Εισαγωγικά Στοιχεία για τον Επιστηµονικό Τοµέα της Επιχειρησιακής Έρευνας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισαγωγικά Στοιχεία για τον Επιστηµονικό Τοµέα της Επιχειρησιακής Έρευνας"

Transcript

1 Εισαγωγικά Στοιχεία για τον Επιστηµονικό Τοµέα της Επιχειρησιακής Έρευνας Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα

2 Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Ορολογία Επιχειρησιακής Έρευνας 2. Βιβλιογραφία / Περιοδικά 3. Ιστορική Ανασκόπηση 4. Παραδείγµατα 5. Συµπεράσµατα 2

3 Ορισµοί - Ορολογία Ορολογία... OR: Operational Research (Ευρωπαϊκή ονοµασία) OR: Operations Research (Αµερικάνικη ονοµασία) MS: Management Science (εναλλακτική ονοµασία) OR/MS: Operations Research & Management Science (συνδυαστική ονοµασία) IE: Industrial Engineering (σπανιότερα χρησιµοποιούµενο) DS: Decision Science (σπανιότερα χρησιµοποιούµενο) ΕΕ: Επιχειρησιακή Έρευνα (Ελληνική ονοµασία) 3

4 Βιβλιογραφία Προτεινόµενη Βιβλιογραφία Churchman C. W., Ackoff R. L. and Arnoff E. L. Introduction to Operations Research,2nd edition (John Wiley) Anderson, D.R., Sweeney, D.J. and Williams, T.A. An Introduction to Management Science: Quantitative Approaches to Decision Making (West Publishing) [ISBN ] Pidd, M. Tools for Thinking: Modelling in Management Science (Wiley) [ISBN ] Waters D. A. Practical Introduction to Management Science, 2nd edition (Addison-Wesley) [ISBN ] 4

5 Βιβλιογραφία Μερικά Επιστηµονικά Περιοδικά OR Operations Research Management Science European Journal of Operational Research Journal of the Operational Research Society Mathematical Programming Interfaces (περιλαµβάνει µελέτες περιπτώσεων) 5

6 Ορισµοί - Ορολογία Μαθήµατα Ιστορίας... Η Επιχειρησιακή Έρευνα εµφανίστηκε για πρώτη φορά στη δεκαετία του 1930 στην Μ. Βρετανία Προσπάθησε να δώσει λύση σε καθαρά λειτουργικά προβλήµατα Ξεκίνησε ως ένας τρόπος εύρεσης του πιο αποδοτικού τρόπου εξολόθρευσης ανθρώπων εν καιρώ πολέµου! 6

7 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1936 Ίδρυση του ερευνητικού κέντρου Bawdsey Research Station Κέντρο ερευνών και πειραµάτων που αφορούσαν τα ραντάρ και εξυπηρετούσαν το Βρετανικό στρατό και αεροπορία Ίδρυση της RAF (Royal Air Force) Η απουσία ικανών αεροσκαφών (Hurricanes, Spitfires) είχε σαν αποτέλεσµα τηναπουσίαδεδοµένων για το σύστηµα προειδοποίησης και ελέγχου των ραντάρ Έναρξη πειραµάτων σχετικά µε την καθοδήγηση και τον έλεγχο των αεροσκαφών µέσω ραντάρ - Πρώτα βήµατα της ΕΕ 7

8 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1937 Πραγµατοποίηση των 3 πρώτων επίσηµων ασκήσεων µεχρήση ραντάρ Τα στοιχεία των ραντάρ τροφοδότησαν το γενικό σύστηµα προειδοποίησης και ελέγχου της Βρετανικής αεροπορίας Θετικά αποτελέσµατα στην έγκαιρη προειδοποίηση αλλά... Απογοητευτικά αποτελέσµατα στις πληροφορίες εντοπισµού (tracking information) µετά το φιλτράρισµα και την µετάδοση τωνστοιχείωναπότοδίκτυο... 8

9 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1938 Νέα άσκηση µε την προσθήκη τεσσάρων σταθµών ραντάρ Παρά την αναµενόµενη επιτυχία, ηάσκησηστέφθηκεµε απόλυτη... αποτυχία! Εµφάνιση νέου προβλήµατος: Συντονισµός και συνδυασµός συχνά αντικρουόµενων πληροφοριών από τους διαφορετικούς σταθµούς Ενώ τεχνικά τα συστήµατα ραντάρ λειτουργούσαν αποτελεσµατικά, υπήρχε πρόβληµα στο λειτουργικό (operational) κοµµάτι, οπότε αποφασίστηκε έρευνα (research) σε αυτόν τον τοµέα Μπροστά στην απειλή του πολέµου, κάτι δραστικό θα έπρεπε να πραγµατοποιηθεί... 9

10 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1939 Τελευταία άσκηση πριν τον πόλεµο (καλοκαίρι) 33,000 άντρες, 1,300 αεροσκάφη, 110 αντιαεροπορικά όπλα, 700 προβολείς Βελτίωση στη λειτουργία της αεράµυνας (εντοπισµός, έλεγχος) Αναγνώριση των υπηρεσιών της ΕΕ Ο αρχηγός της RAF ζήτησε την ενσωµάτωση της οµάδας ΕΕ στο αρχηγείο του κατά τη διάρκεια του πολέµου Stanmore Research Section (1939) Operational Research Section (1941) 10

11 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1940 Το Μάιο ζητείται από το OR Section να εκτιµήσει αν συµφέρει η αποστολή 10 επιπρόσθετων αεροπορικών µοιρών στη Γαλλία Πραγµατοποιήθηκε µελέτη που λάµβανε υπόψη τους ρυθµούς απωλειών και αντικατάστασης Η µελέτη πρόβλεψε απώλεια 3 µοιρών κάθε 2 µέρες! Αποφασίστηκε να µην σταλεί βοήθεια και να ανακληθούν οι ήδη εµπλεκόµενες µοίρες Μία από τις µεγαλύτερες επιτυχίες του OR, αφού οι µοίρες που δεν στάλθηκαν υποστήριξαν σηµαντικά την επιτυχηµένη αναχαίτιση των Γερµανών στη µάχη της Βρετανίας... 11

12 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1941 και έπειτα ηµιουργία OR section µε αντικείµενο τις πτήσεις αεροσκαφών µε στόχο τον εντοπισµό και την εξολόθρευση γερµανικών υποβρυχίων Έπρεπε να λυθούν συγκεκριµένα λειτουργικά προβλήµατα: Οργάνωση της συντήρησης και επιθεώρηση Σύγκριση τύπων αεροσκαφών Βελτίωση της πιθανότητας επιτυχίας της επίθεσης 12

13 Παραδείγµατα Παραµέτρων Επιχειρησιακής Έρευνας Οργάνωση της Συντήρησης και Επιθεώρηση εδοµένα: Κάθε 350 ώρες πτήσης, ένα αεροσκάφος απαιτεί 7 µικρές επιθεωρήσεις (διάρκειας 2-5 ηµερών) και µία µεγάλη (διάρκειας 15 ηµερών) Λύση: Κάθε συνεργείο µπορεί να εξυπηρετεί όλα τα αεροσκάφη (σχέση 1 προς Ν) Αποτελέσµατα: Αύξηση των ωρών πτήσεων κατά 61% (περίοδος δοκιµής 5 µηνών) 13

14 Σύγκριση Τύπων Αεροσκαφών Παραδείγµατα Παραµέτρων Επιχειρησιακής Έρευνας εδοµένα: Ύπαρξη διαφορετικών τύπων αεροσκαφών µε διαφορετικές ιδιότητες σε ζητήµατα όπως: Μίλια πτήσης ανά αριθµό συντηρητών ανά µήνα Φονικότητα φορτίου ιάρκεια εξόρµησης Πιθανότητα εντοπισµού υποβρυχίου Στόχος: Χρησιµοποίηση του κατάλληλου τύπου αεροσκαφών στην κατάλληλη πολεµική επιχείρηση 14

15 Παραδείγµατα Παραµέτρων Επιχειρησιακής Έρευνας Βελτίωση της Πιθανότητας Επιτυχίας της Επίθεσης εδοµένα: Απαιτούνται 170 ανθρωποώρες συντήρησης για 1 ώρα πτήσης Απαιτούνται 200 ώρες πτήσης για 1 επίθεση σε υποβρύχιο Πιθανότητα επιτυχίας (1941): 2-3% ( εκ. ανθρωποώρες) Επιτυχία δεν σηµαίνει και βύθιση του υποβρυχίου! Η χρήση των πυροµαχικών είχε σηµαντικό ρόλο και ενέπλεκε επιπλέον παραµέτρους, όπως: ακτίνα δράσης, λάθη σκόπευσης, προσανατολισµός βόµβας, ύψος απελευθέρωσης της βόµβας Αποτελέσµατα: Το 1945 η πιθανότητα επιτυχίας της επίθεσης αυξήθηκε στο 40% (από 3% max το 1941) 15

16 Αριθµητικό Παράδειγµα Βελτίωσης Η βελτίωση που πραγµατοποιήθηκε: Παραδείγµατα Παραµέτρων Επιχειρησιακής Έρευνας Απαιτούνται 170 ανθρωποώρες συντήρησης για 1 ώρα πτήσης Απαιτούνται 200 ώρες πτήσης για 1 επίθεση σε υποβρύχιο Πιθανότητα επιτυχίας (1945): 40% Απαιτούµενες ανθρωποώρες: 170 x 200 / 0.40 = 85,000 Εξοικονόµηση ανθρωποωρών: 1,100,000 85,000 = 1,015,000 Με κόστος 10 ανά ανθρωποώρα, εξοικονοµήθηκαν 10,150,000 16

17 Ορισµένα Ενδιαφέροντα Στοιχεία (1/2) Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Οι επιστήµονες κατά τη διάρκεια του πολέµου είχαν ασχοληθεί εκτενώς µε τον µηχανολογικό και ηλεκτρολογικό εξοπλισµό (hardware) αλλά δεν ασχολήθηκαν αρκετά µε το λειτουργικό κοµµάτι του πολεµικού εξοπλισµού. Το στρατιωτικό προσωπικό δεν είχε τέτοια τεχνογνωσία. Οι πρώτοι µελετητές ΕΕ προέρχονταν από ποικίλες επιστηµονικές περιοχές (Φυσικοί, Μαθηµατικοί, Ψυχολόγοι, Τοπογράφοι). Η συνεισφορά τους ήταν µελέτες µέσω ελέγχων υποθέσεων, λογικών συγκρίσεων, αξιολόγηση αποτελεσµάτων, πραγµατοποίησης πειραµάτων, συλλογής και ανάλυσης δεδοµένων, µετατροπής δεδοµένων σε πληροφορίες. Τέσσερις τουλάχιστον από τους µελετητές του OR Section κέρδισαν βραβείο Nobel µετά την ολοκλήρωση του πολέµου!!! 17

18 Ορισµένα Ενδιαφέροντα Στοιχεία (2/2) Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Μετά την ολοκλήρωση του πολέµου, η ΕΕ ακολούθησε το δρόµο της και απέκτησε ευρύτερο πεδίο εφαρµογής, ανάλογα µε τις ανάγκες της ανθρωπότητας σε καιρό ειρήνης. Στη Βρετανία, οι µελετητές του OR Section γύρισαν στις παλιές τους δουλειές και τελικώς, η ΕΕ δεν διαδόθηκε τόσο πολύ όσο θα έπρεπε, εκτός από συγκεκριµένες εξαιρέσεις (βιοµηχανία µετάλλων, ορυχεία). Στην Αµερική, η ΕΕ αναπτύχθηκε σηµαντικά µέσω των Πανεπιστηµιακών Ιδρυµάτων µε αποτέλεσµα η χρήση της να εξαπλωθεί πολύ περισσότερο και η εκπαίδευση σε σχετικά ζητήµαταναείναιπροηγµένη. 18

19 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Ανακεφαλαιώνοντας σε 1 λεπτό... ΗΕΕξεκίνησεστηΜ. Βρετανία προσπαθώντας να καλύψει ανάγκες που προέκυψαν από τον 2ο Παγκόσµιο Πόλεµο. Ο απώτερος στόχος ήταν η αποδοτικότερη χρησιµοποίηση των διαθέσιµών στρατιωτικών πόρων µε εφαρµογή µαθηµατικών τεχνικών. Μετά την ολοκλήρωση του πολέµου, η ανάπτυξη που γνώρισε η ΕΕ ήταν διαφορετική στις χώρες (Ευρώπη και Αµερική) Η ανάπτυξη της ΕΕ ήταν ταχύτερη τα τελευταία 30 χρόνια λόγω της υπολογιστικής ισχύος που πρόσθεσε στην καθηµερινή ζωή η χρησιµοποίηση των ηλεκτρονικών υπολογιστών. 19

20 Εισαγωγικά Στοιχεία για τον Επιστηµονικό Τοµέα της Επιχειρησιακής Έρευνας Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα

21 Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Ορισµοί Επιχειρησιακής Έρευνας 2. Βασικά Χαρακτηριστικά 3. Παραδείγµατα 4. Συµπεράσµατα 21

22 Ορισµός Εταιρείας Επιχειρησιακής Έρευνας UK Ορισµοί Η Επιχειρησιακή Έρευνα είναι η εφαρµογή της σύγχρονης επιστήµης πάνω σε πολύπλοκα προβλήµατα που ανακύπτουν στη διεύθυνση και διοίκηση µεγάλων συστηµάτων, αποτελούµενων από ανθρώπους, µηχανές, υλικά και κεφάλαια στις επιχειρήσεις. Η χαρακτηριστική της µεθοδολογία συνίσταται στην ανάπτυξη επιστηµονικού µοντέλου του υπό µελέτη συστήµατος που περιλαµβάνει µετρήσεις τυχαίων παραγόντων και µε το οποίο προβλέπει και συγκρίνει τα αποτελέσµατα εναλλακτικών αποφάσεων, στρατηγικών και ελέγχων. Ο σκοπός της είναι να βοηθήσει τη διοίκηση να καθορίσει την πολιτική και τις ενέργειές της επιστηµονικά. 22

23 Ορισµοί Ορισµός Ackoff και Sasienni Επιχειρησιακή Έρευνα µπορεί να θεωρηθεί ότι είναι: ηεφαρµογή επιστηµονικών µεθόδων από µικτές οµάδες σε προβλήµατα που αφορούν τον έλεγχο οργανωµένων συστηµάτων (αποτελούµενων από ανθρώπους και µηχανές) κατά τρόπο ώστε να παρέχουν λύσεις που εξυπηρετούν κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους σκοπούς του οργανισµού ως συνόλου. 23

24 Ορισµοί και ο Ελληνικός Ορισµός... Επιχειρησιακή Έρευνα είναι η επιστηµονική προετοιµασία των αποφάσεων της ιοικήσεως (µε την επιστηµονική ανάλυση των δεδοµένων και τη δηµιουργία µαθηµατικών προτύπων). 24

25 Βσσικά Χαρακτηριστικά Βασικά Χαρακτηριστικά Επιχειρησιακής Έρευνας Αποτελεί νέα µορφή έρευνας που πραγµατοποιείται σε συνεργασία µε διοικητικά στελέχη Αναφέρεται σε προβλήµατα λήψης αποφάσεων και ελέγχου ενεργών συστηµάτων Εφαρµόζει επιστηµονική µεθοδολογία για την ποσοτική εκτίµηση της βέλτιστης λύσης προβληµάτων µε βάση αντικειµενικά κριτήρια και χρησιµοποιεί µοντέλα ιεξάγεται από µικτές οµάδες επιστηµόνων Έχει υιοθετήσει συστηµική προσέγγιση (systems approach) 25

26 Βσσικά Χαρακτηριστικά Συνεργασία µε ιοικητικά Στελέχη Παλαιότερα, πολλά προβλήµατα που τώρα µελετούνται από την ΕΕ λύνονταν µετηλογική Η ΕΕ αποφορτίζει τα διοικητικά στελέχη και τα διευκολύνει στη λήψη σηµαντικών αποφάσεων ΗΕΕπραγµατοποιείται στον εργασιακό χώρο και όχι σε κάποιο ερευνητικό εργαστήριο Η συνεργασία των διοικητικών στελεχών και οι πληροφορίες που παρέχουν καθορίζουν την επιτυχία των έργων ΕΕ 26

27 Επιχειρησιακή Έρευνα και Λήψη Αποφάσεων Βσσικά Χαρακτηριστικά Η λήψη αποφάσεων σε µεγάλες και διαρκώς αναπτυσσόµενες επιχειρήσεις γίνεται πολύ δύσκολη υπόθεση Η αποκλειστική υιοθέτηση εµπειρικών τρόπων λήψης αποφάσεων κρύβει κινδύνους Η λήψη αποφάσεων θα πρέπει να περιλαµβάνει την οπτική των χαµηλότερων λειτουργικών επιπέδων, κάτι που συνήθως παραµελείται... 27

28 Βσσικά Χαρακτηριστικά ιεπιστηµονική Προσέγγιση Χρησιµοποιούνται οµάδες επιστηµόνων πολλών ειδικοτήτων όπως: Μηχανικοί Οικονοµολόγοι Ψυχολόγοι Κάθε ειδικότητα εξασφαλίζει µια διαφορετική οπτική του προβλήµατος που πρέπει να επιλυθεί 28

29 Παράδειγµα Παράδειγµα Ανελκυστήρα... 29

30 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος Τρεις εναλλακτικές τεχνικές λύσεις οι οποίες ήταν οικονοµικά ασύµφορες Ένα πρόβληµα φαινοµενικά τεχνολογικό επιλύθηκε τελικά από Ψυχολόγο! Οχρόνοςαναµονής δεν περιορίσθηκε, αλλά περιορίσθηκε η αίσθηση του χρόνου αναµονής! 30

31 Παράδειγµα Παράδειγµα Πρατηρίων Πετρελαίου... 31

32 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος Ηοµάδα Ψυχολόγων κατέληξε σε έναν κατάλογο 35 µεταβλητών του προβλήµατος αµφιβόλου χρησιµότητας Οι µηχανικοί βρήκαν τη µαθηµατικήλύσηκαικατάφεραννα ερµηνεύσουν επιτυχώς την ψυχολογία των καταναλωτών! Η «κυκλοφορία» ήταν η βασική µεταβλητή που χρησιµοποιήθηκε για την επίλυση του προβλήµατος Εξετάστηκαν οι εναλλακτικές διαδροµές προσέγγισης σταθµού εκ των οποίων οι 4 ήταν οι προτιµότερες Οεκτιµώµενος χρόνος καθυστέρησης επηρέαζε τους πελάτες Κάθε προσέγγιση έχει τελικώς τη δική της οπτική, ηοποία µπορεί να φανεί χρήσιµη σε συγκεκριµένες περιπτώσεις 32

33 Παράδειγµα Παράδειγµα Παραγωγικής Επιχείρησης... 33

34 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος Το αρχικό πρόβληµα ήταν πρόβληµα µεταφοράς, όµως το αληθινό πρόβληµα ενέπλεκε ολόκληρο το παραγωγικό σύστηµα της επιχείρησης και επηρέαζε περιοχές όπως: αχρησιµοποίητη δυναµικότητα (το κόστος µεταποιήσεως ήταν συνάρτηση της δυναµικότητας) σχεδιασµός παραγωγής (προγραµµατισµός) ενδιάµεσα προϊόντα (semi-final products) (είδος & στάδιο αποθήκευσης) 34

35 Παράδειγµα Παράδειγµα Αεροπορικής Εταιρείας... Εκπαίδευση Αεροσυνοδών Συχνότητα & Μεγέθη Τάξεων Αρχικής Εκπαίδευσης 35

36 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος (1/4) Το αρχικό πρόβληµα ήταν η εκπαίδευση των αεροσυνοδών που ανήκε στην κατηγορία µελέτης παραγωγής και αποθεµάτων! Κοπέλα: πρώτη ύλη Αεροσυνοδός: τελικό προϊόν Εκπαίδευση: διαδικασία παραγωγής Μισθός µηωφέλιµου χρόνου: κόστος αποθεµάτων Ματαιώσεις πτήσεων, απουσίες: ελλειµµατικό κόστος Κόστος εκπαίδευσης: κόστος προετοιµασίας Πρόβληµα βέλτιστης ποσότητας παραγωγής ώστε να ελαχιστοποιείται το κόστος 36

37 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος (2/4) Όµως, το κόστος λειτουργίας της σχολής ήταν πολύ ευαίσθητο στην ακρίβεια των προβλέψεων των µελλοντικών αναγκών Η µελέτη επεκτάθηκε στη διαδικασία των προβλέψεων Ορισµένα στοιχεία που επηρεάζουν το πρόβληµα: «Βάση» «Εκτός έδρας» Περίοδος προγραµµατισµού 37

38 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος (3/4) Σχέδιο Προγραµµατισµένων Πτήσεων Υπολογισµός Ωρών Πτήσεων Εύρεση προβλεπόµενου αριθµού αεροσυνοδών Υπολογισµός διαθέσιµου αριθµού αεροσυνοδών Εύρεση απαιτήσεων νέων αεροσυνοδών Πρόβληµα ΘετικήςΑνακύκλωσης Απαίτηση: 1000 ώρες πτήσης Μέσος αριθµός ωρών πτήσης ανά αεροσυνοδό: 60 Απαιτούνται 16.5 ή 17 αεροσυνοδοί µε 59 ώρες πτήσης Απαίτηση: 1000 ώρες πτήσης Μέσος αριθµός ωρών πτήσης ανά αεροσυνοδό: 59 Απαιτούνται 16.9 ή 17 αεροσυνοδοί µε 59 ώρες πτήσης Απαίτηση: 1005 ώρες πτήσης Μέσος αριθµός ωρών πτήσης ανά αεροσυνοδό: 59 Απαιτούνται 17.1 ή 18 αεροσυνοδοί µε 56 ώρες πτήσης 38

39 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος (4/4) Το πρόβληµα επιλύθηκε µε πολύπλοκα µαθηµατικά και µε τον περιορισµό τουµέγιστου αριθµού ωρών πτήσεως (100) Ο µέσος αριθµός ωρών πτήσεων αυξήθηκε σηµαντικά Η ικανοποίηση των εργαζοµένων δεν µειώθηκε (αποδείχθηκε ότι δεν ενδιέφερε ο αριθµός πτήσεων αλλά ο χρόνος διανυκτέρευσης στην περιοχή βάσης) Το τελευταίο πρόβληµα που έπρεπε να λυθεί ήταν ο απουσιασµόςκαιοιεφεδρικέςαεροσυνοδοί(απόθεµα) Και η µελέτη προχώρησε ακόµα πιοβαθιά... 39

40 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Βασικά θέµατα για συζήτηση Παρότι υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί ορισµοί της ΕΕ, όλοι συµφωνούν ότι αποσκοπεί στην επίλυση προβληµάτων που ανακύπτουν στη διοίκηση συστηµάτων. Η ΕΕ επιχειρεί να βοηθήσει στην λήψη αποφάσεων των διοικητικών στελεχών µιας επιχείρησης σε στενή συνεργασία µαζί τους. Η ΕΕ αποσκοπεί στην µέγιστη βελτίωση της συνολικής επίδοσης και δεν επιδιώκει τη βελτιστοποίηση σε τοπικό επίπεδο. Ο συνδυασµός ατόµων από πολλές διαφορετικές επιστηµονικές περιοχές εξασφαλίζει την παρουσία πολλών διαφορετικών οπτικών κατά τη λύση των προβληµάτων. 40

41 Μεθοδολογία Επιχειρησιακής Έρευνας & ιάκριση Προβληµάτων Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα

42 Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Πρότυπα ΕΕ 2. Μεθοδολογία ΕΕ 3. ιάκριση Προβληµάτων 4. Θέµατα προς Συζήτηση 42

43 οµή Μαθηµατικών Μοντέλων Επιχειρησιακής Έρευνας Στάδια Μεθοδολογίας z = f (x j, y i ) Χαρακτηριστική συνάρτηση χρησιµότητας (οικονοµική συνάρτηση ή συνάρτηση κόστους) x j : Ελεγχόµενες µεταβλητές y i : Μη ελεγχόµενες µεταβλητές g (x j, y i ) < = 0 Περιορισµοί Ζητείται να προσδιορισθούν οι τιµές των ελεγχόµενων µεταβλητών x j για τις οποίες η συνάρτηση z λαµβάνει τη µέγιστηήελάχιστητιµή της 43

44 ιαδικασία Επίλυσης Προβληµάτων ΕΕ Στάδια Μεθοδολογίας ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Αναθεώρηση ιαµορφώσεως οκιµή Μαθηµατικού Προτύπου Αξιολόγηση της Λύσεως (Ανάλυση Ευαισθησίας) 44

45 ιαµόρφωση Προβλήµατος Στάδια Μεθοδολογίας ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως ιάγνωση του προβλήµατος (συχνά, από τα συµπτώµατά του όταν δεν είναι προφανές) Εντοπισµός υπο-προβλήµατος που θα επιλυθεί Ορισµός στόχου, περιορισµών και απαιτήσεων 45

46 Στάδια Μεθοδολογίας Βήµατα ιαµόρφωσης Προβλήµατος (1/2) ιάγνωση συµπτωµάτων µη ικανοποιητικής λειτουργίας Καθορισµός στοιχείων προβλήµατος, όπως: Κατανόηση οργανωτικής δοµής Εντοπισµός ατόµων που λαµβάνουν τις αποφάσεις (decision makers) Ορισµός αντικειµενικών στόχων (ελαχιστοποίηση κόστους, µεγιστοποίηση κέρδους, αύξηση ποσοστού αγοράς κλπ) Εύρεση εναλλακτικών τρόπων δράσεως µε τηνεπισήµανση των ελεγχόµενων µεταβλητών Εντοπισµός του περιβάλλοντος του υπό µελέτη συστήµατος (µη ελεγχόµενες µεταβλητές) 46

47 Στάδια Μεθοδολογίας Βήµατα ιαµόρφωσης Προβλήµατος (2/2) Προσδιορισµός ενός κριτηρίου επιλογής της βέλτιστης λύσης, µε κριτήρια: Αιτιοκρατικά (π.χ. κόστος λειτουργίας) Στοχαστικά (π.χ. τιµή κόστους όταν υπεισέρχονται τυχαίες µεταβλητές των οποίων µπορούν να προσδιορισθούν οι κατανοµές) 47

48 Παράδειγµα Επηρεασµού Μεταβλητών (1/2) Βιοµηχανία 3,000 παράγει προϊόντα µε χαµηλό ή µηδενικό Κέρδος. Ενδεικτικό Παράδειγµα προϊόντα Από αυτά τα δεν υπάρχει γνώση για το ποια συµφέρουντηνεταιρείαναταπουλάκαιποιαόχι... αποφασίσει στρατηγική. Πωλήσεις Κάποιος έπρεπε να τη µελλοντική Οι προωθούσαν προϊόντα, Παραγωγή τα οποία η δεν ήθελε να παράγει... 48

49 Παράδειγµα Επηρεασµού Μεταβλητών (2/2) Υπήρχε η δικαιολογία ότι οι πελάτες αγοράζουν πακέτα προϊόντων, οπότε και τα 3,000 προϊόντα έπρεπε να συνεχίσουν να παράγονται (µη ελεγχόµενη µεταβλητή) Ητιµή των προϊόντων δεν µπορούσε να µεταβληθεί λόγω ανταγωνισµού (µη ελεγχόµενη µεταβλητή) Οι Πωλήσεις αξιολογούνταν µε βάση τον όγκο πωλήσεων και η Παραγωγή µεβάσητοκέρδος Αποφασίστηκε ότι οι Πωλητές δεν θα κέρδιζαν προµήθεια για τα «µη συµφέροντα» προϊόντα Με αυτόν τον τρόπο σταµάτησαν οι πωλήσεις πολλών µη επικερδών προϊόντων Ενδεικτικό Παράδειγµα 49

50 Κατασκευή Μαθηµατικού Προτύπου (Μοντέλο) Στάδια Μεθοδολογίας ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Εντοπισµός εναλλακτικών τρόπων µοντελοποίησης Εντοπισµός διαθεσίµων δεδοµένων Υπολογισµός δυσκολίας απόκτησης δεδοµένων Επιλογή τελικού τρόπου µοντελοποίησης Επισηµοποίηση µοντέλου 50

51 Στάδια Μεθοδολογίας οκιµή Μαθηµατικού Μοντέλου Το µοντέλο είναι δυνατό να περιλαµβάνει ατέλειες όπως: να περιλαµβάνει άσχετες µεταβλητές να µην περιλαµβάνει σχετικές µεταβλητές ορισµένες µεταβλητές να µην αξιολογούνται σωστά ηδοµή του να είναι εσφαλµένη (η συνάρτηση που συνδέει το κριτήριο λειτουργίας του µε τις ελεγχόµενες µεταβλητές) Η εξακρίβωση ατελειών πραγµατοποιείται µε στατιστικές αναλύσεις (συσχετίσεως, παλινδροµήσεως, εκτιµήσεως, δειγµατοληψίας) Οι απαραίτητες πληροφορίες για την κατασκευή του µοντέλου εξασφαλίζονται µε την ανάλυση συστήµατος 51

52 Στάδια Μεθοδολογίας Επίλυση Μαθηµατικού Προτύπου (Αριθµητική Λύση) ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Χρησιµοποίηση αλγορίθµου ή/ και χρησιµοποίηση ηλεκτρονικού υπολογιστή Εύρεση λύσεων (ανάλυση ευαισθησίας, what-if analysis) 52

53 Στάδια Μεθοδολογίας Μέθοδοι Επίλυσης Μαθηµατικού Μοντέλου Ανώτερα Μαθηµατικά: διαφορικός και ολοκληρωτικός λογισµός, αριθµητική ανάλυση, γραµµική άλγεβρα, κλασικές µέθοδοι βελτιστοποίησης, λογισµός των µεταβολών Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστικής: θεωρία πιθανοτήτων, ανελίξεις Μαρκοφ, περιγραφική στατιστική, στατιστική συµπερασµάτων, εκτίµηση, παλινδρόµηση, αλληλοσυσχέτιση, ανάλυση µεταβλητότητας, παραγοντική ανάλυση, χρονολογικές σειρές Μέθοδοι και Θεωρίες Επιχειρησιακής Έρευνας: γραµµικός και µη γραµµικός προγραµµατισµός, δυναµικός προγραµµατισµός, ακέραιος και συνδυαστικός προγραµµατισµός, χρονικός προγραµµατισµός, προσοµοίωση, ευρετικές µέθοδοι, θεωρία ελέγχου αποθεµάτων, αναµονής, συντηρήσεως και αντικαταστάσεως, µηχανικού εξοπλισµού, αξιοπιστίας, παιγνίων 53

54 Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Στάδια Μεθοδολογίας ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Έγκριση των αποτελεσµάτων από την επιχείρηση Υλοποίηση των αποτελεσµάτων που προέκυψαν από την µελέτη Χρησιµοποίηση του αλγορίθµου/ εργαλείου για την επίλυση αντίστοιχων λειτουργικών προβληµάτων 54

55 Κατηγορίες Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας ιακρίσεις Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας Τα προβλήµατα ΕΕ διακρίνονται σε τρεις µεγάλες κατηγορίες, ανάλογα µε: το Επίπεδο ιοίκησης το Περιεχόµενο τον Τύπο ή τη Μορφή 55

56 Επίπεδο ιοίκησης Κατηγορίες Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας Στρατηγικό Επίπεδο (Strategic Level) Τακτικό Επίπεδο (Tactical Level) Τεχνικό Επίπεδο (Operational Level) Η διάκριση των επιπέδων πραγµατοποιείται µε βάση: τη διάρκεια των προβληµάτων το µέρος της επιχείρησης που αφορούν τους αντικειµενικούς σκοπούς που θέτονται 56

57 Περιεχόµενο Κατηγορίες Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας Το περιεχόµενο εξαρτάται από την φυσική έννοια παραµέτρων Υπάρχουν αναρίθµητα προβλήµατα ΕΕ από πλευράς περιεχοµένου όπως: Παραγωγή: επιλογή θέσεως εργοστασίου, χωροταξία εργοστασίου, προγραµµατισµός προµηθειών και έλεγχος αποθεµάτων Α υλών, προγραµµατισµός παραγωγής και έλεγχος αποθεµάτων προϊόντων, έλεγχος ποιότητας, συντήρηση µηχανολογικού εξοπλισµού, ανανέωση µηχανολογικού εξοπλισµού, ανάλυση αξιοπιστίας, εξισορρόπηση γραµµής παραγωγής Εµπορία: Καθορισµός βέλτιστης σύνθεσης παραγωγής, βέλτιστη στρατηγική διαφηµίσεως και τιµολογήσεως προϊόντων, προγ/µός πωλήσεων, προγ/µος µεταφοράς και διανοµής προϊόντων, προσδιορισµός θέσεως και αριθµού αποθηκών, σύνθεση µεταφορικού στόλου Οικονοµικά: Χρηµατοοικονοµικός προγ/µός, καθορισµός πιστωτικής πολιτικής, προϋπολογισµός Προσωπικό: Ανάλυση & αξιολόγηση προσωπικού, προγραµµατισµός προσωπικού, ανάλυση αιτιών απουσιασµού, πρόληψη ατυχηµάτων 57

58 Τύπος ή Μορφή Κατηγορίες Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας Ο τύπος του προβλήµατος αναφέρεται στον τρόπο µε τον οποίο οι παράµετροί του σχετίζονται µεταξύ τους Το µαθηµατικό πρότυπο ή µοντέλο καθορίζει τον τύπο του προβλήµατος Υπάρχουν συγκεκριµένες κατηγορίες προβληµάτων ΕΕ, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι δεν υπάρχουν προβλήµατα που δεν µπορούν να ενταχθούν σε καµία από τις κατηγορίες αυτές Η κατηγοριοποίηση αυτή διευκολύνει τη διδασκαλία των µοντέλων που ανήκουν στην ίδια κατηγορία 58

59 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Ανακεφαλαιώνοντας σε 1 λεπτό... Παρότι τα µαθηµατικά µοντέλα που χρησιµοποιεί η ΕΕ ποικίλουν σε τύπο και µορφή, παρουσιάζουν µια ενιαία δοµή µε µια χαρακτηριστική συνάρτηση χρησιµότητας, ελεγχόµενες και µη ελεγχόµενες µεταβλητές και περιορισµούς που πρέπει να ικανοποιούνται. Τα βασικά βήµατα της µεθοδολογίας της ΕΕ είναι η διαµόρφωση του προβλήµατος, η κατασκευή του µοντέλου, η επίλυση του µοντέλου και η υλοποίηση και διατήρηση της λύσεως. Ενδιάµεσα, απαιτούνται η αναθεώρηση της διαµόρφωσης (πιθανά) του προβλήµατος, ηδοκιµή του µοντέλου και η αξιολόγηση της λύσεως. Τα προβλήµατα της ΕΕ µπορούν να διακριθούν σε κατηγορίες από πλευράς: επιπέδου διοικήσεως περιεχοµένου τύπου ή µορφής 59

60 Πρότυπα Προβλήµατα & Συγγενείς Επιστηµονικοί Κλάδοι Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα

61 Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Πρότυπα Προβλήµατα 2. Συγγενείς Επιστηµονικοί Κλάδοι 3. Θέµατα προς Συζήτηση 61

62 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας ΝΕΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΕ ΣΥΝΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΉΠΑΙΓΝΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΙΑ ΡΟΜΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ & ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΟΡΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΙΑ ΟΧΗ Ή ΙΑΤΑΞΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΧΡΟΝΙΚΟΣ ΠΡΟΓ/ΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 62

63 Προβλήµατα Κατανοµής Πόρων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Κατανέµονται πόροι ή µέσα (εργαζόµενοι, υλικά, µηχανές, χρήµατα) σε ανταγωνιστικές δραστηριότητες Στόχος είναι το ελάχιστο κόστος ή το µέγιστο κέρδος Παραδείγµατα: Μακροχρόνιο πρόγραµµα οικονοµικής ανάπτυξης µιας χώρας Προγραµµατισµός επενδύσεων µιας εταιρείας Προγραµµατισµός παραγωγής µιας εταιρείας 63

64 Τύποι Προβληµάτων Κατανοµής Πόρων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Κατανοµή αριθµού πόρων σε ίσο αριθµό δραστηριοτήτων Κατανοµή εργαζοµένων σε θέσεις εργασίας Αντιστοίχηση µηχανών σε κατάλληλες θέσεις στο εργοστάσιο Αντιστοίχηση τάξεων σε σχολικές αίθουσες Εύρεση του φθηνότερου τρόπου µεταφοράς αγαθών από έναν αριθµό θέσεων Κατανοµή µέσων σε πολλών ειδών δραστηριότητες Ανάµιξη Α υλών για παραγωγή ετοίµων προϊόντων Πολύπλοκες διαδικασίες παραγωγής, εµπορίας κλπ. 64

65 Προβλήµατα Ελέγχου Αποθεµάτων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Υψηλό απόθεµα σηµαίνει κόστος δέσµευσης κεφαλαίου και κόστος συντήρησης του αποθέµατος Χαµηλό απόθεµα σηµαίνει κίνδυνο να µην είναι διαθέσιµος ο πόρος όταν ζητηθεί για χρήση Τίθεται ζήτηµα βελτιστοποίησης (ελαχιστοποίηση κόστους) Θα πρέπει να καθορισθούν τα κάτωθι: η ποσότητα της παραγγελίας η συχνότητα παραγγελίας Θεωρία Θεωρία Ελέγχου Αποθεµάτων (Μαθηµατικός Λογισµός & Θεωρία Πιθανοτήτων) 65

66 Παραδείγµατα Ελέγχου Αποθεµάτων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προσθήκη θερµοηλεκτρικής µονάδας (αχρησιµοποίητη δυναµικότητα ή χαµένες πωλήσεις) ιάθεση λειτουργικού κεφαλαίου (κόστος δέσµευσης, κόστος δανεισµού) ιαχείριση υδροηλεκτρικών αποθεµάτων (υψηλή στάθµη = κίνδυνος υπερχείλισης, χρόνος χρησιµοποίησης) Αποθέµατα πολλαπλών επιπέδων (εργοστάσια, αποθήκες, διανοµείς) Αποθέµατα & Προγ/µος Παραγωγής ή Αποθέµατα & Πρόβλεψη τιµών αγοράς 66

67 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Αναµονής Βασικά στοιχεία των συστηµάτων αναµονής είναι η µορφή των αφίξεων των πελατών, ο µηχανισµός εξυπηρέτησης και ο νόµος προτεραιότητας Προβλήµατα είναι ο τρόπος πραγµατοποίησης των αφίξεων και η µεταβλητότητα των χρόνων εξυπηρέτησης Η επίλυση αφορά τον προσδιορισµό τωνµέσων εξυπηρέτησης, το νόµο προτεραιότητας και την εξοµάλυνση των αφίξεων Έχει αναπτυχθεί η Θεωρία Αναµονής και η Προσοµοίωση Ορισµένα προβλήµατα επιτήρησης & συντήρησης µηχανών λύνονται µε τηθεωρίααναµονής 67

68 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα ιαδοχής ή ιάταξης Εργασιών Προσδιορισµός νόµου προτεραιότητας ή σειράς εξυπηρέτησης Εφαρµογή σε εργοστάσια µηχανουργικών κατεργασιών µε µηχανές και µε κριτήριο την ελαχιστοποίηση παραµέτρων όπως: του κόστους ενδιάµεσων αποθεµάτων του χρόνου εκτέλεσης εργασιών Χρησιµοποιούµενες µέθοδοι: ιαγράµµατα Gantt (για απλά προβλήµατα) υναµικός, ακέραιος και συνδυαστικός προγραµµατισµός Ευρετικοί αλγόριθµοι (Heuristic methods) (για πολύπλοκα προβλήµατα) 68

69 Παράδειγµα ιαγραµµάτων Gantt Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας 1 A B ιαδοχή ΑΒ 2 A B B A B ιαδοχή ΒΑ A Μηχανές 1 & 2 Προϊόντα Α & Β Α: 2 ώρες στην 1, 10 στη 2 Β: 6 ώρες στην 1, 4 στη Αναµονή για την Α 69

70 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Χρονικού Προγραµµατισµού Εργασιών (PERT, CPM) Η χρονική σειρά εκτελέσεως είναι δεδοµένη Σκοπός είναι να βρεθούν οι κρίσιµες εργασίες που ρυθµίζουν τον ολικό χρόνο εκτέλεσης του έργου µε τοµικρότερο κόστος PERT: Program Evaluation & Review Technique Λαµβάνει υπόψη την αβεβαιότητα των χρόνων εκτελέσεως των επιµέρους εργασιών, αλλά δεν επιτελεί απ ευθείας έλεγχο πάνω στους χρόνους αυτούς µε την κατανοµήτων µέσων στις επιµέρους εργασίες CPM: Critical Path Method Επιτελεί έλεγχο στους χρόνους εκτελέσεως αλλά µε καθορισµένο χρόνο εκτελέσεως κάθε εργασίας 70

71 Προβλήµατα Βέλτιστης ιαδροµής Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Εύρεση µιας διαδροµής µεταξύ κόµβων δικτύου, η οποία παρέχει βέλτιστη τιµή σε ένα κριτήριο επιλογής (πχ. ολικός χρόνος, κόστος, απόσταση) Παραδείγµατα προβληµάτων βέλτιστης διαδροµής: Περιοδεύων πωλητής Καθορισµός διαδροµών και τέρµατος λεωφορείων Προγραµµατισµός µεταφοράς και διανοµής προϊόντων Σχεδίαση συστηµάτων (δικτύων) µεταφοράς Χρησιµοποιούµενες µέθοδοι: υναµικός, Ακέραιος και Συνδυαστικός Προγραµµατισµός Ευρετικές µέθοδοι 71

72 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Αντικατάστασης & Συντήρησης Έρχεται καιρός που οι δαπάνες συντήρησης µιας παλιάς µηχανής υπερβαίνουν τις ολικές δαπάνες συντηρήσεως, λειτουργίας και αποσβέσεως του κεφαλαίου αγοράς µιας καινούργιας (που θα την αντικαταστήσει) Κριτήριο βελτιστοποίησης είναι η ελαχιστοποίηση του ανά µονάδα χρόνου συνολικού κόστους, ή ηµεγιστοποίηση του κέρδους, ή µεγιστοποίηση της διαθεσιµότητας του εξοπλισµού Έχει αναπτυχθεί η Θεωρία Συντηρήσεως & Αντικαταστάσεως Μηχανικού Εξοπλισµού Υπάρχει σύνδεση µε τοπρόβληµα προγραµµατισµού επενδύσεων 72

73 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Αξιοπιστίας Αξιοπιστία µιας συσκευής είναι η πιθανότητα που έχει να επιτελεί τον σκοπό της ικανοποιητικά για την προβλεπόµενη περίοδο και για τις προβλεπόµενες συνθήκες λειτουργίας και αποτελεί ένα µέτρο διατηρήσεως της ποιότητας Η αξιοπιστία επιτυγχάνεται µε χρήση καλών υλικών, αντικατάσταση ανταλλακτικών, πολλαπλασιασµό εξαρτηµάτων κλπ. Το κόστος αυξηµένης αξιοπιστίας δεν πρέπει να υπερβαίνει το όφελος που προκύπτει από αυτήν (βελτιστοποίηση) Έχει αναπτυχθεί η Θεωρία Αξιοπιστίας Υπάρχει σύνδεση µε τοπρόβληµα αντικαταστάσεως και συντηρήσεως και του προγραµµατισµού επενδύσεων 73

74 Προβλήµατα Συναγωνισµού η Παιγνίων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Στα προβλήµατα αυτής της µορφής, οι ανεξάρτητες µεταβλητές ελέγχονται από άτοµα µε αντικρουόµενα συµφέροντα από τα δικά µας Η ΕΕ επιχειρεί να καθορίσει τον κατάλληλο τρόπο ενέργειας ακόµα καιµετά από σωστές κινήσεις των αντιπάλων που µας φέρνουν σε δύσκολη θέση Η θεωρία παιγνίων είναι βασισµένη στη Θεωρία Πιθανοτήτων και στη µέθοδο του Γραµµικού Προγραµµατισµού Προβλήµατα αυτής της µορφής συναντώνται στο στρατό και σε επιχειρήσεις (κατάκτηση µεριδίου αγοράς, προώθηση πωλήσεων κλπ.) 74

75 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Αναζήτησης Σε αυτά τα προβλήµατα είναι γνωστό το τι πρέπει να γίνει αλλά δεν είναι διαθέσιµη η πληροφορία Τυπικά προβλήµατα: Αναζήτηση πόρων Έλεγχος λογιστικών λαθών (auditing) Σχεδίαση διαδικασιών ελέγχου ποιότητας Αποθήκευση και ανάκτηση πληροφοριών σε Η/Υ Στρατιωτικά προβλήµατα (εντοπισµός στόχων) Η βελτιστοποίηση γίνεται µε βάση2 παραµέτρους κόστους: Κόστος απόκτησης πληροφορίας Κόστος χρησιµοποίησης εσφαλµένης πληροφορίας Χρησιµοποιούνται µέθοδοι Στατιστικής (Θεωρία Αποφάσεων, ειγµατοληψίας, Στατιστικής Συµπερασµάτων, Στατιστικού Ελέγχου Ποιότητας 75

76 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Νέα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Σύγχρονη τάση ΕΕ για αντιµετώπιση στρατηγικών προβληµάτων (π.χ. Μακροχρόνιος Επιχειρησιακός Προγραµµατισµός και σχεδίαση Συστηµάτων Πληροφοριών της ιοίκησης) Αντικειµενικοί στόχοι οργανισµού ιατύπωση βασικών πολιτικών Προσδιορισµός απαιτούµενων πόρων & κατανοµή τουςστονοργανισµό Σχεδίαση απαιτούµενης οργανωτικής δοµής Εγκαθίδρυση διαδικασιών ελέγχου ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 76

77 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Συγγενείς Επιστηµονικοί Κλάδοι - Οργάνωση & ιοίκηση Η ΕΕ ασχολείται µε ταίδιαπροβλήµατα που ασχολείται και η Οργάνωση- ιοίκηση χρησιµοποιώντας διαφορετική µεθοδολογία Η µεθοδολογία της ΕΕ είναι η επιστηµονική µέθοδος των θετικών επιστηµών προσαρµοσµένη στις συνθήκες των κοινωνικών επιστηµών και κυρίως της ιοίκησης των Οργανισµών 77

78 Συγγενείς Επιστηµονικοί Κλάδοι - Κυβερνητική & Επιστήµη Συστηµάτων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Ασχολείται µε τηµελέτη συστηµάτων και δεν τα διακρίνει στη βάση της υλικής τους δοµής αλλά στη βάση της οργανωτικής τους δοµής (π.χ. αιτιοκρατικά και στοχαστικά, απλά και πολύπλοκα κλπ.) ίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα συστήµατα ελέγχου και επανατροφοδότησης Αναλύει την πληροφορία και επιχειρεί να την µετρήσει ποσοτικά Περιλαµβάνει µέλη ποικίλων επιστηµονικών κλάδων Ασχολείται και µε συστήµατα που δεν περιγράφονται µαθηµατικά ίνει περισσότερη βαρύτητα στις επικοινωνίες και τον έλεγχο και λιγότερη στις αποφάσεις 78

79 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Ανακεφαλαιώνοντας σε 1 λεπτό... Υπάρχουν πρότυπα προβλήµατα ΕΕ, τα οποία επικεντρώνονται σε διαφορετικές περιοχές και προσπαθούν να τα επιλύσουν µε εξειδικευµένες θεωρίες και µεθοδολογίες. Οι σύγχρονες παγκόσµιες εξελίξεις και απαιτήσεις επηρεάζουν την ΕΕ, ηοποία προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να επικεντρωθεί στην αντιµετώπιση στρατηγικών προβληµάτων όπως ο Μακροχρόνιος Επιχειρησιακός Προγραµµατισµός. ΗΕΕείναισυγγενήςεπιστήµη µε την Οργάνωση & ιοίκηση (ασχολείται µε τα ίδια προβλήµατα µε άλλη µεθοδολογία) και την Κυβερνητική (αποτελεί υποσύνολό της). 79

80 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Ερωτήσεις... 80

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Επιστήµη των Αποφάσεων, ιοικητική Επιστήµη 5 ο Εξάµηνο. Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Επιστήµη των Αποφάσεων, ιοικητική Επιστήµη 5 ο Εξάµηνο. Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Επιστήµη των Αποφάσεων, ιοικητική Επιστήµη 5 ο Εξάµηνο ηµήτρης Λέκκας Επίκουρος Καθηγητής dlekkas@env.aegean.gr Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών Ορισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οικονοµοτεχνικές Μελέτες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Επιχειρηµατικότητα και Νέες Επιχειρηµατικές ραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Certified Engineer Manager (CEM)

Certified Engineer Manager (CEM) Certified Engineer Manager (CEM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι - ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ....................................17 1.1 Προβλέψεις - Τεχνικές προβλέψεων και διοίκηση................................17 1.2 Τεχνικές προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης ΚΕΦΆΛΆΙΟ 1 Ο ρόλος της επιχειρησιακής έρευνας στη λήψη αποφάσεων ΚΕΦΆΛΆΙΟ 2.

Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης ΚΕΦΆΛΆΙΟ 1 Ο ρόλος της επιχειρησιακής έρευνας στη λήψη αποφάσεων ΚΕΦΆΛΆΙΟ 2. Περιεχόμενα Πρόλογος 5ης αναθεωρημένης έκδοσης... 11 Λίγα λόγια για βιβλίο... 11 Σε ποιους απευθύνεται... 12 Τι αλλάζει στην 5η αναθεωρημένη έκδοση... 12 Το βιβλίο ως διδακτικό εγχειρίδιο... 14 Ευχαριστίες...

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ERP Τι Είναι - Χαρακτηριστικά Οφέλη από την Εφαρµογή τους 2. Μεθοδολογική Προσέγγιση Επιλογής & Υλοποίησης Συστηµάτων ERP

Διαβάστε περισσότερα

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης Φεβρουάριος 2002 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Το ERP είναι ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων. Διαχειρίζεται και συντονίζει όλες τις λειτουργίες και διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα σε μια επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή Έρευνα ΕΜΠ - Τοµέας Προγραµµατισµού & ιαχείρισης Τεχνικών Έργων

Επιχειρησιακή Έρευνα ΕΜΠ - Τοµέας Προγραµµατισµού & ιαχείρισης Τεχνικών Έργων 1.1. Σύντοµη Ιστορική Αναδροµή Ο όρος (Operations Research) χρησιµοποιείται ευρέως για να περιγράψει την επιστήµη που ασχολείται µε τη βελτιστοποίηση (optimization) της απόδοσης ενός συστήµατος (Τσαντάς

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος...13 Πρόλογος του Συγγραφέα...15 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες της Διοίκησης - Διαχείρισης Έργου...19 1.1 Λειτουργία, Έργο, Πρόγραμμα...19 1.2 Οι Εμπλεκόμενοι στο Έργο...21

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

http://kesyp.didefth.gr/ 1

http://kesyp.didefth.gr/ 1 248_Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο Προπτυχιακό Πρόγραµµα Σκοπός του Τµήµατος Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών είναι η εκαπαίδευση επιστηµόνων ικανών όχι µόνο να υπηρετήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

http://www.economics.edu.gr 7

http://www.economics.edu.gr 7 6 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1.3 Λειτουργίες της Επιχείρησης 1.3.1 Η αλυσίδα των Επιχειρησιακών Λειτουργιών Όπως κάθε οργανισµός, έτσι και η επιχείρηση, προκειµένου να ζήσει, ν ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Στρατηγικά Εργαλεία Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιατύπωση Οράματος Ανάλυση Αλυσίδας Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ιαµόρφωση Προβλήµατος

ιαµόρφωση Προβλήµατος Γραµµικός Προγραµµατισµός ιαµόρφωση Προβλήµατος Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Γενικά Στοιχεία Γραµµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ ΙΙ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ YΠΟΕΡΓΟ 04 ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ Υ ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Επιστηµονική υπεύθυνη: ρ Αιµιλία Κονδύλη Εργαστήριο Αριστοποίησης Παραγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ I ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Λέκτορας Ι. Γιαννατσής Καθηγητής Π. Φωτήλας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Οικονομική Επιστήμη: Η κοινωνική επιστήμη που ερευνά την οικονομική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Περίοδος Φεβρουαρίου 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 1ο-2ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο-4ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5ο-6ο

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης»

ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης» ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης» ΠΡΟΤΑΣΗ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ια του Τµήµατος: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..σελ. 2 Μέτρηση εργασίας σελ. 2 Συστήματα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστημάτων και Διαχείριση Έργων Learning

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΩΝ 13&14 ΜΑΪΟΥ 2003

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΩΝ 13&14 ΜΑΪΟΥ 2003 Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΙΜΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ρ. Ιωάννης Α. Παπάζογλου Εργαστήριο Αξιοπιστίας Συστηµάτων & Βιοµηχανικής Ασφάλειας Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων

ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων Εργονοµικές Παρεµβάσεις : Συµβολή στην ολική ποιότητα Αθηνά: 11 εκεµβρίου 2008 ΟλικήΠοιότητα στο Σύστηµα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας: Εργονοµικές Παρεµβάσεις µε Στόχο την Ασφάλεια των Πτήσεων Στάθης Μαλάκης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση Marketing & Παραγωγής. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Σύνδεση Marketing & Παραγωγής. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Σύνδεση Marketing & Παραγωγής Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιασύνδεση Marketing & Παραγωγής Ενδεικτική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Αποθεµάτων Applied Mathematics

ιαχείριση Αποθεµάτων Applied Mathematics ιαχείριση Αποθεµάτων 1 Περιεχόµενα Εισαγωγή Κόστος Αποθεµάτων Κατηγορίες Αποθεµάτων Στρατηγικές µείωσης των αποθεµάτων 2 Εισαγωγή Πως δηµιουργούνται τα αποθέµατα? Όταν οι ποσότητες εισαγωγής πρώτων υλών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 17. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 23. Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό... 63

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 17. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 23. Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό... 63 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..................................................................... 17 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή..................................................................... 23 1.1 Επίλυση προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Ηεµφάνιση ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισµικού σε εφαρµογές µε υψηλές απαιτήσεις αξιοπιστίας, όπως είναι διαστηµικά προγράµµατα, στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες,

Διαβάστε περισσότερα

737 Τεχνολογίας Αεροσκαφών ΤΕΙ Χαλκίδας

737 Τεχνολογίας Αεροσκαφών ΤΕΙ Χαλκίδας 737 Τεχνολογίας Αεροσκαφών ΤΕΙ Χαλκίδας 1. Εισαγωγή Η ασφάλεια πτήσεων εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την επιμελημένη και σωστή συντήρηση των διαφόρων τύπων αεροσκαφών. Ο ρόλος λοιπόν των μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis

Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων. Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Source: Corbis Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Προγραμματισμός και έλεγχος αποθεμάτων Στρατηγική παραγωγής Η αγορά απαιτεί μια ποσότητα προϊόντων και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ι. ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Αντικείμενο: η διάταξη του παραγωγικού δυναμικού στο χώρο, δηλαδή η χωροταξική διευθέτηση των

Διαβάστε περισσότερα

219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης

219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης 219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ιδρύθηκε με το ΒΔ.400/72 και άρχισε να λειτουργεί το 1972-73. Το ΑΠΘ είχε τότε ήδη 28.000 φοιτητές. Η ακριβής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΠΕΙΡΟΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ Ι ΑΠΕΙΡΟΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΙΙ ΑΠΕΙΡΟΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΙΣΜΟΣ ΙΙΙ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΙ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΆΛΓΕΒΡΑ ΒΑΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ο Συγκεντρωτικός Προγραμματισμός Παραγωγής (Aggregae Produion Planning) επικεντρώνεται: α) στον προσδιορισμό των ποσοτήτων ανά κατηγορία προϊόντων και ανά χρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ιδάσκων: ΜΑΘΗΜΑ: Οικονοµικές, Εµπορικές και Παραγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

329 Στατιστικής Οικονομικού Παν. Αθήνας

329 Στατιστικής Οικονομικού Παν. Αθήνας 329 Στατιστικής Οικονομικού Παν. Αθήνας Σκοπός Το Τμήμα σκοπό έχει να αναδείξει επιστήμονες ικανούς να σχεδιάζουν, να αναλύουν και να επεξεργάζονται στατιστικές καθώς επίσης και να δημιουργούν προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics)

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) www.logistics.teithe.gr Επίκουρος Καθηγητής dfolinas@gmail.com Στόχοι Θέματα παρουσίασης παρουσίασης Επιστήμη των Logistics Επιχειρηματικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη.

Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ως ανάπτυξη προϊόντος ορίζεται όλο το σύνολο των δραστηριοτήτων από την έρευνα αγοράς, µέχρι την παράδοσή του στον πελάτη. Η µεθοδολογία είναι κοινή για όλα τα προϊόντα, αλλά η µεθοδολογία που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Δ.Α.Π. Ν.Δ.Φ.Κ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ www.dap-papei.gr ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΗ 1 Η FASHION Α.Ε είναι μια από

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή

ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN. Εισαγωγή ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΝΟΣ BUSINESS PLAN Εισαγωγή Η κατάρτιση ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου αποτελεί ένα εργαλείο στο οποίο καταγράφεται ουσιαστικά το «Πλάνο Δράσης» της επιχείρησης, τα βήματα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη: 8-11-2013 Αριθµ. Πρωτ.: 1492 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Certified Project Manager (CPM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0

Certified Project Manager (CPM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Έκδοση 1.0 Certified Project Manager (CPM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάζεται ο βαθµός στον οποίο οι παρακάτω. που αποδέχεται ο πεζός και στην επιλογή του να διασχίσει ή όχι την οδό

Εξετάζεται ο βαθµός στον οποίο οι παρακάτω. που αποδέχεται ο πεζός και στην επιλογή του να διασχίσει ή όχι την οδό ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΟΧΗΜΑ ΠΟΥ ΑΠΟ ΕΧΕΤΑΙ Ο ΠΕΖΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΙΑΣΧΙΣΕΙ ΑΣΤΙΚΗ Ο Ο ΕΚΤΟΣ ΙΑΣΤΑΥΡΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Γ. Σταµπουλής, Γ. Παπαχρήστος, Ε.. Αδαµίδης και Μ. Ψωφάκη Τµήµα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 Επιτροπή προπτυχιακών σπουδών: Κ. Βασιλάκης Κ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 4: Η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Μέρος 13 Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ανάπτυξη νέων προϊόντων-υπηρεσιών 13.1.1 Χρηµατοδότηση λειτουργίας Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α): A. εν υπάρχει προϋπολογισµός για Ε&Α. Η λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα. Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014

ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα. Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος Άμφισσα, 2013 Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο X. Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης

Κεφάλαιο X. Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο X Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2005 ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας)

Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας) Πληροφοριακά Συστήµατα ιοίκησης Τµήµα Χρηµατοοικονοµικής και Ελεγκτικής Management Information Systems Εργαστήριο 4 ΤΕΙ Ηπείρου (Παράρτηµα Πρέβεζας) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Προσοµοίωση (Simulation) και Τυχαίες µεταβλητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία- ISO 9001 Σαπφούς 3, 81100 Μυτιλήνη (1ος Όροφος) 2251054739 (09:00-14:30) academy@aigaion.org civilacademy.ucoz.org «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση & Έλεγχος Παραγωγής

Οργάνωση & Έλεγχος Παραγωγής OPUS Οργάνωση & Έλεγχος Παραγωγής Παραγγελίες Έλεγχος Παραγωγής Αποθήκη Κοστολόγηση Προγραµµατισµός Παραγωγής Ποιοτικός Έλεγχος Συντήρηση SCADA Παραγγελίες Καταχωρίστε τις παραγγελίες εύκολα και γρήγορα

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα. Κεφάλαιο 2. Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση. Ευαγγελάτος Ανδρέας

Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα. Κεφάλαιο 2. Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση. Ευαγγελάτος Ανδρέας Κεφάλαιο 2 Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση Ευαγγελάτος Ανδρέας Εργαστήριο Πολυµέσων Επικοινωνίας 1. Εκπαιδευτικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Παράγοντες αποτελεσµατικής λειτουργίας αθλητικής ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Βασικά Ζητήµατα Οργάνωσης & ιοίκησης Μιας Αθλητικής Εγκατάστασης Η αποτελεσµατική λειτουργία µιας αθλητικής καθορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Dr. Christos D. Tarantilis Associate Professor in Operations Research & Management Science http://tarantilis.dmst.aueb.gr/ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ι - 1- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠIΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜEΝΩΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 30 ΜΕΡΟΣ 1ο 39 ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ - Ο ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΕΝΝΟΙΑ, Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 3-4 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 3-4 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 3 ΗΜ/ΝΙΑ 1ο-2ο Φυσική Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ

Περιεχόµενο. «ιοικώ σηµαίνει διαχειρίζοµαι πληροφορίες για να πάρω αποφάσεις» Βασικότερες πηγές πληροφοριών. Τι είναι η Έρευνα Μάρκετινγκ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0111 «Σύγχρονα Θέµατα ιοίκησης Αθλητισµού»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 40 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ

ΔΕΟ 40 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΔΕΟ 40 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Έργο είναι μια ακολουθία μοναδικών, σύνθετων και αλληλοσυσχετιζόμενων δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην επίτευξη κάποιου συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη:

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη: 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΑΒΕΒΑΙΑ ΖΗΤΗΣΗ Στις περισσότερες περιπτώσεις η ζήτηση είναι αβέβαια. Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αβεβαιότητας. Δηλαδή εάν η αβεβαιότητα είναι περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η άριστη ποσότητα παραγγελίας υπολογίζεται άμεσα από τη κλασική σχέση (5.5): = 1000 μονάδες

Η άριστη ποσότητα παραγγελίας υπολογίζεται άμεσα από τη κλασική σχέση (5.5): = 1000 μονάδες ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1 Η ετήσια ζήτηση ενός σημαντικού εξαρτήματος που χρησιμοποιείται στη μνήμη υπολογιστών desktops εκτιμήθηκε σε 10.000 τεμάχια. Η αξία κάθε μονάδας είναι 8, το κόστος παραγγελίας κάθε παρτίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΑΜΗΝΟ Α' ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ

ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΑΜΗΝΟ Α' ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΑΜΗΝΟ Α' ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΛΩΣΣΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ - ΓΛΩΣΣΑ C (ΤΕΣΥΔ) -64 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ (ΕΠΔΟ Α) -0 ΤΡΙΤΗ 23/6/2015 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΓ/ΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες:

Business Plan. Ένα επιχειρηµατικό πρόγραµµα περιλαµβάνει απαραίτητα τις ακόλουθες ενότητες: Business Plan Το επιχειρηµατικό πλάνο αποτελεί το πρώτο και µερικές φορές το µοναδικό έγγαφο κείµενο που παρουσιάζει ολοκληρωµένα την επενδυτική πρόταση, γι' αυτό πρέπει να είναι ρεαλιστικό και εφικτό,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τι ορίζεται ως απόθεμα;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Ελαχιστοποίηση κόστους διατροφής Ηεπιχείρηση ζωοτροφών ΒΙΟΤΡΟΦΕΣ εξασφάλισε µια ειδική παραγγελίααπό έναν πελάτη της για την παρασκευή 1.000 κιλών ζωοτροφής, η οποία θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή computer aided design and manufacture (cad/cam)

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή computer aided design and manufacture (cad/cam) Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή computer aided design and manufacture (cad/cam) 1.1 Ορισμός σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή CAD (Computer

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα