Καραμανώλης: Φιλοσοφία του πρώιμου χριστιανισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Καραμανώλης: Φιλοσοφία του πρώιμου χριστιανισμού"

Transcript

1 1/ Καραμανώλης: Φιλοσοφία του πρώιμου χριστιανισμού George Karamanolis: The Philosophy of Early Christianity. Durham: Acumen 2013, xvi+317 σ., 27. Κρίνει ο ημήτρης Α. Βασιλάκης (King s College London) Στη βιβλιοκρισία του για το παρόν έργο, ο Peter Adamson σημειώνει πως «η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ιστορικοί της ύστερης αρχαίας φιλοσοφίας είναι η ενσωμάτωση των χριστιανών συγγραφέων στον φιλοσοφικό κανόνα. Ένα σημαντικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση αποτελεί ο τόμος του Γιώργου Καραμανώλη στη σειρά Αρχαίες Φιλοσοφίες του οίκου Acumen», 1 στην οποία παρεπιμπτόντως συγκαταλέγονται τίτλοι για τον Κομφουκιανισμό και την Ινδική Βουδιστική Φιλοσοφία. Πρόκειται για άποψη με την οποία συμφωνώ ανεπιφύλακτα. Με λίγες εξαιρέσεις, ούτε στην Ελλάδα ούτε στο εξωτερικό ο σπουδαστής της αρχαίας φιλοσοφίας έρχεται σε ε- παφή με μορφές όπως ο Κλήμης Αλεξανδρεύς ή ο Μέγας Βασίλειος, τη στιγμή που (παγανιστές) φιλόσοφοι όπως ο Πλωτίνος ή και ο Πρόκλος κατέχουν μια αυτονόητη πλέον θέση στο curriculum. Μία από τις αρετές του βιβλίου του Καραμανώλη (στο ε- ξής: Κ.) είναι ότι η ανάγνωσή του ωθεί ακόμη και τον αδιάφορο προς τις φιλοσοφικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα στον πρώιμο χριστιανισμό να δεχθεί ότι η γνώση τους ολοκληρώνει την εικόνα που οφείλει να έχει ένας αντικειμενικός ιστορικός φιλοσοφίας της αρχαιότητας. Έστω και αν κάποιος ασχολείται αποκλειστικά με τους κλασσικούς, Πλάτωνα και Αριστοτέλη, η δυναμική σχέση των χριστιανών φιλοσόφων προς τις μεγάλες αυτές μορφές μάς δίνει ένα στίγμα της πρόσληψής τους, η οποία συντελεί στη βαθύτερη κατανόηση και των δύο πλευρών. Το ίδιο συμβαίνει και με τις πολυάριθμες συγκρίσεις που επιχειρεί ο Κ. μεταξύ χριστιανών και των άλλων καθιερωμένων σχολών, όπως των Στωικών ή των (Ακαδημεικών) Σκεπτικών. Το βιβλίο οργανώνεται θεματικά σε έξι κεφάλαια, τα οποία συμπληρώνουν μια ευρεία βιβλιογραφία (η οποία συγκεντρώνει το υλικό που παραπέμπεται στις Σημειώσεις και την Περαιτέρω βιβλιογραφία), πίνακες ονομάτων, βραχυγραφιών και χρονολογιών σημαντικών ιστορικών γεγονότων. Κάθε κεφάλαιο ξεκινά με μια κατατοπιστικότατη εισαγωγή για την ιστορία των προς εξέτασιν προβλημάτων και προχωρά με υποκεφάλαια 2 1 Βλ. P. Adamson, «Book Notes: Late Antiquity», Phronesis 59 (2014), σ υστυχώς τα υποκεφάλαια δεν αριθμούνται. Η όποια αρίθμηση υποκεφαλαίων στη συνέχεια είναι δική μου.

2 2/7 στα οποία, ατομικά ή ομαδοποιημένα, εκτίθενται κριτικά τα σχετικά επιχειρήματα και οι θεωρίες χριστιανών Πατέρων με έμφαση στα πρωτότυπα κείμενα. Μάλιστα, σε Επίμετρο εν είδει λεξικού (σ ) παρατίθενται στοιχεία της βιοτροπίας πρώιμων χριστιανών στοχαστών που εξισορροπούν το γεγονός ότι το βιβλίο εστιάζει κυρίως στα θέματα και όχι στον βίο των φιλοσόφων. Τέλος, στην κατατοπιστική Εισαγωγή ο Κ. μας προϊδεάζει για τα περιεχόμενα, ιδιαίτερα του Πρώτου Κεφαλαίου, και εξηγεί (βλ. σ. 1 κ.ε. και 27) ότι, προκειμένου να δώσει μια συστηματική και ενδελεχή παρουσίαση του φιλοσοφικού προσώπου του πρώιμου χριστιανισμού, χωρίς να προβαίνει σε οριστική χρονολόγηση της αρχής και του τέλους του, αφήνει κατά μέρος μεγάλους εκπροσώπους όπως ο Αυγουστίνος ( ) ή ο Μάξιμος Ομολογητής ( ) και επικεντρώνεται στην περίοδο από τον Ιουστίνο, φιλόσοφο και μάρτυρα ( ) μέχρι τον Γρηγόριο, επίσκοπο Νύσσης ( ), αγκαλιάζοντας όχι μόνο Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας, αλλά και Λατίνους όπως ο Τερτυλλιανός ( ). Το Πρώτο Κεφάλαιο, μαζί με τον προπομπό της Εισαγωγής, αποτελεί μια από τις πιο πρωτότυπες καταθέσεις του βιβλίου και πραγματεύεται τον τρόπο με τον οποίο κατανόησαν οι χριστιανοί Πατέρες το φιλοσοφείν, καθώς και τη μεθοδολογία τους: Για τον Κ. οι χριστιανοί στοχαστές αποτελούν ιδιαίτερη φιλοσοφική σχολή και αναπόσπαστο κομμάτι της αρχαίας φιλοσοφίας (πρβ. σ. 25), και, όπως μας υπενθυμίζει ο σύντομος Επίλογος (σ ), ο ερευνητής θα παρατηρήσει συγκλίσεις (ιδιαίτερα προς τον Πλατωνισμό) αλλά και σημαντικές αποκλίσεις από την παγανιστική ελληνική φιλοσοφία. Εάν οι χριστιανοί, ο καθένας με τον τρόπο του και σε διαφορετικό βαθμό, είναι κριτικοί προς την (ελληνική) φιλοσοφία της εποχής τους, όπως είναι άλλωστε και οι Σκεπτικοί, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προβαίνουν οι ίδιοι σε φιλοσοφικές αναλύσεις, άσχετα με το πώς ονομάζουν οι ίδιοι την πρακτική τους (πρβ. την εξαιρετική παρατήρηση της σ. 7 καθώς και σ. 13, 34 κ.ε.). Το γεγονός ότι μεγάλο κομμάτι της πρακτικής αυτής αφιερώνεται στην ερμηνευτική των χριστιανικών Γραφών δεν τους διαφοροποιεί σε τίποτα από άλλες σχολές, λ.χ. του Πλατωνικούς, που έχουν επίσης τη συνήθεια της ερμηνείας των δικών τους ιερών γραφών, π.χ. των πλατωνικών διαλόγων. Όπως και στην περίπτωση των διαλόγων, ο ερμηνευτής χρειάζεται να καταβάλει μεγάλη διανοητική προσπάθεια για να αποσπάσει και να ανασυνθέσει μια συγκροτημένη φιλοσοφική θεωρία, και το ίδιο συμβαίνει με την περίπτωση των χριστιανών (σ. 15 και 53 κ.ε.). Από το εύτερο Κεφάλαιο και εξής μπαίνουμε στο κυρίως θέμα, καθότι ο Κ. αρχίζει να εκθέτει τη φιλοσοφία των πρώτων Πατέρων με πρώτο σταθμό την κοσμολογία (σ ) και εν συνεχεία τη θεολογία ως μελέτη των πρώτων αρχών, δηλ. του Θεού (σ ), με ευρεία αναφορά στο πρόβλημα και τις αριστοτελικές καταβολές της σχέσης υπόστασης και ουσίας/φύσεως, καθώς και την αντιαρειανική πολεμική για τη σχέση Πατρός και Υιού-Λόγου. Γενικά ξεχωρίζει η θεωρία του Γρηγορίου Νύσσης (σ. 101 κ.ε.) για τον αισθητό κόσμο ως «συνδρομή ποιοτήτων», οι οποίες είναι νοητές εφόσον ταυτίζονται με τους λόγους-νοήματα του Θεού-Λόγου. Σύμφωνα με αυτήν τη θεωρία, η ύλη προκύπτει (αναδύεται) από τη συνάθροιση αυτήν ως επιφαινόμενο. Πρόκειται

3 3/7 για έναν «non-reductive idealism», 3 όπως τον χαρακτήρισε η Μαρμοντόρο (A. Marmodoro, σε σχετικό σεμινάριο στην Οξφόρδη το καλοκαίρι του 2012). Με τη δέουσα προσοχή ο Κ. σημειώνει τη συνάφεια, αλλά και απόκλιση από τον ιδεαλισμό του Μπάρκλεϋ (σ. 106), εκμεταλλευόμενος το γνωστό άρθρο του Χιμπς (D. Hibbs) εναντίον της ερμηνευτικής γραμμής του Σοράμπτζι (R. Sorabji), καθώς και τα προανακρούσματα της θεωρίας αυτής στον αδελφό τού Γρηγορίου, Μ. Βασίλειο (αν και στο παρατιθέμενο κείμενο της σ. 99 ο Βασίλειος δεν επιχειρηματολογεί εναντίον της υλικότητας του «υποκειμένου» των ποιοτήτων, αλλά έναντι της ύπαρξης «υποκειμένου» γενικά), όπως και στον νεοπλατωνικό Πορφύριο, ο οποίος, κατά τις σχετικές εργασίες του Ντίλλον (J. Dillon) στις οποίες παραπέμπει ο Κ. σε διάφορες περιστάσεις, έχει αφήσει τη σφραγίδα του στους Καππαδόκες. Στη συνέχεια (Τρίτο Κεφάλαιο, σ ), από την οντολογία μεταπηδούμε στη λογική και τη γνωσιολογία, όπου γίνεται ιδιαίτερος λόγος για την έννοια της πίστεως και του αποδεικτικού συλλογισμού στον Κλήμεντα (σ. 121 κ.ε.), και παρουσιάζεται μεταξύ άλλων η θεωρία των Καππαδοκών περί (θείων) ονομάτων (σ. 133 κ.ε.), η οποία αναπτύσσεται στο πλαίσιο της αντιευνομιανής πολεμικής τους (κατά τον Ευνόμιο τα κτιστά ονόματα μπορούν να περιγράψουν την άκτιστη θεϊκή ουσία), και στην οποία ανευρίσκονται σπέρματα της παλαμικής διάκρισης ουσίας και ενεργειών του Θεού. Στο Τέταρτο Κεφάλαιο (σ ) εξετάζεται η ελευθερία της βούλησης και η θεϊκή πρόνοια. Όπως και σε νεοπλατωνικές εκδοχές, κάποιοι Πατέρες συσχετίζουν την ελευθερία με την ύπαρξη διαφορετικών εναλλακτικών δυνατοτήτων («PAP»), και άλλοι με τη συνταύτιση του ανθρώπου με το αγαθό. Ως προς το πρόβλημα της θεοδικίας (πώς ένας αγαθός Θεός επιτρέπει την ύπαρξη του κακού), ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαφορετικές θεωρίες Ωριγένη και Καππαδοκών (σ. 168 κ.ε.), οι οποίες όμως είναι ομόφωνες ως προς την ευθύνη που φέρει ο άνθρωπος (και συνεπώς η χρήση της ελευθερίας του). Το Πέμπτο Κεφάλαιο (σ ) αφιερώνεται στην ψυχολογία και ιδιαίτερα στη σχέση ψυχής και σώματος, αλλά και πνεύματος, καθώς η τριχοτόμηση αυτή συναντάται συχνά στους χριστιανούς συγγραφείς. Είναι συναρπαστική η ύπαρξη πληθώρας διαφορετικών απόψεων ως προς τη φύση της ψυχής (Τερτυλλιανός: υλική, Ωριγένης: άυλη και αγέννητη/αιώνια, Ιουστίνος/Ειρηναίος: άυλη και κτιστή, πρβ. σ. 16), αλλά και η έμφαση στην ανατίμηση του σώματος ως αδιάσπαστου μέρους του ανθρώπινου Eίναι (ενάντια σε νεοπλατωνικές και γνωστικές τάσεις), που ανευρίσκεται στον Ειρηναίο της Λυών (Λουγδούνου, σ. 190, 193). Παρήγορο επίσης είναι πως, μολονότι άμετρα αυστηρός ως προς τη σεξουαλική ζωή ακόμα και κατά τον έγγαμο (!) βίο (πρβ. σ. 224), ως συνέπεια της θεωρίας του περί καταγωγής της ψυχής, ο Τερτυλλιανός καταδικάζει την έκτρωση ως φόνο (σ. 197, πρβ. σ για τον Αθηναγόρα). 3 Μη αναγωγικός ιδεαλισμός: ό,τι υπάρχει είναι μόνο νοητές ποιότητες («ιδεαλισμός»). Παρόλ αυτά η ύλη έχει διακριτή ύπαρξη ως επιφαινόμενο («μη αναγωγικός»).

4 4/7 Ακόμη πιο παρήγορο είναι πως στο τελευταίο Κεφάλαιο (σ ), περί ηθικής και πολιτικής, περιλαμβάνεται η δριμεία χριστιανική κριτική έναντι της δουλείας εν τω στόματι του Νύσσης (σ ), η οποία αποτελεί απόρροια μιας ηθικής που στηρίζεται στην αγάπη (σ. 228). Λόγος ακόμα γίνεται μεταξύ άλλων για τον χριστιανικό ασκητισμό (σ. 229) και τη συνάφεια χριστιανών και παγανιστών στοχαστών σχετικά με τη φιλοσοφία ως τέχνη του βίου, και επομένως για την ηθική ως σκοπό της φιλοσοφίας (σ. 216). Περνώ τώρα σε μερικές κριτικές παρατηρήσεις, οι οποίες αφορούν σε κάποιες ελλείψεις, 4 αν και αναγνωρίζω ότι σε ένα τέτοιο εισαγωγικού χαρακτήρα εγχείρημα τα πλείστα όσα μεστά και με ακρίβεια έχει παρουσιάσει ο Κ. αποτελούν σχεδόν άθλο. Ξεκινώ με την έλλειψη προσοχής που δίδεται στον άλλο μείζονα Γρηγόριο, τον Ναζιανζηνό, στον οποίο (χωρίς να περιλαμβάνεται στον Πίνακα Ονομάτων) γίνεται σύντομη μνεία περίπου τέσσερις φορές, με την πιο ενδιαφέρουσα στη σ Οπωσδήποτε η επιλογή του Κ. να έχει ως κορωνίδα τον φιλοσοφικότατο Γρηγόριο Νύσσης αντικατοπτρίζει τις προτιμήσεις παλαιότερων και νεότερων δυτικοευρωπαίων ερμηνευτών. Ωστόσο, ο έτερος Γρηγόριος ονομάστηκε και Θεολόγος (μαζί με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη και τον Βυζαντινό Άγιο Συμεών), όχι χωρίς λόγο: Ποιητικώ τε και πεζώ τω τρόπω, ο άγιος Γρηγόριος ύμνησε στο έργο του την Αγία Τριάδα, επομένως η συμπερίληψή του στην ενότητα 2.4 (περί των πρώτων αρχών, σ. 107 κ.ε.) θα εμπλούτιζε σημαντικά το περιεχόμενο. 5 4 Κάποια μικρά παροράματα: σ. 21: η ένδειξη της πλωτινικής Εννεάδας «ΙΙ.9» (καθότι τελευταίο μέρος της Μεγάλης Πραγματείας ) έπρεπε να βρίσκεται στο τέλος της παρένθεσης (όπως συμβαίνει αλλού, π.χ. σ. 22 και 64) σ. 121, 5η γραμμή από το τέλος: η τελευταία παραπομπή (σε παρένθεση) στον Κλήμεντα είναι λανθασμένη, καθώς αφορά παραπομπή στον Αυγουστίνο, την οποία συναντούμε σε αντίστοιχη θέση στη σ. 125 σ. 151, 10η γρ. από το τέλος: το «gods plays» έπρεπε να είναι «gods play» (ή «god plays») σ. 154, 12η γρ. από το τέλος: το «either and» έπρεπε να είναι «either or» (ή «both and») σ. 156, 7η γρ. από το τέλος: το «others factors» να γίνει «other factors» σ. 224, 17η γρ.: το «other-wordly» να γίνει «other-worldly» σ. 258, σημ. 48: η δεύτερη εμφάνιση του ονόματος «Plato» πρέπει να αντικατασταθεί με «Aristotle» σ. 264, σημ. 77: το ἀποιός του παραθέματος να γίνει ἄποιός σ. 266, σημ. 96: η αρχή ότι στη νεοπλατωνική ιεραρχία «μια αιτία ενεργεί μέχρι το κατώτατο επίπεδο ανεξάρτητα από το σημείο από το οποίο εξικνείται» σωστά αποδίδεται στον Ιάμβλιχο, αλλά λανθασμένα στον Πρόκλο η πρότ. 56 της Θεολογικής Στοιχειώσεως οφείλει να παραβληθεί με την πρότ. 57, από την οποία καθαρά προκύπτει ότι όσο ψηλότερα βρίσκεται μια αιτία στην ιεραρχία, τόσο κατώτερα φθάνει η επίδρασή της (πρβ. ιδ. στ. 8-16, καθώς και τη διαφωτιστικότατη σημείωση του Dodds, σ άρα, σύμφωνα με τη θεωρία που σκιαγραφείται στη σ. 95, από όπου αφορμάται η υποσημείωση του Κ., ο Πρόκλος και όχι ο Ιάμβλιχος παρουσιάζει συνάφεια με τον Ωριγένη αυτό είναι και το συμπέρασμα του Dillon στο σχετικό άρθρο, σ. 22-3, στο οποίο παρόλ αυτά παραπέμπει και ο Κ.) σ. 281, σημ. 9, 2η γρ.: στο «sentetntia» το μεσαίο «t» είναι περιττό. 5 Αρωγός στη συνεξέτασή του θα μπορούσαν να είναι και τα εξής: C.A. Beeley, Gregory of Nazianzus on the Trinity and the Knowledge of God. In your Light we shall see Light (Oxford: Oxford University Press 2008) και του ιδίου (επιμ.), Re-reading Gregory of Nazianzus. Essays on History, Theology and Culture (Washington, D.C.: The Catholic University of America Press 2012), ιδ. σ. 3-30, και ,

5 5/7 Έρχομαι έτσι στο δεύτερο σημείο που έχει να κάνει με την παρουσία σύγχρονων ελλήνων ερμηνευτών στη βιβλιογραφία. Στον σχετικό Πίνακα δεν περιλαμβάνεται ούτε μία ελληνόγλωση μελέτη, αν και υπάρχουν αναφορές σε έργα Ελλήνων δημοσιευμένα σε άλλες γλώσσες (λ.χ. η εργασία του Τζαμαλίκου για τον χρόνο στον Ωριγένη), μολονότι, εκτός των αγγλόφωνων, γαλλόφωνες και γερμανόφωνες δημοσιεύσεις διόλου δεν απουσιάζουν από τη βιβλιογραφία του Κ. Βεβαίως, το σύγγραμμά του είναι εισαγωγικό και αγγλόγλωσσο, άρα το κοινό του είναι διεθνές (και ευάριθμο ως προς τη δυνατότητα ανάγνωσης νέων ελληνικών). Ωστόσο, στην περίπτωση του έργου του Χρήστου Γιανναρά και του Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα υπάρχουν πλείστα βιβλία μεταφρασμένα σε διάφορες γλώσσες, όπως η αγγλική, ενώ και οι δυο τους έχουν εκτενείς αναφορές στους Καππαδόκες Πατέρες. Εάν ο λόγος της αποσιώπησής τους συνίσταται στο ότι είναι και θεολόγοι, ο Κ. αποδέχεται (όπως έχει φανεί ήδη από την Εισαγωγή) ότι θεολογία και φιλοσοφία, τουλάχιστον με αναφορά στην πρώιμη χριστιανοσύνη, δύσκολα διακρίνονται η μία από την άλλη. Πιθανόν το πρόβλημα να έγκειται στο ότι στη σύγχρονη αναλυτικοφιλοσοφική σκηνή η προσωποκεντρική οντολογία που ε- δράζεται ερμηνευτικά εν μέρει στους Καππαδόκες είναι σχεδόν άγνωστη. Εάν όμως οι αναλύσεις του Γιανναρά είναι σχετικά άσημες εξαιτίας της πρόσφατης αγγλικής μετάφρασής τους, δεν συμβαίνει το ίδιο με την περίπτωση Ζηζιούλα, του οποίου οι θέσεις έχουν γεννήσει πληθώρα κριτικών απαντήσεων σε διεθνές επίπεδο. 6 Βεβαίως, υπάρχουν και κατά την άποψή μου αρκετοί λόγοι για να ασκήσει κανείς κριτική στις ερμηνείες των ανωτέρω νεοελλήνων στοχαστών. Αλλά όπως και στην περίπτωση του γνωστού αλλά αμφιλεγόμενου άρθρου του Βλαστού που παρόλ αυτά αναφέρεται σε κάθε δοκίμιο για τον αρχαιοελληνικό φιλοσοφικό έρωτα, πιστεύω πως είτε με αποδοχή είτε με (μερική) απόρριψη, τμήματα όπως το 2.4 θα ωφελούνταν από τη συμπερίληψη των ανωτέρω ερμηνευτικών πρισμάτων, ιδιαίτερα για το πώς σχετίζονται τα Πρόσωπα της Αγίας Τριάδος και πώς διαφοροποιείται η χριστιανική οντολογία από το νεοπλατωνικό Εν. Η συμπερίληψη τέτοιων ερμηνευτικών προοπτικών θα μπορούσε να αποδεσμεύσει τον Κ. από τη συσχέτιση αγάπης/έρωτα αποκλειστικά με τον χριστιανική ηθική (στενά εννοούμενη), ώστε να την συνδέσει και με τη χριστιανική οντολογία και γνωσιολογία (αλλά και αισθητική, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την αντίστοιχη περίπτωση του νεοπλατωνικού έρωτα). Το ίδιο ισχύει και για τη δυνατότητα μιας πιο εμφατικής παρουσίασης του στοιχείου του αποφατισμού που συναντάται και πάλι ιδιαίτερα στους Καππαδόκες, και που παραδόξως μπορεί να ανοίξει άλλη μια θύρα επικοινωνίας μεταξύ χριστιανών και Σκεπτικών, αλλά και φυσικά με άλλες, δογματικές σχολές, ιδιαίτερα του νεοπλατωνισμού, ο οποίος επίσης μεταχειρίζεται την αποφατική οδό. καθώς και οι μελέτες του Μ. Μπέγζου, λ.χ. στο ιόνυσος και ιονύσιος. Ελληνισμός και χριστιανισμός στη συγκριτική φιλοσοφία της θρησκείας (Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα 2000). 6 Βλ. λ.χ. την περίπτωση του L. Τurcescu στον τόμο της S. Coakley (επιμ.), Rethinking Gregory of Nyssa (Oxford: Blackwell 2003).

6 6/7 Από την άλλη πλευρά, ένας πιθανός λόγος για τον οποίο ο Κ. αποφεύγει τέτοιες ερμηνευτικές προσεγγίσεις είναι η προγραμματική δήλωσή του (σ. 22) ότι δεν επιθυμεί «να δει τα πρώιμα στάδια του χριστιανισμού από την οπτική των μετέπειτα αναδυόμενων ορθοδοξιών». Παρόλ αυτά δεν θεωρώ ότι θα έπρεπε κανείς να έχει κατά νου τον Ι- ωάννη αμασκηνό (και τη θεμελιώδη διάκριση μεταξύ κτιστού και ακτίστου) προκειμένου να διερωτηθεί κριτικά για ποιον λόγο ο Γρηγόριος Νύσσης θεωρεί ως μέγιστο πρόβλημα το πώς ο Θεός, μια άυλη οντότητα, μπορεί να δημιουργεί κάτι ριζικά διάφορο από Αυτόν, δηλαδή την ύλη (με αποτέλεσμα να καταλήγει στη θεωρία του για την ύλη ως επιφαινόμενο). Το πρόβλημα είναι καθαρά νεοπλατωνικής φύσεως, καθότι στο νεοπλατωνικό σύστημα η πρόοδος (δηλ. η γέννηση νέων οντοτήτων) λαμβάνει χώρα διά της ομοιότητας (πρβ. π.χ. Πρόκλος, Στοιχείωσις Θεολογική, πρόταση 28, ιδ. στ ). Γιατί όμως ένας χριστιανικός Θεός να δεσμεύεται από τέτοιου είδους αναγκαιότητες, αν μάλιστα η ύλη δεν είναι κάτι κακό, όπως κινδυνεύει να γίνει σε θιασώτες του γνωστικισμού και του νεοπλατωνισμού (οπότε το πρόβλημα της παραγωγής του κόσμου θα ταυτιζόταν απλώς με το ζήτημα της θεοδικίας); Αν λοιπόν για ορισμένους τουλάχιστον χριστιανούς Πατέρες η κτίση έχει κάποια σημασία, και μάλιστα θετικότερη από αυτήν που συναντάται στον γνωστικισμό ή τον (νεο)πλατωνισμό, γιατί να εξαγάγουμε ως γενικό συμπέρασμα ότι το χριστιανικό ιδεώδες είναι καθαρά «αλλόκοσμο» («other-worldly», σ. 224) εν σχέσει προς αυτό των παγανιστών φιλοσόφων, όπως πράττει ο Κ.; Και ο ίδιος συμφωνεί ότι πολλοί Πατέρες δεν συμμερίζονται την οπτική του Ωριγένη (συγγενή με αυτή του πιθανόν συμμαθητή του, Πλωτίνου), ενώ ακόμα και ο Γρηγόριος Νύσσης, σε διάφορα σημεία συγκαταβατικός προς τον Ωριγένη (πρβ. λ.χ. τη θεωρία περί αποκαταστάσεως), προσδοκά ψυχοσωματική ανάσταση νεκρών, δηλ. έναν εμβαπτισμό του νῦν στο ἀεί και όχι την εκμηδένιση του πρώτου για χάρη του τελευταίου. Ίσως όμως υποκύπτω στον πειρασμό να διαβάσω τα περιεχόμενα του βιβλίου υπό το φως κατοπινών εξελίξεων, όπως της εσχατολογικής οντολογίας του αγίου Μαξίμου. Άλλωστε, φιλοσοφικό ενδιαφέρον για τους κατοπινούς χριστιανούς στοχαστές υπάρχει εξίσου μεγάλο, και ας μην ξεχνάμε στις συγκρίσεις μας ότι ο πλατωνισμός κατά τον καιρό του Νύσσης μετρά περίπου οκτώ αιώνες ζωής (αν λάβουμε βέβαια ως αφετηρία μας τον Πλάτωνα και όχι κάποια αρχαιότερη μορφή, όπως τον Πυθαγόρα ή τον Μωυσή!), ενώ ο χριστιανισμός μόνο το μισό. Καταλήγοντας, παρά τις οποιεσδήποτε επιμέρους επιφυλάξεις, το παρόν βιβλίο είναι θαυμαστό για την περιεκτικότητά του και τον τρόπο με τον οποίο κάνει την πρώιμη χριστιανική φιλοσοφία προσιτή και ενδιαφέρουσα για ένα ευρύ αναγνωστικό κοινό. Είθε οι αναγνώστες του βιβλίου να εμπνευστούν από αυτό και να προχωρήσουν, εάν το επιθυμούν, σε ευρύτερες συνθέσεις προκειμένου να αξιοποιήσουν τους εύχυμους καρπούς του. 7 7 Ευχαριστώ θερμά τους ανώνυμους κριτές των Κριτικών για τις λεπτομερείς και

7 7/7 ημοσιεύθηκε: Τρόπος παραπομπής στη βιβλιοκρισία: Βασιλάκης Α. ημήτρης: (Βιβλιοκρισία του:) George Karamanolis: The Philosophy of Early Christianity (Durham: Acumen 2013). Κριτικά , <http://www. philosophica.gr/critica/ html>. εύστοχες παρατηρήσεις τους. Οι αδυναμίες βαρύνουν εμένα.

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου

Οι τρεις Ιεράρχες. 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες 30 Ιανουαρίου Οι τρεις Ιεράρχες Ποίοι ήταν οι τρεις Ιεράρχες και γιατί τους τιμούμε; Με τον όρο Τρεις Ιεράρχες, αναφερόμαστε συνοπτικά στους τρεις επιφανείς Αγίους και θεολόγους, Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Ελευθερία και Θεότητα στην αρχαιοελληνική σκέψη και στους Πατέρες

Ελευθερία και Θεότητα στην αρχαιοελληνική σκέψη και στους Πατέρες Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας Δογματικά θέματα Γνώση εν προσώπω και Ελευθερία // Γνώση εν προσώπω και Αγάπη Ελευθερία και Θεότητα στην αρχαιοελληνική σκέψη και στους Πατέρες Β. Μπακούρος Η Χριστιανική

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία

Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία Οι τρεις Ιεράρχες και η Ελληνική φιλοσοφία (π. Γεωργίου Δ. Μεταλληνού, Ομοτ. Καθηγητού Παν/μίου Αθηνών [ ] Είναι, βέβαια, αδύνατο να κατανοηθεί με πληρότητα και ακρίβεια η στάση αυτή των Τριών Ιεραρχών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101)

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία (Φ101) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ (Φ101) 3η ενότητα: Θεμελιώδη ερωτήματα & κλάδοι της φιλοσοφίας Γιώργος Ζωγραφίδης Τμήμα Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10

<5,0 5,0 6,9 7 7,9 8 8,9 9-10 ΚΡΙΤΗΡΙΑ Εύρος θέματος Τίτλος και περίληψη Εισαγωγή Βαθμολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 8: ΟΙ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 8: ΟΙ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 8: ΟΙ ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου. Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία

1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου. Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία 1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία προκριματική φάση 18 Φεβρουαρίου 2012 υπό την Αιγίδα του ΥΠΔΒΜΘ Διοργάνωση Τμήμα Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

102 Φιλοσοφίας Πάτρας

102 Φιλοσοφίας Πάτρας 102 Φιλοσοφίας Πάτρας Το Τμήμα Φιλοσοφίας ιδρύθηκε με το Π.Δ. 206/1999 (Φ.Ε.Κ. 176/6-9-1999) και αποτελεί το πρώτο και μοναδικό αμιγώς φιλοσοφικό τμήμα στην Ελλάδα. Άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ

Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Επιλέγονται τρία (3) από τα παραπάνω προσφερόμενα μαθήματα. ΣΥΝΟΛΟ (επί των επιλεγομένων μαθημάτων) 30 Β ΕΞΑΜΗΝΟ Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (), που απαιτούνται για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε., ανέρχονται σε 120. Αναλυτικότερα το πρόγραμμα των μαθημάτων διαμορφώνεται ανά κατεύθυνση ως εξής: 1. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΒΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα

Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα Το ζήτημα της πλάνης στο Σοφιστή του Πλάτωνα του μεταπτυχιακού φοιτητή Μαρκάτου Κωνσταντίνου Α.Μ.: 011/08 Επιβλέπων: Αν. Καθηγητής Άρης Κουτούγκος Διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα Ιστορίας και Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν

Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΟΣ Σ Υ Ν Ο Δ Ο Σ Τ Ω Ν Ε Φ Η Β Ω Ν ( οδηγίες για τους μαθητές) Φεβρουάριος 2012 1. Τι είναι η «Σύνοδος των Εφήβων»

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΕΥΤΕΡΗ: ΛΕΞΕΙΣ ΝΟΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Λέξεις και νόημα Η γλώσσα αποτελείται από λέξεις. Η λέξη είναι το μικρότερο τμήμα της γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη φιλοσοφία

Εισαγωγή στη φιλοσοφία Εισαγωγή στη φιλοσοφία Ενότητα 2 η : Μεταφυσική ή Οντολογία Ι: Θεός Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία της εξέλιξης των ειδών: τι γνωρίζουν οι μαθητές; Ερευνητική εργασία β τετραμήνου

Θεωρία της εξέλιξης των ειδών: τι γνωρίζουν οι μαθητές; Ερευνητική εργασία β τετραμήνου Θεωρία της εξέλιξης των ειδών: τι γνωρίζουν οι μαθητές; Ερευνητική εργασία β τετραμήνου Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ (ΔΑΡΒΙΝΟΣ) Σύμφωνα με τη θεωρία της εξέλιξης, το «είδος» δεν είναι σταθερό και αναλλοίωτο.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α

ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΡ. ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ECTS ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Α/Α ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ : Εθνικόν και Καποδιαστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 _ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α/Α ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΩΔΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα. 1 Υ101 1.Εισαγωγή και Κριτική του κειμένου της Κ.Δ. (101Υ) Ο βαθμός μεταφέρεται αυτούσιος 103Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

Μάθημα. 1 Υ101 1.Εισαγωγή και Κριτική του κειμένου της Κ.Δ. (101Υ) Ο βαθμός μεταφέρεται αυτούσιος 103Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ένταξη φοιτητών στο νέο πρόγραμμα σπουδών. Όσοι φοιτητές έχουν εισαχθεί από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 και πριν και δεν έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους μέχρι τον Σεπτέμβριο 2016, θα ενταχθούν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A14: Λατίνοι Πατέρες Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σάββατο, 16 Νοεμβρίου 2013 Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία Ενηλίκων Τμήμα Β Την προηγούμενη φορά. ΣΚΕΠΤΙΚΟΙ Οὐδὲν ὁρίζομεν «τίποτε δεν θέτουμε ως βέβαιο» (Διογένης

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Ενότητα 9: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΜΟΝΙΣΜΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Α.Ε.Α.Θ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 3: Ιουδαϊκά αποκαλυπτικά κείμενα σύγχρονα με την Καινή Διαθήκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

α/α ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου

α/α ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου Εξάμηνο Α Μαθήματα Υποχρεωτικά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2011 σελ. 1 1. Αρχαία Εβραϊκή Γλώσσα Βελουδία Σιδέρη- Παπαδοπούλου 1/9/2011 Πέμπτη 9:00 Γραφείο 2. Εισαγωγή στην Κωνσταντίνος 7/9/2011 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους

Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους Το Ιδεολογικό Υπόβαθρο της προς Εβραίους 1. Εξωχριστιανικό 2. Χριστιανικό 1. Εξωχριστιανικό Το φιλωνικό υπόβαθρο To γνωστικό υπόβαθρο Το κουμρανικό υπόβαθρο To σαμαρειτικό υπόβαθρο Tο ιουδαϊκό μυστικιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr Η ΑΠΑΤΗ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος Κωδικός προϊόντος: 00092

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα της Στήλης Β, που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12

Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Προτάσεις Βιβλιογραφίας (ελληνική βιβλιογραφία) Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας 2011/12 Οι προτάσεις αυτές σκοπόν έχουν να διευκολύνουν τους καθηγητές στην αναζήτηση υλικού, από το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα # 2: Επιστημολογία και Φιλοσοφικά Ρεύματα Μιλτιάδης Χαλικιάς Τμήμα Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικουμενισμός εν τη πράξει

Ο Οικουμενισμός εν τη πράξει Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας Ενότητες: Παπισμός και Οικουμενισμός Έρευνα για τις επαφές Ορθοδόξων και αλλοπίστων Ο Οικουμενισμός εν τη πράξει Σεβ. Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου Ιεροθέου Απομαγνητοφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη Έκτη Ενότητα: Η θεωρία της πρόσληψης κι η ερμηνεία της Καινής Διαθήκης: όρια

Διαβάστε περισσότερα

Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο

Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Δημήτριος Ζευγώλης Καθηγητής ΕΑΠ Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος e-mail:zevgolis@eap.gr web:dzevgolis.eap.gr Όσον αφορά την ουσία της τέχνης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης τη χαρακτήρισαν

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιάρθρωση και εξορθολογισμός διδακτέας ύλης

Αναδιάρθρωση και εξορθολογισμός διδακτέας ύλης Αναδιάρθρωση και εξορθολογισμός διδακτέας ύλης ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ (ΗΜΕΡΗΣΙΟ- ΕΣΠΕΡΙΝΟ) Τάξη Β Ι.Π. Αμπελάς, Δρ Φιλοσοφίας ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Συντονίστρια: Παπαδοπούλου Ελένη, Σύμβουλος Γ ΙΕΠ Μέλη: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Pierre Hadot: Πλωτίνος ή η απλότητα του βλέμματος (μτφρ.: Ε. Δελλή). Αθήνα: Αρμός 2007, 366 σ., 13,50.

Pierre Hadot: Πλωτίνος ή η απλότητα του βλέμματος (μτφρ.: Ε. Δελλή). Αθήνα: Αρμός 2007, 366 σ., 13,50. 1/6 2009-12 Αντό: Πλωτίνος Pierre Hadot: Πλωτίνος ή η απλότητα του βλέμματος (μτφρ.: Ε. Δελλή). Αθήνα: Αρμός 2007, 366 σ., 13,50. Κρίνει ο Ιωάννης Παπαχρήστου (Υπ. Δρ Φιλοσοφίας, Παν. Αθηνών) g.papachristou@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Θεολογίας, ακαδ. έτος

Μαθήματα Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Θεολογίας, ακαδ. έτος Μαθήματα Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Θεολογίας, ακαδ. έτος 2014-2015 Άρθρο 6 Πρόγραμμα μαθημάτων 1. Για την απόκτηση του Μ.Δ.Ε. ο φοιτητής πρέπει να παρακολουθήσει και να εξετασθεί με επιτυχία

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39.

Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39. 1/6 2014-08 Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία Νίκος Αυγελής: Εισαγωγή στη φιλοσοφία (στ έκδοση, βελτιωμένη και επαυξημένη). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2012, 569 σ., 39. Κρίνει ο Μανώλης Περάκης ( ρ Φιλοσοφίας)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Όταν ένα έργο, είμαστε σίγουροι, ότι δεν γράφτηκε από αυτόν με το όνομα του οποίου παραδίδεται, λέγεται: A. Nόθο Β. Αμφιβαλλόμενο Γ. Ανώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο)

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) 138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό την ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύψουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε μαθήματα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α Ε Τ Ο Σ ( Α Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο )

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α Ε Τ Ο Σ ( Α Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ 2015-2016 Α Ε Τ Ο Σ ( Α Ε Ξ Α Μ Η Ν Ο ) 5/9/16 ΔΕΥΤΕΡΑ Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Μελη ΔΕΠ 12-14 ΑΠ2, ΑΠ4 13/9/16 ΤΡΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ 2014-2015 Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) 27.08.2015 Πέµπτη Παιδαγωγικά Ι: Εισαγωγή στην παιδαγωγική επιστήµη Θ. Καραλής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ 21 / Εισαγωγή στην αρχαία Ελληνική και Πρώιμη Βυζαντινή Λογοτεχνία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

2014-14. Τσάρλσγουορθ: Φιλοσοφία και θρησκεία 1/7

2014-14. Τσάρλσγουορθ: Φιλοσοφία και θρησκεία 1/7 1/7 2014-14 Τσάρλσγουορθ: Φιλοσοφία και θρησκεία Μαξ Τσάρλσγουορθ [Max Charlesworth]: Φιλοσοφία και Θρησκεία. Τυπολογία των σχέσεών τους από την αρχαιότητα έως σήμερα (μτφρ. Χ. Τριανταφυλλόπουλος, επιμ.

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλης: Γνωσιοθεωρία Μεταφυσική

Αριστοτέλης: Γνωσιοθεωρία Μεταφυσική Αριστοτέλης: Γνωσιοθεωρία Μεταφυσική Ενότητα 14: Η διαίρεση των επιστημών 2 Στασινός Σταυριανέας Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Φιλοσοφίας Σκοποί ενότητας Ποια είναι τα κριτήρια με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης

Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Εισαγωγή στην Κ.Δ. και ιστορία εποχής της Καινής Διαθήκης Μάθημα 6 : Σωτήριος Σ. Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΙΙ (Λουκάς-Πράξεις) 2 Ευαγγέλιο = χαρμόσυνη αγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία

Χριστιανική Γραμματεία Χριστιανική Γραμματεία Ενότητα 1-Γ Α1-3: Απολογητές, Χαλκηδόνιοι και Μονοφυσίτες θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Διαχείρισης Εκκλησιαστικών Κειμηλίων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ Κεντρικός άξονας της περιγραφικής θεωρίας των ονομάτων είναι η θέση ότι το νόημα-σημασία ενός ονόματος δίνεται από μια οριστική περιγραφή και επομένως ικανή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣ Β εξάμηνο Β4 Αίθουσα (σε κοινά μαθήματα με ΔΕΚ Β στη Β1)

ΙΣ Β εξάμηνο Β4 Αίθουσα (σε κοινά μαθήματα με ΔΕΚ Β στη Β1) ΙΣ Β εξάμηνο Β4 Αίθουσα (σε κοινά μαθήματα με ΔΕΚ Β στη Β1) Αγγλικά ΙΙ Γαλλικά ΙΙ Ερμηνεία Λειτουργικών Περικοπών Καινής Διαθήκης της Εκκλησίας (ΙΙ) της Εκκλησίας (ΙΙ) Αρχαία Ελληνικά ΙΙ Ιταλικά ΙΙ Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

þÿš ¹½É½¹º ÃÄ ¹Çµ ± Ä Â š±¹½ þÿ ¹± º  ÃÄ š Á ½¹

þÿš ¹½É½¹º ÃÄ ¹Çµ ± Ä Â š±¹½ þÿ ¹± º  ÃÄ š Á ½¹ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Health Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿš ¹½É½¹º ÃÄ ¹Çµ ± Ä Â š±¹½ þÿ ¹± º  ÃÄ š Á ½¹ þÿ Šż Å,» ±Â þÿ Á̳Á±¼¼± µ»

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 (Διάρκεια Εξεταστικής Περιόδου:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Τέχνης και Ιστορία της Επιστήμης του Φωτός

Ιστορία της Τέχνης και Ιστορία της Επιστήμης του Φωτός Ιστορία της Τέχνης και Ιστορία της Επιστήμης του Φωτός ΤΟΜΟΣ Β Γρηγόρης Βλασσάς Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας Η Συμβολή του Φωτός στον Πολιτισμό και την Επιστήμη Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Συστηματική Θεολογία; Διάλεξη πρώτη από την σειρά Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περίληψη

Τι είναι η Συστηματική Θεολογία; Διάλεξη πρώτη από την σειρά Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περίληψη Τι είναι η Συστηματική Θεολογία; Διάλεξη πρώτη από την σειρά Οικοδομώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περίληψη Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 112 / Δίκαιο Εσωτερικής Αγοράς

Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 112 / Δίκαιο Εσωτερικής Αγοράς Διάταξη Θεματικής Ενότητας DEE 112 / Δίκαιο Εσωτερικής Αγοράς Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών DEE Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Θεματική Ενότητα DEE 112 Δίκαιο Εσωτερικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Κριτήρια αξιολόγησης αυτοαξιολόγησης γραπτής ερευνητικής εργασίας με έμφαση στην πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης»

Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης» Επιστημολογική και Διδακτική Προσέγγιση της Έννοιας της «Ύλης» Κωνσταντίνος Δ. Σκορδούλης Παιδαγωγικό Τμήμα ΔΕ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Δυισμός: η κυρίαρχη οντολογία των φιλοσόφων 1.

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Μ. Γκουτζιούδης http://users.auth.gr/~moschosg ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Η Π.Δ. ως «Γραφή» της πρώτης εκκλησίας 2. Οι απαρχές της Κ.Δ.

Διαβάστε περισσότερα