Mία Τεχνολογικά Υποστηριζόμενη Διδακτική Προσέγγιση για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Mία Τεχνολογικά Υποστηριζόμενη Διδακτική Προσέγγιση για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Διδακτορική Διατριβή Mία Τεχνολογικά Υποστηριζόμενη Διδακτική Προσέγγιση για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Κ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΚΗ Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή Επιβλέπων καθηγητής Συμεών Ρετάλης, Επίκουρος Καθηγητής Παν. Πειραιώς Μέλη Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής Νικήτας-Μαρίνος Σγούρος, Καθηγητής Παν. Πειραιώς Δημήτριος Σάμψων, Επίκουρος Καθηγητής Παν. Πειραιώς Πειραιάς, Ιούνιος 2008

2

3 Περίληψη Το ερευνητικό πρόβλημα το οποίο πραγματεύεται η παρούσα διδακτορική διατριβή, είναι η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης διδακτικής προσέγγισης για τη σχεδίαση και ανάπτυξη εφαρμογών Αντικειμενοστρεφούς φιλοσοφίας Προγραμματισμού, με στόχο να βοηθήσει ουσιαστικά: (α) στην ανάπτυξη Αντικειμενοστρεφούς σκέψης επίλυσης προβλημάτων (development of object oriented (OO) problem solving skills), (β) στην εμπέδωση βασικών εννοιών-αρχών του παραδείγματος αυτού, (γ) στην ανάπτυξη ικανότητας σχεδίασης, υλοποίησης, ελέγχου, αποσφαλμάτωσης απλών προγραμμάτων σε Java με τη χρήση Computer Aided Software Engineering (CASE) εργαλείων και προγραμματιστικών περιβαλλόντων και (δ) στην αντιμετώπιση καταγεγραμμένων μαθησιακών προβλημάτων. Η διδακτική προσέγγιση που προτείνεται στη διατριβή (α) αξιοποιεί στη φιλοσοφία της προηγούμενα ερευνητικά ευρήματα, (β) περιλαμβάνει υποστηρικτικό μαθησιακό υλικό με ποικιλία στη μορφή του το οποίο δίνει έμφαση στην αντιμετώπιση μαθησιακών προβλημάτων, (γ) ενσωματώνει συστάσεις διδασκαλίας (teaching recommendations) και καλές διδακτικές-παιδαγωγικές πρακτικές που έχουν διατυπωθεί με τη μορφή οδηγιών (guidelines) ή σχεδιαστικών προτύπων (design patterns) σε προηγούμενες ερευνητικές μελέτες προκειμένου να αντιμετωπιστούν ήδη καταγεγραμμένα μαθησιακά προβλήματα και (δ) αξιοποιεί στοχευμένα, εκπαιδευτικά εργαλεία και προγραμματιστικά περιβάλλοντα. Τα θέματα που η προσέγγιση περιλαμβάνει συνάδουν με τις οδηγίες του Οδηγού Σπουδών για θέματα Πληροφορικής των IEEE/ACM (Computing Curricula 2001) και η εφαρμογή της στη διδακτική πράξη κάνει χρήση των τεχνολογιών του Παγκόσμιου Ιστού και της συνδυασμένης μαθησιακής στρατηγικής (blended learning strategy). Επιπλέον διέπεται από συγκεκριμένη παιδαγωγική αρχή που είναι η εκμάθηση του γνωστικού αντικειμένου κοντά σε ειδικούς (apprenticeship) με πειραματισμό και με έμφαση στη μοντελοποίηση (modeling approach) και προτείνει ένα σύνολο μαθησιακών δραστηριοτήτων για τους εμπλεκόμενους στη μαθησιακή διαδικασία, που λαμβάνουν χώρα με συγκεκριμένη σειρά και τρόπο για την επίτευξη του στόχου της. Οι μαθησιακές αυτές δραστηριότητες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως οδηγός υλοποίησης της προτεινόμενης προσέγγισης σε πραγματικές εκπαιδευτικές συνθήκες. i

4 Η προτεινόμενη διδακτική προσέγγιση εφαρμόστηκε επί δύο ακαδημαϊκά έτη σε τρεις μελέτες περίπτωσης και σε αυθεντικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση, τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Για τις εφαρμογές αυτές πραγματοποιήθηκαν συστηματικές αξιολογήσεις, με τις οποίες διερευνήθηκε η μαθησιακή αποτελεσματικότητα της προσέγγισης και από τα συμπεράσματα που προέκυπταν σε κάθε εφαρμογή επέρχονταν βελτιώσεις με αποτέλεσμα η διδακτική προσέγγιση να αναπτυχθεί εξελικτικά και να πάρει την τελική μορφή της. Σημαντικά πρωτότυπα στοιχεία της διατριβής αποτελούν: Η αξιοποίηση προηγούμενων ερευνητικών ευρημάτων και η ενσωμάτωση παρεμβάσεων τόσο στη δημιουργία πρωτόλειου μαθησιακού υλικού όσο και στη σχεδίαση-εφαρμογή της διδακτικής προσέγγισης στην κατεύθυνση να θεραπευτούν μαθησιακές δυσκολίες-παρανοήσεις που έχουν διαπιστωθεί. Η κάλυψη από το διδακτικό περιεχόμενο της προσέγγισης της θεματικής ανάπτυξης που προτείνεται από τις IEEE και ACM στο Computing Curricula Το πλήθος των εφαρμογών της προσέγγισης, η διάρκειά τους και το πλήθος των συμμετεχόντων σε αυτές. Η διαφορετικότητα μεταξύ των εφαρμογών της προσέγγισης όσον αφορά στα περιβάλλοντα και στις συνθήκες εφαρμογής. Η συστηματική μελέτη αξιολόγησης της κάθε εφαρμογής σε χρονοσειρές (επαναλαμβανόμενες στην κάθε εφαρμογή) και η βελτίωση της μεθόδου κατόπιν των επανειλημμένων αυτών εφαρμογών και αξιολογήσεων, για να πάρει την τελική προτεινόμενη μορφή της. Επίσης οι εφαρμογές της προσέγγισης, απέφεραν εμπειρικά δεδομένα για τη διδασκαλία του Αντικειμενοστρεφούς παραδείγματος Προγραμματισμού, κάτι για το οποίο υπάρχει μικρή σχετικά καταγεγραμμένη εμπειρία συγκρινόμενη με την αντίστοιχη για το διαδικασιακό (procedural) Προγραμματισμό και κατά συνέπεια προήγαγαν το πεδίο έρευνας αυτού του τομέα και ανέδειξαν προβλήματα και δυσκολίες-παρανοήσεις των σπουδαστών για το γνωστικό αυτό αντικείμενο που δεν είχαν καταγραφεί. ii

5 Abstract This thesis deals with the research problem of creating a complete teaching approach for designing and developing object oriented (OO) programming philosophy applications, with the aim to help essentially: (a) the development of OO problem solving skills by the learners, (b) the consolidation of main concepts-principles for this programming paradigm, (c) the development of skills for design, implementing (coding), checking, debugging of simple Java programs using Computer Aided Software Engineering tools and programming environments and (d) the treatment of recorded learning problems. The teaching approach, which this thesis proposes, (a) exploits in its philosophy previous research findings in the area, (b) includes supporting teaching material with a variety of resources, which emphasises on the treatment of learning problems, (c) incorporates teaching recommendations and selected instructional practices recorded either in the form of guidelines or design patterns in previous research studies and (d) utilises educational tools and programming environments in the context of specific targets. The subjects included in that approach are in accordance with topics recommended by the IEEE/ACM Computing Curricula 2001, and the approach s implementation in educational settings uses WEB technologies and the blended learning strategy. Moreover, the approach adopts the pedagogical principle of learning by experts (apprenticeship) with experimentation while emphasising on modelling, and also proposes a set of learning activities that take place with specific order and method, in order to reach the respective targets. It is possible to use these learning activities, as a guide for implementing the approach in actual educational settings. The proposed teaching approach was tested during two academic years, in three case studies and in authentic educational environments in Higher education for undergraduate and postgraduate students. During these studies, and with the aim to investigate the learning effectiveness of the approach, systematic evaluations have been conducted. The result of each evaluation study was used as source of improvement, so that the teaching approach was developed evolutionally until its final form. Essential novel components of this thesis are: iii

6 The exploitation of previous research findings and the incorporation of mediations towards the direction of treatment of recorded learning difficultiesmisconceptions, both in learning material and in the design-application of the approach. The coverage of sections recommended by the IEEE/ACM Computing Curricula 2001, throughout the teaching content. The number of case studies that were implemented, their duration and the number of participated students. The diversity among the case studies, concerning environments and each application s conditions. The systematic evaluation study performed in each application and method s improvement upon completion of the repeated applications and evaluations, until its final form. Additionally, the application of the approach in educational settings, has added significant empirical data about teaching OO, a subject with less recorded experience compared to the experience accumulated about procedural programming and thus, these applications advanced this subject s research area and revealed learning problems and students difficulties-misconceptions for the subject, unrecorded till now. iv

