ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ, ΣΛΑΒΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ Ταξιάρχης Χρήστου ελής Επιβλέπων Καθηγητής: ηµήτριος Κυρκιλής, Αναπληρωτής Καθηγητής, Τµήµατος Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστηµίου Μακεδονίας Μέλη Τριµελούς: Παντελής Παντελίδης, Καθηγητής, Τµήµατος Οικονοµικής Επιστήµης, Πανεπιστηµίου Πειραιώς Χάρρυ Παπαπανάγος, Καθηγητής, Τµήµατος Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστηµίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη, 2010

2 Στην Άννα και στο κοινό µας ταξίδι

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Με το τέλος της διδακτορικής µου διατριβής θα επιθυµούσα να εκφράσω τις ευχαριστίες µου σε όλους όσους συνέβαλλαν στην προσπάθεια αυτή. Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλω στον Επιβλέποντα Καθηγητή µου, κ. ηµήτριο Κυρκιλή, για τη σηµαντική βοήθειά του και την αµέριστη συµπαράστασή του, που χωρίς αυτά θα ήταν αδύνατη η ολοκλήρωση του πονήµατος. Η επιστηµονική του κατάρτιση υπήρξε για µένα έµπνευση, καθ όλη τη διάρκεια της συνεργασίας µας, ενώ η ηθική του συµπαράσταση υπήρξε καθοριστική. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους Καθηγητές κ. Παντελή Παντελίδη και κ. Χάρρυ Παπαπανάγο, µέλη της Τριµελούς Επιτροπής µου, για τη βοήθεια και τις συµβουλές που µου παρείχαν καθ όλη τη διάρκεια της έρευνας. Θα ήθελα ακόµα να ευχαριστήσω τους Καθηγητές κ. Κωνσταντίνο Βελέντζα, Σωτήρη Καρκαλάκο και Κωνσταντίνο Ζαφειρόπουλο για τις συµβουλές τους.

4 «Το να πολεµάς και να νικάς σε όλες τις µάχες δεν είναι η ύψιστη τελειότητα, η ύψιστη τελειότητα συνίσταται στην εξουδετέρωση της εχθρικής αντίστασης χωρίς µάχη.» Sun Tzu-The Art of War ( 孙 子 兵 法 ).

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίζονται από µία ραγδαία αύξηση των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων, που είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της σύγχρονης παγκοσµιοποιηµένης οικονοµίας. Μεταξύ των αναπτυσσοµένων χωρών, τη µερίδα του λέοντος στις Άµεσες Ξένες Επενδύσεις κατέχει η Κίνα, η οποία παίζει ένα δυναµικό ρόλο στο παγκόσµιο πολιτικοοικονοµικό γίγνεσθαι. Στην παρούσα διατριβή µελετήθηκαν οι Άµεσες Ξένες Επενδύσεις στην Κίνα. Για τις ανάγκες της διατριβής πραγµατοποιήθηκε εκτενής βιβλιογραφική επισκόπηση και παράλληλα συλλέχθηκαν δευτερογενή στατιστικά στοιχεία που συνέβαλαν στην εµπειρική µελέτη. Προκειµένου δε να επιτευχθεί ο στόχος, δηµιουργήθηκε οικονοµετρικό µοντέλο, χρονολογικών σειρών, σε λογαριθµική µορφή για τα έτη Επιπλέον πραγµατοποιήθηκε ανάλυση κατά συστάδες µε στόχο τη διερεύνηση της ύπαρξης οµαδοποιήσεων µεταξύ των επαρχιών της Κίνας, µε κριτήριο την εισροή Άµεσων Ξένων Επενδύσεων σε αυτές. Η εργασία έθεσε στόχους και κατέληξε σε συµπεράσµατα, που δίνουν απαντήσεις σε αυτούς.

6 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ... iii ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ... iii ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ... iv ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... iv ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπόβαθρο Ερευνητικό Πρόβληµα Σπουδαιότητα Έρευνας οµή της Εργασίας Συµπέρασµα...6 ΜΕΡΟΣ Α: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΚΙΝΑ: Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ Η Κίνα Αλλάζει τον Κόσµο Ιστορική Οικονοµική Αναδροµή Πρώτη Περίοδος (Αρχαία Κίνα 1368µ.Χ.) εύτερη Περίοδος ( µ.Χ.) Τρίτη Περίοδος ( µ.Χ.) Τέταρτη Περίοδος ( µ.Χ.) Πέµπτη Περίοδος ( µ.Χ.) Έκτη Περίοδος (1978µ.Χ. έως σήµερα) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ Έννοιες Ορισµοί Ιστορική Αναδροµή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΑΞΕ Κριτήρια Επέκτασης της ιεθνούς Επιχείρησης Πολυεθνικές Επιχειρήσεις και Άµεσες Ξένες Επενδύσεις Η Οικονοµική Θεωρία των Αµέσων Ξένων Επενδύσεων Το Παραδοσιακό Νεοκλασικό Υπόδειγµα Η Θεωρία του «Κύκλου του Προϊόντος» (R. Vernon) Η Μακροοικονοµική Προσέγγιση των Kojima Ozawa Το Εκλεκτικό Παράδειγµα του J. Dunning Η θεωρία Follow the Leader του F. Knickerbocker Η θεωρία του ιεθνούς Εµπορίου Η θεωρία Investment Development Path ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΚΟΣΤΗ ΚΑΙ ΟΦΕΛΗ ΤΩΝ ΑΞΕ Γενικά Επίδραση στη Μεταφορά Πόρων i

7 5.3. Επίδραση στην Οικονοµική Ανάπτυξη Επίδραση στο Ισοζύγιο Πληρωµών Επίδραση στην Αγορά Εργασίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ Ιστορική Αναδροµή των Εισροών ΑΞΕ στην Κίνα Η ανάπτυξη των ΑΞΕ στην Κίνα Γεωγραφική κατανοµή των ΑΞΕ στην Κίνα Κατανοµή των ΑΞΕ βάση τοµέων παραγωγής Συµπεράσµατα ΜΕΡΟΣ Β: ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8. ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΟ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ Εισαγωγή Ερµηνευτικές Μεταβλητές Εµπειρική Εκτίµηση και Αποτελέσµατα Αποτελέσµατα της Εκτίµησης Συζήτηση των Αποτελεσµάτων Συµπεράσµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9. ΟΜΑ ΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΑΞΕ Εισαγωγή Ανάλυση κατά Συστάδες (Cluster Analysis) Μεθοδολογία Cluster Analysis Αποτελέσµατα Cluster Analysis Ανάλυση ιακύµανσης προς Ένα Παράγοντα (ANOVA) Μεθοδολογία ANOVA Αποτελέσµατα ANOVA Συµπεράσµατα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Παράρτηµα Α: ενδρόγραµµα Παράρτηµα B: Agglomeration Schedule Παράρτηµα Γ: Cluster Membership Παράρτηµα : One-Way Anova ii

8 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 6.1. Ροή ΑΞΕ στην Κίνα Πίνακας 6.2. Περιγραφικά Στοιχεία ΑΞΕ Πίνακας 6.3. Γεωγραφική κατανοµή ΑΞΕ στην Κίνα, Ανατολικές Επαρχίες, , (100εκ. USD) Πίνακας 6.4. Γεωγραφική κατανοµή ΑΞΕ στην Κίνα, υτικές Επαρχίες, , (100εκ. USD) Πίνακας 6.5. Γεωγραφική κατανοµή ΑΞΕ στην Κίνα, Κεντρικές Επαρχίες, , (100εκ. USD) Πίνακας 6.6. Γεωγραφική κατανοµή ΑΞΕ στην Κίνα κατά περιοχή, , (100εκ. USD) Πίνακας 6.7. Μέσος Όρος ΑΞΕ Περιοχών Κίνας, , (100εκ. USD) 92 Πίνακας 6.8. Κατανοµή ΑΞΕ ανά τοµέα παραγωγής Πίνακας 8.1. Συνοπτικά Στατιστικά Στοιχεία ειγµατικής Περιόδου Πίνακας 8.2. Εκτιµήσεις των Παραγόντων Εισροών ΑΞΕ στην Κίνα, Πίνακας 9.1. Συσχετίσεις Πίνακας 9.2. Cluster Analysis Πίνακας 9.3. Συντελεστής Wilks Lamda Πίνακας 9.4. Μέσος Όρος Τιµών ΑΞΕ 100 εκ. USD Πίνακας 9.5. Μέσος Όρος Εξαγωγών USD Πίνακας 9.6. Μέσος Όρος Εισαγωγών USD Πίνακας 9.7. Μέσος Όρος Μέσου Ονοµαστικού Μισθού USD Πίνακας 9.8. Μέσος Όρος Κατανάλωσης 100εκ. USD Πίνακας 9.9. Μέσος Όρος GRP 100εκ. USD ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ιάγραµµα 4.1. Ο κύκλος ζωής του προϊόντος ιάγραµµα 4.2. Investment Development Path ιάγραµµα 6.1. Ετήσια εισροή ΑΞΕ στην Κίνα ιάγραµµα 6.2. Συνολική Γεωγραφική Κατανοµή ΑΞΕ στην Κίνα, , (100εκ. USD) ιάγραµµα 6.3. Μέσος Όρος ΑΞΕ υτικών Περιοχών Κίνας, , (100εκ. USD) ιάγραµµα 6.4. Μέσος Όρος ΑΞΕ Κεντρικών Περιοχών Κίνας, , (100εκ. USD) ιάγραµµα 6.5. Μέσος Όρος ΑΞΕ Ανατολικών Περιοχών Κίνας, , (100εκ. USD) iii

9 ιάγραµµα 6.6. Κατανοµή ΑΞΕ ανά τοµέα παραγωγής, ιάγραµµα 8.1. Τάση Ετήσιων Ροών ΑΞΕ στην Κίνα, ιάγραµµα 8.2: Άνοιγµα οικονοµίας της Κίνας, ιάγραµµα 8.3. Ετήσια κατά κεφαλήν κατανάλωση, ιάγραµµα 8.4. Ετήσιος µέσος ονοµαστικός µισθός, ιάγραµµα 8.5. Ετήσια ακαθάριστη δηµιουργία κεφαλαίου ιάγραµµα 9.1. Συντελεστής Wilks Lamda ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Εικόνα 2.1. Ο χάρτης της Κίνας...9 Εικόνα 2.2. Ο δρόµος του µεταξιού ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΞΕ ΑΕΠ ΑΟΖ ΝΤ ΠΕ ΠΟΕ IDP Άµεσες Ξένες Επενδύσεις Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν Ανοιχτές Οικονοµικές Ζώνες ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο Πολυεθνικές Επιχειρήσεις Παγκόσµιος Οργανισµός Εµπορίου Investment Development Path iv

10 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ στην Κίνα». Το θέµα της διδακτορικής διατριβής είναι «Άµεσες Ξένες Επενδύσεις Η παρούσα διατριβή πραγµατεύεται: i. Τη σχέση των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ, Foreign Direct Investment - FDI) (εξαρτηµένη µεταβλητή) στην Κίνα µε το άνοιγµα της οικονοµίας, την ετήσια κατά κεφαλήν κατανάλωση, την ετήσια ακαθάριστη δηµιουργία κεφαλαίου, τον ετήσιο µέσο µισθό (ανεξάρτητες µεταβλητές) και δύο ψευδοµεταβλητές που προσεγγίζουν: - την ένταξη της Κίνας στον Παγκόσµιο Οργανισµό Εµπορίου (ΠΟΕ), στις 11 εκεµβρίου τη µεταβολή που σηµειώθηκε το 1991 µε την αποσαφήνιση του νοµικού περιβάλλοντος των ΑΞΕ και τη µείωση της αυστηρότητας τόσο των κυβερνητικών ελέγχων όσο και της κρατικής παρέµβασης (ανεξάρτητες µεταβλητές). ii. Την οµαδοποίηση των επαρχιών της Κίνας, µε κριτήριο τις ΑΞΕ σε αυτές. Στο κεφάλαιο της Εισαγωγής θα αναλυθούν το θεωρητικό υπόβαθρο, ο σκοπός και οι στόχοι της έρευνας, η σπουδαιότητά της σε ακαδηµαϊκό και πρακτικό επίπεδο και τέλος θα περιγραφεί η δοµή της εργασίας ΤΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Τα τελευταία τριάντα και πλέον χρόνια η Κίνα κατάφερε να γίνει το επίκεντρο των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων. Με το οξύµωρο, για µας τους δυτικούς, σχήµα, η κοµµουνιστική Κίνα καταδεικνύεται ως µια από τις κύριες ατµοµηχανές του παγκόσµιου καπιταλιστικού συστήµατος. 1

11 Συγκεκριµένα, το 1978 η Κινεζική Κυβέρνηση έθεσε ως πρωταρχικό κοινωνικό στόχο να ενισχύσει την καινοτοµία και την δηµιουργικότητα. Ο στόχος αυτός κάλυπτε µε σαφήνεια την ιδέα της δηµιουργίας και διαχείρισης της γνώσης και προκειµένου να πραγµατοποιηθεί θα έπρεπε να στηριχθεί στο τρίπτυχο 1 : (1) ανεξάρτητη δηµιουργία και διαχείριση γνώσης (2) αγορά προηγµένης τεχνογνωσίας και τεχνολογίας µέσω διεθνούς µεταφοράς τεχνολογίας και (3) διάχυση γνώσης µέσω των ΑΞΕ στην Κίνα. Στην πραγµατικότητα, το τρίτο κανάλι προσελκύει µεγάλο µέρος της προσοχής στην Κίνα, λαµβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η ροή των ΑΞΕ στην Κίνα έχει αυξηθεί ταχέως από τα $109εκ. το 1979, φθάνοντας τα $ εκ. το Στις τρεις και πλέον δεκαετίες που ακολούθησαν τις οικονοµικές µεταρρυθµίσεις του 1978, η Κίνα έγινε η µεγαλύτερη χώρα-αποδέκτης Άµεσων Ξένων Επενδύσεων µεταξύ των αναπτυσσόµενων χωρών. Η προσέλκυση Άµεσων Ξένων Επενδύσεων είναι ένα σηµαντικό συστατικό της κρατικής πολιτικής για την οικονοµική µετάβαση της Κίνας σε ένα σύστηµα ελεύθερης αγοράς. Μέσω αυτής της µεταρρύθµισης οι Ανατολικές, Κεντρικές και υτικές περιοχές της Κίνας σηµείωσαν αξιοπρόσεκτη αν και ανισοµερή οικονοµική ανάπτυξη και πρόοδο παρά τις µεταξύ τους αντιθέσεις ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σκοπός της διατριβής είναι η µελέτη και ανάλυση των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων στην Κίνα. 1 Qi, J. & Li, H. (2008). Spillover effect of FDI on China s knowledge creation. Chinese Management Studies. 2 (2):

12 Η παρούσα έρευνα στοχεύει: Να µελετήσει το θεωρητικό υπόβαθρο στο οποίο στηρίζονται οι ΑΞΕ. Να ερευνήσει θεωρητικά τα στοιχεία εκείνα που συµβάλουν στην προσέλκυση των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων στην Κίνα. Να µελετήσει οικονοµετρικά τη συµπεριφορά συγκεκριµένων µεταβλητών που επεξηγούν την προσέλκυση των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων στην Κίνα. Να οµαδοποιήσει τις γεωγραφικές περιοχές µε βάσει τον όγκο των ΑΞΕ που δέχονται. Να µελετήσει στατιστικά, στη νέα προκύπτουσα οµαδοποίηση, τις διαθέσιµες βασικές µεταβλητές του οικονοµετρικού υποδείγµατος, στο επίπεδο των επαρχιών της Κίνας. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων χρησιµοποιούνται: 1. εκτενής βιβλιογραφική αναφορά, 2. εργαλεία της οικονοµετρικής µεθοδολογίας και συγκεκριµένα η µέθοδος ανάλυσης χρονολογικών σειρών για την περίοδο , έτσι ώστε να ελεγχθούν εµπειρικά οι προσδιοριστικοί παράγοντες που επιλέγονται ως µεταβλητές για την διερεύνηση των λόγων εισροής ΑΞΕ στην Κίνα και 3. ανάλυση σε οµάδες (cluster analysis) µε κριτήριο τις ΑΞΕ στις επαρχίες της Κίνας ΣΠΟΥ ΑΙΟΤΗΤΑ ΈΡΕΥΝΑΣ Γεγονός είναι ότι η οικονοµία της Κίνας αποτελεί σηµαντικό παράγοντα για την παγκόσµια οικονοµία, καθιστώντας την κέντρο έρευνας και µελέτης. Αφορµή για τη συγγραφή της παρούσας διατριβής υπήρξε αφενός το τεράστιο προσωπικό µου ενδιαφέρον για την Κίνα, και αφετέρου η πρόκληση 3

13 διείσδυσης στη σύγχρονη παγκοσµιοποιηµένη πραγµατικότητα. Εργαλείο αυτής της διείσδυσης είναι οι Άµεσες Ξένες Επενδύσεις. Έτσι, η επιλογή του θέµατος της παρούσας διατριβής στηρίχθηκε στο µεγάλο ακαδηµαϊκό και πρακτικό ενδιαφέρον για τις ΑΞΕ στην Κίνα, οι οποίες αποτελούν εργαλείο της παγκόσµιας οικονοµικής ανάπτυξης και επηρεάζουν, έµµεσα και άµεσα, όλες τις οικονοµίες. Στον ελλαδικό χώρο, για το θέµα των ΑΞΕ στην Κίνα, δεν έχουν γίνει έρευνες που να αναλύουν διεξοδικά το φαινόµενο αυτό. Η σπουδαιότητας της παρούσας έρευνας στηρίζεται στην επιλογή και το συνδυασµό των µεταβλητών για τη διερεύνηση των ΑΞΕ στην Κίνα καθώς επίσης και στην οµαδοποίηση των επαρχιών της Κίνας µε κριτήριο τις ΑΞΕ ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η εργασία χωρίζεται σε δύο τµήµατα: τη θεωρητική προσέγγιση (βιβλιογραφική επισκόπηση) και την εµπειρική ανάλυση. Η πρώτη διερευνά τις γνωστικές περιοχές της εργασίας (θεωρίες κ.λπ.). Σε αυτήν στηρίζεται η θεωρητική ανάλυση και από αυτήν εξάγονται διάφορες απόψεις οι οποίες κατοχυρώνονται µε την πρακτική έρευνα. Αναλυτικότερα, η εργασία αποτελείται από 10 κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο, την εισαγωγή, παρουσιάζεται το θεωρητικό υπόβαθρο της εργασίας, οι στόχοι και ο σκοπός ενώ περιγράφεται και η δοµή της εργασίας. Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να αποκτήσει ο αναγνώστης µία πρώτη επαφή µε το θέµα και µε τα προσδοκώµενα εξαγόµενα συµπεράσµατα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, πραγµατοποιείται µία σύντοµη ιστορική οικονοµική αναδροµή της Κίνας, από τους αρχαίους χρόνους έως σήµερα, 4

14 προκειµένου, διερευνώντας το παρελθόν να κατανοήσουµε καλύτερα τη σηµερινή πραγµατικότητα. Στο τρίτο κεφάλαιο, µε τίτλο οι Άµεσες Ξένες Επενδύσεις, παρουσιάζονται οι έννοιες και οι ορισµοί αυτών καθώς και η ιστορική αναδροµή τους. Στο τέταρτο κεφάλαιο αναλύεται διεξοδικά η θεωρία πάνω στην οποία στηρίζονται οι Άµεσες Ξένες Επενδύσεις. Περιλαµβάνει τα κριτήρια επέκτασης των διεθνών επιχειρήσεων, τη σχέση που διέπει τις πολυεθνικές επιχειρήσεις µε τις ΑΞΕ, την οικονοµική θεωρία των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων και τέλος τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα αυτών. ΑΞΕ. Στο πέµπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα κόστη και τα οφέλη από τις Στο έκτο κεφάλαιο περιλαµβάνεται η ιστορική αναδροµή των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων στην Κίνα, περιγράφεται η ανάπτυξή τους, η γεωγραφική κατανοµή τους καθώς και η κατανοµή τους µε βάση τους τοµείς παραγωγής. Στο έβδοµο κεφάλαιο παρουσιάζεται η µεθοδολογία της έρευνας. Στο όγδοο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι ερµηνευτικές µεταβλητές του οικονοµετρικού υποδείγµατος, η εµπειρική εκτίµηση και τα αποτελέσµατα. Στο ένατο κεφάλαιο αναλύεται η µεθοδολογία της ανάλυσης κατά συστάδες (cluster analysis) για τις επαρχίες της Κίνας, µε κριτήριο τις Άµεσες Ξένες Επενδύσεις καθώς και η σχέση βασικών µεταβλητών του οικονοµετρικού υποδείγµατος, οι οποίες αναφέρονται όχι στο σύνολο της χώρας αλλά στις επαρχίες. Στο δέκατο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα συµπεράσµατα της έρευνας και αναλύονται σε σχέση µε τους στόχους της διατριβής. Ο κύριος σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήµατα που 5

15 τέθηκαν κατά την έναρξη της έρευνας, στο πρώτο κεφάλαιο. Επίσης παραθέτονται προτάσεις για περαιτέρω έρευνα. Τέλος ακολουθούν οι βιβλιογραφικές αναφορές και τα παραρτήµατα µε την παράθεση πινάκων και διαγραµµάτων ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Στο πρώτο κεφάλαιο της διατριβής, έγινε µία πρώτη προσέγγιση στην ανάλυση και κατανόηση του θέµατος των Άµεσων Ξένων Επενδύσεων στην Κίνα. Σκοπός ήταν να καθοριστούν τα πλαίσια κατανόησης και διερεύνησης του θέµατος, να παρουσιαστεί το θεωρητικό του υπόβαθρο και να οριστούν οι βασικές έννοιες που θα αποτελέσουν το αντικείµενο της παρούσας διατριβής. Επιπλέον καθορίστηκε ο σκοπός και οι στόχοι της έρευνας και υπογραµµίστηκε η σπουδαιότητά της. Επίσης παρουσιάστηκε η δοµή της εργασίας. 6

16 ΜΕΡΟΣ Α: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΚΙΝΑ: Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ 2.1. Η ΚΙΝΑ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ Στην Κίνα, η σκέψη, τόσο η επιστηµονική όσο και η κοινή, έχει µια αντίληψη του χώρου και του χρόνου που δεν είναι ξεκάθαρα εµπειρική είναι απρόσωπη και διακρίνεται από εντυπώσεις διάρκειας και έκτασης οι οποίες συνθέτουν την ατοµική εµπειρία. Για τους Κινέζους, ο χώρος και ο χρόνος δεν είναι ουδέτεροι τόποι που γεµίζουν µε αφηρηµένες έννοιες 2. Ο Σοφός, ( 圣 人, Shengren), ως έννοια και όρος, εµφανίζεται σε όλα τα αρχαία κείµενα της κινεζικής γραµµατείας, προσδιορίζοντας τον άνθρωπο που κατέχει την ιδεατή σοφία και αντίληψη. Το 100µ.Χ. περίπου, γράφτηκε το πρώτο κινεζικό ετυµολογικό λεξικό, που συνδέει τη σοφία µε την ικανότητα «διείσδυσης» ή «κατανόησης» 3. Το όνοµά της, Κίνα, δεν είναι κινεζική λέξη. Ο όρος προέρχεται, µάλλον, από το όνοµα του πρώτου αυτοκράτορα, του Τσιν Σι Χουανγκ-τι, που το 212 π.χ., ενοποίησε την Κίνα. Πριν από τριάντα περίπου χρόνια ανακαλύφθηκε ο πήλινος στρατός του εν λόγω αυτοκράτορα που φυλάει τον τάφο του στο Σιάν. Οι Κινέζοι, για τουλάχιστον 25 αιώνες, περιγράφουν τη χώρα τους µε δύο ιδεογράµµατα: 中 国 (Zhongguo), ένα διώνυµο που µεταφράστηκε το 18 ο αιώνα ως «Αυτοκρατορία του Κέντρου». Βέβαια η σηµασιολογική πραγµατικότητα είναι διαφορετική: ο πρώτος χαρακτήρας σηµαίνει: κέντρο, τέλειο, κινεζικό και ο δεύτερος: χώρα, αυτοκρατορία. Έτσι, τα δύο ιδεογράµµατα µαζί δεν αναφέρονται ούτε σε πολιτικό σύστηµα ούτε σε «ενδιάµεσο», αλλά σε µία χώρα που η ίδια αυτοπροσδιορίζεται, υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται στο κέντρο του κόσµου. Γεγονός είναι ότι 2 Γκρανέ, Μ. (1992). Η Κινεζική Σκέψη. Εκδόσεις Γνώση, σελ Shankman, S. & Durrant, S. (2002). Η Σειρήνα και ο Σοφός-Γνώση και Σοφία στην Αρχαία Ελλάδα και Κίνα. Εκδόσεις Κονιδάρη, σελ.41. 7

18 πολλοί πολιτισµοί θεώρησαν ότι είναι το τέλειο κέντρο του σύµπαντος, αλλά µόνο ο κινεζικός έγραψε κάτι τέτοιο στην ίδια την ονοµασία του 4. Από τότε που η Κίνα άρχισε να οδεύει στο δρόµο του καπιταλισµού, οι απόψεις που εκφράζονται, σχετικά µε τις προοπτικές της, καλύπτουν, µεταφορικά και κυριολεκτικά, κάθε φάσµα. Σήµερα, η Κίνα αποτελεί ένα µίγµα ευφορίας, φόβου, θαυµασµού και κυνισµού. Τα συναισθήµατα αυτά συνοδεύονται από τεράστια κύµατα κεφαλαίου, στρατηγικά σχέδια µικρών και µεγάλων επιχειρήσεων αλλά και από σοβαρούς πολιτικούς υπολογισµούς, σε διάφορες χώρες, και κέντρα λήψης αποφάσεων, ανά τον κόσµο. Όσες κυβερνήσεις επιχειρούν να προστατεύσουν τους µικρούς εξειδικευµένους κλάδους τους έρχονται αντιµέτωπες µε την Κίνα, µια χώρα εφοδιασµένη µε πανίσχυρα διαπραγµατευτικά όπλα. Γεγονός είναι ότι, παγκόσµια, οι περισσότερες χώρες αντιµετωπίζουν, πλέον, την ανάπτυξη της Κίνας ως σηµαντικό µοχλό της δικής τους οικονοµικής µεγέθυνσης. Άλλωστε καθηµερινά είναι εµφανές από τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης, σε όλο τον κόσµο, η προσπάθεια που γίνεται για να παραµείνει η Κίνα ευτυχισµένη ως πελάτης, αποδοτική ως προµηθευτής και όσο πιο µακριά γίνεται ως ανταγωνιστής 5. Αν η οικονοµία της Κίνας εξακολουθήσει να αναπτύσσεται µε τους ίδιους ετήσιους ρυθµούς και αν αποκτήσει τις δυνατότητες, που παρέχει η ξένη τεχνολογία, τότε η επιρροή της στο διεθνές οικονοµικό σύστηµα θα επισκιάσει εκείνη της Ιαπωνίας και µάλιστα την επιρροή που ασκούσε η Ιαπωνία στην πιο σηµαντική περίοδο, στις δεκαετίες του 1970 και Η Κίνα, έχοντας ευνοϊκές εγχώριες οικονοµίες κλίµακας και σχεδόν απεριόριστη φθηνή εργασία, µπορεί να γίνει µεγάλη εξαγωγική δύναµη, ικανή να επικρατήσει στις εγχώριες αγορές των οικονοµικών της ανταγωνιστών 6. 4 Javary, J.D. Cyrille & Wang Alain, (2006). Η Νέα Κίνα-Ο πλούτος είναι δόξα. Larousse-Εκδόσεις Κασταλία, σελ Fishman, C. T. (2006). ΚΙΝΑ Α.Ε.-Η πρόκληση της νέας υπερδύναµης για την Αµερική και τον Κόσµο. Εκδόσεις Κλειδάριθµος, σελ. 27. Ross, R. (1996). Enter the Dragon. Foreign Policy. 104, pp. 18 από Μουρδουκούτας, Π. & Arayma, Y. (2006). Η Στρατηγική Της Κίνας. Επιχειρηµατική Στρατηγική σε µια Ηµιπαγκοσµιοποιηµένη Οικονοµία. Εκδόσεις Σταµούλης, τόµος Β, σελ

19 «Αν ο 19 ος αιώνας ήταν για µας ο αιώνας της ταπείνωσης και ο 20 ος αυτός της παλινόρθωσης, ο 21 ος θα είναι αυτός της κυριαρχίας». Τα λόγια αυτά ακούγονται συχνά στο Πεκίνο από µη επίσηµα χείλη, εκφράζοντας µε σαφήνεια µια απλή πραγµατικότητα: πρώτη οικονοµική δύναµη του πλανήτη µέχρι το 1820 περίπου, η Κίνα θέλει να ξανακερδίσει τη θέση που κάποτε της ανήκε και που αντιστοιχεί στο δηµογραφικό της βάρος αλλά και να πάρει εκδίκηση από την Ιστορία. Ανώφελο να ανησυχεί ή να χαίρεται κάποιος για αυτό: το µείζον οικονοµικό γεγονός του αιώνα, είναι πλέον γεγονός. «Όταν η Κίνα ξυπνήσει, ο κόσµος θα ριγήσει», έλεγε ο Ναπολέων. Ο γίγαντας σηκώθηκε, ένα σεισµογράφηµα του προαναγγελθέντος σεισµού επιβάλλεται (εικόνα 2.1.) 7. Εικόνα 2.1. Ο χάρτης της Κίνας 7 Izraelewicz, E. (2005). Όταν η Κίνα αλλάζει τον Κόσµο. Εκδόσεις Κασταλία, σελ

20 2.2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ Προκειµένου να γίνει κατανοητό αυτό που συµβαίνει σήµερα στη Κίνα, είναι αναγκαία η διερεύνηση του παρελθόντος της. Έτσι θα φανερωθεί πως αυτή η τεράστια σε έκταση και πληθυσµό χώρα µπορεί να προσελκύσει επιχειρήσεις από όλο τον κόσµο αλλά και ποια είναι τα σηµεία αυτά που παίζουν ρόλο στην στρατηγική της προσέγγιση. Η ιστορική οικονοµική ανάπτυξη της Κίνας, σε σχέση µε τον «έξω κόσµο», χωρίζεται σε έξι περιόδους 8 : πρώτη περίοδος (Αρχαία Κίνα µ.Χ.), δεύτερη περίοδος ( µ.Χ.), τρίτη περίοδος ( µ.Χ.), τέταρτη περίοδος ( µ.Χ.), πέµπτη περίοδος ( µ.Χ.) και έκτη περίοδος (1978 σήµερα) Πρώτη Περίοδος (Αρχαία Κίνα 1368µ.Χ.) Στην αρχή της Πρώτης Περιόδου, που χρονολογικά εκτείνεται από την Αρχαία Κίνα έως το 14 ο αιώνα, το εµπόριο της Κίνας µε τις δυτικές χώρες πραγµατοποιούταν σε όχι τόσο τακτική βάση στη συνέχεια όµως επεκτάθηκε. Κατά την διάρκεια της περιόδου αυτής, η Κίνα κυριάρχησε στην παγκόσµια οικονοµία 9. Αποτελώντας «έναν ισχυρό µαγνήτη για το εµπόριο» (a strong magnet for trade 10 ), καθώς οι ξένοι επιθυµούσαν έντονα να διενεργούν εµπορικές συναλλαγές µε την Κίνα, γενικά ήταν αδιάφορη στα οφέλη που απέρρεαν από τις οικονοµικές σχέσεις µε τους «βαρβάρους». Την περίοδο αυτή εδραιώνεται ο «δρόµος του µεταξιού» (Silk Road), που εκτεινόταν σε µία απόσταση 8000χλµ. (εικόνα 2.2.). Ο δρόµος του 8 Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p.8 9 Frank, A.G. (1998). ReORIENT: Global Economy in the Asian Age. Berkeley: University of California Press, p.5 10 Simkin, C. (1968). The Traditional Trade of Asia. Oxford University Press, London από Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p.8 10

21 µεταξιού συνέβαλε τόσο στην ανάπτυξη του εµπορίου στην απέραντη Ευρασία όσο και στην ανταλλαγή πολλών αγαθών από και προς την Κίνα. Μέσα από αυτόν, οι τεχνολογικές καινοτοµίες της Κίνας «έρρεαν στην Ευρώπη σε ένα συνεχές ρεύµα στους πρώτους δέκα τρεις αιώνες της Χριστιανικής Εποχής» 11. Εικόνα 2.2. Ο δρόµος του µεταξιού Πολιτιστικά, το Κοµφουκιανικό Κινεζικό κράτος είχε µία αντιεµπορική συµπεριφορά, 12 που ενώ στόχευε στην αυτάρκεια από την άλλη ήταν σε θέση να ανεχτεί και να απορροφήσει ξένες ιδέες 13. Από εµπορική άποψη «η κινεζική κυβέρνηση διαδραµάτισε ενεργό ρόλο στον έλεγχο του εµπορίου» 14 µε τους ξένους. Σχετικά νωρίς, από τη υναστεία των Han, η Κίνα ανέπτυξε το «σύστηµα φόρου υποτέλειας» 15, όπου σύµφωνα µε αυτό «οι βάρβαροι απεσταλµένοι θα έφερναν δώρα υποτέλειας, ως απόδειξη της υποτέλειας των 11 Needham, J. (1971). Science and civilization in China. Cambridge University Press, Cambridge από Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press. 12 Swanson, B. (1982). Eighth Voyage of Dragon: A history of China s quest for seapower. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, p Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p Swanson, B. (1982). Eighth Voyage of Dragon: A history of China s quest for seapower. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, p

22 εθνών τους στην Κίνα». Σε απάντηση «οι Κινέζοι θα παραχωρούσαν γενναιόδωρα προνόµια σ αυτούς» 16. Γεγονός βέβαια είναι ότι λόγω της συγκεκριµένης τακτικής που επεδείκνυαν οι Κινέζοι στις εµπορικές τους συναλλαγές µε τους ξένους, οδηγήθηκαν στην αύξηση του διεθνούς εµπορίου εύτερη Περίοδος ( µ.Χ.) Η εύτερη Περίοδος, που εκτείνεται χρονικά από το µ.Χ., χαρακτηρίζεται από σχετική πτώση της Κίνας και ανόδου της Ευρώπης. Αν και η Κίνα αποτελούσε το «κέντρο» της παγκόσµιας οικονοµίας πριν από το 10 ο αιώνα, η δύναµη αυτή πλέον απειλούταν, λόγω της ανάπτυξης της δυτικής ναυτικής δύναµης 18. Στις αρχές του 15 ου αιώνα, η Κίνα διατηρούσε µία προοδευτική στάση έναντι της εκµετάλλευσης της θάλασσας, που οδήγησε σε µία σειρά θαλάσσιων ταξιδιών στη θάλασσα της νότιας Κίνας και τον Ινδικό Ωκεανό. Στα έτη µεταξύ , εστάλησαν επτά διπλωµατικές αποστολές στις νότιες ασιατικές χώρες προκειµένου να προωθηθεί το εµπόριο. Η επιτυχία τους απέδειξε ότι «η Κίνα ήταν η ανώτατη ναυτική δύναµη παγκόσµια» 19. Εντούτοις, η θαλάσσια δύναµη της Κίνας, µετά από εκείνα τα ταξίδια, περιορίστηκε λόγω διάφορων εσωτερικών πολιτικών, στρατιωτικών, κοινωνικών και οικονοµικών παραγόντων Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p Swanson, B. (1982). Eighth Voyage of Dragon: A history of China s quest for seapower. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, p

23 Μέχρι τον Πρώτο Πόλεµο του Οπίου ( 鴉 片 戰 爭, Opium War, ), οι Κινέζοι περιόρισαν το ενδιαφέρον για το θαλάσσιο εµπόριο. Κατά την περίοδο αυτή η Κίνα γίνεται περισσότερο εσωστρεφής και αποµακρύνεται από τις εµπορικές συναλλαγές µε τους ξένους. Από την άλλη, οι ξένοι συνέχιζαν να προσελκύονται από το κέρδος του εµπορίου µε την Κίνα. Κατά την περίοδο αυτή, όλο και περισσότεροι ξένοι έµποροι (Πορτογάλοι το 1531, Ισπανοί το 1575, Ολλανδοί το 1604, Άγγλοι το 1637 και Ρώσοι το 1618) δηµιούργησαν επιχειρήσεις και αύξησαν την παρουσία τους στην Κίνα 21. Το 1800 η Κίνα αποτελούσε ένα από τα µεγαλύτερα κράτη της Ευρασίας. Οι Κινέζοι ακόµη και στην αυγή του 19 ου αιώνα πίστευαν ότι η αυτοκρατορία τους ήταν το κέντρο του κόσµου. Άλλωστε, ο 18 ος αιώνας ήταν αιώνας ειρήνης και ευηµερίας για την Κίνα των κατοίκων 22. Λίγοι συνειδητοποιούν ότι η Κίνα υπήρξε η µόνη πολιτική και οικονοµική υπερδύναµη για εκατοντάδες χρόνια. Ακόµη και το 1820 κατείχε το 30% του παγκόσµιου ΑΕΠ, περίπου το ποσοστό που σήµερα κατέχουν οι Η.Π.Α Τρίτη Περίοδος ( µ.Χ.) Η Τρίτη περίοδος, που εκτείνεται από το 1842 έως το 1911µ.Χ., αρχίζει µε το τέλος του Πολέµου του Οπίου. Οι Άγγλοι, προσπαθώντας να επιτύχουν τη διάλυση του κινεζικού κράτους, άρχισαν να εισάγουν και να διαδίδουν στους Κινέζους το όπιο. Όταν το 1840 οι Κινέζοι αντέδρασαν, άρχισε ο πόλεµος που έµεινε στην Ιστορία γνωστός σαν ο «Πόλεµος του 21 Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p Πανταβός,. (2007). Η Κίνα κλειστή στο ευρωπαϊκό εµπόριο. Περιοδικό Ιστορία. Εκδόσεις Πάπυρος. Τεύχος 469, σελ Maddison, A. (1995). Monitoring the World Economy: Organization for Economic Cooperation and Development. Paris από Sull, D. (2005). Made in China. Εκδόσεις Economia, σελ

24 Οπίου». Τελικά οι Κινέζοι νικήθηκαν και αναγκάστηκαν να δεχτούν το εµπόριο του οπίου, να παραχωρήσουν στην Αγγλία το Χονγκ Κονγκ ( 香 港 Hong Kong) και να επιτρέψουν στα αγγλικά εµπορικά πλοία να χρησιµοποιούν πέντε λιµάνια. Η Συνθήκη Nanjing επισφράγισε τις παραχωρήσεις αυτές που αντιπροσώπευαν την αρχή ενός νέου εµπορικού συστήµατος: το σύστηµα των «λιµένων συνθήκης» (treaty port), το οποίο αντικατέστησε το σύστηµα φόρου 24. Το 1844, οι ΗΠΑ και η Γαλλία πέτυχαν νέα προνόµια και παραχωρήσεις σε βάρος της Κίνας. Έτσι, µέσα σε λίγα χρόνια, η Κίνα είχε απολέσει πολλές κτήσεις και επαρχίες της από τους Ευρωπαίους ενώ παράλληλα η οικονοµική διείσδυσή τους γίνεται όλο και µεγαλύτερη µε αποτέλεσµα η οικονοµία της Κίνας να εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τις ευρωπαϊκές εµπορικές εταιρίες. Οι δυνάµεις της ύσης καταστρέψανε µε µεγάλη επιτυχία το επίσηµο κινεζικό εµπορικό σύστηµα, εξασφαλίζοντας αποκλειστικά δικαιώµατα σε διάφορες περιοχές της Κίνας. Από το 1842 έως το 1930, «δηµιουργήθηκαν τουλάχιστον 105 λιµένες, εκ των οποίων οι 73 υπό το καθεστώς των καινούργιων συµβάσεων, και µόνο 32 από την Κινεζική Κυβέρνηση». 25 Έτσι, η Κίνα διαιρέθηκε σε «σφαίρες επιρροής», ενώ οι συνθήκες αυτές δηµιούργησαν ξένες αποικίες στο Κινεζικό έδαφος 26. Κατά την περίοδο διάλυσης της υναστείας των Qing και αυτής που την ακολούθησε, πολλές ξένες δυνάµεις εποφθαλµιούσαν την Κίνα για αποικία. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε µια σειρά από εισβολές ξένων δυνάµεων από το 1840 και µέχρι την προσάρτηση της βόρειας Κίνας από τους Ιάπωνες κατά τον Σινο-Ιαπωνικό Πόλεµο ( ). Η πτώση της 24 Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p

25 υναστείας των Qing οδήγησε επίσης στον κατακερµατισµό της χώρας σε φεουδαρχικά κράτη, όπου οι τοπικοί πολέµαρχοι πολεµούσαν ο ένας τον άλλο για την εξασφάλιση γαιών και πόρων 27. Στο χάος που επικράτησε µετά την πτώση της υναστείας των Qing, δηµιουργήθηκαν δύο κύρια πολιτικά κόµµατα: το Kuomintang ( 中 國 國 民 黨, 中 国 国 民 党 ) το Εθνικιστικό Κόµµα το 1912 και το Κοµµουνιστικό Κόµµα της Κίνας ( 中 國 共 產 黨 ή 中 国 共 产 党 ) το 1921 που συνεργάστηκαν µέχρι το Τότε ο στρατηγός Chiang Kai-shek επικράτησε και «καθάρισε» τους Κοµµουνιστές. Έτσι άρχισε ένας Εµφύλιος Πόλεµος που κράτησε περισσότερο από είκοσι χρόνια, αν και οι δύο πλευρές συµµάχησαν για αρκετά χρόνια εναντίον των Ιαπώνων Τέταρτη Περίοδος ( µ.Χ.) Η Τέταρτη Περίοδος, που εκτείνεται χρονικά από το µ.Χ., ξεκινά το έτος που το ηµοκρατικό κράτος αντικατέστησε τον αυτοκράτορα. Κατά την περίοδο αυτή η Κίνα βρισκόταν σε µια χαοτική κατάσταση, χαρακτηριζόµενη από τον εµφύλιο και τον αντί-ιαπωνικό πόλεµο που συνδέθηκε µε το Β Παγκόσµιο Πόλεµο στον Ειρηνικό. Την περίοδο αυτή η θέση της Κίνας προς τους ξένους επενδυτές δεν ήταν ξεκάθαρη ενώ η δηµοκρατική κυβέρνηση στόχευε στην ενίσχυση της εθνικής οικονοµίας µε την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών 29. Το σύστηµα των «λιµένων συνθήκης» συνεχίστηκε και κατά τα πρώτα έτη αυτής της περιόδου αν και αργότερα εξασθένησε τόσο λόγω του κινεζικού εθνικισµού όσο και της ιαπωνικής επιθετικότητας αλλά και της 27 Sull, D. (2005). Made in China. Εκδόσεις Economia, σελ Sull, D. (2005). Made in China. Εκδόσεις Economia, σελ Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p

26 ανησυχίας των δυτικών δυνάµεων για τον πόλεµο στην Ευρώπη. 30 Η πλήρης λήξη του συστήµατος έγινε το 1943 από σινο-αµερικανικές και σινοβρετανικές συνθήκες, εκτός από την αποικία του Hong Kong 31. Το 1949, οι Κοµµουνιστές, ενισχύοντας την πλεονεκτική τους θέση στις αγροτικές περιοχές, νίκησαν τους Εθνικιστές. Την ίδια χρονιά, το Κοµµουνιστικό Κόµµα ίδρυσε την Λαϊκή ηµοκρατία της Κίνας ( 中 华 人 民 共 和 国 ) Πέµπτη Περίοδος ( µ.Χ.) Η Πέµπτη Περίοδος, που εκτείνεται χρονικά από το 1949 έως το 1977µ.Χ. ξεκινά µε την καθιέρωση µιας ενοποιηµένης Κίνας το Λόγω της κακής εµπειρίας που αποκόµισαν από τις σχέσεις τους µε τους ξένους αλλά και της ιδεολογικής τους απόστασης µε την κεφαλαιοκρατία, η Νέα Κίνα επιδίωξε την αναδηµιουργία της εθνικής οικονοµίας µε την κρατικοποίηση της βιοµηχανίας 33. Κατά τα πρώτα χρόνια της Λαϊκής ηµοκρατίας, ο κινεζικός λαός έζησε µια σειρά φυσικών και µη τραγωδιών. Οι κοµµουνιστές εφάρµοζαν χουοντόγκ (κινήσεις) οι οποίες έστρεφαν την κοινωνία εναντίον διαφόρων που κρίνονταν επικίνδυνοι για το γενικό καλό. Κάθε χρόνο εισάγονταν νέες κινήσεις που αντιµετώπιζαν διαφορετικούς στόχους, συχνά αντίθετους από 30 Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p Sull, D. (2005). Made in China. Εκδόσεις Economia, σελ Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p

27 προηγούµενους. Από τη µεριά του ο κόσµος προσπαθούσε να είναι «αόρατος», να µην ξεχωρίζει κατά κανένα τρόπο, φοβούµενος αντίποινα 34. Στην Κίνα καθιερώθηκε σοσιαλιστική προγραµµατισµένη οικονοµία που δηµιουργούσε φόβο στους δυτικούς επενδυτές, ενώ οι ξένοι εκδιώχθηκαν. Εν τω µεταξύ, οι Κινέζοι βοήθησαν τους Κορεάτες ενάντια στην επιθετικότητα των Η.Π.Α. ενώ ο Κορεατικός πόλεµος επιδείνωσε το πολιτικό κλίµα προς την Κίνα 35. Ως απάντηση, τον εκέµβριο του 1950, οι Η.Π.Α. πάγωσαν τα κινεζικά στοιχεία του ενεργητικού. Το µποϊκοτάρισµα αυτό, καθοδηγούµενο από τις Η.Π.Α., έδωσε το έναυσµα στην Κίνα να λάβει παρόµοια µέτρα ως προς τις ΑΞΕ, όχι µόνο της Αµερικής αλλά και της Μεγάλης Βρετανίας. Το 1952, οι Βρετανοί έµποροι εγκατέλειψαν την ηπειρωτική χώρα 36. Στη δεκαετία του 1950 και ενώ κατασχέθηκαν οι δυτικές και ιαπωνικές επιχειρήσεις, ο Mao Zedong ( 毛 泽 东 ή 毛 澤 東 ) άσκησε µια πολιτική (lean-toone-side) που αφορούσε στη διατήρηση ουσιαστικών οικονοµικών σχέσεων µε τη Σοβιετική Ένωση. Προκειµένου να εφαρµοστεί ο εκσυγχρονισµός της εθνικής οικονοµίας, και λόγω υστέρησης της Κίνας σε κεφάλαιο και τεχνογνωσία, ο Mao ζήτησε δάνεια και τεχνική βοήθεια από τη Σοβιετική Ένωση 37. Ως συνέπεια, συνολικά Σοβιετικοί εµπειρογνώµονες ενεπλάκησαν στο σοβιετικό πρόγραµµα ενίσχυσης µεταξύ Βέβαια, λόγω αυξανόµενων ιδεολογικών συγκρούσεων, η Κίνα τερµάτισε την πολιτική αυτή στο τέλος της δεκαετίας του 1950, οπότε όλοι οι σοβιετικοί 34 Νικολακόπουλος, Σ. (2005). Πώς να κάνετε µπίζνες µε την Κίνα. Εκδόσεις EURASIAN LINK. Υπό την αιγίδα του Ελληνοκινεζικού Εµπορικού & Βιοµηχανικού Επιµελητηρίου, σελ Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p Mah, F.H. (1971). The Foreign Trade of Mainland China. Aldine-Atherton, Chicago από Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p

28 εµπειρογνώµονες αποσύρθηκαν ξαφνικά, εγκαταλείποντας την Κίνα σε µία δύσκολη στιγµή 39. Το 1966, ο Mao εξαπέλυσε τους νέους Κόκκινους Φρουρούς, σε µια προσπάθεια ανάκτησης της απόλυτης κυριαρχίας στη χώρα η Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση άρχισε 40. Οι επικεφαλείς της Πολιτιστικής Επανάστασης διατήρησαν την εξουσία τους, µέχρι το θάνατο του Mao το 1976, αν και οι πλέον ακραίες πολιτικές ακολουθήθηκαν κατά την περίοδο 1966 και Έτσι, µια ολόκληρη γενιά από επαγγελµατίες και διανοούµενους δεν ήταν δυνατόν να ακολουθήσει την καριέρα που ήθελε ενώ, οι βασικές υπηρεσίες που προσφέρονται από το κράτος (υγειονοµική περίθαλψη, παιδεία, µεταφορά) ήταν σε άθλια κατάσταση. Παρά την οικονοµική και κοινωνική δυσπραγία της Κινεζικής κοινωνίας, η αναστάτωση που προκάλεσε η Πολιτιστική Επανάσταση οδήγησε σε αποκέντρωση της λήψης των οικονοµικών αποφάσεων. Οι managers των κρατικών επιχειρήσεων µπορούσαν να τις διευθύνουν εκτός του φάσµατος του συγκεντρωτικού σχεδιασµού. Έτσι, κατά τη δεκαετία του 1970, πολλές επιχειρήσεις στην ύπαιθρο, απελευθερωµένες από την προγραµµατισµένη οικονοµία, αναπτύχθηκαν µε γοργούς ρυθµούς 41. Όµως, οι κακουχίες της Πολιτιστικής Επανάστασης δηµιούργησαν και µια γενιά πιθανών πρωτοπόρων επιχειρηµατιών που συνηθισµένοι στη σκληρή δουλεία και τις ταλαιπωρίες, προτιµούσαν την πρακτικότητα από τη θεωρία και ήταν πρόθυµοι να εκµεταλλευτούν τις ευκαιρίες. Θα µπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι η Πολιτιστική Επανάσταση καλλιέργησε µια γενιά πρωτοπόρων επιχειρηµατιών που η καταπιεσµένη τους ενέργεια και ο δυναµισµός απελευθερώθηκαν κατά τη διάρκεια των οικονοµικών µεταρρυθµίσεων που ακολούθησαν Zhang K., Krug B. & Reinmoeller P. (2004). Historical Attitudes and Implications for path dependence: FDI development and Institutional changes in China. ERIM Report Series Research in Management, p Νικολακόπουλος, Σ. (2005). Πώς να κάνετε µπίζνες µε την Κίνα. Εκδόσεις EURASIAN LINK. Υπό την αιγίδα του Ελληνοκινεζικού Εµπορικού & Βιοµηχανικού Επιµελητηρίου, σελ Putterman, L. (1997). On the Past and Future of China s Township and Village Enterprises. World Development. 25 (10): από Sull, D. (2005). Made in China. Εκδόσεις Economia, σελ Sull, D. (2005). Made in China. Εκδόσεις Economia, σελ

29 Γεγονός βέβαια είναι ότι στην κινεζική σκέψη ουδέποτε δόθηκε σπουδαία σηµασία στην ατοµικότητα, όπως στη δυτική φιλοσοφία, και το µεµονωµένο άτοµο θεωρούταν ανέκαθεν ως µια επουσιώδης µονάδα. Έτσι, όταν οι κοµφουκιανιστές µιλούσαν για «άνθρωπο ένα µε τον ουρανό», εννοούσαν ουσιαστικά την ανθρωπότητα, δηλαδή τους ανθρώπους στο σύνολο τους. Το Mao δεν τον συγκινούσουν ιδιαίτερα οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, ενώ περιφρονούσε ενδεχόµενο πυρηνικό πόλεµο: «θα πηδιόµαστε όσο ποτέ άλλοτε και θα κάνουµε πολλά παιδιά» είχε πει στον Khrushchev. Για το Mao ο λαός ήταν ένας στατιστικός αριθµός και ο πόνος του δεν τον άγγιζε και δεν τον αφορούσε. Εξάλλου ποτέ δεν έκρυψε τον θαυµασµό του για τον Τσιν-σι-χούανγκ, τον πρώτο αυτοκράτορα στην ιστορία της Κίνας, που φηµιζόταν τόσο για τη βαναυσότητα του αλλά και για τα µεγάλα επιτεύγµατα του (πρώτη φορά ενοποίηση της Κίνας, ολοκλήρωση κατασκευής Σινικού Τείχους). Κάτω από αυτό το πρίσµα η συµπεριφορά του Mao δεν είναι πλέον ανεξήγητη, αλλά λογική 43. Μετά το θάνατό του Mao (1976) δηµιουργήθηκε ένας συνασπισµός ηγετών, που τους ένωνε η επιθυµία τους να αντιταχθούν στις Μαοϊστικές καταχρήσεις, τους χώριζαν όµως τα διαφορετικά τους πιστεύω, ως προς το δρόµο που έπρεπε πλέον να ακολουθήσει η χώρα. Μετά από τριετή αγώνα εξουσίας, ο Deng Xiaoping ( 邓 小 平 ή 鄧 小 平 ) αναδείχτηκε ο νέος υπέρτατος αρχηγός της Κίνας. Έφερε στη θέση του παλαιού οράµατος ένα νέο, που θα άλλαζε το πρόσωπο της χώρας. Το όραµα του Deng Xiaoping για το πώς θα έπρεπε να είναι τα πράγµατα, βασιζόταν στην πρακτική και στο πιστεύω ότι «πρέπει να αναζητούµε την αλήθεια στα γεγονότα» Γαβαλά-Γιού, Ο. (2006). Μάο Ζεντονγκ Εκδόσεις Τζέι & Τζέι Ελλάς, σελ Νικολακόπουλος, Σ. (2005). Πώς να κάνετε µπίζνες µε την Κίνα. Εκδόσεις EURASIAN LINK. Υπό την αιγίδα του Ελληνοκινεζικού Εµπορικού & Βιοµηχανικού Επιµελητηρίου, σελ

30 Έκτη Περίοδος (1978µ.Χ. έως σήµερα) Κατά την διάρκεια της Έκτης Περιόδου, που εκτείνεται χρονικά από το 1978 έως σήµερα, η κινεζική ηγεσία προσπάθησε να εκσυγχρονίσει την οικονοµία, αναζητώντας κεφάλαιο και εµπειρία. Το 1984, τόσο ο Deng Xiaoping όσο και ο Zhao Ziyang ( 赵 紫 阳 ή 趙 紫 陽 ) δήλωσαν ότι: «η πολιτική του ανοίγµατος στον έξω κόσµο είναι µία βασική πολιτική της Κίνας. Οποιεσδήποτε αλλαγές θα είναι µόνο προς τη λήψη µιας πιο χαλαρής θέσης», τονίζοντας την σταθερή δέσµευση της Κίνας για την πολιτική των ανοικτών θυρών 45. Μία από τις σπουδαιότερες µεταρρυθµίσεις αποτελούσε η δηµιουργία τριών Ειδικών Οικονοµικών Ζωνών στην επαρχία Guangdong (Shenzhen, Zhuhai και Shaotou) και µιας ακόµη στην επαρχία Fujian. Οι Ζώνες αυτές έφεραν ΑΞΕ στην Κίνα και τεχνολογία, µε την παροχή φορολογικών κινήτρων για κοινοπραξίες µεταξύ Κινεζικών εταιριών και πολυεθνικών, οι οποίες δηµιουργήθηκαν για την εξαγωγή αγαθών που θα έφερναν ξένο νόµισµα. Επρόκειτο για Ζώνες που έχαιραν ιδιαίτερες διακρίσεις στην κατάρτιση της εµπορικής πολιτικής τους αλλά και στους κανονισµούς φορολόγησης, στη χρήση της γης και στις διαδικασίες έγκρισης των επιχειρήσεων. Όλα δε τα παραπάνω δεν ενέπιπταν στις διαδικασίες του κεντρικού σχεδιασµού. Η επιτυχία των πρώτων αυτών πειραµάτων έκανε το Πεκίνο να δώσει και σε άλλες επαρχίες την άδεια να κάνουν το ίδιο. Έτσι, το 1984 προστέθηκαν άλλες δεκατέσσερις πόλεις. Από την άλλη, οι µεταρρυθµίσεις στα κρατικά πανεπιστήµια και τα ερευνητικά ιδρύµατα προώθησαν την εφαρµογή νέας τεχνολογίας 46. Οι υποστηριχτές της απότοµης µετάβασης θα µπορούσαν να δικαιολογήσουν την προφανή «επιτυχία» της σταδιακής κινέζικης διαδικασίας µετάβασης, ως αποτέλεσµα των «ειδικών» αρχικών συνθηκών που υπήρχαν στην Κίνα πριν τη µεταρρύθµιση. Οι ειδικές αυτές αρχικές συνθήκες 45 Brown, D. G. (1986). Partnership with China: Sino-Foreign Joint Ventures in Historical Perspective. Boulder and London: Westview Press, p Sull, D. (2005). Made in China. Εκδόσεις Economia, σελ

31 σχετίζονταν µε έναν αριθµό θετικών αποτελεσµάτων και περιλαµβάνουν την ανάπτυξη του ιδιωτικού τοµέα, το υψηλό ποσοστό αποταµιεύσεων, τα δοµικά χαρακτηριστικά της οικονοµίας, την κινέζικη διασπορά, τις σκόπιµες µαζικές καµπάνιες ενάντια στην γραφειοκρατία και τέλος, το γεγονός ότι η Κίνα δεν ήταν τόσο κεντρικά σχεδιασµένη όπως η Σοβιετική Ένωση και η Ανατολική Ευρώπη 47. Οι κινέζικες µεταρρυθµίσεις φαίνεται να προτείνουν ότι η οικονοµική µεταρρύθµιση θα έπρεπε να προηγείται της πολιτικής. Με άλλα λόγια προτείνουν ότι σε χώρες όπως η Κίνα, µε µεγάλο αριθµό πληθυσµού και άνιση ανάπτυξη, ο εκδηµοκρατισµός θα έπρεπε να είναι αποτέλεσµα οικονοµικής µεταρρύθµισης εξασφαλίζοντας, πρώτα την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάµεων και την αύξηση των εισοδηµάτων, ο λαός θα εκτιµήσει περισσότερο τις βελτιώσεις στις συνθήκες διαβίωσης του παρά τα δηµοκρατικά του δικαιώµατα. Τέλος πρέπει να υπογραµµιστεί ότι η εµφάνιση της ευρύτερης κινεζικής σφαίρας κοινής ευηµερίας διευκολύνθηκε σηµαντικά από ένα «δίκτυο µπαµπού» οικογενειακών και προσωπικών σχέσεων και από έναν κοινό πολιτισµό. Οι Κινέζοι της διασποράς επιδεικνύουν υψηλότερες ικανότητες από τους δυτικούς ή τους Ιάπωνες στο να συνεργάζονται µε την Κίνα. Στην Κίνα από την άλλη, η εµπιστοσύνη και η αφοσίωση βασίζονται στις προσωπικές επαφές και όχι σε συµβόλαια, νόµους ή άλλα νοµικά έγγραφα. Τα πλεονεκτήµατα των Κινέζων της διασποράς στις σχέσεις τους µε την ηπειρωτική χώρα τα τόνισε επίσης και ο Λη Κουάν Γιου: «Εθνικά είµαστε Κινέζοι. Μέσω των κοινών προγόνων µας και της κουλτούρας µας µοιραζόµαστε κοινά χαρακτηριστικά» 48. Σήµερα η Κίνα αριθµεί κατοίκους και η συνολική της έκταση είναι km Μαραγκός, Ι. & Μπιτζένης, Α. (2007). Τα Οικονοµικά της Μετάβασης. Εκδόσεις Σταµούλης, σελ Χάντιγκτον, Π. Σ. (1999). Η Σύγκρουση των Πολιτισµών και ο Ανασχηµατισµός της Παγκόσµιας Τάξης. Εκδόσεις Terzobooks, σελ

32 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΑΜΕΣΕΣ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ 3.1. ΈΝΝΟΙΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Κατά τη διάρκεια των προηγούµενων δεκαετιών σηµειώθηκαν πολυάριθµες αλλαγές στο διεθνές οικονοµικό περιβάλλον που αφορούν τις Άµεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ). Περισσότερο από ποτέ, η τάση για παγκοσµιοποίηση, ιδιαίτερα από την αρχή της δεκαετίας του 80, κινητοποίησε τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τις χώρες προκειµένου να δηµιουργήσουν στενότερους διασυνοριακούς οικονοµικούς δεσµούς και αλληλεξάρτηση σε όλο τον κόσµο. Αυτό, στη συνέχεια, ενθάρρυνε την αναδιάταξη της γεωγραφικής και βιοµηχανικής σύνθεσης των δραστηριοτήτων των Πολυεθνικών Επιχειρήσεων (ΠΕ). Αυτή η διαδικασία παγκοσµιοποίησης, που συνδέεται µε τις τεχνολογικές προόδους, οδήγησε σε µια σταδιακά αυξανόµενη σύγκλιση οικονοµικών δοµών µεταξύ των αναπτυγµένων χωρών. Συνέβαλε επίσης στη δηµιουργία νέων αγορών µεταξύ των αναπτυγµένων και αναπτυσσόµενων χωρών και υποκίνησε την προώθηση πολιτικών ανταγωνιστικής ενίσχυσης από τις κυβερνήσεις που συµµετείχαν στην διαδικασία των ΑΞΕ. Επιπλέον, η µείωση ή και εξάλειψη των εµπορικών περιορισµών άσκησε µεγαλύτερη πίεση στις ΠΕ να διατηρήσουν ή/και να αυξήσουν τα παγκόσµια ανταγωνιστικά πλεονεκτήµατά τους, µε πρόσβαση σε ήδη υπάρχοντα στοιχεία και εισαγωγές από φτηνότερες και πιο αξιόπιστες πηγές, αλλά και µε την εκµετάλλευση τόσο των κάθετων και οριζόντιων οικονοµιών κλίµακας και των ωφελειών της γεωγραφικής συγκέντρωσης 49,50. Πολυεθνική είναι η επιχείρηση που συµµετέχει στις Άµεσες Ξένες Επενδύσεις και κατέχει ή ελέγχει δραστηριότητες προστιθέµενης αξίας σε 49 Dunning, J. H. (1995). The global economy and regimes of national and supranational governance. Business and the Contemporary World. Vol. 7, no. 1, pp Dunning, J.H., Kim, Z.K. & Lee C. (2007). Restructuring the regional distribution of FDI: The case of Japanese and US FDI. Japan and the World Economy. Vol. 19, issue 1, pp

33 περισσότερες από µια χώρες 51. Οι µεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις υιοθετούν, όλο και περισσότερο, µια διεθνώς ολοκληρωµένη προσέγγιση στην τεχνολογική τους ανάπτυξη, αναδιοργανώνοντας ένα τελειοποιηµένο διεθνές τµήµα εργασίας τόσο µέσα στους βιοµηχανικούς τοµείς όσο και µεταξύ τους 52,53,54. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ετών, οι ΠΕ βαθµιαία ανέπτυξαν µια πιο διεθνοποιηµένη προσέγγιση ως προς την καινοτοµία, η οποία ενσωµατώνει πιο αποκεντρωµένες αλλά καλύτερα ολοκληρωµένες δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης. Οι τελευταίες είναι εντοπισµένες στην απόκτηση πρόσβασης σε βασικά κέντρα εξέχουσας έρευνας και ανάπτυξης για τη βιοµηχανία τους 55,56,57,58. Με τον όρο Άµεση Ξένη Επένδυση (ΑΞΕ) εννοούµε διεθνείς ροές κεφαλαίων, µε τις οποίες µια επιχείρηση σε µια χώρα δηµιουργεί ή επεκτείνει µια θυγατρική της σε µια άλλη χώρα. 59 Σύµφωνα µε το ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο ( ΝΤ - International Monetary Fund, IMF) η Άµεση Ξένη Επένδυση είναι η κατηγορία της διεθνούς επένδυσης που απεικονίζει την επιδίωξη µιας µόνιµα εγκατεστηµένης επιχείρησης σε µια οικονοµία να αποκτήσει 51 Dunning, J. H. (1993). Multinational Enterprises and the Global Economy. Wokingham: Addison Wesley, U.K. 52 Dunning, J.H. (1996). The geographical sources of competitiveness of firms. Some results of a new survey. Transnational. Corporations. Vol. 5, Issue 3, pp Zander, I. (1997). Technological diversification in the multinational corporation historical evolution and future prospects. Res. Policy. 26, pp Cantwell, J.A., Dunning, J.H. & Janne, O.E.M. (2004). Towards a technologyseeking explanation of U.S. direct investment in the United Kingdom. Journal of International Management. Vol. 10, Issue 1, pp Cantwell, J.A. & Janne, O.E.M. (1999). Technological globalisation and innovative centres: the role of corporate technological leadership and locational hierarchy. Research Policy. Vol. 28, Issues 2-3, pp Dunning, J.H. (1994). Multinational enterprises and the globalisation of innovatory capacity. Research Policy. Vol. 23, No. 1, pp Pearce, R.D. (1999). Decentralised R&D and strategic competitiveness: globalised approaches to generation and use of technology in MNEs. Res. Policy. 28, pp Cantwell, J.A., Dunning, J.H. & Janne, O.E.M. (2004). Towards a technologyseeking explanation of U.S. direct investment in the United Kingdom. Journal of International Management. Vol. 10, Issue 1, pp Krugman, P. & Obstfeld, M. (2002). ιεθνής Οικονοµική Θεωρία και Πολιτική. Τόµος Α. Εκδόσεις Κριτική, σελ

34 µακροχρόνιο ενδιαφέρον για µια επιχείρηση µόνιµα εγκατεστηµένη σε άλλη οικονοµία. Η µόνιµα εγκατεστηµένη επιχείρηση είναι ο άµεσος επενδυτής ενώ η επιχείρηση είναι αυτή της άµεσης επένδυσης. Το µακροχρόνιο αυτό ενδιαφέρον υποδηλώνει την ύπαρξη µακροπρόθεσµης σχέσης µεταξύ του άµεσου επενδυτή και της επιχείρησης αλλά και ένα σηµαντικό βαθµό επιρροής από τον επενδυτή στη διαχείριση της επιχείρησης. Η άµεση επένδυση περιλαµβάνει όχι µόνο την αρχική συναλλαγή που καθιερώνει τη σχέση µεταξύ του επενδυτή και της επιχείρησης αλλά και όλες τις επόµενες συναλλαγές µεταξύ τους και µεταξύ των συµβεβληµένων επιχειρήσεων, ενσωµατωµένων και µη 60. Σύµφωνα µε τον Scott X. Liu η ΑΞΕ 61 πραγµατοποιείται όταν µια εταιρία αποκτά τον έλεγχο ιδιοκτησίας µιας επιχειρησιακής µονάδας σε µια ξένη χώρα και επιτυγχάνεται είτε (1) καθιερώνοντας µια νέα θυγατρική/υποκατάστηµα, (2) είτε αποκτώντας τον έλεγχο µετοχών µιας υπάρχουσας εταιρείας, (3) είτε συµµετέχοντας σε µια joint venture δηλαδή την συνεργασία επιχειρήσεων από διαφορετικές χώρες για την πραγµατοποίηση µιας επένδυσης σε µια από αυτές τις χώρες 62. Η ΑΞΕ περιλαµβάνει τη µεταφορά πέρα από τα εθνικά σύνορα ενός πακέτου διακριτών αλλά ταυτόχρονα συµπληρωµατικών παραγωγικών εισροών. Οι εισροές αυτές είναι είτε υλικές, π.χ. µετοχικό κεφάλαιο, κεφαλαιουχικός εξοπλισµός, ενδιάµεσες και πρώτες ύλες, είτε άυλες, π.χ. τεχνογνωσία (know-how) οργάνωσης της παραγωγής, ποιοτικού ελέγχου, marketing κ.λπ. Το σύνολο αυτών των εισροών είναι αναγκαίο για την επιτυχή πραγµατοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας και της εµπορικής διάθεσης του προϊόντος International Monetary Fund (1993). Balance of Payments Manual, 5 th edition, p Liu X. Scott, (1997). Foreign Direct Investment and the Multinational Enterprise. Εκδόσεις Praeger, p Λεξικό της Σύγχρονης Οικονοµίας, Εκδόσεις Σταφυλίδη 63 Κυρκιλής,. (2002). Άµεσες Ξένες Επενδύσεις. Εκδόσεις Κριτική, σελ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΣΤΟΧΟΙ Το γνωστικό αντικείµενο της Αναπτυξιακής Οικονοµικής ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Βασικές πηγές στατιστικών στοιχείων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΙΕΘΝΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ, ΕΞΑΓΩΓΕΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΞΟ ΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ρ Κων. Λυµπερόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικά για τις ΑΞΕ - Τρόποι Διεθνοποίησης

Εισαγωγικά για τις ΑΞΕ - Τρόποι Διεθνοποίησης Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Summary in Greek Κατανοώντας την οικονοµική µεγέθυνση : ανάλυση σε επίπεδο µακροοικονοµίας, τοµέα και επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (συνέχεια) ΤΟ ΜΕΣΟΝ ΜΕ ΤΟ ΟΠΟΙΟ Η ΓΝΩΣΗ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. (ΕΙΡΜΑ-EUROPEAN INDUSTRIAL RESEARCH MANAGEMENT

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση

Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αναπτυξιακά προβλήματα της Ελληνικής Οικονομίας πριν και κατά την κρίση Αντώνης Γεωργόπουλος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Πατρών Main literature on Investment Development Path RAJNEESH

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Από τις εξαγωγές στην Εξωστρέφεια: Θέσεις και Προτάσεις Σάκης Παπακωνσταντίνου Γενικός ιευθυντής Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 6.10.2006 Αποστολή ΣΕΒΕ Υποστήριξη της διεθνούς επιχειρηµατικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2008-09 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές

Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές Κλασική, Νεοκλασική και σύγχρονη προσέγγιση Προκλασικοί Μερκαντιλισμός Κλασικοί David Ricardo(συγκριτικό πλεονέκτημα) Το αγαθό με το χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ TAP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τ. Καρατάσσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 T. Karatassou Str., 117

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Κεφάλαιο 24 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Ηευημερία(το βιοτικό επίπεδο)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Περιεχόμενα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η

Διαβάστε περισσότερα

Created by : Market Research Team. Market Research Team

Created by : Market Research Team. Market Research Team Υπηρεσίες Έρευνας Αγοράς 2 0 0 9 Created by : Έρευνα Αγοράς Σήµερα που οι συνθήκες ανταγωνισµού στην αγορά γίνονται όλο και πιο απαιτητικές, οι επιχειρήσεις έχουν ολοένα και µεγαλύτερη ανάγκη για αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ποντοπόρου ναυτιλίας στην ελληνική οικονομία: Επιδόσεις και προοπτικές

Η συμβολή της ποντοπόρου ναυτιλίας στην ελληνική οικονομία: Επιδόσεις και προοπτικές ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Η συμβολή της ποντοπόρου ναυτιλίας στην ελληνική οικονομία: Επιδόσεις και προοπτικές Απρίλιος 2013 1 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1 Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη»

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» Περιεχόμενα 6 Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» 9 11 Μαργαρίτα Αντωνάκη, Γενική Διευθύντρια ΕΑΕΕ, «Η Κοινωνική Ευθύνη Αναπόσπαστο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Τάσος Τζήκας Πρόεδρος ΔΣ 23 Απριλίου 2013 Ποιος είναι ο ΣΕΠΕ F E D E R A T I O N O F H E L L E N I C I C T E N T E R P R I S E S D I G I T A L E U R O P E,

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής

Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11/05/2014, Παν. Πειραιώς Αλληλεπίδραση Ε.Ε. και Ρωσίας σε θέµατα Αγορών Φυσικού Αερίου και Κλιµατικής Αλλαγής Δρ. Αθανάσιος Δαγούµας Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Λευκωσία, 27 εκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: Όλους τους ενδιαφερόμενους Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΘΕΜΑ: ιερεύνηση με την αγορά για το σχεδιασμό των κατάλληλων σχεδίων χορηγιών

Διαβάστε περισσότερα

BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ

BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ EUROPEAN FOUNDATION FOR QUALITY MANAGEMENT ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ BUSINESS EXCELLENCE ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΙΑ Στόχος μας... Να δοθεί στον καθένα η ευκαιρία Να εξοικειωθεί με τις

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Ονοματεπώνυμο: Τάσιος Ανδρέας Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Παντουβάκης Άγγελος Δεκέμβριος 2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ Ηράκλειο 15-05-2014 (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ. Αρ. Πρωτ.: 25/Φ.30.2 ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ Ηράκλειο 15-05-2014 (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ. Αρ. Πρωτ.: 25/Φ.30.2 ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ Ηράκλειο 15-05-2014 (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ Αρ. Πρωτ.: 25/Φ.30.2 ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ταχ. /νση: Σταυρωµένος 71004 Ταχ. Θυρίδα: 1939 Πληροφορίες: Ξυλούρης Αβραάµ Τηλέφωνο:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014

Τίτλος μαθήματος/συνεδρίας: Επιχειρηματικός Σχεδιασμός ΙΙ Εισηγητής: Ιωάννης Χαραλαμπίδης Σάμος, 03 07 Μαΐου 2014 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 31 ΜΑΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑΤΑ Θέμα 1 (2 Μονάδες) Η Creta Farm είναι μια ελληνική αλλαντοβιομηχανία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών στα πλαίσια της εκδήλωσης What s Next Κεφαλαιοποιώντας τον θετικό αντίκτυπο της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Washington 23 Μαρτίου 2010 Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ-

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ- ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ -ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ- «Proba merx facile emptorem repetit» (Το καλό εµπόρευµα εύκολα βρίσκει αγοραστή) Παναγιώτης Ι. Παπασταύρου ΜέλοςτηςΕπιτροπήςΕµπειρογνωµόνων Του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιχειρηματικότητας Επιχειρηματικό Σχέδιο. Παύλος Ιωσηφίδης

Ανάπτυξη Επιχειρηματικότητας Επιχειρηματικό Σχέδιο. Παύλος Ιωσηφίδης Ανάπτυξη Επιχειρηματικότητας Επιχειρηματικό Σχέδιο Παύλος Ιωσηφίδης Επιχειρηματικότητα είναι η προσπάθεια μετατροπής της πρωτοβουλίας σε αποτέλεσμα και από αυτή τη διαδικασία να προκύψει και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005 ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005 Ισόρροπη και σταθερή ανάπτυξη των οικονοµικών µεγεθών τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Περαιτέρω βελτίωση των περιθωρίων κέρδους

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Παρά την υφιστάµενη κρίση, οι κλάδοι τροφίµων και ποτών είναι κερδοφόροι και µε συνεχή ανάπτυξη.

Παρά την υφιστάµενη κρίση, οι κλάδοι τροφίµων και ποτών είναι κερδοφόροι και µε συνεχή ανάπτυξη. Θεσσαλονίκη, 2 Νοεµβρίου 2009 Κυρίες και Κύριοι, Οι κλάδοι τροφίµων και ποτών από τους σηµαντικότερους κλάδους της οικονοµικής δραστηριότητας - αποτέλεσαν για σειρά ετών σηµείο αναφοράς της παραγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΠΕΚΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΠΕΚΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΠΕΚΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 1 Επισκόπηση της κινεζικής οικονομίας 2 Διμερείς οικονομικές σχέσεις Ελλάδας Κίν 3 Προοπτικές 4 Οδηγός επιχειρείν 1 Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

«Έρευνα για τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό στην ευρωπαϊκή επικράτεια (επιστήμες μηχανικών)»

«Έρευνα για τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό στην ευρωπαϊκή επικράτεια (επιστήμες μηχανικών)» «Έρευνα για τις ανάγκες σε εργατικό δυναμικό στην ευρωπαϊκή επικράτεια (επιστήμες μηχανικών)» Περιεχόμενα 1. Στόχος... 2 2. Μεθοδολογία έρευνας.....2 3. Ανάλυση αποτελεσμάτων 3 3.1 Μηχανολόγοι Μηχανικοί....3

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Σύγχρονο Λογιστήριο Οργάνωση με κατανομή ρόλων και αρμοδιοτήτων Μηχανογράφηση ERP MIS Έμπειρα στελέχη με πολύπλευρες γνώσεις (ΕΓΛΣ-ΔΛΠ- ΔΠΧΠ - φορολογία)

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG. στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International

Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG. στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International Δευτέρα, 7 Φεβρουαρίου στην Κύπρο Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015 Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις Αθήνα, Μάιος 2015 ΜΜΕ Σύνολο επιχειρήσεων (2011): 728.282 κατά μέσο όρο μικρότερες απ ότι απ ότι σε μεγάλες χώρες Μέγεθος εταιρειών μικρό: Ελλάδα / ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

15 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ

15 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ 15 ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ 1. Διαμόρφωση Εξαγωγικής Στρατηγικής σε κλαδικό ή τοπικό επίπεδο Η GlobalGreece έχει την εμπειρία και αναλαμβάνει την διαμόρφωση μακροχρόνιων σχεδίων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος

Εισαγωγή. Προφίλ του δείγματος ΕΡΕΥΝΑ Stedima: ΤΟ COACHING ΣΕ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Αναστασία Μπαλάρη, Ανάλυση στοιχείων & Επεξεργασία ερωτηματολογίου Εισαγωγή Η Stedima παρουσιάζει παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα αναλυθούν οι βασικές έννοιες που σχετίζονται µε τη διοίκηση οργανισµών Θα παρουσιαστούν

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΤΑ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ιοίκηση επιχειρήσεων ATHENS MBA ΤΑ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005.

OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005. Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005. OECD Science, Technology and Industry: Scoreboard 2005 Summary in Greek Επιστήμη, Τεχνολογία και Βιομηχανία: Πίνακας Αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ 2005 Περίληψη στα ελληνικά Σύνοψη Η μακροπρόθεσμη τάση προς την

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα

Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα Νίκος Κομνηνός Ερευνητική Μονάδα URENIO, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη Ημερίδα «Ο Ρόλος των Συνεργατικών

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1

Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1 Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1 Δρ. Ιωάννης Παπαδόπουλος 2, Δρ. Γεώργιος Νταλός 3 Οι επιχειρηματίες και τα στελέχη μιας επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr ΕΡΩΤΗΜΑ Α (Α.1) Παρουσιάστε κατά την κρίση σας τις επιδιώξεις / σκοπούς των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) του Ομίλου ΟΤΕ, όπως δραστηριοποιείται στο χώρο της κινητής τηλεφωνίας μέσω της θυγατρικής του

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη Ο ρόλος των ανεξάρτητων µελών: Η πεµπτουσία της εταιρικής διακυβέρνησης ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη 8ο Συνέδριο Συνδέσµου Επενδυτών & ιαδικτύου 11 εκεµβρίου 2010 1 Η σηµασία της εταιρικής διακυβέρνησης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α 25 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝ.ΠΕ. ΘΕΜΑ: Ελληνικό Δίκτυο LEADER Εμπειρίες και Προτάσεις

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α 25 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝ.ΠΕ. ΘΕΜΑ: Ελληνικό Δίκτυο LEADER Εμπειρίες και Προτάσεις Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α 25 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝ.ΠΕ. ΘΕΜΑ: Ελληνικό Δίκτυο LEADER Εμπειρίες και Προτάσεις Εισηγητής : Γιώργος Αμανατίδης Πρόεδρος Ελληνικού Δικτύου LEADER Γενικός Δ/ντής Αναπτυξιακής Δυτικής Μακεδονίας Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2. Επιχειρηματικότητα: έννοια και σημασία σελ.3. Επιχειρηματίας: γεννιέσαι ή γίνεσαι?...σελ. Ιουστινιανού 3, 41222, Λάρισα Τηλ:2410-626945 e-mail: info@entre.gr web site: www.entre.gr ΜΗΝΙΑΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 2006 ΤΕΥΧΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λίγα λόγια για εμάς...σελ.2 Επιχειρηματικότητα: έννοια

Διαβάστε περισσότερα

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών.

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Κυρίες και κύριοι, σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Το σημερινό γεγονός αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΥΠΕ 2. ΠΟΛΙΤΗΣ NEWS 3. SIGMALIVE 4. Από την πλευρά τους, CIPA δια του προέδρου του Χριστόδουλου Αγκαστινιώτη και CIBA δια του προέδρου του και πρώην υπουργού Υγείας, Φρίξου Σαββίδη, έκαναν λόγο για

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS"

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ CROWDFUNDING KAI VENTURE CAPITALS Πειραιάς, 8 Μαΐου 2015 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS" Crowdfunding Το crowdfunding ή αλλιώς participative financing - («χρηματοδότηση από το πλήθος» -- «συμμετοχική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Μεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία)

ΘΕΜΑ : Οικονοµικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πορεία διµερών οικονοµικών και εµπορικών σχέσεων, κατά το α 6µηνο 2008 (προσωρινά στοιχεία) ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ EMBASSY OF GREECE IN SOFIA OFFICE FOR ECONOMIC & COMMERCIAL AFFAIRS Evlogi Georgiev 103, Sofia 1504, Bulgaria, tel.: (003592) 9447959,

Διαβάστε περισσότερα