ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ"

Transcript

1

2 ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΤΙΑ Πρόεδρος: Ε. Παπαφράγκας Αντιπρόεδρος: Ε. Μαλάμου-Λαδά Γενικός Γραμματέας: Α. Πάγκαλη Ειδικός Γραμματέας: Γ. Κατσάνης Ταμίας: Χ. Κούτσια Σύμβουλοι: Κ. Τζανέτου Α. Τσακρής ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑSCENT, Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα Τηλ.: , Fax: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΔΟΣΗΣ Δ. Αδρακτά Σ. Αλεξίου Ε. Αναστασίου Α. Αρσένη Γ. Αρσένης Α. Αυλάμη Ν. Βαβάτση Ν. Βακάλης Μ. Βάρλα Α. Βατόπουλος Ε. Βογιατζάκης Π. Γολεμάτη Β. Δαλαΐνα Β. Δανιηλίδης Γ. Δημητρακόπουλος Ζ. Ζουλλιέν Ε. Καδά Β. Καλαποθάκη Α. Κανσουζίδου Σ. Καρτάλη Μ. Κατελανή Γ. Κατσάνης Β. Κοκκίνου Χ. Κοντού Υ. Κουμαντάκη Γ. Κουππάρη Ε. Κουσκούνη Χ. Κούτσια Τ. Κρεμαστινού Α. Κωστούλα A. Κωτσοβίλη Σ. Λεβειδιώτου Ν.Ι. Λεγάκης Ε. Μαλάμου Α. Μανιάτης Γ. Μαργαρίτη Α. Μεντής Κ. Μοίρας Α. Μπεθυμούτη Ε. Μποσινάκου Α. Πάγκαλη Ο. Πανιάρα Ε. Παπαφράγκας Χ. Παπαστεριάδη Ε. Παππά Ε. Παρασκάκη Β. Πετροχείλου Α. Ρουμελιώτου Α. Σταυροπούλου Χ. Τσάνταλη Ι. Τσελέντης Σ. Τζανετής Κ. Τζανέτου Α. Τσακρής Μ. Φουστούκου Ι. Φραγκάκη Ε. Φραγκούλη Ε. Χωρέμη ΔΙΕΥΘΥΝΤΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Γ. ΚΑΤΣΑΝΗΣ, Κ. ΤΖΑΝΕΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ: ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑSCENT, Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα, Τηλ.: , Fax: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ: 30,00 Ευρώ. Οι συνδρομές αποστέλλονται με ταχυδρομική επιταγή στη διεύθυνση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ASCENT Χ. ΚΟΥΤΣΙΑ, ΒΑΣ. ΣΟΦΙΑΣ 77, ΑΘΗΝΑ ΕKΔΟΤΕΣ: Γ. ΚΑΤΣΑΝΗΣ, Κ. ΤΖΑΝΕΤΟΥ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ: Π. ΓεωργακακοΣ, Τυρινθου 30, ανω Γλυφαδα, Τηλ.: , Fax: ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ: Εταιρειών (90,00 Ευρώ), Εξωτερικού (150 US$) και Κύπρου (45 Ευρώ) αποστέλλονται με ταχυδρομική επιταγή στη διεύθυνση: Π. Γεωργακακοσ, Τυρίνθου 30, Α. Γλυφάδα ΕΚΤΥΠΩΣΗ: ΤΕΧΝΟΓΡΑΜΜΑ - ΤΗΛ.: , FAX: , ISSN Ι Δ Ι Ο Κ Τ Η Τ Η Σ Π Ε Ρ Ι Ο Δ Ι Κ Ο Υ : Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Μ Ι Κ Ρ Ο Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε ΤΑ Ι Ρ Ε Ι Α

3 ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA BIMONTHLY JOURNAL OF THE GREEK SOCIETY OF MICROBIOLOGY BOARD OF THE GREEK SOCIETY OF MICROBIOLOGY FOR THE YEARS President: Ε. Papafrangas Vice President: E. Malamou-Lada Secretary General: A. Pagali Secretary: G. Katsanis Treasurer: C. Koutsia Members: K. Tzanetou A. Tsakris SOCIETY SECRETARIAT ΑSCENT, 77 Vas. Sofias Ave, GR Athens, Greece Tel.: , Fax: D. Αdracta S. Αlexiou Ε. Αnastassiou Α. Antoniadis A. Arseni G. Arsenis Α. Avlami Α. Bethimouti Ε. Bossinakou E. Choremi V. Dalaina V. Danielides G. Dimitrakopoulos Μ. Foustoukou E. Fragouli J. Frangaki P. Golemati G. Joullien Ε. Κada V. Kalapothaki Α. Κansouzidou S. Κartali Μ. Κatelani G. Κatsanis V. Kokkinou C. Κontou Α. Κostoula A. Kotsovili Υ. Koumantaki G. Kouppari SCIENTIFIC BOARD Ε. Κouskouni C. Κoutsia Τ. Κremastinou Ν. Legakis S. Levidiotou Ε. Malamou Α. Maniatis G. Μargariti Α. Μentis C. Miras Α. Pagali Ο. Paniara Ε. Papafrangas C. Papasteriadi E. Pappa V. Petrochilou Α. Roumeliotou Α. Stavropoulou A. Tsakris C. Τsantali J. Τselentis S. Tzanetis K. Tzanetou Ν. Vakalis Μ. Varla Α. Vatopoulos Ν. Vavatsi E. Vogiatzakis EDITORS g. KATSANIS, K. TZANETOu MAILING ADDRESS OF JOURNAL: ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA G. KATSANIS, K. TZANETOU, ASCENT, 77 VAS. SOFIAS AVE, GR ATHENS, GREECE, TEL.: , Fax: Annual SUBSCRIPTIONS: ABRoAD 150 USd, Cyprus 30 CY P. GEORGAKAKOS, 30 TyRINTHOU Str., GR α. GLυfαdα, GREECE. Τel.: , Fax: ISSN INTERNET: O F F I C I A L P U B L I C A T I O N O F T H E G R E E K S O C I E T Y O F M I C R O B I O L O G Y

4 ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA BIMONTHLY JOURNAL OF THE GREEK SOCIETY OF MICROBIOLOGY Contents REVIEWS K. Tzanetou: Scabies: Reappearance of a forgotten parasitic disease N.G. GALANOPOULOS, H.K. TSIGALOU: The role of anti-cyclic citrullinated peptide antibodies in the diagnosis and prognosis of rheumatoid arthritis N.D. DaniilidoU, N. Exadaktylos: The socioeconomic cost of foodborne diseases ORIGINAL PAPER G. Gioula, M. Exindari, D. Chatzidimitriou, A. Melidou, V. Kyriazopoulou: Rapid tests in the identification of influenza A and B in clinical cases INSTRUCTIONS TO AUTHORS VOLUME 51 NUMBER 5 September October 2006

5 ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Περιεχόμενα ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Κ. Τζανετου: Ψώρα: Επανεμφάνιση μιας ξεχασμένης δερματικής νόσου Ν.Γ. Γαλανοπουλος, Χ.Κ. Τσιγαλου: Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και στην πρόγνωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας Ν.Β. Δανιηλιδου, Ν. Εξαδακτυλος: Το κοινωνικοοικονομικό κόστος των τροφιμογενών νοσημάτων ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γ. Γκιουλα, Μ. Εξηνταρη, Δ. Χατζηδημητριου, Α. Μελιδου, Β. Κυριαζοπουλου: Τα rapid tests στην εντόπιση περιστατικών γρίπης ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΤΟΜΟΣ 51 ΤΕΥΧΟΣ 5 Σεπτεμβριος Οκτωβριος 2006

6 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Ψώρα: Επανεμφάνιση μιας ξεχασμένης δερματικής νόσου Κ. Τζανέτου Η ψώρα είναι παρασιτική, έντονα κνησμώδης δερματική νόσος που προκαλείται από το άκαρι Sarcoptes scabiei ποικιλία hominis. Η ψώρα αποτελεί δημόσιο πρόβλημα υγείας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στις ανεπτυγμένες χώρες η παρασίτωση εμφανίζεται υπό μορφή επιδημίας σε ινστιτούτα, νοσοκομεία και γηροκομεία. Η σποραδική διάγνωση ψώρας σε ασθενείς Νοσοκομείων της Αθήνας κατά τη διάρκεια των τελευταίων χρόνων κάνει επίκαιρη μια ξεχασμένη νόσο, η οποία για πάρα πολλά χρόνια δεν μας είχε απασχολήσει. Στη βραχεία αυτή ανασκόπηση αναφέρονται τα χαρακτηριστικά του παρασίτου, ο κύκλος ζωής, η μετάδοση, οι κλινικές μορφές της νόσου, οι θεραπευτικές προσεγγίσεις, τα νέα αντιεκτοπαρασιτικά φάρμακα και τα μέτρα ελέγχου της παρασίτωσης, με σκοπό την ακριβή διάγνωση, την κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση των κρουσμάτων της ψώρας και την πρόληψη της ευρείας διασποράς της νόσου στη χώρα μας. Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ 2006, 51 (5): Εισαγωγή Η ψώρα είναι κνησμώδης παρασίτωση του δέρματος πολύ μολυσματική, μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο με άμεση επαφή και προκαλείται από το άκαρι Sarcoptes scabiei ποικιλία hominis. Το είδος αυτό ανήκει στην τάξη Acarina και παρασιτεί αποκλειστικά στον άνθρωπο, αφού το θηλικό γεννά και αναπαράγεται μόνο σε τούνελ που ανοίγει στην επιδερμίδα του ανθρώπου. Συχνά, λόγω του έντονου κνησμού που προκαλεί καλείται και κνησμώδες άκαρι. Παρόμοια ακάρεα παρασιτούν στο δέρμα πολλών ζώων προκαλώντας την ψώρα των ζώων (mange). Τα είδη αυτά σποραδικά προσβάλλουν άτομα που έρχονται σε επαφή με παρασιτούμενα ζώα και προκαλούν ερυθηματώδεις αλλοιώσεις με κνησμό, οι οποίες περιορίζονται μόνο στην περιοχή Μικροβιολογικό τμήμα ΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς», Αθήνα της άμεσης επαφής. Επιπλέον, η παρασίτωση δεν διαρκεί πολύ, καθώς τα ακάρεα αυτά δεν αναπαράγονται στην ανθρώπινη επιδερμίδα, οι αλλοιώσεις αυτοπεριορίζονται και συνήθως υποχωρούν χωρίς θεραπεία. 1 Η ψώρα είναι δημόσιο πρόβλημα υγείας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στις ανεπτυγμένες χώρες η παρασίτωση εμφανίζεται υπό μορφή επιδημίας σε ινστιτούτα, νοσοκομεία και γηροκομεία. Τα τελευταία χρόνια η σποραδική διάγνωση ψώρας σε ασθενείς Νοσοκομείων της Αθήνας, αλλά και η πρόσφατη διάγνωση δύο περιπτώσεων στο Νοσοκομείο μας, κάνει επίκαιρη μια ξεχασμένη νόσο, η οποία για πάρα πολλά χρόνια στη χώρα μας δεν μας είχε απασχολήσει. Στη βραχεία αυτή ανασκόπηση αναφέρονται τα χαρακτηριστικά του παρασίτου, ο κύκλος ζωής, οι τρόποι μετάδοσης, οι κλινικές μορφές της νόσου, η

7 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 51, Τεύχος 5 (Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2006) 347 θεραπευτική προσέγγιση, τα νέα αντιεκτοπαρασιτικά φάρμακα και τα μέτρα ελέγχου της παρασίτωσης με σκοπό την ενημέρωση, ώστε να είναι δυνατή η υποψία της νόσου, η ακριβής διάγνωση, η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση και η πρόληψη της διασποράς της παρασίτωσης στη χώρα μας. Μετάδοση και κύκλος ζωής του παρασίτου Tο άκαρι Sarcoptes scabiei επιζεί και παραμένει μολυσματικό μακριά από τον ξενιστή για ώρες σε θερμοκρασία δωματίου και μέση υγρασία. 2 Η μετάδοση γίνεται είτε άμεσα από άτομο σε άτομο με στενή δερματική επαφή, είτε έμμεσα μέσω κοινών μολυσμένων ρούχων, κλινοσκεπασμάτων ή άλλων άψυχων αντικειμένων. Η επικρατούσα οδός μετάδοσης είναι η άμεση από επιδερμίδα σε επιδερμίδα. Η μετάδοση με ενδύματα ή άλλες έμμεσες μεθόδους είναι σπάνια στην κλασική μορφή της νόσου, αλλά μπορεί να συμβεί στην εφελκιδοποιημένη (crusted) ψώρα. Η μετάδοση μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας, σεξουαλικών συντρόφων και ατόμων που διαμένουν σε ινστιτούτα είναι συνηθισμένη. Μετά τη γονιμοποίηση του ώριμου θηλυκού από το αρσενικό άκαρι, το αρσενικό πεθαίνει ενώ το θηλυκό αρχίζει να γεννά ωάρια στο τούνελ της επιδερμίδας με ρυθμό 1-3 ωάρια/ημέρα σε όλη τη ζωή του που διαρκεί 4-6 εβδομάδες (Εικ. 1). Μετά 3-4 ημέρες από τη γέννηση των ωαρίων εκκολάπτονται οι προνύμφες, οι οποίες μετά ημέρες αναπτύσσονται σε ώριμα ενήλικα παράσιτα, τα οποία γονιμοποιούνται και ο κύκλος επαναλαμβάνεται κάθε 2 εβδομάδες. 3 Όλα τα στάδια του κύκλου ζωής μπορούν να διαπερνούν την ακέραια επιδερμίδα από έκκριση ενζύμων τα οποία διαλύουν το δέρμα. Το θηλυκό άκαρι έχει μέγεθος 0,4 x 0,3 mm, ενώ το αρσενικό που είναι μικρότερο 0,2 x 0,15 mm. Η ραχιαία επιφάνεια φέρει εγκάρσια γράμμωση και έναν αριθμό από αρκετά βραχείς άκανθες. Τα πρόσθια και οπίσθια ζεύγη ποδών είναι κοντά και χονδρά. Τα πρόσθια δύο ζεύγη ποδιών καταλήγουν σε λεπτούς, μη τμηματικούς μίσχους με τελικούς μυζητήρες (Εικ. 2). Τα οπίσθια δύο ζεύγη ποδών στο θηλυκό καταλήγουν σε μακριές σκληρές τρίχες, ενώ στο αρσενικό το τρίτο ζεύγος καταλήγει σε μακριές σκληρές τρίχες και το τέταρτο σε μίσχους με τελικούς μυζητήρες (Εικ. 3). Εικόνα 1. 4 Διαγραμματική απεικόνιση του ώριμου θηλυκού Sarcoptes scabiei σε τούνελ της επιδερμίδας του ξενιστού. Η ραχιαία επιφάνεια φέρει εγκάρσια γράμμωση και έναν αριθμό από αρκετά βραχείς άκανθες. Παρατηρείται εναπόθεση ωαρίων και κοπράνων του παρασίτου μέσα στο τούνελ. Εικόνα 2. Κοιλιακή επιφάνεια Sarcoptes scabiei σε νωπό παρασκεύασμα ξεσμάτων από δερματικές αλλοιώσεις ασθενούς με κλασική μορφή ψώρας. Διακρίνονται τα πρόσθια δύο ζεύγη ποδιών τα οποία καταλήγουν σε λεπτούς ευθείς (μη τμηματικούς) μίσχους με τελικούς μυζητήρες (τόξα). Ο ασθενής νοσηλευόταν στο νοσοκομείο μας και είχε ως οικιακή βοηθό γυναίκα από ανατολική χώρα στην οποία είχε διαγνωσθεί επίσης ψώρα (φωτεινό μικροσκόπιο x 400). Κλινικές εκδηλώσεις Τα κύρια συμπτώματα της ψώρας προκαλούνται από την ανοσολογική αντίδραση του ξενιστού στα διατριτένοντα την επιδερμίδα ακάρεα και στα προϊόντα τους. Τα συμπτώματα εμφανίζονται 4-6 εβδομάδες μετά την αρχική λοίμωξη, ενώ σε περίπτωση

8 348 Acta Microbiologica Hellenica Volume 51, Number 5 (September - October 2006) α β Εικόνα 3. (α) Αρσενικό άκαρι Sarcoptes scabiei σε νωπό παρασκεύασμα ξεσμάτων από δερματικές αλλοιώσεις του ίδιου ασθενούς. Το οπίσθιο τρίτο ζεύγος ποδιών του αρσενικού καταλήγει σε μακριές σκληρές τρίχες ενώ το τέταρτο σε μίσχους με τελικούς μυζητήρες (φωτεινό μικροσκόπιο x100). (β) Το ίδιο παράσιτο σε μεγαλύτερη μεγέθυνση (x400). Αντίθετα, και τα δύο οπίσθια ζεύγη ποδιών του θηλυκού άκαρι, το οποίο είναι λίγο μεγαλύτερο από το αρσενικό, καταλήγουν σε μακριές σκληρές τρίχες. Το θηλυκό επίσης μπορεί να φέρει 1-2 ωάρια. επαναλοίμωξης μέσα σε 48 ώρες. Η ψώρα χαρακτηρίζεται από έντονο επίμονο κνησμό, που επιδεινώνεται το βράδυ και από αλλοιώσεις που εντοπίζονται κυρίως στις μεσοδακτύλιες πτυχές, τους καρπούς, τις μασχάλες, την κοιλιά γύρω από τον ομφαλό, τα κατώτερα μέρη των γλουτών και στα γεννητικά όργανα. Στα βρέφη και τα νεαρά παιδιά η ψώρα συχνά προσβάλλει το πρόσωπο, το κεφάλι, τον αυχένα, το τριχωτό της κεφαλής, τις παλάμες και τα πέλματα. 5 Οι πιο κοινές αλλοιώσεις είναι οι βλατίδες, οι φυσαλίδες, οι φλύκταινες και τα οζίδια. Το παθογνωμονικό σημείο είναι τα τούνελ, τα οποία εμφανίζονται ως βραχείες κυματοειδείς γραμμές (μήκους περίπου 5 mm) στην επιφάνεια του δέρματος και εντοπίζονται πιο συχνά στα χέρια, στα πόδια, στον καρπό και στο πέος. Είναι δύσκολο να γίνουν ορατά, σε περίπτωση που υπάρχει δευτεροπαθής λοίμωξη ή έκζεμα. Στις γυναίκες ένα χαρακτηριστικό διαγνωστικό εύρημα είναι ο κνησμός των θηλών σε συνδυασμό με γενικευμένο κνησμώδες εξάνθημα. Στους άνδρες είναι σχεδόν παθογνωμονικές οι κνησμώδεις βλατίδες στο όσχεο και στο πέος. Οι βλατίδες και οι φυσαλίδες συχνά εξελίσσονται σε δευτεροπαθείς αλλοιώσεις όπως εκδορές, δευτεροπαθείς λοιμώξεις, έκζεμα και δημιουργία εσχάρων. 6 Πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς αλλοιώσεις συνυπάρχουν συνήθως στον ίδιο ασθενή. Το ξύσιμο λόγω κνησμού και η δημιουργία εκδορών δημιουργούν πύλες εισόδου για βακτήρια κυρίως Staphylococcus aureus και Streptococcus pyogenes, με αποτέλεσμα δευτεροπαθή λοίμωξη και κλινική εικόνα πυοδέρματος (impetigo). Η ψώρα μπορεί να αποτελέσει παράγοντα κινδύνου για οξεία μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα. 7 Τα οζίδια αναπτύσσονται σε θέσεις όπως αγκώνες, πρόσθιες μασχαλιαίες πτυχές, όσχεο και πέος και μπορούν να επιμένουν για μήνες. Στην ψώρα των βρεφών είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική η ύπαρξη οζιδίων. Σε αντίθεση με τα τούνελ και τις βλατίδες δεν δείχνουν απαραίτητα ενεργό παρασίτωση. Η ψώρα με σχηματισμό εφελκίδων (crusted) γνωστή και ως Νορβηγική, επειδή αναφέρθηκε για πρώτη φορά σε ασθενείς της Νορβηγίας με λέπρωση, παρατηρείται σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς (HIV-λοίμωξη, λέμφωμα κ.λπ.) και χαρακτηρίζεται από πάχυνση της επιδερμίδας με μεγάλες υπερκερατινικές ακροχορδονώδεις εσχάρες. Τυπικά, προσβάλλει χέρια και πόδια, αλλά μπορεί να συμμετέχουν και άλλες περιοχές του σώματος περιλαμβανόμενου του κορμού του προσώπου και του τριχωτού της κεφαλής. Οι πλάκες αυτές περιέχουν μεγάλο αριθμό ακάρεων, κλινικά μοιάζουν με ψωρίαση και εμφανίζουν δευτεροπαθή λοίμωξη με αυξημένη θνητότητα λόγω δευτεροπαθούς σήψης. 8 Άλλες άτυπες κλινικές μορφές είναι η φυσαλιδώδης ψώρα (bullous), η οζώδης (nodular) και η κρυφή ψώρα (hidden). 9

9 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 51, Τεύχος 5 (Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2006) 349 Διάγνωση και διαφορική διάγνωση Λόγω του μεγάλου εύρους των κλινικών εκδηλώσεων και της ύπαρξης άτυπων μορφών για σωστή διάγνωση της ψώρας απαιτείται υψηλός δείκτης υποψίας. Το επιδημιολογικό ιστορικό, η ύπαρξη κνησμού και η κατανομή των αλλοιώσεων αποτελούν τη βάση για τη διάγνωση. Κνησμός σε άλλα μέλη της οικογένειας την ίδια περίοδο είναι σχεδόν παθογνωμονικό ψώρας. Απουσία κνησμού δεν αποκλείει τη διάγνωση καθόσον υπάρχουν μορφές ψώρας που δεν έχουν κνησμό (crusted scabies). Η οριστική διάγνωση γίνεται με τη μικροσκοπική τυποποίηση των ακάρεων, των ωαρίων και των κοπράνων (scybala) του εκτοπαρασίτου στα ξέσματα των δερματικών αλλοιώσεων. Tο άκαρι μπορεί να ληφθεί από το τέλος του τούνελ, αλλά αυτό απαιτεί ιδιαίτερη ικανότητα και εμπειρία, γι αυτό συνήθως λαμβάνονται δερματικά ξέσματα από το τούνελ ή τις βλατίδες. Η παρουσία οποιουδήποτε σταδίου ανάπτυξης του ακάρεως ή των ωαρίων του είναι διαγνωστική. Η μέθοδος της αναζήτησης του παρασίτου είναι πολύ ειδική, αλλά όχι πολύ ευαίσθητη, ιδιαίτερα στην κλασική μορφή της ψώρας που ο αριθμός των άκαρι είναι μικρός. Προκαταρκτικές μελέτες έχουν δείξει ότι η βιντεοδερματοσκοπία 10 υψηλής ανάλυσης και η μικροσκόπηση επιφωτισμού (epiluminescence microscopy), 11 που είναι τεχνικές μη επεμβατικές και επιτρέπουν λεπτομερή επισκόπηση της επιδερμίδας, μπορεί να είναι χρήσιμες. Για την ανίχνευση αντισωμάτων έναντι της ψώρας των ζώων (σκύλων και χοίρων) διατίθεται εμπορικά ELISA και φαίνεται ότι πολύ γρήγορα η μέθοδος θα διατεθεί και για την ανθρώπινη ψώρα. 12 Διαφορική διάγνωση της ψώρας σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να γίνει από τα ακόλουθα νοσήματα: Συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, 13 φυσαλιδώδες πεμφιγοειδές, 14 κυτταρική ιστιοκύτωση του Langerhans, 15 σμηγματορροϊκή δερματίτιδα 16 και ψωρίαση. 17 Θεραπεία Η επιτυχής θεραπεία απαιτεί: (α) Ακριβή διάγνωση, (β) σωστή τοπική εφαρμογή των αντιψωρικών φαρμάκων, (γ) θεραπεία των συμπτωμάτων και (δ) θεραπεία δευτεροπαθούς λοίμωξης εφόσον υπάρχει. Μια μεγάλη ποικιλία αντιψωρικών φαρμάκων όπως permethrin, benzyl benzoate, malathion, lindane και crotamiton διατίθενται για τοπική χρήση (Πίν. 1). Η επιλογή εξαρτάται από την τοπική ανάπτυξη αντοχής, την τοξικότητα του φαρμάκου, τη διαθεσιμότητα και το κόστος ιδιαίτερα στα αναπτυσσόμενα κράτη. Η permethrin ως δερματική κρέμα 5% (Lycrear) αποτελεί φάρμακο εκλογής για τις ΗΠΑ, την Αγγλία και Αυστραλία. Συνιστάται από το Center for Disease Control (CDC) ως πρώτης επιλογής φάρμακο για την τοπική θεραπεία της ψώρας και αποτελεί φάρμακο εκλογής για τις εγκύους, καθότι απορροφάται μικρή μόνο ποσότητα από το δέρμα, εξουδετερώνεται ταχέως και δεν διατηρείται στο σώμα. Χρησιμοποιείται επίσης σε θηλάζουσες μητέρες και παιδιά. Εφαρμόζεται δύο φορές με μεσοδιάστημα μιας εβδομάδας. Πίνακας 1. Φάρμακα χρησιμοποιούμενα για τη θεραπεία της ψώρας Όνομα φαρμάκου Τοπική θεραπεία Permethrin Lindane Benzyl benzoate Allethrin Crotamiton Θεραπεία από του στόματος Ivermectin Δοσολογία, τρόπος εφαρμογής Κρέμα 5%, πλύσιμο μετά 8-14 ώρες, μία δεύτερη εφαρμογή μία εβδομάδα μετά την πρώτη Λοσιόν ή κρέμα 1%, πλύσιμο μετά 8 ώρες 10% ή 25% λοσιόν, πλύσιμο μετά 24 ώρες 0,6% αεροζόλ σπρέι, πλύσιμο μετά 12 ώρες Κρέμα 10%, εφαρμόζεται στα οζίδια για 24 ώρες, ακολουθεί πλύσιμο και επανεφαρμόζεται για άλλες 24 ώρες Χορηγούνται από το στόμα 200 μg/kg βάρους σώματος με μεσοδιάστημα δύο εβδομάδων. Δεν χορηγείται σε έγκυες γυναίκες, θηλάζουσες μητέρες και σε παιδιά <5 ετών ή με βάρος <15 kg

10 350 Acta Microbiologica Hellenica Volume 51, Number 5 (September - October 2006) Καλύπτεται ολόκληρο το σώμα εκτός από την κεφαλή και τον αυχένα. Στα παιδιά ηλικίας μέχρι 2 ετών, τους ενήλικες και τους ανοσοκατασταλμένους η εφαρμογή της κρέμας θα πρέπει να επεκτείνεται στο τριχωτό της κεφαλής, αυχένα, πρόσωπο και αυτιά. Το pyrethrin έχει χρησιμοποιηθεί υπό μορφή σπρέι (allethrin) για τη θεραπεία της ψώρας, όμως προκαλεί βρογχόσπασμο και δεν εφαρμόζεται σε άτομα με βρογχικό άσθμα. Το malathion στις μέρες μας δεν συνιστάται για τη θεραπεία της ψώρας και γενικά των παρασιτώσεων από εκτοπαράσιτα λόγω σοβαρών παρενεργειών. 18 Το Lindan (gamma benzene hexachloride 1%) για πολλά χρόνια χρησιμοποιείτο με επιτυχία για τη θεραπεία της ψώρας, αλλά λόγω ανάπτυξης αντοχής και αυξημένης τοξικότητας (νευροτοξικότητα, απλαστική αναιμία) σε πολλές χώρες έχει αποσυρθεί από την κυκλοφορία. Το benzyl benzoate σε διάλυμα 25% (Ascabiol) έχει χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά για περισσότερα από 65 χρόνια. Η κύρια παρενέργεια είναι ο ερεθισμός της επιδερμίδας τα πρώτα λεπτά μετά την εφαρμογή και το αίσθημα καύσου. Λόγω του χαμηλού κόστους χρησιμοποιείται ως φάρμακο πρώτης γραμμής στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου είναι υψηλή με άριστα θεραπευτικά αποτελέσματα. Στη Γαλλία που δεν διατίθεται το permethrin, το benzyl benzoate αποτελεί πρώτης επιλογής φάρμακο για τοπική χρήση. Το crotamiton 10% (Eurax) έχει ευρέως χρησιμοποιηθεί στα παιδιά λόγω της χαμηλής τοξικότητας. Για ικανοποιητικά αποτελέσματα συνήθως απαιτούνται πολλαπλές εφαρμογές (δύο φορές την ημέρα για 5 ημέρες). Μερικοί συγγραφείς δεν συνιστούν crotamiton λόγω έλλειψης αποτελεσματικότητας. 19 Η από του στόματος χορήγηση της ivermectin για τη θεραπεία της ψώρας έχει ανοίξει νέους ορίζοντες στη θεραπεία των εκτοπαρασιτώσεων. 20 Η ivermectin έχει ένα ευρύ φάσμα δράσης έναντι των νηματωδών και των αρθροπόδων. Αποτελεί φάρμακο εκλογής για τη θεραπεία της ογχοκερκίασης (τύφλωση των ποταμών), που προκαλείται από τη φιλάρια Onchocerca volvulus και της στρογγυλοειδίασης που προκαλείται από τον εντερικό νηματώδη σκώληκα Strongyloides stercoralis. Έχει επίσης χρησιμοποιηθεί ευρέως για τη θεραπεία της λεμφικής φιλαρίασης από Wuchereria bancrofti και Brugia malayi (προκαλούν και οι δύο ελεφαντίαση). Το φάρμακο απορροφάται ταχύτατα και αποβάλλεται με τα κόπρανα. Δύο δόσεις ivermectin (200 μg/kg βάρους σώματος με μεσοδιάστημα δύο εβδομάδων) φαίνεται να είναι τόσο αποτελεσματική όσο μία μόνο εφαρμογή permethrin. 21 Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε ασθενείς με υπερλοίμωξη (αυξημένο φορτίο Sarcoptes scabiei) όπως στην εφελκιδοποιημένη ψώρα (crusted scabies). 22 Η ivermectin για τη θεραπεία της γενικευμένης ψώρας με σχηματισμό υπερκερατινικών πλακών χορηγείται μαζί με τοπική εφαρμογή αντιψωρικού (5% permethrin) και κερατολυτικού, το οποίο βοηθά στην απορρόφηση του φαρμάκου. Λοσιόν ivermectin για τοπική χρήση έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της ψώρας. 23 Δεν χορηγείται σε έγκυες γυναίκες, θηλάζουσες μητέρες και σε παιδιά <5 ετών ή με βάρος <15 kg. Ο κνησμός και οι δερματικές αλλοιώσεις μετά επιτυχή θεραπεία υποχωρούν μέσα σε 6 εβδομάδες εκτός εάν έχει συμβεί επαναλοίμωξη. Εκτίμηση των αποτελεσμάτων της θεραπείας δεν γίνεται νωρίτερα από 6 εβδομάδες. Ο κνησμός μπορεί να αντιμετωπιστεί με τοπική χρήση κορτικοστεροειδών, τα οποία θα πρέπει να αποφεύγονται προτού ολοκληρωθεί η αντιψωρική θεραπεία. Για την επιτυχία της θεραπείας χρειάζονται μέτρα ελέγχου της λοίμωξης στο περιβάλλον, διαφορετικά η θεραπεία θα αποτύχει, αφού το παράσιτο ζει στο περιβάλλον και επαναμολύνει τον ασθενή. Όλα τα ρούχα (ενδύματα, πετσέτες, κλινοσκεπάσματα) που έχουν χρησιμοποιηθεί πλένονται, σε θερμοκρασία >50 0 C. Αντικείμενα που δεν πλένονται, καθαρίζονται με ξηρά θερμότητα ή κλείνονται σε σάκο και σφραγίζονται για 5 ημέρες. Όλα τα μέλη της οικογένειας και οι σεξουαλικοί σύντροφοι θεραπεύονται τον ίδιο χρόνο, ακόμα και εάν δεν έχουν συμπτώματα και ακολουθούν την ίδια διαδικασία αποστείρωσης των ρούχων και αντικειμένων. Συμπεράσματα Η ψώρα φαίνεται να επανεμφανίζεται όλο και συχνότερα στη χώρα μας, ίσως λόγω εισόδου πολλών μεταναστών από αναπτυσσόμενες χώρες. Για τη διάγνωση και την επιτυχή θεραπευτική αντιμετώπισή της απαιτούνται: (α) Υποψία της νόσου ιδιαίτερα σε ασθενείς με εκτεταμένο έκζεμα, κνησμό ή με εκτεταμένο πυόδερμα, (β) επιβεβαίωση της διάγνωσης με την τυποποίηση του εκτοπαρασίτου στα ξέσματα από την περιοχή των τούνελ ή των βλατίδων, (γ) επιλογή του κατάλληλου αντιψωρικού φαρμάκου και ταυτόχρονη θεραπεία όλων των μελών της οι-

11 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 51, Τεύχος 5 (Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2006) 351 κογένειας και των σεξουαλικών συντρόφων (ακόμα χωρίς συμπτώματα), (δ) λήψη μέτρων ελέγχου της παρασίτωσης στο περιβάλλον και μελέτη της βασικής επιδημιολογίας και (ε) παρακολούθηση του ασθενούς για τυχόν επανεμφάνιση των συμπτωμάτων της παρασίτωσης 4-6 εβδομάδες μετά τη θεραπεία. summary Scabies: Reappearance of a forgotten parasitic disease K. Tzanetou Microbiology Department, General Hospital of Athens G. Gennimatas, Athens, Greece Scabies is an intensely itchy parasitic skin infection caused by the arthropod mite Sarcoptes scabiei variety hominis. The disease is a common public health problem in developing countries. In the developed world scabies occurs in epidemic form in institutions, including nursing homes and hospitals. In Greece the infection had been forgotten for many years, but the sporadic diagnosis of scabies in hospitalized patients during recent years has brought back interest in this skin disease. In this review the features of the arthropod, its life cycle, the mode of transmission, the clinical forms of infestation, therapeutic approaches and new antiectoparasitic drugs and disease control measures are reported, in order to achieve a high suspicion index for the infection, accurate diagnosis, appropriate therapeutic management and prevention of the resurgence and spread of scabies in Greece. Acta Microbiologica Hellenica 2006, 51 (5): Βιβλιογραφία 1. Walton SF, Holt DC, Currie BJ, Kemp DJ. Scabies: New future for a neglected disease. Adv Parasitol 2004, 57: Arlian LG, Runyan RA, Achar S, Estes SA. Survival and infectivity of Sarcoptes scabiei var. canis and var. hominis. J Am Acad Dermatol 1984, 11: Arlian LG. Biology, host relations, and epidemiology of Sarcoptes scabiei. Annu Rev Entomol 1989, 34: Grundy JH. Mites of medical importans. In: Grundy JH (ed) Arthropopods of medical importants. Curwen Press London 198: Johnston G, Sladden M. Scabies: Diagnosis and treatment. BMJ 2005, 33: Heukelbach J, Feldmeier H. Scabies. Lancet 2006, 367: Currie BJ, Carapetis JR. Skin infections and infestations in Aboriginal communities in northern Australia. Australas J Dermatol 2000, 41: Hulbert TV, Larsen RA. Hyperkeratotic (Norwegian) scabies with gram-negative bacteremia as the initial presentation of AIDS.Clin Infect Dis 1992, 14: Cestari TF, Martignago BF. Scabies, pediculosis, bedbugs, and stinkbugs: Uncommon presentations. Clin Dermatol 2005, 23: Micali G, Lacarrubba F, Lo Guzzo G. Scraping versus videodermatoscopy for the diagnosis of scabies: A comparative study. Acta Derm Venereol 1999, 79: Haas N, Sterry W. The use of ELM to monitor the success of antiscabietic treatment. Epiluminescence light microscopy. Arch Dermatol : Haas N, Wagemann B, Hermes B, Henz BM, Heile C, Schein E. Crossreacting IgG antibodies against fox mite antigens in human scabies. Arch Dermatol Res 2005, 296: Bastian HM, Lindgren AM, Alarcon GS. Scabies mimicking systemic lupus erythematosus. Am J Med 1997, 102: Brar BK, Pall A, Gupta RR. Bullous scabies mimicking bullous pemphigoid. J Dermatol 2003, 30: Burch JM, Krol A, Weston WL. Sarcoptes scabiei infestation misdiagnosed and treated as Langerhans cell histiocytosis.pediatr Dermatol 2004, 21: Duran C, Tamayo L, de la Luz Orozco M, Ruiz-Maldonado R. Scabies of the scalp mimicking seborrheic

12 352 Acta Microbiologica Hellenica Volume 51, Number 5 (September - October 2006) dermatitis in immunocompromised patients. Pediatr Dermatol 1993, 10: Gach JE, Heagerty A. Crusted scabies looking like psoriasis. Lancet 2000, 356: Roos TC, Alam M, Roos S, Merk HF, Bickers DR. Pharmacotherapy of ectoparasitic infections. Drugs 2001, 61: Meinking TL. Infestations. Current Problems in Dermatology 1999, 11: Del Giudice P, Chosidow O, Caumes E. Ivermectin in dermatology. J Drugs Dermatol 2003, 2: Usha V, Gopalakrishnan Nair TV. A comparative study of oral ivermectin and topical permethrin cream in the treatment of scabies. J Am Acad Dermatol 2000, 42: Huffam SE, Currie BJ. Ivermectin for Sarcoptes scabiei hyperinfestation. Int J Infect Dis 1998, 2: Youssef MY, Sadaka HA, Eissa MM, el-ariny AF. Topical application of ivermectin for human ectoparasites. Am J Trop Med Hyg 1995, 53:

13 Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και στην πρόγνωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας Ν.Γ. Γαλανόπουλος, 1 Χ.Κ. Τσιγαλού² Τα αντισώματα κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου (anti-ccps) φαίνεται ότι διαδραματίζουν ρόλο στην παθογένεια της ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ). Εμφανίζουν ικανοποιητική ευαισθησία και ειδικότητα στη διάγνωση της ΡΑ και στην πρόγνωση της εξέλιξης. Συσχετίζονται με τη βαρύτητα της αρθρικής βλάβης και με τη μείωση της λειτουργικής ικανότητας των ασθενών. Ανιχνεύονται και σε άλλες ρευματικές παθήσεις, σε χαμηλά όμως ποσοστά, που δε δημιουργούν διαφοροδιαγνωστικά προβλήματα με τη ΡΑ. Στην παρούσα ανασκόπηση, εκτός των παραπάνω, αναφερόμαστε στη φύση των anti- CCPs και στις εργαστηριακές μεθόδους ανίχνευσής τους. Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ 2006, 51 (5): Εισαγωγή Η ρευματοειδής αρθρίτιδα (ΡΑ) αποτελεί σχετικά συχνή φλεγμονώδη νόσο, με σημαντικά υψηλό αριθμό εκδηλώσεων από τις αρθρώσεις (διαβρωτικές βλάβες, αποδιοργάνωση της αρχιτεκτονικής), τα οστά, τα συνδεσμικά ανατομικά μόρια (συνδέσμους, θυλάκους, έλυτρα) καθώς και από εξωσκελετικά όργανα και συστήματα (δέρμα, οφθαλμοί, καρδιαγγειακό, αναπνευστικό κ.ά.). Προσβάλλει από τα πρώτα χρόνια της έναρξής της τη λειτουργική ικανότητα των ασθενών περιορίζοντας τον κοινωνικό τους ρόλο. Τα τελευταία χρόνια στη φαρέτρα των φαρμάκων για την αντιμετώπιση της ΡΑ μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, γλυκοκορτικοειδή, τροποποιητικά της νόσου 1 Ρευματολογικό Εξωτερικό Ιατρείο,ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης, 2 Ανοσολογικό τμήμα Εργαστηρίου Βιοπαθολογίας ΕΣΥ, ΠΓΝ Αλεξανδρούπολης φάρμακα όπως άλατα χρυσού, υδροξυχλωροκίνη, πενικιλλαμίνη, μεθοτρεξάτη, λεφλουνομίδη ή κυκλοσπορίνη- έχουν προστεθεί βιολογικοί παράγοντες και συγκεκριμένα μονοκλωνικά αντισώματα κατά του παράγοντα νέκρωσης των όγκων α (ΤΝF-a), της ΙL-1a και προσεχώς άλλων. Τα φάρμακα αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική υποχώρηση της φλεγμονώδους διαδικασίας, προλαβαίνοντας ή διακόπτοντας διαδικασίες φθοράς (οστών, χόνδρων, αγγείων κ.ά.) με αντίτιμο μια σειρά παρενέργειες, ταλαιπωρία για τους ασθενείς και οικονομική επιβάρυνση για τους ασφαλιστικούς οργανισμούς. Εξακολουθεί να υφίσταται λοιπόν η ανάγκη έγκαιρης διάγνωσης και παρακολούθησης της νόσου για την εκτίμηση των βλαβών που προκαλεί και για τη θεραπευτική απάντηση. Οι ρευματοειδείς παράγοντες (rheumatoid factors-rf) εμφανίζουν, ως προς τη διάγνωση της νόσου

14 354 Acta Microbiologica Hellenica Volume 51, Number 5 (September - October 2006) ευαισθησία που εκτιμάται περίπου στο 60-70% και ειδικότητα 80-90%. Σε υψηλούς όμως τίτλους, που διασφαλίζουν ως ένα βαθμό τη διάγνωση της ΡΑ, ανιχνεύονται μόνο στο 40-50% των ασθενών ενώ πιθανόν να ανιχνευθούν και σε ιδιαίτερα υψηλό αριθμό άλλων καταστάσεων όπως σε ρευματοπάθειες, σε λοιμώξεις, σε υγιή κυρίως ηλικιωμένα άτομα κ.ά. Απαιτείται λοιπόν η χρήση και άλλων διαγνωστικών εργαστηριακών δεικτών. Τα τελευταία σχετικά χρόνια πλήθος ερευνών έχουν ως αντικείμενο τη χρήση των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου (cyclic citrullinated peptide, anti-ccp) στη διάγνωση και στην παρακολούθηση της ΡΑ. Στην παρούσα ανασκόπηση θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στα παρακάτω χρήσιμα για τον κλινικό και εργαστηριακό ιατρό ερωτήματα: 1. Ποια είναι η συμβολή τους στην έγκαιρη διάγνωση της ΡΑ, ιδιαίτερα σε περιστατικά αδιαφοροποίητης διαγνωστικά αρθρίτιδας; 2. Σε ποιες άλλες ρευματικές παθήσεις έχει αναφερθεί η παρουσία τους; 3. Πώς μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως προγνωστικός δείκτης της εξέλιξης της νόσου; 4. Πώς επηρεάζονται τα επίπεδά τους από τη χορήγηση αντιρευματικών φαρμάκων; Πριν ασχοληθούμε με τα παραπάνω ερωτήματα πρέπει να αναφερθούμε προηγουμένως στη φύση των αντισωμάτων αυτών στις εργαστηριακές μεθόδους ανίχνευσής τους και στην εμπλοκή τους στην παθογένεια της ΡΑ. Φύση των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου Τα αντισώματα κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου παράγονται κατά την ανοσιακή απάντηση σε αντιγονικούς επιτόπους, στους οποίους προηγήθηκε μεταλλαγή με ενζυμική παρέμβαση του αμινοξέος αργινίνη σε κιτρουλλίνη. 1 Η μεταλλαγή της πεπτιδυλ-αργινίνης σε πεπτιδυλ-κιτρουλλίνη καταλύεται από την ομάδα των ενζύμων της πεπτιδυλαργινινο-απαμινάσης (peptidyl-arginine-deaminase : PADs) ενώ η μεταλλαγή της ελεύθερης L-αργινίνης σε ελεύθερη L-κιτρουλλίνη γίνεται με τη δράση της συνθετάσης του νιτρικού οξειδίου. 2 Αυτό οδηγεί σε αλλαγή της τριτοταγούς δομής των πρωτεϊνών καθότι το θετικά φορτισμένο αμινοξύ αργινίνη μετατρέπεται στο ουδέτερο αμινοξύ κιτρουλλίνη. Η αλλαγή αυτή μπορεί να οδηγήσει στην έκθεση κρυφών έως τότε επιτόπων που πιθανόν να αποτελούν τους αντιγονικούς επιτόπους κατά των οποίων στρέφονται τα anti-ccps. 1 Στο περιφερικό αίμα έχει διαπιστωθεί η παρουσία Β λεμφοκυττάρων τα οποία μετά από ερεθισμό μπορούν να παράγουν anti-ccps, τόσο σε υγιή άτομα όσο και σε ασθενείς με ΡΑ. Αντίθετα ανάλογα κύτταρα του μυελού των οστών ή του αρθρικού υγρού ασθενών με ΡΑ στους οποίους ανιχνεύονται anti-ccps, εκκρίνουν αυτόματα τα αντισώματα αυτά. 3 Η δεύτερη ομάδα των Τα Β λεμφοκύτταρα αυτά έχουν ήδη υποστεί ερεθισμό προς παραγωγή anti-ccps π.χ. στον αρθρικό υμένα. Ο ρόλος των ενζύμων της πεπτιδυλ-αργινινο-απαμιδάσης 2,4 (PADs) Στον άνθρωπο έχει αναφερθεί η παρουσία τεσσάρων ισομορφών των PADs (PAD 1 έως PAD 4). Οι μορφές PAD 2 και PAD 4 ενέχονται στην ανάπτυξη ρευματικών νοσημάτων. Η PAD 2 αποτελεί την ισομορφή που εκφράζεται περισσότερο διάχυτα. Η παρουσία της έχει αποκαλυφθεί στους σκελετικούς μυς, στον εγκέφαλο, στο σπλήνα, στους εξωκρινείς αδένες, στα μακροφάγα (ως mrna και ολόκληρο μόριο) και στα μονοπύρηνα του αίματος (ως mrna μόνο). 2 Για τη δράση της απαιτείται τουλάχιστον 100πλάσια αύξηση της συγκέντρωσης Ca 2+ στο κυτταρόπλασμα. Σε περιβάλλον υψηλής συγκέντρωσης Ca 2+ ενεργοποιείται, προκαλώντας κιτρουλλίωση σε πρωτεΐνες του κυτταρικού σκελετού, κυρίως στα μόρια της βιμεντίνης, που οδηγεί σε σοβαρή βλάβη και απόπτωση του κυττάρου. 5,6 Σημαντική αύξηση της ενδοκυττάριας συγκέντρωσης Ca 2+ μπορεί να οδηγήσει την παραπάνω διαδικασία σε κυτταρική καταστροφή. Η PAD 4 εκφράζεται κύρια στα κοκκιοκύτταρα του αίματος και αποτελεί τη μόνη ισομορφή που βρίσκεται στον πυρήνα. 6-8 Σημαντική αύξηση της συγκέντρωσης Ca 2+ οδηγεί σε ενεργοποίησή της και σε κιτρουλλίωση ορισμένων συστατικών του κυττάρου, όπως οι ιστόνες (ουσίες υψηλής περιεκτικότητας σε αργινίνη), με τελικό αποτέλεσμα την απόπτωση του κυττάρου. 2 Οι Suzuki και συν. 4 μελέτησαν σε 7 Ιάπωνες ασθενείς με ΡΑ τον αρθρικό υμένα χρησιμοποιώντας in situ RT-PCR και ανοσοϊστοχημεία και διαπίστωσαν την παρουσία PAD4 (mrna και μορίου) και κιτρουλλιωμένων πεπτιδίων στην υποκείμενη των καλυπτηρίων κυττάρων περιοχή που ερμήνευσαν ως περιοχή ενεργοποίησης του ισοενζύμου αυτού. Στη

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ "ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ - ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ" Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται

Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 16 Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται Τσούτσου Ειρήνη Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή Η ψώρα είναι μια συχνή κνησμώδης δερματοπάθεια με μεγάλη μεταδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ)

Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική ιδιοπαθής αρθρίτις (ΝΙΑ) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΝΙΑ 2.1 Υπάρχουν διαφορετικές μορφές της νόσου; Υπάρχουν αρκετές μορφές ΝΙΑ. Κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ Ορισμός? Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία συστηματική φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει πολλές αρθρώσεις του σώματος. Η φλεγμονώδης διεργασία προσβάλλει καταρχήν την «επένδυση»

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ Ρευµατικά οζίδια, γαγγραινώδες πυόδερµα, αγγειίτιδα µικρών και µεσαίου µεγέθους αγγείων. Ουδετεροφιλικές δερµατοπάθειες PNGD (Palisaded( neutrophilic and granulomatous dermatosis)

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Δημήτριος Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ Μυοσκελετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Το σύνδρομο Blau Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BLAU / ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Blau είναι ένα γενετικό νόσημα που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Η ανάπτυξη φλεγμονής στο διαβητικό άκρο πόδα αποτελεί μια από τις συχνότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Σκληρόδερμα Έκδοση από 2016 2. ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΤΥΠΟΙ ΣΚΛΗΡΟΔΕΡΜΑΤΟΣ 2.1 Τοπικό σκληρόδερμα 2.1.1 Πώς διαγιγνώσκεται το τοπικό σκληρόδερμα; Η εμφάνιση του σκληρού

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομο Papa Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PAPA 1.1 Τι είναι; Ο ακρωνύμιο PAPA προέρχεται από τις λέξεις Pyogenic Arthritis, Pyoderma gangrenosum and Acne

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ 1, ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 2, ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ 1, ΧΡΥΣΑ ΚΟΥΤΣΑΥΤΙΚΗ 1, ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΥΡΙΟΚΕΦΑΛΙΤΑΚΗΣ 1 1-Α ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΑΜΕΣΗ COOMBS Θεμελιώδες γνώρισμα του κάθε οργανισμού είναι ότι αναγνωρίζει τα κύτταρα των άλλων οργανισμών ως ξένα Αντιδρά με σκοπό την καταστροφή ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος

2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος 2 Ο Περιστατικό: Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Ασθενής με ταχέως εξελισσόμενη νόσος Γυναίκα, 32 ετών, πωλήτρια Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 10, SJC= 8 ΤΚΕ: 54mm/1h CRP: 7,9 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Μερικα από τα παρασιτα του δερματος,αν και φαινομενικα εμφανιζονται ακινδυνα στη συμβιωση τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗΛΗ Α Αντιβιοτικό Αντισώματα ιντερφερόνες Τ- Τ- (αντιγόνα) κυτταροτοξικά βοηθητικά Τοξίνες Vibrio cholera

ΣΤΗΛΗ Α Αντιβιοτικό Αντισώματα ιντερφερόνες Τ- Τ- (αντιγόνα) κυτταροτοξικά βοηθητικά Τοξίνες Vibrio cholera Α1. 1. β Βιολογία ΘΕΜΑ Α γενιικής παιιδείίας 2. γ 3. γ 4. γ 5. δ Α2. ΣΤΗΛΗ Α Αντιβιοτικό Αντισώματα ιντερφερόνες Τ- Τ- (αντιγόνα) κυτταροτοξικά βοηθητικά Τοξίνες Vibrio cholera Ηπατίτιδα C + Candida albicans

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Ο ανοσολογικός έλεγχος στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου και της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας.. ί ς ής ά ς ( ) ής ής ής ύ ί ώ

Ο ανοσολογικός έλεγχος στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου και της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας.. ί ς ής ά ς ( ) ής ής ής ύ ί ώ Ο ανοσολογικός έλεγχος στην παρακολούθηση της πορείας της νόσου και της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας. ί ς ής ά ς ( ) ής ής ής ύ ί ώ Ο ανοσολογικός έλεγχος των ρευµατικών νοσηµάτων είναι πιθανολογικός

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως μπαίνει η διάγνωση; Γενικά ακολουθείται η παρακάτω προσέγγιση: Κλινική υποψία:

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ορθού αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες και άνδρες και αντιπροσωπεύει το 13% όλων των καρκίνων. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA )

Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA ) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA ) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ DIRA 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια του ανταγωνιστή του υποδοχέα της IL-1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΕΚΖΕΜΑ (ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ)

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΕΚΖΕΜΑ (ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ) ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΕΚΖΕΜΑ (ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ) Τι είναι το Έκζεμα (Ατοπική δερματίτιδα); Το έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα διαταραχή του δέρματος, που προκαλεί ξηροδερμία,

Διαβάστε περισσότερα

Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων. Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ

Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων. Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ Ανοσογονικότητα βιολογικών παραγόντων Νικόλαος Ζερβός Ρευματολόγος 251 ΓΝΑ Ανοσογονικότητα Συχνότητα παρουσίας αυτοαντισωμάτων 1. Έχει σχέση με το ίδιο το φάρμακο 2. Την οδό χορήγησης 3. Την συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 2017 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΜΠΤΗ 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017

ΕΑΡΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 2017 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΜΠΤΗ 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 ΕΑΡΙΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 2017 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΜΠΤΗ 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 16:30-20:00 Λειτουργία Γραμματείας Εγγραφές Foyer Hydrama Grand Hotel 17:00-19:00 Highlights of Annual meeting ACR 2016

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Α. Γ. Τζιούφας Αναπλ. Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο σύνδρομο Sjogren ή αυτοάνοση επιθηλιΐτιδα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Αρχική κλινική προσέγγιση Συμπτωματικός ή μη συμπτωματικός

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή «Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή Ορισμός Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ) είναι ένα τυπικό μη οργανοειδικό αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo)

Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Χρονια Μη Βακτηριακη Οστεομυελιτιδα/Οστεϊτιδα (Crmo) Έκδοση από 2016 ΧΡΟΝΙΑ ΜΗ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑ/ΟΣΤΕΪΤΙΔΑ (CRMO) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ CRMO 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως γίνεται η διάγνωση; Οι γιατροί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Το Stelara είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των ακόλουθων παθήσεων:

Το Stelara είναι φάρμακο που χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των ακόλουθων παθήσεων: EMA/636854/2016 EMEA/H/C/000958 Περίληψη EPAR για το κοινό ουστεκινουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο ο Οργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου

ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ. Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Μηχανικού τύπου Φλεγμονώδους τύπου Σπονδυλαρθρίτιδες Σπονδυλαθρίτιδες (SpA) οικογένεια διαταραχών που μοιράζονται κοινά κλινικά, ακτινολογικά και γεννετικά στοιχεία Ρευματολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα

εξουαλικώς t μεταδιδόμενα ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ M i / τεχνολογικά χρονικά εξουαλικώς t μεταδιδόμενα της Ε. Βαβουράκη* Τι είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα; Τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι ασθένειες που μεταδίδονται

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA)

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PFAPA 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι είστε προστατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ MMR

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας Κυριακή Μποκή Λευκάδα 23-6-2012 Κύριες κλινικές εκδηλώσεις της Ψωριασικής Αρθρίτιδας, σύμφωνα με την ομάδα GRAPPA 94% % 53% 46%

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση. Μαρία Ευσταθίου

Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση. Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με προβλήματα στη συμμόρφωση Μαρία Ευσταθίου Ασθενής με ιδιαιτερότητες στον τρόπο ζωής Άνδρας, 30 ετών, μουσικός Από διμήνου: Συμμετρική πολυαρθρίτιδα TJC= 8, SJC= 7 ΤΚΕ: 51mm/1h CRP: 8,1 mg% (ΦΤ:

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία. Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς»

Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία. Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς» Η Οστεοαρθρίτιδα την 3 η χιλιετία Δρ Αθανάσιος Γεωργούντζος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Ρευματολογική Κλινική - Γ.Ν.Α. «Γιώργος Γεννηματάς» Σύγκρουση συμφερόντων Conflict of interest Κανένα για αυτήν την παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα