Γήρανση και Οδήγηση: Πρόγραμμα Ανανέωσης Άδειας Οδήγησης για Οδηγούς Ηλικίας 80 και άνω. (Συμπληρωματικό Υλικό)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γήρανση και Οδήγηση: Πρόγραμμα Ανανέωσης Άδειας Οδήγησης για Οδηγούς Ηλικίας 80 και άνω. (Συμπληρωματικό Υλικό)"

Transcript

1 Γήρανση και Οδήγηση: Πρόγραμμα Ανανέωσης Άδειας Οδήγησης για Οδηγούς Ηλικίας 80 και άνω (Συμπληρωματικό Υλικό) 1

2 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή 3 2. Προτερήματα Ηλικιωμένων Οδηγών Ηλικίας Οι Επιδράσεις της Γήρανσης στην Οδήγηση 4 4. Φάρμακα και Οδήγηση 8 5. Καλές Πρακτικές για τη Διατήρηση της Ικανότητας για Οδήγηση Κατάλογος Ελέγχου Συνηθειών στην Οδήγηση The Safety Driving Cycle Καταστάσεις Υψηλού Κινδύνου κατά την Οδήγηση Η Σημαντικότητα των Σημάτων Εναλλακτικές της Οδήγησης Υπενθυμίσεις για το Κλείσιμο Περισσότερες Πληροφορίες 32 2

3 1. Εισαγωγή Σκοπός Καλώς ήλθατε στο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Ομάδων του Υπουργείου Συγκοινωνιών του Οντάριο για ηλικιωμένους οδηγούς. Οι στόχοι αυτού του προγράμματος είναι: Η προώθηση της ασφάλειας στον δρόμο Η ανάπτυξη των προτερημάτων σας ως ηλικιωμένοι οδηγοί Συζήτηση για τις επιδράσεις της γήρανσης στο οδήγημα Παροχή πληροφοριών για τις επιδράσεις των φαρμάκων στην οδήγηση Βοήθεια στην αντιμετώπιση καταστάσεων ιδιαίτερου ενδιαφέροντος Αναθεώρηση κάποιων κανόνων του δρόμου και σημάτων κυκλοφορίας Βοήθεια για ασφαλή οδήγηση για όσο το δυνατόν περισσότερο, αλλά επίσης Βοήθεια στην απόφαση του πότε είναι ώρα να περιορίσετε ή να σταματήσετε την οδήγηση 2. Προτερήματα Ηλικιωμένων Οδηγών Ηλικίας 80+ Κρίση Η καλύτερη κρίση έρχεται με την εμπειρία. Η ιστορία είναι γεμάτη από ηγέτες που συνεισέφεραν καλύτερα σε πιο ώριμη ηλικία. Πολλοί από τους τωρινούς παγκόσμιους ηγέτες είναι ηλικίας άνω των 60. Εμπειρία Οι ηλικιωμένοι έχουν πλούσιες εμπειρίες. Όταν φτάνουμε τα 80, οι περισσότερο οδηγούμε χρόνια, σε όλους τους δρόμους και υπό όλες τις συνθήκες. 3

4 Γνώση Από τα χρόνια τους στο τιμόνι, οι ηλικιωμένοι έχουν τεράστιτα συσσωρευμένη γνώση περί της ασφάλειας στον δρόμο και περί των καλών πρακτικών οδήγησης. Ζωτικότητα Οι ηλικιωμένοι ζουν περισσότερο και έχουν πιο υγιείς και δραστήριες ζωές. Υπευθυνότητα Ως ομάδα, οι ηλικιωμένοι είναι αρκετά υπεύθυνοι. Οι ηλικιωμένοι έχουν χαμηλά ποσοστά συμπεριφορών οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ και άλλων επικίνδυνων συμπεριφορών οδήγησης όπως υπέρβαση των ορίων ταχύτητας, σε σύγκριση με οδηγούς σε άλλες ηλικιακές κατηγορίες. Ικανότητα Προσαρμογής Οι ηλικιωμένοι έχουν δείξει ότι μπορούν να προσαρμοστούν σε πολλές αλλαγές που έχουν πραγματοποιηθεί στους δρόμους και στα οχήματα κατά την πάροδο των ετών. Πολλοί ηλικιωμένοι αλλάζουν τις συνήθειές τους στην οδήγηση (λ.χ. επιλέγουν να μην οδηγούν τηξ νύκτα, με κακό καιρό ή σε αυξημένη κίνηση). Αυτή η ικανότητα προσαρμογής είναι πολύ σημαντική καθώς βιώνουμε τις επιδράσεις της γήρανσης. 3. Οι Επιδράσεις της Γήρανσης στην Οδήγηση Γνωρίζοντας τους Εαυτούς Σας Όλοι έχουμε διαφορετικές ικανότητες και δεξιότητες ως οδηγοί. Όλοι οι οδηγοί πρέπει να έχουν γνώση και των πλεονεκτημάτων τους και των αδυναμιών τους ώστε να λαμβάνουν σωστές αποφάσεις (όπως το πότε να οδηγούν). Το σημαντικό θέμα είναι να γνωρίζετε το δικό σας επίπεδο ικανότητας. Ενώ γερνάμε με διαφορετικούς ρυθμούς, όλοι βιώνουμε κάποιες αλλαγές στο σώμα μας καθώς μεγαλώνουμε. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και οι μικρές αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία μπορούν να επηρεάσουν πολύ τις αποφάσεις κατά την οδήγηση και συνεπώς την ασφάλεια στον δρόμο. Είναι σημαντικό να έχετε επίγνωση και να εντοπίσετε τους τύπους των αλλαγών που πιθανόν να επηρεάσουν την ικανότητά σας για οδήγηση. Η γνώση για το πώς επηρεάζει η γήρανση την οδήγηση είναι το πρώτο βήμα προς την παραμονή σας στον δρόμο. 4

5 Το γνωρίζατε ότι οι οδηγοί πρέπει συχνά να λαμβάνουν 8 έως 12 αποφάσεις κάθε χιλιόμετρο ή μισό μίλι; Κάποιες φορές, έχετε λιγότερο από μισό δευτερόλεπτο για να λάβετε μια απόφαση. Αυτό το μέρος του Εγχειριδίου παρέχει σύνοψη των πιο συχνών και σημαντικών αλλαγών που σχετίζονται με τη γήρανση και μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητά σας στην οδήγηση (λ.χ. όραση, ευελιξία / κίνηση / δύναμη, και άλλες αλλαγές όπως χρόνος αντίδρασης, δυσκολία στη συγκέντρωση και γνωστικές διαταραχές). Σταδιακές αλλαγές στην όραση όπως γερνάμε πιθανόν να οδηγήσουν σε προβλήματα στο να: Όραση Βλέπουμε κινούμενα αντικείμενα Βλέπουμε λιγότερο καθαρά (ειδικά τη νύκτα ή το σούρουπο και το χάραμα) Υπολογίζουμε τις αποστάσεις Είμαστε πιο ευαίσθητοι στις αντανακλάσεις (όπως της βροχής και του φωτός στο παρμπρίζ) Η όρασή σας ελέγχεται όταν ανανεώνετε την άδεια οδήγησης ώστε να βεβαιώνεται ότι ικανοποιεί τα πρότυπα για οδήγηση. Εάν αντιμετωπίζετε οποιοδήποτε από αυτά τα προβλήματα, επισκεφθείτε τον ιατρό σας. Οι ιατρικές παθήσεις επηρεάζουν επίσης την όραση: Το γνωρίζατε ότι έως την ηλικία των 75, περίπου οι μισοί από εμάς θα έχουν πρόωρους καταρράκτες, και περίπου ένας στους τέσσερις θα έχει προχωρημένη νόσο καταρράκτη; Ο καταρράκτης είναι σαν να υπάρχει ένας καταρράκτης μπροστά στα μάτια σας, και μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ικανότητά σας για οδήγηση. Το θετικό είναι ότι το πρόβλημα μπορεί τώρα εύκολα να διορθωθεί. 5

6 Άλλες παθήσεις του ματιού που πιθανόν οδηγούν σε μειωμένη όραση ή ακόμα και τύφλωση είναι το γλαύκωμα και η εκφύλιση της ωχρής κηλίδας (απώλεια της οξείας κεντρικής όρασης). Αυτές οι παθήσεις επικρατούν σε ενήλικες ηλικίας άνω των 60. Το γλαύκωμα, εάν ανιχνευτεί νωρίς, μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά στις περισσότερες περιπτώσεις. Υπάρχουν νέες και αποδοτικές θεραπείες για πολλά άτομα με εκφύλιση της ωχρής κηλίδας. Οι διαβητικοί πιθανόν να αντιμετωπίζουν επίσης αλλαγές στην όραση λόγω της πάθησης. Με τακτικές εξετάσεις αυτά τα προβλήματα εντοπίζονται. Ακοή Έως την ηλικία των 65, το ένα τρίτο των ανθρώπων έχουν κάποια απώλεια ακοής. Η σταδιακή απώλεια ακοής αυξάνεται με την ηλικία. Ιατρικά προβλήματα (όπως οι εμβοές ή το κουδούνισμα στα αυτιά και οι λοιμώξεις) βλάπτουν επίσης την ακοή. Με τακτικές εξετάσεις εντοπίζονται αυτά τα προβλήματα. Τα καλά νέα είναι ότι αναπτύσσονται συνεχώς καλύτερα ακουστικά βαρηκοΐας. Η απώλεια ακοής επηρεάζει την ικανότητά μας να ακούμε κόρνες, σειρήνες και φρεναρίσματα. Πιθανόν να αναγκάζεστε να βασίζεστε περισσότερο στην όραση ώστε να αντισταθμίσετε την απώλεια ακοής. Ευελιξία, Κίνηση και Δύναμη Καθώς γερνάμε, συχνά πιανόμαστε και έχουμε λιγότερο εύρος κινήσεων στο σβέρκο, τους ώμους, τα μπράτσα, τα πόδια και τον κορμό. Όπως και με την ευελιξία ή την κίνηση, η δύναμη μειώνεται επίσης με την ηλικία, ειδικά εάν τα άτομα δεν είναι σωματικά δραστήρια. Εάν δεν έχετε ευελιξία, κίνηση και δύναμη στα άκρα ή στις αρθρώσεις σας, πιθανόν αυτό να επηρεάσει την ικανότητά σας στην οδήγηση. Η ευελιξία επηρεάζει την ικανότητά μας να: Ελέγχουμε το τυφλό μας σημείο Ελέγχουμε για οχήματα και πεζούς σε διασταυρώσεις Πραγματοποιούμε συμβολή με επερχόμενη κυκλοφορία Δίνουμε προτεραιότητα, να κάνουμε όπισθεν και να παρκάρουμε 6

7 Να θυμάστε, πρέπει να γυρίζετε το κεφάλι ή το σώμα για να ελέγξετε το τυφλό σημείο και να δείτε τι υπάρχει τριγύρω. Τα καλά νέα είναι ότι οι ασκήσεις και οι εκτάσεις μπορούν να βελτιώσουν την ευελιξία, τη μυϊκή δύναμη και το εύρος κινήσεων. Μιλήστε με τον ιατρό σας για να γίνετε πιο δραστήριοι. Πολλά άτομα εμφανίζουν κάποια αρθρίτιδα με την ηλικία. Η οστεοαρθρίτιδα, η πιο κοινή μορφή αρθρίτιδας (που επηρεάζει 1 στους 10 ενήλικες Καναδούς) προσβάλλει τις αρθρώσεις του σώματος προκαλώντας οίδημα και πόνο. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι λιγότερο συχνή αλλά πιο οδυνηρή. Και οι δύο μορφές αρθρίτιδας μπορεί επηρεάζουν την κίνηση. Η οστεοπόρωση (ασθένεια των οστών) καθιστά επίσης την κίνηση πιο δύσκολη και οδυνηρή. Άλλες παθήσεις όπως η ινομυαλγία, ο λύκος και η ουρική αρθρίτιδα μπορούν επίσης να περιορίσουν την ευελιξία, την κίνηση και τη δύναμη. Η μυϊκή αδυναμία ή η μυϊκή δυσκαμψία μπορούν να δυσχεράνουν την οδήγηση. Για παράδειγμα, η δύναμη στα μπράτσα είναι σημαντική για τον ασφαλή έλεγχο του τιμονιού, ειδικά όταν πρέπει να κάνετε γρήγορες ή απότομες κινήσεις. Η δύναμη στα πόδια είναι σημαντική για το πάτημα των πεντάλ του γκαζιού και του φρένου, ειδικά όταν απαιτούνται γρήγορες ενέργειες Χρόνος Αντίδρασης και Συγκέντρωση Με την ηλικία, πιθανόν να βιώνουμε επίσης σταδιακές αλλαγές: Στον χρόνο αντίδρασης ή απόκρισης (μειώνεται) Στη συγκέντρωση (αποσπάται πιο εύκολα), και στο Συντονισμό (χειρότερος) Ιατρικές παθήσεις όπως η Νόσος Πάρκινσον, το εγκεφαλικό επεισόδιο, η Νόσος Lou Gehrig, ο τρόμος και οι μυϊκοί σπασμοί πιθανόν να περιορίζουν τον συντονισμό, γεγονός που καθιστά δύσκολη την απόκριση σε αιφνίδια περιστατικά στον δρόμο. Γνωστικές Διαταραχές Οι ηλικιωμένοι οδηγοί διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο γνωστικών διαταραχών και άνοια που οφείλονται στη γήρανση. 7

8 Η άνοια επηρεάζει τον εγκέφαλο και την ικανότητα να σκέφτεστε, να θυμάστε και να μιλάτε. Επηρεάζει το λογικό συλλογισμό, την μνήμη και τις γλωσσικές ικανότητες. Σχεδόν το 10% των Καναδών άνω των 65 πάσχουν από άνοια. Αυτή η πάθηση αυξάνει τις πιθανότητες ατυχήματος έως και 4,7 φορές. Οδηγοί με άνοια είναι πιθανό να πραγματοποιήσουν μη ασφαλείς ελιγμούς στην οδήγηση όπως λανθασμένο στρίψιμο ή οδήγηση σε μη ασφαλή απόσταση από τον μπροστινό). Οι ήπιες γνωστικές διαταραχές δύσκολα ανιχνεύονται. Τα άτομα που πάσχουν από αυτά συνήθως παρουσιάζουν πιο εκτεταμένα προβλήματα μνήμης από άλλους της ίδιας ηλικίας. Ωστόσο, αυτές οι ήπιες διαταραχές μπορούν να εξελιχθούν σε άνοια ή νόσο Alzheimer, συνήθως εντός πέντε ετών, κάποιες φορές και πιο σύντομα. Είναι πάντα καλή ιδέα να συζητήσετε όχι μόνο τις σωματικές αλλαγές με τον ιατρό σας, αλλά και γνωστικά θέματα επίσης. 4. Φάρμακα και Οδήγηση ωθρότητα Ζάλη Θολή όραση Δυσκολία στη συγκέντρωση και στο να μην κοιμηθείτε Σύγχυση Κενά μνήμης Δυσκολία διατήρησης σταθερής πορείας (παραμονής σε λωρίδα) Οι ηλικιωμένοι πρέπει να προσέχουν σχετικά με τη λήψη φαρμάκων και την οδήγηση Οι ηλικιωμένοι ηλικίας άνω των 80 συνήθως λαμβάνουν περισσότερα φάρμακα από άλλες ηλικιακές ομάδες. Είναι σύνηθες για τους ηλικιωμένους να έχουν πολλαπλές συνταγές το 1/3 των ενηλίκων άνω των 65 λαμβάνουν πέντε ή περισσότερα συνταγογραφούμενα φάρμακα! Κάποια φάρμακα (είτε συνταγογραφούμενα είτε χωρίς συνταγή) έχουν παρενέργειες που πιθανόν να καθιστούν την οδήγηση μη ασφαλή, οπότε είναι σημαντικό να προσέχετε 8

9 Ο κίνδυνος των παρενεργειών και των αλληλεπιδράσεων αυξάνει όσο αυξάνονται και τα φάρμακα που λαμβάνονται. Ένα φάρμακο πιθανόν να μην επηρεάζει την οδήγηση, αλλά ο συνδυασμός φαρμάκων θα μπορούσε. Το αλκοόλ σε συνδυασμό με ορισμένα φάρμακα μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνο. Με την ηλικία, τα σώματά μας αντιδρούν διαφορετικά. Χρειάζεται πιο πολλή ώρα να διασπαστεί ή να αποβληθεί το φάρμακο στο σώμα. Τα ιατρικά προβλήματα μπορούν επίσης να αλλάξουν την ανταπόκριση του σώματος σε ορισμένα φάρμακα. Πιθανές παρενέργειες φαρμάκων στην οδήγηση: Νωθρότητα / Υπνηλία Σύγχυση και δυσκολία στη συγκέντρωση Ίλιγγος / Ζάλη Θολή όραση Τρόμος Αργός χρόνος αντίδρασης Κενά μνήμης Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να δυσχεράνουν την παραμονή στη σωστή λωρίδα, τη διατήρηση της κατάλληλης ταχύτητας, τη διατήρηση ασφαλούς απόστασης, την αντίδραση σε σήματα κυκλοφορίας και τη γρήγορη απόκριση (φρενάρισμα ή ελιγμός για την αποφυγή σύγκρουσης). Εάν βιώνετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, δεν πρέπει να οδηγήσετε. Περιμένετε έως ότου αισθανθείτε καλύτερα, πάρτε ένα ταξί ή καλέστε κάποιον να σας μεταφέρει. Εάν νιώσετε κάποια από αυτές τις παρενέργειες ενώ οδηγείτε, σταματήστε στην άκρη και ξεκουραστείτε. Αναφέρετέ το στον ιατρό σας. Οποιοδήποτε φάρμακο που επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα (εγκέφαλος και νωτιαίος μυελός) πιθανόν να καθιστά την οδήγηση μη ασφαλή. Ορισμένα φάρμακα πιθανό να προκαλούν τα παραπάνω συμπτώματα και να επηρεάζουν την ικανότητα για οδήγηση. Αυτά περιλαμβάνουν: 9

10 Ηρεμιστικά και κατασταλτικά Αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά φάρμακα Ναρκωτικά (φάρμακα για τον πόνο) Μυοχαλαρωτικά Κατασταλτικά αντιισταμινικά (για αλλεργίες και αλλεργικό συνάχι) Φάρμακα για το κρύωμα και τη γρίπη Κάποια από αυτά τα φάρμακα διατίθενται χωρίς συνταγή ή πιθανόν να είναι θεραπείες «φυσικές» ή «με βότανα». Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα έχουν επίσης παρενέργειες που καθιστούν μη ασφαλή την οδήγηση. Πάντα να διαβάζετε με προσοχή τις προειδοποιήσεις! Εάν δεν είστε σίγουροι, ρωτήστε τον φαρμακοποιό. Κατάλογος Ενεργειών Φαρμάκων Όλοι οι ηλικιωμένοι ενήλικες πρέπει να διατηρούν ενημερωμένο κατάλογο όλων των συνταγογραφούμενων και χωρίς συνταγή φαρμάκων που λαμβάνουν. Συμπληρώστε έναν κατάλογο παρόμοιο με αυτόν που βρίσκεται εδώ και διατηρείτε ένα αντίγραφο μαζί σας στην τσάντα ή το πορτοφόλι σας και στο ντουλαπάκι του οχήματός σας. Παίρνετε αυτόν τον κατάλογο μαζί σας όταν επισκέπτεστε τον ιατρό και τον φαρμακοποιό σας και αναθεωρείτε τον μαζί τους. 10

11 Μιλήστε με τον ιατρό και τον φαρμακοποιό σας Κάντε έναν κατάλογο των φαρμάκων που λαμβάνετε. Πάντα να ρωτάτε εάν το φάρμακο θα επηρεάσει την ικανότητά σας στην οδήγηση. Διαβάστε τις προειδοποιητικές ετικέτες και ρωτήστε για τις αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα. Προσέχετε όταν παίρνετε φάρμακα χωρίς συνταγή. Εάν βιώσετε οποιαδήποτε παρενέργεια, ειδικά όταν ξεκινάτε ένα νέο φάρμακο, ενημερώστε τον ιατρό ή τον φαρμακοποιό σας. Ποτέ μην διακόπτετε τη λήψη του φαρμάκου ή αλλάζετε τη δόση χωρίς να μιλήσετε πρώτα με τον ιατρό ή τον φαρμακοποιό σας. Εάν δεν είστε σίγουροι για το εάν κάποιο φάρμακο θα επηρεάσει την ικανότητά σας στην οδήγηση, προσέχετε και επιλέξτε να μην οδηγήσετε μετά τη λήψη του. Συζητήστε τις πιθανές παρενέργειες του κάθε φαρμάκου που λαμβάνετε (συνταγογραφούμενων και μη) με τον ιατρό σας. Ρωτήστε εάν η φαρμακευτική ουσία θα έχει πιθανές επιδράσεις στην οδήγησή σας. Συζητήστε τις πιθανές παρενέργειες του κάθε φαρμάκου που λαμβάνετε (συνταγογραφούμενων και μη) με τον ιατρό σας. Ρωτήστε εάν η φαρμακευτική ουσία θα έχει πιθανές επιδράσεις στην οδήγησή σας. 11

12 Κατάλογος Ενεργειών των Φαρμάκων μου Φαρμακο Ημερομηνια Εναρξης Να οδηγώ ενώ χρησιμοποιώ αυτό το φάρμακο? (Ναι ή Όχι)

13 5. Καλές Πρακτικές για τη Διατήρηση της Ικανότητας για Οδήγηση Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις επιδράσεις που μπορεί να έχει η γήρανση στην ικανότητά μας για οδήγηση, αλλά είναι εξίσου σημαντικό να έχετε έναν συνολικά υγιή τρόπο ζωής. Το να είστε υγιείς βοηθάει στη διατήρηση της ικανότητας για οδήγηση και μπορεί να σας κρατήσει στον δρόμο για περισσότερο. Να θυμάστε: Να κάνετε τακτικά ιατρικές, οφθαλμολογικές και ακουστικές εξετάσεις με τον ιατρό σας. Να τρώτε καλά και να κοιμάστε αρκετά. Να είστε σωματικά δραστήριοι μέσω της άσκησης (λ.χ. περπάτημα, κηπουρική). Να παραμένετε νοητικά δραστήριοι διαβάζοντας, επιλύοντας σταυρόλεξα ή παίζοντας χαρτιά ή άλλα εγκεφαλικά παιχνίδια. Να γνωρίζετε τις επιδράσεις των φαρμάκων στην οδήγηση. Συχνές εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης των φαρμάκων, είναι απαραίτητες για την πρόληψη και τη θεραπεία οποιωνδήποτε ιατρικών προβλημάτων. Η καλή διατροφή, ο επαρκής ύπνος, και η νοητική εγρήγορση (διάβασμα, επίλυση σταυρολέξων ή παίξιμο χαρτιών) μας βοηθά επίσης να συγκεντρωνόμαστε όταν οδηγούμε. Η συχνή άσκηση θα αυξήσει την ευελιξία σας, τη δύναμη, την ισορροπία και τον συντονισμό. Θα σας βοηθήσει να προλαμβάνετε τις πτώσεις και να οδηγείτε καλύτερα! Τα καλά νέα είναι ότι ποτέ δεν είναι αργά να ξεκινήσετε την άσκηση, και θα παρατηρήσετε μια άμεση διαφορά στο πώς αισθάνεστε. Για να ανακαλύψετε πώς να γίνετε πιο δραστήριοι και να αποκτήσετε τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για τη σωματική άσκηση, δείτε το Κεφάλαιο 12 αυτού του εγχειριδίου. Μελετήστε επίσης την πιθανότητα να ενταχθείτε σε ένα τμήμα άσκησης για ηλικιωμένους στην τοπική σας κοινότητα ή σε κέντρα ηλικιωμένων. Υπάρχουν πολλά διασκεδαστικά τμήματα (όπως μαθήματα στο νερό, Tai Chi, Yoga, χορός) για να επιλέξετε. Να θυμάστε να ρωτήσετε τον ιατρό σας προτού ξεκινήσετε ένα νέο πρόγραμμα άσκησης. 13

14 6. Κατάλογος Ελέγχου Συνηθειών στην Οδήγηση Η επίγνωση των ικανοτήτων μας είναι το κλειδί για την ασφάλεια στον δρόμο (τη δική μας, όπως και των επιβατών μας και των άλλων οδηγών). Πολλοί κάνουν αλλαγές στις συνήθειές τους στην οδήγηση καθώς μεγαλώνουν χωρίς πολλή σκέψη. Άλλοι, ωστόσο, αδυνατούν να αντιληφθούν τις αλλαγές που βιώνουν και επηρεάζουν την ικανότητά τους στην οδήγηση. Αυτό το Κεφάλαιο σας βοηθά να εντοπίσετε κάποια από τα θέματα ή τις δυσκολίες που πιθανόν να αντιμετωπίσετε όταν οδηγείτε. Για το κάθε θέμα, υπάρχουν διάφορες συνήθειες ή συμβουλές για την οδήγηση που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να βελτιωθεί η ασφάλεια. Είναι σημαντικό να έχουμε επίγνωση των δυνατών μας σημείων ως οδηγοί, αλλά και να γνωρίζουμε τα όριά μας και να αποτιμούμε με ειλικρίνεια τις συνήθειες και τις ικανότητές μας στην οδήγηση. Συμπληρώστε την ακόλουθη άσκηση και εντοπίστε τις συνήθειες ασφαλούς οδήγησης που μπορούν να σας βοηθήσουν να είστε πιο ασφαλείς στους δρόμους. Εδώ βρίσκεται μια άσκηση που μπορείτε να κάνετε στο σπίτι, είτε μόνοι σας είτε με κάποιο μέλος της οικογένειας, ώστε να αποτιμήσετε με ειλικρίνεια τη δική σας ικανότητα και να συντάξετε το δικό σας Προσωπικό Σχέδιο Δράσης για ασφαλή οδήγηση. 1. Κυκλώστε την κάθε δήλωση (θέμα ή πρόβλημα) που ισχύει για εσάς, και μετά 2. Κυκλώστε τις συμβουλές παρακάτω που σας φαίνονται πιο χρήσιμες. 14

15 Νυκτερινή Όραση και Αντανάκλαση Η μειωμένη όραση τη νύκτα μπορεί να δυσχεράνει την ανάγνωση οδικών σημάτων και τον εντοπισμό ατόμων που περπατάνε ή κάνουν ποδήλατα. Δυσκολεύεστε να δείτε όταν οδηγείτε τη νύκτα; Σας ενοχλεί η αντανάκλαση από τον ήλιο ή τα φώτα των άλλων αυτοκινήτων; Πρέπει να επιβραδύνετε για να διαβάσετε μη γνώριμα οδικά σήματα? Συμβουλές: Αποφεύγετε τη νυκτερινή οδήγηση Εάν πρέπει να οδηγήσετε νύκτα, περιμένετε 5 λεπτά για να συνηθίσουν τα μάτια σας στο σκοτάδι Αποφεύγετε την αντανάκλαση κοιτώντας προς τη δεξιά πλευρά του δρόμου και όχι απ ευθείας την επερχόμενη κίνηση Οδηγείτε σε καλά φωτισμένους δρόμους όπου εφικτό Κάντε τακτικά εξέταση όρασης Κρατάτε το παρμπρίζ, τα εσωτερικά των παραθύρων και τα φώτα του αυτοκινήτου σας καθαρά Φοράτε ποιοτικά γυαλιά ηλίου Ανάβετε τα φώτα πορείας σας 30 λεπτά πριν από τη δύση του ηλίου Πάντα να φοράτε τα τελευταία σας γυαλιά όπως συνταγογραφήθηκαν. Μην φοράτε παλιά γυαλιά ή άλλου ατόμου 15

16 Πλάγια Όραση και Ευελιξία Καθώς μεγαλώνουμε, πιθανόν να πρέπει να προσέχουμε περισσότερο τι γίνεται τριγύρω από εμάς. Η ευελιξία του σβέρκου και του κορμού πιθανόν να μας εμποδίζει από το να δούμε πράγματα τριγύρω. Δυσκολεύεστε να γυρίσετε ώστε να ελέγξετε το τυφλό σημείο σας; Ξαφνιάζεστε κάποιες φορές από αυτοκίνητα που εμφανίζονται δίπλα σας; Σας ξεφεύγουν από την προσοχή κάποιες φορές άτομα που περπατάνε ή κάνουν ποδήλατο σε διασταυρώσεις; Συμβουλές: Κάνετε συχνά ασκήσεις ευελιξίας Κοιτάτε τι συμβαίνει και στις δύο πλευρές του αυτοκινήτου σας και μακριά στο δρόμο Ελέγχετε συχνά τους καθρέπτες σας. Μειώστε το τυφλό σημείο στην αριστερή σας πλευρά ρυθμίζοντας τους πλαϊνούς καθρέπτες. Πρώτα, ακουμπήστε το κεφάλι σας στο παράθυρο και ρυθμίστε τον καθρέπτη προς τα έξω ώστε όταν κοιτάτε την εσωτερική του πλευρά ίσα που να βλέπετε την πλευρά του αυτοκινήτου σας. Εάν χρησιμοποιείτε ευρυγώνιο καθρέπτη, εξασκηθείτε προτού τον χρησιμοποιήσετε σε κίνηση Μην οδηγείτε στο τυφλό σημείο άλλου αυτοκινήτου Πάντα να ελέγχετε προτού κάνετε όπισθεν Κοιτάτε για άτομα που περπατούν σε διασταυρώσεις. Να θυμάστε ότι έχουν προτεραιότητα. Προσέχετε τις πινακίδες, ειδικά σε διαβάσεις πεζών και σχολικές ζώνες. Αποφεύγετε να κάνετε όπισθεν βγαίνοντας από θέσεις στάθμευσης Παρκάρετε ώστε να μπορείτε να φύγετε προς τα εμπρός 16

17 Εκτίμηση και Αντίδραση Η δυσκολία στην εκτίμηση της απόστασης και οι αργοί χρόνοι αντίδρασης μπορεί να δυσχεράνουν την διαχείριση της ταχέως κινούμενης κυκλοφορίας. Δυσκολεύεστε να μπείτε σε δρόμο ταχείας κυκλοφορίας; Δυσκολεύεστε να εκτιμήσετε την απόσταση και την ταχύτητα άλλων αυτοκινήτων; Βρίσκετε ότι οι καταστάσεις εξελίσσονται πολύ γρήγορα για να λάβετε σωστές αποφάσεις στην οδήγηση; Συμβουλές: Διατηρήστε απόσταση τριγύρω από το αυτοκίνητό σας Κρατήστε απόσταση 3 δευτερολέπτων από το μπροστινό αυτοκίνητο Επιβραδύνετε σε κακές καιρικές συνθήκες ή σε κακό δρόμο Επιβραδύνετε ομαλά και σταδιακά Βεβαιωθείτε ότι τα μπροστινά σας ελαστικά κοιτούν εμπρός όταν περιμένετε να στρίψετε αριστερά Κάντε 3 δεξιές στροφές αντί μίας αριστερής Προγραμματίστε από πριν το ταξίδι σας Ελέγξτε στον καθρέπτη σας όταν επιβραδύνετε Διατηρήστε την νοητική σας εγρήγορση (λ.χ. πάζλ ή σταυρόλεξα) Αποφεύγετε την οδήγηση σε κακές καιρικές συνθήκες Αποφεύγετε την οδήγηση σε κίνηση ή στις εθνικές οδούς Οδηγείτε στο όριο ταχύτητας. Η αργή οδήγηση δεν είναι ασφαλής Αλλάξτε σε δρόμο με χαμηλότερο όριο ταχύτητας Οδηγείτε στη δεξιά λωρίδα όπου μπορείτε Σημάνετε τις προθέσεις σας πολύ εκ των προτέρων Ελέγχετε συχνά τους καθρέπτες σας Μελετήστε εναλλακτικές επιλογές μεταφοράς 17

18 Συγκέντρωση Οι σύντομες διαλείψεις της προσοχής μπορούν να προκαλέσουν παράλειψη σημαντικών πληροφοριών όπως φώτα, σηματοδότες και συνθήκες κίνησης. Χάνεστε κατά την οδήγηση; Αλλάζετε λωρίδες ή πραγματοποιείτε συμβολή καμιά φορά χωρίς να κοιτάξετε; Συνήθως οδηγάτε πολύ γρηγορότερα ή αργότερα από την υπόλοιπη κίνηση; Αποσπάστε ή χάνεται η προσοχή σας κατά την οδήγηση; Συμβουλές: Μην αποσπάστε από επιβάτες, το ράδιο ή το κινητό Χαμηλώστε την ένταση του ράδιου ή σβήστε το τελείως Προγραμματίστε την οδήγηση για το μέσον του πρωινού, όταν θα είστε ξεκούραστοι, δεν θα έχει κίνηση, η αντανάκλαση είναι μειωμένη και η ορατότητα μέγιστη Προγραμματίστε τη διαδρομή προς τον προορισμό σας ώστε να πραγματοποιήσετε λιγότερες διαδρομές και να ελαχιστοποιήσετε τις αριστερές γωνίες Αποφεύγετε τους πολυσύχναστους δρόμους Κάνετε συχνά διαλείμματα, σταματάτε για ασκήσεις έκτασης και βάδισης Επιτρέψτε σε κάποιον άλλον να οδηγήσει όταν κουραστείτε ή σταματήστε για ξεκούραση Αποφεύγετε τους μη γνώριμους δρόμους Όταν κάνετε όπισθεν βεβαιωθείτε ότι έχετε επιλέξει τη σωστή σχέση στο κιβώτιο και ότι το πόδι σας είναι στο σωστό πεντάλ Μην οδηγείτε όταν είστε αναστατωμένοι Κοιτάξτε προς τις δύο κατευθύνσεις όταν στρίβετε ή εισέρχεστε σε διασταύρωση Μην οδηγείτε σε καταστάσεις που σας αγχώνουν Πάντα να ελέγχετε τον καθρέπτη σας και να κοιτάτε πάνω από τον ώμο σας προτού αλλάξετε λωρίδα ή πραγματοποιήσετε συμβολή 18

19 Άλλες Χρήσιμες Συμβουλές Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην τάξη, η μονάδα σας πιθανόν να έχει αναφέρει και άλλες συμβουλές. Γράψτε αυτές που αισθάνεστε ότι είναι πιο χρήσιμες. Είναι σημαντικό να κρατήσετε αυτό το Προσωπικό Σχέδιο Δράσης για ασφαλή οδήγηση ενημερωμένο. Καθώς μεγαλώνετε, θα βιώσετε περισσότερες αλλαγές. Πρέπει να συνεχίσετε να έχετε επίγνωση του τι μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε τους εαυτούς σας να οδηγούν προσεκτικά. Όσες περισσότερες δυσκολίες σας αφορούν, τόσο πιο σημαντικό είναι να παρακολουθήσετε πολύ καλά την οδήγησή σας και να σκεφτείτε τη συζήτηση με τον ιατρό, την οικογένεια και τους φίλους σας Είναι στο χέρι των οδηγών να πραγματοποιήσουν τις αλλαγές ώστε να βελτιώσουν την οδήγησή τους 19

20 7. The Safety Driving Cycle Κοιτάω (Σαρώνω) Το κοίταγμα (ή σάρωμα) σημαίνει ότι δίνουμε προσοχή στα πάντα τριγύρω, συμπεριλαμβανομένου του τι κάνουν οι άλλοι οδηγοί. Πρέπει πάντα να έχετε επίγνωση του τι γίνεται εμπρός, πίσω και στις δύο πλευρές του οχήματός σας. Να θυμάστε να εστιάζετε στον δρόμο ακριβώς μπροστά σας. Όσο πιο γρήγορα δούμε ή ακούσουμε ένα πρόβλημα, τόσο περισσότερο χρόνο έχουμε για να αντιδράσουμε. Παραδείγματα του τι να κοιτάμε περιλαμβάνουν: τα φώτα των φρένων στο μπροστινό αυτοκίνητο, κάποιο αυτοκίνητο ασφαλείας στη διασταύρωση εμπρός, κάποιο αυτοκίνητο μπροστά σας που στρίβει στον δρόμο, κάποια κόρνα ή σήματα κυκλοφορίας και σηματοδότες. Σκέφτομαι (Αποφασίζω) Τώρα που έχετε πλήρη επίγνωση του τι γίνεται στο δρόμο, πρέπει να ερμηνεύσετε αυτές τις καταστάσεις και να αποφασίσετε πώς να ανταποκριθείτε με βάση αυτά που βλέπετε και ακούτε. Για παράδειγμα: Γιατί στο μπροστινό αυτοκίνητο άναψαν τα φώτα των φρένων; Πρέπει και εσείς να επιβραδύνετε; Πόσο κοντά είναι το αυτοκίνητο από πίσω σας; Σειρήνα είναι αυτό που ακούγεται; Από πού έρχεται; Ενεργώ Τελικά, πρέπει να ενεργήσετε. Για παράδειγμα, όταν δείτε μπροστά κάποια διασταύρωση με σήμα STOP, θα πρέπει να ελέγξετε στον καθρέπτη, να επιβραδύνετε αργά και να έλθετε σε πλήρη στάση σε ασφαλή απόσταση από το μπροστινό σας αυτοκίνητο. 20

21 Η προληπτική προσέγγιση στην οδήγηση μπορεί να κάνει πραγματικά τη διαφορά. 8. Καταστάσεις Υψηλού Κινδύνου κατά την Οδήγηση Οι οδηγοί ηλικίας 80 και άνω είναι γενικά πολύ υπεύθυνοι οδηγοί, ωστόσο είναι η ηλικιακή ομάδα που εκπροσωπείται περισσότερο σε συγκρούσεις. Διατρέχουν επίσης μεγαλύτερο κίνδυνο θανάσιμου τραυματισμού σε σύγκρουση από νεότερους οδηγούς. Προς αποτροπή των ατυχημάτων, είναι σημαντικό να έχετε επίγνωση των καταστάσεων που φαίνονται ως υψηλού κινδύνου για οδηγούς ηλικίας 80 και άνω. Μπορείτε να αναπτύξετε στρατηγικές για την αποφυγή ή την διαχείριση αυτών των καταστάσεων. Όποτε είναι εφικτό προγραμματίστε για το μέλλον. Μία στρατηγική είναι η ρύθμιση της οδήγησής σας. Αυτό περιλαμβάνει την αποφυγή των παρακάτω καταστάσεων όπου αυτό είναι εφικτό: Οδήγηση σε κακό καιρό (όπως δυνατή βροχή, χιονοθύελλες / χιονόνερο, ομίχλη) Οδήγηση τη νύχτα Οδήγηση σε αυξημένη κίνηση (κατά τη διάρκεια της ώρας αιχμής σε αυτοκινητόδρομους ή κεντρικές αρτηρίες) Η οδήγηση σε κακοσυντηρημένους δρόμους (με λακκούβες, σπασμένη άσφαλτο ή χωματόδρομους) Η οδήγηση μεγάλων αποστάσεων ή σε μη γνώριμες διαδρομές Όταν υπάρχει η επιλογή, είναι καλή ιδέα να αποφεύγετε καταστάσεις ταχείας κίνησης Ενώ η οδήγηση μπορεί να είναι δύσκολη κάποιες φορές, τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν πολλά που μπορείτε να κάνετε για να διασφαλίσετε τη δική σας ασφάλεια και την ασφάλεια των άλλων ενώ απολαμβάνετε τα πλεονεκτήματα της οδήγησης. Πέραν των συμβουλών που καλύφθηκαν ήδη, η γνώση των κανόνων του δρόμου είναι το κλειδί για την ασφαλή οδήγηση. 21

22 Οι τομείς ιδιαίτερης ανησυχίας περιλαμβάνουν: Διασταυρώσεις Παραχώρηση προτεραιότητας Γωνίες (ειδικά αριστερές γωνίες) Συμβολή (είσοδος και έξοδος από αυτοκινητοδρόμους) Απόσταση από τον μπροστινό Οπισθοπορεία Τα παρακάτω παραδείγματα έχουν ληφθεί από το Επίσημο Εγχειρίδιο Οδήγησης του Υπουργείου Συγκοινωνιών του Οντάριο. Σας ενθαρρύνουμε να δείτε αυτά τα σενάρια ώστε να ανανεώστε τις γνώσεις σας περί της ασφαλούς οδήγησης. Κρατάτε εύκαιρο το αντίγραφο του Εγχειριδίου σας. Περιέχει πολλές περισσότερες χρήσιμες συμβουλές για την ασφαλή οδήγηση. Η προληπτική προσέγγιση στην οδήγηση μπορεί πραγματικά να κάνει τη διαφορά. Πάντα να θυμάστε να: Κοιτάτε (σαρώνετε) προσέχετε τα πάντα τριγύρω. Σκέπτεστε (αποφασίζετε) ερμηνεύετε τι βλέπετε και αποφασίζετε πώς θα ανταποκριθείτε. Ενεργείτε ανάλογα. Οπισ θοπορεία Κατά την οπισθοπορεία (ή την είσοδο σε χώρο στάθμευσης) να θυμάστε να: Kινείστε αργά Βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείτε τη σωστή σχέση στο κιβώτιο και το σωστό πεντάλ Ελέγχετε ότι το πεδίο είναι ελεύθερο. Πάντα να κοιτάτε για πεζούς ή ποδηλάτες Εάν κινείστε προς τα πίσω και ευθεία ή δεξιά, γυρίστε το σώμα σας και το κεφάλι προς τα δεξιά και κοιτάτε προς τα πίσω 22

23 Εάν κινείστε προς τα πίσω και αριστερά, γυρίστε και κοιτάτε πάνω από τον αριστερό σας ώμο Πάντα νε ελέγχετε τον αντίθετο ώμο Εάν κάνετε οπισθογωνία, ελέγχετε για να βεβαιωθείτε ότι το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου σας έχει αρκετό χώρο και δεν θα χτυπήσει πουθενά Διασταυρώσεις Επιβραδύνετε κατά την προσέγγιση. Κοιτάτε για κίνηση, σήματα παραχώρησης προτεραιότητας, σήματα STOP, σηματοδότες, ποδηλάτες και πεζούς. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι διασταυρώσεων: οι ελεγχόμενες και οι μη ελεγχόμενες. Οι ελεγχόμενες διασταυρώσεις έχουν σηματοδότες, σήματα παραχώρησης προτεραιότητας ή σήματα STOP. Σε πράσινο σηματοδότη, περάστε τη διασταύρωση με σταθερή ταχύτητα. Εάν το πράσινο είναι αναμμένο κάποια ώρα, προετοιμαστείτε να σταματήσετε. Εάν ο δρόμος πέρα από τη διασταύρωση έχει σταματημένα οχήματα λόγω κίνησης, θυμηθείτε να σταματήσετε πριν την είσοδο στη διασταύρωση ώστε να μην εμποδίζετε την κίνηση εάν αλλάξει ο σηματοδότης. Σε μη ελεγχόμενες διασταυρώσεις, πρέπει να σταματούν όλα τα αυτοκίνητα. Εάν δύο αυτοκίνητα πλησιάζουν τη διασταύρωση ταυτόχρονα, το αυτοκίνητο που βρίσκεται στα δεξιά έχει προτεραιότητα. Δεξιές Γωνίες O σωστός τρόπος πραγματοποίησης μιας δεξιάς γωνίας περιλαμβάνει: Έναρξη και ολοκλήρωση στη δεξιά λωρίδα Ειδοποιείτε πολύ νωρίτερα Κοιτάξτε μπροστά, και μετά αριστερά και δεξιά Μετά κοιτάξτε πάλι αριστερά Ελέγξτε το τυφλό σημείο δεξιά Πραγματοποιήστε τη γωνία 23

24 Αριστερές Γωνίες Ο σωστός τρόπος πραγματοποίησης μιας δεξιάς γωνίας περιλαμβάνει: Ειδοποιείτε πολύ νωρίτερα Μετακινηθείτε στην αριστερή λωρίδα όταν είναι ελεύθερη Κοιτάξτε μπροστά, και μετά αριστερά και δεξιά Ελέγξτε το τυφλό σημείο Πραγματοποιήστε τη γωνία όταν το πεδίο είναι ελεύθερο Εάν σταματήσετε εντελώς περιμένοντας, κρατήστε τις ρόδες ευθεία έως ότου να είστε έτοιμοι να πραγματοποιήσετε τη γωνία Όταν ολοκληρωθεί η γωνία, μετακινηθείτε και πάλι στη δεξιά λωρίδα όταν είναι ασφαλές Να θυμάστε ότι μπορείτε κάποιες φορές να κάνετε τρεις δεξιές γωνίες (κάνοντας το τετράγωνο προς την ίδια κατεύθυνση) αντί για μία αριστερή Απόσταση από τον Μπροστινό Ο «κανόνας των 2 δευτερολέπτων» σας βοηθά να ορίσετε μία ασφαλή απόσταση από τον μπροστινό σε ιδανικές συνθήκες οδήγησης. Λόγω πιο αργών χρόνων αντίδρασης, οι ηλικιωμένοι οδηγοί πρέπει να χρησιμοποιούν τον «κανόνα των 3 δευτερολέπτων». πιλέξτε κάποιο ορόσημο στον δρόμο εμπρός, όπως κάποια πινακίδα ή στύλο Όταν το πίσω μέρος του οχήματος μπροστά σας περάσει το ορόσημο, μετράτε «χίλια και ένα», «χίλια και δύο» και «χίλια και τρία» Όταν το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου σας φτάσει στο ορόσημο, σταματήστε να μετράτε 24

25 Εάν φτάσετε το ορόσημο προτού μετρήσετε έως το «χίλια και τρία», τότε ακολουθείτε πολύ κοντά. Σε χειρότερες συνθήκες καιρού ή δρόμου, αφήστε περισσότερη ώρα (απόσταση) για ασφαλή ακινητοποίηση. Συμβολή Ο σωστός τρόπος συμβολής περιλαμβάνει: Ελέγξτε το τυφλό σας σημείο όταν βρίσκεστε στην ράμπα εισόδου Καθώς εισέρχεστε στη λωρίδα επιτάχυνσης, αυξήστε την ταχύτητά σας ώστε να φτάσει αυτή των άλλων οχημάτων Πραγματοποιήστε ομαλά τη συμβολή Εάν βρίσκετε τους αυτοκινητοδρόμους πολύ αγχωτικούς και η ταχύτητα σας φαίνεται υπερβολική, χρησιμοποιείτε λιγότερο πολυσύχναστους δρόμους με χαμηλότερα όρια ταχύτητας για να φτάσετε όπου θέλετε. Προγραμματίζετε τη διαδρομή. Όταν έχετε επιλογή, είναι πάντα καλή ιδέα να αποφεύγετε καταστάσεις με κίνηση ταχείας κυκλοφορίας. 25

26 9. Η Σημαντικότητα των Σημάτων Πέρα από τους κανόνες του δρόμου, πρέπει να προσέχετε πολύ τα οδικά σήματα. Τα οδικά σήματα και οι σηματοδότες είναι σημαντικά επειδή μας δείχνουν τι να προσέξουμε και το να κάνουμε ή να μην κάνουμε στον δρόμο. Πιθανόν να χρεωθείτε εάν δεν τηρήσετε τα οδικά σήματα και τους σηματοδότες. Εάν σας διαφύγουν αυτά τα σήματα ή δεν γνωρίζετε τι σημαίνουν, μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνο για εσάς, άλλους οδηγούς και πεζούς. Πρέπει να είστε εξοικειωμένοι με αυτά τα σήματα. Όταν πηγαίνετε με 60 χιλιόμετρα την ώρα, δεν έχετε τον χρόνο να κοιτάξετε το Εγχειρίδιο του Οδηγού σας. Κάποιοι τύποι σημάτων αναλύονται παρακάτω. Το φρεσκάρισμα της γνώσης των οδικών σημάτων είναι πάντα επωφελές. Συμβουλεύεστε συχνά το Επίσημο Εγχειρίδιο Οδηγού ώστε να είστε εξοικειωμένοι με τους κανόνες του δρόμου και όλα τα οδικά σήματα. Τα ακόλουθα είναι παραδείγματα διαφορετικών τύπων σημάτων. Να θυμάστε ότι πρέπει πάντα να είστε σε εγρήγορση όταν οδηγάτε και να σαρώνετε κάθε 5 δευτερόλεπτα για σήματα, καθώς παρέχουν πληροφορίες για τον δρόμο μπροστά. 26

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΗΜΕΡΙΔΑ Πρωτοβουλίες-Δράσεις Οδικής Ασφάλειας σε περίοδο οικονομικής κρίσης Αθήνα, 6 Ιουνίου 2012 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σοφία Βαρδάκη, Δρ. Συγκοινωνιολόγος ΕΜΠ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ Μερικές χρήσιµες συµβουλές στους γονείς για την αποφυγή των τροχαίων ατυχηµάτων Η πρόληψη του τροχαίου ατυχήµατος αφορά όλους µας

Διαβάστε περισσότερα

σχολή οδηγών ΣΑΒΡΑΜΗΣ

σχολή οδηγών ΣΑΒΡΑΜΗΣ Α) ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΛΕΓΧΟΙ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Περιμετρικός έλεγχος εξετάζουμε για: 1) την καλή κατάσταση των επιφανειών του αυτοκινήτου από τυχαία χτυπήματα (πχ. ένα χτύπημα σε μια επιφάνεια του οχήματος μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία

Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟ ΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Ερωτήσεις και απαντήσεις για ασφαλή οδήγηση σε µεγαλύτερη ηλικία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Ο ΗΓΩ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ;

Διαβάστε περισσότερα

5.2 Πινακίδες Κ.Ο.Κ.

5.2 Πινακίδες Κ.Ο.Κ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ 5.1 Γενικά Οι γενικοί κανόνες κυκλοφορίας του Κ.Ο.Κ. εφαρμόζονται σε όλα τα οχήματα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που προορίζονται για τη μαζική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους

Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Χρήσιµες ληροφορίες σε εφήβους 12-15 ετών γιατο ώς να κυκλοφορούν µε ασφάλεια στους δρόµους Γραμματεία Διυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 19/03/2014 Πόσα παιδιά (

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Συμβουλές για τους γονείς Για τα παιδιά του Δημοτικού κάθε διαδρομή από το σπίτι προς στο σχολείο αποτελεί μια σημαντική μαθησιακή εμπειρία και ένα μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής. Μέσω αυτής της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO

Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO 1η Νοεμβρίου 2012 Αλλαγές στους Κανόνες Οδικής Κυκλοφορίας της NNO Από την 1η Νοεμβρίου 2012 θα ισχύουν διάφορες αλλαγές στους κανόνες οδικής κυκλοφορίας της ΝΝΟ. Πολλές από αυτές τις αλλαγές είναι απλά

Διαβάστε περισσότερα

οδηγώ με ασφάλεια ΟΔΗΓΟΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ «ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ»

οδηγώ με ασφάλεια ΟΔΗΓΟΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ «ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ «ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ» οδηγώ με ασφάλεια ΟΔΗΓΟΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑ: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Ι.Ο.ΑΣ.) «ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ» GENESIS Pharma S.A.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Στο μάθημα των μαθηματικών οι μαθητές κλήθηκαν:

Στο μάθημα των μαθηματικών οι μαθητές κλήθηκαν: Στο μάθημα των μαθηματικών οι μαθητές κλήθηκαν: (α) να δημιουργήσουν σχέδια με γενικό θέμα «οδική ασφάλεια» (β) να βρούνε ποιήματα, τραγούδια και λαϊκές ρήσεις σχετικά με τα μέσα μεταφοράς (γ) να απαντήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλές για τους γονείς

Συμβουλές για τους γονείς Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ, Μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον» ενημερώνουν τους γονείς, τους μαθητές και τους δασκάλους για την ασφαλή μετακίνηση των παιδιών μας. Συμβουλές για τους

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Κυκλοφοριακής Αγωγής για παιδιά Δημοτικού 6-8 ετών Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας & Δικτύων Μεταφορών

Σεμινάρια Κυκλοφοριακής Αγωγής για παιδιά Δημοτικού 6-8 ετών Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας & Δικτύων Μεταφορών Σεμινάρια Κυκλοφοριακής Αγωγής για παιδιά Δημοτικού 6-8 ετών Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας & Δικτύων Μεταφορών Presenter Name 1 1 Ας γνωρίσουμε τους φίλους μας 2 Η φίλη μας η Διαβασούλα Γεια σας παιδιά!

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιο είναι το ανώτατο όριο θέσεων μαζί με αυτήν του οδηγού που προβλέπει ο KOK για τα επιβατικά οχήματα; Α. Πέντε (5) B. Επτά (7) Γ.

1. Ποιο είναι το ανώτατο όριο θέσεων μαζί με αυτήν του οδηγού που προβλέπει ο KOK για τα επιβατικά οχήματα; Α. Πέντε (5) B. Επτά (7) Γ. Λυσάρι Οι σωστές απαντήσεις είναι σημειωμένες με κόκκινο. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΕΥΧΟΥΣ #133 1. Ποιο είναι το ανώτατο όριο θέσεων μαζί με αυτήν του οδηγού που προβλέπει ο KOK για τα επιβατικά οχήματα; Α. Πέντε (5)

Διαβάστε περισσότερα

Ο χρόνος αντιδράσεως.

Ο χρόνος αντιδράσεως. Ο χρόνος αντιδράσεως. Από τη στιγμή που υποπίπτει στην αντίληψή σας κάποιο σήμα ή κάτι που συμβαίνει, μέχρι να ανταποκριθείτε, μεσολαβεί πάντα ένα χρονικό διάστημα, που ονομάζεται χρόνος αντιδράσεως. Μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΑ Αδαμαντία Μπαλαφούτα Προϊσταμένη χειρουργικής κλινικής Γ.Ν. Κορίνθου Τα τελευταία χρόνια η οδήγηση ποδηλάτου έχει αυξηθεί µεταξύ των κατοίκων του αναπτυγµένου κόσµου. Λόγω της συνεχιζόµενης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ!

ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! For the Automobile and Society ΠΡΙΝ ΟΔΗΓΗΣΕΙΣ, Η φράση «Πριν Οδηγήσεις, Θυμήσου!» αντιπροσωπεύει μια παγκόσμια πρωτοβουλία σχετικά με την οδική ασφάλεια της FIA Foundation σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Άνοια στην Τρίτη ηλικία:

Άνοια στην Τρίτη ηλικία: Άνοια στην Τρίτη ηλικία: οι επιπτώσεις της νόσουστηνκαθημερινότητα της οικογένειας και οι τρόποι παρέμβασης για μια λειτουργική επικοινωνία Γκαρίπη Χριστιάνα / Κλινική ψυχολόγος Τι είναι άνοια; Μία ετερογενής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΟΔΗΓΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ (σύμφωνα με την Υ.Α. 58930/480/99 ΦΕΚ Β 526). 10.1 Γενικά. Για την απόκτηση άδειας οδηγήσεως λεωφορείου (κατηγορίας Δ και Δ+Ε) ο υποψήφιος οδηγός πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών Οδική σήµανση και σηµατοδότηση Κατακόρυφη σήµανση 1. Φωτεινοί Σηµατοδότες ( Φανάρια) 2. Πινακίδες Σήµανσης Οριζόντια σήµανση Κυκλοφοριακά Βοηθήµατα ιαγραµµίσεις στους δρόµους Σήµατα Τροχονόµων και Οδηγών

Διαβάστε περισσότερα

οδηγώ με ασφάλεια ΟΔΗΓΟΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ

οδηγώ με ασφάλεια ΟΔΗΓΟΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ οδηγώ με ασφάλεια ΟΔΗΓΟΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΔΗΓΟΥΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑ: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Ι.Ο.ΑΣ. «ΠΑΝΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ» GENESIS Pharma S.A. Η ΑΡΧΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α /480 /ΦΕΚ Β' 526/ Άρθρο 26. Πρακτική εξέταση στις κατηγορίες Β, Γ, Δ, Β+Ε, Γ+Ε, Δ+Ε και στην υποκατηγορία Β1:

Υ.Α /480 /ΦΕΚ Β' 526/ Άρθρο 26. Πρακτική εξέταση στις κατηγορίες Β, Γ, Δ, Β+Ε, Γ+Ε, Δ+Ε και στην υποκατηγορία Β1: Υ.Α. 58930/480 /ΦΕΚ Β' 526/3-5-1999 Άρθρο 26 Πρακτική εξέταση στις κατηγορίες Β, Γ, Δ, Β+Ε, Γ+Ε, Δ+Ε και στην υποκατηγορία Β1: 1. Η πρακτική εξέταση περιλαμβάνει τις δοκιμασίες και τον έλεγχο γνώσεων και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! www.bridgestone.gr

ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! ΠΡΙΝ Ο ΗΓΗΣΕΙΣ, ΘΥΜΗΣΟΥ! www.bridgestone.gr Πριν Οδηγήσεις, Θυµήσου! είναι µία παγκόσµια πρωτοβουλία οδικής ασφάλειας της FIA Foundation και της Bridgestone Corporation που στην Ελλάδα αντιπροσωπεύεται από την ΕΛΑΣΤΡΑΚ. www.bridgestone.gr Περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους

Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους Ασφάλειαστοδρόµο, ασφάλειαστηζωή αφιέρωµα στους νέους Καλές πρακτικές για ασφαλείς µετακινήσεις Ευη Μπλάνα Γραµµατεία ιυπουργικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας 1 6 Απριλίου 2012 Τροχαία ατυχήµατα και νέοι

Διαβάστε περισσότερα

Μαριάννα Χριστόφια-Παλάτου, Λειτουργός Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων. Χρίστος Παρπούνας, Συντονιστής Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων

Μαριάννα Χριστόφια-Παλάτου, Λειτουργός Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων. Χρίστος Παρπούνας, Συντονιστής Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων ΕΠΙΜΕΛEΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Μαρία Κωνσταντινίδου, Σύμβουλος Αγωγής Υγείας ΥΠΠ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μαριάννα Χριστόφια-Παλάτου, Λειτουργός Υπηρεσίας Ανάπτυξης Προγραμμάτων ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ: Σούλα Ιωάννου, Γενική Συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΩ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ; ΠΑΙΡΝΩ ΩΡΙΜΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ!

Ο ΗΓΩ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ; ΠΑΙΡΝΩ ΩΡΙΜΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ! ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ Ο ΗΓΩ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ; ΠΑΙΡΝΩ ΩΡΙΜΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ! ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΑΣΦΑΛΟΥΣ Ο ΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΗΛΙΚΙΑ Σ. Βαρδάκη, Γ. Κανελλαΐδης, Γ. Γιαννής ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Κυκλοφοριακής Αγωγής για παιδιά Δημοτικού 9-12 ετών Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας & Δικτύων Μεταφορών

Σεμινάρια Κυκλοφοριακής Αγωγής για παιδιά Δημοτικού 9-12 ετών Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας & Δικτύων Μεταφορών Σεμινάρια Κυκλοφοριακής Αγωγής για παιδιά Δημοτικού 9-12 ετών Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας & Δικτύων Μεταφορών Presenter Name 1 1 Ο φίλος μας ο κύριος Τροχονόμος Γεια σας παιδιά! Είμαι ο κύριος Τροχονόμος

Διαβάστε περισσότερα

Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η COSMOTE, Μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον» ενημερώνουν τους οδηγούς για την οδήγηση και το κινητό τηλέφωνο

Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η COSMOTE, Μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον» ενημερώνουν τους οδηγούς για την οδήγηση και το κινητό τηλέφωνο Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η COSMOTE, Μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον» ενημερώνουν τους οδηγούς για την οδήγηση και το κινητό τηλέφωνο Κινητό τηλέφωνο και οδήγηση Τα τελευταία 20 χρόνια η χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ασκήσεις και δραστηριότητες παρέα µε τον KOK Ο µικρός µας φίλος Μιχάλης θέλει να περάσει απέναντι. Για να τον βοηθήσεις να διασχίσει σωστά το δρόµο, ένωσε µε πράσινο χρώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ ΜΑΡΟΥΦΙΔΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ ΜΑΡΟΥΦΙΔΗΣ ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΩΝ ΜΑΡΟΥΦΙΔΗΣ Π.ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗ 5 ΠΛΑΤΕΙΑ ΒΑΛΣΑΜΗ ΝΕΑΠΟΛΗ ΤΗΛ./FAX. 2310 628.008 ΚΙΝ.6944 677104 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑΣ Β ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΧΕΙΡΙΣΤΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδόν ένα στα τέσσερα νέα μοντέλα οχημάτων διαθέτουν σύστημα αναγνώρισης κόπωσης οδηγού.

Σχεδόν ένα στα τέσσερα νέα μοντέλα οχημάτων διαθέτουν σύστημα αναγνώρισης κόπωσης οδηγού. Σχεδόν ένα στα τέσσερα νέα μοντέλα οχημάτων διαθέτουν σύστημα αναγνώρισης κόπωσης οδηγού. To νέο σύστημα αξιολόγησης του Euro NCAP πιέζει για την υιοθέτηση των συστημάτων υποβοήθησης οδήγησης Η Bosch εκτιμά

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 7: Κυκλοφοριακή Αγωγή

Σενάριο 7: Κυκλοφοριακή Αγωγή Σενάριο 7: Κυκλοφοριακή Αγωγή Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Κυκλοφοριακή Αγωγή Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταφορές Τάξη: Β' Δημοτικού Διάρκεια: 2 ώρες Δραστηριότητα 1: Κυκλοφορώ

Διαβάστε περισσότερα

Stepping On. Τέταρτη Συνεδρία ΕΝΤΥΠΟ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣ. Βελτίωση αυτοπεποίθησης για τημείωση των πτώσεων. 1. Εισαγωγή του σηµερινού προγράµµατος.

Stepping On. Τέταρτη Συνεδρία ΕΝΤΥΠΟ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣ. Βελτίωση αυτοπεποίθησης για τημείωση των πτώσεων. 1. Εισαγωγή του σηµερινού προγράµµατος. Stepping On Βελτίωση αυτοπεποίθησης για τημείωση των πτώσεων Τέταρτη Συνεδρία 1. Εισαγωγή του σηµερινού προγράµµατος. 2. Ανασκόπηση ασκήσεων και πρακτική. 3. Ανασκόπηση διαβάσµατος στο σπίτι για τον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπωσιακά περιστατικά στην οδήγηση σε άτομα με Ήπια Νοητική Διαταραχή και Άνοια

Εντυπωσιακά περιστατικά στην οδήγηση σε άτομα με Ήπια Νοητική Διαταραχή και Άνοια Εντυπωσιακά περιστατικά στην οδήγηση σε άτομα με Ήπια Νοητική Διαταραχή και Άνοια Ιωάννα Κατσούρη, Τμήμα Εργοθεραπείας, ΤΕΙ Αθήνας Λουκάς Αθανασιάδης, 1η Ψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη οδηγών μεγαλύτερης ηλικίας σε αποφάσεις για ασφαλή οδήγηση

Υποστήριξη οδηγών μεγαλύτερης ηλικίας σε αποφάσεις για ασφαλή οδήγηση 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οδικής Ασφάλειας Βόλος, 25-26 Οκτωβρίου 2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Υποστήριξη οδηγών μεγαλύτερης ηλικίας σε αποφάσεις για ασφαλή οδήγηση Σοφία Βαρδάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ»

«ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ» ΣΤΑΣΕΙΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΣΤΑΣΕΙΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ & ΤΕΡΜΑΤΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ Στάσεις Λεωφορείων Στάσεις κατά μήκος της γραμμής Στάσεις στα σημεία συμβολής δύο ή περισσοτέρων λεωφορειακών γραμμών (πιθανά σημεία μετεπιβίβασης).

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορώ µε ασφάλεια

Κυκλοφορώ µε ασφάλεια PAIDIKO TRAUMA3.qxp 1/8/2008 9:55 Page 1 παιδιά Κυκλοφορώ µε ασφάλεια για µικρός οδηγός Με την υποστήριξη των PAIDIKO TRAUMA3.qxp 1/8/2008 9:55 Page 2 2 3 Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας συντάσσεται από το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΜΕΣΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΖΗΜΙΩΝ ΑΠΟ ΤΡΟΧΑΙΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΥΠΑΙΤΙΟΤΗΤΩΝ

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΜΕΣΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΖΗΜΙΩΝ ΑΠΟ ΤΡΟΧΑΙΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΥΠΑΙΤΙΟΤΗΤΩΝ Παράρτημα 2 ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΜΕΣΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΖΗΜΙΩΝ ΑΠΟ ΤΡΟΧΑΙΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΥΠΑΙΤΙΟΤΗΤΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Β. ΠΙΝΑΚΑΣ ΥΠΑΙΤΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ Δεκτά αποδεικτικά μέσα Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

10 σημεία για μια πιο οικολογική οδήγηση

10 σημεία για μια πιο οικολογική οδήγηση Η εκστρατεία ΑΣ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΠΙΟ ΠΡΑΣΙΝΑ (Make Cars Green) στοχεύει στη μείωση των περιβαλλοντικών συνεπειών από την κίνηση των αυτοκινήτων και στο να βοηθήσει τους οδηγούς να σκεφτούν οικολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του προγράμματος «Να στέκεστε καλά στα πόδια σας» 4. Ποιος θα πρέπει να ακούσει τις πληροφορίες αυτές; 4

Στόχος του προγράμματος «Να στέκεστε καλά στα πόδια σας» 4. Ποιος θα πρέπει να ακούσει τις πληροφορίες αυτές; 4 Περιεχόμενα Λήψη μέτρων για να στέκεστε καλά στα πόδια σας Οδηγίες 2 Υλικό που χρειάζεστε για την ομιλία σας 2 Πρόβλημα/Θέμα 3 Στόχος του προγράμματος «Να στέκεστε καλά στα πόδια σας» 4 Στο τέλος της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε., Μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον» ενημερώνουν για τα οφέλη της Οικολογικής Οδήγησης

Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε., Μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον» ενημερώνουν για τα οφέλη της Οικολογικής Οδήγησης Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε., Μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον» ενημερώνουν για τα οφέλη της Οικολογικής Οδήγησης Γιατί Οικολογική Οδήγηση; Η έννοια της αυτοκίνησης είναι συνδεδεμένη

Διαβάστε περισσότερα

The Keele STarT Back Screening Tool

The Keele STarT Back Screening Tool The Keele STarT Back Screening Tool Σκεπτόμενος (-η) τις 2 τελευταίες εβδομάδες σημειώστε την απάντησή σας στα ακόλουθα ερωτήματα: Διαφωνώ Συμφωνώ 0 1 1 Ο πόνος στην μέση μου απλώθηκε κάτω στο (-α) πόδι

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή. «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη. Σχολικό έτος 2014-15

Κυκλοφοριακή Αγωγή. «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη. Σχολικό έτος 2014-15 Κυκλοφοριακή Αγωγή «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη Σκοπός του προγράμματος είναι: Σχολικό έτος 2014-15 α) Ο εμπλουτισμός της γνώσης και η κατανόηση των βασικών κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι... καλώς ήλθατε στο Σπίτι του Παιχνιδιού!

Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι... καλώς ήλθατε στο Σπίτι του Παιχνιδιού! Οδηγίες Αγαπητοί γονείς ΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ Σας ευχαριστούμε που επιλέξατε για την ψυχαγωγία σας ένα από τα παιχνίδια της εταιρείας μας! Στα «Παιχνίδια Δεσύλλας» με αγάπη για το παιχνίδι, ευαισθησία

Διαβάστε περισσότερα

Είτε με την εγκατάσταση θαλάμου για τον οδηγό. Είτε με σύστημα που εμποδίζει τυχόν ανατροπή του περονοφόρου ανυψωτικού μηχανήματος.

Είτε με την εγκατάσταση θαλάμου για τον οδηγό. Είτε με σύστημα που εμποδίζει τυχόν ανατροπή του περονοφόρου ανυψωτικού μηχανήματος. ΠΕΡΟΝΟΦΟΡΑ ΟΧΗΜΑΤΑ Ενδυνάμωση του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας καθώς και του ευρύτερου δημόσιου τομέα και των ιδιωτικών επιχειρήσεων, μεσκοπότηβελτίωσητων συνθηκών εργασίας στους τομείς των κατασκευών,

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορώ µε ασφάλεια

Κυκλοφορώ µε ασφάλεια PAIDIKO TRAUMA3.qxp 12/9/2008 2:02 Page 1 παιδιά Κυκλοφορώ µε ασφάλεια για µικρός οδηγός Με την υποστήριξη των PAIDIKO TRAUMA3.qxp 12/9/2008 2:02 Page 2 2 Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας συντάσσεται από το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ 0405GN

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ 0405GN 1 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟΥ 0405GN Περιμετρικός οπτικός έλεγχος. Είναι απαραίτητο πριν οδηγήσουμε το αστικό λεωφορείο να κάνουμε ένα οπτικό έλεγχο γύρω από το όχημα.αυτός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

BREAST SCREENING The Facts

BREAST SCREENING The Facts BREAST SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση µαστού; Η εξέταση µαστού (µαστογραφία) είναι µια ακτινογραφία των µαστών. Η εξέταση µαστού µπορεί να ανιχνεύσει όγκους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τ ε χ ν ο λ ο γ ι κ ό Ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ό Ί δ ρ υ μ α Σ τ ε ρ ε ά ς Ε λ λ ά δ α ς Σ χ ο λ ή Ε π α γ γ ε λ μ ά τ ω ν Υ γ ε ί α ς & Π ρ ό ν ο ι α ς Τ μ ή μ α Φ υ σ ι κ ο θ ε ρ α π ε ί α ς Π ρ ό γ ρ α

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση

Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση 1. 2. 3. 4. 5. Αποδεδειγμένα από ειδικούς και έρευνες, η καλύτερη προστασία απέναντι στο άγχος και την πίεση της καθημερινότητας είναι η άσκηση. Η προσωπική άσκηση του καθενός μειώνει την ένταση του άγχους

Διαβάστε περισσότερα

Οδική ασφάλεια ευάλωτων χρηστών της οδού

Οδική ασφάλεια ευάλωτων χρηστών της οδού Οδική ασφάλεια ευάλωτων χρηστών της οδού «Πρώτη Προτεραιότητα: Οδική Ασφάλεια» Κρήτη, 9-18 Νοεμβρίου 2013 Γιώργος Γιαννής, Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Αλεξάνδρα Λαΐου, Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΜΠ Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ Καλή σχολική χρονιά με συμβουλές οδικής ασφάλειας από το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» Η έναρξη της σχολικής χρονιάς σηματοδοτεί την επιστροφή των μαθητών στα θρανία αλλά και στις

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ Πώς να προλάβετε και πώς να αντιμετωπίσετε τη συχνότερη αιτία τύφλωσης στα άτομα άνω των 50 ετών ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην Ελλάδα σε περισσότερα από 50.000 άτομα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Σίδνεϊ ας ετοιμαστούμε

Σίδνεϊ ας ετοιμαστούμε Σίδνεϊ ας ετοιμαστούμε Πως να ετοιμαστείτε για έκτακτη ανάγκη στον Δήμο του Σίδνεϊ. Σημαντικές πληροφορίες για δημότες, εργαζομένους και επισκέπτες. www.getreadysydney.com.au 1 Δημιουργήστε προσωπικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης

Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης Η Υγειονοµική Περίθαλψη στο Οντάριο: Λήψη επείγουσας περίθαλψης Αν έχετε µια επείγουσα κατάσταση απειλητική για τη ζωή, πηγαίνετε στα επείγοντα περιστατικά ενός νοσοκοµείου ή καλέστε αµέσως το 911. Ο/η

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος *Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος Πότε ένα παιδί βλέπει σωστά; Ποιές είναι οι δεξιότητες εκείνες που καθορίζουν την καλή λειτουργία της όρασης του; Πώς μπορεί μια δυσλειτουργία της όρασης να επηρεάσει την απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ & ΚΑΡΔΙΑ

29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ & ΚΑΡΔΙΑ ΠΑΠΑΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΗΤΑΣ ΕΚΠ/ΚΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ e-mail: nikitpapa@yahoo.gr (ΑΡΘΡΟ) 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ & ΚΑΡΔΙΑ Σεπτεμβρίου Κάθε χρόνο από το 1999, η Παγκόσμια Ομοσπονδία Καρδιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας;

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας; Σχιζοφρένεια Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Η σχιζοφρένεια, μια πνευματική ασθένεια που προκαλεί διαταραχή στον τρόπο που σκέφτεται το άτομο, επηρεάζει περίπου το 1% του πληθυσμού. Συνήθως ξεκινά από τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΤΩΣΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΚΑΙ ΡΥΜΟΥΛΚΗΣΗ ΦΟΡΤΩΣΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΚΑΙ ΡΥΜΟΥΛΚΗΣΗ

ΦΟΡΤΩΣΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΚΑΙ ΡΥΜΟΥΛΚΗΣΗ ΦΟΡΤΩΣΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΚΑΙ ΡΥΜΟΥΛΚΗΣΗ ΦΟΡΤΩΣΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΚΑΙ ΡΥΜΟΥΛΚΗΣΗ Φόρτωση Αυτοκινήτου........................... 6-1 Ρυμούλκηση Τρέιλερ............................ 6-1 Ρυμούλκηση του Αυτοκινήτου σας................. 6-6 6 Φόρτωση Αυτοκινήτου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ Γνωριμία- οικειοποίηση Αξιοποίηση προβλημάτων της καθημερινής κοινωνικής ζωής στο τοπικό περιβάλλον.

ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ Γνωριμία- οικειοποίηση Αξιοποίηση προβλημάτων της καθημερινής κοινωνικής ζωής στο τοπικό περιβάλλον. ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ Γνωριμία- οικειοποίηση Αξιοποίηση προβλημάτων της καθημερινής κοινωνικής ζωής στο τοπικό περιβάλλον. Μύηση στους βασικούς κανόνες της κυκλοφοριακής Αγωγής. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Σχέδιο εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης

ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης Μαθησιακή υσκολία Στρατηγικές ο εκπαιδευτικός µπορεί να χρησιµοποιήσει ιστορία σε κόµικς που περιέχει διάλογο να διδάξει κατάλληλες λεκτικές δοµές για το ξεκίνηµα συζήτησης να διδάξει στους µαθητές τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΠΕ ΟΙ ΚΟΜΒΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Εισηγήτρια: κ. Εύα Κασάπη, Προισταµένη ΜΕΟ/ε. Πηγή: Οδική Ασφάλεια (PIARC)

ΙΣΟΠΕ ΟΙ ΚΟΜΒΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ. Εισηγήτρια: κ. Εύα Κασάπη, Προισταµένη ΜΕΟ/ε. Πηγή: Οδική Ασφάλεια (PIARC) ΙΣΟΠΕ ΟΙ ΚΟΜΒΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ Εισηγήτρια: κ. Εύα Κασάπη, Προισταµένη ΜΕΟ/ε Πηγή: Οδική Ασφάλεια (PIARC) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Κόµβοι αποτελούν κρίσιµα σηµεία του οδικού δικτύου. Είναι τα σηµεία όπου οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ Πασχαλίνα Καλλέ, M.Ed. Εκπαιδεύτρια Κινητικότητας, Προσανατολισμού και Δεξιοτήτων Καθημερινής Διαβίωσης ατόμων με οπτική αναπηρία Σταυρένια Κουκουλά,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΟΝΗΣΗΣ EXECUTING STANDARD GB4706.1-2005/GB4706.10-2003

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΟΝΗΣΗΣ EXECUTING STANDARD GB4706.1-2005/GB4706.10-2003 ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΕΩΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΔΟΝΗΣΗΣ EXECUTING STANDARD GB4706.1-2005/GB4706.10-2003 Σας ευχαριστούμε για την αγορά του VEKTOR FINLO. Διαβάστε προσεκτικά αυτές τις οδηγίες προτού να χρησιμοποιήσετε το μηχάνημα

Διαβάστε περισσότερα

πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls]

πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls] Ασκήσεις ενδυνάµωσης και ισορροπίας για πρόληψη πτώσεων [Strength and balance exercises to prevent falls] Καλώς ήλθατε στο πρόγραµµα! [Welcome to the program!] Οι ασκήσεις αυτές έχουν επιλεγεί για να σας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δ Ε Σ Π Ο Ι Ν Α Χ Α ΡΑ Λ Α Μ Π ΟΥ Σ ΛΟ Γ Ο Π ΕΔΙΚΟ Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ H Σ Υ Ν Ε Ρ Γ ΑΤ Η Σ Ν Ε Υ Ρ ΟΛΟ Γ Ι Κ Η Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Ν ΑΥ Τ Ι ΚΟΥ Ν Ο Σ Ο ΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Ανάκτησης της Όρασής σας με το δακτύλιο KAMRA

Οδηγός Ανάκτησης της Όρασής σας με το δακτύλιο KAMRA Οδηγός Ανάκτησης της Όρασής σας με το δακτύλιο KAMRA TM Reverse to white and 25% Pantone process blue Βελτιώστε την καθημερινή σας όραση Ασφαλές. Aποδεδειγμένο.Aποτελεσματικό Φυσική Όραση χωρίς συμβιβασμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕ Ον/µο : Ηµ/νία :. ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1. ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2.

ΦΕ Ον/µο : Ηµ/νία :. ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1. ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2. 1 από 38 ΦΕ 1 Ον/µο : Ηµ/νία :. ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1. Γράψε τα οχήµατα που γνωρίζεις. ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2. Κύκλωσε τις εικόνες που δείχνουν οχήµατα και διάγραψε τις άλλες 2 από 38 ΦΕ 2 ραστηριότητα 1. Προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

δ) Εσωτερικές πληροφοριακές πινακίδες, στις οποίες αναγράφονται τα εξής: -Προτροπές, οδηγίες και απαγορεύσεις για τους επιβάτες και το πλήρωμα

δ) Εσωτερικές πληροφοριακές πινακίδες, στις οποίες αναγράφονται τα εξής: -Προτροπές, οδηγίες και απαγορεύσεις για τους επιβάτες και το πλήρωμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ. Κάθε λεωφορείο φέρει τον προβλεπόμενο από τον Κ.Ο.Κ. και τις άλλες ισχύουσες διατάξεις υποχρεωτικό εξοπλισμό. Σε αυτόν περιλαμβάνονται οι πινακίδες και επιγραφές,

Διαβάστε περισσότερα

5. Πακέτα Φροντίδας στο Σπίτι

5. Πακέτα Φροντίδας στο Σπίτι 5. Πακέτα Φροντίδας στο Σπίτι Αν θέλετε να μείνετε στο σπίτι σας καθώς γερνάτε, αλλά χρειάζεστε κάποια βοήθεια με δουλειές όπως καθάρισμα και προετοιμασία γευμάτων, ή με τη μεταφορά, έτσι ώστε να μπορείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά είναι η πιο κοινή αιτία άνοιας μια κατάσταση που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Δύο αυτιά καλύτερα από ένα. Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση

Δύο αυτιά καλύτερα από ένα. Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση Δύο αυτιά καλύτερα από ένα Ακοή, όπως έχει προβλέψει η φύση Είναι καιρός να ακούσετε Η Phonak είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής ακουστικών βοηθημάτων στον κόσμο. Με έδρα την Stäfa, στην Ελβετία, η εταιρία

Διαβάστε περισσότερα

Στο δρόμο για άτομα 65 χρονών και άνω

Στο δρόμο για άτομα 65 χρονών και άνω Οδική Ασφάλεια Στο δρόμο για άτομα 65 χρονών και άνω Πώς να παραμείνετε ανεξάρτητοι και ασφαλείς Οδική ασφάλεια για άτομα 65 χρονών και άνω Ο οδηγός αυτός παρέχει συμβουλές και χρήσιμες οδηγίες ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ & ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΟΝΟ ΣΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ & ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΠΟΝΟ ΣΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ Τ ε χ ν ο λ ο γ ι κ ό Ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ό Ί δ ρ υ μ α Σ τ ε ρ ε ά ς Ε λ λ ά δ α ς Σ χ ο λ ή Ε π α γ γ ε λ μ ά τ ω ν Υ γ ε ί α ς & Π ρ ό ν ο ι α ς Τ μ ή μ α Φ υ σ ι κ ο θ ε ρ α π ε ί α ς Π ρ ό γ ρ α

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι και τροχαία δυστυχήματα

Νέοι και τροχαία δυστυχήματα Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η ΑΧΑ Ασφαλιστική, μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον», ενημερώνουν τους νέους για θέματα ασφαλούς οδήγησης Νέοι και τροχαία δυστυχήματα Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης.

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης. Οι ποντικοί και το τυρί Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Οργάνωση: Εργασία σε ζευγάρια. Τα δυο παιδιά είναι οι ποντικοί και η μπάλα το τυρί. Ο ένας ποντικός κρατά το τυρί Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Αξιολόγηση Ικανοτήτων Αξιολόγηση Ικανοτήτων Γενική Περιγραφή της Ενότητας: Αυτή η ενότητα στοχεύει στην αξιολόγηση των ηγετικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: GPS Βρες το δρόμο σου

Τίτλος: GPS Βρες το δρόμο σου Τίτλος: GPS Βρες το δρόμο σου Θέματα: διασταύρωση σφαιρών, συστήματα με συντεταγμένες, απόσταση, ταχύτητα και χρόνος, μετάδοση σήματος Διάρκεια: 90 λεπτά Ηλικία: 16+ Διαφοροποίηση: Πιο ψηλό επίπεδο: μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ν. 2696/1999 Γενική Εισαγωγή... 1

Ν. 2696/1999 Γενική Εισαγωγή... 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ν. 2696/1999 Γενική Εισαγωγή... 1 ΚΩΔΙΚΑΣ ΟΔΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΟΔΙΚΗ ΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΕΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΑ - ΟΡΙΣΜΟΙ Άρθρο 1. Πεδίο εφαρμογής του

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι τροποποιήσεις της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης

Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης Σεμινάριο προπονητών επιτραπέζιας αντισφαίρισης Βασικές δεξιότητες 1)Κατάλληλη ρακέτα 2)Σωστός τρόπος κρατήματος 3)Διδασκαλία βασικών χτυπημάτων και σωστή στάση 4)Σέρβις 5)Εκμάθηση τεχνικής χτυπημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ.

Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ. Από: http://www.ikaria.gr/odigos-sostis-xrisis-ypologisti.html Οδηγός σωστής χρήσης Η/Υ. A. ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ Η/Υ. Η χρήση ενός πληκτρολογίου ή ποντικιού μπορεί να συνδεθεί με

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό τεστ Ενότητας 5

Τελικό τεστ Ενότητας 5 Ενότητα 6 - Σελίδα 1 Τελικό τεστ Ενότητας 5 Συμπληρώστε τα κενά χρησιμοποιώντας λεξιλόγιο από κάθε έναν από τους διαλόγους: Διάλογος 1: Οργάνωση μίας τοπικής επίσκεψης κουραστικό, έκθεση, ημερήσια, βαρετές,

Διαβάστε περισσότερα

Ο καταρράκτης και η σύγχρονη αντιμετώπιση του - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 08 Μάιος :18

Ο καταρράκτης και η σύγχρονη αντιμετώπιση του - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 08 Μάιος :18 Συνέντευξη με τον κ. Γιώργο Τερζή, Οφθαλμίατρος Με την πάροδο του χρόνου είναι αλήθεια ότι αυξάνονται οι πιθανότητες για αλλοίωση της όρασης μας. Μία από τις πιο συχνές παθήσεις των ματιών είναι ο καταρράκτης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Ομαδικής Οδήγησης

Οδηγός Ομαδικής Οδήγησης Οδηγός Ομαδικής Οδήγησης Αυτός ο οδηγός συντάχθηκε λαμβάνοντας υπόψιν του ανάλογες εμπειρίες από τα λάθη του παρελθόντος σε ομαδική οδήγηση. Να θυμάστε ότι είναι οδηγός και όχι βιβλίο κανόνων. Να θυμάστε

Διαβάστε περισσότερα

Χειμερινοί μήνες-συμβουλές οδήγησης στη βροχή.

Χειμερινοί μήνες-συμβουλές οδήγησης στη βροχή. Το Ι.Ο.ΑΣ. «Πάνος Μυλωνάς» και η GOODYEAR Dunlop Ελαστικά Ελλάς, Μέλος της Συμμαχίας «Δρόμοι στο Μέλλον» συμβουλεύουν τους οδηγούς για την ασφαλέστερη οδήγηση κατά τους χειμερινούς μήνες. Χειμερινοί μήνες-συμβουλές

Διαβάστε περισσότερα