7 Ευχαριστίες Σε αυτή την ενότητα, καλούμαι να αποτυπώσω όχι μόνον αυτό που ο τίτλος της δηλώνει, αλλά συναισθήματα και σκέψεις στη διαδρομή μιας πορείας τεσσάρων περίπου χρόνων που περιελάμβανε πολλά γεγονότα και πολλή προσπάθεια. Να αποδώσω με λέξεις τις σχέσεις με ανθρώπους που με στήριζαν άοκνα και με άλλους με τους οποίους συνεργάστηκα λιγότερο στενά. Με λίγα λόγια νιώθω την ανάγκη να φανεί με αυτό το κείμενο, όλο το ταξίδι μου από την αρχή μέχρι το τέλος. Ελπίζω στο τέλος της πορείας αυτής, να μην παραλείψω σημαντικά και κυρίως σημαντικούς, που δε θα ήθελα να μην έχουν αναφερθεί. Ευχαριστώ θερμά τη μητέρα μου, που η ύπαρξη της με στηρίζει και με ενισχύει πάντα. Στη συνέχεια, πάνω από όλους εκφράζω τις θερμές μου από καρδιάς ευχαριστίες προς τον επιβλέποντα καθηγητή μου κ. Συμεών Ρετάλη που ήταν πάντα δίπλα μου και υπήρξε συνεχώς σύμβουλος, καθοδηγητής, αρωγός και υποστηρικτής μου καθ όλη τη διάρκεια αυτών των ετών. Η υποστήριξή του και η καθοδήγησή του ήταν πολύτιμες για μένα και χωρίς αυτές δε θα προέκυπτε το τελικό αποτέλεσμα που παρουσιάζεται εδώ. Τον ευχαριστώ για τη θερμή συμπαράσταση του και την ενθάρρυνση που μου προσέφερε τις στιγμές ακριβώς που χρειαζόταν, με τον τρόπο που χρειαζόταν. Μετά από κάθε συνάντηση μαζί του (και ήταν συχνές και μεγάλης συνήθως διάρκειας) πάντα είχε ανοίξει κάποιος δρόμος, κάποια προοπτική να ξεπεραστούν εμπόδια και να δοθούν λύσεις σε προβλήματα. Τη συνεργασία μας και τη διαρκή βοήθεια που μου προσέφερε θα τη θυμάμαι πάντα. Ευχαριστώ επίσης πολύ τα μέλη της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής καθηγητές κκ. Νικήτα-Μαρίνο Σγούρο και Δημήτριο Σάμψων για τη βοήθεια και τη συμπαράστασή τους κατά τη διάρκεια εκπόνησης της διατριβής. Ακόμα ευχαριστώ θερμά τον καθηγητή κ. Γιάννη Ψαρομήλιγκο για την πολύ σημαντική του βοήθεια, υποστήριξη και συμπαράσταση σε κάθε επίπεδο για ό,τι απαιτούσε η διεξαγωγή μιας εφαρμογής στην πράξη της διδακτικής προσέγγισης που προτείνει η διατριβή. Επίσης ευχαριστώ τον κ. Διονύση Αδαμόπουλο, διδάσκοντα του Τμήματος Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων, για τη συνεργασία μας και τη βοήθειά του στη διεξαγωγή μιας άλλης εφαρμογής της προσέγγισης. v

8 Η συνδρομή των συνυποψήφιων συναδέλφων διδακτόρων, από τη συναναστροφή μαζί τους και την ανταλλαγή απόψεων πάνω στη δουλειά που ο καθένας μας εκπονούσε είναι επίσης πολύ σημαντική. Οι συχνές συναντήσεις που ο επιβλέπων όλων μας καθηγητής κ. Συμεών Ρετάλης είχε την πολύ καλή ιδέα να έχουμε, αποτελούσαν πηγή πολύτιμης ανατροφοδότησης για μένα. Θέλω στο σημείο αυτό να αναφερθώ ιδιαίτερα στην ουσιαστική βοήθεια που μου προσέφεραν για τη διατριβή μου, δύο πολύ αγαπητοί συνάδελφοι, ο Πέτρος Λάλος και ο Φώτης Λαζαρίνης. Ευχαριστώ θερμά την εξαδέλφη μου Εβίτα, για όλες τις μακράς διάρκειας από τηλεφώνου συζητήσεις μας σχετικά με τη διατριβή και τη βοήθεια που αυτές μου προσέφεραν. Στην πορεία εκπόνησης της διδακτορικής διατριβής είχα την τύχη να έχω δίπλα μου σημαντικούς φίλους που με βοήθησαν, στάθηκαν κοντά μου και με επηρέασαν καθ οιονδήποτε τρόπο. Η υποστήριξή τους όλες τις στιγμές είναι ανεκτίμητη. Παρακολουθούσαν με πραγματική έγνοια, ήξεραν την πορεία μου, τις ευχάριστες στιγμές της και τις δυσκολίες της και μου συμπαραστέκονταν με σημαντικό και καθοριστικό για μένα τρόπο. Η αναφορά των ονομάτων τους σε αυτό το σημείο θα κούραζε και δε θα αναδείκνυε τη σημασία του καθενός χωριστά, που για μένα υπάρχει και θα παραμείνει για πάντα. Όλοι τους ξέρουν και καταλαβαίνουν ότι περιέχονται σε αυτές τις πολύ λίγες λέξεις... Θερμότατες είναι οι ευχαριστίες μου προς όλους τους φοιτητές χάρη στους οποίους δοκιμάστηκε και αξιολογήθηκε η προτεινόμενη στη διατριβή διδακτική προσέγγιση. Η κριτική τους και τα σχόλιά τους, ήταν πολύτιμα για τη βελτίωση του αποτελέσματος της ερευνητικής μου προσπάθειας. Τέλος, δεν πρέπει να ξεχάσω να εκφράσω τις ευχαριστίες μου για την εκπαιδευτική άδεια που η υπηρεσία μου μου χορήγησε, πράγμα που μου έδωσε τη δυνατότητα να αφοσιωθώ στην εκπόνηση της διατριβής μου και να έχω ουσιαστικά αποτελέσματα και πρόοδο στη δουλειά μου. Τελειώνοντας αυτές τις λίγες σελίδες των ευχαριστιών, δεν θα ήθελα να έχω παραλείψει να αναφερθώ σε όποιον κατά τη διάρκεια της πορείας μου, συνέδραμε με οποιοδήποτε τρόπο στην προσπάθειά μου. Δεν ξέρω αν τα κατάφερα, γι αυτό ζητώ ταπεινά συγγνώμη από όσους άθελά μου δε μνημονεύθηκαν με κανέναν τρόπο και υπόσχομαι ότι πάντα θα υπάρχουν στιγμές που θα τους θυμάμαι, παρότι δε συνέβη τη στιγμή που γράφω αυτές τις γραμμές. Είναι άχαρο και τελικά ανέφικτο να προσπαθείς vi

9 να χωρέσεις σε λέξεις που γράφεις, όσα έχουν καταγραφεί στην καρδιά σου και στην ψυχή σου. Τους ευχαριστώ θερμά όλους. vii

10 viii

11 Αντί Προλόγου Η διδακτορική μου διατριβή, από τον τίτλο της ξεκάθαρα δηλώνει τη σχέση της με την εκπαίδευση, τη διδασκαλία και τη μαθησιακή διαδικασία γενικότερα. Από την εμπειρία που έχω αποκομίσει από τη θέση μου ως δασκάλας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση και την όλη σχέση μου με την εκπαιδευτική διαδικασία, θέλησα σε αυτό το σημείο να αποτυπώσω κάποιες σκέψεις μου. Καταρχήν θεωρώ το αποτέλεσμα της έρευνας μου, ένα λιθαράκι σε αυτό που λέγεται διδασκαλία, μεταφορά γνώσης και πρόσκτηση γνώσης, με τη χαρά και την απόλαυση που αυτό συνεπάγεται για το διδάσκοντα και για τους διδασκόμενους, όταν επιτύχουν να έχουν εκείνη την απογείωση που σημαίνει η σχέση τους. Πέρα από τα εργαλεία, το υλικό, τις υποδομές, ό,τι ο όρος Τεχνολογία σημαίνει, το σημαντικότερο που πάντα θα παραμένει στη διδασκαλία αποτελεί αυτή η σχέση και η αμοιβαία ικανοποίηση, όταν τα δύο μέρη (δάσκαλος και μαθητής) συναντηθούν αληθινά. Ως δάσκαλοι ας μην ξεχνάμε ότι έχουμε να μάθουμε πολλά από τους μαθητές μας, αν σκύψουμε να τους ακούσουμε με προσοχή, με ανοιχτά αυτιά και γλυκιά διάθεση, σε συνθήκες που θα νιώθουν και οι ίδιοι άνετα και όχι ως απειλούμενοι υποψήφιοι εξεταζόμενοι. Δανείζομαι εδώ, αυτό που από έρευνα συναδέλφου μου στα Τεχνολογικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια (Τ.Ε.Ε.) στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής έχω διαβάσει και μοιραστεί μαζί της. Ένας ερωτώμενος στο πλαίσιο της έρευνάς της μαθητής Τ.Ε.Ε. είπε: Καθηγητές, ακούτε ακόμα και τους πιο αδιάφορους μαθητές...θα μάθετε πολλά!. Το τοπίο στην εκπαίδευση, έχει σίγουρα αλλάξει με την είσοδο της Τεχνολογίας και την αξιοποίησή της σε αυτό τον τομέα. Η τάξη, το μάθημα, οι σημειώσεις και το βιβλίο έχουν διαφοροποιηθεί σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Η μορφή όλων αυτών και άλλων που δεν υποπτευόμαστε θα αλλάξουν σίγουρα ξανά και ξανά στο μέλλον, αν δεν εκλείψουν και δεν αντικατασταθούν εντελώς με κάτι που δεν μπορούμε ίσως να φανταστούμε αυτή τη στιγμή. Παρ όλα αυτά, θα ήθελα να επισημάνω εδώ πως ως εκπαιδευτικός γνωρίζω καλά πόσο απέχει η εκπαιδευτική πραγματικότητα από όσα τεκταίνονται στο χώρο της έρευνας. Αυτή συχνά απέχει μακράν των δυνατοτήτων που η ένταξη της Τεχνολογίας στην εκπαίδευση προσφέρει. ix

12 Και αυτό είναι ένα σοβαρό θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει όσους σχεδιάζουν, αποφασίζουν και καθορίζουν την πραγματικότητα αυτή. Όλοι όσοι έχουμε άμεση σχέση και εμπλοκή με την εκπαίδευση, ξέρουμε καλά πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος της συμβατικής (παραδοσιακής) από-καθέδρας διδασκαλίας και η προσωπική επαφή δάσκαλου-μαθητή, που περιλαμβάνει όχι μόνο μετάδοση γνώσεων αλλά παιδεία ψυχική και νοητική καθώς και μετάδοση αξιών και τρόπων συμπεριφοράς. Όσο ακόμα υφίσταται η τάξη, το αμφιθέατρο και η απ ευθείας επικοινωνία διδασκόντων και διδασκομένων, όσοι εμπλεκόμαστε σε αυτές τις διαδικασίες επικοινωνίας ας έχουμε υπόψη τη σημασία της δημιουργίας ζεστού και ενθαρρυντικού κλίματος που θα παροτρύνει και θα παρακινεί όσους εκπαιδεύονται και ιδιαίτερα τους έχοντες χαμηλό ενδιαφέρον και ακόμη περισσότερο τους όχι και τόσο καλούς, όπως λέγονται, μαθητές-φοιτητές. Και ακόμα ας μας απασχολήσει, ποια είναι αυτά τα στοιχεία που επιβάλλουν το διαχωρισμό μεταξύ καλών και κακών μαθητών-φοιτητών μέχρι να συναντηθούμε μαζί τους στην εκπαιδευτική διαδικασία. Σε αυτό το σημείο, ευχαριστώ όλους συνολικά τους μαθητές τους οποίους έχω συναντήσει, για όσα με έκαναν να σκεφτώ και να μάθω. Ακόμα, ευχαριστώ θερμά όλους όσοι μπήκαν στον κόπο να διαβάσουν αυτές μου τις σκέψεις... Ρούλα Γεωργαντάκη x

13 Περιεχόμενα Περίληψη...i Abstract... iii Ευχαριστίες...v Αντί Προλόγου...ix Περιεχόμενα...xi Κατάλογος Πινάκων...xv Κατάλογος Σχημάτων...xix Συντομογραφίες... xxiii ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Το γνωστικό αντικείμενο του Αντικειμενοστρεφούς Προγραμματισμού Προσεγγίσεις στη διδασκαλία του ΑΠ και σημεία που επιδέχονται επέμβαση Αντικείμενο της διατριβής Οργάνωση της διατριβής...12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Η Διδασκαλία του Αντικειμενοστρεφούς Προγραμματισμού Εισαγωγή Δυσκολίες και παρανοήσεις των εκπαιδευομένων Μακροχρόνιες ερευνητικές μελέτες για τη διδασκαλία του Αντικειμενοστρεφούς Προγραμματισμού Διδακτικές προσεγγίσεις Κύριες διδακτικές προσεγγίσεις Διδασκαλία ΑΠ με τη χρήση της γλώσσας προγραμματισμού Java και ενός επαγγελματικού ολοκληρωμένου περιβάλλοντος ανάπτυξης (IDE) Κλασική διδακτική προσέγγιση Η imperatives first ή procedurals first προσέγγιση Η objects first προσέγγιση Στρατηγικές της objects first προσέγγισης Η concepts first στρατηγική Η design driven στρατηγική Η model first στρατηγική Εκπαιδευτικά εργαλεία και προγραμματιστικά περιβάλλοντα για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό...51 xi

14 Προγραμματιστικοί μικρόκοσμοι Εκπαιδευτικά προγραμματιστικά περιβάλλοντα Εργαλεία αναβάθμισης των δυνατοτήτων προγραμματιστικών περιβαλλόντων Εργαλεία λογισμικού για την υποστήριξη της objects first προσέγγισης Περιβάλλοντα παιχνιδιών Εκπαιδευτικές γλώσσες προγραμματισμού Διδακτικοί πόροι για την υποστήριξη της χρήσης της γλώσσας Java σε εισαγωγικά μαθήματα Συστάσεις διδασκαλίας Σύνοψη...88 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η Προτεινόμενη Διδακτική Προσέγγιση για τον ΑΠ Εισαγωγή Μαθησιακές δυσκολίες στον ΑΠ (ή προβλήματα προς λύση) Το διδακτικό περιεχόμενο (ή διδακτέα ύλη) Η εκπαιδευτική φιλοσοφία της προτεινόμενης διδακτικής προσέγγισης Ροή δραστηριοτήτων Μαθησιακό περιβάλλον με αξιοποίηση των Διαδικτυακών τεχνολογιών Μαθησιακό υλικό Πόροι μαθησιακού υλικού Σχεδιασμός μαθησιακού υλικού και μαθησιακές δυσκολίες Μαθησιακά εργαλεία Ρόλος εμπλεκομένων στη μαθησιακή διαδικασία Σύνοψη ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Εφαρμογή και Αξιολόγηση της Προτεινόμενης Διδακτικής Προσέγγισης Μελέτες Περίπτωσης (Case Studies) Εισαγωγή Η εξελικτική ανάπτυξη της προσέγγισης μέσω επανειλημμένων εφαρμογών και αξιολογήσεων Εννοιολογικό πλαίσιο αξιολόγησης Μελέτη περίπτωσης 1 (case study-1) Χώρος εφαρμογής Συμμετέχοντες xii

15 Υλοποίηση της εφαρμογής Αξιολόγηση της εφαρμογής Επεξεργασία ερωτηματολογίων Επεξεργασία εργασιών Συμπεράσματα Βελτιώσεις Μελέτη περίπτωσης 2 (case study-2) Χώρος εφαρμογής Συμμετέχοντες Υλοποίηση της εφαρμογής Αξιολόγηση της εφαρμογής Επεξεργασία ερωτηματολογίων Επεξεργασία εργασιών Επεξεργασία αποτελεσμάτων εξετάσεων Στατιστική επεξεργασία ερωτηματολογίων για τη μέτρηση της μαθησιακής αποτελεσματικότητας της προτεινόμενης διδακτικής προσέγγισης και τον προσδιορισμό των παραγόντων που συμβάλλουν σε αυτήν Συμπεράσματα Βελτιώσεις Μελέτη περίπτωσης 3 (case study-3) Χώρος εφαρμογής Συμμετέχοντες Υλοποίηση της εφαρμογής Αξιολόγηση της εφαρμογής Επεξεργασία ερωτηματολογίων Επεξεργασία εργασιών Ανάπτυξη τελικού project για το μάθημα Web Development Συμπεράσματα Σύνοψη ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Συμπεράσματα Επισκόπηση της ερευνητικής πορείας Αποτελέσματα της ερευνητικής πορείας και καινοτομικά στοιχεία Όροι και συνθήκες εφαρμογής της διδακτικής προσέγγισης όπως προκύπτουν από τις μελέτες περίπτωσης Μελλοντικές ερευνητικές κατευθύνσεις Επιλογικά σχόλια xiii

16 Βιβλιογραφικές αναφορές ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Θεματική Ανάπτυξη του Διδακτικού Περιεχομένου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B Ερωτηματολόγιο προ-αξιολόγησης μελέτης περίπτωσης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ Ερωτηματολόγιο μετά-αξιολόγησης μελέτης περίπτωσης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Ερωτηματολόγιο προ-αξιολόγησης μελέτης περίπτωσης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε Ερωτηματολόγιο μετά-αξιολόγησης μελέτης περίπτωσης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤ Ερωτηματολόγιο προ-αξιολόγησης μελέτης περίπτωσης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ζ Ερωτηματολόγιο μετά-αξιολόγησης μελέτης περίπτωσης xiv

17 Κατάλογος Πινάκων Πίνακας 2.1. Συγκριτική παρουσίαση Προγραμματιστικών Μικρόκοσμων- Εκπαιδευτικών Προγραμματιστικών περιβαλλόντων για τη διδασκαλία του ΑΠ...78 Πίνακας 2.2. Συγκριτική παρουσίαση άλλων εργαλείων και γλωσσών Προγραμματισμού για τη διδασκαλία του ΑΠ...80 Πίνακας 3.1. Ενδεικτικοί ρόλοι του ανθρώπινου δυναμικού Πίνακας 4.1. Κίνητρα παρακολούθησης (case study-1) Πίνακας 4.2. Αυτοεκτίμηση των φοιτητών για το επίπεδό τους στο γνωστικό αντικείμενο του ΑΠ (case study-1) Πίνακας 4.3. Προτιμήσεις και στάσεις των φοιτητών σχετικά με το αντικείμενο του ΑΠ (case study-1) Πίνακας 4.4. Συμβολή παραγόντων της διδακτικής προσέγγισης στη βελτίωση γνώσεων και δεξιοτήτων (case study-1) Πίνακας 4.5. Αξιολόγηση των μαθησιακών πόρων του υλικού μεμονωμένα (case study-1) Πίνακας 4.6. Αξιολόγηση του μαθησιακού υλικού στο σύνολό του και της διδακτικής προσέγγισης (case study-1) Πίνακας 4.7. Αξιολόγηση της ευχρηστίας του εκπαιδευτικού προγραμματιστικού περιβάλλοντος BlueJ (case study-1) Πίνακας 4.8. Αξιολόγηση της ευχρηστίας του προγραμματιστικού μικρόκοσμου Jeroo (case study-1) Πίνακας 4.9. Αυτοεκτίμηση των φοιτητών για το επίπεδό τους στο γνωστικό αντικείμενο του ΑΠ (case study-2) Πίνακας Προτιμήσεις και στάσεις των φοιτητών σχετικά με το αντικείμενο του ΑΠ (case study-2) Πίνακας Συμβολή παραγόντων της διδακτικής προσέγγισης στη βελτίωση γνώσεων και δεξιοτήτων (case study-2) xv

18 Πίνακας Αξιολόγηση των μαθησιακών πόρων του υλικού μεμονωμένα (case study-2) Πίνακας Αξιολόγηση του μαθησιακού υλικού στο σύνολό του και της διδακτικής προσέγγισης (case study-2) Πίνακας Αξιολόγηση της ευχρηστίας του εκπαιδευτικού προγραμματιστικού περιβάλλοντος BlueJ (case study-2) Πίνακας Αξιολόγηση της δυσκολίας αντικειμενοστρεφών εννοιών αρχών (case study-2) Πίνακας Reliability Analysis Scale (Alpha) (a) (case study 2) Πίνακας Reliability Analysis Scale (Alpha) (b) (case study 2) Πίνακας Έλεγχος πολυσυγγραμμικότητας a (case study 2) Πίνακας Έλεγχος πολυσυγγραμμικότητας b (case study 2) Πίνακας Regression Analysis SPSS output (case study 2) Πίνακας Regression Analysis Model Summary (case study 2, φοιτητές με εμπειρία στον Προγραμματισμό) Πίνακας Κίνητρα παρακολούθησης (case study-3) Πίνακας Αυτοεκτίμηση των φοιτητών για το επίπεδό τους στο γνωστικό αντικείμενο του ΑΠ (case study-3) Πίνακας Προτιμήσεις και στάσεις των φοιτητών σχετικά με το αντικείμενο του ΑΠ (case study-3) Πίνακας Συμβολή παραγόντων της διδακτικής προσέγγισης στη βελτίωση γνώσεων και δεξιοτήτων (case study-3) Πίνακας Αξιολόγηση των μαθησιακών πόρων του υλικού μεμονωμένα (case study-3) Πίνακας Αξιολόγηση του μαθησιακού υλικού στο σύνολό του και της διδακτικής προσέγγισης (case study-3) Πίνακας Αξιολόγηση της ευχρηστίας του εκπαιδευτικού προγραμματιστικού περιβάλλοντος BlueJ (case study-3) xvi

19 Πίνακας Αξιολόγηση της δυσκολίας αντικειμενοστρεφών εννοιών αρχών (case study-3) xvii

20 xviii

21 Κατάλογος Σχημάτων Σχήμα 2.1. Περιβάλλον KarelJ.Robot...53 Σχήμα 2.2. JKarelRobot World...54 Σχήμα 2.3. JKarelRobot Flow Chart...54 Σχήμα 2.4. Η διαπροσωπεία χρήστη του περιβάλλοντος Jeroo...55 Σχήμα 2.5. Παράδειγμα προγράμματος στο περιβάλλον Jeroo...55 Σχήμα 2.6. Η διαπροσωπεία χρήστη του περιβάλλοντος Alice...56 Σχήμα 2.7. Περιβάλλον προγραμματισμού objectkarel...57 Σχήμα 2.8. Οπτικοποίηση εφαρμογής στο περιβάλλον BlueJ...58 Σχήμα 2.9. Object Workbench και μέθοδοι αντικειμένου (BlueJ)...59 Σχήμα Αποτέλεσμα κλήσης μεθόδου (BlueJ)...59 Σχήμα Παρουσίαση interface κλάσης (BlueJ)...59 Σχήμα Implementation κλάσης - Επισήμανση λάθους κώδικα (BlueJ)...60 Σχήμα Περιβάλλον DrJava...61 Σχήμα Περιβάλλον DrScheme ProfessorJ...62 Σχήμα Περιβάλλον GiniPad...64 Σχήμα Ginipad - Source browser...65 Σχήμα jgrasp UML...66 Σχήμα jgrasp - Workbench...66 Σχήμα Version 3 του D-ChK εργαλείου...67 Σχήμα Class structure και οπτικοποίηση κατάστασης-συμπεριφοράς αντικειμένων (greenfoot)...68 Σχήμα Δημιουργία αντικειμένου (greenfoot)...69 Σχήμα Μέθοδοι αντικειμένου (greenfoot)...69 Σχήμα Περιβάλλον Robocode...73 xix

22 Σχήμα 3.1. Παρουσίαση των συστατικών της προτεινόμενης διδακτικής προσέγγισης...92 Σχήμα 3.2. Ροή δραστηριοτήτων του μαθησιακού σεναρίου Σχήμα 3.3. Φάση παρατήρησης Σχήμα 3.4. Μοντέλο κλάσεων με ιδιότητες, λειτουργίες και σχέσεις (ArgoUML)..106 Σχήμα 3.5. Σκελετικός κώδικας Java (ArgoUML) Σχήμα 3.6. Λειτουργίες μεθόδων (BlueJ) Σχήμα 3.7. Φάση II - Επίλυση προβλημάτων με λεπτομερείς συμβουλευτικές - κατευθυντήριες οδηγίες Σχήμα 3.8. Δικτυακός τόπος εφαρμογής της προτεινόμενης προσέγγισης στο Moodle LMS Σχήμα 3.9. Ασύγχρονο forum συζητήσεων Σχήμα Υποβολή ερώτησης από εκπαιδευόμενο, στο forum συζητήσεων Σχήμα Απάντηση εκπαιδευόμενου σε θέμα συζήτησης, που έχει τεθεί στο forum συζητήσεων Σχήμα Δικτυακός τόπος στο περιβάλλον της ηλεκτρονικής πύλης μαθημάτων e- class του Τμήματος ΔΤΨΣ του Πανεπιστημίου Πειραιά Σχήμα Σφαιρική παρουσίαση του Διαδικτυακά υποστηριζόμενου μαθησιακού περιβάλλοντος Σχήμα Διαπροσωπεία-υλοποίηση κλάσης Σχήμα Υπερίσχυση μεθόδων Σχήμα Μορφές πολυμορφισμού Σχήμα Overriding versus Overloading Σχήμα Στατική μεταβλητή κλάσης Σχήμα Dynamic binding Σχήμα Reference types Σχήμα Αντιδιαστολή overloaded-overridden μεθόδων xx

23 Σχήμα Δημιουργία αντικειμένων Σχήμα Δραστηριότητα στο BlueJ Σχήμα Δραστηριότητα στο ArgoUML Σχήμα Ερώτηση για τη διάκριση κλάσης-αντικειμένου Σχήμα Δημιουργία αντικειμένων Σχήμα Υλοποίηση composed κλάσης Σχήμα Ερώτηση για τη διάκριση σχέσεων Σχήμα Περιπτώσεις δοκιμής (test cases) της μελέτης περίπτωσης Σχήμα Δυναμική οπτικοποίηση κατάστασης μνήμης Σχήμα Δυναμική οπτικοποίηση κατάστασης μνήμης και ροή προγράμματος.127 Σχήμα Reference types composed κλάσεις Σχήμα Κατανομή μνήμης primitive types Σχήμα Ένα στιγμιότυπο των διαγραμμάτων κλάσεων του αυθεντικού παραδείγματος της λαϊκής αγοράς (ArgoUML) Σχήμα Ο παραγόμενος σκελετικός κώδικας (ArgoUML) Σχήμα Μεταφορά του αυθεντικού παραδείγματος στο BlueJ Σχήμα Στιγμιότυπο από το περιβάλλον SUN One Studio, μετά την εκτέλεση του προγράμματος με main μέθοδο που υλοποιεί το αυθεντικό παράδειγμα Σχήμα 4.1. Βαθμολογία των εργασιών του e-learning μαθήματος (case study-2) Σχήμα 4.2. Βαθμολογία στις τελικές εξετάσεις, των φοιτητών που παρακολούθησαν το e-learning μάθημα (case study-2) Σχήμα 4.3. Βαθμολογία στις τελικές εξετάσεις, των φοιτητών που δεν παρακολούθησαν το e-learning μάθημα (case study-2) Σχήμα 4.4. Έλεγχος κανονικότητας (case study 2) Σχήμα 4.5. Έλεγχος ομοσκεδαστικότητας (case study 2) Σχήμα 4.6. Έλεγχος γραμμικότητας (case study 2) Σχήμα 4.7. Βαθμολογία των εργασιών του e-learning μαθήματος (case study-3) xxi

24 xxii

25 Συντομογραφίες ACM CASE COOL project CS ICTs IDE IEEE IF LMS OF OO OOP PF UML Λατινικές Association of Computing Machinery Computer Aided Software Engineering Ερευνητικό έργο Comprehensive Object Oriented Learning Computer Science Information and Communication Technologies Integrated Development Environment Institute of Electrical and Electronic Engineers Imperatives First Learning Management System Objects First Object Oriented Object Oriented Programming Programming First Unified Modeling Language Α.Ε.Ι. ΑΠ ΔΤΨΣ Η/Υ Ι.Ε.Κ. Μ.Ο. ΠΜΣ Ελληνικές Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αντικειμενοστρεφής Προγραμματισμός Διδακτικής της Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστημάτων Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ινστιτούτο Επαγγελματικής Κατάρτισης Μέσος όρος Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών xxiii

26 Τ.Ε.Ι. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα xxiv

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή 1.1. Το γνωστικό αντικείμενο του Αντικειμενοστρεφούς Προγραμματισμού Στην εκπαίδευση στον ευρύτερο χώρο της Επιστήμης των Υπολογιστών (Computer Science, CS), είναι εδραιωμένη η σημασία του ρόλου του Προγραμματισμού και της απόκτησης προγραμματιστικών δεξιοτήτων (programming skills) από τους εκπαιδευόμενους. Οι ενώσεις Computer Society of the Institute for Electrical and Electronic Engineers (IEEE-CS) και the Association for Computing Machinery (ACM) ανέλαβαν από κοινού την αποστολή να αναπτύξουν οδηγίες για το Πρόγραμμα Σπουδών προπτυχιακών προγραμμάτων αυτής της περιοχής Επιστημών. Αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας αποτελεί η τελική αναφορά (final report) του 2001 (CC2001, 2001) για τη διδακτέα ύλη στους Υπολογιστές (Computing Curricula). Σε αυτήν αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι Καθ όλη τη διάρκεια της ιστορίας του επιστημονικού αυτού τομέα, τα περισσότερα εισαγωγικά μαθήματα έχουν εστιάσει κατά κύριο λόγο στην ανάπτυξη προγραμματιστικών δεξιοτήτων και αυτό απορρέει από έναν αριθμό πρακτικών και ιστορικών παραγόντων (CC2001, 2001, p.22) και ότι Τα μέλη του CC2001 Task Force πιστεύουν ότι το programmingfirst μοντέλο είναι πιθανό να παραμείνει το επικρατέστερο για το προβλέψιμο μέλλον. (CC2001, 2001, p.24). Στον παραπάνω Οδηγό Σπουδών των IEEE/ACM παρέχονται τρεις διαφορετικοί τρόποι υλοποίησης του programming-first μοντέλου (CC2001, 2001, section 7.6), δηλαδή αυτού που υποστηρίζει τη μεγάλη σημασία του γνωστικού αντικειμένου του Προγραμματισμού για την εκπαίδευση στην Επιστήμη των Υπολογιστών. Αυτοί είναι: η imperative-first προσέγγιση που χρησιμοποιεί το παραδοσιακό διαδικασιακό (procedural) παράδειγμα Προγραμματισμού, η objects-first προσέγγιση που δίνει έμφαση στις αρχές του Αντικειμενοστρεφούς Προγραμματισμού και της Αντικειμενοστρεφούς σχεδίασης από την αρχή και η functional-first προσέγγιση που παρουσιάστηκε από το MIT τη δεκαετία του 80 και εισάγει αλγοριθμικές έννοιες με 1

28 τη χρήση μιας γλώσσας προγραμματισμού με απλή, μινιμαλιστική functional σύνταξη, όπως η Scheme. Στη δεκαετία του 1960, ο Kristen Nygaard (από τη θέση του Director of Research), μαζί με τον Ole-Johan Dahl ανέπτυξαν τις πρώτες αντικειμενοστρεφείς γλώσσες προγραμματισμού, SIMULA I και SIMULA 67, στο Νορβηγικό Κέντρο Υπολογιστών (Norwegian Computing Center, NCC). Αυτό διαφοροποίησε εντελώς τον τρόπο σκέψης των ανθρώπων για τον Προγραμματισμό σε παγκόσμια κλίμακα (Fjuk et al., Chapter1, p.2). Η Αντικειμενοστρεφής προσέγγιση Προγραμματισμού που διαμορφώθηκε μέσα από την έρευνα του Kristen Nygaard, αποτέλεσε έναν τρόπο προσέγγισης και χειρισμού της πολυπλοκότητας των υπολογιστικών συστημάτων τα οποία αποτελούν τα θεμέλια της σύγχρονης κοινωνίας της πληροφορίας. Με αυτή την επινόηση, ο Kristen Nygaard έκανε την προεργασία για το μοντέρνο τρόπο Προγραμματισμού Υπολογιστών, με μια γλώσσα προγραμματισμού σχεδιασμένη για να προσομοιώνει πολύπλοκα συστήματα πραγματικών συνθηκών (real-world systems). Πολύ αργότερα, το 2001, ιδρύθηκε το ερευνητικό εργαστήριο Simula (Simula Research Laboratory) με απόφαση του Νορβηγικού Κοινοβουλίου, το οποίο φέρει το όνομα της αντικειμενοστρεφούς γλώσσας που οι δύο ερευνητές δημιούργησαν. Την ίδια χρονιά τους απονεμήθηκε το μετάλλιο John von Neumann από την IEEE και την επομένη, το 2002, τους απονεμήθηκε το βραβείο A.M. Turing από την ACM για τις θεμελιώδεις για την εμφάνιση του Αντικειμενοστρεφούς παραδείγματος Προγραμματισμού ιδέες, με τη σχεδίαση των προγραμματιστικών γλωσσών Simula I and Simula 67. (Fjuk et al., Chapter1, p.6). Η ACM, στη νεκρολογία για τους δύο αποδέκτες του βραβείου (ACM, 2002), αναφέρει ότι το βραβείο A.M. Turing θεωρείται το Nobel των Υπολογιστών (Nobel prize of Computing). Επίσης, αναφέρεται στις εκτεταμένες συνέπειες που είχε η εφεύρεση του Αντικειμενοστρεφούς Προγραμματισμού (ΑΠ) (object-oriented programming, OOP), που σήμερα είναι το ευρύτερα χρησιμοποιούμενο προγραμματιστικό μοντέλο, ως εξής: Η δουλειά τους, οδήγησε σε μια θεμελιακή αλλαγή του τρόπου σχεδιασμού και προγραμματισμού των συστημάτων λογισμικού, με αποτέλεσμα επαναχρησιμοποιήσιμες, αξιόπιστες και επιδεκτικές αλλαγών εφαρμογές που έχουν εκσυγχρονίσει τη διαδικασία συγγραφής του κώδικα λογισμικού και έχουν διευκολύνει τον προγραμματισμό. (Fjuk et al., Chapter1, p.6-7). Στο πολύ αξιόλογο βιβλίο του Grady Booch που αφορά στην Αντικειμενοστρεφή (object-oriented, ΟΟ) σχεδίαση (Booch, 1991), παρουσιάζεται πολύ εύστοχα η 2

29 εγγενής πολυπλοκότητα των συστημάτων λογισμικού. Επίσης περιγράφονται οι συνέπειες αυτής της πολυπλοκότητας στην ανάπτυξη των συστημάτων, ο Αλγοριθμικός ή Διαδικασιακός τρόπος αποσύνθεσης ενός συστήματος (top-down structure ή procedure-oriented decomposition) προκειμένου να αντιμετωπιστεί η πολυπλοκότητά του και παρουσιάζεται και προτείνεται ένας εναλλακτικός τρόπος αποσύνθεσης, ο Αντικειμενοστρεφής (object-oriented decomposition) με τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του που τον διαφοροποιούν από το Διαδικασιακό (procedural) (Booch, 1991, chapter 1). Στα κεφάλαια 2 και 7 του παραπάνω βιβλίου, παρουσιάζονται εκτενώς τα μεγάλης σημασίας πλεονεκτήματα της Αντικειμενοστρεφούς σχεδίασης σε σχέση με την Αλγοριθμική ή Διαδικασιακή, όπως για παράδειγμα τα μικρότερου μεγέθους συστήματα που παράγει (μέσω της επαναχρησιμοποίησης κοινών μηχανισμών) καθώς και η μεγαλύτερη ελαστικότητα σε αλλαγές των παραγομένων με αυτό τον τρόπο συστημάτων, άρα και η καλύτερη δυνατότητα εξέλιξης τους. Έχει πλέον επικρατήσει η άποψη ότι η ανάπτυξη λογισμικού με Αντικειμενοστρεφή φιλοσοφία, είναι αποδοτικότερη από την παραδοσιακή διαδικασιακή φιλοσοφία και ότι επίσης η Αντικειμενοστρεφής τεχνολογία παρέχει πολύ καλύτερα θεμέλια για το σχεδιασμό λογισμικού. Η σύγχρονη επομένως τάση στις απαιτήσεις της ανάπτυξης λογισμικού έχει κάνει προφανή την ανάγκη για τη διδασκαλία του Αντικειμενοστρεφούς παραδείγματος Προγραμματισμού και κατά συνέπεια το αντικείμενο αυτό έχει εδραιώσει τη θέση του στο Πρόγραμμα Σπουδών των Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Από όλα τα παραπάνω, αλλά και από πληθώρα άρθρων που δημοσιεύονται σε διεθνή περιοδικά και επιστημονικά συνέδρια και αφορούν στην έρευνα τη σχετική με τη διδασκαλία του ΑΠ και από τις απαιτήσεις που η αγορά εργασίας στο χώρο της ανάπτυξης λογισμικού προτάσσει, προκύπτει η μετάβαση που έχει γίνει από το παραδοσιακό διαδικασιακό παράδειγμα Προγραμματισμού (procedural programming paradigm) που παλαιότερα επικρατούσε, στο Αντικειμενοστρεφές (object-oriented programming paradigm) και η ανάγκη της αποτελεσματικής διδασκαλίας του τελευταίου. Χαρακτηριστικά αποσπάσματα μερικών μόνον άρθρων από τη βιβλιογραφία, που δηλώνουν την υπερίσχυση του Αντικειμενοστρεφούς παραδείγματος προγραμματισμού έναντι του παραδοσιακού διαδικασιακού, παρατίθενται στη συνέχεια: 3

30 Το Αντικειμενοστρεφές παράδειγμα Προγραμματισμού έχει κερδίσει κατά πολύ το ενδιαφέρον την τελευταία δεκαετία... (Bennedsen and Caspersen, 2004a). Η διδασκαλία προγραμματισμού και μοντελοποίησης με τη χρήση αντικειμενοστρεφών μεθόδων αποτελεί κοινό τρόπο στην εισαγωγική εκπαίδευση στην Επιστήμη των Υπολογιστών, κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα χρόνων (Berge et al., 2003a). Η διδασκαλία της Αντικειμενοστρέφειας κατά το πρώτο έτος σπουδών, ιδιαίτερα με Java, είναι όλο και πιο συχνή (Kölling and Rosenberg, 2001b). Η Αντικειμενοστρέφεια συνεχίζει να εδραιώνει τη θέση της στα Προγράμματα Σπουδών, ιδιαίτερα στα πρώτα μαθήματα (Lewis, 2000). Η εισαγωγή στον Προγραμματισμό με αντικειμενοστρεφείς γλώσσες μετατίθεται πιο νωρίς στα Προγράμματα Σπουδών με αργό ρυθμό, ενώ εισάγεται συχνά τελευταία σε επίπεδο Λυκείου (Henriksen and Kölling, 2004). Η objects-first στρατηγική για τη διδασκαλία του Προγραμματισμού έχει επικρατήσει των imperative-first και functional-first στρατηγικών κατά την τελευταία δεκαετία (Xinogalos et al., 2006). Πρόσφατα, πολλοί επαγγελματίες μηχανικοί λογισμικού χρησιμοποιούν το Αντικειμενοστρεφές παράδειγμα Προγραμματισμού και κατά συνέπεια, η Αντικειμενοστρεφής ανάλυση, σχεδίαση και ο προγραμματισμός έχουν βρει έδαφος στην εκπαίδευση της Επιστήμης των Υπολογιστών (Ragonis and Ben- Ari, 2005b) Το Αντικειμενοστρεφές παράδειγμα αντικατέστησε το προηγούμενο διαδικασιακό, το οποίο αποτέλεσε το κύριο προγραμματιστικό παράδειγμα τόσο στον ακαδημαϊκό χώρο όσο και στην αγορά λογισμικού επί χρόνια (Teif and Hazzan, 2004). Η γενική τάση αλλαγής που παρατηρείται, από τις διαδικασιακές στις αντικειμενοστρεφείς γλώσσες στα πρώτα μαθήματα Προγραμματισμού, αντιστοιχεί στη μετακίνηση της αγοράς λογισμικού από μικρότερα, ατομικά έργα κωδικοποίησης σε μεγάλης κλίμακας ομαδικά έργα (Barr et al., 1999). 4

31 1.2. Προσεγγίσεις στη διδασκαλία του ΑΠ και σημεία που επιδέχονται επέμβαση Για τη διδασκαλία του ΑΠ έχουν αναπτυχθεί, προταθεί και ακολουθηθεί τρόποι, με διαφορές στις αρχές και τα χαρακτηριστικά τους, το διάστημα που αυτός έχει εμφανιστεί ως ιδιαίτερο παράδειγμα Προγραμματισμού και έχει συμπεριληφθεί ως γνωστικό αντικείμενο στα Προγράμματα Σπουδών. Παρότι το παράδειγμα αυτό Προγραμματισμού, συνιστά ουσιαστικά μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία και ένα διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων προς επίλυση, έχει διδαχθεί χωρίς ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στον τρόπο διδασκαλίας από το διαδικασιακό Προγραμματισμό, κυρίως το πρώτο διάστημα από την εμφάνισή του και την ένταξή του στα Προγράμματα Σπουδών, λόγω έλλειψης εμπειρίας των διδασκόντων, κατάλληλων συγγραμμάτων, εκπαιδευτικών εργαλείων και κατάλληλου υποστηρικτικού διδακτικού υλικού (Kölling and Rosenberg, 2001a; Kölling et al., 2003). Αυτό που συνέβαινε ήταν η αλλαγή στη γλώσσα Προγραμματισμού που διδασκόταν (για παράδειγμα από C σε C++), χωρίς να επιχειρείται μια σε βάθος αναζήτηση νέων προσεγγίσεων στον τρόπο διδασκαλίας, με αποτέλεσμα να διδάσκεται μια γλώσσα προγραμματισμού με αντικειμενοστρεφή προσανατολισμό και σαφώς άλλες δυνατότητες, αλλά με τη φιλοσοφία του διαδικασιακού Προγραμματισμού (Bennedsen and Caspersen, 2004b; Groven et al., 2003). Επίσης αρκετά συγγράμματα έχουν διατηρήσει έναν διαδικασιακό τρόπο αντίληψης για τον Προγραμματισμό (Kölling, 2003). Ο παραπάνω τρόποι αναφέρονται στη βιβλιογραφία ως imperatives first ή procedurals first προσέγγιση στη διδασκαλία του ΑΠ. Επιπλέον, συχνά η ακολουθούμενη προσέγγιση ήταν γλωσσο-οδηγούμενη (ή οδηγούμενη από τη σύνταξη, syntax-driven) δηλαδή επίκεντρό της αποτελούσε η σύνταξη της γλώσσας προγραμματισμού και όχι οι προγραμματιστικές τεχνικές (Bennedsen and Caspersen, 2004b), μέθοδος που αποτελεί την κλασική διδακτική προσέγγιση του Προγραμματισμού γενικά (με τη χρήση μιας γλώσσας προγραμματισμού και ενός επαγγελματικού ολοκληρωμένου περιβάλλοντος ανάπτυξης (Integrated Development Environment, IDE)) (Xinogalos and Satratzemi, 2002). Είναι ευρέως αποδεκτό, ότι ο ΑΠ απαιτεί άλλο τρόπο σκέψης και συνεπώς άλλες μεθόδους προσέγγισης στη διδασκαλία του (Kolling and Rosenberg, 2000). Ο τρόπος 5

32 όπου συγκλίνουν οι απόψεις, είναι ο objects early δηλαδή η παρουσίαση των θεμελιωδών αντικειμενοστρεφών εννοιών (αντικείμενο, κλάση) πολύ πρώιμα στη διδασκαλία (Henriksen and Kölling, 2004; Kölling and Rosenberg, 2001a) και ουσιαστικά αυτό συνιστά την objects first (OF) προσέγγιση στη διδασκαλία του ΑΠ που έχει επικρατήσει τα τελευταία χρόνια. Γύρω από τους τρόπους υλοποίησης της προσέγγισης αυτής διεξάγεται σημαντική έρευνα (Kölling et al., 2003; Bergin et al., 2003; Sanders and Dorn, 2003a; Buck and Stucki, 2001; Xinogalos et al., 2006; Proulx et al., 2002; Cooper et al., 2003; Bruce et al., 2001; Alphonce and Ventura, 2003; 2002; Goldman, 2004). Στο Lewis (2000), παρουσιάζεται η άποψη πως αποτελεί μύθο ότι η φράση objects first είναι καλά ορισμένη, πράγμα που υποδηλώνει τη διαφορετικότητα με την οποία μπορεί να υλοποιηθεί η OF προσέγγιση. Μια υλοποίηση της με έμφαση στη μοντελοποίηση (model first ή model driven) είναι αυτή η οποία ουσιαστικά αποτελεί στρατηγική που ακολουθεί τη Σκανδιναβική παράδοση ( Scandinavian tradition ), έχει δε χαρακτηριστεί από τον Kristen Nygaard ως Σκανδιναβική προσέγγιση στην αντικειμενοστρέφεια (Scandinavian approach to object-orientation) (Madsen, 1995; Smørdal, 1999). Αυτή η υλοποίηση δίνει έμφαση στην εννοιολογική μοντελοποίηση (conceptual modeling) ως καθοριστικό χαρακτηριστικό της αντικειμενοστρέφειας και επίσης στις modeling πλευρές της (Bennedsen and Caspersen, 2004a). Η βασική ιδέα είναι η θεώρηση ενός αντικειμενοστρεφούς προγράμματος ως ένα μοντέλο (model), το οποίο προσομοιώνει τη συμπεριφορά ενός πραγματικού ή ενός φανταστικού τμήματος του κόσμου (Bennedsen and Caspersen, 2004b) και το οποίο μοντέλο εξετάζεται σε διαφορετικά επίπεδα, τα οποία είναι: αυτό του εννοιολογικού μοντέλου που περιγράφει τα βασικά στοιχεία ενός προβλήματος και τις μεταξύ τους σχέσεις (problem domain model), αυτό ενός πιο λεπτομερούς μοντέλου κλάσεων (class model) που παρέχει μια σφαιρική θεώρηση της λύσης, καθώς και αυτό της πραγματικής υλοποίησης της λύσης σε μια αντικειμενοστρεφή γλώσσα προγραμματισμού (programming code). Διατυπώνει την άποψη, ότι ο ΑΠ θα αντιμετωπίζεται ως μοντελοποίηση (modeling) και ότι οι βασικές έννοιες του αντικειμενοστρεφούς παραδείγματος προγραμματισμού θα εμπεδώνονται από νωρίς (Groven et al., 2003; Berge et al., 2003b) και ότι μια τέτοια στρατηγική υλοποίησης απαιτείται να υποστηριχθεί από κατάλληλα εργαλεία σε συνδυασμό με τη χρήση κατάλληλα επιλεγμένων παραδειγμάτων (Groven et al., 2003). 6

33 Με την model first στρατηγική επιτυγχάνεται η εξισορρόπηση ανάμεσα στα δύο άκρα που είναι από τη μια η μοντελοποίηση με τη χρήση, για παράδειγμα, ενός CASE εργαλείου που παράγει πλήρως τον κώδικα και από την άλλη η εστίαση στις λεπτομέρειες της γλώσσας προγραμματισμού που συνεπάγεται τη μη εκμάθηση του προγραμματιστικού παραδείγματος. Η στρατηγική αυτή πραγματεύεται επομένως την ενοποίηση της εννοιολογικής μοντελοποίησης και της κωδικοποίησης. Στοχεύει στην απόκτηση δεξιοτήτων για την επίλυση προβλημάτων, εφαρμόζοντας την αντικειμενοστρεφή φιλοσοφία μέσω σχεδίασης μοντέλων και επίσης δεξιοτήτων ανάπτυξης κώδικα που βασίζεται σε αυτά τα μοντέλα (Bennedsen and Caspersen, 2004b). Εκτός από τις προσεγγίσεις στη διδασκαλία του ΑΠ, στη βιβλιογραφία εμφανίζονται ερευνητικές μελέτες που περιγράφουν μαθησιακές δυσκολίες των εκπαιδευομένων (Teif and Hazzan, 2004; Ragonis and Ben-Ari, 2002; Ragonis and Ben-Ari, 2005a; Ben-Ari et al., 2002; Wiedenbeck and Ramalingam, 1999; Wiedenbeck et al., 1999; Ragonis and Ben-Ari, 2005b; Carter and Fowler, 1998; Holland et al., 1997; Fleury, 2000; Fleury, 2001; Milne and Rowe, 2002; Lahtinen et al., 2005). Σε κάποιες από τις έρευνες διατυπώνονται και συστάσεις διδασκαλίας για την αποφυγή των δυσκολιών και παρανοήσεων (Fleury, 2000; Fleury, 2001; Holland et al., 1997; Ala-Mutka) ή οδηγίες (Kölling and Rosenberg, 2001b). Επίσης έχουν διατυπωθεί μια σειρά από παιδαγωγικά σχεδιαστικά πρότυπα (pedagogical patterns) που αφορούν στη διδασκαλία (Bergin, 2006a και Bergin, 2006b), στην εκπαίδευση στην τάξη (Classroom Education) (Anthony, 1996) καθώς και παιδαγωγικά σχεδιαστικά πρότυπα για την αποδοτική διδασκαλία σεμιναρίων (A Pedagogical Pattern Language About Teaching Seminars Effectively) (Fricke and Voelter, 2000). Από όλα τα παραπάνω, συνάγεται ότι η διδασκαλία του ΑΠ, χρήζει ανάπτυξης συγκεκριμένων διδακτικών προσεγγίσεων με εκπαιδευτικές αρχές και φιλοσοφία προσανατολισμένες στις ευρέως επικρατούσες τάσεις. Επίσης χρήζει προσεγγίσεων που θα αξιοποιούν την προηγούμενη ερευνητική προσπάθεια που αφορά στην επισήμανση δυσκολιών-παρανοήσεων, στη διατύπωση συστάσεων για τη μαθησιακά αποτελεσματικότερη διδασκαλία του αντικειμένου και στην ανάπτυξη εκπαιδευτικών εργαλείων για το σκοπό αυτό. Συνεπώς αποτελεί ένα ερευνητικά ενδιαφέρον θέμα και θα συνεισέφερε στην αποτελεσματική διδασκαλία του ΑΠ, η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης διδακτικής προσέγγισης γι αυτό το γνωστικό αντικείμενο, η οποία θα αποτελεί ένα πλήρες 7

34 εκπαιδευτικό σενάριο που θα ακολουθεί την objects first προσέγγιση και θα την υλοποιεί με model first στρατηγική με ό,τι αυτό συνεπάγεται (ενσωμάτωση κατάλληλων εργαλείων, δημιουργία κατάλληλου μαθησιακού περιβάλλοντος για την ένταξη της προσέγγισης, σχεδιασμός κατάλληλων παραδειγμάτων και μαθησιακού υλικού γενικότερα). Επίσης, η προσέγγιση αυτή θα καλύπτει όλα εκείνα τα θέματα που θεωρούνται απαραίτητα για την εισαγωγή στην Αντικειμενοστρεφή φιλοσοφία Προγραμματισμού και συγχρόνως θα εφαρμόζει στην πράξη συστάσεις διδασκαλίας που έχουν διατυπωθεί με διάφορους τρόπους (οδηγίες - σχεδιαστικά πρότυπα) και θα επιχειρεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις με στόχο την αντιμετώπιση καταγεγραμμένων μαθησιακών δυσκολιών και παρανοήσεων. Βασικοί στόχοι της διδασκαλίας ενός εισαγωγικού μαθήματος στον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό θα πρέπει να είναι: Η ανάπτυξη Αντικειμενοστρεφούς σκέψης επίλυσης προβλημάτων. Η εμπέδωση βασικών εννοιών-αρχών του παραδείγματος αυτού. Η ανάπτυξη ικανότητας σχεδίασης, υλοποίησης, ελέγχου, αποσφαλμάτωσης απλών προγραμμάτων σε μια αντικειμενοστρεφή γλώσσα Προγραμματισμού με τη χρήση CASE εργαλείων και προγραμματιστικών περιβαλλόντων. Η αντιμετώπιση καταγεγραμμένων διδακτικών προβλημάτων Αντικείμενο της διατριβής Όλες οι παραπάνω διαπιστώσεις αποτέλεσαν το κίνητρο για την εκπόνηση της παρούσας διδακτορικής διατριβής. Το ερευνητικό πρόβλημα με το οποίο ασχολείται είναι η σχεδίαση, ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση μιας ολοκληρωμένης διδακτικής προσέγγισης για την εισαγωγή στην Αντικειμενοστρεφή φιλοσοφία Προγραμματισμού που θα έχει τα εξής χαρακτηριστικά: Θα περιλαμβάνει εκείνο το διδακτικό περιεχόμενο που θεωρείται απαραίτητο για να εισάγει τους εκπαιδευόμενους στη φιλοσοφία της Αντικειμενοστρέφειας. Θα επιχειρεί με συγκεκριμένες παρεμβάσεις να αντιμετωπίσει μαθησιακές δυσκολίες. Θα στηρίζεται στην objects first διδακτική προσέγγιση για τη διδασκαλία του ΑΠ με model first στρατηγική υλοποίησης. 8

35 Θα συμπεριλαμβάνει για την επίτευξη του στόχου της, τη σχεδίαση και χρήση κατάλληλων παραδειγμάτων και μαθησιακού υλικού. Επίσης θα συμπεριλαμβάνει τη χρήση κατάλληλων εκπαιδευτικών εργαλείωνπρογραμματιστικών περιβαλλόντων καθώς και τη δημιουργία κατάλληλου μαθησιακού περιβάλλοντος με αξιοποίηση των Διαδικτυακών τεχνολογιών. Θα προτείνει συγκεκριμένες μαθησιακές δραστηριότητες που θα λαμβάνουν χώρα με συγκεκριμένη σειρά και τρόπο δηλαδή θα αποτελούν ένα μαθησιακό σενάριο, (learning script) για την επίτευξη του γενικού στόχου της που αποτελεί η εισαγωγή στην Αντικειμενοστρεφή φιλοσοφία Προγραμματισμού. Θα μπορούν αυτές οι δραστηριότητες να χρησιμοποιηθούν ως οδηγός υλοποίησης της προτεινόμενης προσέγγισης σε πραγματικές εκπαιδευτικές συνθήκες. Αξίζει να σημειωθεί σε αυτό το σημείο, ότι ο πλήρης κατάλογος των χαρακτηριστικών που διαθέτει η διδακτική προσέγγιση που η παρούσα διατριβή πραγματεύεται, συμπληρωνόταν κατά τη διάρκεια της εκπόνησής της, μετά από εκτενή βιβλιογραφική έρευνα, δοκιμές ρύθμισης και εφαρμογές της προσέγγισης που σχεδιάστηκε κατά φάσεις, μέχρι την τελική μορφή της που παρουσιάζεται εδώ. Η διδακτική προσέγγιση που προτείνεται στη διατριβή, αξιοποιεί στη φιλοσοφία της προηγούμενα ερευνητικά ευρήματα. Περιλαμβάνει υποστηρικτικό μαθησιακό υλικό με ποικιλία στη μορφή του, το οποίο δίνει έμφαση στην αντιμετώπιση μαθησιακών προβλημάτων, ενσωματώνει συστάσεις διδασκαλίας (teaching recommendations) και καλές διδακτικές-παιδαγωγικές πρακτικές που έχουν διατυπωθεί με τη μορφή οδηγιών (guidelines) ή σχεδιαστικών προτύπων (design patterns) σε προηγούμενες ερευνητικές μελέτες, προκειμένου να αντιμετωπιστούν ήδη καταγεγραμμένα μαθησιακά προβλήματα και αξιοποιεί στοχευμένα, εκπαιδευτικά εργαλεία και προγραμματιστικά περιβάλλοντα. Τα θέματα που η προσέγγιση περιλαμβάνει συνάδουν με τις οδηγίες του Οδηγού Σπουδών για θέματα Πληροφορικής των IEEE/ACM (CC2001, 2001) και η εφαρμογή της προσέγγισης κάνει χρήση των τεχνολογιών του Παγκόσμιου Ιστού. Διέπεται από συγκεκριμένη παιδαγωγική αρχή που είναι η εκμάθηση του γνωστικού αντικειμένου κοντά σε ειδικούς (apprenticeship) με πειραματισμό και με έμφαση στη μοντελοποίηση (modeling approach). Προκειμένου να επιτευχθεί ο απώτερος στόχος της διδακτορικής διατριβής, κρίθηκε απαραίτητο να ακολουθηθεί η παρακάτω πορεία: Μελετήθηκαν εκτενώς προηγούμενες έρευνες, που αφορούν στη διαπίστωση και καταγραφή δυσκολιών και παρανοήσεων σχετικά με το γνωστικό αντικείμενο 9

36 (έγινε εκμετάλλευση των στοιχείων που υπάρχουν διάσπαρτα στη βιβλιογραφία και εντοπίστηκαν μέσα από αυτά βασικές αρχές που πρέπει να διέπουν μια διδακτική προσέγγιση για την εισαγωγή στον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό). Προσδιορίστηκαν τα θέματα τα οποία περιλαμβάνει η προσέγγιση, ώστε να ικανοποιούνται οι οδηγίες που προβλέπονται από τον οδηγό σπουδών σε θέματα πληροφορικής των IEEE/ACM και συγχρόνως οι έννοιες και οι αρχές να καλύπτονται ικανοποιητικά, έτσι ώστε να παρουσιάζονται τα ουσιώδη θέματα για την εισαγωγή των σπουδαστών στη συγκεκριμένη φιλοσοφία Προγραμματισμού. Μελετήθηκε βιβλιογραφία σχετική με τη σχεδίαση και πρόταση διδακτικών προσεγγίσεων για τη διδασκαλία του ΑΠ, προκειμένου να αναδειχθούν αυτές με τη μεγαλύτερη καταγεγραμμένη βιβλιογραφικά μαθησιακή αποτελεσματικότητα. Μελετήθηκαν προηγούμενες ερευνητικές προσπάθειες σχετικές με την ανάπτυξη και παρουσίαση εκπαιδευτικών και άλλων περιβαλλόντων και εργαλείων όπως προγραμματιστικά περιβάλλοντα και εργαλεία CASE, για τη διδασκαλία αυτού του παραδείγματος Προγραμματισμού καθώς και εφαρμογές τους στη διδακτική πράξη. Από τη μελέτη αυτή αναδείχθηκαν τα κατάλληλα εκπαιδευτικά εργαλεία και προγραμματιστικά περιβάλλοντα που εντάχθηκαν και αξιοποιήθηκαν στην προσέγγιση που σχεδιάστηκε. Αναπτύχθηκε μαθησιακό υλικό που συνοδεύει και υποστηρίζει τη διδακτική προσέγγιση. Σχεδιάστηκε η διδακτική προσέγγιση με βάση τους παραπάνω άξονες (εκπαιδευτική φιλοσοφία, αρχές, στρατηγικές, υλικό, εργαλεία, περιβάλλον) καθώς και το πλαίσιο εφαρμογής της. Δημιουργήθηκε πλαίσιο αξιολόγησης της προσέγγισης και εργαλεία συλλογής δεδομένων (ερωτηματολόγια, ασκήσεις-ερωτήσεις κλπ), που στηρίζονται στη μέθοδο αξιολόγησης CADMOS-E (Retalis et al., 1998; Psaromiligkos and Retalis, 2003). Για να διερευνηθεί η επίτευξη των στόχων της διδακτικής προσέγγισης, διενεργήθηκαν, στο πλαίσιο της διατριβής, τρεις εφαρμογές της στη διδακτική πράξη και ισάριθμες μελέτες αξιολόγησης (evaluation studies) τους. Από αυτές έχουν εξαχθεί συμπεράσματα για τη βελτίωση της προσέγγισης μεταξύ των εφαρμογών της και την αξιολόγηση του τελικού ερευνητικού προϊόντος που 10

Διδακτική Προσέγγιση για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό: εφαρμογή στο BlueJ

Διδακτική Προσέγγιση για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό: εφαρμογή στο BlueJ 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Διδακτική Προσέγγιση για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό: εφαρμογή στο BlueJ Σ. Ξυνόγαλος Τμήμα Διοίκησης Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Συγκρίνοντας και Αξιολογώντας τα Εκπαιδευτικά Εργαλεία και Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό

Συγκρίνοντας και Αξιολογώντας τα Εκπαιδευτικά Εργαλεία και Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό Συγκρίνοντας και Αξιολογώντας τα Εκπαιδευτικά Εργαλεία και Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα για τον Αντικειμενοστρεφή Προγραμματισμό Σ. Γεωργαντάκη 1, Σ. Ρετάλης 1, Ι. Ψαρομήλιγκος 2, X. Κυτάγιας 2 1 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

... Τεχνολογία Επικοινωνιών Τεχνολογικής Κατεύθυνσης

... Τεχνολογία Επικοινωνιών Τεχνολογικής Κατεύθυνσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Μαστρογιάννη Μαρία Διπλωματική Εργασία υποβληθείσα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κύκλος Εκπαίδευσης «Συστήματα Ηλεκτρονικής Μάθησης & Ηλεκτρονική Αξιολόγηση» Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κατερίνα Γεωργούλη ΤΕΙ Αθήνας Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των Δυσκολιών των Φοιτητών για την Έννοια του «Αντικειμένου» στον Αντικειμενοστραφή Προγραμματισμό

Μελέτη των Δυσκολιών των Φοιτητών για την Έννοια του «Αντικειμένου» στον Αντικειμενοστραφή Προγραμματισμό Μελέτη των Δυσκολιών των Φοιτητών για την Έννοια του «Αντικειμένου» στον Αντικειμενοστραφή Προγραμματισμό Στ. Ξυνόγαλος Τμήμα Διοίκησης Τεχνολογίας Πανεπιστήμιο Μακεδονίας stelios@uom.gr Περίληψη Η διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Νέες τεχνολογίες. στην εκπαίδευση. ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση ΜΑΡΙΑ Γ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΕ02 M.Ed. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Η εκπαίδευση της σύγχρονης κοινωνίας των γνωστικών απαιτήσεων, χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 3.1 Τo διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών 3.2 Αξιοποίηση- αξιολόγηση ιστοσελίδων, ιστοχώρων και πυλών 3.3 Σχεδίαση μαθημάτων με τη χρήση του διαδικτύου To Διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διπλωματική Εργασία ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΙΛΚΟΥ Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7: Τεχνολογία Λογισμικού

Κεφάλαιο 7: Τεχνολογία Λογισμικού Κεφάλαιο 7: Τεχνολογία Λογισμικού Η Επιστήμη των Υπολογιστών: Μια Ολοκληρωμένη Παρουσίαση (δέκατη αμερικανική έκδοση) J. Glenn Brookshear Copyright 2008 Pearson Education, Inc. Publishing as Pearson Addison-Wesley

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Εισαγωγή στη Διδακτική Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς «Εφαρμογές Υπολογιστών» Β ή Γ Γενικού Λυκείου Λαμβάνοντας υπόψη το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος, το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής του Γυμνασίου αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ

Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Επιχειρηματικότητας ΕΚΠΑ Για την εξυπηρέτηση εκπαιδευτικών και ερευνητικών αναγκών στην επιχειρηματικότητα, ιδρύθηκε και λειτουργεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Πληροφορικής

Διδακτική Πληροφορικής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διδακτική Πληροφορικής Ενότητα 9: Ενιαίο Πλαίσιο Σπουδών και νέα Αναλυτικά Προγράμματα Πληροφορικής Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Υποχρεωτικής επιλογής (Κατεύθυνσης)

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Υποχρεωτικής επιλογής (Κατεύθυνσης) ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Ακαδημαϊκή Μονάδα: Τομέας: Εργαστήριο/Σπουδαστήριο/Κλινική: Τίτλος Μαθήματος / Θέμα Εργασίας: Κωδικός Μαθήματος: Τύπος Μαθήματος: ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Πληροφοριακά Περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 1 Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή 2 Τηλεκπαίδευση Χρήση της τηλεµατικής τεχνολογίας (τηλεπικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» «ΟΙ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, Η ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε)

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Μάθησης Learning Technologies 2015 Τι είναι; Πρόκειται για διεπιστημονική Κατεύθυνση σπουδών που εστιάζει στις Τεχνολογίες Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. iii

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. iii ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστώ τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του νομού Χανίων κύριο Βασίλειο Γλυμιδάκη, για τη διευκόλυνση που μου παρείχε έτσι ώστε να έχω πρόσβαση στα δεδομένα κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 12 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12: Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 543 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ & ΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΕ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Καρτσιώτης Θόδωρος Συντονιστής Επιμόρφωσης έργου Λαέρτη kartsiot@auth.gr Ρενιέρη Νικολίνα Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛ/ΛΑΚ 2010

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛ/ΛΑΚ 2010 «Σχεδίαση και Ανάπτυξη ενός διαδικτυακού περιβάλλοντος εκμάθησης προγραμματιστικών εννοιών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση με χρήση ΕΛ/ΛΑΚ» Εισηγήτριες: Φλώρου Χρυσούλα, Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13: Διδασκαλία Οντοκεντρικού Προγραμματισμού. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 13: Διδασκαλία Οντοκεντρικού Προγραμματισμού. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Ψηφιακή αφήγηση Ένα πολυδιάστατο εργαλείο μάθησης» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων

Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Ψηφιακή αφήγηση Ένα πολυδιάστατο εργαλείο μάθησης» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Σεμινάριο μεικτής μάθησης του ΚΠΕ Βιστωνίδας: «Ψηφιακή αφήγηση Ένα πολυδιάστατο εργαλείο μάθησης» Αποτελέσματα αξιολόγησης των συμμετεχόντων Επιμορφωτές: Δήμητρα Θεοδοσιάδου, Άγγελος Κωνσταντινίδης, Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή

Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Στυλιανού Στυλιανή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ KAI ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Στυλιανού Στυλιανή Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Αnimation στη Διδακτική Ξένων Γλωσσών. Περιεχόμενο Προγράμματος

Εφαρμογές Αnimation στη Διδακτική Ξένων Γλωσσών. Περιεχόμενο Προγράμματος Εφαρμογές Αnimation στη Διδακτική Ξένων Γλωσσών Περιεχόμενο Προγράμματος Η σημασία του εκπαιδευτικού υλικού είναι κομβική σε μια εκπαιδευτική διαδικασία καθώς συμβάλλει τόσο στην κατανόηση των πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα

Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η E - E M P L O Y ER S Ο Μ Α Δ Α 9 M I D N I G H T _ E X P R E S S Σ Κ Ο Υ Λ Η Κ Α Ρ Η Α Ρ Ι Α Δ Ν Η Π Ο Λ Υ Μ Ε Ρ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Νέες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΣΟΒΑΡΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΕ JAVA

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΣΟΒΑΡΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΕ JAVA ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Διπλωματική Εργασία ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΣΟΒΑΡΟΥ ΣΚΟΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΣΤΡΕΦΟΥΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΕ JAVA Βαγγέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013.

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. Πρακτικές και καινοτομίες στην εκπαίδευση και την έρευνα. Άγγελος Μπέλλος Καθηγητής Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Εκπαιδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας

Εργαστήριο Εκπαιδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας Εργαστήριο Εκπαιδευτικού Υλικού και Εκπαιδευτικής Μεθοδολογίας ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Δραστηριότητες Δημιουργία, διατήρηση & πιστοποίηση Εκπαιδευτικού Υλικού Διεξαγωγή βασικής και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Γνώση και στάση νοσηλευτών στη διαχείριση του πόνου καρκινοπαθών που νοσηλεύονται Παναγιώτης Χαραλάμπους Λεμεσός, 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του MOODLE από την οπτική γωνία του ιαχειριστή

Η χρήση του MOODLE από την οπτική γωνία του ιαχειριστή Ανοικτή και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση Χρησιµοποιώντας το Εκπαιδευτικό Περιβάλλον του MOODLE. Open and Distance Learning Using MOODLE Learning Environment Αθανάσιος Ι. Μάργαρης, Ευθύµιος. Κότσιαλος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε.

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε. Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ολικής Ποιότητας Ενότητα 1η: Παρουσίαση Μαθήματος Δημήτριος Δρόσος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα είναι εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού (Αρ / Ε5 ΦΕΚ 764/ ) και λειτουργεί

Το πρόγραμμα είναι εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού (Αρ / Ε5 ΦΕΚ 764/ ) και λειτουργεί Το πρόγραμμα είναι εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού (Αρ. 39480/ Ε5 ΦΕΚ 764/ 3-4-2013) και λειτουργεί βάσει του Ν. 3685/16.07.2008/ΦΕΚ 148 τ.α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τελική έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του έργου

Τελική έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του έργου ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (Β Φάση)» και α/α «02» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση καθηγητών για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδακτική πράξη

Η εκπαίδευση καθηγητών για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδακτική πράξη Η εκπαίδευση καθηγητών για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδακτική πράξη ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ Β ΕΠΙΠΕΔΟΥ http://b-epipedo2.cti.gr/ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ Β ΕΠΙΠΕΔΟΥ Το έργο Το Έργο Το έργο «επιμόρφωση των εκπαιδευτικών για την

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ H Ενσωμάτωση ή η Ένταξη των θεμάτων Ασφάλειας και Υγείας στον τομέα της εκπαίδευσης αποτελεί ζωτικό μέρος της δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Σενάριο ιδασκαλίας των Βασικών Εννοιών- Αρχών του Αντικειµενοστρεφούς Προγραµµατισµού

Ένα Σενάριο ιδασκαλίας των Βασικών Εννοιών- Αρχών του Αντικειµενοστρεφούς Προγραµµατισµού Ένα Σενάριο ιδασκαλίας των Βασικών Εννοιών- Αρχών του Αντικειµενοστρεφούς Προγραµµατισµού Σταυρούλα Γεωργαντάκη, Συµεών Ρετάλης Τµήµα ιδακτικής Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστηµάτων Πανεπιστήµιο Πειραιά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεσο πληροφοριακό σύστημα αξιολόγησης μαθημάτων: λειτουργία και συμπεράσματα

Ενδιάμεσο πληροφοριακό σύστημα αξιολόγησης μαθημάτων: λειτουργία και συμπεράσματα Ημερίδα: «Πληροφοριακό σύστημα Μονάδας Διασφάλισης Ποιότητας Ενδιάμεσο πληροφοριακό σύστημα αξιολόγησης μαθημάτων: λειτουργία και συμπεράσματα Κώστας Βασιλάκης Αξιολόγηση μαθημάτων Η καταγραφή της άποψης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων και Υπηρεσιών Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων Πτυχίο Ψηφιακά Συστήμα- τα

Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων και Υπηρεσιών Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων Πτυχίο Ψηφιακά Συστήμα- τα 2 Πρόλογος Το Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιώς καλύπτει δύο σημαντικούς κλάδους της Ψηφιακής Οικονομίας και της Κοινωνίας της Γνώσης: τον κλάδο των Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Πρόγραμμα E ξ A ποστάσεως E κπαίδευσης ( E learning ) Οργάνωση & Διοίκηση της Εκπαιδευτικής Μονάδας & Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Οδηγός Σπουδών Σο πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης

Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης Θερινό Σχολείο, 14 20 Ιουλίου 2014 Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης Βάλια Τριπερίνα Γιώργος Φουρτούνης Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Περιγραφή 2 Συστήματα διαχείρισης μάθησης Open eclass

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αναμόρφωση και Υλοποίηση του Προγράμματος Σπουδών της Σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Α. Πέρδος 1, I. Σαράφης, Χ. Τίκβα 3 1 Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί perdos@kalamari.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και ΤΠΕ Η Πληροφορική και οι Τεχνολογίες της

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματίζω παίζοντας: βασικές έννοιες προγραμματισμού με το Scratch

Προγραμματίζω παίζοντας: βασικές έννοιες προγραμματισμού με το Scratch Προγραμματίζω παίζοντας: βασικές έννοιες προγραμματισμού με το Scratch Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Ερευνητική Εργασία - Project Δημιουργός: ΦΩΤΙΟΣ ΛΑΖΑΡΙΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Κατερίνα Λενάκη, Πόπη Παπαδάκη, Γιάννης Κοσμάς Βιβλιοθήκη Πανεπιστήμιου Κρήτης 1 ο Επιστημονικό Συμπόσιο «Πληροφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη περίπτωσης Ψηφιακά μέσα - Εκμάθηση μέσα από video. σχολείο.

Μελέτη περίπτωσης Ψηφιακά μέσα - Εκμάθηση μέσα από video. σχολείο. Σελίδα 1 Μελέτη περίπτωσης Ψηφιακά μέσα - Εκμάθηση μέσα από video μελέτη περίπτωσης πληροφορίες 1. Γενικές Πληροφορίες Όλοι οι μαθητές (αγόρια και κορίτσια) ηλικίας 17 και 18 Επίπεδο (ηλικία των μαθητών)

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα