1.1 Γύρω από τον ορισμό του σχεδιασμού του χώρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1.1 Γύρω από τον ορισμό του σχεδιασμού του χώρου"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Η ενότητα αυτή αποτελεί μια εισαγωγή σε θέματα που αφορούν στο σχεδιασμό του χώρου. Πιο συγκεκριμένα, αποσκοπεί στην αποσαφήνιση τόσο των εννοιών, πάνω στις οποίες θεμελιώνεται το θεωρητικό μέρος του σχεδιασμού του χώρου, όσο και της βασικής ορολογίας που χρησιμοποιείται, έτσι ώστε ο αναγνώστης να αποκτήσει το απαιτούμενο υπόβαθρο για την κατανόηση του αντικειμένου του σχεδιασμού. 1.1 Γύρω από τον ορισμό του σχεδιασμού του χώρου Ο ορισμός του σχεδιασμού αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο θέμα, δεδομένου ότι εμπεριέχει ένα μεγάλο φάσμα από διαφορετικές δραστηριότητες, που πολλές φορές αποπροσανατολίζουν την προσπάθεια του ακριβούς ορισμού του. Ανατρέχοντας κανείς στο λεξικό είτε αυτό είναι το Oxford English Dictionary είτε το αμερικάνικο Webster, η εικόνα αυτή επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο. Έτσι, τόσο για τη λέξη σχέδιο όσο και για το ρήμα σχεδιάζω βρίσκει κανείς μια σειρά από διαφορετικές ερμηνείες. Το σχέδιο, για παράδειγμα, αναφέρεται ως «η φυσική αναπαράσταση ενός αντικειμένου», μια ζωγραφιά ή ένας χάρτης, ή πάλι ως «η μέθοδος για να κάνει κανείς κάτι» ή «οποιαδήποτε δομημένη αναπαράσταση στοιχείων που αποβλέπουν στην επίτευξη ενός στόχου». Έτσι όταν μιλάμε για το σχέδιο του οδικού δικτύου της Αθήνας, εννοούμε κάτι εντελώς διαφορετικό από ό,τι θα εννοούσαμε μιλώντας

2 20 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ για το σχέδιό μας να επισκεφτούμε την Αθήνα. Υπάρχει βέβαια μια περίπτωση που αποδίδει με σαφήνεια τη διπλή ερμηνεία της έννοιας του σχεδίου όταν αναφέρεται κανείς στο σχέδιο ενός νέου κτιρίου. Αυτό αποδίδει ταυτόχρονα το φυσικό σχέδιο του κτιρίου, αλλά και την πρόθεση της υλοποίησής του. Το ρήμα σχεδιάζω, από την άλλη πλευρά, αντιστοιχεί σε μονοσήμαντες ερμηνείες όπως «βάζω σε σειρά» ή πιο αφηρημένα προτίθεμαι. Η πλέον συνηθισμένη ερμηνεία του σχεδιασμού αφορά στην «πρόδηλη επιδίωξη κάποιου στόχου» και προς αυτή την κατεύθυνση, την οργάνωση δράσεων σε δομημένη ακολουθία. Είναι γεγονός βέβαια ότι κάποια από τα είδη σχεδιασμού δεν απαιτούν τη σχεδιαστική αποτύπωση των προτεινόμενων λύσεων, αλλά αρκούνται στην παρουσίαση γραπτών εκθέσεων, πινάκων, μαθηματικών εξισώσεων, διαγραμμάτων κ.λπ., όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του εκπαιδευτικού σχεδιασμού. Ο σχεδιασμός του χώρου εισάγει τη χωρική διάσταση στη διαδικασία σχεδιασμού και αποβλέπει σε μια κατανομή δραστηριοτήτων καλύτερη από αυτή που θα προέκυπτε χωρίς το σχεδιασμό. Συχνά συναντάται ως «φυσικός σχεδιασμός» ή καλύτερα «χωρικός σχεδιασμός», όρος περισσότερο ουδέτερος και ακριβής από τον προηγούμενο. Ο σχεδιασμός του χώρου, στο πλαίσιο του παρόντος βιβλίου, αποτελεί μια διαδικασία παρέμβασης, η οποία αποβλέπει στην επίλυση παρόντων ή μελλοντικών προβλημάτων, με στόχο την αποτελεσματικότερη λειτουργία ενός χωρικού συστήματος. Η διαδικασία σχεδιασμού περιλαμβάνει μια σειρά από ενέργειες, οι οποίες οδηγούν στην επίτευξη συγκεκριμένων στόχων, που συνήθως διατυπώνονται από τα κέντρα λήψης αποφάσεων μέσα από τα στάδια της εκάστοτε διαδικασίας παρέμβασης. Η παραπάνω προσέγγιση στον ορισμό του σχεδιασμού προσανατολίζει στην πραγματικότητα το περιεχόμενό του στο θεσμικό διαδικαστικό πλαίσιο με το οποίο ασκείται, τον ανάγει δε στο επίπεδο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Ο σχεδιασμός μπορεί να οριστεί, επίσης, ως η διαδικασία καθορισμού κατάλληλων μελλοντικών δράσεων, οι οποίες υλοποιούνται μέσα από μια σειρά επιλογών. Στον παραπάνω ορισμό, σε μια προσπάθεια εννοιολογικής εμβάθυνσης, η λέξη καθορισμός χρησιμοποι-

3 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 21 είται τόσο με την έννοια του «διερευνώ» όσο και του «διασφαλίζω». Ο όρος κατάλληλος υποδηλώνει την ύπαρξη ενός κριτηρίου για την επιλογή της περισσότερο επιθυμητής λύσης, γεγονός που συνεπάγεται ότι ο σχεδιασμός εμπεριέχει στόχους. Ο όρος δράση στον ανωτέρω ορισμό ενσωματώνει ιδιαιτερότητες και ως εκ τούτου μας φέρνει αντιμέτωπους με το ερώτημα του συνδυασμού γενικών στόχων και των επιμέρους μέσων για την επίτευξή τους. Θα πρέπει να σημειωθεί δε, ότι η δράση είναι το αποτέλεσμα όλων των προσπαθειών του σχεδιασμού και ως εκ τούτου κάθε προσπάθεια σχεδιασμού θα πρέπει να αποβλέπει στην επίτευξη του εκάστοτε στόχου. Οι επιλογές που εμπεριέχονται στη διαδικασία σχεδιασμού λαβαίνουν χώρα σε τρία επίπεδα: Πρώτον στο επίπεδο της επιλογής των στόχων και των κριτηρίων, δεύτερον στο επίπεδο του καθορισμού ενός συνόλου εναλλακτικών, που εμπεριέχουν τα στοιχεία που καθορίζει το πλαίσιο των στόχων και την επιλογή της επιθυμητής εναλλακτικής, και τρίτον στο επίπεδο της καθοδήγησης για δράση προς το επιθυμητό αποτέλεσμα. Καθεμία από αυτές τις επιλογές προϋποθέτει την άσκηση κριτικής, στοιχείου που διατρέχει τη διαδικασία του σχεδιασμού στο σύνολό της. Ένα άλλο ζήτημα που παρατηρείται σε κάποιους από τους ορισμούς του σχεδιασμού του χώρου είναι η αδυναμία τους να ορίσουν το σχεδιασμό με επιχειρησιακό τρόπο, έτσι ώστε να γίνεται σαφές το πλαίσιο μέσα στο οποίο μια τέτοια παρέμβαση μπορεί να λαμβάνει χώρα. Στον ορισμό του Faludi (1973), για παράδειγμα, «σχεδιασμός είναι η εφαρμογή της επιστημονικής μεθόδου, οσοδήποτε αδέξιας, στην άσκηση πολιτικής». Ο ορισμός αυτός, αν και αποτελεί μια απολύτως ορθή θεωρητικά άποψη, δεν δίνει τη δυνατότητα να συμπεριληφθούν τα εκάστοτε όρια που επιβάλλονται στο σχεδιασμό, τόσο από τις επιστημονικές εξελίξεις στο αντικείμενο αυτό καθαυτό, όσο και από το εκάστοτε κοινωνικο-οικονομικό και θεσμικό πλαίσιο. Στον ορισμό του σχεδιασμού θα μπορούσε κανείς να αναγνωρίσει δύο οπτικές: Η πρώτη παραπέμπει στο γεγονός ότι είναι απαραίτητο να είμαστε προετοιμασμένοι για τις επερχόμενες εξελίξεις, γεγονός που συνεπάγεται την ανάγκη για ευελιξία στις διαδικασίες, ενώ η δεύ-

4 22 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ τερη εκφράζει την άποψη ότι το μέλλον είναι αποτέλεσμα του σχεδιασμού και των δραστηριοτήτων μας. Τέλος, η διαδικασία του σχεδιασμού του χώρου στο σύνολό της αφορά στην επίλυση προβλημάτων με συγκεκριμένη χωρική αναφορά. Για παράδειγμα, ο σχεδιασμός του μέλλοντος της Αθήνας δεν είναι απλά μια διαδικασία λήψης αποφάσεων. Οι αποφάσεις αφορούν στην Αθήνα και όχι σε άλλη πόλη, που σημαίνει ότι η ουσία των προβλημάτων, πάνω στα οποία θα πρέπει να εστιάσουν οι αποφάσεις, προσδιορίζεται, π.χ., από τον πληθυσμό της, την επιφάνειά της, τις δραστηριότητες των κατοίκων της, τη σχέση της με την υπόλοιπη Ελλάδα. Επομένως ο σχεδιασμός, πέρα από μια διαδικασία λήψης αποφάσεων, θα πρέπει να εμπεριέχει και στοιχεία, απόψεις και ερμηνείες για τη διάρθρωση της πόλης γενικά και αυτής της συγκεκριμένης πόλης ειδικότερα, τις/τη τάσεις/δυναμική της ανάπτυξής της, το ρόλο της στην εθνική οικονομία, την κατανομή του δικτύου των αστικών κέντρων στο υπόλοιπο της χώρας (primacy), την ενδοχώρα της κ.ά. Η άποψη ότι η διαδικασία λήψης αποφάσεων δεν αξιοποιεί το εκάστοτε περιεχόμενο του σχεδιασμού και την προβληματική του είναι γενικά παραδεκτή και δεν είναι, φυσικά, καινούργια. Για το λόγο αυτόν και στερείται περιεχομένου η κριτική που γίνεται μερικές φορές στο σχεδιασμό ότι αυτός ταυτίζεται με τη θεωρία λήψης αποφάσεων. Γεγονός πάντως είναι ότι υπάρχει ένας αριθμός μελετητών που έχει αναγάγει τη «θεωρία λήψης αποφάσεων» σε «θεωρία για το σχεδιασμό». Κάνοντας μια παρένθεση εδώ, σημειώνεται ότι ο Faludi (1973) κάνει τη διάκριση ανάμεσα στη «θεωρία στο σχεδιασμό», που αφορά σε θεωρητικές απόψεις ή προσεγγίσεις σε διάφορα μεθοδολογικά θέματα όπως, π.χ., η πρόβλεψη πληθυσμού ή η διάρθρωση της πόλης, και στη «θεωρία για το σχεδιασμό», που αφορά στη σχέση του σχεδιασμού και των σχεδιαστών με την πολιτική, τις ιδεολογίες τους και το ρόλο τους στην κοινωνία. Ανατρέχοντας στη βιβλιογραφία εμφανίζεται ένα ευρύ φάσμα από είδη σχεδιασμού, που υπαγορεύεται από το εκάστοτε κοινωνικο-οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ασκείται ο σχεδιασμός. Στη βάση αυτή, μια ενδεικτική παράθεση ειδών σχεδιασμού θα μπορούσε να περιλαμβάνει: τον «ιδιωτικό σχεδιασμό», που συνήθως

5 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 23 ασκείται από την ιδιωτική επιχείρηση, τον «δημόσιο σχεδιασμό» που ασκείται με στόχο τη διαχείριση του δημόσιου τομέα, τον «ενδεικτικό σχεδιασμό», ο οποίος ασκείται από το κράτος με τη μορφή συμβουλών προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και τους πολίτες γενικότερα και το τελικό αποτέλεσμά του μπορεί να απέχει πολύ από το επιθυμητό, τον «αναγκαστικό σχεδιασμό», που ασκείται από το κράτος και απευθύνεται στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, τις οποίες υποχρεώνει να ακολουθήσουν κατά γράμμα αυτό που έχει αποφασιστεί κ.ά. Υπάρχουν ακόμη άλλα είδη σχεδιασμού, κυρίως αναφερόμενα ως «τομεακός σχεδιασμός», όπως ο οικονομικός, ο κοινωνικός, ο σχεδιασμός υπηρεσιών υγείας, ο περιβαλλοντικός, ο σχεδιασμός μεταφορών κ.ά. 1.2 Το ζήτημα της ορολογίας στο σχεδιασμό του χώρου Ο όρος «planning», που χρησιμοποιείται στις αγγλοσαξονικές χώρες, μεταφράζεται στα ελληνικά άλλοτε ως «σχεδιασμός» και άλλοτε ως «προγραμματισμός». Στα αγγλικά, ο παραπάνω όρος υποδηλώνει είτε την εκπόνηση ενός σχεδίου του «φυσικού χώρου» είτε τη μέθοδο για την επίτευξη κάποιων στόχων. Στα ελληνικά όμως φαίνεται να υπάρχει κάποια εννοιολογική διαφορά ανάμεσα στους όρους «σχεδιασμός» και «προγραμματισμός». Φαινομενικά ο «σχεδιασμός» αναφέρεται στην εκπόνηση σχεδίων του φυσικού χώρου, περισσότερο από ό,τι ο «προγραμματισμός». Στην πράξη όμως ακούει κανείς να χρησιμοποιούνται εκφράσεις όπως «εθνικός σχεδιασμός» ή «οικονομικός σχεδιασμός», που παραπέμπουν όμως στη δεύτερη έννοια του σχεδιασμού που αναφέρθηκε παραπάνω. Από την άλλη πλευρά, ο όρος «προγραμματισμός» χρησιμοποιείται και για εφαρμογές ηλεκτρονικών υπολογιστών, 1 ο οποίος στα αγ- 1. Προγραμματισμός ηλεκτρονικών υπολογιστών (computer programming) είναι η διαδικασία της σχεδίασης, γραφής σε γλώσσα προγραμματισμού και ελέγχου προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών για την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων. Ο σκοπός του προγραμματισμού είναι η δημιουργία υπολογιστικών προγραμμάτων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Η διαδικασία αυτή αποτελεί εξειδίκευση σε πολλά διαφορετικά αντικείμενα.

6 24 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ γλικά αντιστοιχεί στον όρο «programming» και διαφέρει από τον όρο «planning», δημιουργώντας σύγχυση σε διεπιστημονικούς αποδέκτες, δεδομένου ότι κάποια αντίστοιχη έννοια που να τον διαφοροποιεί από τον «προγραμματισμό» δεν υπάρχει στα ελληνικά. Περιπτώσεις όπου οι όροι «plan» και «program» χρησιμοποιούνται εναλλακτικά με την ίδια σημασία, είναι πιθανόν να βρει κανείς και στην ξένη βιβλιογραφία. Τα παραπάνω συνοπτικά σχόλια δίνουν μια ιδέα της αδυναμίας καθορισμού των όρων αυτών απλά και μόνο με τη βοήθεια του λεξικού. Μεταφράζοντας και συγκρίνοντας σχετικούς όρους από διάφορες γλώσσες, για παράδειγμα, στην προσπάθεια αντιστοίχισης των γαλλικών όρων «planification», «urbanisme» και «amenagement», προκύπτει μια σειρά ζητημάτων σχετικών με τα εργαλεία που κατά κύριο λόγο χρησιμοποιούν τη χωρική κλίμακα αναφοράς κ.ο.κ. Στη Γαλλία, το είδος των περιφερειακών προβλημάτων και οι απόψεις που επικράτησαν για τον τρόπο επίλυσής τους εισήγαγαν την έκφραση «μητροπόλεις ισορροπίας» (métropoles d équilibre). Στην Ελλάδα αντίστοιχα καθιερώθηκε ο όρος «αντίπαλες πόλεις» κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Οι «αντίπαλες πόλεις» συνδέονταν κατά βάση με τον συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο τα κέντρα λήψης αποφάσεων έβλεπαν την περίοδο εκείνη το πρόβλημα της συγκέντρωσης του πληθυσμού στην Αθήνα, τους στόχους και την προσέγγιση επίλυσης του προβλήματος αυτού. Το πρόβλημα της ορολογίας βέβαια έχει σχέση και με το βαθμό προώθησης της έρευνας, της επιστήμης και της τεχνολογίας στο συγκεκριμένο αντικείμενο, σε κάθε χώρα. Έτσι αποτυχημένοι όροι μπορεί να εκφράζουν την ανυπαρξία της σχετικής προβληματικής. Από την άλλη πλευρά, είναι αδύνατη η ανάπτυξη του θεωρητικού υπόβαθρου ενός αντικειμένου χωρίς την ταυτόχρονη ανάπτυξη της πρακτικής, ιδιαίτερα στο θέμα του σχεδιασμού του χώρου, που στη βάση του αποτελεί έναν επιστημονικό κλάδο που εξελίσσεται σε άμεση σχέση με τις ανάγκες που προκύπτουν από την άσκηση πρακτικής του αντικειμένου. Δεδομένης λοιπόν της περιορισμένης πρακτικής του σχεδιασμού στην Ελλάδα, οι διαφορές απόψεων των ελλήνων σχεδιαστών του χώρου πάνω σε θέματα ορολογίας καταλήγουν στο να αντανακλούν τις περισσότερες φορές, τις διαφορές προβληματικής μεταξύ των χωρών, από τις οποίες δανείζονται την ορολογία που χρησιμοποιούν.

7 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 25 Κλείνοντας το θέμα της ορολογίας, παρατηρούμε ότι σε κάθε χώρα καθιερώνονται όροι που αντικατοπτρίζουν τα προβλήματα της χώρας αυτής, το βαθμό ανάπτυξης της επιστήμης και της τεχνικής, το υφιστάμενο σύστημα σχεδιασμού, τους στόχους που αυτό θέτει, την επικρατούσα ιδεολογία σε σχέση με το σχεδιασμό, καθώς και το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο. Οι αρχικοί όροι μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο ορθοί, η συγκεκριμένη όμως χρήση τους καθιερώνει, τους εξελίσσει και τους εξειδικεύει. Η πρακτική του σχεδιασμού απορρέει από τις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και διοικητικές διαδικασίες, τους θεσμούς και την κρατούσα ιδεολογία. Κατά συνέπεια, η συγκριτική ανάλυση των συστημάτων σχεδιασμού σε διαφορετικές χώρες θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στις κοινωνίες των χωρών αυτών. Αν και υπάρχουν ομοιότητες ανάμεσα στα διάφορα συστήματα σχεδιασμού, αυτές δεν φτάνουν για να θεμελιώσουν μια γενική θεωρία για τη σχέση σχεδιασμού και κοινωνίας. Είναι σαφές ότι ο «σχεδιασμός» και η «κοινωνία» είναι δύο ανεξάρτητες «οντότητες» που αλληλεπιδρούν, ενώ ταυτόχρονα η καθεμία από αυτές διατηρεί την ιδιαιτερότητά της. Στην αλληλουχία αυτή, ο σχεδιασμός μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός αλλαγών για την κοινωνία, ενώ τα κέντρα λήψης αποφάσεων μπορεί να συμβάλουν στην εισαγωγή κοινωνικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Ο ρόλος αυτός του σχεδιασμού διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Παρ όλα αυτά πολύ συχνά, ανατρέχοντας στη βιβλιογραφία, βρίσκει κανείς «γενικές θεωρίες σχεδιασμού», οι οποίες εφαρμόζονται χωρίς κάποια παραπέρα διερεύνηση σε οποιαδήποτε χώρα, οσοδήποτε και αν αυτή διαφέρει από τις κοινωνίες από όπου βασικά «αναδείχτηκαν» οι θεωρίες αυτές. Στην Ελλάδα επικρατεί σε μεγάλο βαθμό σύγχυση στο θέμα της ορολογίας, που είναι, κατά κύριο λόγο αποτέλεσμα της έλλειψης ουσιαστικής ενασχόλησης στο επίπεδο της πρακτικής σχεδιασμού. Έτσι, αποφεύγοντας τους νεολογισμούς, θα χρησιμοποιούμε εδώ τον όρο «αστικός σχεδιασμός» ή «πολεοδομία» (urban planning) για να αναφερόμαστε στο σχεδιασμό που αφορά στις αστικές περιοχές, τόσο από κοινωνικο-οικονομική άποψη όσο και από την άποψη του σχεδιασμού του φυσικού χώρου. Ο όρος «μικρο-πολεοδομία» (urban

8 26 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ design) αντιστοιχεί στο κομμάτι εκείνο του αστικού σχεδιασμού που αφορά στις παρεμβάσεις σε μικρή κλίμακα στον φυσικό χώρο και περιλαμβάνει, επίσης, κτιριολογικά στοιχεία («φυσικός σχεδιασμός»), ενώ οι όροι «χωροταξία» και «περιφερειακός σχεδιασμός» (regional planning) αφορούν στο σχεδιασμό σε μεγαλύτερη χωρική κλίμακα, π.χ. στο νομό, την περιφέρεια, το γεωγραφικό διαμέρισμα ή κάποια ενότητα μεγαλύτερης κλίμακας από την αστική, η οποία ορίζεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο. 1.3 Μοντέλα λήψης αποφάσεων στο σχεδιασμό Η ενότητα αυτή αφιερώνεται στη συζήτηση ορισμένων μοντέλων λήψης αποφάσεων στο σχεδιασμό. Καταρχήν γίνεται αναφορά στο «ορθολογικό μοντέλο» και την έννοια του ορθολογισμού, που πολύ συχνά αποτελεί το βασικό υπόβαθρο του σχεδιασμού. Σύμφωνα με το «ορθολογικό μοντέλο», η οργανωτική αρχή που διέπει τις διάφορες επιμέρους δραστηριότητες του σχεδιασμού είναι ο ορθολογισμός. Σε γενικές γραμμές ο ορθολογισμός αποτελεί την αρχή με βάση την οποία επιδιώκεται, με δεδομένα μέσα, το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον επιδιωκόμενο στόχο. Το περιεχόμενο δηλαδή των στόχων, των προτάσεων και του τρόπου λειτουργίας του σχεδιασμού είναι κατά βάση κοινωνικό, οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό, με σαφή βάση στην αρχή του «ορθολογισμού». Ο προσδιορισμός των «ορθολογικών» και «μη ορθολογικών» δραστηριοτήτων μεταβάλλεται ανάλογα με τα δεδομένα της εκάστοτε κοινωνίας. Άλλες προσεγγίσεις, όπως για παράδειγμα η «θεωρία της επιλογής» και ο «συνηγορικός σχεδιασμός και πλουραλισμός», παρά το γεγονός ότι δεν αμφισβητούν το ορθολογικό μοντέλο, τονίζουν τη σημασία της πολιτικής θέσης των σχεδιαστών και ιδιαίτερα την αναγκαιότητα της δέσμευσης των σχεδιαστών για την υποστήριξη των ευκαιριών του κάθε ατόμου και κυρίως εκείνων των στρωμάτων που δεν έχουν πρόσβαση στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και σχεδιασμού. Οι Lindblom κ.ά. (1962), με το μοντέλο της «βαθμιαίας προσέγγισης και προσαρμογής», επιλέγουν ένα πρότυπο σχεδιασμού, το

9 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 27 οποίο, ενώ στη βάση του είναι ορθολογικό, στηρίζεται σε ένα σύστημα βαθμιαίων μικροαλλαγών μέσα από την εισαγωγή πολιτικών για την επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται. Οι υποστόχοι, στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης, τροποποιούνται σε συνεχή βάση προκειμένου να επιτευχθεί ο κύριος στόχος που επιδιώκεται, χωρίς όμως να είναι εφικτό να καταλήξουν σε μια συντονισμένη παρέμβαση. Έτσι καταλήγουν σε παρεμβάσεις, όπου το κάθε κέντρο λήψης αποφάσεων απλά ανταποκρίνεται στις αποφάσεις των άλλων ή σε απρόβλεπτες επιπτώσεις των δικών του αποφάσεων. Διάφορες απόψεις λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία αυτή και επομένως, αν και η προσέγγιση βλέπει αρνητικά τη δυνατότητα ενός «ολοκληρωμένου» σχεδιασμού, υποστηρίζει την ισότητα ευκαιριών προκειμένου να εισακουστούν όλα τα αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά συνέπεια, η υπόθεση πάνω στην οποία στηρίζεται αυτή η προσέγγιση είναι ότι μια τέτοια διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι εφαρμόσιμη μόνο σε ένα δημοκρατικό πλουραλιστικό σύστημα. Ένα άλλο σημαντικό θέμα που προωθείται σ αυτή την προσέγγιση είναι η αλληλεξάρτηση μέσων και στόχων. Το ορθολογικό μοντέλο της βαθμιαίας προσέγγισης και προσαρμογής, δηλαδή, υποστηρίζει ότι η απόφαση να μελετήσει κανείς κάποια δεδομένα δεν είναι άσχετη με τον τρόπο που θα τα μελετήσει και τους στόχους που θα επιλέξει στη συνέχεια. Επίσης ότι τα μέσα που χρησιμοποιούνται προκαθορίζονται πολλές φορές από τους ίδιους τους στόχους, ενώ η αξιολόγηση των εναλλακτικών λύσεων στο εκάστοτε πρόβλημα επηρεάζεται σημαντικά από την ίδια την ανάλυση που έγινε σε προηγούμενο στάδιο. Τέλος, μια άποψη που προσπαθεί να χρησιμοποιήσει στοιχεία και από το «ολοκληρωμένο μοντέλο» και από το «μοντέλο της βαθμιαίας προσέγγισης και προσαρμογής» είναι εκείνη της «μικτής ανάλυσης». Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η διαδικασία σχεδιασμού είναι ένας συνδυασμός «ολοκληρωμένου» και «μερικού σχεδιασμού». Παραφράζοντας την άποψη του Etzioni (1968), ο σχεδιασμός μπορεί να θεωρηθεί ότι κρατά δύο «κάμερες» και κοιτά ταυτόχρονα το αντικείμενό του με δύο τρόπους. Στην πρώτη περίπτωση, ως ένα σύνολο στοιχείων, διαδικασιών και προβλημάτων τα οποία αλληλεπιδρούν το ένα με το άλλο και δίνουν ένα χαρακτήρα στο σύνολο του προβλήματος, ενώ στη δεύτερη ως ένα άθροισμα μεμονωμένων στοιχείων, όπου το

10 28 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ καθένα έχει τη δική του λογική και τα δικά του χαρακτηριστικά και προβλήματα. Στην πρώτη, δηλαδή, περίπτωση ο φακός εστιάζει στο υπό μελέτη σύστημα στο σύνολό του, ενώ στη δεύτερη στο κάθε στοιχείο του συστήματος ξεχωριστά. Η «διαδικασία λήψης αποφάσεων» αντίστοιχα διαθέτει ταυτόχρονα τα χαρακτηριστικά μιας «ολοκληρωμένης προσέγγισης», που θέτει κάποιους τελικούς στόχους και διαθέτει τα χαρακτηριστικά ενός μηχανισμού, ο οποίος κάθε φορά εντοπίζει τα προβλήματα της μικροκλίμακας και προχωρά σε μικροπαρεμβάσεις. Σε κάθε πρόβλημα μικροκλίμακας θα μπορούσε να εφαρμοστεί η ίδια λογική και να εξεταστούν, από τη μια πλευρά, τα γενικά χαρακτηριστικά του προβλήματος, ενώ από την άλλη τα χαρακτηριστικά της μικροκλίμακας, τα οποία και αποτελούν τα συστατικά στοιχεία του προβλήματος. Κάθε φορά μπορεί να εφαρμόζεται το συνολικό μοντέλο στη μικροκλίμακα, όπου δηλαδή το κάθε επιμέρους πρόβλημα μπορεί να αναλύεται, να εξετάζονται εναλλακτικές προοπτικές του και να επιλέγεται η καλύτερη από αυτές. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων γίνεται έτσι κυκλική και επαναλαμβανόμενη. Το στοιχείο αυτό της αναδραστικής διαδικασίας αποτελεί και τη σημαντικότερη συνεισφορά της παραπάνω προσέγγισης σε σχέση με τις προηγούμενες, στις οποίες υπάρχει μια σαφής λήξη της διαδικασίας. Συνοψίζοντας, θα μπορούσε να πει κανείς ότι μια «διαδικασία λήψης αποφάσεων» στο σχεδιασμό του χώρου, για να είναι επιτυχής, απαιτείται να εμπεριέχει ταυτόχρονα τα χαρακτηριστικά όλων των παραπάνω προσεγγίσεων: Τον ορθολογισμό, που δεν είναι τίποτε άλλο από την αποσαφήνιση των κανόνων του παιχνιδιού, όπου αυτό είναι δυνατόν να γίνει. Το «άνοιγμα» των διαδικασιών σε όσο το δυνατόν ευρύτερη βάση με τη συμμετοχή του κοινού, φορέων, οργανώσεων κ.λπ. Τη διαρκή διόρθωση και προσαρμογή της διαδικασίας κάτω από το φως των εξελίξεων στο περιβάλλον του σχεδιασμού, τον επαναπροσδιορισμό των στόχων και τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου συστήματος λήψης αποφάσεων, και Τη διαρκή ανάδραση της διαδικασίας, την επανεξέταση των αρχικών δεδομένων σε σχέση με τα τελικά συμπεράσματα, την επανατοποθέτηση των στόχων και τη διερεύνηση και αξιολόγηση νέων εναλλακτικών λύσεων.

11 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 29 Έτσι, αν για παράδειγμα το πρόβλημα είναι η ανάπτυξη μιας πόλης, θα πρέπει για το σχεδιασμό αυτής της ανάπτυξης να χρησιμοποιηθεί το ορθολογικό μοντέλο, στο πλαίσιο του οποίου θα εντοπιστούν οι σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη αυτή, θα μελετηθούν οι πιθανές τάσεις εξέλιξης κάθε παράγοντα και θα επισημανθούν οι εναλλακτικές προοπτικές αύξησης του πληθυσμού της. Η διαδικασία επίτευξης ενός στόχου στο σχεδιασμό μπορεί να μην περιλαμβάνει όμως μόνο τα «σενάρια» αύξησης του πληθυσμού, αλλά και τις περιρρέουσες προτιμήσεις ή πολιτικές θέσεις, οι οποίες, όταν στηρίζονται σε κάποιους κανόνες, μπορεί να ενσωματωθούν στην παραπάνω διαδικασία. Στη διαδικασία επίτευξης των στόχων μπορεί βέβαια να υπάρξουν και παραπέρα εξελίξεις, νέα στοιχεία και απρόβλεπτοι παράγοντες, οι οποίοι να υποδηλώνουν την αναγκαιότητα επαναπροσδιορισμού του αρχικού στόχου. 1.4 Ο σχεδιασμός του χώρου και οι κοινωνικές διαδικασίες Στις δύο προηγούμενες ενότητες έγιναν συχνές αναφορές στη σημασία των κοινωνικο-οικονομικών διαδικασιών για το σχεδιασμό του χώρου. Από τις αρχές της δεκαετίας του 70, ένα πλήθος μελετητών προσπάθησε να εστιάσει στο παραπάνω ζήτημα, όταν έγινε αντιληπτό ότι είχε δοθεί υπερβολική έμφαση στα προβλήματα του φυσικού χώρου και πολύ περιορισμένη στο ζήτημα των κοινωνικών διαδικασιών μέσα σε αυτόν. Η συνεισφορά του David Harvey (1973) στο θέμα αυτό με το βιβλίο του Justice and the City είναι πλέον κλασική στο είδος της. Παρ όλη την έμφαση στα ζητήματα του φυσικού χώρου την περίοδο αυτή, είναι σαφές ότι ο σχεδιασμός, από το ξεκίνημά του, είχε ενσωματωμένη την κοινωνική διάσταση, δεδομένου ότι κάθε παρέμβαση στο χώρο αντανακλούσε ταυτόχρονα και τις προσπάθειες μιας κοινωνικής μεταρρύθμισης. Τόσο οι προτάσεις των ουτοπιστών, στο πλαίσιο αυτό, όσο και τα φιλανθρωπικά κινήματα στην Αγγλία του 19 ου αιώνα ενσωμάτωναν και τις δύο παραπάνω διαστάσεις. Το αν τελικά ο θεσμοθετημένος σχεδιασμός περιορίστηκε από την αρχή σε θέματα κατανομής των χρήσεων γης, σε παρεμβάσεις στο χώρο της πόλης και ιδιαίτερα στην κατοικία με τη μορφή αρχιτεκτονικής μεγάλης

12 30 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ κλίμακας, είναι αποτέλεσμα του είδους των προβλημάτων που ο σχεδιασμός αυτός κλήθηκε να επιλύσει την περίοδο αυτή. Η έμφαση δε, που δόθηκε στη δεκαετία του 60 στη σχέση χώρου και κοινωνίας μπορεί ακόμη να συσχετιστεί με την αμφισβήτηση της ιδεολογίας του «φυσικού σχεδιασμού» ή καλύτερα του «αρχιτεκτονικού ντετερμινισμού». Τέλος, εκείνο που είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί, μέσα από κάθε προσέγγιση της σχέσης «χώρου» και «κοινωνίας» ή «σχεδιασμού» και «κοινωνίας», δεν είναι η απλή θεμελίωση της ύπαρξης της σχέσης αυτής ή ακόμη του αμφίδρομου χαρακτήρα της (που προκύπτει με την κατάρριψη της ιδεολογίας του αρχιτεκτονικού ντετερμινισμού), 2 αλλά η απάντηση στο ερώτημα πού ακριβώς εντοπίζεται η σχέση αυτή (ζήτημα προς επίλυση), πώς εξετάζεται (μεθοδολογία) και τι είδους θεωρητική προσέγγιση επιλέγεται (μοντέλο σχεδιασμού). Η παρούσα ενότητα, παρ όλα αυτά, λόγω της έμφασης του παρόντος πονήματος, δεν έχει περιθώρια να εξετάσει σε βάθος τα παραπάνω προβλήματα. Μπορεί όμως να δώσει μερικά παραδείγματα για τη σχέση «σχεδιασμού» και «κοινωνικών διαδικασιών», σχολιάζοντας έναν ευρέως διαδεδομένο ορισμό ενός «σχεδίου ανάπτυξης», που αποτελεί βασικό εργαλείο για την άσκηση του σχεδιασμού. Ταυτόχρονα δε, να διευκρινίσει και ορισμένα θέματα που είναι απαραίτητα για να επιχειρηθεί στη συνέχεια η διατύπωση ενός ορισμού. Ένα «σχέδιο ανάπτυξης» δείχνει με ποιον τρόπο μια κοινότητα (π.χ. ένα χωριό, μια πόλη, ένα πολεοδομικό συγκρότημα) ή ένα σύνολο οικισμών, που αποτελούν μια μικρή ή μεγάλη χωρική ενότητα (π.χ. νομός, περιφέρεια ή και κράτος), σκοπεύει να παρέμβει για την αντιμετώπιση των παρόντων και μελλοντικών προβλημάτων, με στόχο τη βελτίωση της ζωής των κατοίκων τους, χρησιμοποιώντας τους διαθέσιμους πόρους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο (αρχή του ορθολογισμού). Το «σχέδιο ανάπτυξης» μπορεί να μην περιέχει κανέναν απολύτως χάρτη, θα πρέπει όμως να περιέχει οπωσδήποτε κάποια ανάλυση και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων που αφορούν σε σημαντικά για την περιοχή μεγέθη, προβολές των μεγεθών αυτών για τον εντο- 2. Αρχιτεκτονικός ντετερμινισμός: το δομημένο περιβάλλον διαμορφώνει με άμεσο τρόπο τη συμπεριφορά των ατόμων που βρίσκονται σε ένα χώρο. Στην πιο ακραία του μορφή θεωρεί ότι το φυσικό περιβάλλον είναι η μόνη, αν όχι η κυρίαρχη, αιτία της συμπεριφοράς.

13 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 31 πισμό των τάσεων, διαγράμματα, γραφικές παραστάσεις, εκθέσεις και πρακτικά από συνεδριάσεις με συμμετοχή ή μη του κοινού, αποφάσεις, αναφορές σε νόμους και οποιουδήποτε είδους υλικό κρίνεται ότι είναι σκόπιμο να παρουσιαστεί για να υποστηρίξει προτάσεις, οι οποίες αποσκοπούν στην επίτευξη του αναπτυξιακού στόχου που επιδιώκεται. Ο παραπάνω ορισμός, αν και καταρχήν φαίνεται ικανοποιητικός, αφήνει αρκετά σημεία γενικά και αόριστα, γεγονός που επιτρέπει αμφισβητούμενες ερμηνείες. Στη συνέχεια θα εντοπιστούν και θα σχολιαστούν τα σημεία που χρήζουν περαιτέρω διευκρίνηση. Το πρώτο σημείο που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι η έννοια της κοινότητας ή περιφέρειας ή οποιασδήποτε άλλης υπό μελέτη χωρικής ενότητας. Παρότι η έννοια του κράτους είναι ξεκάθαρη, δεν συμβαίνει το ίδιο και με μικρότερες χωρικές ενότητες, όπως ο οικισμός, η πόλη κ.ά. Το κράτος μπορεί να θεωρηθεί ως ένα «κλειστό σύστημα», με την έννοια ότι εμπεριέχει μια κοινωνική δομή που χαρακτηρίζεται από μια σχετική ομοιογένεια του πληθυσμού από άποψη κουλτούρας. Διαθέτει επίσης κάποια εσωτερική δυναμική στην εξέλιξή του, παρά το γεγονός ότι εξαρτάται σε μικρό ή μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο, ενώ μπορεί να ασκήσει οικονομικό έλεγχο στις σχέσεις του με άλλα κράτη. Χωρικές ενότητες όμως, όπως ο οικισμός και η πόλη, έχουν πάψει πια να αποτελούν κλειστές κοινωνικές μονάδες, όπως παρατηρείται σε ορισμένες σύγχρονες «παραδοσιακές» κοινωνίες. Ο δε ορισμός των χωρικών αυτών ενοτήτων σε κάθε κράτος είναι κατά βάση θεσμικό (διοικητικό) πρόβλημα. Έτσι, για τον ορισμό της πόλης, για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιούνται κριτήρια όπως: Το απόλυτο μέγεθος του οικισμού, π.χ. στην Ελλάδα κάθε οικισμός που έχει πάνω από κατοίκους είναι πόλη. Η πυκνότητα του οικισμού, κάθε οικισμός που έχει, π.χ., πυκνότητα πάνω από κάποιο όριο θεωρείται πόλη (στην Ελλάδα δεν χρησιμοποιείται τέτοιο κριτήριο). Η γειτνίαση ενός οικισμού με μια πόλη, για παράδειγμα στην Ελλάδα, όταν ένας οικισμός βρίσκεται πολύ κοντά σε μια πόλη, δηλαδή κοντά σε έναν οικισμό με πληθυσμό μεγαλύτερο από , εντάσσεται στην αστική περιοχή και έτσι ορίζεται ως ένα πολεοδομικό συγκρότημα.

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΠΙΠΕΔΑ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan)

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) On-the-fly feedback, Upper Secondary Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) Τάξη: Β Λυκείου Διάρκεια ενότητας Μάθημα: Φυσική Θέμα: Ταλαντώσεις (αριθμός Χ διάρκεια μαθήματος): 6X90

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σημειώσεις Μαθήματος Ανθρωπογεωγραφίας-Ανάλυση Περιφερειακού Χώρου Ηλίας Μπεριάτος ΒΟΛΟΣ 2000 «Ανάλυση του Περιφερειακού Χώρου»

Διαβάστε περισσότερα

Ο σχεδιασμός και η. συγγραφή σεναρίων και το ζήτημα της επιλογής

Ο σχεδιασμός και η. συγγραφή σεναρίων και το ζήτημα της επιλογής Ο σχεδιασμός και η συγγραφή σεναρίων και το ζήτημα της επιλογής Χρήστος Θ. Κουσιδώνης, Φεβρουάριος 2016 Γιατί τα σενάρια? Ποιον χρονικό ορίζοντα? Πως επιλέγουμε? - 1 Γιατί κάνουμε σενάρια Τι είναι το σενάριο?

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου

Διαβάστε περισσότερα

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος)

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) 228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) Σκοπός Το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης προσανατολίζεται στην αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΣΕΜΠΧΠΑ)

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΣΕΜΠΧΠΑ) Γνώμη του ΣΕΜΠΧΠΑ για το Σχέδιο Νόμου με τίτλο «Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός. Εναρμόνιση με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 2014» Α. ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο. Σχεδιασµού (και ) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ.

2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο. Σχεδιασµού (και ) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ. 2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο Εκτεταµένο Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασµού 2012-13 (και 2013-14) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ. Καυκαλάς Εκπαιδευτικοί στόχοι του µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD

H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού. Αθανασία Καρακίτσιου, PhD H Έννοια και η Φύση του Προγραμματισμού Αθανασία Καρακίτσιου, PhD 1 Η Διαδικασία του προγραμματισμού Προγραμματισμός είναι η διαδικασία καθορισμού στόχων και η επιλογή μιας μελλοντικής πορείας για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ. ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. «ΑΤΤΙΚΗ» Παρασκευή 03 Ιουλίου 2015

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ. ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. «ΑΤΤΙΚΗ» Παρασκευή 03 Ιουλίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. «ΑΤΤΙΚΗ» 2014-2020 Παρασκευή 03 Ιουλίου 2015 Σύγκλιση Επιτροπής Παρακολούθησης - Ημερήσια Διάταξη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Καραΐσκος Περικλής Υποψήφιος Διδάκτορας ΣΑΤΜ/ΕΜΠ Msc Γεωπληροφορικής Επιστημονικά - Γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ [ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ] 1.1. ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1

Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ [ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ] 1.1. ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1.1. ΓΕΝΙΚΑ Τις τελευταίες δεκαετίες, σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, καταγράφονται συστηματικές δράσεις Πολιτικής Προστασίας για την αποτελεσματική διαχείριση καταστροφών

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University

þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿãà Å Â Ä Â ±ÁǹĵºÄ ½¹º  Xenopoulos, Solon Neapolis University Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Architecture, Land and Environmental Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Informative material 2005 þÿ ±ÁǹĵºÄ ½¹º Ä Â þÿ¼µä±»»±ãì¼µ½  µ¹ºì½±â º±¹

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ TOY ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ TOY ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ TOY ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Επιστήμη. Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος

Διοικητική Επιστήμη. Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διοικητική Επιστήμη Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01. ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01. ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μάθημα 2Σ6 01 ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: Ελένη ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Γρηγόρης ΚΑΥΚΑΛΑΣ Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο 2 0 1 3 2014 1 Α. Τίτλος και περιεχόμενα του Α Μέρους του θέματος Ο κοινός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιο διάλογο θέλει η ΚΕΔΕ για τα απορρίμματα

Δημόσιο διάλογο θέλει η ΚΕΔΕ για τα απορρίμματα MYOTA.GR Δημόσιο διάλογο θέλει η ΚΕΔΕ για τα απορρίμματα 15 Ιαν 2016 11:58 Τη στρατηγική αλλά και τα μοντέλα διαχείρισης που θα πρέπει να εφαρμοστούν σε αυτοδιοικητικό επίπεδο προκειμένου να αντιμετωπισθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο Αρ. Πρωτ. 186/2014 Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 Αύγουστος 2014 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού

Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού 1 Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού Τα κυριότερα ζητήματα που αναδεικνύονται από την εμπειρία της εφαρμογής του σχεδιασμού στην Ελλάδα, δεδομένου ότι από το 2003 και μετά έχουμε πλέον θεσμοθετημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 Χρηματοπιστωτική εκπαίδευση: Τάσεις και προοπτικές Του Χρήστου Βλ. Γκόρτσου Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ 1. Το πλαίσιο αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ «Το φαινόμενο της αστικοποίησης στο Δήμο Ζωγράφου»

ΘΕΜΑ ΕΞΑΜΗΝΟΥ «Το φαινόμενο της αστικοποίησης στο Δήμο Ζωγράφου» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Μ.Σ. «ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: «ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ-ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ» ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 2Σ6 01 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 Το εργαστήριο χωροταξικού σχεδιασμού ολοκληρώνεται ως εξής: ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Παράδοση τελικής έκθεσης. Κάθε ομάδα θα παραδώσει, μέσω του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση αναγκών & Κοινωνικός Σχεδιασμός. Μάθημα 2 ο Κοινωνικός Σχεδιασμός. Κούτρα Κλειώ Κοινωνική Λειτουργός PhD, MPH

Εκτίμηση αναγκών & Κοινωνικός Σχεδιασμός. Μάθημα 2 ο Κοινωνικός Σχεδιασμός. Κούτρα Κλειώ Κοινωνική Λειτουργός PhD, MPH Εκτίμηση αναγκών & Κοινωνικός Σχεδιασμός Μάθημα 2 ο Κοινωνικός Σχεδιασμός Κούτρα Κλειώ Κοινωνική Λειτουργός PhD, MPH kkoutra@staff.teicrete.gr 1 Κοινωνικός Σχεδιασμός 2 Κοινωνικός Σχεδιασμός Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ & ΜΕΛΕΤΩΝ Τμήμα Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού...

5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Περιεχόμενα 5.1. Χωροταξικός Σχεδιασμός... 2 5.2. Κριτήρια αξιολόγησης Χωροταξικού Σχεδιασμού... 4 5.3. Δραστηριότητες Χωροταξικού Σχεδιασμού... 5 5.4. Τύποι Χωροταξίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ

ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ Tel.: +30 2310998051, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru ΙΑ ΟΧΙΚΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Ανάλυση προβλήματος. Δομή ακολουθίας. Δομή επιλογής. Δομή επανάληψης. Απαντήσεις. 1. Η έννοια πρόβλημα Επίλυση προβλημάτων...

Περιεχόμενα. Ανάλυση προβλήματος. Δομή ακολουθίας. Δομή επιλογής. Δομή επανάληψης. Απαντήσεις. 1. Η έννοια πρόβλημα Επίλυση προβλημάτων... Περιεχόμενα Ανάλυση προβλήματος 1. Η έννοια πρόβλημα...13 2. Επίλυση προβλημάτων...17 Δομή ακολουθίας 3. Βασικές έννοιες αλγορίθμων...27 4. Εισαγωγή στην ψευδογλώσσα...31 5. Οι πρώτοι μου αλγόριθμοι...54

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 1.1 Σκοπός Έρευνας

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 1.1 Σκοπός Έρευνας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Σκοπός Έρευνας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο βασικός σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση των παραγόντων που επιδρούν και διαμορφώνουν τη γνώμη, στάση και αντίληψη των νέων (μαθητών)

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 6 : Τύποι και διαχέιριση αποφάσεων Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Η προσεγγιση της. Αρχιτεκτονικης Συνθεσης. ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Η προσεγγιση της. Αρχιτεκτονικης Συνθεσης. ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Η προσεγγιση της Αρχιτεκτονικης Συνθεσης Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. Εικονογραφηση υπομνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ 1. Διαχείριση έργων Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σημαντική αξιοποίηση της διαχείρισης έργων σαν ένα εργαλείο με το οποίο οι διάφορες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 435: ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Ακαδηµαϊκό Έτος 2004 2005, Χειµερινό Εξάµηνο 2 Η ΟΜΑ ΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΡΧΙΚΗΣ Ι ΕΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139606/Γ2/01-10-2013 Άλγεβρα Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ Ι. ιδακτέα ύλη Από το βιβλίο «Άλγεβρα και Στοιχεία Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου» (έκδοση 2013) Εισαγωγικό κεφάλαιο E.2. Σύνολα Κεφ.1

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Εισαγωγή στη Διδακτική - Διδακτικές Τεχνικές Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων

DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων DeSqual Ενότητες κατάρτισης 1. Ενδυνάμωση των εξυπηρετούμενων 2 x 4 ώρες Μέτρηση και Βελτίωση Ενδυνάμωσης Ορισμός της Ενδυνάμωσης: Η ενδυνάμωση είναι η διαδικασία της αύξησης της ικανότητας των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού Περιεχόμενα Παρουσίαση μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Περιγραφή τριών γενικών μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Γενική περιγραφή των διαδικασιών που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ

ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

1 Ανάλυση Προβλήματος

1 Ανάλυση Προβλήματος 1 Ανάλυση Προβλήματος 1.1 Η Έννοια Πρόβλημα Τι είναι δεδομένο; Δεδομένο είναι οτιδήποτε μπορεί να γίνει αντιληπτό από έναν τουλάχιστον παρατηρητή, με μία από τις πέντε αισθήσεις του. Τι είναι επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Επιχειρηματικότητα στις υπηρεσίες #δράση 14. Φορέας υλοποίησης

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Επιχειρηματικότητα στις υπηρεσίες #δράση 14. Φορέας υλοποίησης Δράσεις κατάρτισης/ Επιχειρηματικότητα στις υπηρεσίες #δράση 14 επιμόρφωσης Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» / Α.Σ. «Θριασία»

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 10: Ο Κριτικός Στοχασμός στον Εργασιακό Χώρο Γιώργος Κ. Ζαρίφης

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧ ΟΛΗ Α Ρ Χ ΙΤ Ε Κ Τ Ο Ν ΩΝ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ ΩΝ Τ Ο Μ Ε Α Σ Ι Ι Ι Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α - Ε Π Ι Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Κ Α Ι Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινότητα και κοινωνία

Κοινότητα και κοινωνία Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 53/1984 Κοινότητα και κοινωνία Στάθης Π. Σορώκος* Η διάκριση ανάμεσα στην κοινότητα και την κοινωνία αποτελεί βασικό πρόβλημα, θεωρητικό και πρακτικό, της κοινωνιολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: «Εκπόνηση Σχεδίου Ολοκληρωμένων Αστικών Παρεμβάσεων στο Δήμο Ηρακλείου»

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: «Εκπόνηση Σχεδίου Ολοκληρωμένων Αστικών Παρεμβάσεων στο Δήμο Ηρακλείου» EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ Τμήμα Πολεοδομικών Μελετών Ταχ. Δ/νση: Δημοτικό κτίριο Πλ. Δασκαλογιάννη Τ.Κ: 71201 Ηράκλειο Πληροφορίες: Μ. Καρατζιά Τηλ.: 2813409347

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

Το σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί με τη χρήση του Cabri Geometry II.

Το σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί με τη χρήση του Cabri Geometry II. 9.2.3 Σενάριο 6. Συμμεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωμετρία Β Λυκείου. Συμμεταβολή μεγεθών. Εμβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστημα συντεταγμένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Πολεοδομία,Αβεβαιότητα και ανάπτυξη ακινήτων: Αστική Αναγέννηση στην Αγγλία, τη Γαλλία και την Ολλανδία

Πολεοδομία,Αβεβαιότητα και ανάπτυξη ακινήτων: Αστική Αναγέννηση στην Αγγλία, τη Γαλλία και την Ολλανδία Πολεοδομία,Αβεβαιότητα και ανάπτυξη ακινήτων: Αστική Αναγέννηση στην Αγγλία, τη Γαλλία και την Ολλανδία Δρ. Νίκος Καραδημητρίου n.karadimitriou@ucl.ac.uk Το βιβλίο Βασίζεται σε έρευνα του τρόπου που παρέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Αναστασία Στρατηγέα

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Αναστασία Στρατηγέα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΘΕΩΡΙΑ & ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης Ενημερωτική Εσπερίδα ΤΕΕ Μαγνησίας και Κοσμητείας Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα: Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 13-07-2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 6.938 Γραφείο Δημάρχου Ταχ.Δ/νση: Λεωφόρος Αθηνών Τ.Κ.: 32001 ΑΛΙΑΡΤΟΣ Τηλ.: 22683-50.235 Fax: 22680-22.690 Ο

Διαβάστε περισσότερα

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης»

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης» Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ 2010-2015 ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΕΤΗΣΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΑ ΒΕΡΓΟΣ Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΑΠΘ Ημερομηνία 28/02/2015 2/38 «ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Η έννοια πρόβληµα Ανάλυση προβλήµατος Με τον όρο πρόβληµα εννοούµε µια κατάσταση η οποία χρήζει αντιµετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή ούτε προφανής. Μερικά προβλήµατα είναι τα εξής:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ MULTIPOL

ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ MULTIPOL ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ MULTIPOL Υπεύθυνη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 31. To σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί µε τη χρήση του λογισµικού Geogebra.

Εικόνα 31. To σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί µε τη χρήση του λογισµικού Geogebra. Σενάριο 4. Η µέτρηση του εµβαδού ενός παραβολικού οικοπέδου Γνωστική περιοχή: Μαθηµατικά Γ' Λυκείου. Παραβολή. Τετραγωνική συνάρτηση. Εµβαδόν. Ορισµένο ολοκλήρωµα Θέµα: Οι τέσσερις πλευρές ενός οικοπέδου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟYΠΟΛΗΣ

ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟYΠΟΛΗΣ ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟYΠΟΛΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 η Στην παράγραφο 20.1.β ζητείται η απόδειξη της ιδιότητας του συγκοινωνιολόγου από εγγραφή του στον Σύλλογο Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων.

Διαβάστε περισσότερα