυχία θα τους έδινε τή δυνατότητα συμψηφισμού με τα έξοδα εκτύπωσης των δυσκολοπούλητων νεωτερικών βιβλίων πού ήθελαν να εντάξουν στο εκδοτικό πρόγραμμα τους. 2 Άλλα και στο τυπογραφείο της Κέρκυρας (1798) διατυπώθηκαν παρόμοιοι σχεδιασμοί, συνδυασμένοι με αίτημα κρατικού προστατευτισμού καΐ διοικητικής αρωγής στην προώθηση των βιβλίων προς πώληση σε ολόκληρη τήν καθ' ημάς 'Ανατολή. 3 Σημειώνουμε τα 20 κύρια λειτουργικά βιβλία: 4 Ώρολόγιον. Καλύπτει τον 24ωρο κύκλο τοΰ ημερονυκτίου με τίς 'Ακολουθίες τοΰ "Ορθρου, των Ωρών, τοΰ Εσπερινού, τοΰ 'Αποδείπνου καί τοΰ Μεσονυκτικοΰ. Παρακλητική η Όκτώηχος. Καλύπτει τον κύκλο τής εβδομάδας. Με ύμνους αναστάσιμους, άφοΰ ή 'Ανάσταση είναι το κέντρο τής 'Ορθόδοξης λατρείας, τονισμένους στους 8 ήχους, πού κάλυπταν 8 εβδομαδιαίους κύκλους επαναλαμβανόμενους δλο το έτος. Συντομευμένη μορφή τοΰ βιβλίου με τίτλο Όκτώηχος καί γνωστή ως Όκτωήχι χρησίμευε και για σχολική χρήση ως αναγνωστικό. Τριώδιον καί Πεντηκοστάριον. Με κύκλους εβδομαδιαίους ονοματισμένους άπα τήν Κυριακή, πού είναι επώνυμη, κάλυπταν τή λυπηρή περίοδο, τής νηστείας καί τής μετάνοιας, άπο τήν Κυριακή τοΰ Τελώνου καί Φαρισαίου, οπότε ανοίγει το Τριώδιο (καί κλείνει ή Παρακλητική), ως το Μεγάλο Σάββατο, οπότε κλείνει το Τριώδιο καί ανοίγει το χαρμόσυνο Πεντηκοστάριο (καί ή 77αρακλητική) με διάρκεια ως τήν Κυριακή των 'Αγίων Πάντων. 2. Ήλιου, Προσθήκες στην 'Ελληνική Βιβλιογραφία..., δ.π., σ. 240" Τριαντάφυλλο? Ε. Σκλαβενίτης, «'Ελληνικά τυπογραφεία Βιέννης. Γεώργιος Βεντότης (1791), Μαρκίδες Πουλιού (1792)», Θησαυροί τής Εθνικής Βιβλιοθήκης. Κατάλογος έκθεσης, Εκδοτική 'Επιτροπή: Βασίλης Κρεμμυδάς, Τριαντάφυλλος Σκλαβενίτης, Κ. Σπ. Στάικος, 'Αθήνα 1999, σ Γιώργος Δ. Μπώκος, Τά πρώτα ελληνικά τυπογραφεία στο χώρο τής «καθ' ημάς Ανατολής» ( ), 'Αθήνα 1997, σ Ή έλλειψη συστηματικής ειδολογικής καταγραφής τοϋ ελληνικού βιβλίου με συγκριτικά στοιχεία για τήν εξέλιξη κάθε εΐδους ισχύει καί για τα λειτουργικά βιβλία. Πολύ μεγαλύτερο είναι το άνερεύνητο συνολικά πρόβλημα τών σχέσεων τών εντύπων λειτουργικών βιβλίων μέ τα χειρόγραφα καί τα εκδοτικά προβλήματα τών κειμένων τους. (Βλ. πρόχειρα Ν. Β. Τωμαδάκης, Κλεις τής Βυζαντινής Φιλολογίας, 'Αθήνα , σ , , ) Ή δυτική εκκλησιαστική γραμματολογία εντάσσει στα αντικείμενα της τήν περιγραφή τών λειτουργικών βιβλίων: Guiliermus Cavus, Scriptorum Ecclesiastìcorum Historia Literaria, «De libris et Officiis Ecclesiasticis Graecorum», Αονδίνο 1698, σ , μέ απαρίθμηση βενετικών εκδόσεων ανάμεσα στις όποιες αναφέρεται έκδοση τοϋ Ώρολογόπουλου τοϋ 1642 (άβιβλιογράφητη). ΐ82

3 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Τα 12 Μηναία κάλυπταν τον κύκλο τοΰ μηνός και του έτους με τις καθημερινές ακολουθίες για τις ακίνητες εορτές τοΰ χρόνου, τις δεσποτικές, τίς θεομητορικές και των αγίων. Αυτά είναι βιβλία τών ψαλτών, πού συμπληρώνονται απαραίτητα μέ το Ψαλτήριον τοΰ Δαβίδ, το όποιο είναι το συχνότερα άναγιγνωσκόμενο, τμηματικά βέβαια, βιβλίο της 'Ορθόδοξης λατρείας. Και ακόμη ό 'Απόστολος, μέ περικοπές άπα τίς Πράξεις και τίς 'Επιστολές τών 'Αποστόλων πού διαβάζονται δλο το έτος. (Το Ψαλτήρι και ό Άπόστο/ιος χρησίμευαν και αυτά ώς αναγνωστικά.) 'Αντίστοιχο βιβλίο για τον ιερέα είναι το Εύαγγέλιον μέ τίς αναγίγνωσκαμενες δλο το έτος περικοπές, όπως ορίζει το συνήθως συνεκδιδόμενο Εύαγγελιστάριον. Το κατ' εξοχήν βιβλίο του 'ιερέα είναι το Εύχολόγιον μέ τίς ακολουθίες τέλεσης τών μυστηρίων, μέ μεγάλο αριθμό άναγιγνωσκόμενων, έκφωνούμενων, ραψοοδούμενων ή ψαλλόμενων ευχών και ύμνων για κάθε περίσταση. "Αφησα τελευταίο το Τνπικον μέ τίς λεπτομερείς διατάξεις για την τάξη τέλεσης τών ακολουθιών και τήν αντιμετώπιση τών συμπτώσεων τών εορτασμών. 'Από τα περιεχόμενα αυτών τών βιβλίων υπήρξαν καί χειρόγραφες άπο τα βυζαντινά χρόνια άλλα καί έντυπες επιτομές καί ανθολογήσεις, προκειμένου να εξυπηρετήσουν πρακτικές ανάγκες για μικρότερα βιβλία: Ώρολογόπουλ.ον, Ό- κτώηχος, Σύνταγμα 'Ακολουθιών, Άγιασματάριον ή Μικρόν Ενχολόγιον. Τυπώθηκαν ακόμη ειδικά βιβλία: Άρχιερατικόν, ' Ιεροδιακονικόν, ή βιβλία μέ ομοιογενή υλη: Ειρμολ.όγιον, Στιχηράριον, Έορτολόγιον, 'Ακολουθία τοϋ'αναγνώστου ήγουν το Συλλειτουργικό, Θεοτοκάριον. Τέλος τα πιο γνωστά μικρά βιβλία-άπανθίσματα άπο το σύνολο τών ακολουθιών όλου τοΰ χρόνου: Ή Σννοψις, το πιο διαδεδομένο καί διαχρονικό, καί πολύ αργότερα ό Συνέκδημος, τά όποια δμως δεν είναι λειτουργικά βιβλία. Το αγοραστικό τους κοινό ήταν καί είναι οί Χριστιανοί, πού τά είχαν εγκόλπια, για προσωπική χρήση στον ναό, στο σπίτι, στις αποδημίες. Μικρότερα ακόμη εγκόλπια μέ ανθολογημένες ευχές, τά Προσευχητάρια, πού δέν έλειψαν ποτέ άπο τήν αγορά, άπο τήν κομψή έκδοση τοΰ Ζαχαρία Καλλιέργη το 1509, τά Έξεψάλματα, ώς τίς ήμερες μας. Εντελώς διαφορετικός τύπος βιβλίου είναι ή ογκώδης συνθετική έκδοση τών λειτουργικών βιβλίων, πού είναι ανθολόγια συνόλων άπο τά λειτουργικά βιβλία μέ ανάδειξη τοΰ κοινού τύπου ακολουθίας, ώς μέσου αντικατάστασης τών πολλών ειδικών καί επώνυμων ακολουθιών. Για παράδειγμα, μια ανώνυμη ακολουθία σέ μάρτυρα μπορεί να χρησιμοποιείται στή μνήμη κάθε μάρτυρα, μέ ένθεση τοΰ ονόματος του. Ή καθιερωμένη άπο τήν πρακτική της 'Εκκλησίας κατ' οίκονομίαν λύση έδινε τή δυνατότητα της εξοικονόμησης σελίδων μέ ι8 3

4 ΤΡΙΑΝΤΑΦΪΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ γενναίες αντικαταστάσεις των πολλών ειδικών και λίγο πολύ πρωτότυπων άπα το Ινα και τυποποιημένο. "Ενα βιβλίο, μονότομο ή δίτομο με σύνολο σελίδων άπο 700 μέχρι 1.800, ήταν δυνατόν να αντικαταστήσει 20 τόμους βιβλίων με ή σελίδες. Οί συνέπειες για τους δρους τέλεσης της λατρείας καί της λειτουργικής ήταν σημαντικές. Μπορούσαν να χρησιμοποιούνται σε μεγαλύτερη έκταση στις μικρές ενορίες, στις σκήτες, στα κελιά καί στά άσκηταριά καί ακόμη στα εξωκλήσια, δλο τον χρόνο καί για κάθε περίσταση, για τους γεωργούς και τους μετακινούμενους ποιμένες. Οί αγοραστές τών βιβλίων ήταν οί μονές, οί σκήτες, τα κελιά, οί ενοριακοί ναοί άλλα καί οί ϊδιοι οί ιερείς καί οί μοναχοί. Αυτό εξυπηρετούσε τη λατρεία στην κατ' οίκον εκκλησία του ιερωμένου, τοΰ φιλακόλουθου ή τοΰ ανήμπορου για εκκλησιασμό Χριστιανού, πού μπορούσε να έχει στο σπίτι του το λειτουργικό πολυ-βιβλίο για ανάγνωση καί ψαλμωδία. Τα μεγάλα έντυπα 'Ανθολόγια εκδίδονται άπο το 1564 ώς το 1882 με δύο τίτλους. Το 'Ανθολόγων τοΰ δλ,ον ένιαντον εκδίδεται άπο το 1564 ώς το 1882, σε 65 γνωστές εκδόσεις. Το μεγαλύτερο 'Ανθολόγιο, ή Βίβλος ενιαύσιος ή Έβδομαδαρία ή Πανθεκτη, εκδίδεται άπο το 1709 ώς το 1862, 17 φορές. Ό Κύριλλος Korolevskij, 5 το 1953, καί ό Φίλιππος Ήλιου, 6 το 1973, συμφωνώντας σε μεγάλο βαθμό, κατέταξαν τις εκδόσεις δλων τών 'Ανθολογίων σε τέσσερις τύπους. Παρ' δλο πού αποδέχομαι πολλά άπο τα κριτήρια αυτής τής κατάταξης δέν την ακολουθώ, γιατί νομίζω δτι οδηγεί σε άγονες σχηματοποιήσεις. Το 'Ανθολόγιο άπο τήν πρώτη γνωστή βενετική έκδοση τοΰ 1564 ώς την έκδοση τοΰ 1652 είναι μονότομο, σε 4ο σχήμα, μέ 600 περίπου σελίδες καί περιέχει κυρίως ανθολογία άπο τα 12 Μηναία, τους τύπους τών ανώνυμων ακολουθιών για δλες τις κατηγορίες αγίων (για απόστολο, προφήτη, μάρτυρα, ιεράρχη, ίερομάρτυρα), τις κατά ήμερα ακολουθίες τής εβδομάδας (πού μποροΰν να αντικαθιστούν ολόκληρη τήν Παρακλητική) καί τα Πασχαλιά τών επόμενων περίπου 40 ετών. 7 Το 1672 ό Άλοόσιος Γραδενίγος, επιμελητής ό όποιος έπι- 5. Cirillo Korolevskij, «La Codification de l'office byzantin. Les essais dans le passé», Orientalia Christiana Periodica 19 (1953), σ Ήλιου, Προσθήκες στην 'Ελληνική Βιβλιογραφία..., O.K., σ Άπο το 1564 ώς το 1652, 17 γνωστές εκδόσεις: Βάλερις, 1564 (Θωμάς Ι. Παπαδόπουλος, 'Ελληνική Βιβλιογραφία, 1466ci-1800, τ. Ά 6060) Βάλερις, 1568 (Θ.Π.Ά 362, 6060α) Τζανέτος, 1578 (Θ.Π.Ά 363) Σπινέλλος, 1579 (Θ.Π.Ά 6061) Ζανέτος, 1582 (Θ.Π.Ά 364) 1587 (Θ.Π.Ά 365) 1594 (Θ.Π.Ά 366) Τζανέτος, 1598 (Θ.Π.Ά 367) Ήτεπολώνιος, 1599 (Θ.Π.Α' 6062) Πινέλλος, 1603/1602 (Θ.Π.Α' 368) Πινέλλος, 1617 (Θ.Π.Ά 369) Πινέλλος, 1621 (Θ.Π.Ά 370) Πινέλλος, 1629 (Θ.Π.Ά 371) Πινέλλος, 184

5 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ χείρησε την ανακαίνιση πολλών σειρών των βενετικών εκδόσεων, αρχικά για λογαριασμό τοΰ τυπογράφου 'Ιουλιανού καί αργότερα τοΰ Γλυκή, προσθέτει ανθολογία άπο την Παρακλητική καί τον Μικρό Παρακλητικό Κανόνα, ανεβάζοντας τίς σελίδες τοΰ βιβλίου σε 670. Επόμενος εκδότης τοΰ 'Ανθολογίου είναι ό Νικόλαος Σάρος άπο το 1694/1695, ό όποιος θα προσθέσει μικρή ανθολογία 30 σελίδων άπο το Τριώδιο καί το ΙΙεντηκοστάριο, μόνο για τίς μεγάλες κινητές δεσποτικές εορτές: Κυριακή τών Βαΐων, Πάσχα, 'Ανάληψη καί Πεντηκοστή. Ή αδυναμία να προσεγγίσουμε αντίτυπο της έκδοσης τοΰ 1694/ 1695 καί τών άβιβλιογράφητων εκδόσεων 1706 και 1708 μας αναγκάζει να θεωρούμε Οτι ή προσθήκη έγινε σίγουρα άπο τήν έκδοση τοΰ Μέ τή μορφή αυτή το 'Ανθολόγιο θα εκδίδεται στή Βενετία ως το Ή μεγάλη τομή για τή διαμόρφωση ενός πληρέστερου 'Ανθολογίου, πού θα κάλυπτε συνολικότερα τίς ανάγκες της λατρείας, έρχεται άπο τίς Παραδουνάβιες 'Ηγεμονίες το 1697, δπου τα τυπογραφεία καί οι εκδόσεις είναι χορηγικές καί οχι επιχειρηματικές καί στηρίζονται στην πρωτοβουλία της 'Εκκλησίας καί κυρίως τοΰ Πατριαρχείου 'Ιεροσολύμων, μέ χορηγούς τους ηγεμόνες ή άλλους ευκατάστατους. Το 'Ανθολόγιο θεωρήθηκε βιβλίο απολύτως απαραίτητο για τήν Όρθό (Θ.Π.Α' 372) Πινέλλος, 1644 (Θ.Π.Α' 373) Πινέλλος, 1639/1652 (Θ.Π.Α' 374) Πινέλλος, 1652 (Θ.Π.Α' 375, 6062α). 8. 'Από το 1672 ως το 1882, 48 γνωστές εκδόσεις: Ιουλιανός, 1672 (Θ.Π.Α' 376) Σάρος, 1695 (Θ.Π.Α' 377) 1706 (Θ.Π.Α' 379) 1708 (Θ.Π.Α' 380) Σάρος, 1712 (Θ.Π.Α 381) Γλυκής, 1718 (Θ.Π.Α' 382) Γλυκής, 1719 (Χ. Χοτζάκογλου, Τετράδια 'Εργασίας 24, 2002, σ ) Σάρος, 1724 (Θ.Π.Α' 383) 1731 (Θ.Π.Α' 384) Γλυκής, 1732 (Θ.Π.Α' 385) Σάρος, 1742 (Θ.Π.Α' 389) Γλυκής, 1744 (Θ.Π.Α' 390) Γλυκής, 1751 (Θ.Π.Α' 391) Σάρος, 1753 (Θ.Π.Α' 392) Σάρος, 1754 (Θ.Π.Α' 393) Σάρος, 1759 (Θ.Π.Α' 394) Θεοδοσίου, 1760 (Θ.Π.Α' 395) Θεοδοσίου, 1766 (Γ. Κεχαγιόγλου, ΕΕΦΣΠΘ 22, 1984, σ. 243) Βόρτολι, 1766 (Θ.Π.Α' 396) Σάρος, 1766 (Θ.Π.Α' 398, 6062β) Γλυκής, 1775 (Θ.Π.Α' 6063) Σάρος, 1776 (Θ.Π.Α' 398) Θεοδοσίου, 1776 (Θ.Π.Α' 6064) Σάρος, 1778 (Θ.Π.Α' 399) Γλυκής, 1779 (Θ.Π.Α' 400, 6064α) Θεοδοσίου, 1780 (Θ.Π.Ά 401, 6064β) 1784 (Θ.Π.Α' 402) Γλυκής, 1788 (Θ.Π.Α' 403) Γλυκής, 1789 (άβιβλιογράφητη Βιβλιοθήκη Κ. Σπ. Στάικου) Θεοδοσίου, 1790 (Θ.Π.Α' 404) Γλυκής, 1792 (Θ.Π.Α' 405) Θεοδοσίου, 1796 (Θ.Π.Α' 406) 1797 (Θ.Π.Α' 407) Γλυκής, 1800 (Θ.Π.Α' 408) Θεοδοσίου, 1805 (Ήλιου 19ος Α' ) Γλυκής, 1807 (Ήλιου 19ος Α' ) Γλυκής, 1815 (Ήλιου 19ος Α' ) Γλυκής, 1816 (Ήλιου 19ος Α' ) Γλυκής, 1819 (Γ.Μ. 1123) Άνδρεόλας, 1838 (Γ.Μ. Α 1126) Γλυκής, 1848 (Γ.Μ. 4674) Φοίνιξ, 1849 (Γ.Μ. 4897) Φοίνιξ, 1857 (Γ.Μ. 7129) Φοίνιξ, 1861 (Γ.Μ. 8538) Άγιος Γεώργιος, 1861 (Γ.Μ. 8539) Φοίνιξ, 1865 (Ν. Μαύρης, 'Ελληνική Βιβλιογραφία , δακτυλογράφο, άρ. 447" Βιβλιοθήκη Μονής Ιβήρων)' Άγιος Γεώργιος, 1870 (Φ. Ήλιου, Τετράδια 'Εργασίας 10, 1988, άρ. 92, σ. 98) 1882 (Korolevskij, ό'.π., σ. 33" Βιβλιοθήκη Μονής Ιβήρων). ι8 5

6 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ δοξη λατρεία στις Παραδουνάβιες 'Ηγεμονίες και παρ' δλο πού τά τυπογραφεία τοϋ Βουκουρεστίου καί του 'Ιασίου δεν τύπωσαν άλλα λειτουργικά βιβλία, προχώρησαν σε δύο εκδόσεις αύτοΰ του «συνθετικού» λειτουργικού βιβλίου. Το Ανθολόγιο τοΰ 1697, έργο με επιμέλεια και δαπάνη του Γαλακτίωνος Βιδάλη άπο την Τήνο, παλαιού ηγουμένου της Μονής Μεγίστης Λαύρας τοΰ "Αθω καί ηγουμένου τής Μονής Κοιμήσεως τής Θεοτόκου Βουκουρεστίου, τυπώθηκε με χρήση καί έρυθροτυπίας άπο τον τυπογράφο-ίερομόναχο "Ανθιμο εξ 'Ιβηρίας στη Μονή Είσοδίων τής Θεοτόκου τοΰ Συναγώβου, με διορθωτή τον λόγιο Παναγιώτη Σινωπέα, στις μέρες τοΰ ηγεμόνα Ούγγροβλαχίας Κωνσταντίνου Μπασαράμπα καί τοΰ Μητροπολίτη Ούγγροβλαχίας Θεοδοσίου. 9 Τά περιεχόμενα στις περίπου σελίδες του, 8ου σχήματος, αναγγέλλονται στο εξώφυλλο: «Περιέχει γοΰν ού μόνον τάς εν τοις νΰν εύρισκομένοις Άνθολογίοις ακολουθίας, άλλα καί δλον το Ψαλτήριον μετά τής Όκτωήχου, Ώρολόγιόν τε καί Πεντηκοστάριον. "Ετι δε καί το ψυχωφελέστατον Τριώδιον καί απλώς ειπείν πάσαν τήν άκολουθίαν τοΰ δλου ένιαυτοΰ, σωαν καί άνελλειπή». Ό Γαλακτίων γνώριζε τις ανάγκες καί για τήν εξυπηρέτηση τους σχεδίασε το 'Ανθολόγιο: Σώζονται και οι πιστοί και με αλλάς μεν άρετάς τε και πράξεις, και άλλα τοιαύτα θεάρεστα έργα. Έξαιρέτως όμως σώζονται απλώς άπαντες δια της θεαρέστου και ιεράς προσευχής καί εκκλησιαστικής ακολουθίας [...] Εις μεν τα ιερά και σεβάσμια μοναστήρια καί εις τάς άνά πάσαν πάλιν και αξιόλογους κωμοπόλεις και χώρας ιεράς εκκλησίας ευρίσκονται βέβαια και πάντα τά Ιερά και αναγκαία βιβλία εις άπασαν τήν ιεράν τής εκκλησίας άκολουθίαν. Εις τάς άλλ.ας παραμικράς πόλεις καί κώμας σπανίως ευρίσκονται πάντα όμοΰ τά εκκλησιαστικά βιβλία και μάλιστα εις τους καθ' ημάς χρόνους, όπου εις τοιαύτην τυραννίαν και καταδυναστείαν των άσεβων και απίστων ευρίσκονται οι ορθόδοξοι. Και είναι όχι μόνον εις όλους τους ιερωμένους, απλώς αναγκαία ή ολόκληρος αϋτη τής εκκλησίας ακολουθία άμι και εις κάθε χριστιανόν ευλαβή και γραμμάτιαμένον είναι χρέος άπαραίτητον ή τοιαύτη ακολουθία οπόταν δέν ευρίσκεται ή δέν τοϋ βολεΐ νά πηγαίνη εις τον καιρόν τής ακολουθίας εις τάς ιεράς εκκλησίας. 9. Θ.ILA' 378, δπου καί παραπομπές στις βιβλιογραφίες και γραμματολογικές αναφορές. Ή αναλυτικότερη περιγραφή έγινε άπο τον Γεώργιο Γεω. Λαδά (Γ. Λαδας καί Ά. Χατζηδήμος, Προσθήκες, διορθώσεις καί συμπληρώσεις στην 'Ελληνική Βιβλιογραφία τοϋ Emile Legrand για τους αιώνες XV, XVI καί XVII, Αθήνα 1976, σ ) χάρις στο πλήρες αντίτυπο πού μπόρεσε να συναρμολογήσει άπο 4 ελλιπή αντίτυπα τα όποια βρήκε κατά τις αναζητήσεις του ('Αντίτυπο Βιβλιοθήκης 'Αθανασίου Χατζηδήμου καί τώρα Κωνσταντίνου Σπ. Στάικου). Ό Λαδάς ανατυπώνει τή σελίδα τίτλου, τα προλογικά κείμενα καί δύο ξυλογραφίες τοϋ βιβλίου. 186

7 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Στή συνέχεια χαρακτηρίζεται το 'Ανθολόγιο ώς αμία ιερά βιβλιοθήκη της εκκλησίας, ιερά και απέριττος» και επισημαίνεται δτι ανάμεσα στους Χριστιανούς πού θα ωφεληθούν θα είναι καί οι περιπλανώμενοι για τίς ζητεϊες μοναχοί. 10 Το 'Ανθολόγιο του 1697 δεν φαίνεται να γνώρισε άλλη έκδοση καί δπως ε'ίδαμε δεν επηρέασε καθόλου την εξέλιξη του παραδοσιακού 'Ανθολογίου της Βενετίας, πού συνέχιζε να εκδίδεται με μικρές αλλαγές ως τον προχωρημένο 19ο αιώνα. 'Αντίθετα θα προκαλέσει τη δημιουργία του νέου μεγάλου 'Ανθολογίου, της Βίβλου ενιαυσίου ή της Έβδομαδαρίας ή Πανθέκτης, άπο το 1709, πάλι στις Παραδουνάβιες 'Ηγεμονίες, και το 1761, στή Λειψία: στα δύο αυτά 'Ανθολόγια ενσωματώνονται καί έθνοφυλετικές αποχρώσεις προτιμήσεων στή λατρεία. Ό φόβος του ανταγωνισμού για τους τυπογράφους της Βενετίας θα τους οδηγήσει στην αντιγραφή καί έκδοση το 1755 της Βίβλου ενιαυσίου του 1709 καί στην ενσωμάτωση στοιχείων καί των δύο (1709, 1761) στις βενετικές εκδόσεις άπο το Ή Βίβλος ενιαύσιος την άπασαν εκκλησιαστικήν άκολ-ουθίαν ανελλιπώς περιέχουσα είναι έργο τοΰ "Ανθιμου εξ 'Ιβηρίας, ό όποιος είχε αναδειχθεί σε Μητροπολίτη Ούγγροβλαχίας. Το έργο τυπώθηκε με έρυθροτυπία σε 2 τόμους καί σελίδες το 1709, με δαπάνες τοΰ Άνθιμου, στο δικό του τυπογραφείο στο Τεργόβυστο, δπου βρισκόταν ή έδρα της Μητρόπολης, με επιμέλεια τοΰ Μητροφάνη Γρήγορα τοΰ εκ Δωδώνης. 11 Στην αφιερωτική επιστολή στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως 'Αθανάσιο δικαιολογείται το εκδοτικό εγχείρημα με αναφορά στην έμπερίστατη κατάσταση της Εκκλησίας εξαιτίας της οθωμανικής κατάκτησης. Το ϊδιο επιχείρημα διατύπωσε, δπως σημειώσαμε, λιγότερο αναλυτικά, ό Γαλακτίων Βιδάλης στο 'Ανθολόγιο τοΰ Γράφει ό Άνθιμος: 'Αλλ' δτε μεν το ενδοξον των χριστιανών γένος τοις της Βασιλείας ήν κομών σκήπτροις, και εν περιβλέπτω συντηρούμενον καταστήματι, πάσιν επίσης τοις τε λαϊκοΐς, τοις τε του ίεροϋ καταλόγου άνδράσι, μηδεμιάς αύτοΐς ανάγκης επικείμενης, μήτε της χρείας αύτοΐς εκτοπισμούς προξενούσης, ώς ήδη νΰν γίγνεται, εξήν την άπασαν τοΰ Ένιαυτοΰ Άκολουθίαν εν πολλοίς φέρειν βιβλίοις, καί δια πολλών κτάσθαι, τά τε της 'Ακολουθίας άνελλειπώς επιτελεϊν έπεί δέ τά της Βασιλείας ανάστατα γέγονεν, οίς οίδε κρίμασιν ό πάντα προς το ήμιν συμφέρον μετασκενάζων Θεός, και υπό χείρα, φεΰ, εθνικήν το τήμερον ήδη 10. 'Ανθολόγων 1697, σ. [4]-[6] πβ. καί Λαδάς - Χατζηδημος, δ.π., σ. 236, 238, Θ.ILA'

8 ΤΡΙΑΝΤΑΦΪΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ τελοϋμεν, εις άκρον δυστυχίας κατενεχθέντες, ουκ ενι πάσι γίγνεσθαι τοϋτο, μάλιστα δέ τοις χάριν ελέους, οϊ κάί πολλοίς αίτιοι σωτηρίας καθίστανται, τάς κωμοπόλεις περιάγουσι, τοϋτο όλως αδύνατον. Διά τοι τοϋτο βουλή ήμΐν εγγίνεται αγαθή τω ήμετέρω γένει, δσον τοϋ μέρους της Εκκλησιαστικής 'Ακολουθίας χείρα δρέξαι, εν μια Βίβλω την άπασαν τοϋ Ένιαυτοϋ Άκολουθίαν περιορίσαι, ώστε εύάγκαλον πάσιν είναι και εϋωνον [.. ]. 12 Οι αυξήσεις στην ΰλη είναι σημαντικές, ιδίως στη διεύρυνση τών άνθολογούμενων και λιγότερο στην προσθήκη νέων, σε σχέση με το 'Ανθολόγιο τοΰ Σημαντική προσθήκη είναι εκείνη της 'Ακολουθίας της αγίας Παρασκευής, μοναδικής εξαίρεσης, άφοΰ καμία άλλη ακολουθία δεν μετατίθεται, για νά αυτονομηθεί, άπο τή θέση της στα άνθολογούμενα Μηναία ή δεν ανακαλείται άπα τις έκτος Μηναίων αυτοτελώς έκδομένες ή χειρόγραφες 'Ακολουθίες (Φυλλάδες). Σημειώνει ό Άνθιμος: «Δει είδέναι δτι αιτήσει τών ενταύθα ευλαβών χριστιανών, έτυπώσαμεν κατά το τέλος τών 'Ανωνύμων Κανόνων την άπασαν Άκολουθίαν της Όσίας Μητρός ημών Παρασκευής της Νέας, ής το πάντιμον λείψανον έχει ή Μολδοβία, λαμπρώς κατ' έ'τος, ού μόνον αυτή και ή όμορος Ούγγροβλαχία, άλλα καί άπασα ή τών Βουλγάρων γη, πανηγυρίζουσα». Πρόκειται για τήν αγία Παρασκευή άπο τους 'Επιβάτες τής Σηλυβρίας, τής οποίας το λείψανο φυλασσόταν άπο το 1642 στή Μονή τών Τριών 'Ιεραρχών του Ιασίου. lä Ή έναρξη τών εργασιών τής τυπογραφίας τοΰ Δημητρίου Θεοδοσίου στή Βενετία συνδυάστηκε με τήν έκδοση το 1755 τοΰ βιβλίου Βίβλος ενιαύσιος τήν άπασαν εκκλησιαστικήν άκολουθίαν, με τον 'ίδιο τίτλο τής έκδοσης τοΰ Τεργόβυστου τοΰ 1709 και σελίδες, με αραβική αρίθμηση ξεχωριστή για καθένα άπο τα δύο μέρη καί με τα ϊδια περιεχόμενα. 'Ακόμη και τήν 'Ακολουθία τής αγίας Παρασκευής περιλαμβάνει. Ή μεταφορά τής έκδοσης τοΰ 1709 υπήρξε πιστή καί φαίνεται δτι έγινε βιαστικά. Ό «έπιδιορθώσας και άναθεωρήσας τήν Βίβλον» Γεώργιος Κωνσταντίνου ό εξ 'Ιωαννίνων ή ό έπιμελη- 12. Βίβλος ενιαύσιος 1709, σ. [4]. 13. Βίβλος ενιαύσιος 1709, σ. "^νθ'. Για τή λατρεία της αγίας Παρασκευής, βλ. Δημήτριος Β. Οίκονομίδης, «Ή 'Αγία Παρασκευή εις τον βίον τοϋ ελληνικού καί τοϋ ρουμάνικου λαοΰ», Έπετηρις Λαογραφικού 'Αρχείου 'Ακαδημίας 'Αθηνών 9-10 ( ), σ E. Bakalova, «La vie de Sainte Paraskève de Tirnovo dans l'art balkanique du Bas Moyen âge», Byzantinobulgarika 5 (1978), σ ' Θεόδωρος Ν. Ζήσης, «Ή 'Αγία Παρασκευή ή Έπιβατηνή και άγνωστος κανών τοΰ Μελετίου Συρίγου εις αυτήν», Κληρονομιά 11 (1979), σ ' ό ίδιος, «Συμπληρωματικά περί τής 'Αγίας Παρασκευής τής Νέας τής έξ Επιβατών τής Θράκης», Θρακική 'Επετηρίδα 2 (1981), σ ' 'Αρχιμ. Σίλας Κουκιάρης, Ό κύκλος τοϋ βίου της 'Αγίας Παρασκευής τής Ρωμαίας και τής εξ 'Ικονίου στή χριστιανική τέχνη, 'Αθήνα

9 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ της 'Αλέξανδρος Καγκελάριος θέλησαν να περάσουν στο σώμα του βιβλίου τήν ανθολόγηση του Ευχολογίου, πού είχε μπει ώς παράρτημα με χωριστή αρίθμηση στην έκδοση τοΰ 1709, χωρίς να προσέξουν δτι έπρεπε νά τροποποιήσουν και τα περιεχόμενα τοΰ βιβλίου: «Μετά δε ταΰτα, ιδίοις άριθμοΐς, τέτακται ή 'Ακολουθία...». Ό Θεοδοσίου, ΐσως γιατί ήταν δύσκολο να εκδώσει αμέσως τα λειτουργικά βιβλία πού έξέδιδαν ό Γλυκής καί ό Βόρτολι, κατέφυγε στο νέου τύπου βιβλίο, για το όποιο θα μπορούσε να ζητήσει προνόμιο αποκλειστικότητας 20 ετών καί να διεκδικήσει μέρος της αγοράς τών λειτουργικών βιβλίων στην ελληνική 'Ανατολή άλλα καί στή Βαλκανική καί στην 'Ανατολική Ευρώπη τών 'Ορθοδόξων: με τις αιτήσεις του στους Άναμορφωτές της Πάδοβας, αναλάμβανε νά τυπώσει σλαβικά βιβλία για τους Ουνίτες καί 'Ορθόδοξους σλαβόφωνους της Βοσνίας, Σερβίας, Ουγγαρίας καί Βλαχίας, ο'ι όποιοι προμηθεύονταν βιβλία άπο τή Ρωσία. "Ενα βιβλίο προερχόμενο άπο τήν Ούγγροβλαχία ήταν εύλογη επιλογή καί πρέπει νά γνώρισε επιτυχία, αν κρίνουμε άπο τήν κίνηση του Γλυκή νά το τυπώσει το 1761, ανεπιτυχώς, άφοϋ ό Θεοδοσίου κατέφυγε στους Άναμορφωτές πού τον δικαίωσαν, κάνοντας δεκτή τήν πρωτοτυπία του βιβλίου καί επομένως τήν ύπαρξη προνομίου Γεώργιος Σ. Πλουμίδης, Το βενετικον τυπογραφεΐον τοϋ Δημητρίου καί τον Πάνου Θεοδοσίου ( ), 'Αθήνα 1969, σ " 'Ελένη Άγγελομάτη-Τσουγκαράκη, «Μία πατριαρχική καταδίκη τοϋ Τυπογραφείου τοϋ Δημητρίου Θεοδοσίου (1762)», Ό 'Ερανιστής 18 (1986), σ , δπου ό αναγραφόμενος άπο τον Καισάριο Δαπόντε «Γεώργιος ό Τυπογράφος ετύπωσεν» ϊσως θα πρέπει να συνδεθεί με τον Γεώργιο Κωνσταντίνου, επιμελητή στο τυπογραφείο Θεοδοσίου, ό όποιος στην τελευταία σελίδα 472 τοΰ δευτέρου μέρους της Βίβλου ενιαυσίου σημειώνει: «Ό της υμετέρας αγάπης ευλαβής θεράπων, καί ελάχιστος εν σπουδαίοις, Γεώργιος Κωνσταντίνου, ό εξ 'Ιωαννίνων, ό έπιδιορθώσας καί άναθεωρήσας τήν Βίβλον, ούτινος καί προτροπή Τύποις εξεδόθη». Ή άδεια για τή Βίβλο ενιαύσιο δόθηκε στίς 16 'Απριλίου τοϋ 1755, ενώ ή διαδικασία έκδοσης της είχε αρχίσει άπο τις αρχές τοϋ Ό ιταλικός τίτλος τοΰ βιβλίου: L'annua ufficiatura ecclesiastica. Ό Γλυκής αναγκάστηκε άπο τους 'Αναμορφωτές νά διακόψει τήν έκδοση το 1761 γιά να επανέλθει, κατά τήν εκπνοή τοΰ είκοσαετοΰς έκδοτικοΰ προνομίου τοΰ Θεοδοσίου, το Υπάρχει αναγραφή στή σειρά τών Άναμορφωτών «Mandati per licenze stampe», « , Γλυκής Έβδομαδάρια» (βλ. Γιώργος Κεχαγιόγλου, «Νέα στοιχεία για ελληνικά έντυπα τοΰ 18ου αιώνα. 'Ενδείξεις τοΰ βενετικοΰ άρχειακοΰ ύλικοΰ», 'Επιστημονική 'Επετηρίδα Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλικής 22, 1984, σ. 246). Πρόκειται για το βιβλίο τοΰ Γλυκή Βίβλος ενιαύσιος ή κοινώς καλούμενη Έβδομαδάρια ήτις και Πανθέκτη καλείται, πού κράτησε τον κοινό αρχικό τίτλο (Τεργόβυστου, 1709, Θεοδοσίου, 1755, καί Λειψίας, 1761), πρόσθεσε γιά πρώτη φορά το 'Εβδομαδάρια καί στην αρχή τών τυπογραφικών φύλλων τήν ένδειξη Ebdomad., καί συμπλήρωσε τήν τρίτη μορφή Πανθέκτη άπο τήν έκδοση της Λειψίας (1761). Μάλλον πρέπει νά θεωρήσουμε δτι ή αναγραφόμενη άδεια έκδοσης τοΰ 1775 αντιστοιχεί στην έκδοση τοΰ Γλυκή τοΰ Ή χρονική απόσταση (περισσότερο άπο ενα έτος) μεταξύ άδειας καί έκδοσης δέν είναι απαγορευτική γιά τή σύνδεση τους. ι8 9

10 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Tò ÏSto 'έτος τών διενέξεων Θεοδοσίου - Γλυκή για το εκδοτικό προνόμιο, το 1761, στη Λειψία τυπώνεται μια νέα, μονότομη αυτή τη φορά, έκδοση του βιβλίου. Στον τίτλο περιελάμβανε παράλληλες ονομασίες μέ τις όποιες ήταν γνωστό στις χειρόγραφες καί έντυπες μορφές του: Βίβλος ενιαύσιος ήτις και Πανθέκτη καλείται, πασαν την τον χρόνου άκολονθίαν περιέχουσα.15 Στις αραβικά αριθμημένες σελίδες του καλοτυπωμένου άλλα χωρίς έρυθροτυπία βι βλίου, ή υλη, μέ νέα διάταξη, παρουσιάζει χαρακτηριστικές ανακολουθίες και λιγότερο ορθολογική κατάταξη άπό τις προηγούμενες εκδόσεις. Έπιμελητήςδιορθωτής του έργου αναγράφεται ό ιερομόναχος Άγιοταφίτης Γεδεών ό Κύ πριος, εφημέριος τών Ελληνορθόδοξων της Λειψίας άπό το 1754, τον όποιο μπορούμε να θεωρούμε εμπνευστή καί συμπιλητή τοΰ βιβλίου, άφοΰ γνώριζε τίς ανάγκες τών 'Ορθόδοξων έθνοτικών ομάδων, καθώς ήταν εφημέριος τους, άλλα καί επιμελήθηκε σημαντικά βιβλία στο Τυπογραφείο Βρεϊτκοπφ στή Λει ψία. 1 6 *Αν αναζητήσουμε τίς καινοτομίες της έκδοσης, θα πρέπει να επισημά νουμε τή διατήρηση της 'Ακολουθίας της αγίας Παρασκευής μέ πρόταξη της 'Ακολουθίας τοΰ οσίου Ναούμ. Δύο άγιοι τιμώμενοι κυρίως άπό τους βλαχόφωνους καί σλαβόφωνους πληθυσμούς της Βαλκανικής, άλλα καί της δια σποράς τους: «Τών Μυσών γένη πρότερον, πλάνη Πάτερ προκείμενα καί Βουλ γάρων άπαντα τα άπόγονα, λίθοις καί ξύλοις πλανώμενα, Ναούμ παναοίδιμε, δια σου καί της σοφής προτροπής καί παιδεύσεο^ς, ήλευθέρωται της δεινής απιστίας...». 1 7 «Άγάλλου έν Κυρίω πόλις ή Μολδοβίας, εν κόλποις κατέ- 15. Το βιβλίο μας είναι γνωστό άπό τήν έκδοση τοΰ 1761, με δύο τραβήγματα (Θ.Π. Α' 1334, 1335), τήν έκδοση τοϋ 1768 (Θ.Π.Α' 1336) της όποιας δεν εντοπίστηκε αντίτυπο καί μία αναγραφή έκδοσης τοϋ 1791 (Θ.Π.Α' 1338) πού μάλλον πρέπει να είμαστε βέ βαιοι δτι πρόκειται για τήν έκδοση τοϋ Νεωστϊ μετατυπωθεισα (αντί τοΰ Τυπωθεΐσα της έκδοσης τοΰ Τεργόβυστου τοΰ 1709) δια δαπάνης καί σπονδής τον τιμιωτάτον καί χρησιμωτάτον εν πραγματενταίς κυρίον 'Αναστασίου Δούκα εκ πόλεως Πρεμετής: πρόκει ται για τον χορηγό τοΰ πρώτου τραβήγματος. Για το δεύτερο τράβηγμα θα αλλάξει μόνο το όνομα: 'Αποστόλου Ροζάνη εκ πόλεως Κοζάνης. Το δεύτερο τράβηγμα ίσως νά ανατυ πώθηκε (;) το Σχολιάζοντας το «δια δαπάνης καί σπουδής» σημειώνουμε δτι ή σπου δή είναι το ενδιαφέρον τοΰ εμπόρου. Στο 'Ανθολόγων τοΰ 1697 το «σπουδή καί δαπάνη» σήμαινε τον εμπνευστή-συμπιλητή τοΰ βιβλίου καί χορηγό, πού ήταν ό Γαλακτίων. Τυπο γράφος σε αυτό το βιβλίο ήταν ό ιερομόναχος "Ανθιμος ό εξ 'Ιβηρίας, ό όποιος, ώς Μη τροπολίτης Ούγγροβλαχίας, θα τυπώσει στο Τεργόβυστο το 1709 καί τή Βίβλο ενιαύσιο, τήν οποία ό ϊδιος δηλώνει στην αφιερωτική επιστολή δτι συμπίλησε άλλα στον τίτλο ση μείωσε μόνο: τυπωθεΐσα... άναλώμασι και Τύποις τοις αύτον. 16. Για τα στοιχειώδη πού γνωρίζουμε γιά τον Γεδεών, βλ. Πασχάλης Μ. Κίτρομηλίδης, Κυπριακή λογιοσννη , Λευκωσία 2002, σ Βίβλος ενιαύσιος ήτις καί Πανθέκτη..., Λειψία 1761, σ Αυτοτελείς εκ δόσεις της 'Ακολουθίας τής αγίας Παρασκευής της Νέας, όλες στή Μολδοβλαχία: Βου κουρέστι, 1692 (Θ.Π.Α' 161) Ίάσι, 1817 (Ήλιου, 19ος Α' , δπου σημειώνεται: «Για τήν έκδοση τοΰ 1817 χρησιμοποιήθηκαν, έκτος άπό το έντυπο κείμενο τοΰ 1692, ι go

11 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΒΙΤΟΪΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ χουσα σκεΰος το της όσιας Παρασκευής, ώς πλοΰτον άδαπάνητον,..». 18 Ή άλλη καινοτομία τοΰ βιβλίου είναι ή ανθολόγηση νομοκανονικών κειμένων, για τους βαθμούς συγγένειας και τα συνοικέσια. Οι διατυπώσεις καί τα παραδείγματα δείχνουν δτι απευθύνονται στους απλούς ανθρώπους τοΰ κλήρου καί τοΰ λαοΰ. 19 Ή έκδοση τής Λειψίας είχε επίδραση στις τρεις εκδόσεις τοΰ βιβλίου άπο τον Γλυκή: 1777, 1796 καί Χωρίς έρυθροτυπία ή πρώτη, με σελίδες, ενώ αντίθετα ή δεύτερη καί ή τρίτη με έρυθροτυπία. Δεν είχε βέβαια λόγους ό Γλυκής να διατηρήσει τις 'Ακολουθίες τοΰ οσίου Ναούμ καί τής αγίας Παρασκευής: ή δική του πελατεία απλωνόταν σ' δλη τήν καθ' ή μας 'Ανατολή και ο'ι τιμώμενοι προστάτες άγιοι είναι πολλοί. 'Αντίθετα διατήρησε πολλές άπα τις μικρότερες προσθήκες τής έκδοσης τής Λειψίας καί μάλιστα τις νομοκανονικές. 20 Ό τυπογράφος Θεοδοσίου δεν φαίνεται να κατάφερε να συναγωνιστεί τον Γλυκή, παρ' δλο πού εκείνος πρωτοτύπωσε στή Βενετία το βιβλίο το εκδόσεις 'Ακολουθίας πού εϊχαν περιληφθεί στο σώμα τής Βίβλου ενιαυσίου, καθώς καί ό Βίος τής Άγιας, υπό τοϋ Ευθυμίου αρχιεπισκόπου Τυρνόβου, γραμμένος εις σερβικήν διάλεκτον, καί ή χειρόγραφη Βιογραφία, ήτις λέγεται δτι συνετέθη υπό Ραφαήλ ιερομόναχου Γουριώτου, τοϋ έν τη Σκήτη τής αγίας Άννης άσκήσαντος»)" Ίάσι, 1841 (Γ.Μ. 3421). 18. Βίβλος ενιαύσιος..., Λειψία 1761, σ Αυτοτελείς εκδόσεις τής 'Ακολουθίας τοΰ όσιου Ναούμ: Σάρος, Βενετία 1695, με επιμέλεια τοΰ 'Ιωάννου Χαλκέως Μοσχοπολίτου (Θ.Π.Α' 150) Μοσχόπολη, 1740 (Θ.Π.Α' 151). Πβ. Ν. Γ. Πολίτης, «Περί τοϋ έν Μακεδονία λιμοΰ έν ετει 1740», ΔΙΕΕ 1 (1883), σ Μοσχόπολη, (Θ.Π.Α' 136), δπου μεταξύ τών 'Ακολουθιών τών 'Αγίων Έπταρίθμων καί εκείνη τοϋ οσίου Ναούμ. 19. Βίβλος ενιαύσιος..., Λειψία 1761, σ : «Περί συνοικεσίων καί τί εστί συνοίκησις, Μανουήλ τοΰ Ξανθινοΰ καί μεγάλου Χαρτοφύλακος τής μεγάλης 'Εκκλησίας περί συγγενείας περιγραφή». 20. Γλυκής, 1777 (Θ.Π.Α' 1377) Γλυκής, 1796 (Θ.Π.Α' 1340) Γλυκής, 1817, 2 τ. (Ήλιου, 19ος Α' , , όπου σημειώνεται: «Φαίνεται πώς κατά τή διάρκεια τής εκτύπωσης τοΰ βιβλίου, ό Γλυκής σχεδίασε να κυκλοφορήσει το έργο καί σε 4 τόμους: "ή δέ τιμή της εις μεν τόμους δύο είναι Λ[ίραι] 140 Βενετ. εις δε τόμους τεσσάρας Λ. 156"»). Στή Μονή Ξηροποτάμου εΐδατο έργο με μεταγενέστερο δέσιμο σε 3 τόμους. Ή πρακτική αυτή είναι παλαιότερη (στή Μονή 'Ιβήρων είναι τεμαχισμένες καί ή έκδοση τοϋ 1709 καί ή έκδοση τοΰ 1761) καί εξυπηρετεί ανάγκες εκείνων πού δέν μετακινοΰνται καί επομένως μποροΰν να έχουν περισσότερα τοΰ ενός λειτουργικά βιβλία: Το 1784 στην Ουγγαρία ή Βίβλος ενιαύσιος τοΰ 1709 βιβλιοδετείται σέ 3 τόμους καί ή ενέργεια μαρτυρεϊται στον αναμορφωμένο χειρόγραφο τίτλο τοΰ βιβλίου: Βίβλος ενιαύσιος Αιηρημένη εις Τόμους Τρεις. Μέρος Τρίτον τής Βίβλου περιέχων Το Ψυχωφελές Τριώδιον μεθ' δ το Πεντηκοστάριον [...] (Χοτζάκογλου, ό'.π., άρ. 49, σ. 92). Πρέπει ακόμη να σημειώσουμε δτι ό Γλυκής στην έκδοση τοΰ 1817 αντιστρέφει τή σειρά καταγραφής τών τριών μορφών τίτλου τοΰ βιβλίου, πού συνυπάρχουν: Πανθέκτη, Βίβλος ενιαύσιος, Έβδομαδαρία. Φαίνεται δτι ή χρήση επέβαλε τήν πρώτη μορφή. Ι9 1

12 ΤΡΙΑΝΤΑΦΪΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Θα περάσουν 40 χρόνια για να τυπώσει, το 1795, για δεύτερη καί τελευταία φορά τή Βίβλο ενιαύσιο σέ 2 τόμους και σελίδες. 21 Θα περάσουν 35 χρόνια άπο το 1817 για να γίνει νέα έκδοση τοΰ βιβλίου. Ό τρόπος πού έδεναν οί χρήστες τους 2 τόμους της έκδοσης του 1817 χωρίζοντας τους σέ 3 με επιγραφές Α': Ώρολόγιον - Ψαλτήριον - Παρακλητική - Εύχολόγιον Β': Μηναία - Γ': Τριώδιον - Πεντηκοστάριον, έδειχνε ΐσως καί τον δρόμο στον εκδότη, τον Διονύσιο Πύρρο Θετταλό, ό όποιος εξέδωσε σέ 3 καί 5 τόμους το βιβλίο, μέ μόνο τίτλο Πανθέκτη, 'Ιερά 'Εκκλησιαστική, το 1852 καί αντίστοιχα, στην 'Αθήνα. 22 Πριν κλείσουμε το οδοιπορικό τών τριών αιώνων ( ) μέ οδηγούς τα «πολυβιβλία» της 'Ορθόδοξης λατρείας, θα ήταν παράλειψη άν δεν αναφερόμαστε, έστω σύντομα, στις εκδόσεις τών Καθολικών για τους Ουνίτες της Δύσης καί της 'Ανατολής. Το 1598 εκδίδεται στή Ρώμη, άπο τή βατικανή τυπογραφία, το Νέον 'Ανθολόγων πού συγκροτήθηκε μέ παπική ανάθεση, «συλλέξασθαι Άνθολόγιον ώσπερ καί οί 'Ανατολικοί, καίπερ ατελώς εχουσι», καί έγκριση. "Εργο 18 μηνών συλλογής, σύνθεσης καί τυπογραφικών διορθώσεων τοΰ πρωτοπαπά τοΰ Soleto τοΰ Otranto της Κάτω Ιταλίας 'Αντωνίου Άρκούδιου, σέ 8ο σχήμα καί σελίδες. 23 Ή ανθολόγηση έγινε άπο δλα τά λειτουργικά βιβλία καί άν θέλαμε παράλληλο του θα καταφεύγαμε στο 'Ανθολόγιο τοΰ Ή αιτιολόγηση τοΰ εγχειρήματος είναι αντίστοιχη μέ εκείνη τών 'Ορθόδοξων ανθολόγων: "Οθεν τους μέντοι των Γραικών πρεσβυτέρους τε και μοναχούς, τους τάς κα~ θημερινάς ακολουθίας άναγινώσκειν οφειλόμενους, όδοιποροΰντας καί μακράν άπόντας, μεθ' εαυτών ούχ ο ιόν τε ην, τοσαΰτα βιβλία βαστάζειν, ούδε τους νόσφ συσχεθέντας ή δι' άλλην τινά α'ιτίαν εν τω χορω μηδαμώς παρεΐναι δυναμένους, αυτά διελίσσειν. Προς δε τούτοις ου μόνον οι πλείστοι αυτών, ενδεείς, τοιούτου πλήθους βίβλων ουκ εύποροϋνται, και δια τοϋτο άλλοτε μεν ουκ ορθώς τα καθήκοντα άποτελεΐν, άλλοτε δέ και παντελώς την ύμνωδίαν τε καί άκολουθίαν άπασαν καταλιπειν αναγκάζονται.^ 21. Θ.Π.Α' 1339, Β' , τρίτομη (Γ.Μ. 5797, δπου βιβλιογραφοϋνται οί τ. Α', Γ' ό Β' άβιβλιογράφητος, Μονή Ιβήρων, ακέφαλο, σ. [β] + 976) , πεντάτομη (Γ.Μ. 8368, 8809, 9300). 23. Θ.Π.Α' 886, μέ παραπομπή στον É. Legrand, Bibliographie Hellénique, 17ος al, τ. Π, άρ. 225, σ καί IV, άρ. 855, σ Legrand, δ.π., τ. Π, σ

13 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ Ή διάδοση του βιβλίου του Άρκούδιου, στην 'Ορθόδοξη βενετοκρατούμενη 'Ανατολή, φαίνεται δτι συνάντησε την αντίδραση της Βενετίας, πού πάντοτε προσπαθούσε να ελέγχει και να περιορίζει την παπική διείσδυση στις 'Ορθόδοξες κτήσεις της. 25 'Ανθολόγιο μπορεί να θεωρηθεί καί ή έκδοση σειράς λειτουργικών βιβλίων άπο τη Sacra Cogregatio de Propaganda Fide, το 1738, σέ 9 βιβλία καί σελίδες, δεμένα συνήθως σέ 5 τόμους: 1. 'Ανθολόγιο Μηναίων 2. Τριώδιον - Πεντηκοστάριον 3. Παρακλητική 4. 'Ακολουθία ανωνύμων αγίων - Ευαγγέλια - Εύχολόγιον 5. Ψαλτήριον - Ώρολόγιον. 'Εκδόσεις επιμελημένες, σέ 8ο σχήμα, μέ ελληνική σελιδαρίθμηση καί πολλά χαρακτικά. 26 'Αποτιμώντας δλες αυτές τίς προσπάθειες για αναδιατάξεις του περιεχομένου τών λειτουργικών βιβλίων άπο τή μεριά της ιστορίας του βιβλίου και μάλιστα τών αναγνώσεων, πρέπει να αναζητήσουμε τρόπους μέτρησης της συμβολής της διάδοσης τοΰ λειτουργικού βιβλίου, δχι μόνο ώς ακροάματος (πού φτάνει μέχρι τήν απομνημόνευση, έστω καί χωρίς τήν πλήρη κατανόηση) το όποιο συντηρεί καί τονώνει τήν πίστη καί τή θρησκευτικότητα μέσω της ομαδικής λατρείας, άλλα καί ώς τρόπου άσκησης για τον αλφαβητισμό καί τή διατήρηση της ελληνικής γλώσσας: λίγοι μπορούσαν καί ήθελαν να φτάσουν στον χορό τών ψαλτών καί λιγότεροι να αποκτήσουν το εκκλησιαστικό οφίκιο τοΰ «αναγνώστη», άλλα περισσότεροι, μέσω τών λογής 'Ανθολογίων, εϊχαν τή δυνατότητα να ασκούνται στην ανάγνωση καί τήν ^ιαλμίυβία. τών δυσνόητων κειμένων, να απομνημονεύουν καί νά αναβαθμίζουν έτσι τή συμμετοχή τους στή λατρεία. Ή λατρεία μπορεί να θεωρείται δτι ήταν ή πρώτη γενικευμένη μορφή έκφρασης τής κοινωνικότητας καί τής παρουσίας στή δημόσια σφαίρα, ανεξάρτητα άπο φύλο, ηλικία ή κοινωνική θέση, μέ κέντρο τον ναό τοΰ θεοΰ, ό όποιος εϊναι συγχρόνως καί «εκκλησία» τής κοινότητας, μέ ιεραρχήσεις στις θέσεις καί τίς στάσεις καί αυστηρούς συμβολισμούς πού εκφράζουν κοινωνικές πραγματικότητες καί διαστρωματώσεις, κατά τίς τελετές καί τίς αναπαραστάσεις ολόκληρου τοΰ σωτήριου κύκλου τοΰ ένιαυτοΰ. 25. Ν. Β. Τωμαδάκης, «Ή έν Ιταλία ε"κδοσις ελληνικών εκκλησιαστικών βιβλίων (κυρίως λειτουργικών) γενομένη επιμέλεια Ελλήνων 'Ορθοδόξων κληρικών κατά τους ΙΕ'- IÇ αιώνας», ΕΕΒΣ 37 ( ), σ Ζαχαρίας Ν. Τσφπανλής, «Άπο τή φιλορθόδοξη πολιτική τής Βενετίας στην Ελληνική 'Ανατολή ('Ανέκδοτα έγγραφα τών ετών )», ΕΕΒΣ ( ), σ ό 'ίδιος, 'Ελληνικές παροικίες και εκκλησίες στην περιοχή τον 'Οτράντο (16ος αι.). Μαρτυρίες και προβλήματα, Πάτρα 1992, σ Θ.Π.Α' , 1332, 4654, 1841, 4727,

14 ΤΡΙΑΝΤΑΦΤΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Τέλος σύν Θεώ της ημετέρας ξηράς ανακοινώσεως και εΐτι σφαλερον εϊη, επανορθώσατε, ότι ώς ουδείς των ανθρώπων άναμάρτητος, οΰτως και ουδείς των τυπογράφων ασφαλής και των ιστορικών του βιβλίου ωσαύτως. "Ερρωσθε Χαιρετισμός στους συνέδρους, στηριγμένος στον κολοφώνα τοϋ 'Ανθολογίου τοϋ 1697: «Τέλος σύν Θεώ άγίω πασών των ακολουθιών τών εν τη παρούση βίβλω ευρισκομένων, καΐ οί αναγιγνώσκοντες ερρωσθε και εΰχεσθαι υπέρ έμοϋ. Είδ' εϊτι σφαλερον εϊη επανορθώσατε δτι ώς καθώς ουδείς τών ανθρώπων άναμάρτητος, τοιουτοτρόπως καί ουδείς τών Τυπογράφων εστίν ασφαλής. Έτυπώθη καί έν έτει Σωτηρίω, αχ^ζ'. Κατά μήνα Ίαννουάριον. Παρά 'Ανθίμου 'Ιερομόναχου τοϋ έξ Ιβηρίας». Τον μιμήθηκε ό Γεώργιος Κωνσταντίνου, πού σημειώνει στο τέλος τοϋ δευτέρου μέρους της Βίβλου ενιαυσίου, Θεοδοσίου, Βενετία 1755, σ. 472: «"Οσοιγε οδν μοι Ποιμένες Κλήρος θ' άπας,/ Οί έντρυφώντες τών δε τών βίβλων "Ιοις,/ Σύγγνωτε πάντες, εϊτι τών έν ταϊς βίβλοις,/'όψις παρήκεν ήττον εΰθέος λόγου». 194

(Η μουσική των αγγέλων)

(Η μουσική των αγγέλων) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ (Η μουσική των αγγέλων) Λίγα λόγια για το ύφος των ήχων... Η αρχαία ονομασία είναι ο ήχος από τον οποίο προήλθε ο αντίστοιχος βυζαντινός -Ηχος α (Δώριος)...Σεμνός,αξιωματικός,μεγαλοπρεπής,σοβαρός

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη Ἐ βδοµάδα κ.λπ.

Μεγάλη Ἐ βδοµάδα κ.λπ. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Email TA ΜΗΝΑΙΑ ΟΚΤΩΗΧΟΣ ΤΡΙΩΔΙΟΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΑΡΙΟΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟΝ ΕΥΧΟΛΟΓΙΟΝ Καινούριο, ἕτοιµες καθηµερινὲ ς ἀκολουθίες γιὰ τοὺ ς Ἱ ερεῖ ς - ΔΩΡΕΑΝ Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΒΕΛΓΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ SCHAERBEEK 293, rue du Progrès - 1030 Schaerbeek. Email: paroisse.schaerbeek@gmail.com Τηλ. : 02-201.19.38. Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ

ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Από Ι1^ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ μέχρι 15^ Σεπτεμβρίου 2015 ΣΑΒΒΑΤΟ 1η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ Ώρα 7-10 π.μ. Η τελετή της Προόδου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΠΝ ΤΟΥ ΚΝΕ Κατάλογος Έκθεσης: Πεντακόσια χρόνια έντυπης παράδοσης του Νέου Ελληνισμού (1499-1999) Επιμέλεια Κ.Σπ. Στάικος, Τ.Ε. Σκλαβενίτης Βουλή των Ελλήνων, Αθήνα 2000, 4ο, ιστ'+503

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Θέλω να εκφράσω καί εγώ τη χαρά μου για τη συνάντηση μας σε αυτό το Διεθνές Συνέδριο καί να σας ευχαριστήσω πού ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση

Θέλω να εκφράσω καί εγώ τη χαρά μου για τη συνάντηση μας σε αυτό το Διεθνές Συνέδριο καί να σας ευχαριστήσω πού ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Ε. ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Πραγματώσεις και αιτούμενα στην ιστορία, τον ελληνικού βιβλίου Κύριε Πρόεδρε της 'Εναρκτήριας Συνεδρίας, Κυρίες καΐ Κύριοι, 'Αγαπητές καί αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Θέλω

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ.

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ. 1 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Καθαρά) 3/3 Κ.ΔΕΥΤΕΡΑ Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3 5/3 Κ.ΤΡΙΤΗ Κ.ΤΕΤΑΡΤΗ Μένα Απόδειπνο Β' μέρος Μ. Κανόνος. Μελέτη της Αγίας Γραφής με τον Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.)

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) 1. Από τον Έρασμο στο Textus Receptus Πρώτη έκδοση του ελληνικού κειμένου της Αγ. Γραφής η πολύγλωσση Κομπλουτιανή

Διαβάστε περισσότερα

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Νηστεία είναι η λήψη «ξηράς τροφής» (ξηροφαγία), χωρίς λάδι ή κρασί, μια φορά την ημέρα, και μάλιστα την ενάτη ώρα (γύρω στις 3 μ. μ.). Λήψη τροφής, έστω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜ ΟΝΙΚΗ ΕΠΕΤΗΡΙΔΑ TOY ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΝΟΜ ΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ. Τεκμήριον 7

ΕΠΙΣΤΗΜ ΟΝΙΚΗ ΕΠΕΤΗΡΙΔΑ TOY ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΝΟΜ ΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ. Τεκμήριον 7 Τεκμήριον 7 ΕΠΙΣΤΗΜ ΟΝΙΚΗ ΕΠΕΤΗΡΙΔΑ TOY ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΙΟΝΟΜ ΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ Τεκμήριον 7 ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜ ΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ 2007 Συντακτική Επιτροπή Θεόδωρος Παππάς, Καθηγητής, Πρόεδρος Τμήματος Αρχειονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Πολυήμερη εκπαιδευτική και προσκυνηματική εκδρομή της Γ Λυκείου στο Άγιον Όρος και τη Θεσσαλονίκη από 13 έως 17 Φεβρουαρίου 2015

Πολυήμερη εκπαιδευτική και προσκυνηματική εκδρομή της Γ Λυκείου στο Άγιον Όρος και τη Θεσσαλονίκη από 13 έως 17 Φεβρουαρίου 2015 Πολυήμερη εκπαιδευτική και προσκυνηματική εκδρομή της Γ Λυκείου στο Άγιον Όρος και τη Θεσσαλονίκη από 13 έως 17 Φεβρουαρίου 2015 Οι τελειόφοιτοι μαθητές του Σχολείου μας πραγματοποίησαν από 13 μέχρι 17

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός Μεγάλης Παναγίας Νεαπόλεως ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΪΩΝ Εσπέρας: Ώρα 5.30 μ.μ., Εσπερινός & Έξοδος Νυμφίου. Ώρα 7.30 μ.μ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ Α) Μεταξύ Ελλήνων και ορθοδόξων Χριστιανών Απαιτούνται τα εξής έγγραφα: α) πιστοποιητικό αγαμίας του Γαμπρού, β)πιστοποιητικό αγαμίας της Νύφης το πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ 1. ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 1925 Ιδρύεται το Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. 1942 Αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού

2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού http://fanarion.blogspot.gr/2012/02/blog-post_09.html 2/09/2012 Ιωακείμ Γ, ο Πατριάρχης του Γένους, της Ρωμιοσύνης, του Ελληνισμού ΛΑΜΠΡΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΙΕΡΑΡΧΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΓΩΝΙΣΤΗ Τα πορίσματα του Επιστημονικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΟΛΩΝΙΑ

Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΟΛΩΝΙΑ Παρουσίαση βιβ ίου εκδήλωση Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΟΛΩΝΙΑ www.periexomena.gr Την αίθουσα «ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ» του Φιλολογικού Συλλόγου «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ» διάλεξαν οι δύο συγγραφείς, Γεώργιος Πετρόπουλος και Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Αναστασία Τούρτα Επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Ο Αλέξανδρος νικά τον Δαρείο. Εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35 07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 16:30-16:35 16:35-17:35 17:40-18:30 18:30-19:30 24:00-06:59 ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΜΙΛΙΑ: «Στην Ανάάσταση του Δικαίίου Λαζάάρου» Επιµμέέλεια: Βασίίλειος Λιάάκος, Πρωτοψάάλτης

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Δευτέρα, 11 Μάιος 2015 Άγιον Όρος Αδελφέ, πατέρα, γέροντα και ΦΙΛΕ, αγαπημένε μου Σπυρίδωνα καλή ανάπαυση και Καλή Ανάσταση. π. Τιμόθεος Ηλιάκης "Στις 04.10

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 Α ΤΑΞΗ (Δίωρο πρώτο τετράμηνο) 1.(ΔΕ 2) Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας. (ΔΕ 3) Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία. (ΔΕ 4) Με τη λατρεία εκφράζουμε

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος

Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος Το Μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το άγιο Βάπτισμα είναι το πρώτο Μυστήριο της Εκκλησίας, διά του οποίου ο άνθρωπος αναγεννάται στην αιώνια ζωή, γίνεται μέλος του σώματος του σταυρωμένου και

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥΣ ΑΛΛΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥΣ ΑΛΛΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΥΣ ΑΛΛΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 ΑΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ Αριστοτέλειο, Ερμού 61 ), Γραμματολογία τ.α, ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΠΑΤΕΡΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΛΟΓΙΑΣ Αριστοτέλειο,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ- ΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ Χρήσιµες Οδηγίες για την τέλεση του Γάµου Α) ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟ ΟΞΩΝ Όταν και οι δύο Μελλόνυµφοι θέλουν να τελεστεί το Μυστήριον του Γάµου στο Ναό µας,για να εκδοθεί η Άδεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα χορτιατη - θεσσαλονικησ α εβδομαδα κυριακη τυρινης 7.30 10.30 π.μ. Ὄρθρος Θεία Λειτουργία 5.30 μ.μ Α Κατανυκτικός Ἑσπερινός (Ἑσπερινός τῆς Συγχωρήσεως) καθαρα δευτερα 8.00 π.μ. Ὄρθρος - Ὧραι - Ἑσπερινός

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ

10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ 10. ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ Συντονιστής: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Συμεών Βολιώτης, Θεολόγος Νομικός, Εφημέριος Ι.Ν. Αγ. Φανουρίου Ιλίου 11. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ Σ Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης

Υποχρεωτικά Εξ. Διδ. Μον. Πιστ.Μον. Διδάσκων. 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 1 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014 2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 31Υ006 Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης 31Υ007 Εισαγωγή στην Καινή Διαθήκη & 1ο 4 4 Σωτ. Δεσπότης Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ενότητα 1: Οι διωγμοί στην Ανατολική Θράκη Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

ΚYΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ Πρόλογος Το παρόν βιβλίο εκδίδεται με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από την ίδρυση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), ενώ σημαντική χρονική συγκυρία αποτελεί και η ανάληψη της Προεδρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 11: Η ΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ ΩΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος 2 Tesalonika 1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος τη εκκλησια θεσσαλονικεων εν θεω πατρι ημων και κυριω ιησου χριστω 2 χαρις υμιν και ειρηνη απο θεου πατρος ημων και κυριου ιησου χριστου 3 ευχαριστειν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Αριθ.Αποφ.54/ 2014 Θέμα: 3 ο Απαλλαγή υπολόγου και έγκριση απόδοσης λογαριασμού

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Αριθ.Αποφ.54/ 2014 Θέμα: 3 ο Απαλλαγή υπολόγου και έγκριση απόδοσης λογαριασμού ΔΗΜΟΣ ΑΛΜΩΠΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΛΟΥΤΡΑ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΜΟΝΟΜΕΤΟΧΙΚΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΛΟΥΤΡΩΝ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΟ ΤΙΤΛΟ «ΛΟΥΤΡΑ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΛΜΩΠΙΑΣ Α.Ε.» Α.Φ.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν

ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ω Ν 1971-2013 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Σταδίου 48, 5ος όροφος, γραφ. 17, 105 64 Αθήνα, τηλ. 210.32.15.100 Α.Φ.Μ.: 090045002, Δ.Ο.Υ.: Α Αθήνας Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΕΧΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ» Ιουλιανού 28 (1 ος όροφος) - 10434 ΑΘΗΝΑ Σύμπραξη ΚΑΝΕΠ/ΓΣΕΕ και ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για τη Δια Βίου Μάθηση Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου Μη Κερδοσκοπικό ΑΘΗΝΑ 2006 Τηλέφωνο: 210 88 38 680 Φαξ: 210 88 38 148 Email:

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουάριος. Κτήριο του Κοινοτικού Συμβουλίου. 1 Βασίλης 6 Θεοφάνης, Φώτης 7 Ιωάννης, Πρόδρομος 11 Θεοδόσης 17 Αντώνης

Ιανουάριος. Κτήριο του Κοινοτικού Συμβουλίου. 1 Βασίλης 6 Θεοφάνης, Φώτης 7 Ιωάννης, Πρόδρομος 11 Θεοδόσης 17 Αντώνης Τερσεφάνου 2014 ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΕΡΣΕΦΑΝΟΥ, Ιανουάριος Κτήριο του Κοινοτικού Συμβουλίου 1 Βασίλης 6 Θεοφάνης, Φώτης 7 Ιωάννης, Πρόδρομος 11 Θεοδόσης 17 Αντώνης 18 Θανάσης, Κύριλλος 19 Μακάριος 20 Ευθύμιος

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881

Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881 Οι κλίµακες της Βυζαντινής Mουσικής, κατά την Μουσική Επιτροπή του 1881 του Παναγιώτη. Παπαδηµητρίου panayiotis@analogion.net, α έκδοση: 4 Οκτωβρίου 2005 Το Οικουµενικό Πατριαρχείο στα 1881 συγκρότησε

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE

2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE 2009 PARISH COUNCIL OATH OF OFFICE FUNDRAISER FOR FR. KYRIAKOS AXARIDES FEBRUARY 8, 2009 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ Κυριακη 1 Μαρτιου 2009 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ ευτερα 2 Μαρτιου 2009 ΚΑΘΕΡΑ ΕΥΤΕΡΑ ΑΡΧΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΥΧΟΝΤΕΣ/ΟΥΣΕΣ (με αλφαβητική σειρά)

ΕΠΙΤΥΧΟΝΤΕΣ/ΟΥΣΕΣ (με αλφαβητική σειρά) Α.Π. 1639 Ρόδος, 03.10.2014 Το, της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, στην 2η (έκτακτη)/02.10.2014 συνεδρίαση της Γ.Σ.Ε.Σ., αποφάσισε ομόφωνα την επικύρωση και ανακοίνωση των πινάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΓΝΩΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ή ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ Η/Υ

ΑΠΟΦΑΣΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΓΝΩΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ή ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ Η/Υ Η Επιτροπή Πιστοποίησης, αφού εξέτασε τις συνθήκες των εξετάσεων πιστοποίησης που διεξήχθησαν σύμφωνα με τις διατάξεις της Κ.Υ.Α. 121929/Η/31-07-2014 (Φ.Ε.Κ. 2123/Β /01-08-2014) και έλεγξε την ορθότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Ανακοινώνονται τα ονόματα των φοιτητών Α' έτους σπουδών έως πτυχίο που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα