Εισαγωγικά Στοιχεία για τον Επιστηµονικό Τοµέα της Επιχειρησιακής Έρευνας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισαγωγικά Στοιχεία για τον Επιστηµονικό Τοµέα της Επιχειρησιακής Έρευνας"

Transcript

1 Εισαγωγικά Στοιχεία για τον Επιστηµονικό Τοµέα της Επιχειρησιακής Έρευνας Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα

2 Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Ορολογία Επιχειρησιακής Έρευνας 2. Βιβλιογραφία / Περιοδικά 3. Ιστορική Ανασκόπηση 4. Παραδείγµατα 5. Συµπεράσµατα 2

3 Ορισµοί - Ορολογία Ορολογία... OR: Operational Research (Ευρωπαϊκή ονοµασία) OR: Operations Research (Αµερικάνικη ονοµασία) MS: Management Science (εναλλακτική ονοµασία) OR/MS: Operations Research & Management Science (συνδυαστική ονοµασία) IE: Industrial Engineering (σπανιότερα χρησιµοποιούµενο) DS: Decision Science (σπανιότερα χρησιµοποιούµενο) ΕΕ: Επιχειρησιακή Έρευνα (Ελληνική ονοµασία) 3

4 Βιβλιογραφία Προτεινόµενη Βιβλιογραφία Churchman C. W., Ackoff R. L. and Arnoff E. L. Introduction to Operations Research,2nd edition (John Wiley) Anderson, D.R., Sweeney, D.J. and Williams, T.A. An Introduction to Management Science: Quantitative Approaches to Decision Making (West Publishing) [ISBN ] Pidd, M. Tools for Thinking: Modelling in Management Science (Wiley) [ISBN ] Waters D. A. Practical Introduction to Management Science, 2nd edition (Addison-Wesley) [ISBN ] 4

5 Βιβλιογραφία Μερικά Επιστηµονικά Περιοδικά OR Operations Research Management Science European Journal of Operational Research Journal of the Operational Research Society Mathematical Programming Interfaces (περιλαµβάνει µελέτες περιπτώσεων) 5

6 Ορισµοί - Ορολογία Μαθήµατα Ιστορίας... Η Επιχειρησιακή Έρευνα εµφανίστηκε για πρώτη φορά στη δεκαετία του 1930 στην Μ. Βρετανία Προσπάθησε να δώσει λύση σε καθαρά λειτουργικά προβλήµατα Ξεκίνησε ως ένας τρόπος εύρεσης του πιο αποδοτικού τρόπου εξολόθρευσης ανθρώπων εν καιρώ πολέµου! 6

7 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1936 Ίδρυση του ερευνητικού κέντρου Bawdsey Research Station Κέντρο ερευνών και πειραµάτων που αφορούσαν τα ραντάρ και εξυπηρετούσαν το Βρετανικό στρατό και αεροπορία Ίδρυση της RAF (Royal Air Force) Η απουσία ικανών αεροσκαφών (Hurricanes, Spitfires) είχε σαν αποτέλεσµα τηναπουσίαδεδοµένων για το σύστηµα προειδοποίησης και ελέγχου των ραντάρ Έναρξη πειραµάτων σχετικά µε την καθοδήγηση και τον έλεγχο των αεροσκαφών µέσω ραντάρ - Πρώτα βήµατα της ΕΕ 7

8 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1937 Πραγµατοποίηση των 3 πρώτων επίσηµων ασκήσεων µεχρήση ραντάρ Τα στοιχεία των ραντάρ τροφοδότησαν το γενικό σύστηµα προειδοποίησης και ελέγχου της Βρετανικής αεροπορίας Θετικά αποτελέσµατα στην έγκαιρη προειδοποίηση αλλά... Απογοητευτικά αποτελέσµατα στις πληροφορίες εντοπισµού (tracking information) µετά το φιλτράρισµα και την µετάδοση τωνστοιχείωναπότοδίκτυο... 8

9 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1938 Νέα άσκηση µε την προσθήκη τεσσάρων σταθµών ραντάρ Παρά την αναµενόµενη επιτυχία, ηάσκησηστέφθηκεµε απόλυτη... αποτυχία! Εµφάνιση νέου προβλήµατος: Συντονισµός και συνδυασµός συχνά αντικρουόµενων πληροφοριών από τους διαφορετικούς σταθµούς Ενώ τεχνικά τα συστήµατα ραντάρ λειτουργούσαν αποτελεσµατικά, υπήρχε πρόβληµα στο λειτουργικό (operational) κοµµάτι, οπότε αποφασίστηκε έρευνα (research) σε αυτόν τον τοµέα Μπροστά στην απειλή του πολέµου, κάτι δραστικό θα έπρεπε να πραγµατοποιηθεί... 9

10 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1939 Τελευταία άσκηση πριν τον πόλεµο (καλοκαίρι) 33,000 άντρες, 1,300 αεροσκάφη, 110 αντιαεροπορικά όπλα, 700 προβολείς Βελτίωση στη λειτουργία της αεράµυνας (εντοπισµός, έλεγχος) Αναγνώριση των υπηρεσιών της ΕΕ Ο αρχηγός της RAF ζήτησε την ενσωµάτωση της οµάδας ΕΕ στο αρχηγείο του κατά τη διάρκεια του πολέµου Stanmore Research Section (1939) Operational Research Section (1941) 10

11 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1940 Το Μάιο ζητείται από το OR Section να εκτιµήσει αν συµφέρει η αποστολή 10 επιπρόσθετων αεροπορικών µοιρών στη Γαλλία Πραγµατοποιήθηκε µελέτη που λάµβανε υπόψη τους ρυθµούς απωλειών και αντικατάστασης Η µελέτη πρόβλεψε απώλεια 3 µοιρών κάθε 2 µέρες! Αποφασίστηκε να µην σταλεί βοήθεια και να ανακληθούν οι ήδη εµπλεκόµενες µοίρες Μία από τις µεγαλύτερες επιτυχίες του OR, αφού οι µοίρες που δεν στάλθηκαν υποστήριξαν σηµαντικά την επιτυχηµένη αναχαίτιση των Γερµανών στη µάχη της Βρετανίας... 11

12 Ιστορική Ανασκόπηση Flash back 1941 και έπειτα ηµιουργία OR section µε αντικείµενο τις πτήσεις αεροσκαφών µε στόχο τον εντοπισµό και την εξολόθρευση γερµανικών υποβρυχίων Έπρεπε να λυθούν συγκεκριµένα λειτουργικά προβλήµατα: Οργάνωση της συντήρησης και επιθεώρηση Σύγκριση τύπων αεροσκαφών Βελτίωση της πιθανότητας επιτυχίας της επίθεσης 12

13 Παραδείγµατα Παραµέτρων Επιχειρησιακής Έρευνας Οργάνωση της Συντήρησης και Επιθεώρηση εδοµένα: Κάθε 350 ώρες πτήσης, ένα αεροσκάφος απαιτεί 7 µικρές επιθεωρήσεις (διάρκειας 2-5 ηµερών) και µία µεγάλη (διάρκειας 15 ηµερών) Λύση: Κάθε συνεργείο µπορεί να εξυπηρετεί όλα τα αεροσκάφη (σχέση 1 προς Ν) Αποτελέσµατα: Αύξηση των ωρών πτήσεων κατά 61% (περίοδος δοκιµής 5 µηνών) 13

14 Σύγκριση Τύπων Αεροσκαφών Παραδείγµατα Παραµέτρων Επιχειρησιακής Έρευνας εδοµένα: Ύπαρξη διαφορετικών τύπων αεροσκαφών µε διαφορετικές ιδιότητες σε ζητήµατα όπως: Μίλια πτήσης ανά αριθµό συντηρητών ανά µήνα Φονικότητα φορτίου ιάρκεια εξόρµησης Πιθανότητα εντοπισµού υποβρυχίου Στόχος: Χρησιµοποίηση του κατάλληλου τύπου αεροσκαφών στην κατάλληλη πολεµική επιχείρηση 14

15 Παραδείγµατα Παραµέτρων Επιχειρησιακής Έρευνας Βελτίωση της Πιθανότητας Επιτυχίας της Επίθεσης εδοµένα: Απαιτούνται 170 ανθρωποώρες συντήρησης για 1 ώρα πτήσης Απαιτούνται 200 ώρες πτήσης για 1 επίθεση σε υποβρύχιο Πιθανότητα επιτυχίας (1941): 2-3% ( εκ. ανθρωποώρες) Επιτυχία δεν σηµαίνει και βύθιση του υποβρυχίου! Η χρήση των πυροµαχικών είχε σηµαντικό ρόλο και ενέπλεκε επιπλέον παραµέτρους, όπως: ακτίνα δράσης, λάθη σκόπευσης, προσανατολισµός βόµβας, ύψος απελευθέρωσης της βόµβας Αποτελέσµατα: Το 1945 η πιθανότητα επιτυχίας της επίθεσης αυξήθηκε στο 40% (από 3% max το 1941) 15

16 Αριθµητικό Παράδειγµα Βελτίωσης Η βελτίωση που πραγµατοποιήθηκε: Παραδείγµατα Παραµέτρων Επιχειρησιακής Έρευνας Απαιτούνται 170 ανθρωποώρες συντήρησης για 1 ώρα πτήσης Απαιτούνται 200 ώρες πτήσης για 1 επίθεση σε υποβρύχιο Πιθανότητα επιτυχίας (1945): 40% Απαιτούµενες ανθρωποώρες: 170 x 200 / 0.40 = 85,000 Εξοικονόµηση ανθρωποωρών: 1,100,000 85,000 = 1,015,000 Με κόστος 10 ανά ανθρωποώρα, εξοικονοµήθηκαν 10,150,000 16

17 Ορισµένα Ενδιαφέροντα Στοιχεία (1/2) Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Οι επιστήµονες κατά τη διάρκεια του πολέµου είχαν ασχοληθεί εκτενώς µε τον µηχανολογικό και ηλεκτρολογικό εξοπλισµό (hardware) αλλά δεν ασχολήθηκαν αρκετά µε το λειτουργικό κοµµάτι του πολεµικού εξοπλισµού. Το στρατιωτικό προσωπικό δεν είχε τέτοια τεχνογνωσία. Οι πρώτοι µελετητές ΕΕ προέρχονταν από ποικίλες επιστηµονικές περιοχές (Φυσικοί, Μαθηµατικοί, Ψυχολόγοι, Τοπογράφοι). Η συνεισφορά τους ήταν µελέτες µέσω ελέγχων υποθέσεων, λογικών συγκρίσεων, αξιολόγηση αποτελεσµάτων, πραγµατοποίησης πειραµάτων, συλλογής και ανάλυσης δεδοµένων, µετατροπής δεδοµένων σε πληροφορίες. Τέσσερις τουλάχιστον από τους µελετητές του OR Section κέρδισαν βραβείο Nobel µετά την ολοκλήρωση του πολέµου!!! 17

18 Ορισµένα Ενδιαφέροντα Στοιχεία (2/2) Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Μετά την ολοκλήρωση του πολέµου, η ΕΕ ακολούθησε το δρόµο της και απέκτησε ευρύτερο πεδίο εφαρµογής, ανάλογα µε τις ανάγκες της ανθρωπότητας σε καιρό ειρήνης. Στη Βρετανία, οι µελετητές του OR Section γύρισαν στις παλιές τους δουλειές και τελικώς, η ΕΕ δεν διαδόθηκε τόσο πολύ όσο θα έπρεπε, εκτός από συγκεκριµένες εξαιρέσεις (βιοµηχανία µετάλλων, ορυχεία). Στην Αµερική, η ΕΕ αναπτύχθηκε σηµαντικά µέσω των Πανεπιστηµιακών Ιδρυµάτων µε αποτέλεσµα η χρήση της να εξαπλωθεί πολύ περισσότερο και η εκπαίδευση σε σχετικά ζητήµαταναείναιπροηγµένη. 18

19 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Ανακεφαλαιώνοντας σε 1 λεπτό... ΗΕΕξεκίνησεστηΜ. Βρετανία προσπαθώντας να καλύψει ανάγκες που προέκυψαν από τον 2ο Παγκόσµιο Πόλεµο. Ο απώτερος στόχος ήταν η αποδοτικότερη χρησιµοποίηση των διαθέσιµών στρατιωτικών πόρων µε εφαρµογή µαθηµατικών τεχνικών. Μετά την ολοκλήρωση του πολέµου, η ανάπτυξη που γνώρισε η ΕΕ ήταν διαφορετική στις χώρες (Ευρώπη και Αµερική) Η ανάπτυξη της ΕΕ ήταν ταχύτερη τα τελευταία 30 χρόνια λόγω της υπολογιστικής ισχύος που πρόσθεσε στην καθηµερινή ζωή η χρησιµοποίηση των ηλεκτρονικών υπολογιστών. 19

20 Εισαγωγικά Στοιχεία για τον Επιστηµονικό Τοµέα της Επιχειρησιακής Έρευνας Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα

21 Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Ορισµοί Επιχειρησιακής Έρευνας 2. Βασικά Χαρακτηριστικά 3. Παραδείγµατα 4. Συµπεράσµατα 21

22 Ορισµός Εταιρείας Επιχειρησιακής Έρευνας UK Ορισµοί Η Επιχειρησιακή Έρευνα είναι η εφαρµογή της σύγχρονης επιστήµης πάνω σε πολύπλοκα προβλήµατα που ανακύπτουν στη διεύθυνση και διοίκηση µεγάλων συστηµάτων, αποτελούµενων από ανθρώπους, µηχανές, υλικά και κεφάλαια στις επιχειρήσεις. Η χαρακτηριστική της µεθοδολογία συνίσταται στην ανάπτυξη επιστηµονικού µοντέλου του υπό µελέτη συστήµατος που περιλαµβάνει µετρήσεις τυχαίων παραγόντων και µε το οποίο προβλέπει και συγκρίνει τα αποτελέσµατα εναλλακτικών αποφάσεων, στρατηγικών και ελέγχων. Ο σκοπός της είναι να βοηθήσει τη διοίκηση να καθορίσει την πολιτική και τις ενέργειές της επιστηµονικά. 22

23 Ορισµοί Ορισµός Ackoff και Sasienni Επιχειρησιακή Έρευνα µπορεί να θεωρηθεί ότι είναι: ηεφαρµογή επιστηµονικών µεθόδων από µικτές οµάδες σε προβλήµατα που αφορούν τον έλεγχο οργανωµένων συστηµάτων (αποτελούµενων από ανθρώπους και µηχανές) κατά τρόπο ώστε να παρέχουν λύσεις που εξυπηρετούν κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους σκοπούς του οργανισµού ως συνόλου. 23

24 Ορισµοί και ο Ελληνικός Ορισµός... Επιχειρησιακή Έρευνα είναι η επιστηµονική προετοιµασία των αποφάσεων της ιοικήσεως (µε την επιστηµονική ανάλυση των δεδοµένων και τη δηµιουργία µαθηµατικών προτύπων). 24

25 Βσσικά Χαρακτηριστικά Βασικά Χαρακτηριστικά Επιχειρησιακής Έρευνας Αποτελεί νέα µορφή έρευνας που πραγµατοποιείται σε συνεργασία µε διοικητικά στελέχη Αναφέρεται σε προβλήµατα λήψης αποφάσεων και ελέγχου ενεργών συστηµάτων Εφαρµόζει επιστηµονική µεθοδολογία για την ποσοτική εκτίµηση της βέλτιστης λύσης προβληµάτων µε βάση αντικειµενικά κριτήρια και χρησιµοποιεί µοντέλα ιεξάγεται από µικτές οµάδες επιστηµόνων Έχει υιοθετήσει συστηµική προσέγγιση (systems approach) 25

26 Βσσικά Χαρακτηριστικά Συνεργασία µε ιοικητικά Στελέχη Παλαιότερα, πολλά προβλήµατα που τώρα µελετούνται από την ΕΕ λύνονταν µετηλογική Η ΕΕ αποφορτίζει τα διοικητικά στελέχη και τα διευκολύνει στη λήψη σηµαντικών αποφάσεων ΗΕΕπραγµατοποιείται στον εργασιακό χώρο και όχι σε κάποιο ερευνητικό εργαστήριο Η συνεργασία των διοικητικών στελεχών και οι πληροφορίες που παρέχουν καθορίζουν την επιτυχία των έργων ΕΕ 26

27 Επιχειρησιακή Έρευνα και Λήψη Αποφάσεων Βσσικά Χαρακτηριστικά Η λήψη αποφάσεων σε µεγάλες και διαρκώς αναπτυσσόµενες επιχειρήσεις γίνεται πολύ δύσκολη υπόθεση Η αποκλειστική υιοθέτηση εµπειρικών τρόπων λήψης αποφάσεων κρύβει κινδύνους Η λήψη αποφάσεων θα πρέπει να περιλαµβάνει την οπτική των χαµηλότερων λειτουργικών επιπέδων, κάτι που συνήθως παραµελείται... 27

28 Βσσικά Χαρακτηριστικά ιεπιστηµονική Προσέγγιση Χρησιµοποιούνται οµάδες επιστηµόνων πολλών ειδικοτήτων όπως: Μηχανικοί Οικονοµολόγοι Ψυχολόγοι Κάθε ειδικότητα εξασφαλίζει µια διαφορετική οπτική του προβλήµατος που πρέπει να επιλυθεί 28

29 Παράδειγµα Παράδειγµα Ανελκυστήρα... 29

30 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος Τρεις εναλλακτικές τεχνικές λύσεις οι οποίες ήταν οικονοµικά ασύµφορες Ένα πρόβληµα φαινοµενικά τεχνολογικό επιλύθηκε τελικά από Ψυχολόγο! Οχρόνοςαναµονής δεν περιορίσθηκε, αλλά περιορίσθηκε η αίσθηση του χρόνου αναµονής! 30

31 Παράδειγµα Παράδειγµα Πρατηρίων Πετρελαίου... 31

32 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος Ηοµάδα Ψυχολόγων κατέληξε σε έναν κατάλογο 35 µεταβλητών του προβλήµατος αµφιβόλου χρησιµότητας Οι µηχανικοί βρήκαν τη µαθηµατικήλύσηκαικατάφεραννα ερµηνεύσουν επιτυχώς την ψυχολογία των καταναλωτών! Η «κυκλοφορία» ήταν η βασική µεταβλητή που χρησιµοποιήθηκε για την επίλυση του προβλήµατος Εξετάστηκαν οι εναλλακτικές διαδροµές προσέγγισης σταθµού εκ των οποίων οι 4 ήταν οι προτιµότερες Οεκτιµώµενος χρόνος καθυστέρησης επηρέαζε τους πελάτες Κάθε προσέγγιση έχει τελικώς τη δική της οπτική, ηοποία µπορεί να φανεί χρήσιµη σε συγκεκριµένες περιπτώσεις 32

33 Παράδειγµα Παράδειγµα Παραγωγικής Επιχείρησης... 33

34 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος Το αρχικό πρόβληµα ήταν πρόβληµα µεταφοράς, όµως το αληθινό πρόβληµα ενέπλεκε ολόκληρο το παραγωγικό σύστηµα της επιχείρησης και επηρέαζε περιοχές όπως: αχρησιµοποίητη δυναµικότητα (το κόστος µεταποιήσεως ήταν συνάρτηση της δυναµικότητας) σχεδιασµός παραγωγής (προγραµµατισµός) ενδιάµεσα προϊόντα (semi-final products) (είδος & στάδιο αποθήκευσης) 34

35 Παράδειγµα Παράδειγµα Αεροπορικής Εταιρείας... Εκπαίδευση Αεροσυνοδών Συχνότητα & Μεγέθη Τάξεων Αρχικής Εκπαίδευσης 35

36 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος (1/4) Το αρχικό πρόβληµα ήταν η εκπαίδευση των αεροσυνοδών που ανήκε στην κατηγορία µελέτης παραγωγής και αποθεµάτων! Κοπέλα: πρώτη ύλη Αεροσυνοδός: τελικό προϊόν Εκπαίδευση: διαδικασία παραγωγής Μισθός µηωφέλιµου χρόνου: κόστος αποθεµάτων Ματαιώσεις πτήσεων, απουσίες: ελλειµµατικό κόστος Κόστος εκπαίδευσης: κόστος προετοιµασίας Πρόβληµα βέλτιστης ποσότητας παραγωγής ώστε να ελαχιστοποιείται το κόστος 36

37 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος (2/4) Όµως, το κόστος λειτουργίας της σχολής ήταν πολύ ευαίσθητο στην ακρίβεια των προβλέψεων των µελλοντικών αναγκών Η µελέτη επεκτάθηκε στη διαδικασία των προβλέψεων Ορισµένα στοιχεία που επηρεάζουν το πρόβληµα: «Βάση» «Εκτός έδρας» Περίοδος προγραµµατισµού 37

38 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος (3/4) Σχέδιο Προγραµµατισµένων Πτήσεων Υπολογισµός Ωρών Πτήσεων Εύρεση προβλεπόµενου αριθµού αεροσυνοδών Υπολογισµός διαθέσιµου αριθµού αεροσυνοδών Εύρεση απαιτήσεων νέων αεροσυνοδών Πρόβληµα ΘετικήςΑνακύκλωσης Απαίτηση: 1000 ώρες πτήσης Μέσος αριθµός ωρών πτήσης ανά αεροσυνοδό: 60 Απαιτούνται 16.5 ή 17 αεροσυνοδοί µε 59 ώρες πτήσης Απαίτηση: 1000 ώρες πτήσης Μέσος αριθµός ωρών πτήσης ανά αεροσυνοδό: 59 Απαιτούνται 16.9 ή 17 αεροσυνοδοί µε 59 ώρες πτήσης Απαίτηση: 1005 ώρες πτήσης Μέσος αριθµός ωρών πτήσης ανά αεροσυνοδό: 59 Απαιτούνται 17.1 ή 18 αεροσυνοδοί µε 56 ώρες πτήσης 38

39 Παράδειγµα Βασικά Σηµεία Παραδείγµατος (4/4) Το πρόβληµα επιλύθηκε µε πολύπλοκα µαθηµατικά και µε τον περιορισµό τουµέγιστου αριθµού ωρών πτήσεως (100) Ο µέσος αριθµός ωρών πτήσεων αυξήθηκε σηµαντικά Η ικανοποίηση των εργαζοµένων δεν µειώθηκε (αποδείχθηκε ότι δεν ενδιέφερε ο αριθµός πτήσεων αλλά ο χρόνος διανυκτέρευσης στην περιοχή βάσης) Το τελευταίο πρόβληµα που έπρεπε να λυθεί ήταν ο απουσιασµόςκαιοιεφεδρικέςαεροσυνοδοί(απόθεµα) Και η µελέτη προχώρησε ακόµα πιοβαθιά... 39

40 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Βασικά θέµατα για συζήτηση Παρότι υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί ορισµοί της ΕΕ, όλοι συµφωνούν ότι αποσκοπεί στην επίλυση προβληµάτων που ανακύπτουν στη διοίκηση συστηµάτων. Η ΕΕ επιχειρεί να βοηθήσει στην λήψη αποφάσεων των διοικητικών στελεχών µιας επιχείρησης σε στενή συνεργασία µαζί τους. Η ΕΕ αποσκοπεί στην µέγιστη βελτίωση της συνολικής επίδοσης και δεν επιδιώκει τη βελτιστοποίηση σε τοπικό επίπεδο. Ο συνδυασµός ατόµων από πολλές διαφορετικές επιστηµονικές περιοχές εξασφαλίζει την παρουσία πολλών διαφορετικών οπτικών κατά τη λύση των προβληµάτων. 40

41 Μεθοδολογία Επιχειρησιακής Έρευνας & ιάκριση Προβληµάτων Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα

42 Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Πρότυπα ΕΕ 2. Μεθοδολογία ΕΕ 3. ιάκριση Προβληµάτων 4. Θέµατα προς Συζήτηση 42

43 οµή Μαθηµατικών Μοντέλων Επιχειρησιακής Έρευνας Στάδια Μεθοδολογίας z = f (x j, y i ) Χαρακτηριστική συνάρτηση χρησιµότητας (οικονοµική συνάρτηση ή συνάρτηση κόστους) x j : Ελεγχόµενες µεταβλητές y i : Μη ελεγχόµενες µεταβλητές g (x j, y i ) < = 0 Περιορισµοί Ζητείται να προσδιορισθούν οι τιµές των ελεγχόµενων µεταβλητών x j για τις οποίες η συνάρτηση z λαµβάνει τη µέγιστηήελάχιστητιµή της 43

44 ιαδικασία Επίλυσης Προβληµάτων ΕΕ Στάδια Μεθοδολογίας ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Αναθεώρηση ιαµορφώσεως οκιµή Μαθηµατικού Προτύπου Αξιολόγηση της Λύσεως (Ανάλυση Ευαισθησίας) 44

45 ιαµόρφωση Προβλήµατος Στάδια Μεθοδολογίας ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως ιάγνωση του προβλήµατος (συχνά, από τα συµπτώµατά του όταν δεν είναι προφανές) Εντοπισµός υπο-προβλήµατος που θα επιλυθεί Ορισµός στόχου, περιορισµών και απαιτήσεων 45

46 Στάδια Μεθοδολογίας Βήµατα ιαµόρφωσης Προβλήµατος (1/2) ιάγνωση συµπτωµάτων µη ικανοποιητικής λειτουργίας Καθορισµός στοιχείων προβλήµατος, όπως: Κατανόηση οργανωτικής δοµής Εντοπισµός ατόµων που λαµβάνουν τις αποφάσεις (decision makers) Ορισµός αντικειµενικών στόχων (ελαχιστοποίηση κόστους, µεγιστοποίηση κέρδους, αύξηση ποσοστού αγοράς κλπ) Εύρεση εναλλακτικών τρόπων δράσεως µε τηνεπισήµανση των ελεγχόµενων µεταβλητών Εντοπισµός του περιβάλλοντος του υπό µελέτη συστήµατος (µη ελεγχόµενες µεταβλητές) 46

47 Στάδια Μεθοδολογίας Βήµατα ιαµόρφωσης Προβλήµατος (2/2) Προσδιορισµός ενός κριτηρίου επιλογής της βέλτιστης λύσης, µε κριτήρια: Αιτιοκρατικά (π.χ. κόστος λειτουργίας) Στοχαστικά (π.χ. τιµή κόστους όταν υπεισέρχονται τυχαίες µεταβλητές των οποίων µπορούν να προσδιορισθούν οι κατανοµές) 47

48 Παράδειγµα Επηρεασµού Μεταβλητών (1/2) Βιοµηχανία 3,000 παράγει προϊόντα µε χαµηλό ή µηδενικό Κέρδος. Ενδεικτικό Παράδειγµα προϊόντα Από αυτά τα δεν υπάρχει γνώση για το ποια συµφέρουντηνεταιρείαναταπουλάκαιποιαόχι... αποφασίσει στρατηγική. Πωλήσεις Κάποιος έπρεπε να τη µελλοντική Οι προωθούσαν προϊόντα, Παραγωγή τα οποία η δεν ήθελε να παράγει... 48

49 Παράδειγµα Επηρεασµού Μεταβλητών (2/2) Υπήρχε η δικαιολογία ότι οι πελάτες αγοράζουν πακέτα προϊόντων, οπότε και τα 3,000 προϊόντα έπρεπε να συνεχίσουν να παράγονται (µη ελεγχόµενη µεταβλητή) Ητιµή των προϊόντων δεν µπορούσε να µεταβληθεί λόγω ανταγωνισµού (µη ελεγχόµενη µεταβλητή) Οι Πωλήσεις αξιολογούνταν µε βάση τον όγκο πωλήσεων και η Παραγωγή µεβάσητοκέρδος Αποφασίστηκε ότι οι Πωλητές δεν θα κέρδιζαν προµήθεια για τα «µη συµφέροντα» προϊόντα Με αυτόν τον τρόπο σταµάτησαν οι πωλήσεις πολλών µη επικερδών προϊόντων Ενδεικτικό Παράδειγµα 49

50 Κατασκευή Μαθηµατικού Προτύπου (Μοντέλο) Στάδια Μεθοδολογίας ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Εντοπισµός εναλλακτικών τρόπων µοντελοποίησης Εντοπισµός διαθεσίµων δεδοµένων Υπολογισµός δυσκολίας απόκτησης δεδοµένων Επιλογή τελικού τρόπου µοντελοποίησης Επισηµοποίηση µοντέλου 50

51 Στάδια Μεθοδολογίας οκιµή Μαθηµατικού Μοντέλου Το µοντέλο είναι δυνατό να περιλαµβάνει ατέλειες όπως: να περιλαµβάνει άσχετες µεταβλητές να µην περιλαµβάνει σχετικές µεταβλητές ορισµένες µεταβλητές να µην αξιολογούνται σωστά ηδοµή του να είναι εσφαλµένη (η συνάρτηση που συνδέει το κριτήριο λειτουργίας του µε τις ελεγχόµενες µεταβλητές) Η εξακρίβωση ατελειών πραγµατοποιείται µε στατιστικές αναλύσεις (συσχετίσεως, παλινδροµήσεως, εκτιµήσεως, δειγµατοληψίας) Οι απαραίτητες πληροφορίες για την κατασκευή του µοντέλου εξασφαλίζονται µε την ανάλυση συστήµατος 51

52 Στάδια Μεθοδολογίας Επίλυση Μαθηµατικού Προτύπου (Αριθµητική Λύση) ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Χρησιµοποίηση αλγορίθµου ή/ και χρησιµοποίηση ηλεκτρονικού υπολογιστή Εύρεση λύσεων (ανάλυση ευαισθησίας, what-if analysis) 52

53 Στάδια Μεθοδολογίας Μέθοδοι Επίλυσης Μαθηµατικού Μοντέλου Ανώτερα Μαθηµατικά: διαφορικός και ολοκληρωτικός λογισµός, αριθµητική ανάλυση, γραµµική άλγεβρα, κλασικές µέθοδοι βελτιστοποίησης, λογισµός των µεταβολών Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστικής: θεωρία πιθανοτήτων, ανελίξεις Μαρκοφ, περιγραφική στατιστική, στατιστική συµπερασµάτων, εκτίµηση, παλινδρόµηση, αλληλοσυσχέτιση, ανάλυση µεταβλητότητας, παραγοντική ανάλυση, χρονολογικές σειρές Μέθοδοι και Θεωρίες Επιχειρησιακής Έρευνας: γραµµικός και µη γραµµικός προγραµµατισµός, δυναµικός προγραµµατισµός, ακέραιος και συνδυαστικός προγραµµατισµός, χρονικός προγραµµατισµός, προσοµοίωση, ευρετικές µέθοδοι, θεωρία ελέγχου αποθεµάτων, αναµονής, συντηρήσεως και αντικαταστάσεως, µηχανικού εξοπλισµού, αξιοπιστίας, παιγνίων 53

54 Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Στάδια Μεθοδολογίας ιαµόρφωση Προβλήµατος Κατασκευή Μαθ. Προτύπου Επίλυση Μαθ. Προτύπου Υλοποίηση & ιατήρηση της Λύσεως Έγκριση των αποτελεσµάτων από την επιχείρηση Υλοποίηση των αποτελεσµάτων που προέκυψαν από την µελέτη Χρησιµοποίηση του αλγορίθµου/ εργαλείου για την επίλυση αντίστοιχων λειτουργικών προβληµάτων 54

55 Κατηγορίες Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας ιακρίσεις Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας Τα προβλήµατα ΕΕ διακρίνονται σε τρεις µεγάλες κατηγορίες, ανάλογα µε: το Επίπεδο ιοίκησης το Περιεχόµενο τον Τύπο ή τη Μορφή 55

56 Επίπεδο ιοίκησης Κατηγορίες Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας Στρατηγικό Επίπεδο (Strategic Level) Τακτικό Επίπεδο (Tactical Level) Τεχνικό Επίπεδο (Operational Level) Η διάκριση των επιπέδων πραγµατοποιείται µε βάση: τη διάρκεια των προβληµάτων το µέρος της επιχείρησης που αφορούν τους αντικειµενικούς σκοπούς που θέτονται 56

57 Περιεχόµενο Κατηγορίες Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας Το περιεχόµενο εξαρτάται από την φυσική έννοια παραµέτρων Υπάρχουν αναρίθµητα προβλήµατα ΕΕ από πλευράς περιεχοµένου όπως: Παραγωγή: επιλογή θέσεως εργοστασίου, χωροταξία εργοστασίου, προγραµµατισµός προµηθειών και έλεγχος αποθεµάτων Α υλών, προγραµµατισµός παραγωγής και έλεγχος αποθεµάτων προϊόντων, έλεγχος ποιότητας, συντήρηση µηχανολογικού εξοπλισµού, ανανέωση µηχανολογικού εξοπλισµού, ανάλυση αξιοπιστίας, εξισορρόπηση γραµµής παραγωγής Εµπορία: Καθορισµός βέλτιστης σύνθεσης παραγωγής, βέλτιστη στρατηγική διαφηµίσεως και τιµολογήσεως προϊόντων, προγ/µός πωλήσεων, προγ/µος µεταφοράς και διανοµής προϊόντων, προσδιορισµός θέσεως και αριθµού αποθηκών, σύνθεση µεταφορικού στόλου Οικονοµικά: Χρηµατοοικονοµικός προγ/µός, καθορισµός πιστωτικής πολιτικής, προϋπολογισµός Προσωπικό: Ανάλυση & αξιολόγηση προσωπικού, προγραµµατισµός προσωπικού, ανάλυση αιτιών απουσιασµού, πρόληψη ατυχηµάτων 57

58 Τύπος ή Μορφή Κατηγορίες Προβληµάτων Επιχειρησιακής Έρευνας Ο τύπος του προβλήµατος αναφέρεται στον τρόπο µε τον οποίο οι παράµετροί του σχετίζονται µεταξύ τους Το µαθηµατικό πρότυπο ή µοντέλο καθορίζει τον τύπο του προβλήµατος Υπάρχουν συγκεκριµένες κατηγορίες προβληµάτων ΕΕ, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι δεν υπάρχουν προβλήµατα που δεν µπορούν να ενταχθούν σε καµία από τις κατηγορίες αυτές Η κατηγοριοποίηση αυτή διευκολύνει τη διδασκαλία των µοντέλων που ανήκουν στην ίδια κατηγορία 58

59 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Ανακεφαλαιώνοντας σε 1 λεπτό... Παρότι τα µαθηµατικά µοντέλα που χρησιµοποιεί η ΕΕ ποικίλουν σε τύπο και µορφή, παρουσιάζουν µια ενιαία δοµή µε µια χαρακτηριστική συνάρτηση χρησιµότητας, ελεγχόµενες και µη ελεγχόµενες µεταβλητές και περιορισµούς που πρέπει να ικανοποιούνται. Τα βασικά βήµατα της µεθοδολογίας της ΕΕ είναι η διαµόρφωση του προβλήµατος, η κατασκευή του µοντέλου, η επίλυση του µοντέλου και η υλοποίηση και διατήρηση της λύσεως. Ενδιάµεσα, απαιτούνται η αναθεώρηση της διαµόρφωσης (πιθανά) του προβλήµατος, ηδοκιµή του µοντέλου και η αξιολόγηση της λύσεως. Τα προβλήµατα της ΕΕ µπορούν να διακριθούν σε κατηγορίες από πλευράς: επιπέδου διοικήσεως περιεχοµένου τύπου ή µορφής 59

60 Πρότυπα Προβλήµατα & Συγγενείς Επιστηµονικοί Κλάδοι Η παρουσίαση προετοιµάστηκε από τον Ν.Α. Παναγιώτου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Επιχειρησιακή Έρευνα

61 Περιεχόµενα Παρουσίασης 1. Πρότυπα Προβλήµατα 2. Συγγενείς Επιστηµονικοί Κλάδοι 3. Θέµατα προς Συζήτηση 61

62 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας ΝΕΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΕ ΣΥΝΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΉΠΑΙΓΝΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗ ΙΑ ΡΟΜΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ & ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΟΡΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΙΑ ΟΧΗ Ή ΙΑΤΑΞΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΧΡΟΝΙΚΟΣ ΠΡΟΓ/ΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 62

63 Προβλήµατα Κατανοµής Πόρων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Κατανέµονται πόροι ή µέσα (εργαζόµενοι, υλικά, µηχανές, χρήµατα) σε ανταγωνιστικές δραστηριότητες Στόχος είναι το ελάχιστο κόστος ή το µέγιστο κέρδος Παραδείγµατα: Μακροχρόνιο πρόγραµµα οικονοµικής ανάπτυξης µιας χώρας Προγραµµατισµός επενδύσεων µιας εταιρείας Προγραµµατισµός παραγωγής µιας εταιρείας 63

64 Τύποι Προβληµάτων Κατανοµής Πόρων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Κατανοµή αριθµού πόρων σε ίσο αριθµό δραστηριοτήτων Κατανοµή εργαζοµένων σε θέσεις εργασίας Αντιστοίχηση µηχανών σε κατάλληλες θέσεις στο εργοστάσιο Αντιστοίχηση τάξεων σε σχολικές αίθουσες Εύρεση του φθηνότερου τρόπου µεταφοράς αγαθών από έναν αριθµό θέσεων Κατανοµή µέσων σε πολλών ειδών δραστηριότητες Ανάµιξη Α υλών για παραγωγή ετοίµων προϊόντων Πολύπλοκες διαδικασίες παραγωγής, εµπορίας κλπ. 64

65 Προβλήµατα Ελέγχου Αποθεµάτων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Υψηλό απόθεµα σηµαίνει κόστος δέσµευσης κεφαλαίου και κόστος συντήρησης του αποθέµατος Χαµηλό απόθεµα σηµαίνει κίνδυνο να µην είναι διαθέσιµος ο πόρος όταν ζητηθεί για χρήση Τίθεται ζήτηµα βελτιστοποίησης (ελαχιστοποίηση κόστους) Θα πρέπει να καθορισθούν τα κάτωθι: η ποσότητα της παραγγελίας η συχνότητα παραγγελίας Θεωρία Θεωρία Ελέγχου Αποθεµάτων (Μαθηµατικός Λογισµός & Θεωρία Πιθανοτήτων) 65

66 Παραδείγµατα Ελέγχου Αποθεµάτων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προσθήκη θερµοηλεκτρικής µονάδας (αχρησιµοποίητη δυναµικότητα ή χαµένες πωλήσεις) ιάθεση λειτουργικού κεφαλαίου (κόστος δέσµευσης, κόστος δανεισµού) ιαχείριση υδροηλεκτρικών αποθεµάτων (υψηλή στάθµη = κίνδυνος υπερχείλισης, χρόνος χρησιµοποίησης) Αποθέµατα πολλαπλών επιπέδων (εργοστάσια, αποθήκες, διανοµείς) Αποθέµατα & Προγ/µος Παραγωγής ή Αποθέµατα & Πρόβλεψη τιµών αγοράς 66

67 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Αναµονής Βασικά στοιχεία των συστηµάτων αναµονής είναι η µορφή των αφίξεων των πελατών, ο µηχανισµός εξυπηρέτησης και ο νόµος προτεραιότητας Προβλήµατα είναι ο τρόπος πραγµατοποίησης των αφίξεων και η µεταβλητότητα των χρόνων εξυπηρέτησης Η επίλυση αφορά τον προσδιορισµό τωνµέσων εξυπηρέτησης, το νόµο προτεραιότητας και την εξοµάλυνση των αφίξεων Έχει αναπτυχθεί η Θεωρία Αναµονής και η Προσοµοίωση Ορισµένα προβλήµατα επιτήρησης & συντήρησης µηχανών λύνονται µε τηθεωρίααναµονής 67

68 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα ιαδοχής ή ιάταξης Εργασιών Προσδιορισµός νόµου προτεραιότητας ή σειράς εξυπηρέτησης Εφαρµογή σε εργοστάσια µηχανουργικών κατεργασιών µε µηχανές και µε κριτήριο την ελαχιστοποίηση παραµέτρων όπως: του κόστους ενδιάµεσων αποθεµάτων του χρόνου εκτέλεσης εργασιών Χρησιµοποιούµενες µέθοδοι: ιαγράµµατα Gantt (για απλά προβλήµατα) υναµικός, ακέραιος και συνδυαστικός προγραµµατισµός Ευρετικοί αλγόριθµοι (Heuristic methods) (για πολύπλοκα προβλήµατα) 68

69 Παράδειγµα ιαγραµµάτων Gantt Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας 1 A B ιαδοχή ΑΒ 2 A B B A B ιαδοχή ΒΑ A Μηχανές 1 & 2 Προϊόντα Α & Β Α: 2 ώρες στην 1, 10 στη 2 Β: 6 ώρες στην 1, 4 στη Αναµονή για την Α 69

70 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Χρονικού Προγραµµατισµού Εργασιών (PERT, CPM) Η χρονική σειρά εκτελέσεως είναι δεδοµένη Σκοπός είναι να βρεθούν οι κρίσιµες εργασίες που ρυθµίζουν τον ολικό χρόνο εκτέλεσης του έργου µε τοµικρότερο κόστος PERT: Program Evaluation & Review Technique Λαµβάνει υπόψη την αβεβαιότητα των χρόνων εκτελέσεως των επιµέρους εργασιών, αλλά δεν επιτελεί απ ευθείας έλεγχο πάνω στους χρόνους αυτούς µε την κατανοµήτων µέσων στις επιµέρους εργασίες CPM: Critical Path Method Επιτελεί έλεγχο στους χρόνους εκτελέσεως αλλά µε καθορισµένο χρόνο εκτελέσεως κάθε εργασίας 70

71 Προβλήµατα Βέλτιστης ιαδροµής Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Εύρεση µιας διαδροµής µεταξύ κόµβων δικτύου, η οποία παρέχει βέλτιστη τιµή σε ένα κριτήριο επιλογής (πχ. ολικός χρόνος, κόστος, απόσταση) Παραδείγµατα προβληµάτων βέλτιστης διαδροµής: Περιοδεύων πωλητής Καθορισµός διαδροµών και τέρµατος λεωφορείων Προγραµµατισµός µεταφοράς και διανοµής προϊόντων Σχεδίαση συστηµάτων (δικτύων) µεταφοράς Χρησιµοποιούµενες µέθοδοι: υναµικός, Ακέραιος και Συνδυαστικός Προγραµµατισµός Ευρετικές µέθοδοι 71

72 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Αντικατάστασης & Συντήρησης Έρχεται καιρός που οι δαπάνες συντήρησης µιας παλιάς µηχανής υπερβαίνουν τις ολικές δαπάνες συντηρήσεως, λειτουργίας και αποσβέσεως του κεφαλαίου αγοράς µιας καινούργιας (που θα την αντικαταστήσει) Κριτήριο βελτιστοποίησης είναι η ελαχιστοποίηση του ανά µονάδα χρόνου συνολικού κόστους, ή ηµεγιστοποίηση του κέρδους, ή µεγιστοποίηση της διαθεσιµότητας του εξοπλισµού Έχει αναπτυχθεί η Θεωρία Συντηρήσεως & Αντικαταστάσεως Μηχανικού Εξοπλισµού Υπάρχει σύνδεση µε τοπρόβληµα προγραµµατισµού επενδύσεων 72

73 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Αξιοπιστίας Αξιοπιστία µιας συσκευής είναι η πιθανότητα που έχει να επιτελεί τον σκοπό της ικανοποιητικά για την προβλεπόµενη περίοδο και για τις προβλεπόµενες συνθήκες λειτουργίας και αποτελεί ένα µέτρο διατηρήσεως της ποιότητας Η αξιοπιστία επιτυγχάνεται µε χρήση καλών υλικών, αντικατάσταση ανταλλακτικών, πολλαπλασιασµό εξαρτηµάτων κλπ. Το κόστος αυξηµένης αξιοπιστίας δεν πρέπει να υπερβαίνει το όφελος που προκύπτει από αυτήν (βελτιστοποίηση) Έχει αναπτυχθεί η Θεωρία Αξιοπιστίας Υπάρχει σύνδεση µε τοπρόβληµα αντικαταστάσεως και συντηρήσεως και του προγραµµατισµού επενδύσεων 73

74 Προβλήµατα Συναγωνισµού η Παιγνίων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Στα προβλήµατα αυτής της µορφής, οι ανεξάρτητες µεταβλητές ελέγχονται από άτοµα µε αντικρουόµενα συµφέροντα από τα δικά µας Η ΕΕ επιχειρεί να καθορίσει τον κατάλληλο τρόπο ενέργειας ακόµα καιµετά από σωστές κινήσεις των αντιπάλων που µας φέρνουν σε δύσκολη θέση Η θεωρία παιγνίων είναι βασισµένη στη Θεωρία Πιθανοτήτων και στη µέθοδο του Γραµµικού Προγραµµατισµού Προβλήµατα αυτής της µορφής συναντώνται στο στρατό και σε επιχειρήσεις (κατάκτηση µεριδίου αγοράς, προώθηση πωλήσεων κλπ.) 74

75 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Προβλήµατα Αναζήτησης Σε αυτά τα προβλήµατα είναι γνωστό το τι πρέπει να γίνει αλλά δεν είναι διαθέσιµη η πληροφορία Τυπικά προβλήµατα: Αναζήτηση πόρων Έλεγχος λογιστικών λαθών (auditing) Σχεδίαση διαδικασιών ελέγχου ποιότητας Αποθήκευση και ανάκτηση πληροφοριών σε Η/Υ Στρατιωτικά προβλήµατα (εντοπισµός στόχων) Η βελτιστοποίηση γίνεται µε βάση2 παραµέτρους κόστους: Κόστος απόκτησης πληροφορίας Κόστος χρησιµοποίησης εσφαλµένης πληροφορίας Χρησιµοποιούνται µέθοδοι Στατιστικής (Θεωρία Αποφάσεων, ειγµατοληψίας, Στατιστικής Συµπερασµάτων, Στατιστικού Ελέγχου Ποιότητας 75

76 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Νέα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Σύγχρονη τάση ΕΕ για αντιµετώπιση στρατηγικών προβληµάτων (π.χ. Μακροχρόνιος Επιχειρησιακός Προγραµµατισµός και σχεδίαση Συστηµάτων Πληροφοριών της ιοίκησης) Αντικειµενικοί στόχοι οργανισµού ιατύπωση βασικών πολιτικών Προσδιορισµός απαιτούµενων πόρων & κατανοµή τουςστονοργανισµό Σχεδίαση απαιτούµενης οργανωτικής δοµής Εγκαθίδρυση διαδικασιών ελέγχου ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 76

77 Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Συγγενείς Επιστηµονικοί Κλάδοι - Οργάνωση & ιοίκηση Η ΕΕ ασχολείται µε ταίδιαπροβλήµατα που ασχολείται και η Οργάνωση- ιοίκηση χρησιµοποιώντας διαφορετική µεθοδολογία Η µεθοδολογία της ΕΕ είναι η επιστηµονική µέθοδος των θετικών επιστηµών προσαρµοσµένη στις συνθήκες των κοινωνικών επιστηµών και κυρίως της ιοίκησης των Οργανισµών 77

78 Συγγενείς Επιστηµονικοί Κλάδοι - Κυβερνητική & Επιστήµη Συστηµάτων Πρότυπα Προβλήµατα Επιχειρησιακής Έρευνας Ασχολείται µε τηµελέτη συστηµάτων και δεν τα διακρίνει στη βάση της υλικής τους δοµής αλλά στη βάση της οργανωτικής τους δοµής (π.χ. αιτιοκρατικά και στοχαστικά, απλά και πολύπλοκα κλπ.) ίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα συστήµατα ελέγχου και επανατροφοδότησης Αναλύει την πληροφορία και επιχειρεί να την µετρήσει ποσοτικά Περιλαµβάνει µέλη ποικίλων επιστηµονικών κλάδων Ασχολείται και µε συστήµατα που δεν περιγράφονται µαθηµατικά ίνει περισσότερη βαρύτητα στις επικοινωνίες και τον έλεγχο και λιγότερη στις αποφάσεις 78

79 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Ανακεφαλαιώνοντας σε 1 λεπτό... Υπάρχουν πρότυπα προβλήµατα ΕΕ, τα οποία επικεντρώνονται σε διαφορετικές περιοχές και προσπαθούν να τα επιλύσουν µε εξειδικευµένες θεωρίες και µεθοδολογίες. Οι σύγχρονες παγκόσµιες εξελίξεις και απαιτήσεις επηρεάζουν την ΕΕ, ηοποία προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να επικεντρωθεί στην αντιµετώπιση στρατηγικών προβληµάτων όπως ο Μακροχρόνιος Επιχειρησιακός Προγραµµατισµός. ΗΕΕείναισυγγενήςεπιστήµη µε την Οργάνωση & ιοίκηση (ασχολείται µε τα ίδια προβλήµατα µε άλλη µεθοδολογία) και την Κυβερνητική (αποτελεί υποσύνολό της). 79

80 Θέµατα για συζήτηση - Συµπεράσµατα Ερωτήσεις... 80

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Certified Engineer Manager (CEM)

Certified Engineer Manager (CEM) Certified Engineer Manager (CEM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακή Έρευνα ΕΜΠ - Τοµέας Προγραµµατισµού & ιαχείρισης Τεχνικών Έργων

Επιχειρησιακή Έρευνα ΕΜΠ - Τοµέας Προγραµµατισµού & ιαχείρισης Τεχνικών Έργων 1.1. Σύντοµη Ιστορική Αναδροµή Ο όρος (Operations Research) χρησιµοποιείται ευρέως για να περιγράψει την επιστήµη που ασχολείται µε τη βελτιστοποίηση (optimization) της απόδοσης ενός συστήµατος (Τσαντάς

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ. Διατάξεις Ημιαγωγών. Ηλ. Αιθ. 013. Αριθμητικές Μέθοδοι Διαφορικών Εξισώσεων Ηλ. Αιθ. 013 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Περίοδος Φεβρουαρίου 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 1ο-2ο ΕΞΑΜΗΝΟ 3ο-4ο ΕΞΑΜΗΝΟ 5ο-6ο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής

Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής ρ Γ. Γιαννακίδης Εισαγωγή Στόχοι και Οφέλη Ανάλυση Κόστους Κύκλου Ζωής Life Cycle Cost Analysis - LCCA Μέθοδος οικονοµικής σύγκρισης εναλλακτικών επενδύσεων που βασίζεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ ΙΙ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ YΠΟΕΡΓΟ 04 ΑΡΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΝΗΣΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ Υ ΑΤΙΝΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Επιστηµονική υπεύθυνη: ρ Αιµιλία Κονδύλη Εργαστήριο Αριστοποίησης Παραγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ = O ΚΛΑ ΟΣ ΤΟΥ MANAGEMENT ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΟΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ και ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ και ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ 2014 2015 Επιτροπή προπτυχιακών σπουδών: Κ. Βασιλάκης Κ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 17. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 23. Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό... 63

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Εισαγωγή... 17. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή... 23. Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή στον γραμμικό προγραμματισμό... 63 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..................................................................... 17 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή..................................................................... 23 1.1 Επίλυση προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης»

ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης» ΕΠΕΑΕΚ 2.5.1.α «Ανάπτυξη των Ι ΒΕ και λειτουργία Προγραµµάτων δια βίου εκπαίδευσης» ΠΡΟΤΑΣΗ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ια του Τµήµατος: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα. Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014

ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα. Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 ΤΕΙ ΣΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Τμήμα Εμπορίας και Διαφήμισης ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Μάθημα: Επιχειρησιακή Έρευνα Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος Άμφισσα, 2013 Δρ. Χρήστος Γενιτσαρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

329 Στατιστικής Οικονομικού Παν. Αθήνας

329 Στατιστικής Οικονομικού Παν. Αθήνας 329 Στατιστικής Οικονομικού Παν. Αθήνας Σκοπός Το Τμήμα σκοπό έχει να αναδείξει επιστήμονες ικανούς να σχεδιάζουν, να αναλύουν και να επεξεργάζονται στατιστικές καθώς επίσης και να δημιουργούν προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

http://kesyp.didefth.gr/ 1

http://kesyp.didefth.gr/ 1 248_Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο Προπτυχιακό Πρόγραµµα Σκοπός του Τµήµατος Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών είναι η εκαπαίδευση επιστηµόνων ικανών όχι µόνο να υπηρετήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ (Transportation Problems) Βασίλης Κώστογλου E-mail: vkostogl@it.teithe.gr URL: www.it.teithe.gr/~vkostogl Περιγραφή Ένα πρόβλημα μεταφοράς ασχολείται με το πρόβλημα του προσδιορισμού του καλύτερου δυνατού

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόβλημα Μεταφοράς

Το Πρόβλημα Μεταφοράς Το Πρόβλημα Μεταφοράς Αφορά τη μεταφορά ενός προϊόντος από διάφορους σταθμούς παραγωγής σε διάφορες θέσεις κατανάλωσης με το ελάχιστο δυνατό κόστος. Πρόκειται για το πιο σπουδαίο πρότυπο προβλήματος γραμμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΑΜΗΝΟ Α' ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ

ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΑΜΗΝΟ Α' ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΑΜΗΝΟ Α' ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΓΛΩΣΣΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ - ΓΛΩΣΣΑ C (ΤΕΣΥΔ) -64 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ (ΕΠΔΟ Α) -0 ΤΡΙΤΗ 23/6/2015 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΓ/ΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ιδάσκων: ΜΑΘΗΜΑ: Οικονοµικές, Εµπορικές και Παραγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΩΣ ΝΕΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Γ. Σταµπουλής, Γ. Παπαχρήστος, Ε.. Αδαµίδης και Μ. Ψωφάκη Τµήµα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών,

Διαβάστε περισσότερα

221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας

221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας 221 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Πάτρας Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών ιδρύθηκε το 1967 ως το πρώτο Τμήμα της Πολυτεχνικής Σχολής. Ο αρχικός τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..σελ. 2 Μέτρηση εργασίας σελ. 2 Συστήματα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη:

Οι κλασσικότερες από αυτές τις προσεγγίσεις βασίζονται σε πολιτικές αναπαραγγελίας, στις οποίες προσδιορίζονται τα εξής δύο μεγέθη: 4. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΟ ΑΒΕΒΑΙΑ ΖΗΤΗΣΗ Στις περισσότερες περιπτώσεις η ζήτηση είναι αβέβαια. Οι περιπτώσεις αυτές διαφέρουν ως προς το μέγεθος της αβεβαιότητας. Δηλαδή εάν η αβεβαιότητα είναι περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC)

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC) Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Κοστολόγηση με βάση τις δραστηριότητες Activity Based Costing (ABC) Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων

ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Παράγοντες αποτελεσµατικής λειτουργίας αθλητικής ιοίκηση αθλητικών εγκαταστάσεων Βασικά Ζητήµατα Οργάνωσης & ιοίκησης Μιας Αθλητικής Εγκατάστασης Η αποτελεσµατική λειτουργία µιας αθλητικής καθορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 22559 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1561 17 Αυγούστου 2007 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 85038/Γ2 Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών του Τομέα Οικονομικών και Διοικητικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

«Εκτίμηση αναγκών σε τεχνικές ειδικότητες στην Πολεμική Αεροπορία»

«Εκτίμηση αναγκών σε τεχνικές ειδικότητες στην Πολεμική Αεροπορία» «Εκτίμηση αναγκών σε τεχνικές ειδικότητες στην Πολεμική Αεροπορία» Επγός (ΜΗΧ) Ξεν. Τσούρος ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Ι Κ Α Ι Δ Ε Υ Τ Ε Ρ Ο Β Α Θ Μ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Σ Η 15-16 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.1 Επίλυση προβλημάτων και λήψη αποφάσεων 1.2 Ποσοτική ανάλυση και λήψη αποφάσεων 1.3 Ποσοτική ανάλυση Ανάπτυξη μοντέλου Προετοιμασία δεδομένων Επίλυση μοντέλου Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Δ.Α.Π. Ν.Δ.Φ.Κ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ www.dap-papei.gr ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1 ΑΣΚΗΣΗ 1 Η FASHION Α.Ε είναι μια από

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο X. Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης

Κεφάλαιο X. Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο X Χρηµατοοικονοµική Λογιστική & ιοίκηση Ισολογισµοί & Αποτελέσµατα Χρήσης Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2005 ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΩΝ ΕΞΑΜΗΝΩΝ & ΕΠΙ ΠΤΥΧΙΩ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-15 (ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 1 )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΩΝ ΕΞΑΜΗΝΩΝ & ΕΠΙ ΠΤΥΧΙΩ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-15 (ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ 1 ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19/6/2015 ΠΕΜΠΤΗ 18/6/2015 ΤΕΤΑΡΤΗ 17/6/2015 ΤΡΙΤΗ 16/6/2015 ΔΕΥΤΕΡΑ 15/6/2015 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΩΝ ΕΞΑΜΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Dr. Christos D. Tarantilis Associate Professor in Operations Research & Management Science http://tarantilis.dmst.aueb.gr/ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ι - 1- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operatons Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 4 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Επιλογή τοποθεσίας εγκατάστασης παραγωγικής µονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας

Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας Διαχείριση Εφοδιαστικής Αλυσίδας 1 η Διάλεξη: Βασικές Έννοιες στην Εφοδιαστική Αλυσίδα - Εξυπηρέτηση Πελατών 2015 Εργαστήριο Συστημάτων Σχεδιασμού, Παραγωγής και Λειτουργιών Ατζέντα Εισαγωγή στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης

219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης 219 Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ιδρύθηκε με το ΒΔ.400/72 και άρχισε να λειτουργεί το 1972-73. Το ΑΠΘ είχε τότε ήδη 28.000 φοιτητές. Η ακριβής

Διαβάστε περισσότερα

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics)

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) www.logistics.teithe.gr Επίκουρος Καθηγητής dfolinas@gmail.com Στόχοι Θέματα παρουσίασης παρουσίασης Επιστήμη των Logistics Επιχειρηματικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Ανάθεση του ΥΠΟΙΟ στον ΕΛΟΤ τον Αύγ. 07 για την ανάπτυξη Ελληνικών Προτύπων ιαχείρισης Έργων µέχρι το τέλος του 2008. Τα πρότυπα & οι προδιαγραφές θα

Ανάθεση του ΥΠΟΙΟ στον ΕΛΟΤ τον Αύγ. 07 για την ανάπτυξη Ελληνικών Προτύπων ιαχείρισης Έργων µέχρι το τέλος του 2008. Τα πρότυπα & οι προδιαγραφές θα Το νέο πρότυπο για τη διαχειριστική επάρκεια ΣΕΠ ΕΛΟΤ 1429 Γρηγόρης Γρηγορόπουλος Καθηγητής ΕΜΠ Η παρουσίαση θα αναφερθεί στα εξής: Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΣΤΟΧΟΙ & ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ

1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ 1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΛΗΨΗΣ ΠΤΥΧΙΟΥ Ισχύει ένα πρόγραμμα σπουδών από τον Οκτώβριο του 2013. Για να πάρει κάποιος πτυχίο από το 2014 κι έπειτα απαιτείται να πληροί όλους τους παρακάτω όρους:

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστημάτων και Διαχείριση Έργων Learning

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ. www.en-come.com

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ. www.en-come.com ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΤΕ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΑΣ / ΣΎΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ / ΤΕΧΝΙΚΉ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ / ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉ ΔΙΑΧΕΊΡΙΣΗ / ΒΕΛΤΊΩΣΗ ΑΠΌΔΟΣΗΣ / ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΆΣΕΩΝ GR www.en-come.com ΣΎΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΕΝΔΎΣΕΩΝ ΑΞΙΟΠΟΊΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Παν Πειραιά, Δρ Φούντας Ευάγγελος. Δρ ΦΟΥΝΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς Πρόεδρος Τμήματος Πληροφορικής

Καθηγητής Παν Πειραιά, Δρ Φούντας Ευάγγελος. Δρ ΦΟΥΝΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς Πρόεδρος Τμήματος Πληροφορικής Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α Δρ ΦΟΥΝΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς Πρόεδρος Τμήματος Πληροφορικής Μ. ΚΑΡΑΟΛΗ και Α. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ 80, 185 34 ΠΕΙΡΑΙΑΣ Τηλ 210 414 2314 / Fax: 210-4142107

Διαβάστε περισσότερα

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες

Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες Κόστος- Έξοδα - Δαπάνες του συνεργάτη μας λογιστή Α Τάξεως Γεωργίου Τσιμπίκου Κόστος. ΚΟΣΤΟΣ είναι ένα αριθμητικό μέγεθος που αντιπροσωπεύει τα ποσά που επενδύθηκαν για την απόκτηση υλικών ή άϋλων αγαθών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Π.Μ.Σ (ΥΠΟΕΡΓΟΥ)

ΤΜΗΜΑ Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Π.Μ.Σ (ΥΠΟΕΡΓΟΥ) ΤΜΗΜΑ Α ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Π.Μ.Σ (ΥΠΟΕΡΓΟΥ) Α1. ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ Tο Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τµήµατος Μαθηµατικών του Πανεπιστηµίου Κρήτης είναι ένα από τα πρώτα οργανωµένα µεταπτυχιακά

Διαβάστε περισσότερα

«Παρουσίαση Κατεύθυνσης

«Παρουσίαση Κατεύθυνσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ «Παρουσίαση Κατεύθυνσης Επιχειρησιακών Λειτουργιών» Χίος, Δεκέμβριος 2013 Εισαγωγή Η Διοίκηση Λειτουργιών (operations management)

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί να κάνω. µεταπτυχιακές σπουδές στα Πληροφοριακά Συστήµατα?

Γιατί να κάνω. µεταπτυχιακές σπουδές στα Πληροφοριακά Συστήµατα? Γιατί να κάνω µεταπτυχιακές σπουδές στα Πληροφοριακά Συστήµατα? Αναστάσιος Α. Οικονοµίδης, Καθηγητής Πρόεδρος.Π.Μ.Σ. στα Πληροφοριακά Συστήµατα ΓιατίΤΠΕ? (Τεχνολογίες Πληροφορικής & Επικοινωνιών) -ΤΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΠΕΡΙΦΑΝΑΚΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΙΝΑΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΠΘ Ξάνθη 2013 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

3.12 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς

3.12 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς 312 Το Πρόβλημα της Μεταφοράς Σ αυτή την παράγραφο και στις επόμενες μέχρι το τέλος του κεφαλαίου θα ασχοληθούμε με μερικά σπουδαία είδη προβλημάτων γραμμικού προγραμματισμού Οι ειδικές αυτές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακών απαιτήσεων πρώτης ύλης, ενεργειακού περιεχομένου παραπροϊόντων, τρόπους αξιοποίησής

ενεργειακών απαιτήσεων πρώτης ύλης, ενεργειακού περιεχομένου παραπροϊόντων, τρόπους αξιοποίησής Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το εαρινό εξάμηνο 03-4 ΤΜΗΜΑ: MHXANIKΩN ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Προαπαιτούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ. ΣΧΟΛΗ : ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ηράκλειο Κρήτης, Τ.Κ. 71004, Τηλ.2810379610 Fax.2810379680 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ. ΣΧΟΛΗ : ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ηράκλειο Κρήτης, Τ.Κ. 71004, Τηλ.2810379610 Fax.2810379680 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ : ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ηράκλειο Κρήτης, Τ.Κ. 71004, Τηλ.2810379610 Fax.2810379680 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Χρόνος κατάθεσης δικαιολογητικών Η αίτηση και τα δικαιολογητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Ηεµφάνιση ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισµικού σε εφαρµογές µε υψηλές απαιτήσεις αξιοπιστίας, όπως είναι διαστηµικά προγράµµατα, στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες,

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΩΝ ΑΛΥΣΙΔΩΝ

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΩΝ ΑΛΥΣΙΔΩΝ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΩΝ ΑΛΥΣΙΔΩΝ Μιχαήλ Γεωργιάδης Αναπλ. Καθηγητής Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Κοζάνη 50100 Χαρακτηριστικά Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας. Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Ηλεκτρονικό Εμπόριο (E-Commerce) Εισαγωγικές Έννοιες Νικόλαος Α. Παναγιώτου Αθήνα, 2004 Ιστορική Αναδρομή 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

2.1. ΑΠΛΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

2.1. ΑΠΛΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ . ΓΡΑΜΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ. ΓΡΑΜΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ( Linear Programming ) Ο Γραμμικός Προγραμματισμός είναι μια τεχνική που επιτρέπει την κατανομή των περιορισμένων πόρων μιας επιχείρησης με τον πιο

Διαβάστε περισσότερα

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ

To Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ www.arns.gr κλικ στη γνώση inf@arns.c.gr ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 T Μάκρο- και Μίκρο- περιβάλλον του Μάρκετινγκ Μάκρο- περιβάλλον και οι μη ελεγχόμενες μεταβλητές αυτού Το μάκρο-περιβάλλον αποτελεί τον ευρύτερο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΟ (Α) 7,577.808 Β. ΜΕΙΟΝ: ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΑΙΡΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Β) 2,681.978 Γ. ΣΥΝΟΛΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Α-Β) 4,895.830

ΣΥΝΟΛΟ (Α) 7,577.808 Β. ΜΕΙΟΝ: ΣΥΝΟΛΟ ΑΦΑΙΡΟΥΜΕΝΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Β) 2,681.978 Γ. ΣΥΝΟΛΟ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (Α-Β) 4,895.830 ΚΥΠΡΟΥ Α.Ε..Α.Κ ΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΤΟΥΣ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟΥΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥΣ 31/12/2008 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ν.3601/1.8.2007 ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 9/459/27.12.2007

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04)

Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04) Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΠΕ (21-7-04) 1. Οι οδηγίες που ακολουθούν εστιάζονται µόνο στα θέµατα εφαρµογής του ΠΠΕ και δεν έχουν ως αντικείµενό τους τον έλεγχο της σύνταξης του ΠΠΕ, το οποίο θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 1 η εβδομάδαμαθημάτων 1 1 ο Μέρος SYLLABUS ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 2 Κριτήρια αξιολόγησης εργασίας 1.

Διαβάστε περισσότερα

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 08: Επιλογή Διαφημιστικών Μέσων Ι ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Το πρόβλημα της επιλογής των μέσων διαφήμισης (??) το αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι διαφημιστικές εταιρείες στην προσπάθειά τους ν' αναπτύξουν

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων

Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων 1. Αναζήτηση των κατάλληλων δεδοµένων. 2. Έλεγχος µεταβλητών και κωδικών για συµβατότητα. 3. Αποθήκευση σε ηλεκτρονική µορφή (αρχεία

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Λειτουργιών και Εφοδιαστικής Αλυσίδας

ιοίκηση Λειτουργιών και Εφοδιαστικής Αλυσίδας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ιοίκηση Λειτουργιών και Εφοδιαστικής Αλυσίδας Λέκτορας Κωνσταντίνος Ν. Ανδρουτσόπουλος Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Εργοστασίων. Σαχαρίδης Γιώργος

Οργάνωση και Διοίκηση Εργοστασίων. Σαχαρίδης Γιώργος Οργάνωση και Διοίκηση Εργοστασίων Σαχαρίδης Γιώργος Πρόβλημα 1 Μία εταιρεία έχει μία παραγγελία για την παραγωγή κάποιου προϊόντος. Με τις 2 υπάρχουσες βάρδιες (40 ώρες την εβδομάδα η καθεμία) μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Ε. Κιουλάφας Επιχειρησιακός Ερευνητής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κ.Ε. Κιουλάφας Επιχειρησιακός Ερευνητής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΠΜΣ Οικονομική & Διοίκηση Τηλεπικοινωνιακών Δικτύων Κ.Ε. Κιουλάφας Επιχειρησιακός Ερευνητής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Αθήνα, 2007 Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μονιµοποίηση κ. Nόβα ηµήτριου, Καθηγητή Εφαρµογών του Τµήµατος, µε ειδικότητα στα Μαθηµατικά και εξειδίκευση στα Πληροφοριακά Συστήµατα Μάρκετινγ».

Μονιµοποίηση κ. Nόβα ηµήτριου, Καθηγητή Εφαρµογών του Τµήµατος, µε ειδικότητα στα Μαθηµατικά και εξειδίκευση στα Πληροφοριακά Συστήµατα Μάρκετινγ». Μονιµοποίηση κ. Nόβα ηµήτριου, Καθηγητή Εφαρµογών του Τµήµατος, µε ειδικότητα στα Μαθηµατικά και εξειδίκευση στα Πληροφοριακά Συστήµατα Μάρκετινγ». Ηµεροµηνία σύγκλησης Συνέλευσης Τµήµατος για συγκρότηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή computer aided design and manufacture (cad/cam)

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή computer aided design and manufacture (cad/cam) Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στα συστήματα σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή computer aided design and manufacture (cad/cam) 1.1 Ορισμός σχεδιομελέτης και παραγωγής με χρήση υπολογιστή CAD (Computer

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1)

Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Case 12: Προγραμματισμός Παραγωγής της «Tires CO» ΣΕΝΑΡΙΟ (1) Ένα πολυσταδιακό πρόβλημα που αφορά στον τριμηνιαίο προγραμματισμό για μία βιομηχανική επιχείρηση παραγωγής ελαστικών (οχημάτων) Γενικός προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική Περιγραφή του προτεινόμενου Προγράμματος Επικαιροποίησης Γνώσεων Αποφοίτων (ΠΕΓΑ) Περιεχόμενο Προγράμματος (μαθήματα, ώρες κλπ):

Αναλυτική Περιγραφή του προτεινόμενου Προγράμματος Επικαιροποίησης Γνώσεων Αποφοίτων (ΠΕΓΑ) Περιεχόμενο Προγράμματος (μαθήματα, ώρες κλπ): Αναλυτική Περιγραφή του προτεινόμενου Προγράμματος Επικαιροποίησης Γνώσεων Αποφοίτων (ΠΕΓΑ) Περιεχόμενο Προγράμματος (μαθήματα, ώρες κλπ): Το πρόγραμμα αποτελείται από 3 βασικές θεματικές ενότητες και

Διαβάστε περισσότερα

Created by : Market Research Team. Market Research Team

Created by : Market Research Team. Market Research Team Υπηρεσίες Έρευνας Αγοράς 2 0 0 9 Created by : Έρευνα Αγοράς Σήµερα που οι συνθήκες ανταγωνισµού στην αγορά γίνονται όλο και πιο απαιτητικές, οι επιχειρήσεις έχουν ολοένα και µεγαλύτερη ανάγκη για αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές αριστοποίησης

Τεχνικές αριστοποίησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 Τεχνικές αριστοποίησης Εισαγωγή Τα µοντέλα αριστοποίησης, ευρέως γνωστά ως µοντέλα µαθηµατικού προγραµµατισµού, είναι αναµφίβολα η δηµοφιλέστερη τεχνική λήψης αποφάσεων στο χώρο της Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη

ΘΕΜΑ. Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris. Εισηγητής: Φιλιώ Πλέστη. Επιβλέπων Καθηγητής: Μαρία Αντωνάκη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Προώθηση και συµπεριφορά καταναλωτή. Μελέτη περίπτωσης: Toyota Auris Εισηγητής: Φιλιώ

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινοι πόροι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ

Ανθρώπινοι πόροι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ-ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα παρουσιαστούν Η σπουδαιότητα των ανθρώπινων πόρων Οι λειτουργίες της διοίκησης ανθρώπινων πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Προσομοίωση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7

Προσομοίωση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Προσομοίωση 7.1 Συστήματα και πρότυπα συστημάτων 7.2 Η διαδικασία της προσομοίωσης 7.3 Ανάπτυξη προτύπων διακριτών γεγονότων 7.4 Τυχαίοι αριθμοί 7.5 Δείγματα από τυχαίες μεταβλητές 7.6 Προσομοίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ-13 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος: 2006-07 Τρίτη Γραπτή Εργασία στη Στατιστική Γενικές οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Προϊόντα... 4 Υπηρεσίες...

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα