ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΚΑΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΚΑΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2011-2014 ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ"

Transcript

1 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΚΑΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 1

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 2 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ... 3 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΥΓΕΙΑ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΠΡΟΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΟΡΑΜΑ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΞΟΝΕΣ, ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

3 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1: Έντυπο ΕΠ_ΜΔ_ 1: Περιγραφή και αξιολόγηση της περιοχής του Δήμου (Μικροί Δήμοι)... 6 Πίνακας 2: Ανάλυση Δημογραφικών Χαρακτηριστικών Πίνακας 3: Ηλικιακή σύνθεση πληθυσμού Δημοτικών Ενοτήτων Ικαρίας Πίνακας 4: Σύνθεση κατά φύλο πληθυσμού Δήμου Ικαρίας Πίνακας 5: Πληθυσμιακή μεταβολή Δήμου Ικαρίας Πίνακας 6: Ετήσιες υδάτινες απορροές νήσου Ικαρίας Πίνακας 7: Σχεδιαζόμενα φράγματα νήσου Ικαρίας Πίνακας 8: Κατάταξη οικισμών ΔΕ Αγίου Κηρύκου βάσει πληθυσμού Πίνακας 9: Κατάταξη οικισμών ΔΕ Ραχών βάσει πληθυσμού Πίνακας 10: Κατάταξη οικισμών ΔΕ Ευδήλου βάσει πληθυσμού Πίνακας 11: Ακτοπλοϊκές συνδέσεις νήσου Ικαρίας Πίνακας 12: Εγκεκριμένα Έργα ΕΕΛ και δικτύων αποχέτευσης Πίνακας 13: SWOT Ανάλυση εξωτερικού περιβάλλοντος Θεματικός Τομέας: Περιβάλλον και Ποιότητα Ζωής Πίνακας 14: Υπηρεσίες Υγείας - Πρόνοιας & Εκπαίδευσης Νήσου Ικαρίας, Πίνακας 15: SWOT Ανάλυση εξωτερικού περιβάλλοντος Θεματικός Τομέας: Κοινωνική Πολιτική, Παιδεία, Πολιτισμός & Αθλητισμός Πίνακας 16: Κατανομή εκπαίδευσης δείγματος Πίνακας 17: Στοιχεία Απασχόλησης Ανεργίας Πίνακας 18: Οικονομικά Ενεργός Πληθυσμός Πίνακας 19: Κατανομή έκτασης κατά βασική χρήση γης στη Νήσο Ικαρία (σε χιλιάδες στρ.) Πίνακας 20: Υφιστάμενη κατανομή καλλιεργειών Νήσου Ικαρίας (στρ.) Πίνακας 21: Αγροτική Παραγωγή - καλάθι προϊόντων Πίνακας 22: Κατανομή βοσκοτόπων με βάση το ιδιοκτησιακό καθεστώς Πίνακας 23: Ενοικιαζόμενα Δωμάτια/Δυναμικότητα κλινών Πίνακας 24: Επιλεγμένες κατηγορίες επιχειρήσεων που σχετίζονται με την τουριστική δραστηριότητα της Ικαρίας Πίνακας 25: Αποβιβασθέντες Επιβάτες - Λιμένας Ευδήλου Ικαρίας Πίνακας 26: Αποβιβασθέντες Επιβάτες -Λιμένας Αγίου Κηρύκου Ικαρίας Πίνακας 27: Συγκεντρωτικός πίνακας αποβιβασθέντων επιβατών Λιμένων Ικαρίας

4 Πίνακας 28: Αφίξεις επιβατών εσωτερικού Αεροδρομίου Ικαρίας 7ετίας (ανά μήνα) Πίνακας 29: Συγκριτική θεώρηση Διαμερισμάτων Πληθυσμιακών μεγεθών Δήμου Ικαρίας Πίνακας 30: SWOT Ανάλυση εξωτερικού περιβάλλοντος Θεματικός Τομέας: Τοπική Οικονομία & Απασχόληση Πίνακας 31: Έντυπο ΕΠ_ΜΔ_02: Περιγραφή και αξιολόγηση της περιοχής του Δήμου Πίνακας 32: Έντυπο ΕΠ_03: Εσωτερικό Περιβάλλον του Δήμου Πίνακας 33: SWOT Ανάλυση εξωτερικού περιβάλλοντος Θεματικός Τομέας: Τοπική Αυτοδιοίκηση Πίνακας 34: Ισολογισμός Έναρξης 1 ης Ιανουαρίου Πίνακας 35: Έσοδα Πίνακας 36: Δαπάνες

5 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Εικόνα 1: Νήσος Ικαρία στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου... 7 Εικόνα 2: Χάρτης της Ικαρίας... 8 Εικόνα 3: Ποσοστιαία ηλικιακή σύνθεση πληθυσμού Ικαρίας Εικόνα 4: Ηλικιακή σύνθεση πληθυσμού Δ.Ε. Ικαρίας Εικόνα 5: Δείκτες γήρανσης και εξάρτησης Δ.Ε. Ικαρίας Εικόνα 6: Ποσοστιαία Πληθυσμιακή σύνθεση κατά φύλο Δήμου Ικαρίας Εικόνα 7: Ποσοστιαία Πληθυσμιακή σύνθεση Δ.Κ. και Τ.Κ. Ικαρίας Εικόνα 8: Ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο ειδικών ζωνών «Natura 2000» Εικόνα 9: Επίπεδο Εκπαίδευσης Δείγματος Ερωτηθέντων Εικόνα 10: Ποσοστό ανεργίας Εικόνα 11: Επαγγελματικές κατηγορίες οικονομικά ενεργού πληθυσμού Εικόνα 12: Τομεακή διάρθρωση απασχόλησης ανά Δήμο

6 1. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 1.1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Πίνακας 1: Έντυπο ΕΠ_ΜΔ_ 1: Περιγραφή και αξιολόγηση της περιοχής του Δήμου (Μικροί Δήμοι) ΕΝΤΥΠΟ ΕΠ Μ _01: ΒΑΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΗΜΟΣ ΙΚΑΡΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΑΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ε ΡΑ ΑΓΙΟΣ ΚΗΡΥΚΟΣ 6

7 Εικόνα 1: Νήσος Ικαρία στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου Η Ικαρία είναι το δεύτερο σε μέγεθος και πληθυσμό νησί της Περιφερειακής Ενότητας Σάμου. Βρίσκεται στο κέντρο της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Σάμου, Φούρνων και Πάτμου. Η Ικαρία απέχει από τον Πειραιά 143 ν.μ. Βορειοανατολικά της Ικαρίας και σε απόσταση 10 ναυτικών μιλίων βρίσκεται η Σάμος, στα νοτιοανατολικά και σε απόσταση 18 ν.μ. διακρίνεται η Πάτμος και 15 ν.μ. δυτικά της η Μύκονος. Στα βόρεια, σε απόσταση 35 ν.μ. βρίσκεται η Χίος, ενώ ανατολικά και σε απόσταση 8 ν.μ. από τον Άγιο Κήρυκο είναι στο σύμπλεγμα των νησιών Φούρνοι-Κορσεοί Το νησί έχει σχήμα επίμηκες με 255 τετραγωνικά χιλιόμετρα έκταση και με 160 χιλιόμετρα ακτογραμμή. Ο πληθυσμός της ανέρχεται σε κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2011 (στην απογραφή του 2001 ανερχόταν ο πληθυσμός σε κατοίκους) και χωρίζεται σε τρεις δημοτικές ενότητες του Αγίου Κηρύκου του Ευδήλου και των Ραχών, με πληθυσμό κατοίκους, κατοίκους και κατοίκους αντίστοιχα. 7

8 Εικόνα 2: Χάρτης της Ικαρίας Η οροσειρά του Αθέρα η οποία διασχίζει το νησί από ανατολικά προς δυτικά χωρίζοντας το σε δύο τμήματα - το νότιο τμήμα με μικρό εύρος και εξαιρετικά έντονο ανάγλυφο και το βόρειο τμήμα με ηπιότερο ανάγλυφο. Γεωμορφολογικά η Ικαρία χαρακτηρίζεται ως ορεινή με έντονο φυσικό ανάγλυφο, βαθιές χαράδρες τις οποίες διασχίζουν ποταμοί με συνεχή ροή και χείμαρροι, οροπέδια και λεκανοπέδια. Η τοπογραφία της παρουσιάζει αντιθέσεις, καθώς εμφανίζει καταπράσινες πλαγιές και γυμνούς απότομους βράχους. Το νησί είναι ορεινό στο μεγαλύτερο μέρος του. Διασχίζεται από την οροσειρά του Αθέρα (Πράμνος), του οποίου η υψηλότερη κορυφή είναι μέτρα. Στην Ικαρία έχουν επισημανθεί τρεις ζώνες το όρος Αθέρας, η ρεματιά του Χάλαρη και το Ν-Α άκρο του νησιού (Φανάρι). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δασικό οικοσύστημα του Ράντη που εκτείνεται κεντρικά στην οροσειρά του Αθέρα. με κύριο πυρήνα το δάσος Αριάς (Quercus ilex) Η ακτογραμμή παρουσιάζει μικρό οριζόντιο διαμελισμό με ελάχιστες εγκολπώσεις, ενώ δεν προσφέρει αξιόλογους όρμους και φυσικά λιμάνια, η απουσία των οποίων είχε σημαντική επίδραση στην εξέλιξη του νησιού. Αξιοσημείωτοι είναι ο ανοιχτός όρμος Αγριομέλισσα και ο όρμος του Αγίου Νικολάου στα νότια με το ακρωτήριο Πάπας. Η πλειονότητα των οικισμών είναι ορεινοί κάτι που οφείλεται στην ανάγκη προστασίας των κατοίκων από τις πειρατικές επιδρομές στο Μεσαίωνα. Το κλίμα της Ικαρίας λόγω γεωγραφικής θέσης αλλά και της επίδρασης της θάλασσας χαρακτηρίζεται ως μεσογειακό, θαλάσσιου χαρακτήρα, με ήπιο χειμώνα και παρατεταμένο, ξηροθερμικό καλοκαίρι διάρκειας 5μήνου. Η καλοκαιρινή περίοδος χαρακτηρίζεται από ελάχιστες βροχοπτώσεις, μικρή υγρασία, υψηλές θερμοκρασίες και υψηλής εντάσεως ανέμους. Με βάση στοιχεία του μετεωρολογικού σταθμού Ικαρίας, η μέση ετήσια θερμοκρασία ανέρχεται σε 19,8 C ενώ το μέσο ετήσιο ύψος βροχής ανέρχεται σε 631,80 χιλιοστά. Οι ημέρες βροχής κυμαίνονται από το χρόνο, με πιο βροχερό μήνα τον Δεκέμβριο και λιγότερο βροχερό τον Ιούλιο. Πτώση χιονιού 8

9 δεν παρατηρείται συχνά. Συνήθως εμφανίζεται μόνο Δεκέμβριο και Φεβρουάριο. Παγετός δεν παρατηρείται. Σπάνια παρατηρείται πτώση χαλαζιού και μόνον κατά τους μήνες Δεκέμβριο έως Απρίλιο. Η μέση ετήσια υγρασία φτάνει το 50% - 75% με μέγιστη κατά το μήνα Δεκέμβριο και ελάχιστη τον Ιούλιο και Αύγουστο. Η νέφωση εμφανίζεται συχνότερα από Νοέμβριο έως και Απρίλιο. Αντίθετα, η ηλιοφάνεια μεγιστοποιείται κατά την περίοδο Μαΐου - Σεπτεμβρίου. Από πλευράς ανέμων, η Ικαρία βρίσκεται στην περιοχή με το υψηλότερο δυναμικό της Ελλάδας και θεωρείται εκ των καλυτέρων της Ευρώπης. Οι άνεμοι που πνέουν στο νησί είναι κυρίως βόρειοι (με συχνότητα εμφάνισης 30,5%) και βορειοανατολικοί (με ποσοστό εμφάνισης 15,5%) που πνέουν ιδιαίτερα κατά το καλοκαίρι. Οι νότιοι (ποσοστό 14,8%) και οι νοτιοδυτικοί παρατηρούνται περισσότερο το χειμώνα. Λιγότερο συχνοί είναι οι Ανατολικοί (με συχνότητα μόλις 1,9%) και οι νοτιοανατολικοί. Το υδάτινο δυναμικό του νησιού είναι γενικά πλούσιο και επαρκές. Η Ικαρία δέχεται σημαντικές βροχοπτώσεις, οι οποίες κατεισδύουν και συγκρατούνται από μη-διαπερατούς σχηματισμούς. Οι υδροφόροι ορίζοντες είναι σε ποικίλα βάθη. Παρά το ότι οι ποσότητες του συγκρατούμενου νερού είναι αρκετές, παρατηρείται έλλειψη νερού σε περιόδους αιχμής, λόγω ελλείψεων των βασικών υποδομών διαχείρισης υδάτινου δυναμικού. Η Ικαρία μπορεί να χαρακτηρισθεί ως το νησί των ιαματικών πηγών, οι οποίες ήταν γνωστές από την αρχαιότητα και θεωρούνται μοναδικές σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς ποικίλλει ο βαθμός ραδονίου και η θερμοκρασία τους. Το νησί είναι σε μεγάλο κομμάτι του καλυμμένο από βλάστηση, κουμαριές, πρίνους και πευκοδάση. Διάσπαρτα στο νησί συναντώνται πυκνά πευκοδάση αλλά και χαμηλή βλάστηση. Στα δυτικά υπάρχει το δάσος του Ράντη, ένα από τα σπανιότερα χαρακτηριστικά μεσογειακά προϊστορικά δάση. Μέρος του νότιου τμήματος έχει καταστραφεί από πυρκαγιά το Η Ικαρία καθώς και τα νησιά Φούρνοι έχουν ενταχθεί στο ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο ειδικών ζωνών, επονομαζόμενο «Natura 2000» με τον κωδικό GR , έκτασης ,99 εκταρίων και GR SPA έκτασης εκταρίων. Υπάρχουν σπάνια και μοναδικά είδη ζώων στο νησί, όπως η σαύρα "κορκόφυλας". Εκτός από συνηθισμένα ζώα, χαρακτηριστικά είναι τα ημιάγρια κατσίκια ελευθέρας βοσκής (τα λεγόμενα "ρασκά" = ορεσκά, ορεσίβια), τα οποία συναντώνται παντού, διαταράσσοντας την χλωρίδα του νησιού με την υπερβόσκηση. 9

10 1.1.2 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Πίνακας 2: Ανάλυση Δημογραφικών Χαρακτηριστικών Έκταση (τ.χμ.): 255 Πραγματικός Πληθυσμός: Πυκνότητα Πληθυσμού: , , ,03 Ηλικιακή κατανομή πραγματικού πληθυσμού (2001): Σύνολο > Δημογραφικοί δείκτες (2001): Δείκτης Γήρανσης 188,49 Δείκτης Εξάρτησης 63,81 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ο πληθυσμός της ανέρχεται κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του Αναλυτικά στοιχεία δεν είναι ακόμη διαθέσιμα από την ΕΛΣΤΑΤ. Η διερεύνηση των δημογραφικών χαρακτηριστικών δυσχεραίνεται από την έλλειψη επίσημων πρόσφατων διαθέσιμων στοιχείων. Για το λόγο αυτό η αναφορά περιορίζεται στην περιγραφή της υπάρχουσας κατάστασης σύμφωνα με την πρόσφατη Απογραφή Πληθυσμού (ΕΣΥΕ, 2001). Ως προς την πληθυσμιακή σύνθεση κατά φύλο, το 2001 στο σύνολο του νησιού οι άντρες υπερέχουν του γυναικείου πληθυσμού (άρρενες 51,2%, θήλεις 48,8%), παρουσιάζοντας αντίστροφη αναλογία από αυτή του εθνικού επιπέδου (49,5%:50,5%). Η μοναδική δημοτική κοινότητα στο νησί στην οποία υπερέχουν έστω και ελάχιστα οι γυναίκες είναι αυτή του Αγίου Κηρύκου (49,3%:50,7%). Ο δείκτης γήρανσης υπολογίζεται σε 188,49. Από τους μόνιμους κατοίκους του νησιού οι (26%) ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα άνω των 65 ετών. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά μεγαλύτερο από το αντίστοιχο ποσοστό σε εθνικό επίπεδο. Αυτό κατατάσσει την Ικαρία σαν μια από τις περιοχές με σημαντικά γερασμένο πληθυσμό. Ο δείκτης εξάρτησης εκφράζει την αναλογία των ατόμων που λόγω ηλικίας είναι εξαρτώμενα από τη δραστηριότητα άλλων. Με άλλα λόγια ο δείκτης εξάρτησης δείχνει πόσα παιδιά και ηλικιωμένοι (συντηρούμενος πληθυσμός) αντιστοιχούν σε 100 άτομα ενεργού πληθυσμού. 10

11 Όσο υψηλότερος είναι ο δείκτης τόσο μεγαλύτερο είναι το βάρος που έχει να αντιμετωπίσει ο ενεργός πληθυσμός για τη συντήρηση του εξαρτώμενου πληθυσμού, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες αποταμίευσης και επένδυσης. Κατά συνέπεια ο υψηλός δείκτης εξάρτησης θεωρείται ένδειξη μη ικανοποιητικής προοπτικής οικονομικής ανάπτυξης μιας περιοχής. Όπως προκύπτει από τα στατιστικά στοιχεία του έτους 2001 ο δείκτης εξάρτησης υπολογίστηκε σε 63,81 υψηλότερος του μέσου εθνικού (46,85). Πίνακας 3: Ηλικιακή σύνθεση πληθυσμού Δημοτικών Ενοτήτων Ικαρίας 2001 Ηλικιακά κλιμάκια 2001 Δ.Ε Αγ. Κηρύκου Δ.Ε. Ευδήλου Δ.Ε. Ραχών Σύνολο > Σύνολο (Πηγή: ΕΣΥΕ 2001 Επεξεργασία Παπαγιαννάκης) Εικόνα 3: Ποσοστιαία ηλικιακή σύνθεση πληθυσμού Ικαρίας 2001 >65 26% % % % % % (Πηγή: ΕΣΥΕ 2001 Επεξεργασία Παπαγιαννάκη) 11

12 Εικόνα 4: Ηλικιακή σύνθεση πληθυσμού Δ.Ε. Ικαρίας Ε. Αγ. Κηρύκου.Ε Ευδήλου.Ε. Ραχών Σύνολο >65 (Πηγή: ΕΣΥΕ 2001 Επεξεργασία Παπαγιαννάκη) Ο νεανικός πληθυσμός (0-14 ετών) αποτελεί το 13% του συνολικού πληθυσμού. Η συμμετοχή του παραγωγικού πληθυσμού (15-64 ετών) ισοδυναμεί με 61%. Σημειώνεται ότι η συμμετοχή της ηλικιακής ομάδας ετών (12%) εμφανίζεται περιορισμένη γεγονός που σχετίζεται με το μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα τόσο ως προς το εξωτερικό όσο και προς τα αστικά κέντρα της χώρας. Ο γεροντικός πληθυσμός (άνω των 65 ετών) αποτελεί το 26% του συνολικού πληθυσμού, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για την δημογραφική εικόνα του νησιού. Από τους κυριότερους δείκτες του πληθυσμιακού δυναμικού κάθε χωρικής ενότητας 1 θεωρούνται ο δείκτης γήρανσης Ιγηρ 2 και ο δείκτης εξάρτησης Ιεξαρτ 3, μέσω των οποίων προβάλλεται και το δυναμικό των παραγωγικών ηλικιών της κάθε χωρικής ενότητας. Η Ικαρία, μαζί με τη Σαρδηνία και την Οκινάβα της Ιαπωνίας, συμπεριλαμβάνεται στις μπλε περιοχές (blue zones), δηλαδή στις περιοχές του κόσμου με τα υψηλότερα ποσοστά υπερήλικων έχοντας προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον της Επιστημονικής κοινότητας καθώς και των διεθνών & Ελληνικών ΜΜΕ όπως τα CNN, BBC, National Geographic, Guardian. Financial Times, MEGA, EΡT. Επίσης, τον Απρίλιο του 2009 η επιστημονική ομάδα των μπλε περιοχών κατέταξε την Ικαρία στην πρώτη θέση σε ολόκληρο τον πλανήτη σε ποσοστό υπερήλικων άνω των 90 ετών. 1 Τζιαφέτας Γ., «Πληθυσµιακή Ανάλυση», ΕΛΚΕΠΑ, Αθήνα, Ιγηρ = Ρ 65+ / Ρ 0-14 x 100, όπου Ρ: ο πληθυσµός ηλικίας. 3 Ιεξαρτ = [(Ρ Ρ65+) / Ρ15-64] x

13 Εικόνα 5: Δείκτες γήρανσης και εξάρτησης Δ.Ε. Ικαρίας ,00 188,49 180,00 160,00 140,00 120,00 100,00 80,00 60,00 63,16 110,01 46,85 Ιγηρ Ιεξαρτ 40,00 20,00 0,00 ΙΚΑΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΧΩΡΑΣ (Πηγή: ΕΣΥΕ 2001 Επεξεργασία Παπαγιαννάκη) Η Ικαρία σημειώνει κατά πολύ μεγαλύτερη τιμή του δείκτη γήρανσης (188,49) σε σύγκριση με την αντίστοιχη εθνική τιμή. Αντίστοιχα ο δείκτης εξάρτησης υπολογίζεται σε 63,81 υψηλότερος του μέσου εθνικού (46,85). Και οι δύο δείκτες σημειώνουν πολύ μεγαλύτερες τιμές συγκριτικά με τις αντίστοιχες εθνικές. Πίνακας 4: Σύνθεση κατά φύλο πληθυσμού Δήμου Ικαρίας 2001 ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΡΕΝΕΣ ΘΗΛΕΙΣ ΑΡΡΕΝΕΣ% ΘΗΛΕΙΣ % ΣΥΝΟΛΟ ΕΛΛΑΔΟΣ 10,934,097 5,413,426 5,520, ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ 8,354 4,280 4, Δ.Ε. ΑΓΙΟΥ ΚΗΡΥΚΟΥ 3,401 1,691 1, Δ.Ε.ΕΥΔΗΛΟΥ 2,811 1,452 1, Δ.Ε. ΡΑΧΩΝ 2,142 1,137 1, (Πηγή: ΕΣΥΕ 2001 Επεξεργασία Παπαγιαννάκη) 13

14 Εικόνα 6: Ποσοστιαία Πληθυσμιακή σύνθεση κατά φύλο Δήμου Ικαρίας ,0 50,0 50.5% 49.5% 51.2% 48.8% 50.3% 49.7% 51.7% 48.3% 53.1% 46.9% 40,0 30,0 ΑΡΡΕΝΕΣ ΘΗΛΕΙΣ 20,0 10,0 0,0 ΣΥΝΟΛΟ ΕΛΛΑ ΟΣ ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ.Ε. ΑΓΙΟΥ ΚΗΡΥΚΟΥ.Ε. ΕΥ ΗΛΟΥ.Ε. ΡΑΧΩΝ (Πηγή: ΕΣΥΕ 2001 Επεξεργασία Παπαγιαννάκη) Ως προς την πληθυσμιακή σύνθεση κατά φύλο, το 2001 στο σύνολο του νησιού οι άντρες υπερέχουν του γυναικείου πληθυσμού (51,2% : 48,8%) παρουσιάζοντας αντίστροφη αναλογία από αυτή του εθνικού επιπέδου (49,5% : 50,5% ). Η μοναδική Δημοτική Κοινότητα (Δ.Κ.) στο νησί στην οποία υπερέχουν έστω και ελάχιστα οι γυναίκες είναι αυτή του Αγ. Κηρύκου (49,3% : 50,7%). Μόνο η Δ.Κ. του Αγ. Κηρύκου έχει πληθυσμό μεταξύ κατοίκους (2545 κάτοικοι το 2001), μια Δ.Κ. μεταξύ (Ραχών) ενώ σε μια Τοπική Κοινότητα (Τ.Κ.) ο πληθυσμός δεν υπερβαίνει τα 200 άτομα (Αρεθούσης). Πέντε (5) Τ.Κ. (Ευδήλου, Φραντάτου, Αγ. Πολυκάρπου, Καραβοστάμου και Δάφνης) έχουν πληθυσμό μεταξύ και οι υπόλοιπες τέσσερεις (Περδικιού, Καρκιναγρίου, Χρυσοστόμου, Μαγγανίτου) μεταξύ άτομα. Στο Διάγραμμα απεικονίζεται η συμμετοχή κάθε Δημοτικής και Τοπικής Κοινότητας στο συνολικό πληθυσμιακό μέγεθος της Νήσου Ικαρίας (ΕΣΥΕ, 2001). 14

15 Πίνακας 5: Πληθυσμιακή μεταβολή Δήμου Ικαρίας 2001 Δημοτικές Ενότητες, Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες Πληθυσμός Πληθυσμιακή Μεταβολή % Δ.Ε. ΑΓΙΟΥ ΚΗΡΥΚΟΥ ,24-3,07 4,85-1,67 Δ.Κ. Αγίου Κηρύκου ,49 0,04 6,62 4,00 Τ.Κ. Περδικίου ,65-14,02-10,95-24,69 Τ.Κ. Χρυσοστόμου ,41-9,79 12,54-9,04 Δ.Ε. ΕΥΔΗΛΟΥ ,06-8,19 18,06 6,15 Τ.Κ. Ευδήλου ,15-6,71 18,63 20,80 Τ.Κ. Αρεθούσης ,09-10,19-3,61-2,09 Τ.Κ. Δάφνης ,91-21,00 9,70-21,92 Τ.Κ. Καραβοστάμου ,42 4,30 8,04 15,42 Τ.Κ. Μαγγανίτου ,17-6,79 43,05-6,90 Τ.Κ. Φραντάτου ,91-6,04 36,51 25,81 Δ.Ε. ΡΑΧΩΝ ,09 17,03 8,91 28,84 Δ.Κ. Ραχών ,47 33,87 6,91 48,09 Τ.Κ. Αγίου Πολυκάρπου ,75 0,00 8,35 21,08 Τ.Κ. Καρκιναγρίου ,00 2,05 17,79-3,84 (Πηγή: ΕΣΥΕ, Απογραφές Πληθυσμού και Κατοικιών 1971, 1981, 1991, Επεξεργασία Ομάδα Μελέτης ΣΧΟΟΑΠ) 15

16 Εικόνα 7: Ποσοστιαία Πληθυσμιακή σύνθεση Δ.Κ. και Τ.Κ. Ικαρίας 2001 (Πηγή: ΕΣΥΕ - Επεξεργασία Ομάδας μελέτης ΣΧΟΟΑΠ) Από την παρακολούθηση της διαχρονικής εξέλιξης των πληθυσμιακών κατανομών στις Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες κατά τη διάρκεια της τελευταίας τριακονταετίας ( ), διαπιστώνονται τα ακόλουθα: Τη μεγαλύτερη θετική μεταβολή παρουσιάζει η Δημοτική Ενότητα Ραχών (28,8%) και η Δημοτική Ενότητα Ευδήλου με πολύ μικρότερη μεταβολή (6,15%), Η Δ.Ε. Ραχών σημειώνει σταθερά αύξηση σε όλη τη δεκαετία, με σημαντική αύξηση κατά τη δεκαετία 1981-Ό1 (17,03%), Συνολικά η Δ.Ε. Αγ. Κηρύκου (-1,67%) παρουσιάζει αρνητική μεταβολή πλην της ομώνυμου Δημοτικής Κοινότητας (4%), Η δεκαετία φαίνεται να είναι η πιο δύσκολη αφού στις Δ.Ε. Αγ. Κηρύκου και Ευδήλου σημειώθηκε πληθυσμιακή συρρίκνωση ενώ στη Δ.Ε. Ραχών ελάχιστα θετική, η πιο δυσμενής εικόνα συγκριτικά με τις άλλες δύο δεκαετίες, Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας ( ) παρουσιάζεται πιο θετική εικόνα, αφού οι Δημοτικές και Τοπικές Κοινότητες που σημείωναν συρρίκνωση στις προηγούμενες δεκαετίες, τώρα παρουσιάζουν σημαντική αύξηση, Πέντε Τ.Κ. (Περδίκι, Αρεθούσης, Δάφνης, Μαγγανίτου και Καρκιναγρίου) παρουσιάζουν συνολικά μείωση κατά τη διάρκεια της τριακονταετίας. Οι Τ.Δ. Αγ. Πολυκάρπου (με εξαίρεση την απόλυτη στασιμότητα μεταξύ ), Καραβοστάμου και η Δ.Κ. Ραχών εμφανίζουν συνεχή θετική πληθυσμιακή μεταβολή, ενώ μια Τ.Κ. (Περδίκι) παρουσιάζει συνεχή μείωση του μόνιμου πληθυσμού καθ όλη τη διάρκεια της τριακονταετίας. Τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσίασαν, με σειρά φθίνουσα η Δ.Κ. Ραχών, και οι Τ.Κ. Φραντάτου, Ευδήλου, Αγ. Πολυκάρπου και Καραβοστάμου, ενώ τη μεγαλύτερη μείωση οι Τ.Κ. Περδικιού και Δάφνης. 16

17 Στον Πίνακα 5 δίνονται αναλυτικά στοιχεία για τη διαχρονική μεταβολή των πληθυσμιακών μεγεθών των επιμέρους χωρικών ενοτήτων της περιοχής μελέτης ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γεωμορφολογία Από γεωλογική άποψη η Ικαρία συνίσταται αποκλειστικά από κρυσταλλοσχιστώδη μεταμορφωμένα πετρώματα (δηλ. γνεύσιους με μαρμαρυγιακούς σχιστόλιθους, μάρμαρα και σιπολίνες). Θεωρείται ότι τα πετρώματα αυτά έχουν προδεβόνιο ηλικία και ότι το νησί ανήκει στον πυρήνα της Λυδικο - καριακής κρυσταλλοπαγούς μάζας, συνδέοντας πιθανόν μαζί με τη Σάμο την κρυσταλλοπαγή αυτή μάζα με τις Κυκλάδες (ή το Νότιο Αιγαίο). Στο νησί γενικά και ειδικότερα στην περιοχή του Αγίου Κηρύκου έχουν εντοπιστεί κοιτάσματα μεταλλευμάτων σιδήρου, τα οποία παλιότερα βρίσκονταν υπό εκμετάλλευση. ΧΛΩΡΙΔΑ ΠΑΝΙΔΑ Χερσαία χλωρίδα και πανίδα Η χλωρίδα και η πανίδα της Ικαρίας, παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς παρά τον έντονα ορεινό χαρακτήρα της, έχει πρωτότυπες και άγριες φυσικές ομορφιές, ενώ καλύπτεται με πλούσια βλάστηση και δάση από πεύκα και ελιές. Έχει αφθονία τρεχόντων υδάτων με πηγές από τις οποίες ρέει διαυγές νερό καθ όλη τη διάρκεια του έτους. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, στην Ικαρία εντοπίζονται 13 ελληνικά και 29 αιγαιακά ενδημικά είδη χλωρίδας, εκ των οποίων τα 15 είναι ενδημικά. Στο νησί απαντούν 2 φυτά, 1 αμφίβιο και 5 θηλαστικά του παραρτήματος ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ ( Ζώα και φυτικά είδη κοινοτικού ενδιαφέροντος των οποίων η διατήρηση επιβάλλει τον καθορισμό Ειδικών Ζωνών Διατήρησης ) καθώς και 1 αμφίβιο και 5 ερπετά του παραρτήματος IV της ίδιας Οδηγίας ( Ζώα και φυτικά είδη κοινοτικού ενδιαφέροντος που απαιτούν αυστηρή προστασία ), αλλά και 12 φυτικά είδη που προστατεύονται από το Π.Δ. 67/81, το οποίο απαγορεύει την εκρίζωση και την με κάθε τρόπο καταστροφή των αναφερόμενων βλαστικών ειδών. Στους ασβεστολιθικούς βράχους του νότιου τμήματος του νησιού βρίσκονται πολλά από τα ενδημικά φυτά με χαρακτηριστικά είδη την «Παιώνια» (Paeonia mascula icarica) τη «Δακτυλίτιδα» ( Digitalis cariensis ή Poripa icarica) και το «Σύμφυτο» (Symphytum icaricum) Η Ικαρία καλύπτεται σε μικρό ποσοστό από δάσος και σε μεγαλύτερο από μερικώς δασοσκεπείς εκτάσεις. Τα δάση είναι κατά πλειονότητα αυτοφυή και αποτελούνται από αμιγείς συστάδες τραχείας πεύκης (Rinus brutia), ενώ στα μεγάλα υψόμετρα και ιδίως επί εδαφών στερούμενων ασβεστολιθικών πετρωμάτων, φύονται καστανιές. Στην Ικαρία, η κουμαριά (arbutus unedo) 17

18 κατέχει από τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης της στην Ελλάδα. Φύονται ακόμη: γλιστροκουμαριά, ρείκι, ασπάλαθος, αστοιβή και ακισαριά. Στις βραχώδεις εκτάσεις η ξηροφυτική βλάστηση αποτελείται από θάμνους και πόες. Το κυπαρίσσι εμφανίζεται σποραδικά, είναι αυτοφυές και συναντάται σε μικρές συδενδρίες ή μεμονωμένο στα δάση πεύκης και στις γεωργικές εκτάσεις. Υπάρχει επίσης συμπαγής μάζα δάσους αριάς (Quercus ilex) μεγάλης ηλικίας στην περιοχή Ράντη Υπάρχουν συστάδες αριάς σε μείξη με τραχεία πεύκη σε άλλες περιοχές (Μηλιώντας, Αρνοπέζα) Σε υποβαθμισμένες κυρίως εκτάσεις συναντώνται συστάδες από πουρνάρι (Quercus coccifera) ενώ και η δρυς (Quercus pubescens) φύεται μεμονωμένα σε οικισμούς ή κατά ομάδες στα δάση κωνοφόρων. Στις όχθες πολλών χειμάρρων και ρυακιών συναντάται πλούσια παραποτάμια βλάστηση με κυριότερο τον Πλάτανο (Platanus orientalis) την Πικροδάφνη (Nerium oleander) και τη Μυρτιά (Mirtus communis). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δασικό οικοσύστημα του Ράντη που εκτείνεται κεντρικά στην οροσειρά του Αθέρα. Η έκτασή του φτάνει συνολικά τα στρέμματα και αναπτύσσεται σε υψόμετρο m, με κύριο πυρήνα το δάσος Αριάς (Quercus ilex) που καλύπτει έκταση στρεμμάτων. Ανατολικά οριοθετείται από το Χριστοβούνι και συνορεύει με την περιοχή του Αθέρα που έχει ενταχθεί στο δίκτυο NATURA 2000, ενώ δυτικά από το Μεγάλοφο και το Κλιμάτιο. Η νότια πλευρά του οριοθετείται από τους γκρεμούς του ορεινού όγκου. Εικόνα 8: Ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο ειδικών ζωνών «Natura 2000» 18

19 Ιστορικά το δάσος του Ράντη αποτελούσε σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό παράγοντα για τους όμορους οικισμούς έως τη δεκαετία του 50. Απέφερε σημαντική πηγή εσόδων από την εκμετάλλευση της ξυλείας, τροφή για τα ζώα και μια σειρά άλλων δραστηριοτήτων, όπως κυνήγι, συλλογή μανιταριών κ.α. Ακόμη και σήμερα αποτελεί πηγή, με εξαίρεση την ξυλεία. Σήμερα το δάσος του Ράντη αποτελεί βοσκότοπο, όπως και σχεδόν όλες οι εκτάσεις που δεν καλλιεργούνται στην Ικαρία. Το είδος αυτής της κτηνοτροφίας, έχει οδηγήσει στη διατήρηση μεγάλων πληθυσμών ζώων για παραγωγή κρέατος. Το δάσος του Ράντη αποτελεί έναν αντιπροσωπευτικό φυτοκοινωνικό σχηματισμό των ακτών και της ενδοχώρας του Αιγαίου. Πρόκειται για έναν σχηματισμό Andrachno - Quercetum ilicis, που βρίσκεται στα τελευταία στάδια διαδοχής, ως εναπομείναν Δρυοδάσος Αριάς στο Αιγαίο και ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο. Μέσα στα στρέμματα φιλοξενείται μεγάλος αριθμός σπάνιων ενδημικών προστατευόμενων ειδών χλωρίδας και πανίδας, ενώ τα δέντρα βελανιδιάς είναι υπεραιωνόβια. Για το δάσος του Ράντη γίνονται ενέργειες προκειμένου να κηρυχθεί καταφύγιο άγριας ζωής και να ενταχθεί σε καθεστώς προστασίας. Το κυρίαρχο είδος του δάσους είναι η αριά (Quercus ilex), με σημαντική παρουσία κουμαριάς (Arbutus unedo) και γλυστροκουμαριάς (Arbutus andrachne) αλλά και φιλλύρεα (Phillyrea latifolia). Στην μεγαλύτερη έκταση του δάσους ο υποόροφος είναι ανύπαρκτος, ενώ εκεί που υπάρχει απαρτίζεται από πουρνάρι (Quercus coccifera), αστοιβή (Sarcopoterium spinosum), αφάνα (Genista acanthoclados), ρείκια (Erica arborea) και ακισαριά (Cistus monspeliensis). Τα είδη των πουλιών που παρατηρήθηκαν στο δάσος είναι περιορισμένα σε αριθμό και χαρακτηρίζονται ως κοινά. Καταγράφηκαν σπίνοι (Fringila coelebs), καρδερίνες (Carduelis carduelis), τρυποφράκτες (Troglodytes troglodytes), γαλαζοπαπαδίτσες (Parus caeruleus), κίσσες (Garrulus glandarius), βαλκανικός δρυοκολάπτης (Dendrocopus syriacus) και κοράκια (Corvus corax). Τα ερπετά στο δάσος είναι κυρίως σαύρες των ειδών Hemidactylus turcicus (Σαμιαμίδι), Ablepharus kitaibelli (Αβλέφαρος), Lacerta oertzeni (Τούρκικη σαύρα) και Ophisops elegans (Οφίσωψ) καθώς και το φίδι Coluber caspius (Έφιος). Περιμετρικά του δάσους παρατηρήθηκαν τα είδη Agama stellio (κροκοδειλάκι) και Cyrtodactylus kotschyi (Κυρτοδάκτυλος). Στις περιοχές της Ικαρίας που δεν καλύπτονται από τα δάση και ιδιαίτερα σε υποβαθμισμένες περιοχές, εξαιτίας πυρκαγιών και υπερβόσκησης, επικρατεί η λεγόμενη «μακία βλάστηση» με σχίνους, ρείκια, φιλίκι, κουμαριές, πουρνάρια, χαρουπιές, ελιές, ασπάλαθο, μυρτιά και φτέρες. Σε περιοχές με μεγάλες κλίσεις και επιφανειακά πετρώματα που δεν συγκρατούν το νερό της βροχής, συναντώνται φρύγανα. Συνήθως μετατρέπονται σε φρυγανότοπους οι εκτάσεις που έχουν καεί και δεν αναδασώθηκαν. Υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί οικότοποι, όπως το Φανάρι ή η περιοχή κατά μήκος του ποταμού Χάλαρη, που έχει μόνιμη ροή με βόρεια κατεύθυνση. Συναντώνται κάποια ενδημικά (μοναδικά στον κόσμο) είδη και υποείδη, όπως: η παιώνια της Ικαρίας (Paeonia mascula cariensis) και ιδίως το μοναδικό είδος 19

20 Iberis runemarkiiπου φύεται σε περιορισμένο πληθυσμό στην Πλαγιά. Υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί οικότοποι, όπως το Φανάρι ή η περιοχή κατά μήκος του ποταμού Χάλαρη, που έχει μόνιμη ροή με βόρεια κατεύθυνση. Η ερπετοπανίδα έχει γενικά μικρασιατική καταγωγή. Μαζί με το σαμιαμίδι εντοπίζονται και ο οφίσωψ και το κροκοδειλάκι (Laudakia stellio) κ.ά., ενώ η λεγόμενη «σαύρα της Ικαρίας» (Lacerta oerizeni) απαντάται μόνο εδώ. Τα πλέον συνηθισμένα φίδια είναι ο έφιος και ο σαπίτης, ενώ δεν υπάρχουν δηλητηριώδη είδη. Στις ακτές φωλιάζουν πολλά είδη πουλιών ανάμεσα στα οποία και κάποια σπάνια όπως ο αιγαιόγλαρος, ο θαλασσοκόρακας, ή τα αρπαχτικά σπιζαετός, πετρίτης, χρυσογέρακο κ.ά. Υπάρχουν και τρία προστατευόμενα είδη νυχτερίδας: ο ρινόλοφος, η μικρομυωτίδα και η πυρρομυωτίδα. Φαράγγια Χαράδρες - Καταρράκτες Η Ικαρία χαρακτηρίζεται από άγρια ομορφιά με πυκνή βλάστηση, ψηλά βουνά, ποτάμια, χαράδρες, μικρούς καταρράκτες και φαράγγια. Το πλέον γνωστό είναι το φαράγγι του Χάλαρη στη Β. Ικαρία. Πρόκειται για έναν τόπο ιδιαίτερης σημασίας από την αρχαιότητα, που διατήρησε τη ξεχωριστή του σημασία ως εθνικός δρυμός παρά την κακή ανθρωπογενή επέμβαση των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος» που προέβη σε επιστημονική καταγραφή της βιοποικιλότητας της χλωρίδας και της πανίδας στην περιοχή του Χάλαρη, αποτελεί ένα μοναδικό και ιδιαίτερα πλούσιο οικοσύστημα εσωτερικών υδάτων καθώς και έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς δρυμούς που έχουν απομείνει στο Αιγαίο. Ανήκει στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura Στο φαράγγι Χάλαρη υπάρχει και ο καταρράκτης «Ράτσο» (Άνω Χάλαρη). Το φαράγγι στηρίζει μια ξεχωριστή βιοποικιλότητα καθώς και πληθυσμούς από πολλά προστατευόμενα είδη ενώ λειτουργεί ως σταθμός για δεκάδες προστατευόμενα είδη πουλιών. Ενδεικτικά μπορούν να αναφερθούν είδη όπως ο «Γάλανθος» (φυτό που συναντάται μόνο στην Ικαρία), η τουρκική σαύρα (σπάνιο προστατευόμενο είδος), το ευρωπαϊκό χέλι (είδος που μεταναστεύει από την Αμερική διασχίζοντας επί 3 χρόνια τον Ατλαντικό ωκεανό για να καταλήξει στους ποταμούς της Ικαρίας, η βίδρα ένα σπάνιο είδος καβουριού του γλυκού νερού (προστατευόμενο είδος), καθώς και ένα βενθικό είδος ψαριού του γένους Salaria (καταγεγραμμένο το 2008 κατά τη διεξαγωγή έρευνας από το ΕΛΚΕΘΕ και το Αρχιπέλαγος) ιδιαίτερα σημαντικό για τη ζωογεωγραφική εξέλιξη της ιχθυοπανίδας εσωτερικών υδάτων της Ικαρίας. Το φαράγγι έχει επίσης ξεχωριστή σημασία για δεκάδες προστατευόμενα είδη μόνιμων αλλά και μεταναστευτικών πτηνών όπως ο μαυροπετρίτης, ο λευκοτσικνιάς και ο μικροτσικνιάς, τα οποία διασχίζουν εκατοντάδες χιλιόμετρα αναζητώντας ανάπαυση και τροφή στο περιβάλλον του υδροβιότοπου. Ωστόσο, τον Οκτώβρη του 2010, ακραίες καιρικές συνθήκες και ισχυρή βροχόπτωση (ισοδύναμη με το 1/4 της συνολικής ετήσιας βροχόπτωσης) επέδρασαν αρνητικά στο φυσικό περιβάλλον του φαραγγίου και ειδικότερα στις εκβολές του ποταμού στην περιοχή ΝΑ Ικαρίας. Υπεραιωνόβια πλατάνια και διάφορα άλλα δέντρα εκριζώθηκαν και παρασύρθηκαν στη θάλασσα. Κάτω από τα απόκρημνα βράχια της παραλίας του ΝΑ βρίσκονται τα ερείπια του αρχαίου ναού της Ταυροπόλου Αρτέμιδος, έργο του 6ου αιώνα π.χ. 20

21 Ο ανθρώπινος παράγοντας οφείλει να σταθεί αρωγός της φύσης για την αποκατάσταση του οικοσυστήματος στο Φαράγγι του Χάλαρη, που αποτελεί σημαντικό φυσικό πόρο της Ικαρίας. Λόγω του γεωφυσικού ανάγλυφου του νησιού, στην Ικαρία υπάρχουν αρκετά φαράγγια. Εκτός του φαραγγίου του Χάλαρη, εκείνα που θεωρούνται πιθανώς αξιοποιήσιμα, είναι: Το φαράγγι Αυγολιμή, με τα πελώρια πλατάνια και πυκνό δάσος (κοντά στο Περδίκι) με το ονομαστό «δρακόσπηλιο». Το «Διπλόρυακο» του Καταφυγίου, μια περιοχή με έντονα σημάδια κατολισθήσεων, αλλά και πολλές καμάρες που προσέφεραν καταφύγιο σε δύσκολες εποχές. Ωστόσο, δεν είναι μόνο οι άνθρωποι που εύρισκαν καταφύγιο στη περιοχή, αλλά και σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας, όπως οι σπάνιοι πρίνοι. Στις βραχώδεις κορυφές των λόφων και στο «Φαράγγι του Στενού» φωλιάζουν σπάνια πτηνά, όπως ο μαυροπετρίτης και ο σπιζαετός ενώ στις βαθιές χαράδρες του Καταφυγίου, που φτάνουν μέχρι τις ακτές, φύονται σπάνιες ορχιδέες και αιωνόβια πλατάνια. Το φαράγγι του Ρυάκα που εκβάλει στην παραλία, στην οποία σύμφωνα με το θρύλο, κατέπεσε ο Ίκαρος. Βρίσκεται ανατολικότερα της περιοχής Πλαγιά. ΣΠΗΛΑΙΑ Στην Ικαρία λόγω των γεωφυσικών της χαρακτηριστικών υπάρχει μεγάλος αριθμός σπηλαίων. Τα σημαντικότερα είναι: ΣΠΗΛΑΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΥ Στο μικρό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στον οικισμό Καταφύγι, βρίσκεται υπόγεια σπηλαιοκαταβόθρα κρυμμένη κάτω από μια καταπακτή στο δάπεδο του ναού. Σύμφωνα με τη παράδοση, το υπόγειο σπήλαιο καταλήγει στον όρμο Νύμφη. ΣΠΗΛΑΙΟ ΧΑΛΑΡΗ Το σπήλαιο Χάλαρη με τον πλούσιο διάκοσμο, βρίσκεται στον οικισμό Χρυσόστομο. Σημαντικά νεολιθικά ευρήματα έχουν ανακαλυφθεί στο εσωτερικό του (πήλινα αντικείμενα, απολιθώματα ζώων). ΣΠΗΛΑΙΟ «ΦΩΛΙΑ ΤΗΣ ΦΩΚΙΑΣ» Το σπήλαιο βρίσκεται στην περιοχή Βελανιδιές κοντά στον περίφημο βράχο του Ικάρου. Η ονομασία του οφείλεται στις φώκιες που φώλιαζαν στους υπόγειους δαιδαλώδεις διαδρόμους του. Στο εσωτερικό του σχηματίζονται μικρές λίμνες θαλασσινού νερού. ΣΠΗΛΑΙΟ ΙΕΡΟ Το σπήλαιο Ιερό βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, κοντά στο Δράκανο. Σύμφωνα με τη παράδοση, αποτελεί τον τόπο γέννησης του θεού Διόνυσου. 21

22 ΣΠΗΛΑΙΟ ΜΑΤΙΑ (ΔΙΣΤΟΜΟ) Το σπήλαιο Μάτια ή αλλιώς Δίστομο βρίσκεται στην περιοχή Έξω Πλαγιά, κοντά στον οικισμό Πλαγιά και έχει εκπληκτική θέα στη θάλασσα. Η ονομασία του οφείλεται στις δύο εισόδους του. ΔΡΑΚΟΣΠΗΛΑΙΟ Το Δρακόσπηλιο βρίσκεται στην καταπράσινη τοποθεσία Αυγολιμή, κοντά στον οικισμό Περδίκι. Σύμφωνα με την παράδοση το σπήλαιο οδηγούσε στον Άγιο Φωκά. Στο εσωτερικό του έχουν ανακαλυφθεί ευρήματα από λατρευτικές τελετές. Η είσοδος στο σπήλαιο έχει καταρρεύσει, ωστόσο διατηρείται το στόμιό του. ΣΠΗΛΑΙΟ «ΤΟΥ ΧΟΥΤΡΑ Ο ΡΑΟΣ» Το σπήλαιο «Ράος» με τον όμορφο σταλαγμιτικό διάκοσμο, βρίσκεται στη Μεσσαριά, κοντά στον οικισμό Πετροπούλι. Σύμφωνα με τοπικές θρυλούμενες ιστορίες το σπήλαιο αποτελούσε κρυψώνα φυγάδων. ΣΠΗΛΑΙΟ ΑΛΑΜΑ Το σπήλαιο Αλάμα βρίσκεται στον οικισμό Ακαμάτρα. Στο εσωτερικό υπάρχει μια πανέμορφη φυσική λιμνούλα. Θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα Στην υπάρχουσα βιβλιογραφία σχετικά με τα θαλάσσια οικοσυστήματα της Ικαρίας αναφέρεται η παρουσία ειδών φαιοφυκών που συναντώνται σε βάθη έως 30 μέτρων και ανήκουν στο γένος Cystoseira. Ο τύπος αυτός της βλάστησης ανήκει στη βιοκοινωνία των φωτόφυλων φυκών. Σε μικρά βάθη εμφανίζεται επίσης ένας αραιός τύπος βλάστησης που αποτελείται από το αγγειόσπερμο Halophila stipulacea και το χλωροφύκος Caulepra, που αποτελούν χαρακτηριστικά είδη. Περιορισμένες συστάδες ενός πολύ γνωστού μεσογειακού τύπου αγγειόσπερμου, του είδους Posidonia oceanica, βρίσκονται κατά μήκος των παραλίων της Ικαρίας. Από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» μέσω ερευνών που πραγματοποίησε στην περιοχή, έχουν καταγραφεί 5 είδη κητωδών, φώκιες και θαλάσσιες χελώνες. Αναλυτικότερα, καταγράφηκαν: Το ζωνοδέλφινο. Αποτελεί το πιο συνηθισμένο είδος δελφινιού στις ελληνικές θάλασσες και ζει στο ανοιχτό πέλαγος. Στην θαλάσσια περιοχή της Ικαρίας, συναντάται σε ομάδες που συχνά ξεπερνούν τα 100 άτομα. Το Ρινοδέλφινο, είναι το μόνο είδος δελφινιού που προσεγγίζει τις παράκτιες περιοχές σε αναζήτηση της τροφής του. Στην Ικαρία, οι πληθυσμοί των ρινοδέλφινων παρουσιάζουν δραματική μείωση τα τελευταία χρόνια, πράγμα που οφείλεται σε ανθρωπογενείς παράγοντες. Το Σταχτοδέλφινο είναι ένα μεγαλόσωμο είδος δελφινιού που φτάνει τα 3,8 μέτρα σε μήκος και δεν έχει ρύγχος. Ζει στο ανοιχτό πέλαγος και αποτελεί σχετικά σπάνιο είδος δελφινιού στις ελληνικές θάλασσες. Ωστόσο, στην περιοχή της Ικαρίας συναντάται σε σχετικά μεγάλους πληθυσμούς. Ο Ζιφιός είναι ένα κητώδες με μήκος 5-8 μέτρα. Εντοπίζεται δύσκολα επειδή δεν πραγματοποιεί έντονη συμπεριφορά στην επιφάνεια. Στην περιοχή της Ικαρίας, 22

23 οι πληθυσμοί των ζιφιών είναι σχετικά μικροί και συναντώνται σε ολιγάριθμες ομάδες. Ο Φυσητήρας. Η περιοχή της Ικαρίας αποτελεί σημείο μεταναστευτικών διόδων των φυσητήρων που μετακινούνται στο Αιγαίο Πέλαγος. Ακόμη, στη θαλάσσια περιοχή της Ικαρίας έχουν καταγραφεί και άλλα σπάνια και προστατευόμενα είδη όπως η μεσογειακή φώκια (Monachus monachus) και η θαλάσσια χελώνα (Caretta-caretta). Οι φυσικοί τους βιότοποι βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές της Ικαρίας, όμως οι φώκιες ειδικότερα, εξαφανίζονται όταν αντιληφθούν ανθρώπινη παρουσία. Στην Ικαρία υπάρχουν και ορισμένες αμμουδιές ωοτοκίας για τις θαλάσσιες χελώνες. Τα σημαντικότερα είδη ιχθυοπανίδας της περιοχής ανήκουν στις κατηγορίες των χονδριχθύων (σκυλόψαρα, σκυλάκια, σαλάχια), των οστειχθύων (γόπες, συναγρίδες, τσιπούρες, σαρδέλες, γάβροι, σαφρίδια, ξιφίες, φαγγριά, λιθρίνια, σκόρπαινες, κολιοί, χάνοι, σκαθάρια, λαυράκια, κέφαλοι), των καρκινοειδών (γαρίδες, καβούρια, αστακοί) και των κεφαλόποδων (χταπόδια, σουπιές, καλαμάρια, γαστερόποδα). Παραλίες Την Ικαρία την χαρακτηρίζει η άγρια ομορφιά. Πυκνή βλάστηση, ψηλά βουνά, ποτάμια, χαράδρες, μα πάνω απ' όλα οι πανέμορφες παραλίες της. που προκαλούν δέος και σαγηνεύουν. Εκτός από τις αμμουδιές, πάρα πολλές είναι οι παραλίες με βότσαλο, και υπάρχουν και πολλές ερημικές παραλίες χωρίς πρόσβαση από αυτοκίνητο. Στον νότο, στην πλευρά του Αγίου Κηρύκου συναντάμε προσβάσιμες παραλίες στο Πριόνι, τη Λευκάδα, το Ξυλοσύρτη, το Φάρο, το Δράκανο, το Κεραμέ, τα Γιάλια, το Λιβάδι, τα Νεάλια, τη Σκέψη τον Σκουρδουλιάρη, τις Σεϋχέλες και στα Θέρμα. Στον βορρά, μεταξύ Περδικιού και Μονοκαμπιού στο χωριό Κιόνιο (Νέγια) συναντάμε τρεις ωραίες και ήσυχες παραλίες το Κιόνι, το Αυγολυμί και την Λειβάδα. Και στην περιοχή του Ευδήλου, το Φύτεμα, το Φλες, το Κεραμέ, το Κυπαρίσσι, Κάμπος-Οινόη, Καραβόσταμο, Άρη Ποταμού ενώ στην περιοχή των Ραχών το Γιαλισκάρι, τη Μεσαχτή, το Λιβάδι, ο Νας. Ο Δήμος Ικαρίας έχει υποβάλλει υποψηφιότητα για συμμετοχή στο Πρόγραμμα "Τυπικοί Οικολογικοί Οικισμοί" Αντικείμενο του σχεδίου είναι η εξεύρεση μακροπρόθεσμων τρόπων καταπολέμησης της παράκτιας και θαλάσσιας μόλυνσης, διαφύλαξης της βιοποικιλότητας και προώθησης υπεύθυνων πρακτικών διαχείρισης των παράκτιων περιοχών 23

24 Υδάτινο Δυναμικό Το νησί της Ικαρίας, επειδή αποτελείται στην μεγαλύτερη έκτασή του από στεγανά πετρώματα, παρουσιάζει μεγάλη επιφανειακή απορροή. Πίνακας 6: Ετήσιες υδάτινες απορροές νήσου Ικαρίας Όγκος Βροχής (βροχομετρικό ύψος 600 χιλιοστά) Επιφανειακή απορροή Κατείσδυση Σύνολο ετήσιας Επιφανειακής Απορροής 153,24 εκ.κ.μ. 153,24 εκ.κ.μ. 20,66 εκ.κ.μ 69,7 εκατομμύρια κ.μ Ποσοστό εκμετάλλευσης 2,3% Ταμιευτήρες Σύνολο υδατικών αναγκών Διατιθέμενες ποσότητες νερού (γεωτρήσεις - πηγές) Υπάρχοντες και σχεδιαζόμενοι κ.μ κ.μ > κ.μ Μέχρι σήμερα, στο νησί της Ικαρίας, έχουν κατασκευαστεί οι εξής ταμιευτήρες: 1) Φράγμα Πεζίου Ραχών Ικαρίας: Χωμάτινο φράγμα με αργιλικό πυρήνα, ωφέλιμου όγκου κ.μ., ύψος αναχώματος 29 μ., επιφάνεια ταμιευτήρα τ.μ., πηγή τροφοδοσίας του ο Χείμαρρος Χάλαρη. Έτος περάτωσης Δαπάνη κατασκευής ευρώ. Στεγανοποίηση ταμιευτήρα : φυσική στεγανότητα (γρανίτες) Το έργο περιλαμβάνει: Δίκτυο μεταφοράς κ.μ. νερού ετησίως για ύδρευση, συνολικού μήκους σωλήνων περί τα μ., την κατασκευή δύο δεξαμενών, χωρητικότητας 400 κ.μ. η καθεμία και την κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Νερού (ταχυδιυλιστήριο). Δίκτυο μεταφοράς κ.μ. νερού ετησίως για άρδευση, συνολικού μήκους σωλήνων περί τα μ. Αρδευόμενη έκταση στρ. στις περιοχές Αγ. Δημήτριος, Αγ. Πολύκαρπος, Προφ. Ηλίας και Τραγοστάσι. 2) Λιμνοδεξαμενή Χριστού Αγ. Κηρύκου Ικαρίας: Εξωποτάμια λιμν/νή με ακάλυπτη μεμβράνη, ωφέλιμου όγκου κ.μ.. Τροφοδοσία του έργου από 2 υδροληψίες σε ρέματα της πλαγιάς Χριστού. Έτος περάτωσης Δαπάνη κατασκευής : ευρώ Δεν έχουν κατασκευαστεί τα δίκτυα ύδρευσης - άρδευσης 3) Φράγμα στα Αρνοπέζια, ωφέλιμης χωρητικότητας κ.μ. Μέχρι σήμερα τα έργα που εκτελέστηκαν έγιναν χωρίς κατάλληλες μελέτες χωροθέτησης με αποτέλεσμα οι λιμνοδεξαμενές να μη συγκρατούν τα νερά. 24

25 Τα εξής μικρά φράγματα που σχεδιάζονται στην Ικαρία, συνολικής χωρητικότητας έως κ.μ., αναμένεται να καλύψουν αρδευτικές ανάγκες των περιοχών τους: Πίνακας 7: Σχεδιαζόμενα φράγματα νήσου Ικαρίας ΘΕΣΗ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΥΨΟΣ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ (m) ΜΗΚΟΣ ΣΤΕΨΗΣ (m) ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ (m3) ΛΥΔΙ - ΕΥΔΗΛΟΥ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ 12, ΚΥΠΑΡΙΣΣΙ ΕΥΔΗΛΟΥ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ 12, ΠΛΑΤΑΝΩΠΗ ΕΥΔΗΛΟΥ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ 13, ΜΗΛΙΟΝΤΑΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΟΤΕΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΛΑΨΑΧΑΔΕΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ Για την περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Αγίου Κηρύκου Ικαρίας, προτείνεται η κατασκευή δύο φραγμάτων, στις περιοχές «Περδίκι» και «Θέρμα». Συνολικά, κατασκευάζονται ή σχεδιάζονται να κατασκευαστούν στην Ικαρία, ταμιευτήρες συνολικής χωρητικότητας έως κ.μ. Τα προβλήματα νερού στην Ικαρία δεν οφείλονται στην έλλειψη του φυσικού πόρου αλλά είναι προβλήματα διαχείρισής του. Επιβάλλεται λοιπόν η κατασκευή ταμιευτήρων για την συγκέντρωση του νερού και διαχείρισή του κατά την ξηρή εποχή, όταν οι ανάγκες είναι αυξημένες. Το έλλειμμα νερού που εμφανίζεται κατά τους θερινούς μήνες, σχετίζεται με την ανισοκατανομή της ζήτησης νερού για ύδρευση και άρδευση (καλοκαίρι μεγαλύτερες ανάγκες και αύξηση πληθυσμού λόγω τουρισμού). Ιαματικά Λουτρά Η ιστορία των λουτρών είναι συνδεδεμένη με την ιστορία του τόπου. Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν τα λουτρά, όπως επίσης αρχαίοι Έλληνες γιατροί, φυσικοί, ιστορικοί, και γεωγράφοι ήταν οι πρώτοι που ασχολήθηκαν με τις πηγές και τα μεταλλικά ύδατα. Στα Ασκληπιεία από τον 13ον π.χ. αιώνα χρησιμοποιούσαν τα λουτρά για θεραπευτικούς λόγους. Πρώτος παρατηρητής των ιαματικών υδάτων υπήρξε ο ιστορικός Ηρόδοτος, προηγήθηκε του Ιπποκράτη, περιγράφοντας μάλιστα αρκετές ιαματικές πηγές. Οι πηγές της Ικαρίας θεωρούνται μεταξύ των πλέον ραδιενεργών πηγών του κόσμου. Ανάμεσα στις δεκαεπτά (17) κυριότερες ιαματικές πηγές της Χώρας μας, είναι γνωστή η Ικαρία για τις δικές της, που βρίσκονται στην περιοχή της Δημοτικής Ενότητας Αγίου Κηρύκου. Ανήκουν στην κατηγορία των θερμών ραδιενεργών αλιπηγών διαφέροντας μεταξύ τους ως προς την ένταση της ραδιενέργειας και την θερμοκρασία. Η ραδιενέργειά τους οφείλεται στο ραδόνιο 25

26 και κυμαίνεται από 19,2 μονάδες Mache (πηγή της Λευκάδας) έως 521,4 μονάδες Mache (πηγή Απόλλωνα). Οι θερμομεταλλικές πηγές της Ικαρίας είναι ανερχόμενες από τη θάλασσα και φτάνουν στην επιφάνεια μέσω επιφανειακών διαχωρισμών των πετρωμάτων, ρηγμάτων και ρωγμών, μεταλλικών φλεβών και πτυχώσεων. Ανήκουν στην κατηγορία των υπέρθερμων ραδιενεργών αλιπηγών, διαφέροντας μεταξύ τους ως προς την περιεκτικότητα του ραδονίου και της θερμοκρασίας. Η θερμοκρασία τους κυμαίνεται από 31,0 ο C έως 58,0 ο C και υπόκεινται σε μικρές μεταβολές. Από αυτές οι πηγές Θερμό και Χλιό - Θερμό βρίσκονται δυτικά του Αγίου Κηρύκου και σε απόσταση μ. και μ. αντίστοιχα στην περιοχή Λευκάδας. Η πηγή Ασκληπιού βρίσκεται στην πόλη του Αγ. Κηρύκου. Πέντε πηγές του Σπηλαίου, του Παμφίλη, του Κράτσα, της Αρτέμιδος και του Απόλλωνος βρίσκονται στην περιοχή των Θερμών. Υπάρχουν οι μη αξιοποιημένες πηγές στην Λευκάδα, όπου η πρόσβαση είναι εξαιρετικά προβληματική, αλλά και στα χαλασμένα Θέρμα, που βρίσκονται στην φύση δίπλα στην θάλασσα. Στη βορειοανατολική ακτή του νησιού βρίσκεται η πηγή της Αγίας Κυριακής. Στην περιοχή του Ξυλοσύρτη αναβλύζει μια άλλη πηγή 10 μ. από τη θάλασσα με την ονομασία "Αθάνατο νερό". Το νερό της πηγής αυτής, διουρητικό, βοηθάει στην αποβολή λίθων και άμμου από τα νεφρά και την κύστη. Μεγάλη η αναγκαιότητα βελτίωσης, εκσυγχρονισμού και αξιοποίησης των ιαματικών πηγών της Ικαρίας. Την υψηλή ραδιενέργεια των πηγών της Ικαρίας διαπίστωσε πρώτος ο Μ. Περτέσης τα έτη 1936 και Η πρώτη μελέτη της αξιοποίησης των θερμομεταλλικών πηγών της Ικαρίας έγινε το 1962 από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τον Γεώργιο Δ. Βορρεάδη (Ελληνική Γεωλογική Εταιρεία) οι πηγές της Ικαρίας διακρίνονται σε: Ασθενείς ραδιενεργές, όπως αυτές του Σπηλαίου και της Θερμού Λευκάδας - μέτριες ραδιενεργές, όπως οι πηγές Χλιό-Θερμό, Αγίας Κυριακής και Παμφίλη. Ισχυρές ραδιενεργές, όπως η πηγή Μουσταφά, Κράτσα, Απόλλωνος, Αρτέμιδος. Τα νερά των παραπάνω πηγών διέρχονται μέσω αλουβιακών προσχώσεων, γεγονός που μπορεί να μεταβάλλει τη σύνθεση και τη θερμοκρασία τους. Αυτό συμβαίνει και με τη ραδιενέργεια, αφού η πρόσμιξη του μεταλλικού νερού με θαλάσσιο κατά την έξοδό του, έχει ως αποτέλεσμα τη μείωσή της. Έτσι, χαρακτηριστικό των θερμομεταλλικών πηγών της Ικαρίας είναι η διακύμανση των τιμών ραδονίου. Σύμφωνα με την μελέτη του Υπουργείου Συντονισμού (1980), παρατηρούνται αλλαγές στην συγκέντρωση του ραδονίου και στην χημική σύσταση των πηγών. Επίσης θα πρέπει να γίνουν μελέτες για την αξιοποίηση του αξιόλογου γεωθερμικού δυναμικού για διάφορες χρήσεις. 26

27 Ενέργεια Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στηρίζεται κυρίως στη χρήση συμβατικών καυσίμων (κυρίως μαζούτ και δευτερευόντως ντίζελ) από αυτόνομο σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο σταθμός τροφοδοτείται με καύσιμα από την ενδοχώρα διαμέσου της ακτοπλοΐας, επιβαρύνοντας το κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού και δημιουργώντας κινδύνους μόλυνσης του θαλασσίου περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, σε εξέλιξη βρίσκεται ένα καινοτόμο έργο στον τομέα των ΑΠΕ από την ΔΕΗ Ανανεώσιμες που αφορά στην κατασκευή Υβριδικού Ενεργειακού Έργου Ικαρίας για την παραγωγή πράσινης ενέργειας. Το συγκεκριμένο έργο συνδυάζει δύο διαφορετικές μορφές ΑΠΕ, την αιολική και την υδροηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζεται στις περιοχές Πέζι, Προεσπέρα και Κάτω Προεσπέρα της Δημοτικής Ενότητας Ραχών. Αποτελείται από δύο υδροηλεκτρικούς σταθμούς, ισχύος 4,15MW, που μέσω δύο δεξαμενών εκμεταλλεύονται το νερό του Φράγματος στο Πέζι και ένα αιολικό πάρκο, ισχύος 2,7MW, που τροφοδοτεί τα αντλητικά συγκροτήματα. Ο τρόπος αυτός αποθήκευσης ενέργειας (άντληση-ταμίευση) δίνει τη δυνατότητα αύξησης της διείσδυσης των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα του νησιού καλύπτοντας μεγάλο ποσοστό των ενεργειακών αναγκών της Ικαρίας με χρήση ΑΠΕ. Το σημαντικό αιολικό δυναμικό που καταγράφεται καθιστά την αιολική ενέργεια την κύρια ανανεώσιμη πηγή για την παραγωγή ηλεκτρισμού στην περιοχή. Αξιόλογο είναι και το ηλιακό δυναμικό της περιοχής καθώς η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας κυμαίνεται σε υψηλά επίπεδα. Επίσης, η περιοχή εκτιμάται ότι διαθέτει αξιόλογο γεωθερμικό δυναμικό, το οποίο όμως δεν έχει μέχρι σήμερα ερευνηθεί συστηματικά. Συγκεκριμένα υπάρχουν βεβαιωμένα και πιθανά γεωθερμικά πεδία χαμηλής θερμοκρασίας, τα οποία εξακολουθούν να παραμένουν ανεκμετάλλευτα. Ατμόσφαιρα Γενικά, η κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στην περιοχή μελέτης είναι πολύ καλή, μιας και εκλείπουν σημαντικά ρυπογόνες δραστηριότητες (πχ βιομηχανικές μονάδες, ή δρόμοι με μεγάλο κυκλοφοριακό φόρτο), ρύπανση. ΤΟ ΔΟΜΗΜΕΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ως προς το οικιστικό περιβάλλον και τη λαϊκή αρχιτεκτονική η Ικαρία παρουσιάζει ιδιαιτερότητα σε ολόκληρο τον αιγαιακό χώρο. Οι οικισμοί στο νησί είναι διάσπαρτοι, αραιοδομημένοι και δυσανάλογα ως προς τον πληθυσμό τους εκτεταμένοι. Συνήθως στα νησιά και στα ορεινά οι οικισμοί έχουν πυκνή δόμηση και οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις βρίσκονται κατά κανόνα έξω από αυτούς. Στην Ικαρία συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι οικίες ή τα «σπιτοκαθίσματα», όπως τα αποκαλούν, βρίσκονται μέσα στην καλλιεργήσιμη έκταση, και έτσι τα χωριά είναι σαν ένα σύμπλεγμα από αγροκτήματα. Στο νησί εξάλλου δεν υπάρχει κάποιο αστικό κέντρο ή «χώρα» με τη συνηθισμένη νησιωτική μορφή. Η ιδιομορφία αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι η άμυνα του νησιού βασιζόταν όχι στη συσπείρωση και την οχύρωση αλλά στην παραλλαγή και την απόκρυψη τις δύο συνιστώσες στη δόμηση των οικιών και την ανάπτυξη των οικισμών. 27

28 Παρακολουθώντας την εξέλιξη της τυπολογίας του ικαριώτικου σπιτιού ουσιαστικά παρακολουθούμε και τον ιστορικό βίο των κατοίκων ιδίως από τα Μεταβυζαντινά χρόνια ως τις αρχές του 20ού αιώνα. Ως προς τη μορφή των κατοικιών και τη συγκρότηση των οικισμών διακρίνονται τρεις μεγάλες κατηγορίες που αντιπροσωπεύουν αντίστοιχα την περι οδο της «αφα νειας», το 19ο αιω να και το α μισο του 20ου αιω να. Το πρώτο και τελείως πρωτότυπο είδος σπιτιού είναι οι «καμάρες» που κατασκευάζονται σε βράχους ή με «λούρους» (τεράστιους γρανιτένιους βράχους). Λόγω γεωμορφολογικών συνθηκών αναπτύχθηκαν στο δυτικό τμήμα με αντιπροσωπευτικότερο τον οικισμό στην τοποθεσία των Ελληνικών (Μαύρη), στην περιοχή του Καρκιναγρίου, των Βρακάδων κ.ά. Σχεδόν όλος ο οικισμός αποτελείται από τέτοιες «καμάρες». Οι ντόπιοι ονομάζουν τα οικήματα αυτά «θεόκτιστα» ή «κατοικητήρια». Καμάρες και λούροι συναντιούνται και στο Μαγγανίτη και το Πέζι. Ορισμένες καμάρες διατηρούν την ονομασία «γεροντοκάμαρα», που προκύπτει από την παράδοση κατά τους δύσκολους καιρούς της αφάνειας να αποτραβιούνται στα μέρη αυτά οι γέροντες, προκειμένου να αφήσουν πολύτιμο ελεύθερο χώρο στους νέους. Το «χυτό», ένα είδος μονόχωρου σπιτιού με μικρές διαστάσεις, ήταν ο βασικότερος τύπος κατοικίας μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα και βρισκόταν σε χρήση σε μικρότερη κλίμακα και με μικρές παραλλαγές μέχρι τον 20ό αιώνα. Πρόκειται για τα λεγόμενα «αντιπειρατικά σπίτια» που αποτελούσαν τον πυρήνα της άμυνας. Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε αποκτώντας διάφορες προσθήκες. Τα αντιπειρατικά σπίτια κατά κανόνα είχαν ένα χτιστό τοίχο, σαν πεζούλι, μπροστά από την είσοδο ή κάποιον θάλαμο που καθιστούσε την είσοδο αθέατη. Πάντοτε υπήρχε κρυφή έξοδος που οδηγούσε σε «χωστοκέλι» (ημιυπόγειος χώρος κυρίως στην ανατολική Ικαρία) ή «κρυφοκέλια» (μακριά από το σπίτι και κάτω από αυλότοιχους, κυρίως στα δυτικά μέρη). Χαρακτηριστικά είναι τα σπίτια στις Ράχες, στο Φείδο, στην Κάμπα, στον Κουμαρό, νότια από το Πέζι. Με την πάροδο του χρόνου και την εξαφάνιση των κινδύνων οι κρυψώνες απέκτησαν λειτουργία βοηθητικών χώρων. Στις αρχές του 19ου αιώνα δεν υπήρχε πλέον ο κίνδυνος των πειρατών. Η αλλαγή σηματοδοτείται από την εμφάνιση νέων τύπων σύνθετων κατοικιών και παράλληλα την πύκνωση των οικισμών και τη νέα χωροταξική διάταξη. Η κοινωνία της Ικαρίας άρχισε να παρουσιάζει τα πρώτα ανοίγματα. Εμφανίστηκε ένα νέο είδος κατοικίας το δίχωρο διώροφο σπίτι με το όνομα «πύργος» ή «πυργάρι», με δεύτερο όροφο ως ξενώνα. Σύμφωνα με την παράδοση, γύρω στα τέλη του 18ου αιώνα στην Ικαρία μετοίκησαν Μανιάτες και, καθώς τόσο οι «πύργοι» όσο και οι νέοι οικισμοί έχουν κοινά στοιχεία με παρόμοια δείγματα από τη Μάνη, θεωρείται ότι οι νέοι κάτοικοι εισήγαγαν αυτή την αρχιτεκτονική. Ακολούθως ο «πύργος» συνδυάστηκε με το «χυτό» δημιουργώντας διάφορους τύπους μεικτών διώροφων ή σύνθετων κατοικιών. Τα ανώγια (το δώμα) ωστόσο προορίζονταν για τους επισκέπτες, ενώ η ικαριώτικη οικογένεια συνέχιζε να κατοικεί από κοινού στον πυρήνα του σπιτιού, το παλιό «χυτό». Μέχρι το 1830 οι Ικαριώτες απέφευγαν να κατοικούν στους παραλιακούς οικισμούς συνεχίζοντας τον πατροπαράδοτο τρόπο κατοίκησης στα ορεινά 28

29 μέρη. Η αλλαγή επήλθε μόλις στα μέσα του 19ου αιώνα λόγω του εμπορίου και της ανάπτυξης ντόπιας ναυτιλίας. Οι νέοι οικισμοί κατά κανόνα εμφανίζονται σε παλιές εμπορικές «σκάλες» και τα «συρτικά» των ψαράδων. Η παλιά πρωτεύουσα Μάραθος έδωσε τη θέση στη νέα, τον Άγιο Κήρυκο που το 1841 αριθμούσε μόλις 20 σπίτια. Προς τα τέλη του 19ου αιώνα το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων σημειώνει αξιόλογη άνοδο. Σε ορισμένες περιοχές (Άγιος Κήρυκος, Εύδηλος, Χριστός Ραχών κ.ά.) εμφανίζονται πλέον νέα σπίτια σύνθετης πολύχωρης κάτοψης και μορφής, κυρίως διώροφα, ικανά να φιλοξενήσουν τους επισκέπτες και προσφέροντας τις απαιτούμενες ανέσεις να συμβάλουν στην κοινωνική προβολή των κατοίκων. Εισάγονται αρχιτεκτονικά πρότυπα από άλλα νησιά του Αιγαίου πελάγους και τη Μικρά Ασία (μπαλκόνια, γεισώματα, μαρκίζες κ.ά.) Διαδίδεται επίσης και η τετράρριχτη στέγη. Μετά τη δεκαετία του 1960, η ευρεία χρήση των σύγχρονων μέσων και υλικών δόμησης (τσιμέντο, αλουμίνιο) άρχισε να αλλοιώνει το δομημένο περιβάλλον του νησιού. Επίσης διαταράχθηκε στο νησί η αρμονική ισορροπία που υπήρχε επί αιώνες μεταξύ ανθρώπου και φύσης από τις ανελαστικές και σε λάθος κατεύθυνση πολιτικές του κράτους που δημιούργησαν σύγχυση μεταξύ οικιστικής και δασικής χρήσης. Ευτυχώς μέχρι και σήμερα διατηρείται σημαντικό μέρος του παραδοσιακού κτιριακού πλούτου και της φυσιογνωμίας των οικισμών παρότι συνεχίζεται η αδυναμία της Πολιτείας να αντιληφθεί την ιδιαιτερότητα των οικισμών της Ικαρίας και να δώσει λύσεις. Όσο αναφορά το καθεστώς δόμησης και οργάνωσης των οικισμών διαπιστώνονται σοβαρά προβλήματα στο μεγαλύτερο μέρος του νησιού (μη οροθετημένοι οικισμοί, προβληματικό καθεστώς στάσιμων οικισμών στους περισσότερους ορεινούς οικισμούς, λογική του νομοθετικού πλαισίου της συμπαγούς πόλης που έρχεται σε αντίθεση με τις παραδοσιακές πρακτικές της οικιστικής οργάνωσης του νησιού). Σημαντικός είναι επίσης και ο αριθμός κηρυγμένων και μη ορεινών παραδοσιακών οικισμών που κατοικούνται αλλά και εγκαταλελειμμένων. Το Μάιο του 2013 εγκρίθηκε ΣΧΟΟΑΠ για το Δήμο Ικαρίας Στην Ικαρία, ανέκαθεν, διακρίνονταν τρεις ανθρωπογεωγραφικές ενότητες, οι οποίες αντιστοιχούν στις σημερινές δημοτικές ενότητες του νησιού. Η οροσειρά του Αθέρα δημιουργεί την ανοικτή νότια-νοτιοανατολική περιφέρεια με τη σημαντική γεωμορφολογική ενότητα του Αγ. Κηρύκου και τη βόρεια - βορειοδυτική περιφέρεια με τις σημαντικές γεωμορφολογικές ενότητες των Ραχών και της Μεσαριάς. Και στις δύο περιφέρειες υπάρχουν διάσπαρτοι οικισμοί εκτός των τριών κυρίων ενοτήτων. Ανεξαρτήτως των επιμέρους ιδιομορφιών διακριτών ενοτήτων, διαπιστώνεται ως κοινό χαρακτηριστικό η επιρροή και εξάρτηση από έναν κεντρικό οικισμό καθώς και η παραγωγική εξειδίκευση. Η ενότητα του Αγ. Κηρύκου περιλαμβάνει δύο οικιστικές υποενότητες, του Χρυσοστόμου στην οποία εντάσσονται οι αναπτύξεις από Βαώνη μέχρι Ξυλοσύρτη και του Αγ. Κηρύκου στην οποία εντάσσονται οι οικισμοί από Ξυλοσύρτη μέχρι Θέρμα και οι αντίστοιχοι των νοτιοανατολικών απολήξεων του Αθέρα. Είναι η λιγότερο ευνοημένη από άποψη εδαφικών πόρων, από τις δραστηριότητες του πρωτογενή τομέα επικρατεί η ελαιοκαλλιέργεια, ενώ συγκεντρώνει το σύνολο των θερμομεταλλικών πηγών του νησιού. Η παρουσία 29

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΜΠΕΛΜΑ. ΑΓΙΑΣ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΜΠΕΛΜΑ. ΑΓΙΑΣ 1. Προτεινόµενο έργο Το έργο αφορά την κατασκευή τριών ταµιευτήρων στην τοποθεσία Μπελµά του Όρους Όσσα. Ο συνολικός όγκος αποθήκευσης νερού θα είναι 7.200.000 µ3. Η συνολική υδάτινη επιφάνεια των ταµιευτήρων

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης.

Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Ο ρόλος του εναλλακτικού τουρισμού ως μοχλός ανάπτυξης των ορεινών αγροτικών περιοχών Αναφορά στο Δήμο Ζαρού δυτικής Μεσαράς Κρήτης. Αντικείμενο. Το αντικείμενο της εργασίας αυτής είναι να διερευνήσει

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ»

19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» 19/03/2013 «ΕΡΕΥΝΑ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Φ/Β & ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική

Διαβάστε περισσότερα

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years.

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΚΒΟΛΩΝ ΦΡΑΓΜΕΝΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΜΕ ΙΖΗΜΑΤΑ Α. Τουµαζής K. Κύρου Ν. Ιακώβου Ι. Σοφός Σ. Ζερβός Γ. Αναστασάκης 24 Σεπτεµβρίου 2008 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΦΡΑΓΜΑΤΑ/

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) Αρχή διαδρομής ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική με μήκος 24.340 μέτρα, επομένως το σύνολο της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ (Δ.Ε.Υ.Α.Μ.Β.).) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΜΝΗΝΑΚΗΣ Δ/ΝΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Λ.Τ. ΚΟΥΦΟΝΗΣΙΟΥ Τίτλος προγρ/τος : «Μελετώ και διερευνώ το χώρο του λιμανιού του Κουφονησίου» Σχ. χρονιά : 2005-06 Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί : Ντέμσια Γεωργία (συντονίστρια) Χριστοδούλου Τριανταφυλλιά

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος

Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006. Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Συνέδριο για την Αειφόρο Ανάπτυξη των Νησιών Αθήνα 9 Σεπτεμβρίου 2006 Εισαγωγική ομιλία κ. Στ. Δήμα Επιτρόπου Περιβάλλοντος Κυρίες και κύριοι, Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να προλογίσω

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα

και Αξιοποίηση Υδατικού Δυναμικού»

και Αξιοποίηση Υδατικού Δυναμικού» ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών 19 Νοεμβρίου 2010 Ε. Βαρδουλάκη O.A.ΔY.K. «Διαχείριση και Αξιοποίηση Υδατικού Δυναμικού» Ο.Α.ΔΥ.Κ. Ο ΟΑΔΥΚ ιδρύθηκε το 1979. Είναι ο παλαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικής ενέργειας στην

ηλεκτρικής ενέργειας στην Εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην άγρια φύση Δάσος Δαδιάς: προσέξτε την εικόνα και βρείτε γιατί φιλοξενεί τόσα πολλά αρπακτικά πουλιά Φ. Κατσιγιάννης «από το λεύκωμα Εικόνες από τη Δαδιά»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο:

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Ερευνητικό Έργο: Διερεύνηση των επιπτώσεων της διασποράς αδρανών υλικών στο θαλάσσιο περιβάλλον των βόρειο-ανατολικών ακτών της Κιμώλου DRAFT 27/11/2006 Τεχνική Έκθεση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΜΕΓΑΛΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΜΕΓΑΛΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ & Περιφερειακό Τμήμα Ηπείρου του ΤΕΕ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΜΕΓΑΛΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης

Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης Γυμνάσιο Πλωμαρίου Σχολικό Έτος 2007-08 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Το δάσος του Αμπελικού ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ

2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 15 2. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 2.1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ - ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Γεωγραφία της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Η Περιφέρεια Ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ Δ.ΘΕΡΜΗΣ ΕΡΓΟ:

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ Δ.ΘΕΡΜΗΣ ΕΡΓΟ: ΕΡΓΟ: ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ Δ.ΘΕΡΜΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΘΕΡΜΗΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ, ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ, ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) Α ακτογραμμή Η γραμμή που σχηματίζουν οι ακτές μιας περιοχής. 25 ανάγλυφο της γης Η μορφή της γης με τις οροσειρές, τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ)

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) 1. ΠΕΤΡΑ (ΟΤΕ). Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι διάσχισης

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο. Ανθή Χαραλάμπους

Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο. Ανθή Χαραλάμπους Διαδικασία αδειοδότησης φωτοβολταϊκών συστημάτων στην Κύπρο Ανθή Χαραλάμπους 1. Εισαγωγή Για την επίτευξη των εθνικών στόχων για μερίδιο ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας 13% μέχρι το 2020, αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:...

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:... ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ενεργός πολίτης Δήμου Λευκάδας Στοιχεία ερωτηθέντος: Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-45 45-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ»

Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια. ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» Γ ΚΠΣ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 2.2, ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΗΣ 2.6.1.ια ΕΡΓΟ: «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ-Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων του ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ 1: «Εφαρμογή του Περιβαλλοντικού Συστήματος Στήριξης Αποφάσεων Expert

Διαβάστε περισσότερα

Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιοαέρια. Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια

Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιοαέρια. Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (Α.Π.Ε) Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιομάζα Από βιοαέρια Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια Σε αντιδιαστολή με τις συμβατικές

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων.

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΠΡΑΣΙΝΟΥ, ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΔΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΑΛΙΩΝ Προϋπολογισμός: 46.635,00 ΕΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης. Εισαγωγή. Δεδομένα του Συστήματος

Οδηγίες Χρήσης. Εισαγωγή. Δεδομένα του Συστήματος Οδηγίες Χρήσης Εισαγωγή Η εφαρμογή Aratos Disaster Control είναι ένα Γεωγραφικό Πληροφοριακό Σύστημα, σκοπός του οποίου είναι η απεικόνιση δεδομένων καταστροφών(πυρκαγιές), ακραίων καιρικών συνθηκών (πλημμύρες)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

Έργα μεταφοράς ύδατος και διανομής νερού άρδευσης από πηγές Κιβερίου (Ανάβαλος) στο Δήμο Βόρειας Κυνουρίας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Έργα μεταφοράς ύδατος και διανομής νερού άρδευσης από πηγές Κιβερίου (Ανάβαλος) στο Δήμο Βόρειας Κυνουρίας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο της μελέτης είναι ο σχεδιασμός έργων μεταφοράς ύδατος από την πηγή Κιβερίου (ημικυκλικό φράγμα Ανάβαλου) και διανομής επαρκούς ποσότητας νερού άρδευσης, για την κάλυψη των αναγκών

Διαβάστε περισσότερα

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης Το γεωθερμικό πεδίο της Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του 21 Ιουνίου, 2008 Θόδωρος. Τσετσέρης Τι είναι η Γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια δημιουργείται από την αποθηκευμένη θερμότητα στο εσωτερικό της

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ ΗΧΗΤΙΚΟ - ΠΕΝΤΑΔΑΚΤΥΛΕ ΜΟΥ Ο Πενταδάκτυλος είναι επιμήκης ασβεστολιθική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ:

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΠΙΣΤΩΣΗΣ ΣΑΤΑ 2011 ΚΑΙ ΠΟΕ 2012 2013

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΠΙΣΤΩΣΗΣ ΣΑΤΑ 2011 ΚΑΙ ΠΟΕ 2012 2013 ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΓΙΟΥ ΚΗΡΥΚΟΥ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΠΙΣΤΩΣΗΣ ΣΑΤΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΣΚΟΠΩΝ ΘΗΣΕΑΣ ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ ΟΠΑΑΧ ΠΣΕΑ 10 6261.01 10 7311.01 15 7331.03 20 7424.01 20 7135.01 20 7135.02 20 7135.03 20 7135.04 20 7135.08 20

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ &ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣ/ΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΔΙΚ/ΤΩΝ & ΝΟΜ. ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ : Δεστούνη 2 και Αχαρνών 381 - Αθήνα ΤΑΧ.

Διαβάστε περισσότερα

''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα''

''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα'' ''Σεπτέμβριος 2015: οι ακραίες μέγιστες θερμοκρασίες στο 1ο δεκαήμερο και κλιματολογικά στοιχεία του μήνα'' Ο Σεπτέμβριος ως μεταβατικός μήνας από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο, ιδιαίτερα το πρώτο δεκαήμερο,

Διαβάστε περισσότερα

Φυτεµένα δώµατα & ενεργειακή συµπεριφορά κτιρίων

Φυτεµένα δώµατα & ενεργειακή συµπεριφορά κτιρίων Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Οικοδοµικής και Φυσικής των Κτιρίων lbcp.civil.auth.gr Φυτεµένα δώµατα & ενεργειακή συµπεριφορά κτιρίων Θ.Γ.Θεοδοσίου, επ.καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΠΕΔ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ Β ΦAΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚOΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά υπόγειων υδροφόρων συστημάτων Αν. Μακεδονίας ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΠΘ

Ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά υπόγειων υδροφόρων συστημάτων Αν. Μακεδονίας ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΠΘ Ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά υπόγειων υδροφόρων συστημάτων Αν. Μακεδονίας ΙΩΑΝΝΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΠΘ ΥΔΑΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 12 11 Που οφείλονται τα προβλήματα της σχετικής ανεπάρκειας

Διαβάστε περισσότερα

NON TECHNICAL REPORT_MAGGANIOTIKA 3 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

NON TECHNICAL REPORT_MAGGANIOTIKA 3 MW ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αφορά το έργο της εγκατάστασης και λειτουργίας Φωτοβολταϊκού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, συνολικής ισχύος 3,0 MW σε μισθωμένο

Διαβάστε περισσότερα

«Η πολλαπλή ωφελιμότητα και συμβολή των ΥΗΕ στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Παραμετρική αξιολόγηση υδροδυναμικών έργων της Θεσσαλίας»

«Η πολλαπλή ωφελιμότητα και συμβολή των ΥΗΕ στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Παραμετρική αξιολόγηση υδροδυναμικών έργων της Θεσσαλίας» «Η πολλαπλή ωφελιμότητα και συμβολή των ΥΗΕ στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Παραμετρική αξιολόγηση υδροδυναμικών έργων της Θεσσαλίας» ΤΕΕ/ΚΔΘ Δεκέμβριος 2012 1 Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας 08 Έκταση

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Τοποθέτηση & Λειτουργία Μηχανών Θαλάσσιας Ενέργειας: Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Αναστασία Μήλιου Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας www.archipelago.gr Αρχικό στάδιο ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ Ο Πενταδάκτυλος είναι μία από τις δύο οροσειρές της Κύπρου. Χωρίζει την πεδιάδα της Μεσαορίας από τις ακτές της Κερύνειας και θεωρείται το νοτιότερο τμήμα της ταυρο Δειναρικής Αλπικής

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», ΑΘΗΝΑ, 12-14 Δεκεμβρίου 2012 Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας Ακράτος Χρήστος Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό αγαθό και

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις.

Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311. Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις. Πανεπιστήμιο Κύπρου ΑΡΗ 311 Πολυτεχνική Σχολή Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική Τμήμα Αρχιτεκτονικής Εαρινό Εξάμηνο 2013 Χωριό: Πέρα Ορεινής Θέμα μελέτης: Προσόψεις ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Φαρζανέ Κοχαρή ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα