ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ Η ενδοαρθρική έγχυση υαλουρονικού οξέος ως θεραπευτική επιλογή στην οστεοαρθρίτιδα του σκύλου. Κλινική και βιβλιογραφική μελέτη Κωνσταντίνος Κατσαράκης Κτηνίατρος ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

2 2

3 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ Η ενδοαρθρική έγχυση υαλουρονικού οξέος ως θεραπευτική επιλογή στην οστεοαρθρίτιδα του σκύλου. Κλινική και βιβλιογραφική μελέτη Κωνσταντίνος Κατσαράκης Κτηνίατρος ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε στη Μονάδα Χειρουργικής & Μαιευτικής της Κλινικής Ζώων Συντροφιάς του Τμήματος Κτηνιατρική του Α.Π.Θ. ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Αναπληρωτής καθηγητής Ν.Ν. Πράσινος, επιβλέπων Αναπληρώτρια καθηγήτρια Μ. Κωνσταντίνου-Κριτσέπη, μέλος εξεταστικής επιτροπής Αναπληρωτής καθηγητής Μ.Ν. Πατσίκας, μέλος εξεταστικής επιτροπής 3

4 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Ανατομική υπόμνηση Αρθρικός θύλακος Αρθρικό υγρό Αρθρικός χόνδρος Αρθρική κοιλότητα Οστεοαρθρίτιδα Αιτιολογία Παθοφυσιολογία της οστεοαρθρίτιδας Διάγνωση Θεραπεία Υαλουρονικό οξύ Φυσιολογικές και φαρμακολογικές ιδιότητες του υαλουρονικού οξέος Πιθανοί μηχανισμοί δράσης του υαλουρονικού οξέος στην οστεοαρθρίτιδα Το υαλουρονικό οξύ στην οστεοαρθρίτιδα του σκύλου Το υαλουρονικό οξύ στην οστεοαρθρίτιδα του ανθρώπου Το υαλουρονικό οξύ στην οστεοαρθρίτιδα του αλόγου ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ Πειραματικές ομάδες Κλινικός έλεγχος Ακτινολογικός έλεγχος Αιματολογικός & βιοχημικός έλεγχος, εξέταση ούρου Ανάλυση αρθρικού υγρού Προετοιμασία του ζώου πριν από κάθε ενδοαρθρική έγχυση Διαδικασία της ενδοαρθρικής έγχυσης Έλεγχος αποτελεσματικότητας της θεραπείας... 38

6 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αποτελέσματα κλινικού ελέγχου Ερωτηματολόγιο ιδιοκτητών (HCPI) Κλινική εξέταση Ορθοπαιδική και νευρολογική εξέταση Εκτίμηση του βαθμού χωλότητας του πάσχοντος άκρου Εκτίμηση άλγους της εγχυθείσας άρθρωσης Εκτίμηση της περιμέτρου των μυϊκών μαζών εκατέρωθεν της εγχυθείσας άρθρωσης Εκτίμηση του εύρους κίνησης της εγχυθείσας άρθρωσης Εκτίμηση της παρουσίας κριγμού ή διόγκωσης της εγχυθείσας άρθρωσης Αποτελέσματα του ακτινολογικού ελέγχου Αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων Αποτελέσματα της ανάλυσης του αρθρικού υγρού ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ SUMMARY ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ... 71

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα μελέτη έχει ως αντικείμενο τις ενδοαρθρικές εγχύσεις υαλουρονικού οξέος για την αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας στο σκύλο και πραγματοποιήθηκε στην Κλινική Ζώων Συντροφιάς του Τμήματος Κτηνιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του Α.Π.Θ. Το θέμα της διατριβής επιλέχθηκε από τον κ. Ν. Πράσινο, Αναπληρωτή Καθηγητή Χειρουργικής του Τμήματος Κτηνιατρικής του Α.Π.Θ., τον οποίο θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως για την πολύτιμη επιστημονική καθοδήγηση κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών μου σπουδών, όπως επίσης και για την καθοριστική συμβολή του στη συγγραφή της διατριβής. Θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω τα άλλα δύο μέλη της Εξεταστικής Επιτροπής, τον κ. Μ. Πατσίκα, Αναπληρωτή Καθηγητή Κτηνιατρικής Ακτινολογίας και την κ. Μ. Κριτσέπη-Κωνσταντίνου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Γενικής Παθολογίας και Προπαιδευτικής, οι οποίοι με τις εύστοχες παρατηρήσεις τους συνέβαλαν στη βελτίωση της παρούσας διατριβής. Ακόμη, με τη βοήθεια που προσέφεραν στην ερμηνεία των ακτινολογικών και εργαστηριακών ευρημάτων, αντίστοιχα, συνετέλεσαν στην αξιοπιστία της μελέτης. Ειδικές ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω στον κ. Ι. Σάββα, Επίκουρο Καθηγητή Κτηνιατρικής Αναισθησιολογίας του Τμήματος Κτηνιατρικής του Α.Π.Θ., για την καθοριστική συμβολή του στη στατιστική ανάλυση των δεδομένων της διατριβής. Θερμές ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω στους μεταπτυχιακούς και μετεκπαιδευομένους συναδέλφους μου, όπως επίσης και στο υπόλοιπο επιστημονικό και βοηθητικό προσωπικό της Κλινικής, για τη βοήθεια που μου παρείχαν κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών μου σπουδών. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένειά μου για την αμέριστη συμπαράσταση και εμπιστοσύνη που μου έχουν δείξει σε όλα τα χρόνια των σπουδών μου, δίχως τη βοήθεια των οποίων η πραγματοποίηση της παρούσας διατριβής δε θα ήταν δυνατή. 1

8 2

9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το υαλουρονικό οξύ () είναι ένας βλεννοπολυσακχαρίτης υψηλού μοριακού βάρους που απαντάται φυσιολογικά στο αρθρικό υγρό.(1, 2) Στις διαρθρώσεις είναι υπεύθυνο για τις μοναδικές ιξωδοελαστικές και λιπαντικές ιδιότητες του αρθρικού υγρού, χάρη στις οποίες απορροφώνται οι κραδασμοί και η κίνηση των αρθρώσεων γίνεται χωρίς φθορά των αρθρικών επιφανειών.(1, 3) Το εξωγενές θεωρείται ότι είναι επωφελές για τον οργανισμό ασκώντας αντιφλεγμονώδη δράση και παρεμβαίνοντας στη χημειοταξία των φλεγμονικών κυττάρων και τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, αναστέλλοντας τη δράση των εκφυλιστικών ενζύμων που παράγονται από τα φλεγμονικά κύτταρα και, τέλος, αυξάνοντας την παραγωγή ενδογενούς από ινοβλάστες και κύτταρα του αρθρικού υμένα.(3) Στις αρθρώσεις με αλλοιώσεις οστεοαρθρίτιδας το ιξώδες του αρθρικού υγρού είναι μειωμένο και συνεπώς η ενδοαρθρική έγχυση εξωγενούς μπορεί να είναι ευεργετική. (1, 3) Οι ενδοαρθρικές εγχύσεις έχουν εγκριθεί για τον άνθρωπο από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) από το 1997, με αμφιλεγόμενη όμως αποτελεσματικότητα.(2, 4) Το 1998 η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Αντιμετώπιση των Ρευματισμών (EULAR), ύστερα από εκτίμηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας, χαρακτήρισε την ενδοαρθρική χορήγηση στο γόνατο ως «πιθανώς ωφέλιμη».(2) Στο σκύλο, σχεδόν όλες οι πληροφορίες για τη χρήση του προέρχονται από πειραματικά μοντέλα.(3) Από τις μελέτες αυτές, παραμένει ως σήμερα ασαφές αν οι ενδοαρθρικές εγχύσεις του είναι ευεργετικές για την θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας.(1, 3) Παρόλα αυτά, οι Hellström και συν. (2003) έδειξαν ότι οι εγχύσεις στο γόνατο υπερίσχυσαν των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων στην άμβλυνση της χωλότητας.(5) Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η διερεύνηση της επίδρασης της ενδοαρθρικής χορήγησης στην κλινική εικόνα της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου. Η εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος γίνεται ανατομική υπόμνηση της άρθρωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας όσον αφορά στην οστεοαρθρίτιδα, τις διαφορετικές δυνατότητες ενδοαρθρικών εγχύσεων και τα αποτελέσματα από τις ενδοαρθρικές εγχύσεις. Στο δεύτερο μέρος, το οποίο είναι η κλινική μελέτη μας, διερευνήθηκε η υπόθεση ότι η ενδοαρθρική χορήγηση έχει θετικό αποτέλεσμα στην κλινική εικόνα της οστεοαρθρίτιδας σκύλων, οι οποίοι επιλέχθηκαν από το αρχείο της Κλινικής Ζώων Συντροφιάς του Τμήματος Κτηνιατρικής του Α.Π.Θ. με διάγνωση οστεοαρθρίτιδας γόνατος ή ισχίου. 3

10 4

11 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ανατομική υπόμνηση Οι αρθρώσεις χωρίζονται σε τρεις μεγάλες ομάδες, τις συναρθρώσεις, τις αμφιαρθρώσεις και τις διαρθρώσεις. Οι πρώτες δύο ομάδες έχουν καμία έως πολύ μικρή κινητικότητα, ενώ οι διαρθρώσεις επιτρέπουν τη μέγιστη κινητικότητα και είναι οι κλινικά σημαντικότερες.(6) Όλες οι διαρθρώσεις αποτελούνται από τον αρθρικό θύλακο, το αρθρικό υγρό, τον αρθρικό χόνδρο και την αρθρική κοιλότητα.(7) 1.1. Αρθρικός θύλακος Ο αρθρικός θύλακος περιβάλει τις διαρθρώσεις και προσφύεται κοντά στην περιφέρεια των αρθρικών επιφανειών, κλείνοντας έτσι ερμητικά την αρθρική κοιλότητα. Αποτελείται από δύο στιβάδες, την παχύτερη εξωτερική ή ινώδη θύλακο και τη λεπτότατη εσωτερική ή αρθρικό υμένα.(8) Ο ινώδης θύλακος ή ινώδης μεμβράνη αποτελείται από πυκνό συνδετικό ιστό και κατά τη πρόσφυσή του στα οστά συνέχεται με το περιόστεό τους στο όριο του αρθρικού χόνδρου ή ως και 3 εκατοστά μακριά από αυτό.(7, 8) Στις περισσότερες αρθρώσεις, οι σύνδεσμοι προέρχονται από παχύνσεις του ινώδους θυλάκου.(7) Ο αρθρικός υμένας ή αρθρική μεμβράνη είναι λεπτότατος αγγειακός συνδετικός ιστός και παράγει το αρθρικό υγρό.(7) Στην πραγματικότητα δεν είναι μεμβράνη, αλλά ένα ασυνεχές στρώμα από κύτταρα παρόμοια με μακροφάγα και ινοβλάστες.(9) 1.2. Αρθρικό υγρό Το αρθρικό υγρό είναι υποκίτρινο υγρό με υψηλό ιξώδες που χρησιμεύει κυρίως για τη λίπανση των αρθρικών επιφανειών των διαρθρώσεων. Παίζει επίσης ρόλο στη μεταφορά των θρεπτικών συστατικών στον υαλοειδή χόνδρο και στην απομάκρυνση των άχρηστων ουσιών από αυτόν.(7, 8) 1.3. Αρθρικός χόνδρος Ο αρθρικός χόνδρος είναι συνήθως υαλοειδής χόνδρος και η επιφάνειά του είναι λεία, στιλπνή, ολισθηρή και εφυγραίνεται από το αρθρικό υγρό. Ο αρθρικός χόνδρος έχει πολύ μεγάλη σημασία για τη λειτουργία των διαρθρώσεων επειδή, όντας ελαστικός, αμβλύνει τις ισχυρές δυνάμεις που ασκούνται στην άρθρωση.(7, 8) Κάτω ακριβώς από τον αρθρικό χόνδρο βρίσκεται το υποχόνδριο οστό, το οποίο συμβάλει στην απορρόφηση των δυνάμεων που ασκούνται στην άρθρωση 5

12 και διαδραματίζει και αυτό σημαντικό ρόλο στην παθογένεια της οστεοαρθρίτιδας.(9) Ο υαλοειδής χόνδρος οφείλει τη διαυγή εμφάνισή του στην υψηλή περιεκτικότητά του (περίπου 70%) σε νερό και στη λεπτή δομή του δικτύου ινιδίων κολλαγόνου. Περίπου το 10% της υγρής φάσης του αρθρικού χόνδρου αποτελείται από χονδροκύτταρα (1), ενώ η ξηρή ουσία αποτελείται από περίπου 50% κολλαγόνο, 35% πρωτεογλυκάνες και 10% γλυκοπρωτεΐνες.(10) Οι πρωτεογλυκάνες είναι μια μεγάλη ομάδα γλυκοζυλιωμένων πρωτεϊνών που αποτελούν βασικά συστατικά της εξωκυτταρικής ουσίας του συνδετικού ιστού. Η ομάδα πρωτεογλυκανών που ενδιαφέρει κυρίως είναι τα μεγάλα συσσωματώματα πρωτεογλυκανών (αγκρεκάνες), τα οποία αποτελούνται από μία «ραχοκοκκαλιά» με πολλές (100+) συνδεδεμένες πρωτεογλυκάνες. Ειδικότερα, καθεμία πρωτεογλυκάνη αποτελείται από μία κεντρική πρωτεΐνη που συνδέεται με μία ή περισσότερες αλυσίδες γλυκοζαμινογλυκανών.(10) G1 G2 G3 Εικόνα 1: Διάγραμμα της βασικής δομής της αγκρεκάνης. Αποτελείται από μία «ραχοκοκκαλιά» υαλουρονικού οξέος και εκατοντάδες συνδεδεμένες πρωτεογλυκάνες(9) 6

13 1.4. Αρθρική κοιλότητα Η αρθρική κοιλότητα αφορίζεται από τις αρθρικές επιφάνειες και τον αρθρικό υμένα. Αποτελεί στην πραγματικότητα σχισμοειδή χώρο που περιέχει το αρθρικό υγρό.(8) 2. Οστεοαρθρίτιδα Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να χαρακτηριστεί με ιστοπαθολογικούς όρους ως η ανώμαλη επιδιόρθωση και η επακόλουθη εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου, η οποία συνοδεύεται από αλλαγές στο μεταβολισμό του υποχόνδριου οστού, περιαρθρική οστεοφύτωση και διαφόρου βαθμού φλεγμονή της άρθρωσης.(9) Υπολογίζεται ότι περίπου 20% των σκύλων άνω του ενός έτους πάσχουν από οστεοαρθρίτιδα(11), ενώ αναφέρεται ότι πάνω από το 90% υπερήλικων γατών έχει ακτινολογικά ευρήματα οστεοαρθρίτιδας.(12) 2.1. Αιτιολογία Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να ταξινομηθεί ως ιδιοπαθής (πρωτογενής) ή δευτερογενής.(9, 13) Στο σκύλο η πάθηση προκαλείται κυρίως δευτερογενώς μετά από αναγνωρίσιμη διαταραχή στην εμβιομηχανική της άρθρωσης, όπως ανωμαλίες ανάπτυξης, αστάθεια άρθρωσης, υπερφόρτωση ή τραύμα.(9) Εικόνα 2: Μοντέλο οστεοαρθρίτιδας στο σκύλο και στη γάτα(14) Τα σημερινά μοντέλα οστεοαρθρίτιδας δείχνουν πως το κάθε άτομο έχει διαφορετική προδιάθεση στην οστεοαρθρίτιδα.(9) Οι διάφοροι προδιαθετικοί παράγοντες αναφέρονται παρακάτω Γενετικοί παράγοντες Στον άνθρωπο η γενετική προδιάθεση είναι εμφανής, αφού έχει βρεθεί πως η πιθανότητα εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας είναι διπλάσια σε συγγενείς πρώτου 7

14 βαθμού απ ότι σε τυχαία άτομα.(15) Στον σκύλο, όμως, τα γονίδια που ελέγχουν την προδιάθεση σε οστεοαρθρίτιδα δεν έχουν αναγνωριστεί ακόμα.(9) Ηλικία Η γήρανση επηρεάζει τη δομή του αρθρικού χόνδρου και πιο συγκεκριμένα τα χονδροκύτταρα παράγουν μικρότερα και λιγότερο ομοιόμορφα μόρια αγκρεκάνης, μειώνεται η μιτωτική και συνθετική δραστηριότητά τους και η ανταπόκρισή τους σε αναβολικά ερεθίσματα και αυξητικούς παράγοντες.(16-18) Σωματικό βάρος Το αυξημένο σωματικό βάρος προδιαθέτει στην εμφάνιση συμπτωμάτων από τη δυσπλασία του ισχίου σε νεότερη ηλικία ή σε ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου(19), οι οποίες με τη σειρά τους προδιαθέτουν στην δευτερογενή εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας.(9) Παχυσαρκία Η παχυσαρκία έχει αποδειχθεί στον άνθρωπο ως αιτιολογικός παράγοντας της οστεοαρθρίτιδας, λόγω του αυξημένου φορτίου που ασκείται στην άρθρωση.(20) Στο σκύλο η παχυσαρκία συνδέεται με μια συστηματική υποκλινική προ-φλεγμονική κατάσταση, με αυξημένες συγκεντρώσεις κυκλοφορούντων κυτοκινών, όπως ο παράγοντας νέκρωσης όγκων (TNF) και η ιντερλευκίνη 6 (IL-6)(21), οι οποίες ενοχοποιούνται για την εκφυλιστική διεργασία στον αρθρικό χόνδρο.(9) 2.2. Παθοφυσιολογία της οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα θεωρούνταν απλώς το αποτέλεσμα της τριβής και της φθοράς του αρθρικού χόνδρου μέχρι πριν από περίπου τρεις δεκαετίες, όταν αναγνωρίστηκε ο ρόλος των κυτταρικών μηχανισμών στην παθογένειά της.(22, 23) Παρ όλη την επιστημονική πρόοδο που έχει γίνει για την κατανόηση της οστεοαρθρίτιδας, η ακριβής αιτιολογία της είναι ακόμα άγνωστη.(24) Η παθογένεια της οστεοαρθρίτιδας εμπεριέχει αλλαγές σε όλους τους ιστούς των διαρθρώσεων. Οι πιο σημαντικές αλλαγές περιλαμβάνουν διαταραχές στο μεταβολισμό και τη μορφολογία του αρθρικού χόνδρου, διαταραχές στο μεταβολισμό και τη δομή του υποχόνδριου οστού, σχηματισμό οστεοφύτων και ενθεσοφύτων και, τέλος, φλεγμονή και ίνωση του αρθρικού υμένα. Τα σημερινά δεδομένα ενοχοποιούν αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαφόρων ιστών της άρθρωσης, και κυρίως μεταξύ του αρθρικού υμένα και του αρθρικού χόνδρου.(9) Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί ότι η οστεοαρθρίτιδα, εκτός από τους ιστούς τις άρθρωσης, επηρεάζει και άλλους ιστούς, επειδή η μειωμένη χρήση του άκρου λόγω του άλγους προκαλεί αποδυνάμωση των γειτονικών μυών, τενόντων και συνδέσμων. Τέλος, προκαλούνται και αλλαγές στο κεντρικό νευρικό σύστημα, οι οποίες οδηγούν στο φαινόμενο της κεντρικής ευαισθητοποίησης.(9) 8

15 Αρθρικός χόνδρος Αρθρικός υμένας Οι περισσότερες γνώσεις μας σήμερα πάνω στα στάδια εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου προέρχονται από το πειραματικό μοντέλο Pond-Nuki, στο οποίο γίνεται χειρουργική τομή του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου σε φυσιολογικούς σκύλους, με συνέπεια τη δευτερογενή ανάπτυξη της οστεοαρθρίτιδας.(9, 25) Μακροσκοπικά, τα τυπικά στοιχεία της οστεοαρθρίτιδας εμπεριέχουν εκφύλιση ή προοδευτική απώλεια της δομής και λειτουργικότητας του αρθρικού χόνδρου. Ο αρθρικός χόνδρος αρχικά χάνει τη συμπιεστική ανθεκτικότητα και την αντοχή του στον εφελκυσμό. Με τη πάροδο της νόσου επέρχεται διάβρωση, εξέλκωσή και, τελικά, απώλεια του αρθρικού χόνδρου.(9) Σε μοριακό επίπεδο, η μηχανική ή ενζυμική καταστροφή του αρθρικού χόνδρου προκαλεί υπερπαραγωγή καταβολικών και φλεγμονικών κυτοκινών από τα ενεργοποιημένα μακροφάγα και τα κύτταρα του αρθρικού υμένα, γεγονός που οδηγεί σε καταβολισμό του αρθρικού χόνδρου και τελικώς καταστροφή τού.(9, 23, 26-28) Οι φλεγμονικές κυτοκίνες, όπως η ιντερλευκίνη 1 (IL-1), η ιντερλευκίνη 17 (IL- 17), η ιντερλευκίνη 18 (IL-18) και ο παράγοντας νέκρωσης όγκων-α (TNF-α), αυξάνουν τη σύνθεση συγκεκριμένων μεταλλοπρωτεϊνασών της εξωκυττάριας ουσίας (matrix metalloproteinases - MMPs) και άλλων πρωτεολυτικών ενζύμων, ενώ ταυτόχρονα ελαττώνουν τη σύνθεση των αναστολέων των MMPs (TIMPs tissue inhibitors of metalloproteinases).(9, 29) Δεδομένου του πιθανού ρόλου των φλεγμονικών προσταγλανδινών και της χρήσης των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ) για τη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας, υπάρχει πολύ ενδιαφέρον για το ρόλο της κυκλοοξυγενάσης (COX) στην οστεοαρθρίτιδα. Στην οστεοαρθρίτιδα του ανθρώπου η IL-1 αύξησε τη παραγωγή COX-2 και συνακόλουθα της προσταγλανδίνης Ε 2 (PGE 2 ) από τα χονδροκύτταρα.(30) Η PGE 2 μείωσε την παραγωγή πρωτεογλυκανών και αύξησε την εκφύλιση των μορίων αγκρεκάνης και του κολλαγόνου τύπου ΙΙ, μέσω της δράσης των MMPs.(9) Επιπρόσθετα, εκτός από τις φλεγμονικές κυτοκίνες, στην παθογένεια της οστεοαρθρίτιδας παίζουν ρόλο και οι ελεύθερες ρίζες οξυγόνου και αζώτου. Πιο συγκεκριμένα, το μονοξείδιο του αζώτου (ΝΟ) επιδρά στα χονδροκύτταρα μέσω της αναστολής της παραγωγής εξωκυττάριας ουσίας (κολλαγόνο τύπου ΙΙ, μόρια αγκρεκάνης), της ενεργοποίησης των MMPs και της απόπτωσης χονδροκυττάρων.(9) Συμπερασματικά, τα χονδροκύτταρα αντιδρούν σε φλεγμονώδεις κυτοκίνες, όπως IL-1 και TNF-α, που παράγονται από ενεργοποιημένα μακροφάγα και κύτταρα του αρθρικού υμένα. Έτσι τα χονδροκύτταρα παράγουν ΝΟ με συνέπεια την απόπτωσή τους και τη παραγωγή PGE 2 και MMPs που οδηγούν στην εκφύλιση των 9

16 μορίων αγκρεκάνης και του τύπου ΙΙ κολλαγόνου. Τα εκφυλισμένα αυτά κατάλοιπα οδηγούν σε περαιτέρω ενεργοποίηση των μακροφάγων και των κυττάρων του αρθρικού υμένα, διαιωνίζοντας έτσι το φαύλο κύκλο της οστεοαρθρίτιδας.(9) Εικόνα 3: Απλοποιημένη σχηματική παράσταση των αλληλεπιδράσεων που προκαλούνται από τις κυτοκίνες ανάμεσα σε αρθρικό υμένα και αρθρικό χόνδρο στην οστεοαρθρίτιδα(9) Υποχόνδριο οστό Ο σχηματισμός οστεοφύτων και η σκλήρυνση του υποχόνδριου οστού είναι βασικά στοιχεία της οστεοαρθρίτιδας. Τα οστεόφυτα ξεκινούν από το περιόστεο στο σημείο σύνδεσης μεταξύ υποχόνδριου οστού και αρθρικού χόνδρου.(31) Η παρουσία οστεοφύτων επηρεάζει τις λειτουργικές ικανότητες μιας άρθρωσης και προκαλεί τα σχετικά κλινικά συμπτώματα. Ο σχηματισμός των οστεοφύτων συνδέεται στενά με τη φθορά του αρθρικού χόνδρου, αν και μπορούν να σχηματιστούν και χωρίς αυτή.(9) Άλγος στην οστεοαρθρίτιδα Εκτός από τον αρθρικό χόνδρο, όλες οι δομές της άρθρωσης, όπως οι σύνδεσμοι, ο αρθρικός θύλακος, οι μηνίσκοι και το περιόστεο, έχουν υποδοχείς του άλγους. Η ψηλάφηση της άρθρωσης και η υποβολή της σε φυσιολογικού εύρους κινήσεις δεν προκαλούν πόνο. Υπάρχουν όμως «σιωπηλοί» αλγοϋποδοχείς, οι οποίοι ερεθίζονται με μηχανικά ερεθίσματα, μόνο όταν η άρθρωση φλεγμαίνει.(9) 10

17 Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν πως ο αρθρικός πόνος οδηγεί σε κεντρική ευαισθητοποίηση και συνεπώς αυξημένα επίπεδα άλγους.(32, 33) Οι Brydges και συν. (2012) έδειξαν ότι σκύλοι με ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου (ΠΧΣ) και δευτερογενή οστεοαρθρίτιδα εμφάνισαν αυξημένο άλγος σε μηχανικά ερεθίσματα, τα οποία ασκούνταν σε απομακρυσμένη περιοχή από το πάσχον γόνατο, όπως επίσης και υπερευαισθησία σε κρύα ερεθίσματα.(34) Επιπροσθέτως, φαίνεται πως η αύξηση της κεντρικής ευαισθητοποίησης μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας, ενώ, αντίστοιχα, η μείωσή της μπορεί να την επιβραδύνει.(35, 36) Έχει δειχθεί πως η COX διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην κεντρική ευαισθητοποίηση, καθώς η περιφερική φλεγμονή προκαλεί αυξημένη διεγερσιμότητα των νευρώνων στο νωτιαίο μυελό, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε υπεραισθησία στους γειτονικούς της φλεγμονής ιστούς (δευτερογενής υπεραισθησία).(37, 38) Ακόμα, έχει δειχθεί ότι οι αναστολείς της COX μπορούν να προλάβουν την εγκατάσταση της κεντρικής ευαισθητοποίησης.(38) 2.3. Διάγνωση Ιστορικό Η οστεοαρθρίτιδα παρουσιάζει πληθώρα συμπτωμάτων, όπως απροθυμία ή μειωμένη αντοχή στην άσκηση, δυσκαμψία μετά τον ύπνο, χωλότητα, αδυναμία στα άλματα και αλλαγές συμπεριφοράς, όπως επιθετικότητα. Τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλλουν από ήπια και διαλείποντα ως έντονα και επίμονα.(9) Εξωτερικοί παράγοντες, όπως ο καιρός και η υπερβολική άσκηση, μπορούν να επηρεάσουν την ένταση των συμπτωμάτων.(39) Συνήθως, τα συμπτώματα χειροτερεύουν με την πάροδο του χρόνου, με ρυθμό ο οποίος ποικίλλει, και παρουσιάζουν περιόδους υφέσεων και εξάρσεων.(9) Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει προσπάθειες για να σχεδιαστούν και να αξιολογηθούν ερωτηματολόγια για τους ιδιοκτήτες επικεντρωμένα στην οστεοαρθρίτιδα του σκύλου.(40-42) Η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων αυτών δίνει τη δυνατότητα στον κτηνίατρο να βαθμολογεί την ένταση των συμπτωμάτων και να μπορεί να αξιολογεί την ανταπόκριση στη θεραπεία.(9) Πρόσφατα οι Hielm-Bjorkman και συν. (2003) ανάπτυξαν το δείκτη χρόνιου πόνου του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι (Helsinki Chronic Pain Index HCPI), ο οποίος μπορεί να εκτιμήσει με αξιόπιστο τρόπο την ανταπόκριση στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας (Πίνακας 1).(41) Η κλινική χρήση του δείκτη αυτού έδειξε ότι ο χρόνιος πόνος σκύλων με δυσπλασία ισχίου μπορούσε να εκτιμηθεί με τη συμπλήρωση του HCPI από τον ιδιοκτήτη.(40) Τέλος, φαίνεται πως η χρησιμοποίηση της οπτικής αναλογικής κλίμακας (visual analogue scale VAS) από τους «ανεκπαίδευτους» ιδιοκτήτες για την εκτίμηση του χρόνιου πόνου από την οστεοαρθρίτιδα, δε δίνει έγκυρα αποτελέσματα. Η οπτική 11

18 αναλογική κλίμακα είχε επιτυχία μόνο σε περιστατικά που οι ιδιοκτήτες είδαν τον πόνο να εξαφανίζεται με τη χρήση ΜΣΑΦ και να επανέρχεται μετά τη διακοπή της χορήγησής τους.(42) Κλινικά συμπτώματα Εκτός από τα προαναφερθέντα συμπτώματα που λαμβάνονται από το ιστορικό, η ορθοπαιδική εξέταση συμβάλλει σημαντικά στην κλινική διάγνωση. Στην επισκόπηση διαπιστώνεται χωλότητα, αλλαγές στο βηματισμό, όπως ταυτόχρονη μετακίνηση των οπίσθιων άκρων (bunny hopping), ή απροθυμία άσκησης. Τοπικά στις αρθρώσεις μπορεί να υπάρχει οίδημα, κριγμός, μειωμένο εύρος κίνησης και πόνος, ενώ στο πάσχον άκρο συνήθως συνυπάρχει μυϊκή ατροφία.(9) Η αντικειμενική βαθμονόμηση της χωλότητας είναι δυνατή μέσω της ανάλυσης της βάδισης και της μέτρησης των ασκούμενων φορτίων από τα άκρα σε ειδική επιδαπέδια πλάκα.(43, 44) Ακτινολογικά ευρήματα Τα κύρια ακτινολογικά χαρακτηριστικά της οστεοαρθρίτιδας είναι: Οστεοφύτωση Ενθεσοφύτωση Αυξημένη ποσότητα αρθρικού υγρού Διόγκωση μαλακών ιστών Σκλήρυνση υποχόνδριου οστού Ενδοαρθρική επασβέστωση Κύστεις υποχόνδριου οστού Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η παρουσία οστεοφύτων και ενθεσοφύτων είναι σημαντικός δείκτης για τη διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας, αλλά δεν είναι παθογνωμονικό εύρημα, επειδή και άλλα είδη αρθρίτιδας προκαλούν τη δημιουργία τους.(9) Πιο συγκεκριμένα, οι αλλοιώσεις στην οστεοαρθρίτιδα του γόνατος είναι κυρίως ο σχηματισμός ενθεσοφύτων και οστεοφύτων στην κεντρική επίφυση της κνήμης, στο κεντρικό τμήμα της αύλακας της τροχιλίας του μηριαίου, στους κονδύλους του μηριαίου, στην επιγονατίδα, στα σησαμοειδή οστά του μηριαίου και στο σησαμοειδές οστό του ιγνυακού μυός, καθώς και αυξημένη ποσότητα αρθρικού υγρού που οδηγεί σε απώλεια απεικόνισης του υποεπιγονατιδικού λίπους.(45) Οι Innes και συν. (2004) διαμόρφωσαν ένα ακτινολογικό σύστημα αξιολόγησης της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος, το οποίο βασίζεται στην εκτίμηση τεσσάρων παραγόντων: (α) τη συνολική εκτίμηση της οστεοαρθρίτιδας, (β) το οίδημα της άρθρωσης, (γ) την παρουσία οστεοφύτων και τέλος (δ) την παρουσία ενδοαρθρικής επασβέστωσης.(46) 12

19 Η ακτινολογική εικόνα της οστεοαρθρίτιδας του ισχίου συχνά ταυτίζεται με την εικόνα της δυσπλασίας ισχίου, επειδή συνήθως προκαλείται δευτερογενώς μετά την εμφάνιση δυσπλασίας. Οι Smith και συν. (2006) αξιολόγησαν την οστεοαρθρίτιδα του ισχίου με βάση τη σκλήρυνση του προσθιου και ραχιαίου τμήματος του υποχόνδριου οστού της κοτύλης, τη παρουσία οστεοφύτων στο πρόσθιο και στο οπίσθιο χείλος της κοτύλης και, τέλος, τη παρουσία περιαρθρικών οστεοφύτων του μηριαίου.(47) Τα τελευταία χρόνια νεότερες απεικονιστικές τεχνικές, όπως η αξονική (CT) και μαγνητική (MRI) τομογραφία, χρησιμοποιούνται όλο και πιο συχνά. Η MRI είναι συνήθως πιο κατάλληλη επειδή μπορεί να δώσει πληροφορίες για τους μαλακούς ιστούς της άρθρωσης, όπως οι σύνδεσμοι, οι μηνίσκοι, ο αρθρικός υμένας, και ο αρθρικός χόνδρος.(9) Αρθροσκόπηση Η αρθροσκόπηση γίνεται όλο και πιο συχνή στην κτηνιατρική πράξη επειδή δίνει πολύτιμα δεδομένα για την εκτίμηση της οστεοαρθρίτιδας με σχετικά ανεκτό κόστος. Με τη τεχνική αυτή μπορεί να αξιολογηθεί ο αρθρικός χόνδρος, ο αρθρικός υμένας και η κατάσταση των υπολοίπων ενδοαρθρικών δομών.(9) Επίσης, είναι δυνατό να αξιολογηθεί και να βαθμολογηθεί η χονδροπάθεια με βάση την κλίμακα Outerbridge (48, 49), ώστε να είναι δυνατή η εκτίμηση της εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας.(9) Ανάλυση αρθρικού υγρού Η ανάλυση του αρθρικού υγρού είναι σημαντική στην αρχική προσέγγιση του περιστατικού, κυρίως για τη διαφοροποίηση της οστεοαρθρίτιδας από άλλα είδη αρθροπαθειών. Στην οστεοαρθρίτιδα το αρθρικό υγρό συνήθως παρουσιάζει ήπια φλεγμονώδη εξεργασία με μικρή αύξηση στον αριθμό των μονοπύρηνων κυττάρων (Πίνακας 2).(9) 2.4. Θεραπεία Η διαχείριση της οστεοαρθρίτιδας είναι συνήθως συντηρητική και πολυπαραγοντική. Τα περισσότερα περιστατικά αντιμετωπίζονται κυρίως με ΜΣΑΦ συνδυαζόμενα με έλεγχο του σωματικού βάρους, ελεγχόμενη άσκηση και χορήγηση διαφόρων διατροφικών παραγόντων.(9) Μη φαρμακευτική αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας Καθοριστικό ρόλο στη μακροχρόνια διαχείριση της οστεοαρθρίτιδας παίζουν το σωματικό βάρος και η άσκηση, αλλά πιθανή ευεργετική επίδραση μπορεί να έχουν και διάφορα διατροφικά συμπληρώματα. 13

20 Ο έλεγχος του σωματικού βάρους είναι πολύ σημαντικό κομμάτι της διαχείρισης της νόσου, δεδομένου ότι υπάρχουν μελέτες που αποδεικνύουν πως η μείωση του βάρους σε παχύσαρκα ζώα είχε ως αποτέλεσμα την κλινική βελτίωση και μείωση της χωλότητας.(50, 51) Η παχυσαρκία μπορεί επίσης να είναι και το μακροχρόνιο αποτέλεσμα του χρόνιου πόνου που οδήγησε σε απροθυμία άσκησης.(13) Η επίδραση της άσκησης στην οστεοαρθρίτιδα του σκύλου δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί. Μια μελέτη έδειξε πως σκύλοι με οστεοαρθρίτιδα στα οπίσθια άκρα που ασκούνταν ήπια με τρέξιμο για 1,2 χιλιόμετρα, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της ασκούμενης κάθετης δύναμης από το πάσχον άκρο.(52) Η μελέτη αυτή δείχνει πως η άσκηση μπορεί βραχυχρόνια να αυξήσει τον πόνο και τα κλινικά συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας, αλλά τα μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα αποτελέσματά της δεν έχουν ακόμα ερευνηθεί. Φαίνεται πάντως από την ιατρική του ανθρώπου, πως η ήπια και ελεγχόμενη άσκηση μπορεί να είναι ωφέλιμη για τους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα.(9) Τα κυριότερα συμπληρώματα διατροφής που υπάρχουν σήμερα είναι η χονδροϊτίνη (Chondroitin sulfate), οι γλυκοζαμίνες (Glucosamine sulfate, Glucosamine hydrochloride) και τα ω-3 λιπαρά οξέα. Τα συμπληρώματα αυτά χρησιμοποιούνται είτε ανεξάρτητα από την τροφή ως τροφοφάρμακα (Nutraceuticals), είτε ως συστατικά του σιτηρεσίου για σκύλους (Functional foods).(9, 53) Ως σήμερα δεν υπάρχουν αρκετά ερευνητικά δεδομένα που να υποστηρίζουν τη χρήση της χονδροϊτίνης ή των γλυκοζαμινών στο σκύλο, αλλά επειδή δεν έχουν αναφερθεί σοβαρές παρενέργειες ή αντενδείξεις, η χρήση τους θεωρείται ασφαλής.(9, 23, 54) Αντίθετα, η χορήγηση τροφής με ω-3 λιπαρά οξέα σε περιεκτικότητα 3,5% είχε βραχυχρόνια ωφέλιμα αποτελέσματα.(55) Ενδιαφέρον έχει προκύψει τα τελευταία χρόνια για τη δράση ομοιοπαθητικών σκευασμάτων. Οι Hielm-Bjorkman και συν. (2009) έδειξαν πρόσφατα πως η χορήγηση σε σκύλους ενός εκχυλίσματος από πράσινα μύδια (green-lipped mussel ή Perna canaliculus) ή ενός συνδυασμού ομοιοπαθητικών σκευασμάτων με το εμπορικό όνομα Zeel, είχε ως αποτέλεσμα την άμβλυνση του άλγους της οστεοαρθρίτιδας σε σχέση με την ομάδα placebo, αλλά τα αποτελέσματα δεν ήταν καλύτερα από την ομάδα που έπαιρνε καρπροφαίνη. Δεδομένου ότι δεν αναφέρθηκαν παρενέργειες, θα μπορούσαν να χορηγηθούν σε σκύλους με οστεοαρθρίτιδα και ιδιαίτερα σε ζώα που δεν μπορούν να χορηγούνται ΜΣΑΦ.(56, 57) Τέλος, εναλλακτικές θεραπείες, όπως ο βελονισμός, μπορούν να βοηθήσουν συμπληρωματικά για την άμβλυνση των συμπτωμάτων. Ο ακριβής μηχανισμός δράσης του βελονισμού δεν είναι ακόμα γνωστός, αλλά η απελευθέρωση ενδογενών ενδορφινών, η τοπική μείωση του μυϊκού σπασμού και η μείωση της 14

21 μετάδοσης επώδυνων ερεθισμάτων στο νωτιαίο μυελό βοηθούν στη συνολική βελτίωση της κλινικής εικόνας. Συνήθως, η εισαγωγή των βελόνων δεν είναι επώδυνη και τα περισσότερα ζώα δεν αντιδρούν κατά τη διάρκεια της θεραπείας, ενώ οι ιδιοκτήτες αναφέρουν άμεση βελτίωση.(58) Φαρμακευτική αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας Στη φαρμακευτική αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας περιλαμβάνονται τα φάρμακα που αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα της νόσου και τα φάρμακα που είναι σχεδιασμένα για να επιβραδύνουν, σταματούν ή αναστρέφουν τις ιστοπαθολογικές αλλαγές που επέρχονται στους αρθρικούς ιστούς.(9) Φάρμακα που αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα Τα φάρμακα που αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας είναι κυρίως τα ΜΣΑΦ και άλλα αναλγητικά. Τα ΜΣΑΦ αναστέλλουν ένα ή περισσότερα στάδια στον μεταβολισμό του αραχιδονικού οξέος. Το αραχιδονικό οξύ παράγεται από τη δράση της φωσφολιπάσης Α 2 στα φωσφολιπίδια της κυτταρικής μεμβράνης όταν αυτά απελευθερώνονται λόγω κυτταρικού θανάτου. Ο μεταβολισμός του αραχιδονικού οξέος μέσω της οδού της COX οδηγεί τελικά σε παραγωγή ελεύθερων ριζών οξυγόνου και PGE 2. Η τελευταία όχι μόνο διαιωνίζει το φαύλο κύκλο της οστεοαρθρίτιδας, αλλά επιπροσθέτως μειώνει και τον ουδό του άλγους και συνεπώς αυξάνει την αντίδραση άλγους σε άλλα ερεθίσματα. Συνεπώς, η δυνατότητα αναστολής της COX και μείωσης της παραγωγής της PGE 2 συμβάλει στην άμβλυνση του άλγους που προκαλείται από την οστεοαρθρίτιδα (εικόνα 4).(9) 15

22 Βλάβη Ιστού Φωσφολιπάση Α 2 Αναστολή από γλυκοκορτικοειδή Απελευθέρωση φωσφολιπιδίων Αραχιδονικό Οξύ Λιποξυγενάση Αναστολείς: Μη εκλεκτικοί COX-1 ή COX-2 αναστολείς Λευκοτριένια COX-1 COX-2 Αναστολείς: Μη εκλεκτικοί COX-1 ή COX-2 αναστολείς, Εκλεκτικοί COX-2 αναστολείς Επαγωγείς: Κυτοκίνες, TNF-α, Αυξητικοί Παράγοντες Κυτταροπροστατευτικές προσταγλανδίνες: Προστατευτικές για το βλεννογόνο του στομάχου, βοηθούν στη λειτουργία των αιμοπεταλίων και των νεφρών. Φλεγμονικές κυτοκίνες: Ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, PGE 2 Εικόνα 4: Συνοπτική αναπαράσταση της δράσης των ΜΣΑΦ Στις αρχές του δεκαετίας του 90 βρέθηκε πως υπάρχουν δύο είδη COX, η COX-1 και η COX-2.(59, 60) Η COX-1 παράγει προσταγλανδίνες που είναι σημαντικές για τη φυσιολογική λειτουργία πολλών ιστών, όπως κύτταρα του γαστρεντερικού συστήματος, αιμοπετάλια, νεφρικά και ενδοθηλιακά κύτταρα. Η COX-2 υπό φυσιολογικές συνθήκες εκφράζεται πολύ λίγο σε αντίθεση με τις φλεγμονώδεις καταστάσεις. Προφλεγμονικές κυτοκίνες, όπως ο TNF και η IL-1, διεγείρουν την έκφραση της COX-2 σε πολλά κύτταρα, όπως κύτταρα του αρθρικού υμένα, χονδροκύτταρα, οστεοβλάστες, ενδοθηλιακά κύτταρα, μακροφάγα και μονοκύτταρα. Ο χαρακτηρισμός της COX-1 ως «καλής» και της COX-2 ως «κακής» υπεραπλοποιεί μια ιδιαίτερα πολύπλοκη κατάσταση, δεδομένου του ότι η COX-2 έχει και φυσιολογική δράση στους νεφρούς και τον εγκέφαλο και κυτταροπροστατευτική δράση στο φλεγμαίνοντα γαστρεντερικό βλεννογόνο. Παρ όλα αυτά, η πλειονότητα των βιβλιογραφικών αναφορών βασίζεται στην υπόθεση ότι ένα ΜΣΑΦ που εκλεκτικά αποκλείει την COX-2 θα προκαλεί αναλγησία χωρίς τις παρενέργειες της αναστολής της COX-1.(9) 16

Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας

Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος Παράρτημα Κρήτης 2007 Αιτιοπαθογένεια & διαγνωστική προσέγγιση της οστεοαρθρίτιδας του σκύλου & της γάτας Νικήτας Ν. Πράσινος Επίκουρος Καθηγητής Μονάδα Χειρουργικής &

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της οστεοαρθρίτιδας στα ζώα συντροφιάς. Καζάκος ΓΜ Κλινική ζώων συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ.,

Διαχείριση της οστεοαρθρίτιδας στα ζώα συντροφιάς. Καζάκος ΓΜ Κλινική ζώων συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ., Διαχείριση της οστεοαρθρίτιδας στα ζώα συντροφιάς Καζάκος ΓΜ Κλινική ζώων συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ., Μη φαρμακευτική υποστήριξη Σωματικό βάρος Η πρόοδος της οστεοαρθρίτιδας είναι ανάλογη του

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ

Μηρόςβ βββ. Επιγο νατίδα. Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω. Κνήμη βββββ ΦΥΣΙΟ - ΓΟΝΑΤΟ Πρόσθιος χιαστός Έξω πλάγιος σύνδεσμος Έξω μηνίσκος Μηρόςβ βββ Επιγο νατίδα Οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος Αρθρικός χόνδρος Έσω πλάγιος σύνδεσμος Έσω μηνίσκος Κνήμη βββββ Περόνη ββββ Ανατομία

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική

Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ο Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος του Γόνατος και η Συνδεσμοπλαστική Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του γόνατος; Η άρθρωση του γόνατος σχηματίζεται από το μηριαίο οστό και από την κνήμη. Τα άκρα των οστών

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π.

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π. ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν.Α.Ν ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ι.ΜΠΕΡΚΟΒΙΤΣ-ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α : Μ.ΚΑΤΣΑΦΑΡΟΥ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΙ: Γ.ΒΥΝΙΧΑΚΗΣ, Π.ΚΑΤΣΟΥΛΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Οστεοαρθρίτιδα είναι αρθροπάθεια, που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ 10 ο σνέδριο Φοιηηηών Οδονηιαηρικής τολής Πανεπιζηημίοσ Αθηνών ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΟΛΟΓΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΗ ΣΗ ΕΓΚΤΜΟΤΝΗ ΣΗΝ ΚΑΣΑΣΑΗ ΣΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΝΣΙΚΩΝ ΙΣΩΝ σμμεηέτονηες: Λαμπροπούλοσ Ν. Οσρανία* Παπαγεωργίοσ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Metacam 5 mg/ml ενέσιμο διάλυμα για βοοειδή και χοίρους 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Metacam 5 mg/ml ενέσιμο διάλυμα για βοοειδή και χοίρους 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Metacam 5 mg/ml ενέσιμο διάλυμα για βοοειδή και χοίρους 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ένα ml περιέχει: Δραστικό συστατικό: Μελοξικάμη 5 mg Έκδοχο:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ Μ. ΠΑΥΛΙ ΗΣ Hράκλειο, εκέμβριος 2011 ΤΥΠΟΙ ΙΣΤΩΝ 1. Eπιθηλιακός Πολυεδρικά κύτταρα που είναι πάρα πολύ στενά συνδεδεμένα και φέρουν ελάχιστη μεσοκυττάρια ουσία 2. Συνδετικός Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ - ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 «διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Consultant

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΜΙΑ ΑΝΩ ΥΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Τα γόνατα παίζουν σηµαντικό ρόλο στη στήριξη και στη βάδιση µας. Καθηµερινά επιβαρύνονται προκειµένου να ανταπεξέλθουν στις διάφορες καταπονήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ώμου και Βλάβες SLAP Τι είναι οι σύνδεσμοι και ο επιχείλιος χόνδρος στον ώμο; Η γληνοβραχιόνια άρθρωση του ώμου είναι μία σφαιροειδής ενάρθρωση που σχηματίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος; Ο επιχείλιος χόνδρος είναι µία δοµή από ινώδη ιστό που περιβάλλει κυκλοτερώς την κοτύλη την κοίλη δηλαδή αρθρική επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΔΙΑ ΒΊΟΥ ΒΙΟΕΠΙΣΤΉΜΕΣ Ώρα μαθήματος Αντικείμενο Τίτλος μαθήματος 14.00-18.00 Παθολογία (Χ. Κουτίνας, Ν. Σούµπασης) Παθολογία (Χ. Κουτίνας,

Διαβάστε περισσότερα

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πόνος Μία δυσάρεστη αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών

Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΓΟΝΑΤΟΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ 2 Η ΕΚΔΟΣΗ ΜΑΙΟΣ 18, 2013 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα περίληψη της Αμερικάνικης Ακαδημίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Αρθρώσεις Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Ανάλογα με το είδος αυτού του ιστού και τον τρόπο συμμετοχής του, καθορίζεται η κινητικότητα των οστών που συνδέονται.

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική διερεύνηση των καταγμάτων των μακρών οστών Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Αντιµετώπιση του πόνου ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ αίσθηµα πόνου Ναρκωτικά αναλγητικά Μη ναρκωτικά

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Χημικοί Μηχανισμοί Παραγωγή εξ επαγωγής, φωτο-χημικών φαινομένων φωτο-ευαισθητοποίησης και φωτο-απομάκρυνσης.

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD)

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Κατερίνα Αδαμαμά Μωραΐτου Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. FLUTD Σύνδρομο με κοινή συμπτωματολογία

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη

Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη Εισαγωγη στην Ορθοπαιδικη Κωνσταντινος Ν. ΜΑΛΙΖΟΣ Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη Εισαγωγη στην Ορθοπαιδικη Ορθοπαιδικη ή Ορθοπεδικη «παιδο-ορθωτικη» (Γ. Μπαμπινιωτης) Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΟΝΑΤΟΣ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ 1.Τροχογίγλυμη άρθρωση 2.Αποτελείται από την κνημομηριαία και την επιγονατιδομηριαία διάρθρωση 3.Η περόνη δεν συμμετέχει στην άρθρωση Αρθρικός θύλακος Αρθρικός

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP)

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Τι είναι η βλάβη SLAP; Η βλάβη SLAP συνίσταται σε ρήξη του ανώτερου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου στην ωμογλήνη. Ο όρος SLAP σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τραυματισμοί στο Ποδόσφαιρο

Τραυματισμοί στο Ποδόσφαιρο Τραυματισμοί στο Ποδόσφαιρο Φάουλ Κάποια φάουλ μπορεί να είναι πολύ βίαια και ο ποδοσφαιριστής που δέχτηκε το φάουλ μπορεί να τραυματιστεί ή ελαφρά ή σοβαρά. Στον ελαφρό τραυματισμό (π.χ. μελανιά, γρατσουνιά,

Διαβάστε περισσότερα

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ

MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ MRI ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ Η παθολογία της ποδοκνημικής άρθρωσης είναι αρκετά συχνή και αφορά ως επί των πλείστων κακώσεις που οδηγούν σε οξείες ή χρόνιες καταστάσεις. Απλά διαστρέμματα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δείκτες βλάβης ηπατοκυττάρων Δείκτες χολόστασης Δείκτες ηπατικής δυσλειτουργίας ΔΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίδης Στ.,Μπόζογλου Μ. Ορθοπαιδική κλινική Γ.Ν.Ε ΕΣΣΑΣ ιευθυντής:dr.αναστάσιος Κούκος

Οικονομίδης Στ.,Μπόζογλου Μ. Ορθοπαιδική κλινική Γ.Ν.Ε ΕΣΣΑΣ ιευθυντής:dr.αναστάσιος Κούκος ΜΕ Ο ΟΛΟΓΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩ ΣΤΡΟΦΙΚΗΣ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΩ ΜΕΤΑΦΥΣΗΣ ΤΗΣ ΚΝΗΜΗΣ-ΚΝΗΜΙΑΙΟΥ ΚΥΡΤΩΜΑΤΟΣ ΣΕ ΓΟΝΑΤΑ ΜΕ ΠΟΝΟ ΠΡΟΣΘΙΑΣ ΕΝΤΟΠΙΣΗΣ Οικονομίδης Στ.,Μπόζογλου Μ. Ορθοπαιδική κλινική Γ.Ν.Ε ΕΣΣΑΣ ιευθυντής:dr.αναστάσιος

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό οξύ.

Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό οξύ. Μαρία Καρδάση Το 1934 ο Κάρλ Μάγιερ απομόνωσε από το υαλώδες υγρό του βόειου οφθαλμού μια άγνωστη μέχρι τότε μη θεϊκή γλυκοζαμινογλυκάνη και την ονόμασε hyaluronan. Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά.

Παθητικά στοιχεία. Οστά. Αρθρ. χόνδροι. Πολύπλοκη κατασκευή. Σύνδεσμοι τένοντες. Ενεργητικά στοιχεία. Ανομοιογενή βιολογικά υλικά. Κινησιοθεραπεία Ιδιότητες Υλικών 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΥΛΙΚΩΝ Ανθρώπινο σώμα Παθητικά στοιχεία Οστά Αρθρ. χόνδροι Πολύπλοκη κατασκευή Σύνδεσμοι τένοντες Ανομοιογενή βιολογικά υλικά Ενεργητικά στοιχεία Μύες

Διαβάστε περισσότερα

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί,

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί, Αυτοάνοσα Νοσήματα Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι ασθένειες που προκύπτουν γιατί το σώμα μας επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Ένας στους δέκα πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΔΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΤΥΠΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Φυσιολογική κίνηση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ Γενικά Η ποδοκνημική (άρθρωση μεταξύ αστραγάλου και κνήμης) προσβάλλεται λιγότερο συχνά από αρθρίτιδα σε σχέση με το γόνατο ή το ισχίο. Στην ποδοκνημική άρθρωση ή αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus»

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» 1. ΓΕΝΙΚΑ Τι είναι: Η παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού που παρεκκλίνει προς τα υπόλοιπα δάκτυλα. Σε ποιούς εμφανίζεται: Είναι πιο συχνό στις γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 3. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α. Η μέλισσα είναι έντομο που: α. έχει σπονδυλική στήλη β. μπορεί να κολυμπάει γ. πετάει με τη βοήθεια μεμβρανωδών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ Κλειστά (χωρίς λύση της συνέχειας του δέρματος) Ανοικτά (λύση της συνέχειας του δέρματος) επείγουσα χειρουργική επέμβαση Grade I: Grade II: Grade III

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η Εκφυλιστικη Νοσος Οσφυικης Μοιρας ΓΕΝΙΚΑ: Η εκφυλιστική νόσος συνήθως παρουσιάζεται σε πιο προχωρημένες ηλικίες και αποτελεί το τελικό αποτέλεσμα της φυσιολογικής διαδικάσίας εκφύλισης/ γήρανσης του οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ

κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Τι είναι κοινό και τι όχι κατά την κλινική και εργαστηριακή προσέγγιση των νοσημάτων του ήπατος στο σκύλο και στη γάτα Τ. Ράλλης Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Η γάτα δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Νεκρωτικές βλάβες. Παναγιώτης Ν. Σουκάκος. Καθηγητής Ορθοπεδικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Νεκρωτικές βλάβες. Παναγιώτης Ν. Σουκάκος. Καθηγητής Ορθοπεδικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Νεκρωτικές βλάβες Παναγιώτης Ν. Σουκάκος Καθηγητής Ορθοπεδικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο θέμα μας είναι η αρθρίτιδα και οι τρόποι αντιμετώπισης της. Ο κ. Μπάμπης έδωσε ένα μέτρο θεραπευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Trocoxil 6 mg Mασώμενα Δισκία για σκύλους Trocoxil 20 mg Μασώμενα Δισκία για σκύλους Trocoxil 30 mg Μασώμενα Δισκία για σκύλους Trocoxil 75 mg Μασώμενα Δισκία για σκύλους Trocoxil

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Στηρικτικά Κύτταρα και Εξωκυττάρια Ουσία. Κοτσίνας Αθανάσιος Επικ. Καθηγητής Εργ. Ιστολογίας-Εμβρυολογίας Ιατρική Σχολή - ΕΚΠΑ

Στηρικτικά Κύτταρα και Εξωκυττάρια Ουσία. Κοτσίνας Αθανάσιος Επικ. Καθηγητής Εργ. Ιστολογίας-Εμβρυολογίας Ιατρική Σχολή - ΕΚΠΑ Στηρικτικά Κύτταρα και Εξωκυττάρια Ουσία Κοτσίνας Αθανάσιος Επικ. Καθηγητής Εργ. Ιστολογίας-Εμβρυολογίας Ιατρική Σχολή - ΕΚΠΑ Συνδετικός Ιστός - Ορισμός Παρέχει το: Υποστηρικτικό και Συνδετικό πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα