ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΥΡΗΝΑΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΙΓΑΙΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟΥΣ ΤΑΦΟΥΣ ΤΗΣ 18ης ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΥΡΗΝΑΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΙΓΑΙΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟΥΣ ΤΑΦΟΥΣ ΤΗΣ 18ης ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ 1"

Transcript

1 Originalveröffentlichung in: Πεπραγμένα του H Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου Α 2, Hērakleio 2000, S ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΠΥΡΗΝΑΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΙΓΑΙΩΝ ΣΤΟΥΣ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΟΥΣ ΤΑΦΟΥΣ ΤΗΣ 18ης ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ 1 Η επαφή του Αιγαιακού κόσμου με την Αίγυπτο στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού μνημονεύεται με λαμπρό τρόπο στις παραστάσεις Αιγαίων απεσταλμένων με προσφορές για τον Αιγύπτιο βασιλιά, που κοσμούσαν τάφους αξιωματούχων στα νεκροταφεία των Θηβών 2. Εύλογα οι σκηνές 1. Χρησιμοποιούνται εκτός από τις συνηθισμένες οι παρακάτω συντομογραφίες: θ3ΐε 1991: Ν.Η. Οαίε (εά.), Βτοηζε Α ε ΎτΆάε ίη ιηε ΜεάίΙειταηεβη, διμα Χ ί (ΙοπδεΓεά 1991). Η8 - ΜεππβΚβ 1984: Κ. Ηα - Ν. ΜαπηαΚ» (εά».), ΤΗε Μίηοαη ΤηαΙβϋδοοΓβςν. ΜγΐΗ αηιΐ Κεαίίΐν (δίοείίτιοίπι 1984). ίίνεγηηί 1990: Μ. ίίνεγαηί, ΡΓε$Ιί ε 3ηά ΙηιεΓεβί. ΙηΙειτΐ3ΐίοηα1 ΚείΒΐίοηδ ίη ιηε Νε3Γ ΕβϊΙ ε Β.Ο. (ΡΆάονζ 1990). ΜθΓ3η 1992: \ν.ι.. Μογβπ, Τηε Αηιαιτΐ3 ίεκεγδ (ΒβΙιίηιοΓε 3η<1 ίοηάοη 1992). ΡοΠεΓ - Μθ : Β. ΡοΠεΓ - Κ.ί.Β. Μο$δ, Τορο Γ3ρηίθ3ΐ ΒίΜίο;>Γ3ρηγ οίαηείεηι Ε γριί3η ΗίεΓο ΙνρΗίε ΤεκΙ», Κείίείδ 3ηά Ρ3ίπ1ίη 5. I. Τηε Τηεί>3η ΝεετοροΗδ. Ρ3Π 1. Ρπνβίε ΤοπΛϋ (ΟχίοΜ 1960). νεγεουΐιεγ 1956: λ νειτοιιΐιεγ, V Ε νρΐε ει 1ε Μοηαε Ε έεη ργέηειιέηίαυε (ίε ΟαίΓε 1956). \ν3οη5πΐ3ηη 1987: 8η. \ν3εηδΐτΐ3ηη, Αε ε3ηδ ίη Ιΐιε ΤηεΙ>3η Τοιπίκ (Ιχανεη 1987). Ζ3εε38ηίηί 1973: Ο. Ζ3εεο3 ηίηί, ίο 5θ3ΐτιΙ>ίο αεί ϋοηί ηεΐ \'ίείηο Οπεηιε άιΐγ3ηΐε ί δεοοίί XV - XIII (Κοπΐ3 1973). ΕΑ: ΕΙ Απιανηα Ιεηεν (βλ. Μογβπ 1992). ΤΤ: ΎΗΛαη Τοηώ (βλ. ΡοΠεΓ - Μοδϋ 1960). 2. Πρόκειται όπως είναι γνωστό για τους τάφους των δεητηυΐ (ΤΤ 71), ΡυίηίΓε (ΤΤ 39), 1)8εΓ3τηυη (ΤΤ 131), ΜεηοηερειτεδεηεΙ) (ΤΤ 86) και ΚεεηπιίΓε (ΤΤ 100), βλ. \ν3εη$ηΐ3ηη 1987, Σε μία ακόμα περίπτωση, στον τάφο του Ιηΐεί (ΤΤ 155), σώζονται μόνο τα πόδια με υποδήματα μιας πρεσβείας που ανήκει πιθανότατα σε Αιγαίους, βλ. ό.π. 31. Στη συνοδευτική επιγραφή της αντίστοιχης σκηνής από τον τάφο του ΑηιεηειτιηεΙ> (ΤΤ 85) αναφέρονται Κεφτιού, οι μορφές όμως αποδίδονται με προσφορές, ενδύματα και φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά συριακού τύπου, ό.π

2 492 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Η' ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ αυτές αποτέλεσαν κεντρικό σημείο αναφοράς στις σχέσεις των δύο πολιτισμών και με αφετηρία τα άρθρα του Η. Ηαΐΐ 3 στις αρχές του αιώνα μας έτυχαν μιας εξαντλητικής εικονογραφικής ανάλυσης 4. Το ενδιαφέρον της παρούσας ανακοίνωσης αποφεύγοντας την -προς το παρόν τουλάχιστον- κορεσμένη εικονογραφική πτυχή αυτού του θέματος, στρέφεται αποκλειστικά στο πρόβλημα της ιστορικής του διάστασης 5. Κύριος στόχος του πρώτου μέρους είναι η κατάδειξη του ιστορικού πυρήνα αυτών των εικόνων καθώς και η ανίχνευση του βαθμού αντικειμενικότητάς τους. Στο δεύτερο μέρος αναλύεται με τη βοήθεια ιστορικών δεδομένων ο χαρακτήρας και σκοπός των απεικονιζόμενων πομπών. Βασική μεθοδολογική προϋπόθεση είναι να εξετασθούν οι πρεσβείες των Κεφτιού ή Αιγαίων όχι αποκομμένες από την ιστορική τους συνάφεια αλλά μαζί με όλες τις υπόλοιπες σκηνές ξένων απεσταλμένων, γιατί μόνο μια συνολική ματιά μπορεί να οδηγήσει σε έγκυρη ερμηνεία. Η αναζήτηση του ιστορικού γεγονότος πίσω από τις όποιες εικονογραφικές συμβατικότητες που επιχειρείται εδώ, ακολουθεί τα νήματα δύο γραπτών πηγών, των 'Χρονικών' του Τούθμωση Γ' και της διπλωματικής αλληλογραφίας του αρχείου της Αμάρνα, που χρονικά συμπίπτουν αντίστοιχα με την εποχή ακμής και τα υστερότερα παραδείγματα των εικόνων που εξετάζουμε. 3. Η.Κ. ΗηΙΙ, ΚείΙίυ αηά Λε Ρεορίεδ οί ιηε 5ε 3, Β5Α 8, , Η.Κ. Ηϋΐΐ, Τηε Κείϊίυ - Ρκδοο ίη Λε Τοπίο οί δεππιυΐ, Β5Α 10, , Βλ. τις δύο βασικές μονογραφίες των νετεουαεγ 1956,185 κ.ε. και \ν30π8πΐ3ηη 1987, καθώς και τα άρθρα των Ε. - Υ. $3ΚεΙΐ3Τ3ΐα8, Πιε Κείιίυ αιά [ηε Μίηοαπ Τη3ΐ3880 Γαςγ, σε Η3 ί> - Μαπηιιοί 1984, και Η. ΜαΐΛϊικ, ΚερΓε&επΙαίίοηδ οί ΚείΙίυ ίη Ε νριί3η Τοπιοβ 3ηά ιηε ΑίκοΙυΙε Οητοηο1θ γ οί ιηε Αε ε2η υιΐε ΒΐΌηζε Α ε, ΒΙ , όπου είναι συγκεντρωμένη και η σχετική βιβλιογραφία. Την από καιρό αναμενόμενη πλήρη φωτογραφική αποτύπωση της σκηνής Αιγαίων απεσταλμένων από τον τάφο του ΙΙϊεΓαπιυη (ΤΤ 131) προσέφερε η πρόσφατη δημοσίευση του μνημείου, βλ. Ε. Οζίοοείς, ϋίε ΟΓαΙιετ αε8 νεζίγ8 υεεγ-απιυη Τηεοεη Νγ. 61 υπά 131, Απ:η3ο1θ ί8εηε νεγόίΐεη11ίοηυη εη 84 (Μαίηζ 1994) 49 κ.ε., κυρίως 91-92, πίν. 20, α, 23, Η ιστορική αξιοπιστία των σκηνών αυτών κλονίστηκε κατά το παρελθόν με βάση εικονογραφικά κριτήρια, βλ. για παράδειγμα Α. ΡυηιπιαΓίς, Πιε δεπίεπιεπί 31 Ι3ΐγ808 3ηι1 Αε 8εαη ΗίίΐοΓν ε Β.Ο., ΟρΑι-εη 6, 1950, 233-4, και 239, ο οποίος θεωρεί μόνο το πρωιμότερο παράδειγμα (από τον τάφο του 8εηηηαΐ) ως ιστορικά έγκυρη πηγή. Για τις εικονογραφικές συμβατικότητες με τις οποίες δούλευαν οι Αιγύπτιοι καλλιτέχνες βλ. \ν3οιΐ5πΐ3ηη 1987, 4-26 και κυρίως 6-9 για τις σκηνές που μας αφορούν.

3 Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΙΓΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ 493 Οι πομπές ξένων λαών με προσφορές για τον Αιγύπτιο βασιλιά απαντούν σε 28 συνολικά τάφους των νεκροταφείων των Θηβών 6 και παρουσιάζουν στην πιο πλήρη τους μορφή την εξής εικονογραφική σύνθεση: ένθρονος Φαραώ, αξιωματούχος-κάτοχος του τάφου που μεσολαβεί μεταξύ Φαραώ και ξένων πρεσβειών, σωροί προσφορών που καταγράφονται από Αιγύπτιους γραφείς και τέλος πομπές ξένων λαών που πλησιάζουν με πολύτιμες προσφορές για τον Αιγύπτιο βασιλιά, πέφτοντας μπροστά του σε προσκύνηση 7. Συχνότερα απ' όλους εμφανίζονται οι Σύριοι ή Ασιάτες (σε 26 τάφους) 8, ακολουθούν οι Νούβιοι (σε 13 τάφους) 9, οι Κεφτιού ή Αιγαίοι (σε 6 τάφους) 10 και οι κάτοικοι του Πουντ (σε 4 τάφους) 11, ενώ σε μεμονωμένες περιπτώσεις εικονίζονται αντιπρόσωποι των Αιβύων, Χετταίων, Βαβυλωνίων, Μιτάννι, του Λιβάνου και ορισμένων συριακών πόλεων 12. Οι πομπές ξένων λαών που κομίζουν δώρα ή εισφορές στο βασιλιά είναι ένα εικονογραφικό θέμα που απαντά συχνά και εκτός Αιγύπτου στις αρχαίες αυτοκρατορίες της Εγγύς Ανατολής (π.χ. τη Νεοασσυριακή και την Περσική), καθώς προπαγανδίζει με εντυπωσιακό τρόπο την πολιτική επιβολή του κράτους στο γεωγραφικό του περίγυρο 13. Μελετώ- 6. Βλ. το 1ηά χ των Ροιτετ - Μοδδ 1960, 463, 1. Κίπ \νίιίι άεεεβδεα ΓΐείοΓε Ηίπι, β) Κεοείνεδ ίθγεί ηεγ5 3ΐκΙ (τίβιιΐε 464, 7. ϋεοεαδεά ίη8ρεοΐίη, 3) ΡοΓεί^η Ιπΐηιΐε 3η<1 ρκχιιιοε (σε παρένθεση δίπλα απ' τον αριθμό του τάφου δηλώνεται ο αριθμός της σχετικής σκηνής). 7. Για το πιο πλήρες παράδειγμα 6λ. Ν.ά.Ο. Οανίεδ - Α.Η. Οαιάίίκτ, ΤΤιε Τοιτιΐ) οί Ηυν, νίοεγον οί Νϋ&ΐ3 ίη ΐΗε Κεί η οί ΤυίΒηΚπατηιιη (Νο. 40) (Ι,οηαοη 1926) πίν. XIX. Η σκηνή αυτή, που σήμερα δεν σώζεται πλέον, έχει αποτυπωθεί σε ένα σχέδιο του περασμένου αιώνα. 8. ΡοπεΓ - Μθ , 464, 5. ΡοΓείβηεΓδ α) Χνπβηδ (ΤΤ 17, 39, 40, 42, 55, 63, 74, 78, 81, 84, 85, 86, 89,90, 91, 99,100,118,119,131,155,162,239, 256,261, 276). 9. Ό.π. α) ΝυΙ>ί3ηδ (ΤΤ 20, 39, 40, 48,55,63,65, 78,81, 84, 89, 91,100). 10. Βλ. παραπάνω υποσημ Ροπετ - Μοδδ 1960, 464 ο) Ριιηώεί (ΤΤ 39, 89, 100,143). 12. Ό.π. ο) ίί&υμδ (ΤΤ 48, 55, 120) ε) ΗίηϊΙεδ (ΤΤ 86, 91, 100, 120) β) Οίηετδ: Κβάεδη εηίείδ (ΤΤ 86), 1χΙ>3ηοη εηίεί (ΤΤ 42), Μεηηιΐδ (ΤΤ 85, 93), Μίΐ3ηηί ςηίεί (ΤΤ 91), Κείεηυ (ΤΤ 39, 40, 85), Τιιηίρ εηίεγ (ΤΤ 86). Με εξαίρεση τους Λίβυους, οι υπόλοιπες εθνότητες ή τοπικοί αντιπρόσωποι ανήκουν σε πομπές που αποδίδονται με συριακά χαρακτηριστικά. 13. Βλ. για παράδειγμα τα ανάγλυφα της εποχής του Ασουρνασιρπάλ Β' και Σαλμανάσαρ Γ' από τη Νιμρούντ και τη Νινευή, }.Β. ΡπΙοΗβιχΙ, ΤΗε Αηαεηι Νε3Γ Ε3δ[ ίη Ρίεΐυχεδ Κεΐ3ΐίη(> 10 ιηε 0,α Τεδίαπιεηΐ (Ρπηεείοη 1954) πίν XV. ΟηΗπΐ3ηη, Ε)6γ Αΐιε Οηεηι. ΡΐΌρνΙίεη Κιιηδ! ε5ΐ;ηίςηΐε 14 (Βειίίη 1975) πίν. 209 α-ι). Επίσης τα γνωστά ανάγλυφα της

4 494 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Η ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΠΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ντας ωστόσο τις τρεις βασικές παραμέτρους των αιγυπτιακών σκηνών (χρόνο, τόπο και εοηΐεχΐ) διαπιστώνεται μια ιδιαιτερότητα που παίζει ένα καθοριστικό ρόλο στην ερμηνεία τους. Οι παράγοντες του χρόνου και του τόπου προσφέρουν καταρχήν μία αναμενόμενη εικόνα. Χρονικά περιορίζονται οι πομπές αυτές -με ελάχιστες μόνο εξαιρέσεις- στην εποχή της ιμπεριαλιστικής επέκτασης της Αιγύπτου προς Βορρά και Νότο (στην Παλαιστίνη, Ν. Συρία και Νουβία). Είναι το διάστημα από τη βασιλεία του Τούθμωση Α' έως την εποχή του Τουταγχαμών (180 περίπου χρόνια, από την τελευταία δεκαετία του 16ου αι. έως το τέλος του τρίτου τετάρτου του 14ου αι. π.χ.). Γεωγραφικά συγκεντρώνονται οι σκηνές μας -με ελάχιστες πάλι εξαιρέσεις- στην έδρα των Φαραώ της 18ης Δυν., την πόλη των Θηβών, που ως πρωτεύουσα της αιγυπτιακής επικράτειας αποτελούσε και τον πιο φυσικό χώρο για την προβολή ιδεολογικά φορτισμένων μηνυμάτων με τη μορφή εικόνων ή επιγραφών 14. Ταυτόχρονα όμως ήταν και το σημείο στο οποίο κατέληγαν στην πραγματικότητα οι πομπές των ξένων απεσταλμένων. Η ιδιαιτερότητα στην περίπτωση του αιγυπτιακού υλικού αφορά την τρίτη παράμετρο, το εοηΐεχί. Οι σκηνές αυτές περιέργως δεν κοσμούν ποτέ δημόσια κτίρια (ναούς ή ανάκτορα), δεν γίνονται δηλαδή άμεσα ένα εργαλείο στα χέρια της κρατικής προπαγάνδας, όπως παρατηρείται αργότερα στην Ασσυρία (με τα ανάγλυφα των νεοασσυριακών ανακτόρων) αλλά και στην Περσία (με το λαμπρό παράδειγμα των πομπών ξένων λαών στην Περσέπολη) 15. Η αιγυπτιακή εικονογραφία συνεχίζει σε αυτούς τους δημόσιους χώρους να δηλώνει την υποταγή των ξένων λαών στο Φαραώ με τα παραδοσιακά μοτίβα της συμβολικής κατατρόπωσης τους 16. Οι πομπές ξένων λαών με προσφορές απαντούν αντίθετα πάντα σε ένα ιδιωτικό χώρο, τον τάφο ενός ανώτερου αξιωματούχου, καταλαμβάνοντας μία περίοπτη θέση στον προθάλαμο δεξιά ή αριστερά της εισόδου προς το μακρόστενο διάδρομο 17. Ο προθάλαμος είχε σε αντίθεση με το υπό- Περσέπολης. αναλυτικά σε Ο. \να1$ει-, ϋίε νοιιίεγδοίιαίιεη 3ΐιί άεη Κείίεί» νοη ΡεΓ$ερο1ί5 (ΒεΓίίη 1966). 14. Για μεμονωμένες εξαιρέσεις της ύστερης 18ης Δυν. από την Αμάρνα και τη Σαχάρα 6λ. ίεχίεοη άετ Α γριοιο ίε VI, 766 "Τη1)υιΙ>πηί>εΓ, υποσημ Βλ. παραπάνω υποσημ Βλ. σχετικά ό.π. II, "Επ; :Ιιΐ2 εη άετ Ρείηαε". 17. Βλ. για παράδειγμα ΡογΚγ - Μοί«1960, 161 (ΤΤ 81. σκηνή αρ. 5 ΤΤ 85 αρ. 17)- 176 (ΤΤ 86 αρ. 8)- 208 (ΤΤ 100 αρ. 4).

5 Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΙΓΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ 495 λοιπό τελετουργικό-ιερό τμήμα του τάφου ένα κοσμικό χαρακτήρα και καλυπτόταν με εικόνες και επιγραφές που ιστορούσαν επεισόδια από τον επιτυχημένο βίο του νεκρού αξιωματούχου στο πλευρό του βασιλιά. Το μήνυμα αυτών των εικόνων ήταν λοιπόν κατά κύριο λόγο προσωπικό, και όχι δημόσιο ή κρατικό, απευθυνόταν στους επισκέπτες του τάφου, και προσπαθούσε με την αυτοπροβολή του νεκρού να εξασφαλίσει την υστεροφημία του και κατ' επέκταση την τακτική τέλεση ταφικών προσφορών στη μνήμη του 18. Με αυτή τη διαπίστωση προβάλλει καθαρά ο ιστορικός πυρήνας των σκηνών μας. Γίνεται σαφές ότι εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με αφηρημένες εικόνες συμβολικής υποταγής των ξένων λαών μπροστά στο Φαραώ, αλλά με ιστορικά επεισόδια που συνδέονταν με τη ζωή των αιγύπτιων ανωτέρων αξιωματούχων, προφανέστατα επίσημες εκδηλώσεις στη φαραωνική αυλή, στις οποίες ο κάτοχος του τάφου ως μεσολαβητής μεταξύ ξένων προσκεκλημένων και οικοδεσπότη, ή ακόμα και ως αντικαταστάτης του τελευταίου, έπαιζε ένα πρωταρχικό ρόλο στο τελετουργικό τυπικό, προβάλλοντας έτσι την υψηλή κοινωνική του θέση. Καθώς λοιπόν αφετηρία αυτών των εικόνων δεν ήταν η κρατική προπαγάνδα αλλά η διάθεση αυτοπροβολής του κατόχου του τάφου, μπορούμε να δεχθούμε ότι οι σκηνές αυτές απέδιδαν με τις πομπές, τις προσφορές και την προσκύνηση μία "πιστή κάτοψη των γεγονότων" όπως αυτά διαδραματίζονταν στη φαραωνική αυλή. Εδώ παραβλέπουμε τις δεδομένες εικονογραφικές συμβατικότητες, γιατί φαίνεται πως αυτές σε λεπτομέρειες μόνο (όπως τα αντικείμενα που φέρονταν, τα ενδύματα ή τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά των απεσταλμένων), μπορούσαν να αλλοιώσουν την ιστορική εικόνα. Ποιός όμως ήταν ο σκοπός των ξένων αποστολών στη φαραωνική αυλή; Για τους ανεξάρτητους λαούς (Αιγαίους, κατοίκους του Πουντ, Χετταίους, Μιτάννι και Βαβυλώνιους) δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι σύμφωνα με τα ιστορικά δεδομένα προσέφεραν δώρα και όχι φόρους υποτέλειας 19. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι στις σκηνές μας ακόμα και οι 18. Βλ. σχετικά.1. Α8ίΐΏ3ηη, δερυΐΐσαίε 5ε11κι11ιεπΐ3Π$ίεπιη ίηι Αΐΐεη ΑξνρΙεη, σε Α. ΗαΗη - V. Καρρ (Ηγ5.) 5ε11)5ΠΗεπΐ3(ίί>ίεαιη υηά 8ε11)5(ζεϋ ηϊδ: ΒεΙίεηηΙηίδ υηά Οεδίϊηαηίδ (ΡΓαηΙίίϋΠ 1987) Η. ΟιιΚί,εΗ, Ζιιγ 5εΙ1κΙααΓ8ΐε11υη άεγ Βεαπιιεη ίη αεγ 18. 0γη3<;ΐίε (ΗεϊάεΙ1?εΓ 1994) Τη βασικότερη πηγή για την ανταλλαγή δώρων μεταξύ ανεξάρτητων εθνών σε επίπεδο βασιλέων αποτελεί η διπλωματική αλληλογραφία της Αμάρνα, 6λ. ΜοΓαη 1992, ΕΑ 1-44 και σελ. χχίί - χχνί- Ζαεεα^ηίηί 1973, ραμάπν ϋνεΐΐηί , ' Ε.

6 496 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Η' ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΠΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ υποταγμένοι Νούβιοι και Συροπαλαιστίνιοι έφεραν δώρα και όχι φόρους. Καθοριστικό ρόλο στην ερμηνεία αυτή έχει ο τελετουργικός μανδύας που περιβάλλει τα επεισόδια της προσφοράς: η παρουσία του ένθρονου φαραώ, ο αξιωματούχος που υποδέχεται και παρουσιάζει τους ξένους, η προσκύνηση των πρωτοπόρων, η αυστηρή πομπή που ακολουθεί και τέλος τα αντικείμενα που όχι απλώς μεταφέρονται αλλά παρουσιάζονται. Το τελετουργικό αυτό πλαίσιο (μια αυλική τελετή ή ακρόαση απ' τον βασιλιά) επιβαλλόταν μόνο κατά την προσφορά δώρων, που αποτελούσε ένα πολιτικό επεισόδιο με το χαρακτήρα του μη καθημερινού. Αντίθετα, με την ενσωμάτωση των κατακτημένων εδαφών της Νουβίας και Συροπαλαιστίνης στο πολιτικό και διοικητικό σύστημα της Αιγύπτου 20, ο φόρος υποτέλειας είχε πάρει τη μορφή εσωτερικού αιγυπτιακού φόρου, έτσι ώστε η απόδοσή του εξυπηρετούσε πάνω απ' όλα μία δασμολογική αναγκαιότητα, χωρίς να αποτελεί ένα πολιτικό γεγονός με αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με τις ενδείξεις αιγυπτιακών επιγραφών 21 αλλά και του ακκαδικού αρχείου της Αμάρνα 22 πρέπει να δεχτούμε ότι αποδέκτες των φόρων ήταν κατά κανόνα αιγύπτιοι αξιωματούχοι στο χώρο του κατακτημένου εδάφους ή οι αιγυπτιακοί ναοί, όχι όμως ο ίδιος ο βασιλιάς στο ανάκτορο του. Στις σκηνές που μας ενδιαφέρουν εδώ οι υποτελείς Νούβιοι και Συροπαλαιστίνιοι έφθαναν στη φαραωνική αυλή μεταφέροντας δώρα, μία πρακτική βεβαιωμένη σε αρκετά γράμματα του αρχείου της Αμάρνα 23. Το δώρο του κατώτερου προς τον ανώτερο αποτελούσε μια καθαρά συμβολική χειρονομία που επιβεβαίωνε τη στάση νομιμοφροσύνης και υποταγής απέναντι στον ηγεμόνα. Καθώς το αιγυπτιακό κράτος δεν υπέγραφε συνθήκες με τις υποτελείς εθνότητες, ήταν απαραίτητη -πέρα απ' την απόδοση φόρων που διεκπεραιωνόταν αποκλειστικά μέσα από οικονομικούς, μη αντι- Ρε1(εηΙ>ιΐΓ, θγεεΐίη ΟίίΙδ ωά ίαχυιγ ΡΗίεηεε: Α ΟοηΙεχι ίογ Οπεηΐ3ϋ5ΐη ΤΓεηα^ ίη ί3ΐε Μ^εεηαεΗη (3τεεεε, σε 0»1ε 1991, Βλ. \ν. ΗεΙοΚ, ϋίε 3 χριί5οηε νβην3ΐ(υη ίη άεη ϊχηϊεηεη Βε5ίΐζυη εη, Μίιίείΐυη^εη όεγ ϋευίδοηεη Οπεηΐ-Οεϊεΐΐδεηβίϊ 92, 1960, 1- Κεάίοπΐ, Ε γρ1, Οβηοοη, ζηά ΙβΓβεΙ ίη Αηείεηι Τίηιεδ (ΡπηεεΙοη 1992) 198 κ.ε. 21. Βλ. Ε. Β1εί6εΓ8, Τηε ΚεάίδΙήβυΙίνε Εεοηοηιγ ίη Νε\ν Κίηβ<1οηι Ε^νρΙ:: Αη Εχαπνίηαΐίοη οί Β31ί\ν(ι),,ΙοιιπίίΐΙ οί ιηε Απιεπευη Κεβεβι-ςη ΟεηΐεΓ ίη Ε^χρι XXV, 1988, Βλ. ΜοΓαη 1992, ΕΑ 109: 56-69, ΕΑ 160: 41-44, ΕΑ 301: 12-23, ΕΑ 313: Ό.ιι. ΕΑ 48: 5-8. ΕΑ 49: 17-26, ΕΑ 159: υποσημ. 2, ΕΑ 266: 26-33, και ίσως ΕΑ 287:

7 Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΙΓΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ 497 προσωπευτικούς μηχανισμούς- μια τέτοια προφορική παραδοχή υποτέλειας, που προφανώς λάμβανε χώρα σε τακτικά χρονικά διαστήματα. Οι συνοδευτικές επιγραφές των σκηνών μας δεν αντιτίθενται στην ερμηνεία αυτών των προσφορών ως δώρα. Στις λίγες περιπτώσεις που αυτές σώζονται σε ικανοποιητικό βαθμό, οι προσφορές των ξένων λαών αποδίδονται πάντα με τον ίδιο όρο: ι'ηνν 24. Η παραδοσιακή μετάφραση της λέξης αυτής ως φόρος υποτέλειας (ιήύαιβ) 25 είναι λανθασμένη, όπως τονίστηκε επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια απ' τους Β1είΙ>ει-{> 26, ΜϋΙΙεΓ-λνοΙΙοιτηαη 27, Ιαηχδεη 28, υνβγηηί 29 και ΚδπιβΓ 30. Εδώ πρόκειται για ένα γενικότερο όρο με πλατιά εννοιολογική σημασία που χρησιμοποιούνταν στην αιγυπτιακή γλώσσα για να δηλώσει κάθε είδους αγαθά που με τη μεταφορά τους από ένα σημείο σε ένα άλλο άλλαζαν ιδιοκτήτη. 'Προσφορά' θα ήταν μια όσο το δυνατόν πιστότερη απόδοση του όρου στα ελληνικά 31. Πέρα απ' αυτό τον ασαφή όρο ίη\ν οι Αιγύπτιοι, στα πλαίσια ίσως μιας προπαγανδιστικής ισοπέδωσης των ξένων, δεν προσπάθησαν ποτέ να συγκεκριμενοποιήσουν το νομικό χαρακτήρα των προσφορών τους, και γι' αυτό στην αιγυπτιακή γλώσσα απουσιάζουν οι έννοιες του διπλωματικού δώρου (το αντίστοιχο του βαβυλωνιακού ίΐιΐιηαηα 32 ) και του φόρου υποτέλειας. Στη δική μας συνάφεια αρκεί να 24. Βλ. για παράδειγμα υι-κιιηάεη <1εΓ 18. ϋγη35ΐίε IV, 70, 512, 931, , 1094, Βλ. για παράδειγμα νειτουηεγ 1956, και αλλά και \ναε1ΐ5πΐ3ηη 1987, 32, 35, 49, Ο \ν3οηδηΐ2ηη δεν καταπιάνεται στη μονογραφία του με το χαρακτήρα αυτών των προσφορών, τις οποίες σε άλλα σημεία χαρακτηρίζει ως δώρα, ό.π Ε. Β1εί1)εΓ, ΟοιηπκχΗΐγ ΕχοΗ3π ε ίη ιηε Αηηαΐδ οί Πιαίπιοδε III, Πιε Ιουιτιαΐ οί ιηε 5οοίε(γ ίογ ιηε 5ΐϋάγ οί Εβνρώη ΑηΙίςυίιίεδ XI, 1981, Ε. Β1είοεΓ, ΤΤιε Κίη 'δ Ρπνν ΡιίΓδε Ουπη ιηε Νε\ν Κίη (1οπι: αη Εχίπιίηαΐίοη οί ΙΝ\ν, ΙουιτιαΙ οί ιηε Απκγκβπ Κεδεβτοη ΟεηΐεΓ ίη Ε 8γρ[ XXI, 1984, Κ. Μϋ1ΙεΓ-\νο11επτΐ3ηη, Βεπιει ωηί>εη ζυ άεη 8θ εη3ηη!εη Τπ&υΐεη, Οοιιίη εγ ΜίδζεΙΙεη 66, 1983, ].}. 'Βηκδεη, Κεο,ιιίδίΙίοηδ ίΐόΐη υρρεγ Ε γρ(ίαη Τεπιρίεδ, 3Έ.Α 77,1991, ίίνεγίηί 1990, 260 κ.ε. 30. Μ. ΚόιτιεΓ, ΟοΙΙεδ- αηίΐ ΡιίεδΙεΓηειτδοηβίι ίη Α γρΐεη 3Πΐ Εηάε άεδ Νευεη Κείοηεδ. Είη Γε1ί ίοη8 ε5εηίεηΐ1ίοηε5 ΡΗΕηοπιεη ιιηά δείηε δοζίαΐεη Οηιηάΐ3ί>εη, Α γρ(εη υηά Αΐΐεδ ΤεδΟτηεηΙ 21 (\νίεδ03άεη 1994) Την πραγματική σημασία της λέξης ίη\ν είχε ήδη επισημάνει και η 5ιγ0ιπ, 6λ. I. 5ϋ 0πι, ΑδρεεΙδ οί Μίηοαη Ροτείβη ΚεΙ»ΐίοηδ. Ι-ΙΙ, σε Η3 - Μ3πηϊΙοδ 1984, 193: "... ιηε Ιηίη δ \νηίεη 3τε 03ΐτίεά". 32. Για τη λέξη και την ετυμολογία της 6λ. Ζ3(Χ3 ηίηί 1973,

8 498 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Η' ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΠΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ τονιστεί ότι στις επιγραφές των πομπών με ξένους λαούς δεν υπήρχε αλλοίωση της ιστορικής πραγματικότητας, αλλά μόνο μία σκόπιμη ασάφεια, καθώς τα δώρα ανεξάρτητων και υποτελών λαών χαρακτηρίζονταν απλά ως προσφορές. Ακόμα και στις περιπτώσεις όπου ανεξάρτητοι και υποτελείς λαοί εμφανίζονταν ταυτόχρονα σε μια σκηνή να προσφέρουν δώρα στον Αιγύπτιο βασιλιά δεν γινόταν καμιά εικονογραφική ή επιγραφική διάκριση μεταξύ τους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τάφος του Ρεχμιρέ όπου οι ανεξάρτητοι Αιγαίοι και κάτοικοι του Πουντ απαντούν μαζί με τους υποτελείς Νούβιους και Συροπαλαιστίνιους 33. Γι' αυτό το φανερό προπαγανδιστικό τόνο που παρουσίαζε το Φαραώ ως ηγέτη των τεσσάρων σημείων του ορίζοντα δεν ευθυνόταν ωστόσο πρωταρχικά ο καλλιτέχνης ή ο εντολοδόχος του / κάτοχος του τάφου. Η προπαγάνδα παρείσφρυε στην εικόνα ως τμήμα της ιστορικής πραγματικότητας, καθώς ήταν το ίδιο το αιγυπτιακό τελετουργικό τυπικό που κατά τη διάρκεια ταυτόχρονης προσφοράς δώρων από διάφορες εθνότητες δεν έκανε διάκριση μεταξύ ελεύθερων και κατακτημένων λαών. Η πρόθεση αυτή της αιγυπτιακής πλευράς που διαφαίνεται μέσα απ' τις εικόνες και επιγραφές της 18ης Δυν. φαίνεται πως βρίσκει μια επιβεβαίωση σε ένα γράμμα του βαβυλώνιου ηγεμόνα Κ3ά3χιη&η-Εη1ί1 στον Αμένοφι Γ' 34. Ο βαβυλώνιος βασιλιάς παραπονείται ότι κατά τη διάρκεια μιας επίσημης τελετής (ίσως παρέλασης) στη φαραωνική αυλή, οι Αιγύπτιοι παρουσίασαν τα άρματά του όχι ξεχωριστά, αλλά ανάμεσα σε αυτά των υποτελών διοικητών των συροπαλαιστινιακών πόλεων. Ενώ τα δώρα των υποτελών Νούβιων και Συροπαλαστίνιων μπορούσε ο Αιγύπτιος βασιλιάς να τα εξαναγκάσει 35, τα δώρα των ανεξάρτητων λαών ήταν οικειοθελείς προσφορές που απαιτούσαν, σύμφωνα με το εθιμοτυπικό ανταλλαγής διπλωματικών δώρων, πάντα ανταπόδοση από αντικείμενα ίσης αξίας. Τη δυνατότητα προπαγανδιστικής εκμετάλλευσης των τελευταίων προσφορών αντλούσε ο Φαραώ απ' το γεγο- 33. \ν 3ςΗ5ΐπ3ηη πίν. XI Μογϊπ 1992, Ε Α 1: Το νόημα αυτών των ελλιπώς σωζόμενων γραμμών δεν μπορεί να αποκρυπτογραφηθεί εύκολα. Η ερμηνεία που δίνεται εδώ βασίζεται στη νέα μεταφραστική απόδοση του Μογηπ. 35. Βλ. για παράδειγμα ό.π. ΕΑ 99: 10-20, όπου ο Φαραώ απαιτεί από έναν υποτελή ηγεμόνα την κόρη του (προφανώς για το βασιλικό χαρέμι) μαζί με συνοδευτικά δώρα.

9 Α. ΠΑΝΑΠΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΙΓΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ 499 νός ότι η ανταπόδοση αυτή λάμβανε χώρα όχι ταυτόχρονα, αλλά -όπως επιβεβαιώνεται απ' τη βασιλική αλληλογραφία του αρχείου της Αμάρνα- πάντα σε ένα μεταγενέστερο χρονικό σημείο, με μια αντίστοιχη αιγυπτιακή πρεσβεία στην αυλή του ηγεμόνα της ξένης χώρας. Ο αιγύπτιος βασιλιάς εμφανιζόταν λοιπόν στο αιγυπτιακό έδαφος πάντα ως αποδέκτης προσφορών, ποτέ όμως ο ίδιος ως δωρητής, κάτι που εκμεταλλευόταν κατάλληλα για να τονίσει στους υπηκόους του την πολιτική του παντοδυναμία. Αυτό που οι επισκέπτες του τάφου του Ρεχμιρέ αλλά και των άλλων τάφων με ανάλογες σκηνές δεν έβλεπαν, ήταν το ότι η πρεσβεία των Αιγαίων απεσταλμένων δημιουργούσε σύμφωνα με τη διπλωματική εθιμοτυπία της εποχής την ηθική και πολιτική υποχρέωση στο Φαραώ, να ανταποδώσει αυτά τα δώρα με μία αιγυπτιακή πρεσβεία με εξίσου πολύτιμες προσφορές στο κέντρο εξουσίας του αιγαιακού κόσμου. Για τη συμπλήρωση του ιστορικού ψηφιδωτού δεν μένει τέλος παρά να προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε ακριβέστερα το χαρακτήρα αυτών των δώρων. Η διαδεδομένη θέση ότι οι πομπές των ξένων απεσταλμένων με προσφορές αποδίδουν στην ουσία εμπορικές ανταλλαγές που διεκπεραιώνονταν με τη μορφή διπλωματικών δώρων 36 δεν προσφέρει μία ικανοποιητική ερμηνεία, καθώς συγχέει σε ένα, δύο διαφορετικά φαινόμενα. Η διπλωματία των δώρων εξυπηρετούσε πρωταρχικά μιά πολιτική και όχι οικονομική αναγκαιότητα. Τα διπλωματικά δώρα ήταν απαραίτητα για τη δημιουργία, σύσφιξη και διατήρηση καλών σχέσεων μεταξύ δύο κρατών και απλώς ευνοούσαν τη σύναψη εμπορικών επαφών, χωρίς όμως να είναι δυνατόν να την υποκαταστήσουν καλύπτοντας οικονομικές ανάγκες. Το ακκαδικό αρχείο της Αμάρνα και τα 'Χρονικά' του Τούθμωση Γ μαρτυρούν ομόφωνα ότι αυτά τα δώρα αποτελούνταν κυρίως από αντικείμενα με αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα ή σπάνιες πρώτες ύλες που προσφέρονταν κατά κανόνα σε περιορισμένες ποσότητες 37, μία ένδειξη του ότι εδώ δεν είχε σημασία το ίδιο το 36. Στ. Αλεξίου, Ζητήματα του προϊστορικού βίου. Κρητομυκηναϊκόν εμπόριον, ΑΕ (III) 137,139 I. Κίΐϊαη. Οΐ)εΓΐε ϋη εη ζιιγπ χρμιιίγοηζεζείΐιίεηεη 5εΗίίΐδννΓ3<;1< νοη Πΐιι Βαπιη (Κα$). ΙίΛΐ'βυςΙι άε» ΚοΓηίίοΚ-ΟεπηαηίϋοΗεη Ζεη1τ<ι1πΐϋ5ευιη5 Μϊίηζ 40, 1993, Για χαρακτηριστικά παραδείγματα από τα 'Χρονικά' του Τούθμωση Γ' βλ. ΠιΊωικΙεη ιΐετ 18. ϋγη35πε IV, Για ανάλογα παραδείγματα από το αρχείο της Αμάρνα βλ. Μογβπ 1992, ΕΑ 16: ΕΑ , ΕΑ 41: Μόνο με αφορμή κάποιο δυναστικό γάμο ανταλλάσονταν μεγάλες ποσότητες πολύτιμων αντικειμένων με-

10 500 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Η' ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ αντικείμενο αλλά το συμβολικό του περιεχόμενο 38. Αν στη βασιλική αλληλογραφία της Αμάρνα διαφαίνεται κυρίως απ' την πλευρά της Ασσυρίας και Βαβυλωνίας μία οικονομική/κερδοσκοπική πρόθεση στην προσπάθεια ανταλλαγής δώρων με το Φαραώ 39, αυτή δεν είναι αρκετή για το χαρακτηρισμό της εν λόγω δραστηριότητας ως εμπορικής. Αντίθετα πρέπει να ερμηνευτεί ως βαθμιαία διάβρωση του συστήματος αξιών της διπλωματίας των δώρων, κάτι που προφανώς ενισχύεται και απ' την μαρτυρούμενη απροθυμία του Φαραώ να ικανοποιεί, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, τις απαιτήσεις των ξένων ηγεμόνων 40. Ανακεφαλαιώνοντας λοιπόν έχουμε να σημειώσουμε τα εξής: α) Το εικονογραφικό θέμα των πομπών ξένων λαών με προσφορές γίνεται δημοφιλές στην περίοδο του αιγυπτιακού επεκτατισμού, όταν ο Φαραώ προβάλλει όχι μόνο συμβολικά αλλά και στην πραγματικότητα ως ηγέτης των τεσσάρων σημείων του ορίζοντα. Οι σκηνές αυτές ωστόσο δεν γεννιώνται άμεσα ως προϊόν της κρατικής προπαγάνδας, αλλά περνούν μέσα από ένα διαφορετικό ιδεολογικό κανάλι, εξυπηρετώντας πρώτιστα τις ανάγκες αυτοπροβολής των Αιγυπτίων ευγενών. Με αυτή την προϋπόθεση εικόνες και επιγραφές διατηρούν και δεν αλλοιώνουν την ιστορική πραγματικότητα. β) Με αυτές τις σκηνές αποδίδονται επίσημες εκδηλώσεις στα αιγυπτιακά ανάκτορα κατά τις οποίες ανεξάρτητες και υποτελείς εθνότητες προσέφεραν σε προσκύνηση δώρα στον Αιγύπτιο βασιλιά. Εύκολα πρόταξύ των δύο πλευρών, βλ. ό.π. ΕΑ 13 υποσημ. 1, ΕΑ 14, ΕΑ 22, ΕΑ 25. Σε μια τέτοια περίπτωση (προφανώς οτο ΕΑ 14: 46) αναφέρεται και ο ννήττεπ όταν υποστηρίζει πως σε μία μόνο αποστολή δώρων του Αιγυπτίου βασιλιά προς τον Βαβυλώνιο ομόλογο του περιλαμβάνονταν τουλάχιστον 1007 λίθινα αγγεία (ή ίσως και περισσότερες χιλιάδες), βλ. Ρ.Μ. Μ'Ηΐτεη, Α ΜετοΗοη! 0»$δ ίη Βτοηζε Α ε Οεΐε? Τηε Ενίάεηεε οί Ε γρ(ίαη διοηε νε5εδ γγοιτι (Ηε ΟίΙγ οί Κηοχδοδ, σε Οαίε 1991, Ζ3003 ηίηί 1973, Ο. Ζ3εε3 ηίηί, Οη ΟίΛ Εχ1ΐ3η ε ίη Ιηε Οία ΒβονΙοπίΒη Ρεποα, σε Ο. 03τηιΙ)α - Μ. Ι,ίνεΓϊηί - Ο. Ζαεε3 ηίηί (εάδ.), $ΐιιάί Οπεηΐίΐίδΐίεί ίη Κίεοταο όί Ργβποο Ρίηιοτε (Ρ 3νί ) 198 κ.ε., 204, 220 κ.ε. 39. Σε αρκετά γράμματα οι ηγεμόνες της Βαβυλωνίας, Ασσυρίας, και σε μία περίπτωση των Μιτάννι ζητούν απ' τον Αιγύπτιο βασιλιά χρυσό για τη χρηματοδότηση έργων στη χώρα τους, ΜθΓ3η 1992, ΕΑ4: ΕΑ 7: ΕΑ 9; 6-18 ΕΑ 11: ΕΑ 16: 13-18" ΕΑ 19: 43-48, ΕΑ 29: , Συχνά οι ξένοι ηγεμόνες διαμαρτύρονται στο Φαραώ γιατί ο τελευταίος τους έστειλε μικρότερες από τις απαιτούμενες ποσότητες ή ακόμη και νοθευμένο χρυσό, βλ. ό.π. ΕΑ 3: 13-22, ΕΑ 7: 49-72, ΕΑ 10:

11 Δ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΙΓΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ 501 βαλε ο Φαραώ ως αδιαφιλονίκητος ηγέτης του κόσμου μπροστά στους υπηκόους του, καθώς -σύμφωνα με τα καθιερωμένα πλαίσια της διπλωματίας των δώρων- όφειλε να ανταποδώσει τις προσφορές των ανεξάρτητων λαών όχι αμέσως αλλά σε μία μεταγενέστερη χρονική στιγμή. Οι σκηνές Κεφτιού ή Αιγαίων απεσταλμένων μαρτυρούν πάνω απ' όλα -με σχετική πιστότητα- την ύπαρξη μιας διπλωματικής σχέσης ισοτιμίας μεταξύ Αιγαίου και Αιγύπτου που στηριζόταν κατά τη συνήθη πρακτική στην ανταλλαγή πολύτιμων δώρων σε επίπεδο βασιλέων. Όσο καιρό θα αγνοούμε τα ίχνη της βασιλικής αλληλογραφίας των Φαραώ με τους Αιγαίους ηγεμόνες η ιστορική σημασία αυτών των σκηνών θα συναγωνίζεται την πολύχρωμη αισθητική τους δύναμη.

ές ά ς ές ά ς ί ύ ό ί ό ς ές ά ς ός ός ύ ή ς ός ό ς ό ς ή ί ό ς ό ς ύ ί ς ώ ώ ΐ ός ό ς ής ά ά ί ά ό ύ ί ά έ ί ς ύς ής ής ί ί ς ή ά ός ά ς ί ς έ ς ό ς

ές ά ς ές ά ς ί ύ ό ί ό ς ές ά ς ός ός ύ ή ς ός ό ς ό ς ή ί ό ς ό ς ύ ί ς ώ ώ ΐ ός ό ς ής ά ά ί ά ό ύ ί ά έ ί ς ύς ής ής ί ί ς ή ά ός ά ς ί ς έ ς ό ς ίςύςής ής ίίςή άός ά ς ί ς ί έςάς έςάς ί ύό ά έςάς ός όή ίί ς ός ά ς ί ςίώώί ός ά ς ί ςίώώί ί ίός έςάςέςάς ύί ςώ ώΐ ό ό ς ί ής ά έςάς άίό ήίός ός ά ς ί ςίώώί ός ός ύή ς ί ς ής έ ί ά ίάό ςί ς ύ όά ύύ ός

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M2 Κίνηση σε μία διάσταση

Κεφάλαιο M2 Κίνηση σε μία διάσταση ά ίίά ή άίώςςάςύς άςέύήάί ςήίίά ύί ίόςώςίήςήςές Εισαγωγή ίίς ή άέίίό ή άήςςύόάάς ά άήίόςύς Εισαγωγή έί ήέί ίίέάώήέώέ έάάόές Εισαγωγή έ έόςώςίί ίέά έίάς ύίςήός ήςέ ςέή ίήό ύςί άέςό ίίή ίάέςό ήύίί έήύ ίέ

Διαβάστε περισσότερα

Κ Α Ν Ο Ν Ι Σ Μ Ο Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Ω Ν

Κ Α Ν Ο Ν Ι Σ Μ Ο Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Ω Ν Κ Α Ν Ο Ν Ι Σ Μ Ο Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Ω Ν Ψ η φ ί σ τ η κ ε α π ό τ η Γ ε ν ι κ ή Σ υ ν έ λ ε υ σ η τ ω ν Μ ε λ ώ ν τ ο υ Σ Ε Π Ε τ η ν 24 η Μ α ΐ ο υ 2003 Δ ι ά τ α ξ η Ύ λ η ς 1. Π

Διαβάστε περισσότερα

Θ+!& ;/7!127# 7 % :!+9. + %#56 /+.!/;65+! 3# 76. +!+ % 2&/ :2!,Γ 0 :9#+ #2:.2 #+Ι 7#+.&/ #2:.2 / /&7 + < & /!! Ω 6. Α./& /&7 + 622#. 6!

Θ+!& ;/7!127# 7 % :!+9. + %#56 /+.!/;65+! 3# 76. +!+ % 2&/ :2!,Γ 0 :9#+ #2:.2 #+Ι 7#+.&/ #2:.2 / /&7 + < & /!! Ω 6. Α./& /&7 + 622#. 6! ! # %!! #!#%& ()! +,.! + /!#012!!# )3 # #4 +!#567 8%+#%/!,917#,.! + 9: %# ;:/%&. + # 9/ = 2>3/!#012!!# )3 #? +.:;/7/&7 + Α./&Β# 7. +;# 2/># 7 ΧΧ67< %#+ΧΧ #+.#17/+/ #

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Μανδαμαδιώτης (απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών) Πώς χειρίστηκε ο Ηρόδοτος τις ξένες γλώσσες που αντιμετώπισε;

Μανόλης Μανδαμαδιώτης (απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών) Πώς χειρίστηκε ο Ηρόδοτος τις ξένες γλώσσες που αντιμετώπισε; Μανόλης Μανδαμαδιώτης (απόφοιτος Κλασικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών) Πώς χειρίστηκε ο Ηρόδοτος τις ξένες γλώσσες που αντιμετώπισε; Ε μ π ο ρ ι κ έ ς Σ χ έ σ ε ι ς Από τη δεύτερη χιλιετία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Υ ΠΟΥ ΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑ Ι ΕΙΑ Σ & ΘΡΗΣ Κ/Τ Ω ΕΝΙΑ ΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤ ΙΚΟΣ Τ ΟΜ ΕΑ Σ Σ ΠΟΥ Ω Ν ΕΠΙΜ ΟΡΦΩ Σ ΗΣ ΚΑ Ι ΚΑ ΙΝΟΤ ΟΜ ΙΩ Ν /ΝΣ Η Σ ΠΟΥ Ω Τ µ ή µ α Α Α. Πα π α δ ρ έ ο υ 37

Διαβάστε περισσότερα

έ ς ά ς ύ ό ώ ί ές ά ς ές ώ ά ΐ ς ό ό ς ά ς ί ς ύς ής ής ί ί ς ή ά ό άς ί ς ί ς ές ά ς ώ ί ό ή ό ί ί ς ί ό ί ς ά ώ ά ή ά ά ά ύ έ ς ό ς ό ό ή ί ς ό ή

έ ς ά ς ύ ό ώ ί ές ά ς ές ώ ά ΐ ς ό ό ς ά ς ί ς ύς ής ής ί ί ς ή ά ό άς ί ς ί ς ές ά ς ώ ί ό ή ό ί ί ς ί ό ί ς ά ώ ά ή ά ά ά ύ έ ς ό ς ό ό ή ί ς ό ή ίς ύς ής ής ίίς ή ά ός ά ς ί ς ίςέςάς ώ ί έςάς ώ ί ύ ό ά ές ά ς ό ς όή ίί ς ός ά ς ί ς ί ώ ώ ί ός ά ς ί ς ί ώ ώ ί ί ί ς έςάς ές ώ ί ς ά ώ ά ώ ά ή ός ά ς ί ς ί ώ ώ ί ά ΐ ς ό ί ς ές ές έ ς ά ά ά ύ ός ά ς

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Ιστορία της Λογιστικής Ιστορία της Λογιστικής Γιατί θα

Διαβάστε περισσότερα

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 108 Ιστορίας και Εθνολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1990 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1991-1992. Δέχεται κατ' έτος 200 περίπου φοιτητές. Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΘΡΖΚΔΤΜΑΣΧΝ, ΠΟΛΗΣΗΜΟΤ ΚΑΗ ΑΘΛΖΣΗΜΟΤ Η.Σ.Τ.Δ. «ΓΗΟΦΑΝΣΟ» Αή Δί Ζίο Γήο Μί Μά Ηί Αύ Δέ Λό Σ Πώ Λό Α, Β, Γ Γύ Σόο 7ο (Σ, Τ, Φ, Υ, Φ,Φ Χ, Πά) Δέ Λό Α, Β, Γ Γύ Σ Πώ Λό Σόο 7ο (Σ, Τ,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ

Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ (Πίν. 52-54) Ή Ζώμινθος είναι μία μικρή πεδινή έκταση πού ορίζεται από χαμηλούς σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Σεπτέμβριος 2011 1 Εισαγωγή του νέου Προγράμματος Σπουδών της Ιστορίας Με βάση τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΓΕΙΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Με ποιο τρόπο μπορούμε να σχεδιάσουμε έναν τρισδιάστατο χώρο ή αντικείμενο, πάνω σ ένα χαρτί δύο διαστάσεων?

1.1. ΓΕΙΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Με ποιο τρόπο μπορούμε να σχεδιάσουμε έναν τρισδιάστατο χώρο ή αντικείμενο, πάνω σ ένα χαρτί δύο διαστάσεων? ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ - Εξεταστέα ύλη Β εξαμήνου 2011 1.1. ΓΕΙΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Με ποιο τρόπο μπορούμε να σχεδιάσουμε έναν τρισδιάστατο χώρο ή αντικείμενο, πάνω σ ένα χαρτί δύο διαστάσεων? Τρεις μέθοδοι προβολών

Διαβάστε περισσότερα

ί ς ά έ ύ ί ί ς έ έ ά ί έ ί ί ύς έ ά ί ά ί έ έ ί ί ς έ ί ς ό ά ά ί ς ί ς ς ά έ ά ό ά ς έ ά έ ό ά ς ίς ί ύς ύς ό ό ώ ς ς ώ ς ύ ή ύ ς ύ ς

ί ς ά έ ύ ί ί ς έ έ ά ί έ ί ί ύς έ ά ί ά ί έ έ ί ί ς έ ί ς ό ά ά ί ς ί ς ς ά έ ά ό ά ς έ ά έ ό ά ς ίς ί ύς ύς ό ό ώ ς ς ώ ς ύ ή ύ ς ύ ς ίςάέ ή ίςίώάόύ όόίίό Μπάιρον Κέιτι όάάίςίςςάέ άόάςέάέόάς ίςίύςύςόό ώςςώςύήύς ύς έςήςήίόί ήςίόάύ ίίήάί άάίόίέ ύςώςάέόςόςί έςήώάίόά ύίίςέέάί έίίύςέάί άίέέίίςέ ίς 1 2012 Byron Katie International, Inc. ύόςώς

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment)

Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment) Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment) της έσποινας Γιαννακοπούλου Ένα ευαίσθητο κεφάλαιο, που φαίνεται ότι δεν έχει κατανοηθεί πλήρως από τους ασκούντες την Ωριαία, είναι οι προειδοποιητικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιστορία της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα 3 5 Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη 3 5 Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ά ς ά ς ώ ς ί ς ά ς ί ς ής ύ ή ς ί ί

ά ς ά ς ώ ς ί ς ά ς ί ς ής ύ ή ς ί ί ίςέςέςές άςάςώς ίς άςίς ήςύής ί ί άήύέςίί ύίίςόά ίά ίό έ ί ύίςίήό ύ ώήύ ήάί ί ήί ός ώςάώί όώύύςώςή άςύς ί όόόάί έό έώςίςάς έςάςέςίςές όςάί ςάςίςίςώ ός ς ής ίς ά ί όςάά Άς ίς ήάέ άςύήί ί ί ύ ή ίάς όήός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΏΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Άρθρο 1 Ονομασία, έδρα, νομική υπόσταση, στόχος της Εταιρίας 1) Ιδρύεται επιστημονικό σωματείο με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙKΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Δημοτικό Σχολείο Λουτρού Σχολ.Έτος 2003-2004 Ίτσκου Αναστασία Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΓΙΝΑ Μια φορά κι έναν καιρό, 2300 χρόνια πριν και λίγα ακόμη, αρχίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου xna Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΘΕΣΗΣ Δελτίο διαμονής πολίτη τρίτης χώρας που είναι σύζυγος πολίτη χώρας μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Χειριστές:

Διαβάστε περισσότερα

9. Τοπογραφική σχεδίαση

9. Τοπογραφική σχεδίαση 9. Τοπογραφική σχεδίαση 9.1 Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό εξετάζει τις παραμέτρους, μεθόδους και τεχνικές της τοπογραφικής σχεδίασης. Η προσέγγιση του κεφαλαίου γίνεται τόσο για την περίπτωση της συμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Εισαγωγή στην Αρχειονομία 1 ο Μάθημα Μια πρώτη ματιά... Κοινωνία της Πληροφορίας Η Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται ως η εποχή της πληροφορίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Φορολογική αντιμετώπιση, για σκοπούς Φ.Π.Α., των δραστηριοτήτων του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων

Θέμα: Φορολογική αντιμετώπιση, για σκοπούς Φ.Π.Α., των δραστηριοτήτων του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ 14 η Δ/ΝΣΗ ΦΠΑ ΤΜΗΜΑ Β «Παροχή Υπηρεσιών & Ειδικά Καθεστώτα»

Διαβάστε περισσότερα

Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ.

Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ. απο το λιθο στα μεταλλα -- η εποχη του χαλκου Κεφάλαιο 2 Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ. Την Εποχή του Χαλκού η πιο σημαντική πρώτη ύλη ήταν ο χαλκός. Σιγά σιγά ο χαλκός πήρε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για εκπαιδευτικούς

Οδηγός για εκπαιδευτικούς Πάµε να εξερευνήσουµε την Ευρώπη! - φυλλάδιο και εκπαιδευτικό διαδικτυακό παιχνίδι για παιδιά ηλικίας 9-12 ετών Οδηγός για εκπαιδευτικούς I. ΣΤΟΧΟΙ Καλλιέργεια του ενδιαφέροντος των παιδιών ηλικίας 9-12

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥΣ

ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥΣ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥΣ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΒΑΒΥΛΩΝΙΩΝ Οι Βαβυλώνιοι ζούσαν στη Μεσοποταµία,περιοχή µεταξύ των ποταµών Τίγρη και Ευφράτη.Η Μεσοποταµία ήταν κέντρο πολιτισµού των Σουµέριων,Ακκάδιων,Ασσύριων,Αραµαίων

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ)

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤHΓΙΚΗ ΣΤΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική Ομάδων-Επικοινωνία

Δυναμική Ομάδων-Επικοινωνία ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3α Δυναμική Ομάδων-Επικοινωνία 3.3. Δυναμική Ομάδων-Βασικές έννοιες Η ομάδα είναι όρος που

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Τευχος τριτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Άσκηση Οι γραφείς του ανακτόρου της Πύλου Κάθε χρόνο τέτοια εποχή στο ανάκτορο της Πύλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013 Αριθμ. Πρ.: 1750 2013-14 Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

2. (1) Στο νόμο αυτό, εκτός εάν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια -

2. (1) Στο νόμο αυτό, εκτός εάν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια - ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΝΟΜΟΣ ΚΥΡΩΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΙΜΙΑΣ ΤΙΤΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών...

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών... ΜΕΡΟΣ 1 1. Γεωλογείν περί Σεισμών....................................3 1.1. Σεισμοί και Γεωλογία....................................................3 1.2. Γιατί μελετάμε τους σεισμούς...........................................

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΝΑΥΤΕΣ Β. Μενούτης, Β. Παυλόπουλος, Λ. Τζέμος, Χ. Δημητρακόπουλος, Χ. Γεωργόπουλος, Σ. Λαρεντζάκης Γραφείο Προληπτικής Ψυχικής Υγιεινής Πολεμικού Ναυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές μουσειοσκευές

Εκπαιδευτικές μουσειοσκευές Μουσείο Σχολείο Εκπαιδευτικές μουσειοσκευές Με τον όρο εκπαιδευτική μουσειοσκευή ονομάζουμε μια «βαλίτσα» που περιέχει ένα σύνολο από ποικίλα υλικά, τα οποία έχουν επιλεχθεί, σχεδιαστεί και κατασκευαστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Αποστολή προσχεδίων υπουργικών αποφάσεων σχετικών με όρους χρήσης Γεωγραφικών Ενδείξεων αλκοολούχων ποτών»

ΘΕΜΑ : «Αποστολή προσχεδίων υπουργικών αποφάσεων σχετικών με όρους χρήσης Γεωγραφικών Ενδείξεων αλκοολούχων ποτών» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΚΟΟΛΗΣ, ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΩΝ ΠΟΤΩΝ, ΟΙΝΟΥ & ΖΥΘΟΥ ΤΜΗΜΑ B Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

1. Λούης Χατζηθωμάς- στάλθηκε πρόσκληση αλλά ενημέρωσε ότι θα απουσιάζει λόγω ασθενείας

1. Λούης Χατζηθωμάς- στάλθηκε πρόσκληση αλλά ενημέρωσε ότι θα απουσιάζει λόγω ασθενείας Σελίδα: 1 από σελίδες: 5 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΩΝ Πρακτικά Συνεδριάσεων του Συμβουλίου Εγγραφής 4 η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ της 20 ης Σεπτεμβρίου 2013 Παρόντες: 1. Κυριάκος Πλατρίτης 2. Κυριάκος Ελπιδώρου 3. Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη με Εμπειρία ELVIAL»: Αναδιοργάνωση παραγωγής

«Ανάπτυξη με Εμπειρία ELVIAL»: Αναδιοργάνωση παραγωγής Των: Τάνια Τζίκα, Ηλία Πετρίδη και Βασιλική Αδαμίδου «Ανάπτυξη με Εμπειρία ELVIAL»: Αναδιοργάνωση παραγωγής Το περιοδικό μας κατ αποκλειστικότητα δημοσιεύει αποσπάσματα από το εγχειρίδιο «Ανάπτυξη με εμπειρία

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΠΑΝΗΓΥΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΙΚΑΡΙΑΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΠΑΝΗΓΥΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΙΚΑΡΙΑΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΠΑΝΗΓΥΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΙΚΑΡΙΑΣ Το αντικείμενο της δικής μου εισήγησης θα είναι σχετικό με αυτό που ρωτούν όλοι μετά από κάθε πανηγύρι. «πώς πήγε το πανηγύρι;» είχε κόσμο;», τελείωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ TΡΙΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΧΩΡΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό

Δηθνλνγξαθεκέλν Λεμηθό Σν Πξώην κνπ Λεμηθό ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΧΝ, ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΚΑΙ ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ Ι.Σ.Τ.Δ. «ΓΙΟΦΑΝΣΟ» Αή Δί Ηίο Γήο Μί Μά Ιί Αύ Δέ Λό Σ Πώ Λό Α, Β, Γ Γύ Σόο 1ο (Α, Β,) Δέ Λό Α, Β, Γ Γύ Σ Πώ Λό Σόο 1ο (Α, Β,) ΤΓΓΡΑΦΔΙ Αή Δί,

Διαβάστε περισσότερα

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Το πρόβλημα της επιλογής των μέσων διαφήμισης (??) το αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι διαφημιστικές εταιρείες στην προσπάθειά τους ν' αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ στο Megaron Plus Το βράδυ της Τετάρτης 13 Μαΐου 2015 η αίθουσα «Δημήτρη Μητρόπουλου», με 450 καθίσματα, του Μegaron Plus του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών ήταν κάτι παραπάνω από

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης»

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου για τα Προνόµια και τις Ασυλίες του Κέντρου Επιβολής Νόµου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» Προς τη Βουλή των Ελλήνων Το εν θέµατι Πρωτόκολλο υπογράφηκε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 168 / 182 Χρωματισμοι Γραφημα των Χρωματισμο ς Κορυφω

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

2 Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Υ Ν Ε Λ Ε Υ Σ Η Τ Ω Ν Μ Ε Λ Ω Ν Τ Ο Υ Σ Ε Π Ε, 2 8 Μ Α Ϊ Ο Υ 2 0 1 5

2 Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Υ Ν Ε Λ Ε Υ Σ Η Τ Ω Ν Μ Ε Λ Ω Ν Τ Ο Υ Σ Ε Π Ε, 2 8 Μ Α Ϊ Ο Υ 2 0 1 5 3 Μ ή ν υ μ α Π ρ ό ε δ ρ ο υ Δ ι ο ι κ η τ ι κ ο ύ Σ υ μ β ο υ λ ί ο υ 4 Μ ή ν υ μ α Γ ε ν ι κ ο ύ Δ ι ε υ θ υ ν τ ή 5 Ό ρ α μ α κ α ι Σ τ ρ α τ η γ ι κ ή 6 Ε κ π ρ ο σ ώ π η σ η κ α ι Σ υ ν ε ρ γ α σ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4430, 21.2.2014 Ν. 18(Ι)/2014 18(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ: L. 280, 26.10.2010,

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

83(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΑΓΩΝ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

83(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΑΓΩΝ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4342, 29.6.2012 Ν. 83(Ι)/2012 83(Ι)/2012 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΞΕΝΑΓΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ. Γενικές αρχές και έννοιες

ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ. Γενικές αρχές και έννοιες ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΑ Γενικές αρχές και έννοιες Στο σύστημα προβολής κατά Monge δεν μας δίνεται η δυνατότητα ν αντιληφθούμε άμεσα τα αντικείμενα του χώρου, παρά μόνο αφού συνδυάσουμε τις δύο προβολές του αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν ΑΡ. ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ 11/2015

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Ω Ν ΑΡ. ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ 11/2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ (ΕΚΤ) ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Επιχειρηματική αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014 Δημήτρης Μπίρμπας ΠΠΛ Αγίων Αναργύρων Σοφία Παππά ΠΠΛ Ζάννειο Πειραιά Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα