Έκθεση για τον βιώσιµο τουρισµό στη Μεσόγειο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Έκθεση για τον βιώσιµο τουρισµό στη Μεσόγειο"

Transcript

1 Έκθεση για τον βιώσιµο τουρισµό στη Μεσόγειο Η παρούσα έκθεση εκπονήθηκε από την εισηγήτρια, κα. Michèle Sabban (Συνέλευση των Περιφερειών της Ευρώπης Περιφερειακό Συµβούλιο της Ile-de-France/FR). Εξετάστηκε στην 4η συνεδρίαση της Επιτροπής Βιώσιµης Ανάπτυξης (SUDEV) της ARLEM, η οποία πραγµατοποιήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2013 και υιοθετήθηκε κατά την 4η σύνοδο ολοµέλειας της ARLEM στις Βρυξέλλες, στις 18 Φεβρουαρίου CDR _00_02_TRA_TCD (ΕΝ) ΝΠ/ΜΕ/ζβ EL

2 - 1 - Συνολικά, η περιοχή της Μεσογείου αποτελεί τον πιο δηµοφιλή τουριστικό προορισµό παγκοσµίως, µολονότι υπάρχουν σηµαντικές διαφορές στο εσωτερικό της. Η περιοχή της Μεσογείου υποδέχεται το 30% των τουριστικών αφίξεων και της αντιστοιχεί το 25% του συνολικού εισοδήµατος που απορρέει από τον παγκόσµιο τουρισµό, ενώ ποσοστό 80% των τουριστών προέρχεται από την Ευρώπη, κυρίως από τη Γερµανία 1.Ο τουρισµός αφενός διαδραµατίζει ζωτικό ρόλο στην οικονοµική ανάπτυξη και την ενσωµάτωση της περιοχής στη διαδικασία της παγκοσµιοποίησης, αφετέρου, όµως, ασκεί σηµαντικές πιέσεις στους φυσικούς πόρους και στο περιβάλλον. Τα µέλη της ARLEM προσυπογράφουν πλήρως το αίτηµα της Επιτροπής των Περιφερειών υπέρ της ανάπτυξης του τουρισµού µε βάση την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιµότητα, και επιθυµούν να υπογραµµίσουν την τριπλή έννοια του όρου αυτού: οικονοµική βιωσιµότητα, η οποία να διασφαλίζει ισότιµη και ουσιαστική οικονοµική ανάπτυξη που δεν εµποδίζει την ανάπτυξη των µελλοντικών γενεών κοινωνικοπολιτιστική βιωσιµότητα, η οποία να συµβαδίζει µε τον πολιτισµό, τις αξίες και την ταυτότητα των µεσογειακών περιφερειών και περιβαλλοντική βιωσιµότητα, η οποία να διασφαλίζει τη συµβατότητα της ανάπτυξης µε τη διατήρηση των ζωτικών διεργασιών, της βιοποικιλότητας και των βιολογικών πόρων 2. Η προώθηση του οικολογικά βιώσιµου τουρισµού είναι ζωτικής σηµασίας, ιδίως σε αυτή την περιοχή του κόσµου, η οποία γνωρίζει τον ταχύτερο ρυθµό παγκόσµιας υπερθέρµανσης, µε επιπτώσεις όπως η απερήµωση, η εξάντληση των αποθεµάτων πόσιµου νερού και η απώλεια της βιοποικιλότητας. Κατά συνέπεια, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, της ρύπανσης και των αποβλήτων, καθώς και η καταπολέµηση της διάβρωσης του εδάφους συνιστούν ορισµένες από τις κύριες προκλήσεις που εγείρει ο τουρισµός στη Μεσόγειο, όπως εξάλλου καταδεικνύεται από το γεγονός ότι, το 2007, η περιοχή χρησιµοποίησε τους φυσικούς της πόρους 2,6 φορές ταχύτερα απ' ό,τι τους αναπλήρωσε (σε παγκόσµιο επίπεδο ο δείκτης αυτός ανέρχεται σε 1,5 φορές) 1. Επιπλέον, δεδοµένου ότι ο τουρισµός επηρεάστηκε οριακά µόνον από την κρίση και η ύφεση που προκλήθηκε λόγω της Αραβικής Άνοιξης δεν προβλέπεται να διαρκέσει πολύ, η κατάσταση αναµένεται να επιδεινωθεί µε την αύξηση των τουριστικών αφίξεων (τις τελευταίες δύο δεκαετίες, στην περιοχή της Μεσογείου καταγράφηκε η υψηλότερη αύξηση του εισερχόµενου τουρισµού παγκοσµίως) 1, γεγονός που πιθανόν να έχει ανησυχητικές συνέπειες για το περιβάλλον. Το 2010, η τουριστική βιοµηχανία (συµπεριλαµβανοµένων όλων των συναφών υπηρεσιών και επενδύσεων) αντιπροσώπευε, κατά µέσο όρο, ποσοστό 10,9% του ΑΕγχΠ, γεγονός που την καθιστά καθοριστική για τις οικονοµίες της περιοχής 1 (στους τοµείς της απασχόλησης και της συµβολής της στο εξωτερικό εµπορικό ισοζύγιο στις χώρες της Μεσογείου). Χωρίς τον τουρισµό, πολλές µεσογειακές χώρες θα υποχρεώνονταν να µειώσουν δραστικά τις εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών, προκειµένου να αποκαταστήσουν το εµπορικό τους ισοζύγιο (στην Αλβανία και στο Μαυροβούνιο, για παράδειγµα, ο τουριστικός κλάδος αντιπροσωπεύει πάνω από το 50% των εξαγωγών 1 ). 1 2 Robert Lanquar (2011): Tourism in the MED 11 countries (Ο τουρισµός σε έντεκα µεσογειακές χώρες), Εκθέσεις του δικτύου CASE, αριθ. 98/2011, CASE - Center for Social and Economic Research, Βαρσοβία (Κέντρο Κοινωνικών και Οικονοµικών Ερευνών) (http://www.case-research.eu/upload/publikacja_plik/ _cnr_2011_98.pdf, 18/01/2013) Γνωµοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών µε θέµα «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισµός στον κόσµο», εισηγητής: ο κ. Ramón Luis Valcárcel Siso, υιοθετήθηκε κατά την 88η σύνοδο ολοµέλειας της 27ης και 28ης Ιανουαρίου 2011 (CdR 342/2010 fin), σηµείο 12.

3 - 2 - Από την άλλη πλευρά, σε ορισµένους τοµείς όπως οι υποδοµές, οι ανθρώπινοι, οι φυσικοί και οι πολιτιστικοί πόροι, καθώς και το ρυθµιστικό πλαίσιο, οι χώρες της Μεσογείου εµφανίζουν, σε διεθνές επίπεδο, σχετικά χαµηλούς δείκτες. Ως εκ τούτου, δύο από τις βασικές προτεραιότητες αποτελούν η ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων του τουρισµού στο περιβάλλον µε δράσεις ευαισθητοποίησης και µε την αποτελεσµατικότερη διαχείριση των πόρων και των υποδοµών και η ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού που θα έχουν λιγότερες επιπτώσεις στα οικοσυστήµατα απ' ό,τι το πρότυπο του «τουρισµού των 3S» (sea, sand and sun - θάλασσα, άµµος και ήλιος), το οποίο κυριαρχεί σήµερα και συνδέεται µε την κατασκευή εγκαταστάσεων γκολφ, κολυµβητικών δεξαµενών και άλλων υποδοµών. Ένα άλλο ζήτηµα συνιστά το γεγονός ότι ο αριθµός των τουριστών διαφέρει σε µεγάλο βαθµό µεταξύ των επιµέρους περιφερειών και χωρών, µε αποτέλεσµα ορισµένες περιοχές να παρουσιάζουν υπερσυγκέντρωση τουριστών, ενώ άλλες να παραµένουν περιθωριοποιηµένες. Για παράδειγµα, στον Λίβανο, οι δαπάνες των εισερχόµενων τουριστών αντιπροσωπεύουν πάνω από το 20% του ΑΕγχΠ, ενώ, στην Αλγερία, το αντίστοιχο ποσοστό κυµαίνεται γύρω στο 0% 1. Συνεπώς, η αντιµετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων που θέτει ο τουρισµός προϋποθέτει επίσης την εστίαση της προσοχής σε περιφέρειες µε µικρότερη επισκεψιµότητα. Τέλος, όσον αφορά τον βιώσιµο τουρισµό, παράλληλα µε τα θέµατα περιβαλλοντικής βιωσιµότητας, πρέπει να εξεταστεί και η προοπτική υιοθέτησης µιας βιώσιµης προσέγγισης ως προς τον τοπικό πολιτισµό των χωρών υποδοχής. Κατά την προώθηση του βιώσιµου τουρισµού είναι σηµαντικό να ελαχιστοποιηθεί η επιβολή πολιτιστικών επιρροών από τους επισκέπτες και να προστατευθούν οι τοπικοί πολιτισµοί από την υπέρµετρη εµπορευµατοποίηση. Είναι ζωτικής σηµασίας µε τον βιώσιµο τουρισµό να διαφυλαχθούν οι παραδόσεις και να µην διαβρωθεί ο πλούτος της πολυµορφίας στην περιοχή. Οι περιφερειακές και οι τοπικές αρχές διαδραµατίζουν καίριο ρόλο στη διαχείριση της ανάπτυξης του τουρισµού και στη διασφάλιση της βιωσιµότητάς του. 1. Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις που θέτει ο τουρισµός στην περιοχή της Μεσογείου: προώθηση ενός βιώσιµου, ολοκληρωµένου τουρισµού Μία από τις διαφορές µεταξύ του τουρισµού και πολλών άλλων κλάδων της οικονοµίας είναι ότι η περιβαλλοντική υποβάθµιση που προκαλεί έχει αρνητικές συνέπειες για τον ίδιο τον κλάδο. Εάν η υποβάθµιση είναι τόσο εκτεταµένη ώστε µια περιοχή παύει να αποτελεί ελκυστικό τουριστικό προορισµό, τότε η περιοχή αυτή µπορεί να χάσει µια σηµαντική πηγή εισοδήµατος. Επιπλέον, η πίεση που ασκείται στα οικοσυστήµατα αυξάνεται διαρκώς: η κατανάλωση νερού και ενέργειας συχνά υπερβαίνει το δυναµικό παραγωγής και την ικανότητα εφοδιασµού η συλλογή και η επεξεργασία στερεών αποβλήτων είναι ανεπαρκής η αστικοποίηση, η παράκτια δόµηση και η µετατροπή των φυσικών χώρων έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην βιοποικιλότητα στην περιοχή της Μεσογείου. Σε αυτά προβλήµατα προστίθενται η αλάτωση των εδαφών σε παράκτιες περιοχές, ιδίως

4 - 3 - στην Ιταλία, και η εντατική γεωργία, η οποία συµβάλλει στην ταχεία αύξηση της διάβρωσης του εδάφους. Ως αποτέλεσµα, η διαφύλαξη των εδαφών και των υδάτινων πόρων καθίσταται ολοένα και πιο επείγουσα ανάγκη, και, µολονότι το θέµα αυτό δεν συνιστά πάντα εθνική προτεραιότητα, πρέπει να εξασφαλιστεί στήριξη από τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, την Ένωση για τη Μεσόγειο και τις διάφορες οργανώσεις που µπορούν να χρηµατοδοτήσουν τα απαραίτητα έργα και τις αναγκαίες υποδοµές. 1.1 ιαχείριση των υδάτινων πόρων: υπερεκµετάλλευση, απερήµωση, ρύπανση των υδάτων και ανακύκλωση Ο τουρισµός στην περιοχή της Μεσογείου συνεπάγεται µεγάλη επιβάρυνση για τη ζήτηση νερού και οδηγεί στην εξάντληση των υδροφόρων οριζόντων και τη µόλυνση των υδάτινων πόρων. Γενικά, ένας τουρίστας χρησιµοποιεί 3 έως 4 φορές περισσότερο νερό απ' ό,τι ένας τοπικός κάτοικος. Λόγου χάρη, στην Αλάνια (Τουρκία), η κατανάλωση νερού που συνδέεται µε τον τουρισµό αντιπροσωπεύει το 52% της συνολικής κατανάλωσης νερού. Ακόµη και σε περιοχές όπου η κατανάλωση δεν είναι τόσο υψηλή, η διαθεσιµότητα πόσιµου νερού ενδέχεται να αποτελέσει πρόβληµα. Στην επαρχία Marsa Matruh της Αιγύπτου, για παράδειγµα, η ποιότητα των τοπικών υδάτινων πόρων είναι τόσο χαµηλή, ώστε η υδροδότηση της περιοχής επιτυγχάνεται µέσω δύο αγωγών που έχουν συνδεθεί στο δίκτυο διανοµής της Αλέξανδρειας, καθώς και µε τη µεταφορά νερού σιδηροδροµικώς και µε βυτιοφόρα νερού, απλώς και µόνον για να καλυφθεί η πρόσθετη ζήτηση νερού λόγω τουρισµού. Στη Τζέρµπα, οι δύο µονάδες αφαλάτωσης νερού δεν επαρκούν για να καλύψουν την υψηλή ζήτηση κατανάλωσης νερού που επιβάλλει ο τουρισµός. Τους θερινούς µήνες, περίοδο κατά την οποία η λειψυδρία είναι εξαιρετικά υψηλή, έπρεπε να εφαρµοστούν παρόµοιες λύσεις 3. Εποµένως, η πλέον πρόσφατη λύση είναι η χρήση εγκαταστάσεων αφαλάτωσης για την παραγωγή πόσιµου νερού. Ωστόσο, αυτή συνιστά µια ανεπαρκή και δαπανηρή λύση και, παρόλο που για την εφαρµογή της καταναλώνεται λιγότερη ενέργεια απ' ό,τι για τη µεταφορά υδάτινων πόρων µε βυτιοφόρα ή µέσω αγωγών, η ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί σηµαντικό ζήτηµα. Στην περιοχή της Μεσογείου συνολικά, η αφαλάτωση 30 εκατοµµυρίων κυβικών µέτρων ανά ηµέρα ισοδυναµεί µε την παραγωγή Μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας, ή το δυναµικό 8-10 σταθµών ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε καύση φυσικού αερίου ή 4-5 πυρηνικών σταθµών ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπροσθέτως, οι µονάδες αφαλάτωσης εκλύουν τόσο άλµη όσο και αέρια του θερµοκηπίου, ενώ η ενεργειακή τους κατανάλωση συνιστά σοβαρό πρόβληµα κατά τις περιόδους αιχµής όσον αφορά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω των τουριστικών και των αστικών εγκαταστάσεων που συνδέονται µε τον τουρισµό. 3 Lucia De Stefano (2004): "Freshwater and Tourism in the Mediterranean" («Πόσιµο νερό και Τουρισµός στη Μεσόγειο»), WWF Mediterranean Programme (πρόγραµµα του WWF για τη Μεσόγειο) (http://www.scribd.com/doc/ /fress-water-and- Tourism-WWF, 18/01/2013)

5 - 4 - Στο Torremolinos, ο τουρισµός ευθύνεται για το 40% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία έχει αυξηθεί κατά 169% την τελευταία εικοσαετία.. Στην Αλάνια (Τουρκία), όπου η κατανάλωση ηλεκτρισµού αυξήθηκε κατά 208% µεταξύ 2000 και 2008, το µερίδιο που αντιστοιχεί στον τουρισµό ανέρχεται σε 21%. Εξάλλου, ορισµένες φορές, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας διπλασιάζεται ή τριπλασιάζεται στις τουριστικές περιοχές κατά τις περιόδους αιχµής. Η ΜΚΟ Plan Bleu διεξήγαγε έρευνες στην περιοχή και συνιστά την επαναχρησιµοποίηση των επεξεργασµένων λυµάτων πέραν από την αφαλάτωση. Για τη συλλογή και την επεξεργασία των λυµάτων απαιτείται λιγότερη ενέργεια και, σε ό,τι αφορά τις θέσεις εργασίας και την κατάρτιση, η επεξεργασία λυµάτων απαιτεί παρόµοια τεχνογνωσία (συµπεριλαµβανοµένης της τεχνολογίας µεµβρανών και της αντίστροφης όσµωσης) µε εκείνη που χρησιµοποιείται στην αφαλάτωση, το οποίο σηµαίνει ότι οι δύο προσεγγίσεις αλληλοσυµπληρώνονται. Ωστόσο, οι περιφέρειες πρέπει κατ'αρχάς να εξοπλιστούν µε εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυµάτων. Το Torremolinos (Ισπανία) δεν διαθέτει αντίστοιχη µονάδα, παρά το γεγονός ότι οι διανυκτερεύσεις ανέρχονται σε 5 εκατοµµύρια ετησίως. Στην ακτή Tétouan (Μαρόκο), τα λύµατα που παράγονται λόγω του τουρισµού συχνά απορρίπτονται ανεπεξέργαστα κατευθείαν στη θάλασσα, ενώ οι υφιστάµενες εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυµάτων έχουν υπερφορτωθεί σε πολύ µεγάλο βαθµό. Σύµφωνα µε εκτιµήσεις του ΕΟΠ (Ευρωπαϊκός Οργανισµός Περιβάλλοντος), το 2000, ο τουρισµός ευθυνόταν για το 7% της συνολικής ρύπανσης στη Μεσόγειο Θάλασσα. Στην Τουρκία, το 90% περίπου των µονάδων και το 80% των τουριστικών εγκαταστάσεων δεν διαθέτουν δυνατότητες επεξεργασίας λυµάτων µόνο το 20% των οικιακών λυµάτων υποβάλλεται σε επεξεργασία και µόλις το 6% των συνολικών ετήσιων στερεών λυµάτων αποτίθεται κατάλληλα (WWF Τουρκίας, 2002). Στην Ιταλία, το 80% των λυµάτων από τις 120 µεγαλύτερες παράκτιες πόλεις απορρίπτεται χωρίς καµία επεξεργασία στη Μεσόγειο. Επιπλέον, µολονότι η Μεσόγειος Θάλασσα αποτελεί το 0,7% της παγκόσµιας υδάτινης µάζας, επιβαρύνεται µε το 17% της παγκόσµιας θαλάσσιας πετρελαϊκής ρύπανσης. Υπολογίζεται ότι, κάθε χρόνο, απορρίπτοναι στη θάλασσα, λόγω ναυτιλιακών δραστηριοτήτων, έως τόνοι αργού πετρελαίου. 3 εδοµένου του αργού ρυθµού ανανέωσης του θαλασσινού νερού στη Μεσόγειο, για την οποία χρειάζονται 80 περίπου χρόνια, η επεξεργασία των µολυσµένων υδάτων αποτελεί προτεραιότητα, ιδίως επειδή η Μεσόγειος χρησιµοποιείται επίσης για αλιεία και υδατοκαλλιέργεια (δραστηριότητες που αποτελούν επίσης πηγή ρύπανσης), ενώ πολλοί τουρίστες την επισκέπονται για να κολυµβήσουν στα ύδατά της. Εποµένως, οι επενδύσεις σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας υδάτων µπορούν να συµβάλλουν στην επίλυση µιας σειράς προβληµάτων που αφορούν τις εγκαταστάσεις υγιεινής και τη δηµόσια υγεία, το περιβάλλον -ιδίως σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες ζώνεςκαι την υδροδότηση. Μπορεί να επιτευχθεί σηµαντική εξοικονόµηση νερού αν, από τη µια πλευρά, ο τουριστικός κλάδος ευαισθητοποιηθεί δεόντως σχετικά µε αυτά τα ζητήµατα και αναλάβει κατάλληλες δράσεις προς τηνσωστή κατεύθυνση και, από την άλλη πλευρά, εφόσον οι δηµόσιες αρχές δροµολογήσουν σχέδια διαχείρισης των υδάτων. Αυτά τα σχέδια πρέπει να στηριχθούν σε µελέτες σύγκρισης του κόστους και των πλεονεκτηµάτων των διαφόρων δυνατοτήτων διαχείρισης των υδάτων

6 - 5 - (συµπεριλαµβανοµένης της συγκριτικής ανάλυσης κόστους/οφέλους της διαφύλαξης των υδάτινων πόρων έναντι της επέκτασης της υδροδότησης). Εξάλλου, οι πολιτικές που εστιάζονται στη διαχείριση της ζήτησης φαίνεται να είναι λιγότερο δαπανηρές από τις πολιτικές που επικεντρώνονται στη διαχείριση της υδροδότησης. Εκτός αυτού, µε τη βοήθεια αυτών των µελετών, θα µπορούσαν να αναδειχθούν τα οφέλη που αποκοµίζονται από τη βέλτιστη κατανοµή των υδάτινων πόρων µεταξύ των διαφόρων τοµέων (οικιακή χρήση, τουρισµός, γεωργία και βιοµηχανία), η κατανάλωση νερού των οποίων θα µπορούσε κατ' αυτόν τον τρόπο να ρυθµιστεί. Οι µελέτες θα µπορούσαν, για παράδειγµα, να αποτελέσουν τη βάση, ούτως ώστε να υποχρεωθούν οι βιοµηχανίες στην επεξεργασία ή την προεπεξεργασία των λυµάτων που απορρίπτουν. Εν προκειµένω, οι δηµόσιες αρχές διαδραµατίζουν ζωτικό ρόλο στη διεξαγωγή ελέγχων, τη συγκέντρωση δεδοµένων σχετικά µε τα ύδατα και τα συναφή προβλήµατα και τη διασφάλιση της εφαρµογής των νέων διατάξεων. Αυτή η τελευταία πτυχή είναι καθοριστικής σηµασίας και λαµβάνει διάφορες µορφές, όπως η αστυνόµευση των υδάτων, η συγκρότηση θεσµικών και διοικητικών ικανοτήτων, καθώς και η ενίσχυση της εµπειρογνωσίας, των πρωτοβουλιών και των κυρώσεων. 1.2 ιάβρωση, άτακτη αστική εξάπλωση, απώλεια της βιοποικιλότητας και υποβάθµιση των παράκτιων περιοχών Μια δεύτερη σηµαντική πρόκληση συνιστά η ανάπτυξη περιφερειακού χωροταξικού σχεδιασµού για τη βελτίωση των αστικών υπηρεσιών, τη ρύθµιση της πίεσης που ασκείται στις χρήσεις γης και τον περιορισµό των επιπτώσεων στο φυσικό περιβάλλον. Η αστική ανάπτυξη που επιβάλλει ο τουρισµός έχει µια σειρά από αρνητικές συνέπειες: (1) υποβάθµιση των ακτών και διάβρωση του εδάφους, (2) κορεσµός των εδαφών και (3) συρρίκνωση των διαθέσιµων καλλιεργήσιµων εκτάσεων. (1) Η συγκέντρωση του τουρισµού κυρίως στις παράκτιες περιοχές προκαλεί το σοβαρό πρόβληµα της διάβρωσης των παραλιών. Σε µια µελέτη που παραθέτει ο ΕΟΠ (2001) 4, επισηµαίνεται ότι τα τρία τέταρτα των αµµοθινών µεταξύ Ισπανίας και Σικελίας έχουν εξαφανιστεί ως αποτέλεσµα της αστικοποίησης που συνδέεται µε την τουριστική ανάπτυξη. Η κατασκευή τουριστικών υποδοµών πολύ κοντά στις ακτές και κυρίως στις αµµοθίνες επιταχύνει τη διαδικασία διάβρωσης των παραλιών. (2) Η αυξανόµενη αστικοποίηση λόγω της κατασκευής τουριστικών θερέτρων και της µαζικής επέκτασης των κατοικιών από τη δεκαετία του 90 έχει επίσης προκαλέσει το φαινόµενο του κορεσµού των εδαφών. Με τα από τα χιλιόµετρα ακτογραµµής να έχουν οικοδοµηθεί, έχει επιτευχθεί το κρίσιµο όριο σε ό,τι αφορά τη χρήση γης. Κατά µήκος των ακτών του Tetouan (Μαρόκο), µόλις το 12.5% της συνολικής ακτογραµµής παραµένει σε «φυσική» κατάσταση, ως αποτέλεσµα της οικιστικής ανάπτυξης και των κατασκευαστικών έργων γύρω από ένα γήπεδο γκολφ. Στο Torremolinos, ποσοστό 85% της συνολικής επιφάνειας έχει αστικοποιηθεί και µόνο 10 εκτάρια είναι ακόµη οικοδοµήσιµα. (3) Στην περιοχή της Μεσογείου συνολικά, η ανά κάτοικο έκταση της αρόσιµης γης µειώθηκε κατά το ένα τέταρτο από το 1990 και κατά το ήµισυ τα τελευταία 40 χρόνια. Πλέον αναλογούν 0,2 εκτάρια ανά κάτοικο. Μολονότι διατέθηκαν νέες εκτάσεις για καλλιέργεια, η 4 Ευρωπαϊκός Οργανισµός Περιβάλλοντος (2001): Environmental signals (Περιβαλλοντικά µηνύµατα).

7 - 6 - συνολική επιφάνεια των καλλιεργήσιµων γαιών µειώθηκε κατά 7% από το Η απώλεια εκτάσεων καλλιεργήσιµης γης µπορεί να αποδοθεί σε µια σειρά παραγόντων, όπως η διάβρωση, η απώλεια της γονιµότητας του εδάφους και η αστικοποίηση. Συχνά, αυτές οι απώλειες είναι µη αναστρέψιµες. Επιπλέον, πρέπει να ληφθούν µέτρα ώστε να περιοριστεί η ευπάθεια των αστικών περιοχών στην κλιµατική αλλαγή και να θεσπιστούν χωροταξικά και κατασκευαστικά πρότυπα, στα οποία λαµβάνονται υπόψη οι µακροπρόθεσµες επιπτώσεις της κλιµατικής αλλαγής. Κρίνεται επίσης σκόπιµο να αναληφθούν δράσεις, προκειµένου να περιοριστεί η άτακτη αστική εξάπλωση (εστιάζοντας στην πλήρη αξιοποίηση του υφιστάµενου αστικού ιστού, τη χρήση εγκαταλελειµµένων βιοµηχανικών περιοχών και την ενίσχυση της πληθυσµιακής πυκνότητας σε αραιοκατοικηµένες περιοχές) και να αναπτυχθεί ένας αειφόρος χωροταξικός σχεδιασµός και µια βιώσιµη αστική αρχιτεκτονική µε: τη µείωση του οικολογικού αποτυπώµατος των κτιρίων, την εκπόνηση νέων σχεδίων κινητικότητας (για τους πεζούς, τα ποδήλατα, τις δηµόσιες µεταφορές) και την ανάπτυξη ζωνών µικτής χρήσης. Είναι αυτονόητο ότι τέτοιου είδους προσαρµογές θα πρέπει να βασιστούν στις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης και σε δράσεις, όπως η ανάκτηση και η επαναχρησιµοποίηση των υδάτων και κάθε είδους απορριµµάτων, καθώς και η χρήση ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. 1.3 Μεταφορές Ο τουρισµός ευθύνεται για το 5,3% περίπου του συνόλου των εκποµπών αερίων του θερµοκηπίου από αυτές, ποσοστό 75% προέρχεται από τις µεταφορές, οι οποίες συνιστούν την κύρια πηγή ατµοσφαιρικής ρύπανσης που συνδέεται µε τον τουρισµό. Είναι, εποµένως, σηµαντικό να δοθεί προτεραιότητα σε µη ρυπογόνους και λιγότερο ενεργοβόρους τρόπους µεταφοράς. Παρόλο που οι αεροπορικές µεταφορές αποτελούν αναµφίβολα τον πλέον ρυπογόνο τρόπο µεταφοράς, συχνά προωθείται από τις ίδιες τις κυβερνήσεις έναντι του σιδηροδρόµου. Από το 1970, ο αριθµός των πτήσεων αυξάνεται κατά 5%-6% ετησίως, κυρίως λόγω της σηµαντικής πτώσης της τιµής των εισιτηρίων. εδοµένου του σηµαντικού οικολογικού τους αποτυπώµατος, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έµφαση και στους επιµέρους τρόπους µεταφοράς. Σε µελέτη που δηµοσίευσε το Γαλλικό Ινστιτούτο Περιβάλλοντος (IFEN) τον Αύγουστο του 2007, καταδεικνύεται ότι στις οδικές µετακινήσεις και µόνο που πραγµατοποιούν οι Γάλλοι για εκδροµές τα Σαββατοκύριακα και για διακοπές οφείλεται το 16% των ετήσιων εκποµπών διοξειδίου του άνθρακα από επιβατικά αυτοκίνητα σε ολόκληρη τη Γαλλία. Εκτός αυτού, ενώ µόλις το 7% των τουριστών ταξίδεψαν αεροπορικώς, οι εναέριες µεταφορές ευθύνονταν για το 62% των αερίων του θερµοκηπίου που συνδέονται µε τις τουριστικές µετακινήσεις. Επιπροσθέτως, ποσοστό 42% αυτών των εκποµπών προήλθε από πτήσεις µεγάλων αποστάσεων, οι οποίες αντιπροσώπευαν µόλις το 2% του συνολικού αριθµού των µετακινήσεων. Τα κίνητρα στον τοµέα των µεταφορών θα πρέπει συνεπώς να εστιαστούν σε διάφορους στόχους, συγκεκριµένα: οι τοπικές αρχές θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να εισαγάγουν ενεργειακά αποδοτικότερους τρόπους µεταφοράς (σιδηρόδροµος, τραµ και ποδήλατο), να προωθήσουν τις δηµόσιες µεταφορές και να περιορίσουν την πρόσβαση των αυτοκινήτων σε ορισµένες ζώνες η

8 - 7 - τουριστική βιοµηχανία θα πρέπει να ενθαρρυνθεί να προωθήσει φιλικές προς το περιβάλλον δραστηριότητες (π.χ. κανό και καγιάκ αντί για τζετ σκι) ταυτόχρονα θα πρέπει να δοθούν κίνητρα στην αυτοκινητοβιοµηχανία και στην αεροναυπηγική προκειµένου να αναπτύξουν λιγότερο ρυπογόνους τρόπους µεταφοράς. 1.4 Απόβλητα Καθίσταται ολοένα επιτακτικότερη η ανάγκη να αναπτυχθούν αστικές εγκαταστάσεις στερεών αποβλήτων, όχι µόνο λόγω του ρυθµού αύξησης του πληθυσµού, ο οποίος παραµένει υψηλός στις χώρες της Νοτίου Μεσογείου, αλλά και επειδή η πληθυσµιακή πυκνότητα στους τουριστικούς προορισµούς αυξάνεται τους θερινούς µήνες (για παράδειγµα, τον Αύγουστο, ο πληθυσµός του Torremolinos αυξάνεται από κατοίκους σε κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόµετρο), και εξαιτίας του γεγονότος ότι οι τουρίστες παράγουν σαφώς περισσότερα στερεά απόβλητα απ' ό,τι οι µόνιµοι κάτοικοι (στο Cabras, λόγου χάρη, ένας τουρίστας παράγει 7 κιλά απόβλητα ηµερησίως έναντι 0,5 κιλών που παράγει ένας µόνιµος κάτοικος), τη στιγµή που η ανακύκλωση είναι συχνά ελάχιστα αναπτυγµένη σε αυτή την περιοχή. Οι κρουαζιέρες στη Μεσόγειο, αυτές καθαυτές, αποτελούν πηγή σοβαρών οικολογικών προβληµάτων, όπως η ρύπανση των υδάτων και των ακτών και η καταστροφή του θαλάσσιου βυθού. Ένα και µόνο κρουαζιερόπλοιο παράγει ετησίως 50 τόνους στερεών αποβλήτων, 7,5 εκατοµµύρια λίτρα υγρών αποβλήτων, λίτρα λυµάτων από εγκαταστάσεις υγιεινής και λίτρα λυµάτων από τον τοµέα της εστίασης. Η έλλειψη επενδύσεων για τη συλλογή, την αποθήκευση και την επεξεργασία των αποβλήτων επιφέρει σοβαρά προβλήµατα υγείας, καθώς και τη µόλυνση του εδάφους και του πόσιµου νερού. Ως προς αυτό, κρίνεται επιτακτική η εφαρµογή διαδικασιών διαλογής και ανακύκλωσης των αποβλήτων, τόσο στις ιδιωτικές κατοικίες όσο και στα τουριστικά θέρετρα. Όλοι οι επαγγελµατίες των συναφών τοµέων (εργαζόµενοι, επιχειρηµατίες, έµποροι και αιρετοί εκπρόσωποι) πρέπει να είναι πλήρως ενηµερωµένοι σχετικά µε αυτά τα θέµατα και οφείλουν, µε τη σειρά τους, να αναλάβουν δράση για την ενηµέρωση των τουριστών. Επίσης, είναι σηµαντικό να δηµιουργηθούν δηµόσιες υπηρεσίες ανακύκλωσης και να υπάρξει καλύτερη διαχείριση των αποβλήτων. Τέλος, ο εποχικός χαρακτήρας του τουρισµού εξηγεί την έλλειψη κινήτρων για την εφαρµογή ανάλογων µέτρων. Εποµένως, η ανάγκη εστιάζεται στη διαχείριση των αποβλήτων συνολικά και όχι µόνο στη διαχείριση των αποβλήτων που παράγονται εξαιτίας της τουριστικής δραστηριότητας. 1.5 Βιοποικιλότητα Στις περισσότερες χώρες της Μεοσγείου, η κατασκευή υποδοµών κατά µήκος των ακτών έχει καταστρέψει τις αµµοθίνες και έχει µειώσει τη βιοποικιλότητα των φυτικών ειδών στις παραλίες. Ο εντατικός τουρισµός συντελεί επίσης στην υποβάθµιση ορισµένων ευαίσθητων υγροτόπων που βρίσκονται κοντά σε δηµοφιλή τουριστικά κέντρα. Ήδη το 1996, σε έκθεση των ΟΟΣΑ/IUCN

9 - 8 - (International Union for Conservation of Nature - ιεθνής Ένωση για τη ιατήρηση της Φύσης) 5 αναφερόταν ότι «από το 1900 µέχρι σήµερα, ο πλανήτης ίσως και να έχει χάσει το 50% των υγροτόπων του». Σήµερα, η απώλεια των υγροτόπων είναι σχεδόν ολοκληρωτική σε ορισµένες περιοχές. Η Γαλλία, η Ελλάδα η Ιταλία και η Ισπανία έχουν επίσης επηρεαστεί από αυτό το φαινόµενο, παρόλο που η κατάσταση είναι πιο κρίσιµη στις περιοχές της Νότιας Μεσογείου, για παράδειγµα, κατά µήκος της ακτής Tetouan. Η εξαφάνιση αυτών των φυσικών οικοτόπων συνοδεύεται από την απώλεια µεγάλου αριθµού ειδών, η επιβίωση των οποίων εξαρτάται από αυτό το περιβάλλον: τα τελευταία είκοσι χρόνια ο αριθµός των υδρόβιων πτηνών µειώθηκε κατά το ήµισυ και πλέον, ενώ το ένα τέταρτο των ειδών που αποµένουν σε αυτές τις ζώνες απειλούνται µε εξαφάνιση. Όσον αφορά τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, σε αξιολόγηση που διεξήγαγε ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός Περιβάλλοντος το , καταδεικνύεται ότι ποσοστό τουλάχιστον 50% των ερπετών (χελώνες) και των θαλάσσιων ιχθύων της Ευρώπης απειλούνται, ενώ η κατάσταση των υπόλοιπων ειδών παραµένει άγνωστη ή είναι ευνοϊκή στην περίπτωση µιας ελάχιστης µειονότητας ορισµένων ειδών ψαριών. Κανένα από τα είδη ερπετών ή ασπονδύλων που µελετήθηκαν δεν βρισκόταν εκτός κινδύνου, ενώ για την αξιολόγηση της κατάστασης ποσοστού 70% των θηλαστικών (επίσης απειλούµενα είδη) και των ασπονδύλων τα υφιστάµενα δεδοµένα ήταν ανεπαρκή. Η ναυσιπλοΐα αναψυχής και άλλες θαλάσσιες δραστηριότητες ψυχαγωγίας ευθύνονται επίσης γι' αυτήν την απώλεια της βιοποικιλότητας: οδηγούν στην υποβάθµιση των λειµώνων θαλάσσιας βλάστησης (οι λειµώνες Ποσειδωνίας και διάφορα είδη κοραλλιών), συµβάλλουν, µε την καταστροφή των ζωνών φωλιάσµατος, στη συρρίκνωση του πληθυσµού των θαλάσσιων χελώνων και αποτελούν απειλή για τους πληθυσµούς της µεσογειακής φώκιας, ιδίως στην Αλάνια της Τουρκίας. Σύµφωνα µε τον ΕΟΠ, µόνον το 10% των θαλάσσιων οικοσυστηµάτων της Ευρώπης προστατεύονται δεόντως, ενώ ποσοστό 50% απειλείται ή έχει υποβαθµιστεί σηµαντικά και η κατάσταση του υπόλοιπου 40% παραµένει άγνωστη. Στις παράκτιες ζώνες, το 70% των θαλάσσιων οικοτόπων έχει πλήρως ή εν µέρει καταστραφεί, ενώ µόνον το 8% διατηρείται σε καλή κατάσταση. Είναι, εποµένως, σηµαντικό να προωθηθούν πιο απλά αθλήµατα (όπως η κυµατοδροµία, η ιστιοπλοΐα, η θαλάσσια ποδηλασία και το κολύµπι) και να επιβληθούν περιορισµοί για αυτές τις δραστηριότητες σε ευαίσθητες ζώνες. Τέλος, οι τουρίστες πρέπει να είναι ενηµερωµένοι σχετικά µε τους οικολογικούς κινδύνους των προϊόντων που χρησιµοποιούν, συµπεριλαµβανοµένων των αντηλιακών και των προϊόντων που χρησιµοποιούν για τη συντήρηση του αθλητικού τους εξοπλισµού. Παραδείγµατος χάρη, η ένωση Santé Environnement France, στην οποία συµµετέχουν ιατροί, διανέµει δωρεάν έναν «πράσινο» οδηγό άθλησης (petit guide vert du bio-sportif) 7, όπου παρέχει στους πολίτες συµβουλές για το πώς να συνδυάσουν τον αθλητισµό µε την προστασία της υγείας τους και του περιβάλλοντος. Στον οδηγό παρέχονται αναλυτικές πληροφορίες για κάθε άθληµα ΟΟΣΑ/IUCN (1996): Guidelines for aid agencies for improved conservation and sustainable use of tropical and sub-tropical wetlands (Κατευθυντήριες γραµµές για τη βελτίωση της διατήρησης και την αειφόρο χρήση των τροπικών και των υποτροπικών υγροτόπων), ΟΟΣΑ, Παρίσι, σ. 10 (http://www.cbd.int/doc/guidelines/fin-oecd-gd-lns-wlands-en.pdf, 18/01/2013). Ευρωπαϊκός Οργανισµός Περιβάλλοντος (2010): έκα µηνύµατα για το Θαλάσσια οικοσυστήµατα. (http://www.eea.europa.eu/publications/10-messages-for , 18/01/2013) 18/1/2013.

10 - 9 - και τα διάφορα συναφή προϊόντα, ούτως ώστε οι άνθρωποι να κατανοήσουν τι είναι επικίνδυνο για την υγεία τους και για το περιβάλλον. 1.6 Βελτίωση της συνολικής σχέσης µεταξύ τουρισµού και αειφόρου ανάπτυξης Τα παραδείγµατα της Σαρδηνίας, όπου αναπτύχθηκαν ειδικά προγράµµατα για όσους επισκέπτονται προστατευόµενους βιότοπους, και του Rovinj (Κροατία), όπου οι φυσικοί χώροι προστατεύονται µε επιτυχία χάρη στη βαρύτητα που τους αποδίδεται στο πλαίσιο της χωροταξικής πολιτικής, καταδεικνύουν ότι µπορεί να καλλιεργηθεί µια θετική σχέση µεταξύ τουρισµού και προστασίας φυσικών οικοτόπων. Εποµένως, η σχέση µεταξύ τουρισµού και προστασίας του περιβάλλοντος µπορεί, σε γενικές γραµµές, να βελτιωθεί µε την ευαισθητοποίηση όλων των ενδιαφερόµενων φορέων, την καθιέρωση οικολογικών κινήτρων, την υιοθέτηση προτύπων και στρατηγικών σχεδίων στα οποία συνυπολογίζονται αυτές οι πτυχές, την επιβολή κυρώσεων για µη συµµόρφωση και την επιβράβευση των προσπαθειών µε την απονοµή οικολογικών σηµάτων και τη δηµιουργία περιβαλλοντικών χαρτών. Οι συµπράξεις δηµόσιου και ιδιωτικού τοµέα, οι ανταλλαγές ορθών πρακτικών και η συνεργασία µε ειδικευµένες στον συγκεκριµένο τοµέα ενώσεις (όπως η Plan Bleu και η WWF, οι οποίες µπορούν να καταρτίσουν µελέτες και προτάσεις) είναι επίσης ζωτικής σηµασίας. Τέλος, δεν διαθέτουµε την πολυτέλεια να µην προβληµατιστούµε σχετικά µε το περιβάλλον υπό ευρύτερους όρους, συνεκτιµώντας πέρα από τον τουρισµό αυτόν καθαυτό, άλλους τοµείς, όπως η γεωργία και η εστίαση. Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγµατα αποτελεί ασφαλώς εκείνο στο Cirali της Τουρκίας 8. Αυτή η περιοχή στις τουρκικές ακτές έχει µεταµορφωθεί σε πρότυπο βιώσιµου τουρισµού χάρη στην ενεργό συµµετοχή της τοπικής κοινότητας σε δραστηριότητες περιβαλλοντικής προστασίας και στα οικονοµικά οφέλη που προέρχονται από το περιβάλλον. Στο Cirali έχει δηµιουργηθεί ένας συνεταιρισµός παραγωγής και εµπορίας τοπικών προϊόντων, σε συνδυασµό µε ένα σήµα για τα προϊόντα του Cirali. Επίσης, έχουν εκπαιδευτεί ξεναγοί φύσης και δηµιουργήθηκαν περιπατητικά µονοπάτια. Χάρη στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τουρίστες, την ενθάρρυνση βέλτιστων πρακτικών όσον αφορά τη διαχείριση των ζωνών φωλιάσµατος των θαλάσσιων χελώνων και τη διαρκή εποπτεία των παραλιών, περιορίστηκαν σηµαντικά οι απειλές που αντιµετωπίζει το είδος αυτό και δόθηκε νέα ώθηση στον τουρισµό. Αυτές οι δραστηριότητες συνέβαλαν στην προσέγγιση των µελών της κοινότητας, κυρίως των νέων, ενώ η κοινότητα, ως σύνολο, ανέπτυξε ένα αίσθηµα του ανήκειν και οικείωσης, στοιχείο - κλειδί για την µακροπρόθεσµη επιτυχία του σχεδίου αυτού. Θα πρέπει όµως να ληφθεί υπόψη ότι, από αυστηρά οικονοµική άποψη, η ανάπτυξη βιώσιµων, περιβαλλοντικά υπεύθυνων, µορφών τουρισµού συνιστά την πορεία που µπορεί να αποφέρει τα περισσότερα οφέλη. Τελικά, το γεγονός ότι οι τοπικοί πληθυσµοί, και όχι οι τουρίστες, θα κληθούν 8 Βλέπε WWF Mediterranean (WWF Μεσογείου): A showcase for sustainable tourism in Turkey (Μία προθήκη για τον βιώσιµο τουρισµό στην Τουρκία), η οποία δηµοσιεύτηκε στις 20 Ιουνίου (http://mediterranean.panda.org/?4685/a-showcase-forsustainable-tourism-in-turkey, 18/1/2013).

11 να πληρώσουν το περιβαλλοντικό τίµηµα, καθιστά εξαιρετικά σηµαντική τη συµµετοχή των τοπικών κατοίκων στην ανάπτυξη αυτών των µορφών τουρισµού. 2. Βιώσιµη ανάπτυξη του τουριστικού κλάδου Ο τουρισµός µπορεί να έχει οικονοµικές, κοινωνικές, πολιτισµικές και περιβαλλοντικές συνέπειες στις τοπικές και τις περιφερειακές κοινότητες. Ο τουρισµός προωθεί την οικονοµία, τη διαφοροποιεί στις περιπτώσεις όπου στηρίζεται σε σχετικά περιορισµένη βάση και καθιστά δυνατή τη βελτίωση των υποδοµών. Η πρόκληση έγκειται, συνεπώς, στο να βρεθούν τα µέσα ώστε να στηριχθεί η ανάπτυξη του βιώσιµου τουρισµού στις περιοχές της Μεσογείου. Όπως κατέδειξαν το Πρόγραµµα των Ηνωµένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP) και ο Παγκόσµιος Οργανισµός Τουρισµού των Ηνωµένων Εθνών (UNWTO) 9, οι επενδύσεις στον πιο οικολογικό και βιώσιµο τουρισµό συµβάλλουν στη δηµιουργία θέσεων εργασίας και τη µείωση της φτώχειας, καθώς και στη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων. Αυτό συνεπάγεται την εισαγωγή της τοπικής και της περιφερειακής διάστασης, προκειµένου να διευκολυνθεί η δηµοκρατική, συµµετοχική διαδικασία. Κρίνεται, εποµένως, σκόπιµο να υιοθετηθεί ένα κοινό πρωτόκολλο που θα εφαρµοστεί µέσω της ARLEM, για να αξιολογηθούν τα ειδικά σχέδια δράσης. Η ARLEM θα µπορούσε επίσης να συγκεντρώσει πληροφορίες και να ενθαρρύνει τους διάφορους ενδιαφερόµενους φορείς να εργαστούν συλλογικά για την εκπόνηση στρατηγικών τοπικής δράσης στην περιοχή της Μεσογείου. Επιπλέον, είναι σηµαντικό να διασφαλιστεί η προσαρµογή της περιοχής στις µεταβολές που συντελούνται στην παγκόσµια τουριστική αγορά, κυρίως όσον αφορά την άφιξη τουριστών από τις αναδυόµενες χώρες. Η κατάρτιση, οι υποδοµές, και η παροχή στήριξης και πληροφοριών στις ΜµΕ, συνιστούν επίσης τοµείς όπου µπορούν να δραστηριοποιηθούν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές, και στους οποίους είναι σηµαντικό να αξιοποιήσουν τις εµπειρίες των οµολόγων τους και οργανώσεων, όπως η Ένωση για τη Μεσόγειο (ΕγΜ). Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές µπορούν, εποµένως, να λάβουν µια σειρά µέτρων για να προωθήσουν τον βιώσιµο τουρισµό στην επικράτειά τους: 2.1 Προώθηση της καινοτοµίας, της ελκυστικότητας, της ποιότητας και της παραγωγικής ανάπτυξης Για την επίτευξη αυτού του στόχου απαιτείται η ανταλλαγή ορθών πρακτικών µεταξύ των διαφόρων παραγόντων (δεν θα πρέπει να παραµεληθούν, στην προκειµένη περίπτωση, τα πρότυπα που παρέχουν οι επαγγελµατικές ενώσεις) και η εξασφάλιση ουσιαστικής στήριξης στις ΜµΕ, ούτως ώστε 9 Κεφάλαιο για τον τουρισµό στην Έκθεση για την Πράσινη Οικονοµία, η οποία εκπονήθηκε από κοινού από το Πρόγραµµα των Ηνωµένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP) και τον Παγκόσµιο Οργανισµό Τουρισµού των Ηνωµένων Εθνών (UNWTO) (2011), διαθέσιµη στη διεύθυνση: (18/01/2013).

12 αυτές να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις προσδοκίες του τουριστών, ιδίως όσον αφορά την ποιότητα των υπηρεσιών. Μια άλλη επιλογή θα ήταν η διαφοροποίηση των τουριστικών υπηρεσιών µε την προσαρµογή τους στις διαφορετικές οµάδες στόχους (όπως π.χ. ηλικιωµένοι συνταξιούχοι, άτοµα µε αναπηρίες και σπουδαστές). Πιθανές εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να είναι η µεταφορά τεχνολογίας, προκειµένου να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις είναι εξοπλισµένες µε βασικές υπηρεσίες, όπως το τηλέφωνο και το ιαδίκτυο, και η πολυεπίπεδη συνεργασία. 2.2 ιαχείριση του ανθρώπινου κεφαλαίου Το 2010, οι θέσεις εργασίας που συνδέονται άµεσα ή έµµεσα µε τον τουρισµό αντιπροσώπευαν ποσοστό 12% της συνολικής απασχόλησης στην περιοχή ( ΟΕ, 2012). Μολονότι ο αριθµός των θέσεων εργασίας δεν σηµείωσε την ανάλογη αύξηση µε εκείνη του αριθµού των τουριστών, εντούτοις, ο τουρισµός παρέχει ζωτικά κίνητρα για την απασχόληση σε µια περιοχή που πλήττεται από χρόνια ανεργία, ιδίως µεταξύ των νέων (ο τουριστικός κλάδος προσφέρει πολλές θέσεις εργασίας ακριβώς σε αυτήν την κατηγορία ατόµων). Ως εκ τούτου, στη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων αυτού του κλάδου θα πρέπει να προβλεφθούν η πρόσβαση σε εξειδικευµένη κατάρτιση (σε τοµείς όπως οι υπηρεσίες, οι γλώσσες και η διοίκηση) και πιο ελκυστικές συνθήκες εργασίας και αµοιβές. 2.3 Προβολή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε τουριστικού προορισµού Η διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς αποτελεί ένα περαιτέρω θέµα που ανακύπτει σε συνάρτηση µε την τουριστική ανάπτυξη. Ο πολιτιστικός τουρισµός είναι υψίστης σηµασίας σε πολλές περιοχές της Μεσογείου. Τα προσκυνηµατικά ταξίδια συνιστούν ζωτική πτυχή σε χώρες όπως η Ελλάδα, το Ισραήλ, η Ιταλία, τα Κατεχόµενα Παλαιστινιακά Εδάφη, η Ισπανία και η Τουρκία και, σε ορισµένες περιπτώσεις, το µερίδιό τους στον συνολικό τουρισµό, ανέρχεται στο 90%. Οργανισµοί όπως η UNESCO µπορούν να συνδράµουν τις περιοχές αυτές στη διαφύλαξη τόσο της υλικής, όσο και της «άυλης» κληρονοµιάς τους (παραδόσεις, πολιτισµοί, κλπ.). Στην έκθεσή της σχετικά µε τη διαφύλαξη και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς της Μεσογείου, η οποία υιοθετήθηκε κατά την τρίτη σύνοδο ολοµέλειας της ARLEM που πραγµατοποιήθηκε στο Μπάρι στις 30 Ιανουαρίου , τα µέλη της ARLEM υπογράµµισαν ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές µπορούν να διαδραµατίσουν κεντρικό ρόλο αφενός στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς και, αφετέρου, στην αποτελεσµατική διαχείριση της «χρήσης» της. Αναφορικά µε τον τουρισµό, η πρόκληση έγκειται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων του τουριστών για αυθεντικές εµπειρίες, και, παράλληλα, στον εκσυγχρονισµό των υπηρεσιών που τους παρέχονται. Η βέλτιστη προσέγγιση θα ήταν, εποµένως, η θέσπιση αυστηρότερων προτύπων αστικού χωροταξικού σχεδιασµού µε στόχο τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος και την προώθηση των επιµέρους περιφερειών σε εθνικό και σε διεθνές επίπεδο. 10 CdR 386/2011 rev. 1, διαθέσιµη στη διεύθυνση

13 ιαφύλαξη και διατήρηση των πόρων Η ανάπτυξη του τουρισµού πρέπει να καταστεί ενεργειακά αποδοτικότερη και περισσότερο βιώσιµη. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην υλοποίηση επενδύσεων σε ενεργειακά αποδοτικές µεταφορές και τουριστικές υποδοµές, να µειωθούν τα απόβλητα και η ρύπανση, να ενθαρρυνθεί η βιοποικιλότητα και να αξιοποιηθεί η τεχνολογική πρόοδος για τη µείωση των εκποµπών αερίων του θερµοκηπίου. Ωστόσο, οι δηµόσιες αρχές θα πρέπει επίσης να βασιστούν στη στήριξη εκ µέρους των οργανώσεων προστασίας της φύσης, ούτως ώστε να εξασφαλίσουν την ευαισθητοποίηση των πολιτών για περιβαλλοντικά θέµατα. 2.5 Μείωση των εµποδίων για την ανάπτυξη του τουρισµού Θα πρέπει να γίνει διάκριση µεταξύ δύο κατηγοριών εµποδίων: εµπόδια υλικής φύσης, όπως ανεπαρκείς µεταφορικές υποδοµές (εσωτερικές ή εξωτερικές συγκοινωνιακές συνδέσεις), ανεπαρκής τουριστική δυναµικότητα ή εφοδιασµός µε πόρους και άυλα εµπόδια, όπως έλλειψη επενδύσεων (η οποία συνδέεται µε την αδυναµία προσέλκυσης επενδυτών) και επαχθείς ή ασυντόνιστες διοικητικές διαδικασίες. Κρίνεται σκόπιµο να καταρτιστούν µακροπρόθεσµα σχέδια για τη συνεργασία µεταξύ των ενδιαφερόµενων φορέων και ο αντίκτυπός τους να αποτελέσει αντικείµενο προσεκτικής παρακολούθησης µε στόχο να αναπτυχθεί ο τουρισµός, ο οποίος συνιστά σηµαντική πηγή εθνικού εισοδήµατος για τις χώρες της Νοτίου και της Ανατολικής Μεσογείου, και να διαφυλαχθεί η βιωσιµότητά του. Ειδικά κατά τη διάρκεια αυτής της µεταβατικής περιόδου, οι περισσότερες χώρες της Νοτίου Μεσογείου δεν θα πρέπει να επιβαρυνθούν ως προς την ανάπτυξή τους. 2.6 Ενίσχυση των γνώσεων για τον τουρισµό και τον αντίκτυπό του Για να εξασφαλιστεί η προσαρµογή των τουριστικών πολιτικών και να ενισχυθεί η αποδοτικότητα των επιχειρήσεων χρειάζεται να δηµιουργηθούν στατιστικά εργαλεία, καθώς και εργαλεία πληροφόρησης που θα καλύπτουν όλες τις πτυχές του τουρισµού. Έτσι, µπορεί να υπάρξει καλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες των παραγόντων του κλάδου, να επιτευχθεί η διαχείριση των προκλήσεων που συνδέονται µε τον τουρισµό και να ενηµερωθούν οι δυνητικοί ενδιαφερόµενοι φορείς σχετικά µε τα οφέλη της τουριστικής ανάπτυξης. Αυτό συνεπάγεται τη σύσταση τοπικών γραφείων ανάπτυξης του βιώσιµου τουρισµού, τα οποία: θα διαδραµατίσουν διαµεσολαβητικό και συντονιστικό ρόλο, θα παράσχουν πληροφορίες και συνδροµή στους επαγγελµατίες του τουρισµού και θα εποπτεύουν την κατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος (επίπεδα ρύπανσης, διάβρωση του εδάφους, επιπτώσεις των χηµικών βιοµηχανιών). Στην Ευρώπη, υλοποιείται επί του παρόντος το σχέδιο ENPI-SEIS (ΕΜΓΕΣ-ΕΣΠΠ) 11, ένα ενιαίο σύστηµα πληροφοριών για το περιβάλλον στην ΕΕ και τις γειτονικές της χώρες. Οι χώρες εταίροι που συµµετέχουν στο πρόγραµµα αυτό είναι τα κράτη µέλη της ΕΕ και οι χώρες της Ευρωπαϊκής 11 (18/01/2013)

14 Πολιτικής Γειτονίας, στις οποίες περιλαµβάνονται η Αλγερία, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Ιορδανία, η Λιβύη, το Μαρόκο, η Παλαιστιανική Αρχή, η Συρία και η Τυνησία. Οι εθνικές στατιστικές υπηρεσίες και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις παρέχουν βασικά δεδοµένα σχετικά µε το περιβάλλον, ενώ τα υπουργεία, οι οργανώσεις, τα στατιστικά γραφεία και άλλοι οργανισµοί διαβιβάζουν τα στατιστικά τους στοιχεία στο ENPI-SEIS. Συνεργασίες αναπτύσσονται επίσης µε το Μεσογειακό Πρόγραµµα ράσης του Προγράµµατος των Ηνωµένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP/MAP/Σύµβαση της Βαρκελώνης), µε την Οικονοµική Επιτροπή των Ηνωµένων Εθνών για την Ευρώπη (ΟΕΗΕΕ), καθώς και µε τα κράτη µέλη και τις συνεργαζόµενες χώρες του Ευρωπαϊκού Οργανισµού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ). Το Σύστηµα Πληροφοριών για τη Βιοποικιλότητα στην Ευρώπη (BISE - Biodiversity Information System for Europe) µπορεί επίσης να αξιοποιηθεί ως µονοαπευθυντική θυρίδα για δεδοµένα και πληροφορίες σχετικά µε τη βιοποικιλότητα στις περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις µη ευρωπαϊκές µεσογειακές περιφέρειες. «Μέσω της συλλογής στοιχείων και αριθµητικών δεδοµένων σχετικά µε τη βιοποικιλότητα και τις οικοσυστηµικές υπηρεσίες, το σύστηµα αυτό συνδέει τις συναφείς πολιτικές, τα κέντρα περιβαλλοντικών δεδοµένων, τις αξιολογήσεις και τα πορίσµατα ερευνών που προέρχονται από διάφορες πηγές» Εξασφάλιση σταθερότητας και ασφάλειας Οι περιφέρειες αντιµετωπίζουν το δίληµµα της ανάγκης για ασφάλεια προκειµένου να διατηρηθεί ο τουρισµός, ωστόσο, δεν µπορούν να ασκήσουν παρά µικρή επιρροή στην πολιτική σταθερότητα της χώρας τους. Από την άλλη πλευρά, µπορούν να αναληφθούν δράσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας εντός της επικράτειάς τους, ιδίως στον τοµέα των φυσικών καταστροφών. Εξάλλου, οι περιφέρειες µπορούν να στηρίξουν την οικονοµική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή και να ενθαρρύνουν τη συµµετοχή του τοπικού πληθυσµού στα σχέδιά τους για τουριστική ανάπτυξη και διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονοµιάς, µε στόχο να ενδυναµώσουν το συλλογικό πνεύµα των τοπικών κοινοτήτων. Παρόλα αυτά, οι περιφέρειες που πλήττονται από σοβαρούς φυσικούς κινδύνους ή πολιτικές αναταραχές δεν θα πρέπει να στηρίζονται υπερβολικά στον τουρισµό, δεδοµένου ότι, γεγονότα όπως αυτά, έχουν ιδιαίτερα αρνητικό αντίκτυπο στον εν λόγω τοµέα και, ως εκ τούτου, ενδεχοµένως δραµατικές επιπτώσεις στη συνολική οικονοµία µιας περιφέρειας. Για παράδειγµα, στη Συρία, πριν από την έναρξη της εξέγερσης και την καταστολή της, ο τουρισµός αντιπροσώπευε το 12% των θέσεων εργασίας και του ΑΕγχΠ. Οι τουρίστες θα επιστρέψουν µόνον όταν θα έχει σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Οι εξεγέρσεις της Αραβικής Άνοιξης είχαν παρόµοια επίδραση, ακόµη και στις χώρες της Νότιας Μεσογείου που δεν ήταν άµεσα εµπλεκόµενες. Εντούτοις, µόλις αποκατασταθούν η σταθερότητα και η ασφάλεια, ο τουρισµός θα ανακάµψει σχετικά γρήγορα. 12 Ενηµερωτικό φυλλάδιο του Συστήµατος Πληροφοριών για τη Βιοποικιλότητα στην Ευρώπη (BISE - Biodiversity Information System for Europe) διαθέσιµο στην ιστοθέση (18/01/2013)

15 Οικοδόµηση συνεργασίας για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης του βιώσιµου τουρισµού Τα µέλη της ARLEM επικροτούν πλήρως τη θέση της Επιτροπής των Περιφερειών ότι η συνεργασία µεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Μεσογείου πρέπει να ενισχυθεί, «µε στόχο την προώθηση προτύπων βιώσιµου τουρισµού και µιας νοοτροπίας προστασίας του περιβάλλοντος, διότι θα υπάρξει θετικός αντίκτυπος µόνο µέσω κοινών δράσεων και κοινής δέσµευσης και υπευθυνότητας 13. Μπορούν να αναπτυχθούν µακροπρόθεσµες στρατηγικές σε συνεργασία µε άλλες περιφέρειες ή να υποστηριχθούν µε την ανταλλαγή εµπειριών και ορθών πρακτικών, τη διαπεριφερειακή συνεργασία ή µε αξιολογήσεις από οµοτίµους. Το έργο PRESERVE 14 της Συνέλευσης των Περιφερειών της Ευρώπης είναι ένα καλό παράδειγµα. Σε διάστηµα τριών µόλις ετών, 13 εταίροι από 11 Ευρωπαϊκές περιφέρειες είχαν τη δυνατότητα να ανταλλάξουν εµπειρίες και ορθές πρακτικές στο πλαίσιο του PRESERVE, µε σκοπό να βελτιώσουν τις τοπικές τους στρατηγικές. Μετά την ανάλυση των λύσεων που έδωσαν οι εταίροι, 24 επιτυχή παραδείγµατα βιώσιµου τουρισµού παρουσιάστηκαν λεπτοµερώς σε ένα ενηµερωτικό φυλλάδιο για να αποτελέσουν παράδειγµα προς µίµηση. Μέσω της καινοτοµίας, το έργο αυτό συνέβαλε στη δηµιουργία νέων θέσεων εργασίας, στην εξοικονόµηση πόρων και στη διάδοση σηµαντικών εµπειριών από τις οποίες µπορούν να ωφεληθούν άλλες περιφέρειες. ιάφοροι διεθνείς οργανισµοί µπορούν να στηρίξουν και να χρηµατοδοτήσουν την ανάπτυξη του βιώσιµου τουρισµού: Η Ένωση για τη Μεσόγειο (ΕγΜ) συνιστά µια πολυµερή εταιρική σχέση που περιλαµβάνει 43 χώρες από την Ευρώπη και τη Λεκάνη της Μεσογείου. Ιδρύθηκε το 2008 µε στόχο την προαγωγή της σταθερότητας και της ευηµερίας σε ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου και δροµολογεί µια σειρά πρωτοβουλιών που έµµεσα συµβάλλουν στη βιώσιµη ανάπτυξη. Εγκαινίασε την εφαρµογή ενός έργου για την απορρύπανση της Μεσογείου και ένα άλλο για την κατασκευή λιµένων, αυτοκινητοδρόµων και σιδηροδροµικών γραµµών, τα οποία ευνοούν τον τουρισµό µε έµµεσο τρόπο. Η ΕγΜ εγκαινίασε, επίσης, µια πρωτοβουλία στήριξης των επιχειρήσεων στη µεσογειακή περιοχή, ιδίως των ΜµΕ. Εκτός αυτού, η Ένωση για τη Μεσόγειο καταβάλλει προσπάθειες για την καταπολέµηση της απερήµωσης και της κλιµατικής αλλαγής στη Μεσόγειο. Η ΕΤΕπ (Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων) χρηµατοδοτεί πρωτοβουλίες στις χώρες εταίρους της Μεσογείου, οι οποίες εντάσσονται πλέον στο πλαίσιο του Ευρωµεσογειακού Φορέα Επενδύσεων και Εταιρικής Σχέσης (Facility for Euro-Mediterranean Investment and Partnership - FEMIP), ο οποίος συστάθηκε το Από το 2008, ο FEMIP υποστηρίζει την εφαρµογή έργων για την απορρύπανση της Μεσογείου και την ανάπτυξη θαλάσσιων και χερσαίων µεταφορών. Εξάλλου, θα πρέπει να γίνει αναφορά και στο έργο του FEMIP µε τίτλο ELENA, το οποίο Γνωµοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών µε θέµα «Η Ευρώπη, ο πρώτος τουριστικός προορισµός στον κόσµο: Ένα νέο πλαίσιο πολιτικής για τον ευρωπαϊκό τουρισµό», εισηγητής: ο κ. Ramón Luis Valcárcel Siso, η οποία υιοθετήθηκε κατά την 88η σύνοδο ολοµέλειας της 27ης και 28ης Ιανουαρίου 2011 (CdR 342/2010 fin), σηµείο 30. (18/01/2013)

16 παρέχει τεχνική στήριξη στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές αναφορικά µε την ανάπτυξη πολιτικών για την ενεργειακή απόδοση και τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Η Παγκόσµια Τράπεζα και η ΕΤΑΑ µπορούν επίσης να παρέχουν τεχνική βοήθεια ή χρηµατοδοτική στήριξη στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουριστικό κλάδο. Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Τουρισµού των Ηνωµένων Εθνών (UNWTO), ο οποίος αντιπροσωπεύει τους εθνικούς οργανισµούς τουρισµού, συγκεντρώνει και δηµοσιεύει στατιστικά στοιχεία, καθιστώντας δυνατή τη σύγκριση των τουριστικών ροών και της ανάπτυξης σε παγκόσµιο επίπεδο. Ενθαρρύνει την εφαρµογή του Παγκόσµιου Κώδικα εοντολογίας για τον Τουρισµό, ο οποίος αποσκοπεί να διασφαλιστεί ότι όλοι οι εµπλεκόµενοι παράγοντες µεγιστοποιούν την κοινωνικοοικονοµική και πολιτισµική συµβολή του τουρισµού, ενώ, συγχρόνως, ελαχιστοποιούν τις δυνητικές αρνητικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειές του. Τέλος, η ARLEM διαδραµατίζει ολοένα σηµαντικότερο ρόλο εντός της Ένωσης για τη Μεσόγειο και έχει εντατικοποιήσει τη συνεργασία της µε τα ευρωπαϊκά θεσµικά όργανα, ιδίως µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έθεσε σε εφαρµογή το πρόγραµµα CIUDAD (Cooperation In Urban Development And Dialogue - Συνεργασία για Αστική Ανάπτυξη και ιάλογο) 15, το οποίο προορίζεται αποκλειστικά για τις πόλεις, στους τοµείς της περιβαλλοντικής βιωσιµότητας και της ενεργειακής απόδοσης, της αειφόρου οικονοµικής ανάπτυξης και της µείωσης των κοινωνικών ανισοτήτων, καθώς και στους τοµείς της χρηστής διακυβέρνησης και της βιώσιµης αστικής χωροταξικής ανάπτυξης. Επί του παρόντος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διεξάγει διαβουλεύσεις µε την ARLEM στην προπαρασκευαστική φάση του νέου της έργου Cleaner energy saving Mediterranean cities (Καθαρότερη ενέργεια για την προστασία των πόλεων της Μεσογείου), ενώ έδωσε στη γραµµατεία της ARLEM τη δυνατότητα να συµµετάσχει ως παρατηρητής στη συντονιστική της επιτροπή. Το έργο αυτό αποσκοπεί να αναπτύξει την ικανότητα των τοπικών αρχών στην περιοχή της Μεσογείου να καταρτίζουν και να εφαρµόζουν πιο βιώσιµες τοπικές πολιτικές, όπως αυτές που απορρέουν από την προσχώρηση στο Σύµφωνο των ηµάρχων και την ανάπτυξη των συναφών σχεδίων δράσης για βιώσιµη ενέργεια (Σ ΒΕ). Το 2013 θα πρέπει επίσης να επιδιωχθούν συνέργειες µεταξύ των εργασιών της ARLEM και εκείνων της επιτροπής «Φυσικοί Πόροι» (NAT) της Επιτροπής των Περιφερειών, η οποία είναι αρµόδια για θέµατα τουρισµού και θα καταρτίσει γνωµοδότηση σχετικά µε την επικείµενη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισµό. Ο συντονισµός των διαφόρων εταιρικών σχέσεων µεταξύ των εθνικών και των τοπικών αρχών θα συµβάλλει επίσης στην αποτελεσµατική µεταφορά γνώσεων. Οι πλέον επιτυχείς εµπειρίες θα πρέπει να οδηγήσουν στη σύναψη διεθνών εταιρικών σχέσεων για τη µεταφορά ορθών πρακτικών. Επιπροσθέτως, στον περιβαλλοντικό τοµέα, η ARLEM τάσσεται υπέρ του συνδυασµού εθνικών και τοπικών πολιτικών µε την υιοθέτηση µιας Εδαφικής Προσέγγισης της Κλιµατικής Αλλαγής (Territorial Approach to Climate Change - TACC), χάρη στην οποία θα προωθηθεί η εδαφική ανάπτυξη και, παράλληλα, θα µειωθούν οι εκποµπές διοξειδίου του άνθρακα. 15 (18/01/2013)

17 Ένα εµπόδιο συνίσταται στο ότι τα αρµόδια για την εφαρµογή των προγραµµάτων δράσης όργανα έχουν περιορισµένη µόνον πρόσβαση σε χρηµατοδότηση. Είναι, συνεπώς, ζωτικό να αναπτυχθούν καινοτόµα συστήµατα για τη µακροπρόθεσµη χρηµατοδότηση και να εξασφαλιστεί ότι η ενηµέρωση φτάνει στις περιφέρειες, έτσι ώστε αυτές να µπορούν να αξιοποιήσουν καλύτερα τις διαθέσιµες πηγές χρηµατοδότησης, κυρίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στο πλαίσιο διεθνών οργανισµών. CDR _00_02_TRA_TCD (ΕΝ) ΝΠ/ΜΕ/ζβ

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας INTERREG IVC EUROPE Παρουσίαση του Προγράμματος Δρ. Ράλλης Γκέκας ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Έξυπνη: αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα & την καινοτομία.

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντοµη εισαγωγή στη συζήτηση που διεξάγεται για

Σύντοµη εισαγωγή στη συζήτηση που διεξάγεται για Σύντοµη εισαγωγή στη συζήτηση που διεξάγεται για Διαρθρωτικά Ταμεία 2014-2020 Structural Funds Περιφερειακός Σύµβουλος Ν Αγαίου Ευρωβουλευτής Οµάδα των Πράσινων Πολυετές Οικονοµικό Πλαίσιο (Multi-annual

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE 2. «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο»

ShMILE 2. «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο» ShMILE 2 «Από τον πειραματισμό στη διάδοση του οικολογικού σήματος στη Μεσόγειο» ρηματοδοτικό Μέσο Έχει εγκριθεί στον Άξονα Προτεραιότητας Ειδικότερα στο Μέτρο Τίτλος Έργου Στόχος του Έργου 2 2.1 EUROPEAN

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς

Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Μεταρρύθμιση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑλΠ) Προς ένα καλύτερο μέλλον για τα ιχθυοαποθέματα και τους αλιείς Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια ματιά Δράση ενάντια στην υπεραλίευση, με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020.

Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής 2014-2020. Γεώργιος Γιαννούσης Γ.Γ. Δημοσίων Επενδύσεων - ΕΣΠΑ Κατευθύνσεις Εθνικής Αναπτυξιακής Στρατηγικής Αναπτυξιακό όραμα: «Η συμβολή στην αναγέννηση της ελληνικής οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Η Περίπτωση της Ελλάδος του Δρ. Κωνσταντίνου Αραβώσης Λέκτορα Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ως Βιώσιµη Ανάπτυξη ορίζεται η ανάπτυξη η οποία ικανοποιεί τις ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 28.2.2012 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 28.2.2012 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την προετοιμασία για τη διάσκεψη κορυφής «Ρίο+20» - Συνεδρίαση Διακοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

εύτερη σύνοδος ολοµέλειας Αγαδίρ, 29 Ιανουαρίου 2011 Έκθεση της ARLEM για την αστική ανάπτυξη στη Μεσόγειο

εύτερη σύνοδος ολοµέλειας Αγαδίρ, 29 Ιανουαρίου 2011 Έκθεση της ARLEM για την αστική ανάπτυξη στη Μεσόγειο εύτερη σύνοδος ολοµέλειας Αγαδίρ, 29 Ιανουαρίου 2011 Έκθεση της ARLEM για την αστική ανάπτυξη στη Μεσόγειο CdR 62/2011 EL - 1 - Η παρούσα έκθεση της ARLEM καταρτίστηκε από τον εισηγητή κ. Khalid Al-Hnaifat,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020

Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020 Βασικά Στοιχεία του Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020 Ηράκλειο 29 Ιουνίου 2015 Το όραμα του αναπτυξιακού σχεδιασμού Δυναμική και Βιώσιμη Κρήτη Βιώσιμη σε όρους οικονομικούς, περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς Δυναμική με

Διαβάστε περισσότερα

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020

2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014 2020 Απρίλιος 2013 Στόχος της Εγκυκλίου

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.

Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις. Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions. Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη - Σχεδιάζοντας αειφόρα κριτήρια για τον προορισμό και τις τουριστικές επιχειρήσεις Σ. Μυλωνάς s.milonas@msolutions.gr Τουρισμός στη πράξη Περισσότερα από 900 εκ τουρίστες ταξίδεψαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΥΜΠΛΙΑΝΑΣ Δήλωση συνέχισης με σκοπό τη στήριξη και την ενίσχυση πρωτοβουλιών για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων «Πολιτικές στήριξης και τεχνολογικές λύσεις για την ενεργειακή αναβάθμισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία. ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη στη Βιοµηχανία ρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιµης Επιτροπής Βιοµηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Αειφόρος ανάπτυξη ανάπτυξη που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να θέτει σε κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.12.2014 C(2014) 10160 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18.12.2014 για την έγκριση ορισμένων στοιχείων του επιχειρησιακού προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε;

ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; ShMILE II ShMILE Project Από τον πειραματισμό στην διάδοση του οικολογικού σήματος στην Μεσόγειο. Πώς θα ωφεληθούμε; Alpha MENTOR Αναστασία Χατζηνικολάου Αρχιτέκτων Περιβαλλοντολόγος Σοφία Ναταλία Μποέμη

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων

Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων Το αστικό περιβάλλον σήμερα, η αρχή της βιώσιμης αστικής ανάπτυξης και παραδείγματα ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων Φερενίκη Βαταβάλη Δρ. Αρχιτέκτων-Πολεοδόμος Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 Επιτροπή Αναφορών 2004 22 Ιουλίου 2004 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 893/2003 του Antonio Cecoro ιταλικής ιθαγένειας σχετικά µε περιβαλλοντικό ζήτηµα που αφορά την ακτή της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

η περιβαλλοντική διάσταση ν. γεωργιάδης

η περιβαλλοντική διάσταση ν. γεωργιάδης 1 η περιβαλλοντική διάσταση ν. γεωργιάδης Ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό κεκτημένο κύρια χαρακτηριστικά προώθηση αειφόρου ανάπτυξης εγγενής ενοποιημένος χαρακτήρας πολιτικών/ νομοθετημάτων παρακολούθηση/ επιβολή

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου

Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Περιφέρειας Ν. - Κατευθύνσεις για τη Διαμόρφωση Στρατηγικών Προτεραιοτήτων και έργων για την βιώσιμη Ενεργειακή Ανάπτυξη της Περιφέρειας Νοτίου ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Το παρόν κεφάλαιο αποτελεί μια μη τεχνική περίληψη της Έκθεσης για το Περιβάλλον, η οποία απαιτείται βάσει της Οδηγίας ΣΠΕ.

ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Το παρόν κεφάλαιο αποτελεί μια μη τεχνική περίληψη της Έκθεσης για το Περιβάλλον, η οποία απαιτείται βάσει της Οδηγίας ΣΠΕ. ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1. Εισαγωγή Η Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (ΣΠΕ, SEA) του Προγράμματος Διαπεριφερειακής Συνεργασίας (INTERREG IVC) πραγματοποιήθηκε από την εδρεύουσα στις Βρυξέλλες Ecosystems

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΛΙΜΑΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΑΔΡΙΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΛΙΜΑΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΑΔΡΙΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΛΙΜΑΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΑΔΡΙΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ Οι Εταίροι του προγράμματος IONAS Ionian and Adriatic Cities and Ports Joint

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας.

Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας. Α) Παρουσίαση του έργου ECOFUNDING (Στόχος, Κύριες δράσεις, Εταίροι) B) Υπηρεσίες υποστήριξης «πράσινης» επιχειρηματικότητας Ιωάννινα, 27 Μαρτίου 2015, Ενημερωτικό Τεχνικό Σεμινάριο ECOFUNDING 1 Το Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια

Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Χρηματοδοτικά Προγράμματα για την Ενέργεια Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών - Cyprus Energy Agency - 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Πρόοδος Υλοποίησης ΕΠ "Μακεδονία - Θράκη"

Πρόοδος Υλοποίησης ΕΠ Μακεδονία - Θράκη ΑΠ 01. Υποδομές και υπηρεσίες προσπελασιμότητας 307.733,8 19 607.933,1 197,6 483.992,2 157,3 239.752,7 77,9 17 Σιδηρόδρομοι (TEN-T) 37.00 1 64.841,6 175,2 36.906,6 99,7 30.323,5 82,0 20 Αυτοκινητόδρομοι

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Επιστηµονική και Οργανωτική Γραµµατεία Σχεδιασµού και Κατάρτισης Αναπτυξιακού Προγραµµατισµού 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE για το Περιβάλλον και τη Δράση για το Κλίμα: Πρόσκληση υποβολής προτάσεων

ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE για το Περιβάλλον και τη Δράση για το Κλίμα: Πρόσκληση υποβολής προτάσεων Ελληνική ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΑΣΙΝΗ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ελληνικές Ιδέες, Καινοτομίες, Προϊόντα και Τεχνογνωσία Στην Παγκόσμια Μάχη για το Περιβάλλον

«ΠΡΑΣΙΝΗ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ελληνικές Ιδέες, Καινοτομίες, Προϊόντα και Τεχνογνωσία Στην Παγκόσμια Μάχη για το Περιβάλλον «ΠΡΑΣΙΝΗ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ελληνικές Ιδέες, Καινοτομίες, Προϊόντα και Τεχνογνωσία Στην Παγκόσμια Μάχη για το Περιβάλλον Καθηγ. Πέτρος Π. Γρουμπός Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Ε.Π.Π. Τρίτη, 8 Ιουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Μόνο με Ηλεκτρονική Ταχυδρόμηση Αθήνα, 12 Μαΐου 2015 Α.Π. 16003

Μόνο με Ηλεκτρονική Ταχυδρόμηση Αθήνα, 12 Μαΐου 2015 Α.Π. 16003 Ελληνική ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ 2008 ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑ ΧΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑ Η Sonae Sierra στην Ελλάδα Η Sonae Sierra αϖοτελεί µία διεθνή εταιρεία ϖου εξειδικεύεται στα εµϖορικά κέντρα, µε ϖάθος για την εισαγωγή καινοτοµίας στη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοτικοί πόροι 35 δισ. ευρώ δίνουν ανάσα στην ελληνική οικονοµία

Κοινοτικοί πόροι 35 δισ. ευρώ δίνουν ανάσα στην ελληνική οικονοµία Κοινοτικοί πόροι 35 δισ. ευρώ δίνουν ανάσα στην ελληνική οικονοµία Χρηµατοδοτήσεις: Ευνοϊκές οι προτάσεις της Κοµισιόν για τη διευκόλυνση της απορρόφησης των κονδυλίων της περιόδου 2007-2013, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ για την περίοδο προγραµµατισµού 2014-2020 Αγαπητοί προσκεκληµένοι, Βρισκόµαστε στον µέσον µιας πολύ σηµαντικής διαδικασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 1.8.2014 L 230/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 834/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Ιουλίου 2014 για τη θέσπιση κανόνων σχετικά με την εφαρμογή του κοινού πλαισίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΒΙΩΣΙΜΗ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ 2014 Σύνταξη Πολυετούς Σχεδίου Ανάπτυξης 2020 Αγγελική Καλλαρά, M.Sc. Βιολόγος-Ιχθυολόγος Προϊσταμένη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Συνέλευση Επιτροπής Νησιών της CRPM Τετάρτη 23 Απριλίου, Rodos Palace, Ρόδος

Γενική Συνέλευση Επιτροπής Νησιών της CRPM Τετάρτη 23 Απριλίου, Rodos Palace, Ρόδος Γενική Συνέλευση Επιτροπής Νησιών της CRPM Τετάρτη 23 Απριλίου, Rodos Palace, Ρόδος Ελευθερία Φτακλάκη Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Νοτίου Αιγαίου Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Συνεργασία στη λεκάνη της Μεσογείου : Ενεργειακά ζητήματα H ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ ανήλθε στο 44% το 1995, θα έχει αυξηθεί κατά 65% μέχρι το 2025 και έως και 80% για το φυσικό αέριο. Η

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία όλων για µια νέα µακροπεριφέρεια. Αδριατικής Ιονίου: Η Επιτροπή φέρνει τις χώρες πιο κοντά

Συνεργασία όλων για µια νέα µακροπεριφέρεια. Αδριατικής Ιονίου: Η Επιτροπή φέρνει τις χώρες πιο κοντά Ιούλιος 2014 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Συνεργασία όλων για µια νέα µακροπεριφέρεια Αδριατικής Ιονίου: Η Επιτροπή φέρνει τις χώρες πιο κοντά Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε µια ανακοίνωση και ένα σχέδιο δράσης που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA

ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΕΝΤΥΠΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ JESSICA ΗΜ/ΝΙΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ : 13/1/2012 ΗΜ/ΝΙΑ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ : 13/1/2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ: ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ: ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΡΓΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ο Διάλογος που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας Sustainable Greece 2020, αποτελεί τη συστηματική καταγραφή των θέσεων όλων των προσκεκλημένων στην Πρωτοβουλία Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα