1.1 Γύρω από τον ορισμό του σχεδιασμού του χώρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1.1 Γύρω από τον ορισμό του σχεδιασμού του χώρου"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Η ενότητα αυτή αποτελεί μια εισαγωγή σε θέματα που αφορούν στο σχεδιασμό του χώρου. Πιο συγκεκριμένα, αποσκοπεί στην αποσαφήνιση τόσο των εννοιών, πάνω στις οποίες θεμελιώνεται το θεωρητικό μέρος του σχεδιασμού του χώρου, όσο και της βασικής ορολογίας που χρησιμοποιείται, έτσι ώστε ο αναγνώστης να αποκτήσει το απαιτούμενο υπόβαθρο για την κατανόηση του αντικειμένου του σχεδιασμού. 1.1 Γύρω από τον ορισμό του σχεδιασμού του χώρου Ο ορισμός του σχεδιασμού αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο θέμα, δεδομένου ότι εμπεριέχει ένα μεγάλο φάσμα από διαφορετικές δραστηριότητες, που πολλές φορές αποπροσανατολίζουν την προσπάθεια του ακριβούς ορισμού του. Ανατρέχοντας κανείς στο λεξικό είτε αυτό είναι το Oxford English Dictionary είτε το αμερικάνικο Webster, η εικόνα αυτή επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο. Έτσι, τόσο για τη λέξη σχέδιο όσο και για το ρήμα σχεδιάζω βρίσκει κανείς μια σειρά από διαφορετικές ερμηνείες. Το σχέδιο, για παράδειγμα, αναφέρεται ως «η φυσική αναπαράσταση ενός αντικειμένου», μια ζωγραφιά ή ένας χάρτης, ή πάλι ως «η μέθοδος για να κάνει κανείς κάτι» ή «οποιαδήποτε δομημένη αναπαράσταση στοιχείων που αποβλέπουν στην επίτευξη ενός στόχου». Έτσι όταν μιλάμε για το σχέδιο του οδικού δικτύου της Αθήνας, εννοούμε κάτι εντελώς διαφορετικό από ό,τι θα εννοούσαμε μιλώντας

2 20 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ για το σχέδιό μας να επισκεφτούμε την Αθήνα. Υπάρχει βέβαια μια περίπτωση που αποδίδει με σαφήνεια τη διπλή ερμηνεία της έννοιας του σχεδίου όταν αναφέρεται κανείς στο σχέδιο ενός νέου κτιρίου. Αυτό αποδίδει ταυτόχρονα το φυσικό σχέδιο του κτιρίου, αλλά και την πρόθεση της υλοποίησής του. Το ρήμα σχεδιάζω, από την άλλη πλευρά, αντιστοιχεί σε μονοσήμαντες ερμηνείες όπως «βάζω σε σειρά» ή πιο αφηρημένα προτίθεμαι. Η πλέον συνηθισμένη ερμηνεία του σχεδιασμού αφορά στην «πρόδηλη επιδίωξη κάποιου στόχου» και προς αυτή την κατεύθυνση, την οργάνωση δράσεων σε δομημένη ακολουθία. Είναι γεγονός βέβαια ότι κάποια από τα είδη σχεδιασμού δεν απαιτούν τη σχεδιαστική αποτύπωση των προτεινόμενων λύσεων, αλλά αρκούνται στην παρουσίαση γραπτών εκθέσεων, πινάκων, μαθηματικών εξισώσεων, διαγραμμάτων κ.λπ., όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του εκπαιδευτικού σχεδιασμού. Ο σχεδιασμός του χώρου εισάγει τη χωρική διάσταση στη διαδικασία σχεδιασμού και αποβλέπει σε μια κατανομή δραστηριοτήτων καλύτερη από αυτή που θα προέκυπτε χωρίς το σχεδιασμό. Συχνά συναντάται ως «φυσικός σχεδιασμός» ή καλύτερα «χωρικός σχεδιασμός», όρος περισσότερο ουδέτερος και ακριβής από τον προηγούμενο. Ο σχεδιασμός του χώρου, στο πλαίσιο του παρόντος βιβλίου, αποτελεί μια διαδικασία παρέμβασης, η οποία αποβλέπει στην επίλυση παρόντων ή μελλοντικών προβλημάτων, με στόχο την αποτελεσματικότερη λειτουργία ενός χωρικού συστήματος. Η διαδικασία σχεδιασμού περιλαμβάνει μια σειρά από ενέργειες, οι οποίες οδηγούν στην επίτευξη συγκεκριμένων στόχων, που συνήθως διατυπώνονται από τα κέντρα λήψης αποφάσεων μέσα από τα στάδια της εκάστοτε διαδικασίας παρέμβασης. Η παραπάνω προσέγγιση στον ορισμό του σχεδιασμού προσανατολίζει στην πραγματικότητα το περιεχόμενό του στο θεσμικό διαδικαστικό πλαίσιο με το οποίο ασκείται, τον ανάγει δε στο επίπεδο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Ο σχεδιασμός μπορεί να οριστεί, επίσης, ως η διαδικασία καθορισμού κατάλληλων μελλοντικών δράσεων, οι οποίες υλοποιούνται μέσα από μια σειρά επιλογών. Στον παραπάνω ορισμό, σε μια προσπάθεια εννοιολογικής εμβάθυνσης, η λέξη καθορισμός χρησιμοποι-

3 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 21 είται τόσο με την έννοια του «διερευνώ» όσο και του «διασφαλίζω». Ο όρος κατάλληλος υποδηλώνει την ύπαρξη ενός κριτηρίου για την επιλογή της περισσότερο επιθυμητής λύσης, γεγονός που συνεπάγεται ότι ο σχεδιασμός εμπεριέχει στόχους. Ο όρος δράση στον ανωτέρω ορισμό ενσωματώνει ιδιαιτερότητες και ως εκ τούτου μας φέρνει αντιμέτωπους με το ερώτημα του συνδυασμού γενικών στόχων και των επιμέρους μέσων για την επίτευξή τους. Θα πρέπει να σημειωθεί δε, ότι η δράση είναι το αποτέλεσμα όλων των προσπαθειών του σχεδιασμού και ως εκ τούτου κάθε προσπάθεια σχεδιασμού θα πρέπει να αποβλέπει στην επίτευξη του εκάστοτε στόχου. Οι επιλογές που εμπεριέχονται στη διαδικασία σχεδιασμού λαβαίνουν χώρα σε τρία επίπεδα: Πρώτον στο επίπεδο της επιλογής των στόχων και των κριτηρίων, δεύτερον στο επίπεδο του καθορισμού ενός συνόλου εναλλακτικών, που εμπεριέχουν τα στοιχεία που καθορίζει το πλαίσιο των στόχων και την επιλογή της επιθυμητής εναλλακτικής, και τρίτον στο επίπεδο της καθοδήγησης για δράση προς το επιθυμητό αποτέλεσμα. Καθεμία από αυτές τις επιλογές προϋποθέτει την άσκηση κριτικής, στοιχείου που διατρέχει τη διαδικασία του σχεδιασμού στο σύνολό της. Ένα άλλο ζήτημα που παρατηρείται σε κάποιους από τους ορισμούς του σχεδιασμού του χώρου είναι η αδυναμία τους να ορίσουν το σχεδιασμό με επιχειρησιακό τρόπο, έτσι ώστε να γίνεται σαφές το πλαίσιο μέσα στο οποίο μια τέτοια παρέμβαση μπορεί να λαμβάνει χώρα. Στον ορισμό του Faludi (1973), για παράδειγμα, «σχεδιασμός είναι η εφαρμογή της επιστημονικής μεθόδου, οσοδήποτε αδέξιας, στην άσκηση πολιτικής». Ο ορισμός αυτός, αν και αποτελεί μια απολύτως ορθή θεωρητικά άποψη, δεν δίνει τη δυνατότητα να συμπεριληφθούν τα εκάστοτε όρια που επιβάλλονται στο σχεδιασμό, τόσο από τις επιστημονικές εξελίξεις στο αντικείμενο αυτό καθαυτό, όσο και από το εκάστοτε κοινωνικο-οικονομικό και θεσμικό πλαίσιο. Στον ορισμό του σχεδιασμού θα μπορούσε κανείς να αναγνωρίσει δύο οπτικές: Η πρώτη παραπέμπει στο γεγονός ότι είναι απαραίτητο να είμαστε προετοιμασμένοι για τις επερχόμενες εξελίξεις, γεγονός που συνεπάγεται την ανάγκη για ευελιξία στις διαδικασίες, ενώ η δεύ-

4 22 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ τερη εκφράζει την άποψη ότι το μέλλον είναι αποτέλεσμα του σχεδιασμού και των δραστηριοτήτων μας. Τέλος, η διαδικασία του σχεδιασμού του χώρου στο σύνολό της αφορά στην επίλυση προβλημάτων με συγκεκριμένη χωρική αναφορά. Για παράδειγμα, ο σχεδιασμός του μέλλοντος της Αθήνας δεν είναι απλά μια διαδικασία λήψης αποφάσεων. Οι αποφάσεις αφορούν στην Αθήνα και όχι σε άλλη πόλη, που σημαίνει ότι η ουσία των προβλημάτων, πάνω στα οποία θα πρέπει να εστιάσουν οι αποφάσεις, προσδιορίζεται, π.χ., από τον πληθυσμό της, την επιφάνειά της, τις δραστηριότητες των κατοίκων της, τη σχέση της με την υπόλοιπη Ελλάδα. Επομένως ο σχεδιασμός, πέρα από μια διαδικασία λήψης αποφάσεων, θα πρέπει να εμπεριέχει και στοιχεία, απόψεις και ερμηνείες για τη διάρθρωση της πόλης γενικά και αυτής της συγκεκριμένης πόλης ειδικότερα, τις/τη τάσεις/δυναμική της ανάπτυξής της, το ρόλο της στην εθνική οικονομία, την κατανομή του δικτύου των αστικών κέντρων στο υπόλοιπο της χώρας (primacy), την ενδοχώρα της κ.ά. Η άποψη ότι η διαδικασία λήψης αποφάσεων δεν αξιοποιεί το εκάστοτε περιεχόμενο του σχεδιασμού και την προβληματική του είναι γενικά παραδεκτή και δεν είναι, φυσικά, καινούργια. Για το λόγο αυτόν και στερείται περιεχομένου η κριτική που γίνεται μερικές φορές στο σχεδιασμό ότι αυτός ταυτίζεται με τη θεωρία λήψης αποφάσεων. Γεγονός πάντως είναι ότι υπάρχει ένας αριθμός μελετητών που έχει αναγάγει τη «θεωρία λήψης αποφάσεων» σε «θεωρία για το σχεδιασμό». Κάνοντας μια παρένθεση εδώ, σημειώνεται ότι ο Faludi (1973) κάνει τη διάκριση ανάμεσα στη «θεωρία στο σχεδιασμό», που αφορά σε θεωρητικές απόψεις ή προσεγγίσεις σε διάφορα μεθοδολογικά θέματα όπως, π.χ., η πρόβλεψη πληθυσμού ή η διάρθρωση της πόλης, και στη «θεωρία για το σχεδιασμό», που αφορά στη σχέση του σχεδιασμού και των σχεδιαστών με την πολιτική, τις ιδεολογίες τους και το ρόλο τους στην κοινωνία. Ανατρέχοντας στη βιβλιογραφία εμφανίζεται ένα ευρύ φάσμα από είδη σχεδιασμού, που υπαγορεύεται από το εκάστοτε κοινωνικο-οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ασκείται ο σχεδιασμός. Στη βάση αυτή, μια ενδεικτική παράθεση ειδών σχεδιασμού θα μπορούσε να περιλαμβάνει: τον «ιδιωτικό σχεδιασμό», που συνήθως

5 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 23 ασκείται από την ιδιωτική επιχείρηση, τον «δημόσιο σχεδιασμό» που ασκείται με στόχο τη διαχείριση του δημόσιου τομέα, τον «ενδεικτικό σχεδιασμό», ο οποίος ασκείται από το κράτος με τη μορφή συμβουλών προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και τους πολίτες γενικότερα και το τελικό αποτέλεσμά του μπορεί να απέχει πολύ από το επιθυμητό, τον «αναγκαστικό σχεδιασμό», που ασκείται από το κράτος και απευθύνεται στις ιδιωτικές επιχειρήσεις, τις οποίες υποχρεώνει να ακολουθήσουν κατά γράμμα αυτό που έχει αποφασιστεί κ.ά. Υπάρχουν ακόμη άλλα είδη σχεδιασμού, κυρίως αναφερόμενα ως «τομεακός σχεδιασμός», όπως ο οικονομικός, ο κοινωνικός, ο σχεδιασμός υπηρεσιών υγείας, ο περιβαλλοντικός, ο σχεδιασμός μεταφορών κ.ά. 1.2 Το ζήτημα της ορολογίας στο σχεδιασμό του χώρου Ο όρος «planning», που χρησιμοποιείται στις αγγλοσαξονικές χώρες, μεταφράζεται στα ελληνικά άλλοτε ως «σχεδιασμός» και άλλοτε ως «προγραμματισμός». Στα αγγλικά, ο παραπάνω όρος υποδηλώνει είτε την εκπόνηση ενός σχεδίου του «φυσικού χώρου» είτε τη μέθοδο για την επίτευξη κάποιων στόχων. Στα ελληνικά όμως φαίνεται να υπάρχει κάποια εννοιολογική διαφορά ανάμεσα στους όρους «σχεδιασμός» και «προγραμματισμός». Φαινομενικά ο «σχεδιασμός» αναφέρεται στην εκπόνηση σχεδίων του φυσικού χώρου, περισσότερο από ό,τι ο «προγραμματισμός». Στην πράξη όμως ακούει κανείς να χρησιμοποιούνται εκφράσεις όπως «εθνικός σχεδιασμός» ή «οικονομικός σχεδιασμός», που παραπέμπουν όμως στη δεύτερη έννοια του σχεδιασμού που αναφέρθηκε παραπάνω. Από την άλλη πλευρά, ο όρος «προγραμματισμός» χρησιμοποιείται και για εφαρμογές ηλεκτρονικών υπολογιστών, 1 ο οποίος στα αγ- 1. Προγραμματισμός ηλεκτρονικών υπολογιστών (computer programming) είναι η διαδικασία της σχεδίασης, γραφής σε γλώσσα προγραμματισμού και ελέγχου προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών για την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων. Ο σκοπός του προγραμματισμού είναι η δημιουργία υπολογιστικών προγραμμάτων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Η διαδικασία αυτή αποτελεί εξειδίκευση σε πολλά διαφορετικά αντικείμενα.

6 24 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ γλικά αντιστοιχεί στον όρο «programming» και διαφέρει από τον όρο «planning», δημιουργώντας σύγχυση σε διεπιστημονικούς αποδέκτες, δεδομένου ότι κάποια αντίστοιχη έννοια που να τον διαφοροποιεί από τον «προγραμματισμό» δεν υπάρχει στα ελληνικά. Περιπτώσεις όπου οι όροι «plan» και «program» χρησιμοποιούνται εναλλακτικά με την ίδια σημασία, είναι πιθανόν να βρει κανείς και στην ξένη βιβλιογραφία. Τα παραπάνω συνοπτικά σχόλια δίνουν μια ιδέα της αδυναμίας καθορισμού των όρων αυτών απλά και μόνο με τη βοήθεια του λεξικού. Μεταφράζοντας και συγκρίνοντας σχετικούς όρους από διάφορες γλώσσες, για παράδειγμα, στην προσπάθεια αντιστοίχισης των γαλλικών όρων «planification», «urbanisme» και «amenagement», προκύπτει μια σειρά ζητημάτων σχετικών με τα εργαλεία που κατά κύριο λόγο χρησιμοποιούν τη χωρική κλίμακα αναφοράς κ.ο.κ. Στη Γαλλία, το είδος των περιφερειακών προβλημάτων και οι απόψεις που επικράτησαν για τον τρόπο επίλυσής τους εισήγαγαν την έκφραση «μητροπόλεις ισορροπίας» (métropoles d équilibre). Στην Ελλάδα αντίστοιχα καθιερώθηκε ο όρος «αντίπαλες πόλεις» κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Οι «αντίπαλες πόλεις» συνδέονταν κατά βάση με τον συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο τα κέντρα λήψης αποφάσεων έβλεπαν την περίοδο εκείνη το πρόβλημα της συγκέντρωσης του πληθυσμού στην Αθήνα, τους στόχους και την προσέγγιση επίλυσης του προβλήματος αυτού. Το πρόβλημα της ορολογίας βέβαια έχει σχέση και με το βαθμό προώθησης της έρευνας, της επιστήμης και της τεχνολογίας στο συγκεκριμένο αντικείμενο, σε κάθε χώρα. Έτσι αποτυχημένοι όροι μπορεί να εκφράζουν την ανυπαρξία της σχετικής προβληματικής. Από την άλλη πλευρά, είναι αδύνατη η ανάπτυξη του θεωρητικού υπόβαθρου ενός αντικειμένου χωρίς την ταυτόχρονη ανάπτυξη της πρακτικής, ιδιαίτερα στο θέμα του σχεδιασμού του χώρου, που στη βάση του αποτελεί έναν επιστημονικό κλάδο που εξελίσσεται σε άμεση σχέση με τις ανάγκες που προκύπτουν από την άσκηση πρακτικής του αντικειμένου. Δεδομένης λοιπόν της περιορισμένης πρακτικής του σχεδιασμού στην Ελλάδα, οι διαφορές απόψεων των ελλήνων σχεδιαστών του χώρου πάνω σε θέματα ορολογίας καταλήγουν στο να αντανακλούν τις περισσότερες φορές, τις διαφορές προβληματικής μεταξύ των χωρών, από τις οποίες δανείζονται την ορολογία που χρησιμοποιούν.

7 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 25 Κλείνοντας το θέμα της ορολογίας, παρατηρούμε ότι σε κάθε χώρα καθιερώνονται όροι που αντικατοπτρίζουν τα προβλήματα της χώρας αυτής, το βαθμό ανάπτυξης της επιστήμης και της τεχνικής, το υφιστάμενο σύστημα σχεδιασμού, τους στόχους που αυτό θέτει, την επικρατούσα ιδεολογία σε σχέση με το σχεδιασμό, καθώς και το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο. Οι αρχικοί όροι μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο ορθοί, η συγκεκριμένη όμως χρήση τους καθιερώνει, τους εξελίσσει και τους εξειδικεύει. Η πρακτική του σχεδιασμού απορρέει από τις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και διοικητικές διαδικασίες, τους θεσμούς και την κρατούσα ιδεολογία. Κατά συνέπεια, η συγκριτική ανάλυση των συστημάτων σχεδιασμού σε διαφορετικές χώρες θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στις κοινωνίες των χωρών αυτών. Αν και υπάρχουν ομοιότητες ανάμεσα στα διάφορα συστήματα σχεδιασμού, αυτές δεν φτάνουν για να θεμελιώσουν μια γενική θεωρία για τη σχέση σχεδιασμού και κοινωνίας. Είναι σαφές ότι ο «σχεδιασμός» και η «κοινωνία» είναι δύο ανεξάρτητες «οντότητες» που αλληλεπιδρούν, ενώ ταυτόχρονα η καθεμία από αυτές διατηρεί την ιδιαιτερότητά της. Στην αλληλουχία αυτή, ο σχεδιασμός μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός αλλαγών για την κοινωνία, ενώ τα κέντρα λήψης αποφάσεων μπορεί να συμβάλουν στην εισαγωγή κοινωνικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Ο ρόλος αυτός του σχεδιασμού διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Παρ όλα αυτά πολύ συχνά, ανατρέχοντας στη βιβλιογραφία, βρίσκει κανείς «γενικές θεωρίες σχεδιασμού», οι οποίες εφαρμόζονται χωρίς κάποια παραπέρα διερεύνηση σε οποιαδήποτε χώρα, οσοδήποτε και αν αυτή διαφέρει από τις κοινωνίες από όπου βασικά «αναδείχτηκαν» οι θεωρίες αυτές. Στην Ελλάδα επικρατεί σε μεγάλο βαθμό σύγχυση στο θέμα της ορολογίας, που είναι, κατά κύριο λόγο αποτέλεσμα της έλλειψης ουσιαστικής ενασχόλησης στο επίπεδο της πρακτικής σχεδιασμού. Έτσι, αποφεύγοντας τους νεολογισμούς, θα χρησιμοποιούμε εδώ τον όρο «αστικός σχεδιασμός» ή «πολεοδομία» (urban planning) για να αναφερόμαστε στο σχεδιασμό που αφορά στις αστικές περιοχές, τόσο από κοινωνικο-οικονομική άποψη όσο και από την άποψη του σχεδιασμού του φυσικού χώρου. Ο όρος «μικρο-πολεοδομία» (urban

8 26 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ design) αντιστοιχεί στο κομμάτι εκείνο του αστικού σχεδιασμού που αφορά στις παρεμβάσεις σε μικρή κλίμακα στον φυσικό χώρο και περιλαμβάνει, επίσης, κτιριολογικά στοιχεία («φυσικός σχεδιασμός»), ενώ οι όροι «χωροταξία» και «περιφερειακός σχεδιασμός» (regional planning) αφορούν στο σχεδιασμό σε μεγαλύτερη χωρική κλίμακα, π.χ. στο νομό, την περιφέρεια, το γεωγραφικό διαμέρισμα ή κάποια ενότητα μεγαλύτερης κλίμακας από την αστική, η οποία ορίζεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο. 1.3 Μοντέλα λήψης αποφάσεων στο σχεδιασμό Η ενότητα αυτή αφιερώνεται στη συζήτηση ορισμένων μοντέλων λήψης αποφάσεων στο σχεδιασμό. Καταρχήν γίνεται αναφορά στο «ορθολογικό μοντέλο» και την έννοια του ορθολογισμού, που πολύ συχνά αποτελεί το βασικό υπόβαθρο του σχεδιασμού. Σύμφωνα με το «ορθολογικό μοντέλο», η οργανωτική αρχή που διέπει τις διάφορες επιμέρους δραστηριότητες του σχεδιασμού είναι ο ορθολογισμός. Σε γενικές γραμμές ο ορθολογισμός αποτελεί την αρχή με βάση την οποία επιδιώκεται, με δεδομένα μέσα, το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον επιδιωκόμενο στόχο. Το περιεχόμενο δηλαδή των στόχων, των προτάσεων και του τρόπου λειτουργίας του σχεδιασμού είναι κατά βάση κοινωνικό, οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό, με σαφή βάση στην αρχή του «ορθολογισμού». Ο προσδιορισμός των «ορθολογικών» και «μη ορθολογικών» δραστηριοτήτων μεταβάλλεται ανάλογα με τα δεδομένα της εκάστοτε κοινωνίας. Άλλες προσεγγίσεις, όπως για παράδειγμα η «θεωρία της επιλογής» και ο «συνηγορικός σχεδιασμός και πλουραλισμός», παρά το γεγονός ότι δεν αμφισβητούν το ορθολογικό μοντέλο, τονίζουν τη σημασία της πολιτικής θέσης των σχεδιαστών και ιδιαίτερα την αναγκαιότητα της δέσμευσης των σχεδιαστών για την υποστήριξη των ευκαιριών του κάθε ατόμου και κυρίως εκείνων των στρωμάτων που δεν έχουν πρόσβαση στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και σχεδιασμού. Οι Lindblom κ.ά. (1962), με το μοντέλο της «βαθμιαίας προσέγγισης και προσαρμογής», επιλέγουν ένα πρότυπο σχεδιασμού, το

9 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 27 οποίο, ενώ στη βάση του είναι ορθολογικό, στηρίζεται σε ένα σύστημα βαθμιαίων μικροαλλαγών μέσα από την εισαγωγή πολιτικών για την επίτευξη των στόχων που επιδιώκονται. Οι υποστόχοι, στο πλαίσιο αυτής της προσέγγισης, τροποποιούνται σε συνεχή βάση προκειμένου να επιτευχθεί ο κύριος στόχος που επιδιώκεται, χωρίς όμως να είναι εφικτό να καταλήξουν σε μια συντονισμένη παρέμβαση. Έτσι καταλήγουν σε παρεμβάσεις, όπου το κάθε κέντρο λήψης αποφάσεων απλά ανταποκρίνεται στις αποφάσεις των άλλων ή σε απρόβλεπτες επιπτώσεις των δικών του αποφάσεων. Διάφορες απόψεις λαμβάνονται υπόψη στη διαδικασία αυτή και επομένως, αν και η προσέγγιση βλέπει αρνητικά τη δυνατότητα ενός «ολοκληρωμένου» σχεδιασμού, υποστηρίζει την ισότητα ευκαιριών προκειμένου να εισακουστούν όλα τα αντικρουόμενα συμφέροντα. Κατά συνέπεια, η υπόθεση πάνω στην οποία στηρίζεται αυτή η προσέγγιση είναι ότι μια τέτοια διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι εφαρμόσιμη μόνο σε ένα δημοκρατικό πλουραλιστικό σύστημα. Ένα άλλο σημαντικό θέμα που προωθείται σ αυτή την προσέγγιση είναι η αλληλεξάρτηση μέσων και στόχων. Το ορθολογικό μοντέλο της βαθμιαίας προσέγγισης και προσαρμογής, δηλαδή, υποστηρίζει ότι η απόφαση να μελετήσει κανείς κάποια δεδομένα δεν είναι άσχετη με τον τρόπο που θα τα μελετήσει και τους στόχους που θα επιλέξει στη συνέχεια. Επίσης ότι τα μέσα που χρησιμοποιούνται προκαθορίζονται πολλές φορές από τους ίδιους τους στόχους, ενώ η αξιολόγηση των εναλλακτικών λύσεων στο εκάστοτε πρόβλημα επηρεάζεται σημαντικά από την ίδια την ανάλυση που έγινε σε προηγούμενο στάδιο. Τέλος, μια άποψη που προσπαθεί να χρησιμοποιήσει στοιχεία και από το «ολοκληρωμένο μοντέλο» και από το «μοντέλο της βαθμιαίας προσέγγισης και προσαρμογής» είναι εκείνη της «μικτής ανάλυσης». Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η διαδικασία σχεδιασμού είναι ένας συνδυασμός «ολοκληρωμένου» και «μερικού σχεδιασμού». Παραφράζοντας την άποψη του Etzioni (1968), ο σχεδιασμός μπορεί να θεωρηθεί ότι κρατά δύο «κάμερες» και κοιτά ταυτόχρονα το αντικείμενό του με δύο τρόπους. Στην πρώτη περίπτωση, ως ένα σύνολο στοιχείων, διαδικασιών και προβλημάτων τα οποία αλληλεπιδρούν το ένα με το άλλο και δίνουν ένα χαρακτήρα στο σύνολο του προβλήματος, ενώ στη δεύτερη ως ένα άθροισμα μεμονωμένων στοιχείων, όπου το

10 28 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ καθένα έχει τη δική του λογική και τα δικά του χαρακτηριστικά και προβλήματα. Στην πρώτη, δηλαδή, περίπτωση ο φακός εστιάζει στο υπό μελέτη σύστημα στο σύνολό του, ενώ στη δεύτερη στο κάθε στοιχείο του συστήματος ξεχωριστά. Η «διαδικασία λήψης αποφάσεων» αντίστοιχα διαθέτει ταυτόχρονα τα χαρακτηριστικά μιας «ολοκληρωμένης προσέγγισης», που θέτει κάποιους τελικούς στόχους και διαθέτει τα χαρακτηριστικά ενός μηχανισμού, ο οποίος κάθε φορά εντοπίζει τα προβλήματα της μικροκλίμακας και προχωρά σε μικροπαρεμβάσεις. Σε κάθε πρόβλημα μικροκλίμακας θα μπορούσε να εφαρμοστεί η ίδια λογική και να εξεταστούν, από τη μια πλευρά, τα γενικά χαρακτηριστικά του προβλήματος, ενώ από την άλλη τα χαρακτηριστικά της μικροκλίμακας, τα οποία και αποτελούν τα συστατικά στοιχεία του προβλήματος. Κάθε φορά μπορεί να εφαρμόζεται το συνολικό μοντέλο στη μικροκλίμακα, όπου δηλαδή το κάθε επιμέρους πρόβλημα μπορεί να αναλύεται, να εξετάζονται εναλλακτικές προοπτικές του και να επιλέγεται η καλύτερη από αυτές. Η διαδικασία λήψης αποφάσεων γίνεται έτσι κυκλική και επαναλαμβανόμενη. Το στοιχείο αυτό της αναδραστικής διαδικασίας αποτελεί και τη σημαντικότερη συνεισφορά της παραπάνω προσέγγισης σε σχέση με τις προηγούμενες, στις οποίες υπάρχει μια σαφής λήξη της διαδικασίας. Συνοψίζοντας, θα μπορούσε να πει κανείς ότι μια «διαδικασία λήψης αποφάσεων» στο σχεδιασμό του χώρου, για να είναι επιτυχής, απαιτείται να εμπεριέχει ταυτόχρονα τα χαρακτηριστικά όλων των παραπάνω προσεγγίσεων: Τον ορθολογισμό, που δεν είναι τίποτε άλλο από την αποσαφήνιση των κανόνων του παιχνιδιού, όπου αυτό είναι δυνατόν να γίνει. Το «άνοιγμα» των διαδικασιών σε όσο το δυνατόν ευρύτερη βάση με τη συμμετοχή του κοινού, φορέων, οργανώσεων κ.λπ. Τη διαρκή διόρθωση και προσαρμογή της διαδικασίας κάτω από το φως των εξελίξεων στο περιβάλλον του σχεδιασμού, τον επαναπροσδιορισμό των στόχων και τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου συστήματος λήψης αποφάσεων, και Τη διαρκή ανάδραση της διαδικασίας, την επανεξέταση των αρχικών δεδομένων σε σχέση με τα τελικά συμπεράσματα, την επανατοποθέτηση των στόχων και τη διερεύνηση και αξιολόγηση νέων εναλλακτικών λύσεων.

11 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 29 Έτσι, αν για παράδειγμα το πρόβλημα είναι η ανάπτυξη μιας πόλης, θα πρέπει για το σχεδιασμό αυτής της ανάπτυξης να χρησιμοποιηθεί το ορθολογικό μοντέλο, στο πλαίσιο του οποίου θα εντοπιστούν οι σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη αυτή, θα μελετηθούν οι πιθανές τάσεις εξέλιξης κάθε παράγοντα και θα επισημανθούν οι εναλλακτικές προοπτικές αύξησης του πληθυσμού της. Η διαδικασία επίτευξης ενός στόχου στο σχεδιασμό μπορεί να μην περιλαμβάνει όμως μόνο τα «σενάρια» αύξησης του πληθυσμού, αλλά και τις περιρρέουσες προτιμήσεις ή πολιτικές θέσεις, οι οποίες, όταν στηρίζονται σε κάποιους κανόνες, μπορεί να ενσωματωθούν στην παραπάνω διαδικασία. Στη διαδικασία επίτευξης των στόχων μπορεί βέβαια να υπάρξουν και παραπέρα εξελίξεις, νέα στοιχεία και απρόβλεπτοι παράγοντες, οι οποίοι να υποδηλώνουν την αναγκαιότητα επαναπροσδιορισμού του αρχικού στόχου. 1.4 Ο σχεδιασμός του χώρου και οι κοινωνικές διαδικασίες Στις δύο προηγούμενες ενότητες έγιναν συχνές αναφορές στη σημασία των κοινωνικο-οικονομικών διαδικασιών για το σχεδιασμό του χώρου. Από τις αρχές της δεκαετίας του 70, ένα πλήθος μελετητών προσπάθησε να εστιάσει στο παραπάνω ζήτημα, όταν έγινε αντιληπτό ότι είχε δοθεί υπερβολική έμφαση στα προβλήματα του φυσικού χώρου και πολύ περιορισμένη στο ζήτημα των κοινωνικών διαδικασιών μέσα σε αυτόν. Η συνεισφορά του David Harvey (1973) στο θέμα αυτό με το βιβλίο του Justice and the City είναι πλέον κλασική στο είδος της. Παρ όλη την έμφαση στα ζητήματα του φυσικού χώρου την περίοδο αυτή, είναι σαφές ότι ο σχεδιασμός, από το ξεκίνημά του, είχε ενσωματωμένη την κοινωνική διάσταση, δεδομένου ότι κάθε παρέμβαση στο χώρο αντανακλούσε ταυτόχρονα και τις προσπάθειες μιας κοινωνικής μεταρρύθμισης. Τόσο οι προτάσεις των ουτοπιστών, στο πλαίσιο αυτό, όσο και τα φιλανθρωπικά κινήματα στην Αγγλία του 19 ου αιώνα ενσωμάτωναν και τις δύο παραπάνω διαστάσεις. Το αν τελικά ο θεσμοθετημένος σχεδιασμός περιορίστηκε από την αρχή σε θέματα κατανομής των χρήσεων γης, σε παρεμβάσεις στο χώρο της πόλης και ιδιαίτερα στην κατοικία με τη μορφή αρχιτεκτονικής μεγάλης

12 30 / ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ κλίμακας, είναι αποτέλεσμα του είδους των προβλημάτων που ο σχεδιασμός αυτός κλήθηκε να επιλύσει την περίοδο αυτή. Η έμφαση δε, που δόθηκε στη δεκαετία του 60 στη σχέση χώρου και κοινωνίας μπορεί ακόμη να συσχετιστεί με την αμφισβήτηση της ιδεολογίας του «φυσικού σχεδιασμού» ή καλύτερα του «αρχιτεκτονικού ντετερμινισμού». Τέλος, εκείνο που είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί, μέσα από κάθε προσέγγιση της σχέσης «χώρου» και «κοινωνίας» ή «σχεδιασμού» και «κοινωνίας», δεν είναι η απλή θεμελίωση της ύπαρξης της σχέσης αυτής ή ακόμη του αμφίδρομου χαρακτήρα της (που προκύπτει με την κατάρριψη της ιδεολογίας του αρχιτεκτονικού ντετερμινισμού), 2 αλλά η απάντηση στο ερώτημα πού ακριβώς εντοπίζεται η σχέση αυτή (ζήτημα προς επίλυση), πώς εξετάζεται (μεθοδολογία) και τι είδους θεωρητική προσέγγιση επιλέγεται (μοντέλο σχεδιασμού). Η παρούσα ενότητα, παρ όλα αυτά, λόγω της έμφασης του παρόντος πονήματος, δεν έχει περιθώρια να εξετάσει σε βάθος τα παραπάνω προβλήματα. Μπορεί όμως να δώσει μερικά παραδείγματα για τη σχέση «σχεδιασμού» και «κοινωνικών διαδικασιών», σχολιάζοντας έναν ευρέως διαδεδομένο ορισμό ενός «σχεδίου ανάπτυξης», που αποτελεί βασικό εργαλείο για την άσκηση του σχεδιασμού. Ταυτόχρονα δε, να διευκρινίσει και ορισμένα θέματα που είναι απαραίτητα για να επιχειρηθεί στη συνέχεια η διατύπωση ενός ορισμού. Ένα «σχέδιο ανάπτυξης» δείχνει με ποιον τρόπο μια κοινότητα (π.χ. ένα χωριό, μια πόλη, ένα πολεοδομικό συγκρότημα) ή ένα σύνολο οικισμών, που αποτελούν μια μικρή ή μεγάλη χωρική ενότητα (π.χ. νομός, περιφέρεια ή και κράτος), σκοπεύει να παρέμβει για την αντιμετώπιση των παρόντων και μελλοντικών προβλημάτων, με στόχο τη βελτίωση της ζωής των κατοίκων τους, χρησιμοποιώντας τους διαθέσιμους πόρους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο (αρχή του ορθολογισμού). Το «σχέδιο ανάπτυξης» μπορεί να μην περιέχει κανέναν απολύτως χάρτη, θα πρέπει όμως να περιέχει οπωσδήποτε κάποια ανάλυση και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων που αφορούν σε σημαντικά για την περιοχή μεγέθη, προβολές των μεγεθών αυτών για τον εντο- 2. Αρχιτεκτονικός ντετερμινισμός: το δομημένο περιβάλλον διαμορφώνει με άμεσο τρόπο τη συμπεριφορά των ατόμων που βρίσκονται σε ένα χώρο. Στην πιο ακραία του μορφή θεωρεί ότι το φυσικό περιβάλλον είναι η μόνη, αν όχι η κυρίαρχη, αιτία της συμπεριφοράς.

13 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ / 31 πισμό των τάσεων, διαγράμματα, γραφικές παραστάσεις, εκθέσεις και πρακτικά από συνεδριάσεις με συμμετοχή ή μη του κοινού, αποφάσεις, αναφορές σε νόμους και οποιουδήποτε είδους υλικό κρίνεται ότι είναι σκόπιμο να παρουσιαστεί για να υποστηρίξει προτάσεις, οι οποίες αποσκοπούν στην επίτευξη του αναπτυξιακού στόχου που επιδιώκεται. Ο παραπάνω ορισμός, αν και καταρχήν φαίνεται ικανοποιητικός, αφήνει αρκετά σημεία γενικά και αόριστα, γεγονός που επιτρέπει αμφισβητούμενες ερμηνείες. Στη συνέχεια θα εντοπιστούν και θα σχολιαστούν τα σημεία που χρήζουν περαιτέρω διευκρίνηση. Το πρώτο σημείο που θα πρέπει να διευκρινιστεί είναι η έννοια της κοινότητας ή περιφέρειας ή οποιασδήποτε άλλης υπό μελέτη χωρικής ενότητας. Παρότι η έννοια του κράτους είναι ξεκάθαρη, δεν συμβαίνει το ίδιο και με μικρότερες χωρικές ενότητες, όπως ο οικισμός, η πόλη κ.ά. Το κράτος μπορεί να θεωρηθεί ως ένα «κλειστό σύστημα», με την έννοια ότι εμπεριέχει μια κοινωνική δομή που χαρακτηρίζεται από μια σχετική ομοιογένεια του πληθυσμού από άποψη κουλτούρας. Διαθέτει επίσης κάποια εσωτερική δυναμική στην εξέλιξή του, παρά το γεγονός ότι εξαρτάται σε μικρό ή μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο, ενώ μπορεί να ασκήσει οικονομικό έλεγχο στις σχέσεις του με άλλα κράτη. Χωρικές ενότητες όμως, όπως ο οικισμός και η πόλη, έχουν πάψει πια να αποτελούν κλειστές κοινωνικές μονάδες, όπως παρατηρείται σε ορισμένες σύγχρονες «παραδοσιακές» κοινωνίες. Ο δε ορισμός των χωρικών αυτών ενοτήτων σε κάθε κράτος είναι κατά βάση θεσμικό (διοικητικό) πρόβλημα. Έτσι, για τον ορισμό της πόλης, για παράδειγμα, μπορεί να χρησιμοποιούνται κριτήρια όπως: Το απόλυτο μέγεθος του οικισμού, π.χ. στην Ελλάδα κάθε οικισμός που έχει πάνω από κατοίκους είναι πόλη. Η πυκνότητα του οικισμού, κάθε οικισμός που έχει, π.χ., πυκνότητα πάνω από κάποιο όριο θεωρείται πόλη (στην Ελλάδα δεν χρησιμοποιείται τέτοιο κριτήριο). Η γειτνίαση ενός οικισμού με μια πόλη, για παράδειγμα στην Ελλάδα, όταν ένας οικισμός βρίσκεται πολύ κοντά σε μια πόλη, δηλαδή κοντά σε έναν οικισμό με πληθυσμό μεγαλύτερο από , εντάσσεται στην αστική περιοχή και έτσι ορίζεται ως ένα πολεοδομικό συγκρότημα.

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος)

228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) 228 Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Θεσσαλίας (Βόλος) Σκοπός Το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης προσανατολίζεται στην αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ. Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ & ΜΕΛΕΤΩΝ Τμήμα Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 13-07-2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 6.938 Γραφείο Δημάρχου Ταχ.Δ/νση: Λεωφόρος Αθηνών Τ.Κ.: 32001 ΑΛΙΑΡΤΟΣ Τηλ.: 22683-50.235 Fax: 22680-22.690 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης

Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης Ενημερωτική Εσπερίδα ΤΕΕ Μαγνησίας και Κοσμητείας Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα: Οι επαγγελματικές προοπτικές των μηχανικών Νέοι τομείς ανάπτυξης ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ 241 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ Η επιτυχής υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδιασµού στη βάση των σχεδίων δράσης που έχουν αναπτυχθεί, προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Δίκτυα «Τομέων» και «Τόπων»: Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Η εισήγηση βασίζεται σε μακροχρόνια ερευνητική προσπάθεια καταρχήν με το πρόγραμμα «Ακρίτας»,

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 2014-2020 Ερµούπολη, 25 Ιουνίου 2015 Σύγκληση Επιτροπής Παρακολούθησης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων Παράδειγμα Με πίνακες Με διαγράμματα Ονομαστικά δεδομένα Εδώ τα περιγραφικά μέτρα (μέσος, διάμεσος κλπ ) δεν έχουν νόημα Πήραμε ένα δείγμα από 25 άτομα και τα ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική Διαχείριση) Θέμης Λιακόπουλος Σύμβουλος Επιχειρησιακής Ανάπτυξης OTS. Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 1.1 Να δοθεί ο ορισμός του προβλήματος καθώς και τρία παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο στρατηγικός σχεδιασμός. 8.1 Ο χαρακτήρας του στρατηγικού μάνατζμεντ. Οι στρατηγικές αποφάσεις έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

8 Ο στρατηγικός σχεδιασμός. 8.1 Ο χαρακτήρας του στρατηγικού μάνατζμεντ. Οι στρατηγικές αποφάσεις έχουν τα εξής χαρακτηριστικά: 8 Ο στρατηγικός σχεδιασμός 8.1 Ο χαρακτήρας του στρατηγικού μάνατζμεντ Οι στρατηγικές αποφάσεις έχουν τα εξής χαρακτηριστικά: Σχετίζονται με τους σκοπούς και την αποστολή του οργανισμού. Αναφέρονται στη

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αντικείμενο του Τμήματος Το Τμήμα ασχολείται με την μελέτη των πολιτικών φαινομένων, των πολιτικών θεσμών, διαδικασιών και ανταγωνισμών.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός

ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ Φονξιοναλισµός και Κονστρουκτιβισµός Ε.Μ.Π. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΕΤΑΛΛΑΓΕΣ ΤΩΝ Ι ΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΝ 20

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ Εγκατάσταση στην Παραγωγή: 13/9/2010

Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ Εγκατάσταση στην Παραγωγή: 13/9/2010 Ενημέρωση αλλαγών στην αξιολόγηση ΟΠΣ_ΕΣΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. Αλλαγές στο ΣΤΑΔΙΟ Α στην αξιολόγηση (εξέταση πληρότητας) I.1. Προσδιορισμός ερωτημάτων λίστας εξέτασης Λ1 στο ΕΠ I.2. Προσδιορισμός της λίστας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΔΟΧΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΠΔ 28/80, ΜΕ ΤΙΤΛΟ «ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΤΟΥ Ε.Π. «ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 2007-2013»

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΤΟΥ Ε.Π. «ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 2007-2013» ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΤΟΥ Ε.Π. «ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΕΥΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ: Η ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. 1η ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΕΡΓΑΣΙΕΣ. 1η ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1η ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Μερικά από τα θέματα, ένα εκ των οποίων μπορείτε να επιλέξετε είναι τα εξής: 1. Συγκριτική προτυποποίηση σύγκριση επιδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρωτοβουλίες-ενέργειες για την άρση των εμποδίων προώθησης και θεσμοθέτησης των ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ.

Θέμα: Πρωτοβουλίες-ενέργειες για την άρση των εμποδίων προώθησης και θεσμοθέτησης των ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΚΤΩΝ (ΣΕΠΟΧ) http://www.sepox.gr Γαμβέττα 6, 5ος όροφος, 10678 Αθήνα. τηλ: +30 210 3820077, fax: +30 210 3820076, e-mail: sepox@tee.gr Αθήνα, 27.07.2008 Αρ.Πρωτ. 302

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2

Τι είναι βιομηχανία. Εικόνα 1. Εικόνα 2 Τι είναι βιομηχανία Η βιομηχανία είναι ένα οργανωμένο σύστημα παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών σε μεγάλη ποσότητα. Οι βιομηχανικές, παραγωγικές μονάδες ή μονάδες παροχής υπηρεσιών χρειάζεται να θεωρηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης. Παρουσίαση Εγγράφου. Παναγιώτης Κουδουμάκης

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης. Παρουσίαση Εγγράφου. Παναγιώτης Κουδουμάκης ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Ειδική Υπηρεσίας Διαχείρισης Παρουσίαση Εγγράφου 1 ης Εξειδίκευσης Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2014 2020 Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1oς ΚΥΚΛΟΣ - ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ Α Ενότητα Ανακαλύπτουμε τις ιδιότητες των υλικών μας, τα τοποθετούμε σε ομάδες και διατυπώνουμε κριτήρια ομαδοποίησης Οι μαθητές μαθαίνουν να αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 14ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΘΝ. ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 105-71306 ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΤΗΛ. 2810223997 FAX 2810224595 www.oeetak.gr e-mail : info@oeetak.gr

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις ΕΕΤΤ αναφορικά µε τις απαντήσεις παρόχων στο πλαίσιο της δηµόσιας διαβούλευσης αναφορικά µε

Θέσεις ΕΕΤΤ αναφορικά µε τις απαντήσεις παρόχων στο πλαίσιο της δηµόσιας διαβούλευσης αναφορικά µε Θέσεις ΕΕΤΤ αναφορικά µε τις απαντήσεις παρόχων στο πλαίσιο της δηµόσιας διαβούλευσης αναφορικά µε τη «ηµοπρασία για την επιλογή παρόχου/ παρόχων καθολικής υπηρεσίας - Τεύχος Προκήρυξης» Σχόλια στη δηµόσια

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης

Δράσεις κατάρτισης/ επιμόρφωσης. Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12. Φορέας υλοποίησης Δράσεις κατάρτισης/ Νομική και Οικονομική συμβουλευτική Επιχειρήσεων #δράση 12 επιμόρφωσης Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Η απαίτηση δεν αφορά στις συγκεκριμένες υλοποιήσεις ΠΣ που ήδη λειτουργούν στα Πανεπιστήμια/ΤΕΙ αλλά στις κατηγορίες των ΠΣ γενικότερα.

Η απαίτηση δεν αφορά στις συγκεκριμένες υλοποιήσεις ΠΣ που ήδη λειτουργούν στα Πανεπιστήμια/ΤΕΙ αλλά στις κατηγορίες των ΠΣ γενικότερα. ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΥΡΩΠΑЇΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας & της Ευρωπαϊκής Ένωσης Διευκρινίσεις επί της Διακήρυξης Νο 1/2013 Ανοικτού Διεθνούς Διαγωνισμού για την

Διαβάστε περισσότερα

Διάμετροι και αποστάσεις πλανητών.

Διάμετροι και αποστάσεις πλανητών. Διάμετροι και αποστάσεις πλανητών. Εισαγωγικός τομέας και προκαταρτική φάση Μικρή Περιγραφή: Το παρόν σχέδιο μαθήματος σχεδιάστηκε με σκοπό την αναδόμηση των ιδεών των μαθητών γύρω από τις αποστάσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ Βασίλης Τσέτογλου, Ηλεκτρολόγος Μηχ/κός ΑΠΘ (Φρυγίας 30 Καβάλα, τηλ. 2510-241735, e-mail:vatset@panafonet.gr) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η συνεχής και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΠΕΡΙΦ. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΕΔΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary

Γενική Εισαγωγή. I. Εξώφυλλο. II. Εισαγωγική Σελίδα. III. Περιεχόμενα. IV. Executive Summary Business Plan Γενική Εισαγωγή I. Εξώφυλλο II. Εισαγωγική Σελίδα III. Περιεχόμενα IV. Executive Summary 1 Εσωτερική Ανάλυση 1.1 Περιγραφή της επιχείρησης 1.2 Προϊόντα / Υπηρεσίες 1.3 Τοποθεσία 1.4 Ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος 2 ΤΟ ΘΕΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η ανάπτυξη των Λαχανοκήπων και της ευρύτερης περιοχής Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού

Διαβάστε περισσότερα

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οργανώνοντας την έρευνα ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προκαταρκτική έρευνα Διερευνήστε πριν απ όλα την περιοχή μέσα στην οποία μπορεί να βρεθεί ένα ερευνητικό ερώτημα. Τυπικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο A visit to the zoo (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 1, Think Teen! A Γυμνασίου Αρχαρίων) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Βασικά θέματα Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα