ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ι.Μ.Δ.Ο. & Τ.Δ.Π.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ι.Μ.Δ.Ο. & Τ.Δ.Π."

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ι.Μ.Δ.Ο. & Τ.Δ.Π. ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΑΘΗΝΑ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2007

2 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ Δρ Γεώργιος Λυριντζής : Τακτικός Ερευνητής, Διευθυντής Ι.Μ.Δ.Ο. & Τ.Δ.Π., ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΟΜΑΔΕΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Ι.Μ.Δ.Ο. & Τ.Δ.Π., ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος Τακτικός Ερευνητής (Υπεύθυνος αντιπλημμυρικών-αντιδιαβρωτικών έργων) Δρ Γεώργιος Καρέτσος - Εντεταλμένος Ερευνητής (Υπεύθυνος φυτοκομικών έργων) Δρ Παναγιώτης Κάββουρας - Τακτικός Ερευνητής Δρ Μιλτιάδης Τσόγκας - Τακτικός Ερευνητής Δρ Αναστάσιος Οικονόμου - Αναπληρωτής Ερευνητής Δρ Ιωσήφ Πετειναράκης - Αναπληρωτής Ερευνητής Δρ Κοσμάς Αλμπάνης - Αναπληρωτής Ερευνητής Δρ Παναγιώτης Τσόπελας - Αναπληρωτής Ερευνητής Δρ Παναγιώτης Μιχόπουλος - Αναπληρωτής Ερευνητής Δρ Μιχάλης Σκαρβέλης - Εντεταλμένος Ερευνητής Δρ Κωνσταντίνα Τσαγκάρη - Εντεταλμένη Ερευνήτρια Δρ Γαβριήλ Ξανθόπουλος - Δόκιμος Ερευνητής Δρ Ευαγγελία Δασκαλάκου - Δόκιμη Ερευνήτρια Δρ Βασιλική Γκούμα - Δασολόγος Δρ Παναγιώτης Τρίγκας - Δασολόγος Δρ Ασημίνα Σκουτέρη - Δασολόγος, Ειδικός Επιστήμονας Κώστας Ιωαννίδης - Π.Ε. Δασολόγος, Ειδικός Επιστήμονας Γιώργος Μάντακας - Π.Ε. Δασολόγος, Ειδικός Επιστήμονας Αθανάσιος Μπουρλέτσικας - MSc, Δασολόγος, Ειδικός Επιστήμονας Μανταλένα Μπαρδουνιώτη - Π.Ε. Γεωπόνος, Ειδικός Επιστήμονας Κωσταντίνος Καούκης - Τ.Ε. Δασοπόνος

3 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Σπύρος Ντάφης - Καθηγητής Δασολογίας Δρ Γεώργιος Μπρόφας Δασολόγος, τέως Τακτικός Ερευνητής ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Δρ Κωνσταντίνος Βαρελίδης Δασολόγος, τέως Τακτικός Ερευνητής ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Ολυμπία Βικάτου Αρχαιολόγος, Ζ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Ανδρέας Λυριντζής - Αρχαιολόγος (ΜΑ) Καλλιόπη Περράκη - Αρχαιολόγος Δρ Νικόλαος Πετρόχειλος Αρχαιολόγος, Υπουργείο Πολιτισμού ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Κώστας Κασσιός Καθηγητής, Αρχιτέκτων Τοπίου Δημήτριος Αργιαλάς - Καθηγητής Τηλεπισκόπισης ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Αριστοτέλης Παπαγεωργίου Επίκουρος Καθηγητής Δασικής Γενετικής Δημήτρης Κασιμιάδης Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Γεώργιος Κοράκης Λέκτορας Δασικής Βοτανικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Θεόδωρος Γεωργιάδης - Καθηγητής Οικολογίας Δρ Γεώργιος Δημητρέλος - Δασολόγος, Διαχείριση Χερσαίων Οικοσυστημάτων Σίνος Γκιώκας - Λέκτορας Βιοποικιλότητας Δρ Γεώργιος Τρυφωνόπουλος - Βιολόγος Ευανθία Θάνου (MSc) - Διαχείριση Χερσαίων και Θαλάσσιων Οικοσυστημάτων Λεονάρδος Τηνιακός - Γεωλόγος Σπύρος Σφενδουράκης - Επίκουρος Καθηγητής Οικολογίας και Βιογεωγραφίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Κώστας Παπακωνσταντίνου - Ορνιθολόγος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Μανταλένα Μπαρδουνιώτη - Π.Ε. Γεωπόνος, Ειδικός Επιστήμονας

4 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ως υπεύθυνος γενικού συντονισμού του έργου θα ήθελα να ευχαριστήσω το ερευνητικό και επιστημονικό δυναμικό που συμμετείχε στην εκπόνηση της παρούσας ειδικής μελέτης τεχνικού συμβούλου και το υπόλοιπο προσωπικό τεχνικής και διοικητικής υποστήριξης του Ινστιτούτου για την συμβολή του στην εκτέλεση του όλου έργου. Επιπρόσθετα, θα ήθελα να εκφράσω τα ίδια συναισθήματα σε όλους τους εξωτερικούς συνεργάτες και τους φορείς που πλαισίωσαν και συμπλήρωσαν σε εξειδικευμένα θέματα το δυναμικό του Ινστιτούτου, για την συμμετοχή και συνεργασία τους στην τεχνική μελέτη. Σημαντική επίσης ήταν η συμβολή και συμπαράσταση στο έργο των ανωτέρω μελετητών των προσώπων που ακολουθούν και των συνεργατών τους και τα οποία εξίσου ευχαριστώ: - κα Β. Βασιλοπούλου, Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων & Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού. - κα Γεωργία Χατζή Σπηλιοπούλου, Προϊσταμένη της Ζ Εφορείας Προϊστορικών & Κλασσικών Αρχαιοτήτων Αρχαίας Ολυμπίας. - κα Κατερίνα Παράσχη, Αρχιτέκτων, Υπουργείο Πολιτισμού. - κ. Σπύρο Σπυρίδωνα, Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας. - κ. Μίνωα Κυριακού, Πρόεδρο Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής. - κ. Γεώργιο Αηδόνη, Δήμαρχο Αρχαίας Ολυμπίας. - κ. Παναγιώτη Ζαφειρόπουλο του Olympia Palace Hotel. - κ. κ. Αλκιβιάδη και Ερνέστο Σπηλιόπουλο του Best Western Europa Hotel. - κ. Γεώργιο Σπηλιόπουλο του Olympion Asty Hotel. - κ. Ιωάννη Μαμούση του Olympic Village Hotel.

5 6.1.5 Αποκατάσταση της βλάστησης Ιστορικότητα των επιλεγέντων φυτών Εφόσον ο στόχος αποκατάστασης της βλάστησης είναι και η επανασύσταση του αρχαίου δάσους, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν ορισμένα στοιχεία ιστορικότητας για τα προτεινόμενα είδη φυτών. Για τα περισσότερα από αυτά υπάρχουν αναφορές από την αρχαιότητα, που συνδέονται κυρίως με παλαιότερες μυθολογικές δοξασίες. Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι οι αρχαίες δοξασίες συνεχίζονται έως την πρόσφατη ιστορία μας. Το γεγονός αυτό μεθερμηνεύεται ως απότοκο της συνεχούς εξάρτησης των ανθρώπων από τη γη και το περιβάλλον. Σήμερα όμως ο άνθρωπος χάνει συνεχώς την επαφή με τη φύση και τον αγρό, ενώ ταυτόχρονα σβήνονται βαθμιαία οι όποιες παραδόσεις λειτουργούσαν συμπληρωματικά στο σεβασμό του περιβάλλοντος, το πνεύμα και τον πολιτισμό γενικότερα. Οι αρχαίοι συγγραφείς, αναφερόμενοι στο φυσικό περιβάλλον της Ολυμπίας, περιγράφουν ένα χώρο κατάφυτο με δένδρα και κυρίως αγριελιές (κότινοι) και πλατάνια. Σε αυτό το περιβάλλον οφείλεται η ονομασία του κέντρου του ιερού ως Ἄλτις (=δάσος). Πρόσφατες πλροφορίες αναφέρουν ότι πριν από την έναρξη των γερμανικών ανασκαφών, η κοιλάδα του Αλφειού καλυπτόταν από αμπέλια ιδίως μαύρης σταφίδας και χωράφια σπαρμένα με δημητριακά και καλαμπόκια. Ιδιαίτερα γλαφυρή είναι η περιγραφή του Έλληνα αρχαιολόγου Β. Λεονάρδου, ο οποίος περιέγραψε το φυσικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής στη μετάβαση προς τον 20 ο αιώνα: «Κλιτύες πεύκαις ἀπωτέρω δε καὶ κωνοφόροις πίτυσιν ὑλομανοῦσαι, λειμῶνες καὶ γύλοφοι εὐθαλεῖς, κοιλάδες καὶ νάπαι ποάζουσαι καὶ σύσκιοι... Παντοία καὶ μέχρι ἀκολασίας σφριγῶσα ἡ χλωρὶς οὐδαμοῦ σχεδὸν ἀπέλειπε ψιλὸν τὸ ἔδαφος δένδρα αὐτοφυᾶ καὶ ἥμερα ἐχορήγουν εὐχύμους καποὺς καὶ σκιὰν φίλην ἐν τῷ θάλπει τοῦ θέρους. Ἐνταῦθα μὲν ἔθαλλεν ἡ ἥμερος ἐλαία καὶ ὁ οὖλος κότινος μετὰ τοῦ φοίνικος... ἀμφιλαφὴς ἡ πλάτανος καὶ ὑψικάρηνος ἡ ὑπὸ Ἡρακλέους ἐκ τοῦ Ἀχέροντος εἰσαχθεῖσα λεύκη, ἡ ἄπιος... μετὰ τῆς ἀχέρδου, καὶ συκῆ ὀργῶσα καὶ ὅσα, ὡς καὶ νῦν, ἄλλα. Ἐνταῦθα δὲ θάμνοι αὐτόματοι καὶ ἄνθη μυρία κατὰ τὰς ὥρας τοῦ ἔτους ποικίλλοντα τὰς παραλλαγὰς τοῦ πρασίνου ἐκεῖ μὲν ἡ μύρτος καὶ ἡ σχῖνος, ἐκεῖ δὲ... ἡ σαρκόφυλλος σκίλλα καὶ ὁ πολύοζος καὶ πολύριθος ἀσφόδελος ἐκεῖ δὲ ἐρείκη δενδρώδης καὶ ἡ ἐρυθρόβοτρυς κόμαρος καὶ ἡ βάτος καὶ ἡ ροδοδάφνη καὶ αἱ ἀνεμῶναι... ἐκεῖ ποικίλη ἶρις καὶ ὁ χρυσαυγὴς κρόκος καὶ ὁ ξανθὸς νάρκισσος, τὰ κίτρινα σπάρτα καὶ ἡ κερκὶς ἡ κερατώδης... Τινὰ δὲ οὐ μόνον πέριξ ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ κλεινῷ ἐδάφει ἐφύοντο, οἷον ἄλσος ἀγρίων ἐλαιῶν παρὰ τὸ στάδιον καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ζαθέῳ Ἄλτει, πλάτανοι ἐν τῷ μέσῳ, λεύκαι καὶ ἄλλα δένδρα μεταξὺ τῶν ναῶν καὶ βωμῶν καὶ τοῦ πλήθους ἐκείνου τῶν ἀγαλμάτων». Τα φυτά που προτείνονται στην παρούσα μελέτη, συμμετείχαν στη σύνθεση του αρχαίου δάσους, όπως προκύπτει από τα δεδομένα της φυτοκοινωνιολογίας, αλλά και από ιστορικές και μυθολογικές αναφορές και είναι τα εξής: Δένδρα Βελανιδιά (Quercus ithaburensis) Χνοώδης δρυς (Quercus pubescens) Αριά (Quercus ilex)

6 Χαλέπιος πεύκη (Pinus halepensis) Κουκουναριά (Pinus pinea) Λεύκη λευκή (Populus alba) Κυπαρίσσι (Cupressus sempervirens) Κουτσουπιά (Cercis siliquastrum) Δάφνη Απόλλωνος (Laurus nobilis) Ελιά (Olea europaea) Θάμνοι Πουρνάρι (Quercus coccifera) Χρυσόξυλο (Cotinus coggygria) Σχίνος (Pistacia lentiscus) Φράξος (Fraxinus ornus) Κουμαριά (Arbutus unedo) Γλυστροκουμαριά (Arbutus andrachne) Πικροδάφνη (Nerium oleander) Λυγαριά (Vitex agnus castus) Μυρτιά (Myrtus communis) Φιλλύκι (Phillyrea latifolia) Η περιγραφή του χώρου από τους αρχαίους συγγραφείς αλλά και οι νεώτερες μαρτυρίες είναι δεσμευτικές ως προς την επιλογή των ειδών. Για τα περισσότερα είδη φυτών του προτεινόμενου καταλόγου, βρέθηκαν αναφορές σε αρχαία κείμενα και νεότερες δοξασίες. Οι υπάρχουσες αναφορές για τα είδη του προτεινόμενου καταλόγου σχετίζονται κυρίως με τη χρηστικότητα των φυτών. Για τα υπόλοιπα είδη δεν υπάρχουν αναφορές ή υπάρχει σύγχυση στα αρχαία γραπτά κείμενα. Ανεξάρτητα όμως από το γεγονός αυτό, είναι απόλυτα βέβαιο, ότι το σύνολο των φυτών του καταλόγου, συμμετείχε στη σύνθεση του αρχαίου δάσους της περιοχής.

7 Βελανιδιές Ήμερη βελανιδιά: Quercus ithaburensis Decaisne ssp., Macrolepis (Kotschy) Hedge Μεράδι: Q. pubescens Willd Αριά: Q. ilex L., Πρίνος ή Πουρνάρι: Q. coccifera L. Εικόνα 1: Ήμερη βελανιδιά (Quercus ithaburensis Decaisne ssp. Macrolepis (Kotschy) Hedge)

8 Εικόνα 2: Αριά (Quercus Ilex L.) Εικόνα 3: Χνοώδης δρυς (Quercus pubescens Willd) Εικόνα 4 : Πρίνος ή Πουρνάρι (Quercus coccifera L.) Η μεγάλη έκταση και η πυκνότητα των δρυοδασών της Ευρώπης (εξ ου και Δρυμοί ή Δρυμώνες), καθώς και η μακροβιότητα των δένδρων αυτών, επέδρασαν ισχυρά στο

9 πνεύμα των πρώτων κατοίκων της ηπείρου, ώστε να αποδώσουν σ αυτά, μυστηριώδεις και υπεράνθρωπες δυνάμεις. Η δρυς ήταν αφιερωμένη στο Δία και οι αρχαίοι θεωρούσαν ότι μπορεί να χρησμοδοτεί, όπως στην περίπτωση του Μαντείου της Δωδώνης. Αποτελούσαν τα ενδιαιτήματα των Αμαδρυάδων Νυμφών. Η ιδιαίτερη θρησκευτική σημασία των δένδρων της δρυός φαίνεται και από πλειάδα ιερών δένδρων, όπως η δρυς του Μελάμπους στην Πύλο, η δρυς του Πανός στη Θυρέα της Αρκαδίας, η δρυς στη Φυλάκη της Θεσσαλίας, η δρυς (φηγός) της Κυθήρας Φερσεφαάσης κ.λπ. Παρ όλο το σέβας που έτρεφαν οι αρχαίοι για τα δένδρα αυτά, χρησιμοποιούσαν ευρέως το ξύλο τους σε πλείστες κατασκευές. Το απόφθεγμα «Δρυός πεσούσης, πας ανήρ ξυλεύεται», δεν είναι καθόλου τυχαίο. Η ιδιαίτερη σημασία των δρυών για τους Έλληνες διατηρήθηκε ως τις μέρες μας και σχεδόν σ όλη την Ελλάδα, όλα τα φυλλοβόλα είδη της δρυός, φέρουν την ονομασία «δένδρο», (δηλαδή η βελανιδιά θεωρείται ως το κατ εξοχή δένδρο), ενώ τα διάφορα είδη έχουν και δευτερεύουσες ιδιαίτερες ονομασίες, όπως μεράδι, πλατίτσα, τσέρος, ρουπάκι, γρανίτσα, μεσιές κ.λπ. Η αριά και το πουρνάρι είναι αειθαλή δένδρα και η μεν πρώτη αναφέρεται ως «Ημερίς», το δε δεύτερο ως Πρίνος, τόσο από το Θεόφραστο όσο και από τον Διοσκορίδη.

10 Λεύκη (Populus alba L.) Η λεύκη η λευκή, ή ασημόλευκα, όπως συνηθίζεται να λέγεται, αποτελούσε ιερό φυτό για την αρχαία Ολυμπία. Ο Παυσανίας (Ελλάδος Περιήγησις V. Ηλιακά Α, 15.3), αναφέρει ότι οι Ηλείοι, είναι συνηθισμένοι να χρησιμοποιούν για τις θυσίες στο Δία, το ξύλο της λεύκας και κανενός άλλου δένδρου. Προτιμούν δε τη λεύκα, απλά και μόνο γιατί ο Ηρακλής την έφερε στην Πελοπόννησο από τη Θεσπρωτία. Και ότι όταν ο Ηρακλής θυσίασε στο Δία στην Ολυμπία, ο ίδιος έκαψε τα μηριαία οστά των θυμάτων πάνω σε ξύλο λεύκας, ενώ ο ίδιος ο Δίας αποκαλούνταν και «Λευκαίος». Η ποσότητα μάλιστα των ξύλων που απαιτούσε η θυσία, λεγόταν «τεταγμένον λήμμα» τα οποία έκοβε ο «ξυλεύς», που ήταν «οικέτης», δηλαδή υπηρέτης του Δία. (Παυσανίας, Ηλιακά Ε, , 15.10). Ο Ηρακλής βρήκε τη λεύκα να μεγαλώνει στις όχθες του Αχέροντα, το ποτάμι της Θεσπρωτίας, και για αυτόν τον λόγο ο Όμηρος την ονομάζει Αχερωίδα (ενν. λεύκα). Από τα παραπάνω διαφαίνεται, ότι υπήρχαν άφθονες λεύκες στην περιοχή. Εικόνα 5 : Λεύκη (Populus alba L.)

11 Αγριελιά (Olea europaea ssp. Oleaster (Hoffmanns & Link) Negodi) Για την αρχαία Ολυμπία και για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, η αγριελιά αποτελούσε το σύμβολο των ευγενέστερων αγώνων. Οι ελλανοδίκες στεφάνωναν τους ολυμπιονίκες με τα κλαδιά μιας συγκεκριμένης ελιάς που υπήρχε στην «Άλτη», το ιερό άλσος της Ολυμπίας, την οποία αποκαλούσαν «καλλιστέφανο». Υπήρχαν βέβαια στην περιοχή άφθονες αγριελιές, οι επονομαζόμενες «κότινοι», όπως προκύπτει από διάφορες αναφορές (Αριστοτέλης, «Περί θαυμασίων ακουσμάτων» 51, Θεόφραστος «Φυτών Ιστορίαι» , Παυσανίας «Ηλιακά» Ε. 15.3, Gaius Plinius Secundus N.H. XVI.LXXXVIII). Εικόνα 6: Αγριελιά (Olea europaea L. ssp. Oleaster (Hoffmanns & Link) Negodi)

12 Δάφνη Απόλλωνος (Laurus nobilis L.) Η Δάφνη ήταν κόρη της Γης και του Πηνειού. Μεταμορφώθηκε σε δένδρο όταν ο Απόλλωνας, που την αγαπούσε πολύ, προσπάθησε να την αγκαλιάσει. Ο Απόλλωνας τότε για να παρηγορηθεί, έκοψε κλαδί από το δένδρο και στεφανώθηκε. Εικόνα 7: Δάφνη Απόλλωνος (Laurus nobilis L.)

13 Κουκουναριά (Pinus pinea L.) Για την κουκουναριά δεν υπάρχουν σαφείς αναφορές από την αρχαιότητα. Πιστεύεται ότι μάλλον αυτή ταυτίζεται με τη λεγόμενη «πεύκη την κωνοφόρο», την οποία ο Θεόφραστος κατατάσσει στα ήμερα πεύκα (Φυτών Ιστορίαι 2,2,6 και Φυτών Αίτια 1,9,2). Ονομάζει τον καρπό της «κώνο» και τα σπέρματά της «κάρυα». Δεν κάνει όμως λεπτομερή περιγραφή του δένδρου. Ο Κοραής (Άτακτα Δ 558) αναφέρει ότι ο Σόλων ονόμαζε «κόκκωνας» τα σπέρματα της κουκουναριάς, ενώ ο Αθήναιος (Β, 57) αναφέρει ότι τους καρπούς ονόμαζαν «οστρακίδας», «κώνων πυρήνας», «πιτύϊνα κάρυα», «κοκκάλους» ή απλώς «πυρήνας». Αργότερα, επί ρωμαϊκής και βυζαντινής περιόδου, υπάρχουν σαφέστερες αναφορές, και η κουκουναριά αναφέρεται ως «στρόβιλος», τα σπέρματά της ως «στροβίλια», και ο τόπος που έφερε δάσος κουκουναριάς «στοβιλεών», εξ ου και το όνομα Σροφιλιά. Εικόνα 8: Κουκουναριά (Pinus pinea L.)

14 Κυπαρίσσι (Cupressus sempervirens L.) Ως πατρίδα του κυπαρισσιού θεωρείται η Κρήτη και τα νησιά της Δωδεκανήσου. Φαίνεται όμως ότι από αρχαιοτάτων χρόνων είχε μεταφερθεί σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και επί Ρωμαϊκής εποχής και στην υπόλοιπη μεσογειακή Ευρώπη. Ο Όμηρος, όπως μνημονεύει στην Οδύσσεια (Ε, 64), πίστευε ότι το κυπαρίσσι ευδοκιμούσε στη νήσο Ωγυγία. Κατά τον Οβίδιο (Μεταμορφ. 10, 121) κάποιος νέος από την Κέα, Κυπάρισσος ονομαζόμενος, πέθανε από τη θλίψη του, γιατί σκότωσε κατά λάθος το αγαπητό του ελάφι. Παρακάλεσε τότε τον Απόλλωνα να διατηρήσει τη μνήμη της λύπης του αθάνατη και ο θεός τον μεταμόρφωσε σε κυπαρίσσι. Από τότε αφιερώθηκε στον Πλούτωνα και καθιερώθηκε ως έμβλημα πένθους. Από την αρχαιότητα, όπως αναφέρει ο Παυσανίας (2,2 4-4, 35, 5-8, 24,4), καθιερώθηκε οι άνθρωποι να φυτεύουν κυπαρίσσια στα νεκροταφεία, συνήθεια η οποία διατηρήθηκε και στις μέρες μας. Από κυπαρισσώνες απαρτιζόταν και πολλά Ιερά Άλση στην αρχαιότητα και περίφημα ήταν τα κυπαρίσσια στον τάφο του Αλκμαίωνα στην Ψωφίδα της Αρκαδίας, στο ναό του Βελλερεφόντη στην Κόρινθο, στην Κνωσό της Κρήτης και στην περιοχή της Τάρρας στην Κρήτη, όπως αναφέρουν διάφοροι αρχαίοι συγγραφείς (Θεόφραστος, Πλάτωνας, Παυσανίας, Αθήναιος). Εικόνα 9 : Κυπαρίσσι (Cupressus sempervirens L. )

15 Φράξος (Fraxinus ornus L.) Στην αρχαιότητα αναφέρεται με το όνομα μελία ή μελίη. Σε αρκετές περιοχές της χώρας μας ακόμη και σήμερα αναφέρεται με το ίδιο όνομα «μελιός», αλλά το επικρατέστερο είναι «φράξος». Ο Όμηρος κατ επανάληψη αναφέρει το φράξο και ότι εκ του είδους αυτού κατασκευαζόταν τα δόρατα (Ιλιάδα: Ν, 178. Π, 767. Χ, 225). Ο Ησίοδος αναφέρει, ότι ο Ζευς έπλασε την τρίτη γενιά των ανθρώπων ισχυρή όπως το ξύλο της μελιάς («εκ μελιά, δεινόν τε και όβριμον» - Έργα και Ημέραι, 144). Το όνομα του φυτού πιθανόν να προήλθε από την Νηρηίδα νύμφη Μελία, κόρη του Ωκεανού και σύζυγο του αδελφού της Ινάχου, μητέρα του Φορωνέα και του Αιγιαλέα. Μελία επίσης, ονομαζόταν και μία εκ των ερωμένων του Απόλλωνα, της οποίας τέκνα ήταν ο Ισμίνιος και ο Ταίναρος. Υπήρξε δε και μητέρα του Κεντάυρου Φόλου από την ένωσή της με τον Σιληνό. Εικόνα 10: Φράξος (Fraxinus ornus L.)

16 Κουμαριά (Arbutus unedo L.) και Γλυστροκουμαριά (Arbutus andrachne L.) Για τα δύο αυτά είδη κουμαριάς, δεν υπάρχουν ιδιαίτερες αναφορές από την αρχαιότητα. Ο Θεόφραστος (3,16,4 και 5), περιγράφει απλά τα φυτά και τα χαρακτηριστικά τους, με τα ονόματα «κόμαρος» και «ανδράχλη». Σήμερα τα ονόματα των δύο ειδών παραμένουν σχεδόν ίδια σ όλη την Ελλάδα : κουμαριά για το πρώτο και αδραχνιά ή γλυσροκουμαριά για το δεύτερο, λόγω του λείου φλοιού της. Στη μυθολογία αναφέρεται, ότι η κουμαριά προέρχεται από τη μεταμόρφωση του γιου της Γαίας Τρικόρφου. Ο Διοσκορίδης χαρακτηρίζει τα κούμαρα, τους καρπούς δηλαδή της κουμαριάς και της γλυστροκουμαριάς, ως κακοστόμαχα, αχυρώδη και φέροντα στον εσθιόμενο κεφαλαλγία. Τέλος ο Παυσανίας (Βοιωτικά, Θ 20, ) αναφέρει, ότι έξω από το ναό του Προμάχου Ερμή στην Τανάγρα, στη σκιά μιας μεγάλης γλυστροκουμαριάς ανδρώθηκε ο Ερμής. Εικόνα 11: (Κουμαριά Arbutus unedo L.)

17 Εικόνα 12 : Γλυστροκουμαριά (Arbutus andrachne L.)

18 Σχίνος (Pistacia lentiscus L.) και Κοκκορεβιθιά (Pistacia terebinthus L.) Εύκολα κανείς συνάγει, ότι η ελληνική λέξη φιστικιά, είναι παραφθορά του λατινικού pistacia. Η κοινή ονομασία του σχίνος ή σκίνος δεν σχετίζεται με την επιστημονική, αλλά είναι συνέχεια της αρχαίας, ο γνωστός «σχίνος» του Θεόφραστου (φυτών ιστορία 9,1,7) και του Διοσκορίδη (Ι,89). Στον κόσμο ο σχίνος είναι γνωστός για τις χρηστικές του ιδιότητες, με πλέον σημαντική την παραγωγή της μαστίχας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Διοσκορίδης: «γεννάται δε και ρητίνη εξ αυτής σχινική καλουμένη, υπό ενίων δε μαστίχη, χρήσιμη προς αίματος αναγωγάς και προς παλαιόν βήχα πινομένη γεννάται δε καλλίστη και πλείστη εν Χίω τη νήσω». Το δεύτερο συνηθέστερο είδος φιστικιάς στην Ελλάδα είναι η λεγόμενη κοκκορρεβιθιά (επιστημονική ονομασία Pistacia terebinthus). Σε άλλες περιοχές της χώρας μας συναντάται με τα ονόματα: Κοκκορέτσα ή Κοκκορετσιά (στην Αττική), Τσιτσιρεβιά (στο Πήλιο), Τρεμιθιά ή Τριμιθιά (στην Κύπρο), όλα όπως φαίνεται πολύ κοντά στο αρχαίο Τέρμινθος ή Τερέβινθος του Θεόφραστου και του Διοσκορίδη. Σήμερα είναι περισσότερο γνωστή στη Β. Εύβοια, το Πήλιο και τις Σποράδες, γιατί από τους νεαρούς τρυφερούς της βλαστούς, παρασκευάζονται αλμευτά (τουρσί) τα γνωστά τσιτσίραφα ή τσιτσίραβλα. Στο παρελθόν, όπως και στο προηγούμενο είδος το σχίνο, μετά από έκθλιψη του αλεύρου των καρπών, παρήγετο έλαιο με τα ίδια χαρακτηριστικά, το λεγόμενο «έλαιον τερεβίνθινον», το οποίο ήταν βρώσιμο και χρησιμοποιείτο στη φαρμακευτική και για το φωτισμό. Ακόμη και σήμερα θεωρείται, ότι η ρητίνη που εκβάλλει από τις πληγές του δένδρου, έχει αντισηπτικές, σπασμολυτικές και κυτταροστατικές ιδιότητες. Εικόνα 13 : Σχίνος (Pistacia lentiscus L.)

19 Μυρτιά (Myrtus communis L.) Η μυρτιά, ήταν αφιερωμένη στην Αφροδίτη και θεωρείτο ιερή και σύμβολο της παρθενίας, για το λόγο αυτό στεφάνωναν στους γάμους τους νεόνυμφους με τα κλαδιά της, συνήθεια που κρατά ακόμη και σήμερα. Αν κρατήσουμε ένα φύλλο μυρτιάς στον ήλιο, θα διακρίνουμε πολλές μικρές διαφανείς κηλίδες. Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι αυτά τα σημάδια τα έκανε η δυστυχής Φαίδρα, σύζυγος του Θησέα, για τη στενοχώρια που τις προκάλεσε η άρνηση του Ιππόλυτου να ανταποκριθεί στον έρωτά της. Σε μια παρόμοια εκδοχή, η Αφροδίτη δεν εξασφαλίζει την εύνοια του Ιππόλυτου προς τη Φαίδρα, και κείνη για να εκδικηθεί τη θεά, τρυπά με τη φουρκέτα της τα φύλλα της ιερής μυρτιάς έξω από το ναό της. Την εν λόγω παράδοση πίστευαν και οι κάτοικοι της περιοχής, όπως επιβεβαιώνει ο Παυσανίας (1,22) κατά την επίσκεψή του στην Τροιζηνία. Σήμερα όμως γνωρίζουμε, ότι αυτά τα διαφανή στίγματα, είναι αδένες γεμάτοι με το αιθέριο έλαιο του φυτού, στο οποίο οφείλει το άρωμά της. Ξακουστός ήταν ο μυρτινίτης και ο μυρσινίτης οίνος. Αλλά και του καρπού γίνονταν μεγάλη κατανάλωση στην αρχαία Αθήνα. Κατά τον Αθήναιο (Δ, 138 και ΙΔ, 640), ο Αριστοφάνης, θέλοντας να υμνήσει το γλυκό κλίμα των Αθηνών, αναφέρει ότι στο μέσο του χειμώνα, στην αγορά πουλούσαν ελιές, μύρτα, σταφύλια, αχλάδια και σύκα. Η πιο σημαντική όμως χρήση της μυρτιάς ήταν διακοσμητική, όπως και σήμερα. Τα κλαδιά της χρησιμοποιούνται προς στολισμό των εκκλησιών και των εισόδων δημοσίων κτηρίων κατά τις επίσημες γιορτές. Αυτή η συνήθεια είναι αρχαιότατη και αναφέρεται από τον Ηρόδοτο (7,54 και 8,98), ότι οι Πέρσες στις γιορτές τους έστρωναν τους δρόμους με κλαδιά μυρτιάς και οι ιερείς στεφανώνονταν με μυρτιά πριν αρχίσουν τις θυσίες. Αλλά και στην αρχαία Ελλάδα κατά τον Αθήναιο, οι πολίτες και οι ιερείς έφεραν τέτοια στεφάνια στις θυσίες και στα συμπόσια. Θεωρούσαν δε, ότι οι στεφανωμένοι με μυρτιά συνδαιτυμόνες, δεν μεθούσαν εύκολα. Υπήρχε μάλιστα ειδική αγορά «αι μυρρίναι», όπου πουλούσαν αποκλειστικά κλαδιά μυρτιάς (Αριστοφάνης στις Θεσμοφοριάζουσες 448). Ιδιαίτερο μοτίβο αποτελούσε η μυρτιά για τους χρυσοχόους, κυρίως στην αρχαία Μακεδονία. Πολλά χρυσά στεφάνια και πόρπες αντίγραφα με λεπτή σμίλευση φύλλων, καρπών και ανθέων μυρτιάς, βρέθηκαν ως κτερίσματα σε τάφους στην Πύδνα, τη Σταυρούπολη, το Δερβένι και στους βασιλικούς τάφους της Βεργίνας και αποτελούσαν, ως φαίνεται, δείγματα εξουσίας. Ο αρωματικός αυτός θάμνος, αποτέλεσε για τους Έλληνες οικείο είδος και συνόδευε τους πιστούς στις ιερές τελετές, τους χαροκόπους στο γλέντι, τους ασθενείς στην ανάρρωση, τους καλλιτέχνες στην έμπνευση και τους δυνάστες στην εξουσία.

20 Συγκίνησε τις ευαίσθητες ψυχές και τραγουδήθηκε στους αρχαίους και σύγχρονους καιρούς: «Εν μύρτου κλαδί το ξίφος φορήσω Ώσπερ Αρμόδιος και Αριστογείτων Ότε τον τύρανον κτανέτην Ισονόμους τ Αθήνας εποιησάτην», όπως μαρτυρεί ο Καλλίστρατος Εικόνα 14 : Μυρτιά (Myrtus communis L.)

21 Λυγαριά (Vitex agnus castus L.) Είναι κοινό φυτό στην Ελλάδα, σε παραποτάμιους και παραθαλάσσιους τόπους γνωστό επίσης με τα ονόματα αγνιά, αλυγαριά, λύγος, λυγιά, καναπίτσα, αθκιά, μυριτζιά, μερόλια και καλαθιά. Εντυπωσιάζει το γεγονός ότι και στην αρχαιότητα, τη συναντάμε με παρόμοια ονόματα, όπως: Άγνος, Λυγία, Λύγος, Οισύα, Οισυίς, Οισίς, Οίσος ή Οισός. Με το όνομα «άγνος» τη συναντάμε ακόμη και σήμερα σε περιοχές της βορείου Ηπείρου. Στην αρχαιότητα και στο μεσαίωνα το φυτό ήταν πολύ γνωστό, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στον υπόλοιπο Ευρωπαϊκό χώρο και συνδέονταν κυρίως με τις υποτιθέμενες ιδιότητες αφεψήματος καρπών ή φύλλων, να κατευνάζει την ερωτική διάθεση και να λειτουργεί ως εκτρωτικό φάρμακο. Προφανώς για τις εν λόγω ιδιότητες, στη Γερμανία ονομάστηκε Kenschbaum = δένδρο της παρθενίας, στην Αγγλία monk s pepper tree = το πιπέρι των μοναχών και στη Γαλλία Agneau chaste = αμνός αγνός. Με κλάδους λυγαριάς κατασκεύαζαν υπόστρωμα οι γυναίκες στη γιορτή των θεσμοφορίων για να διατηρήσουν την αγνότητά τους ή για να εξαγνιστούν (Διοσκορίδης: «Περί Ύλης Ιατρικής» 1.134). Επίσης τα σπέρματα χρησιμοποιήθηκαν κατά των κρυολογημάτων και κατά των δειγμάτων των φιδιών. Η καύση των φύλλων και τα στρώματα από εύοσμα φύλλα λυγαριάς θεωρούνταν ότι εξεδίωκαν τα θηρία. Οι βέργες της είναι κατάλληλες για καλαθοπλεκτική και το ξύλο της, λόγω των ιδιοτήτων του (σκληρό, βαρύ, καστανόχρωμο) χρησιμοποιήθηκε στην τορνευτική. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Γενάδιος (τόμος Α, 5) «κολοβούται κατ έτος προς λήψιν των μακρών, λεπτών ευλύγιστων και δυσθραύστων ράβδων του, ων ανέκαθεν γίνεται μεγάλη κατανάλωσις υπό των κανιστροπλόκων». Η χρήση της λυγαριάς για πλεκτική ανάγεται στη μυθολογία όπως διαπιστώνεται από διάφορες αναφορές. Στην Ιλιάδα (11.05), ο Όμηρος διηγείται, ότι ο Αχιλλεάς έδεσε με βέργες λιγαριάς τους γιους του Πριάμου και στην Οδύσσεια (9.427), ότι ο Οδυσσέας για να διαφύγει από τη σπηλιά του τυφλωμένου Πολύφημου, δέθηκε μαζί με τους συντρόφους του στις κοιλιές των προβάτων, με βέργες λυγαριάς. Επίσης αναφέρεται από τον Αθήναιο («Δειπνοσοφιστές» ), ότι όταν ο Προμηθέας ελευθερώθηκε, με τη βοήθεια του κενταύρου Χείρωνα, από τα δεσμά του Δία στον Καύκασο, φόρεσε στο κεφάλι ένα στεφάνι από κλαδιά λυγαριάς για να θυμάται τα δεσμά του. Ο Παυσανίας (8.23.5) στις περιηγήσεις του στην Πελοπόννησο, αναφέρει ότι στην Αρκαδία του μετέφεραν την πληροφορία, ότι στο προαύλιο του ναού της Ήρας στη Σάμο υπήρχε μια πελώρια λυγαριά. Λέγεται βέβαια, ότι η Ήρα γεννήθηκε κάτω από μια λυγαριά, γι αυτό θεωρείται το ιερό της δένδρο. Σε άλλο σημείο, ο Παυσανίας πάλι αναφέρει, ότι ο Ασκληπιός στη Σπάρτη είχε το προσωνύμιο «Αγνήτας» διότι το ξόανό του ήταν φτιαγμένο από ξύλο λυγαριάς. Το λατρευτικό άγαλμα, το ξόανο της Θεάς Αρτέμιδας (Παυσανίας «Λακωνικά» 16, 7), δεν ονομαζόταν μόνον Ορθία αλλά και Λυγοδέσμια, γιατί βρέθηκε μέσα σε θάμνο λυγαριάς, η οποία τύλιξε το άγαλμα και το έφερε σε όρθια στάση.

22 Εικόνα 15 : Λυγαριά (Vitex agnus castus L.)

23 Πικροδάφνη (Nerium oleander L.) Στην Ελλάδα το όνομά της ποικίλει από περιοχή σε περιοχή. Τα επικρατέστερα ονόματα είναι ροδοδάφνη ή πικροδάφνη τη συναντάμε όμως και με τα ονόματα Αριοδάφνη στη Σαντορίνη, Αροδάφνη στην Κύπρο και Σφάκα στην Κρήτη. Στους αρχαίους, τη συναντούμε με το όνομα Νήριον ή Νήρις καθώς και Ροδοδάφνη και Ροδόδενδρο. Η Ρωμαίοι την αποκαλούσαν Ολέανδρουμ. Το όνομά της, αν και δεν αναφέρεται η συσχέτισή της με μυθολογικά πρόσωπα, παραπέμπει στις Νηρηίδες νύμφες, πολλές απ τις οποίες σχετίζονταν με τα νερά. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Θεόφραστος αναφέρεται στην πικροδάφνη ως «δάφνη η αγρία» (Φυτών Ιστορία 1,9,3) και ίσως ο «ονσθήρας» του ίδιου, τον οποίο περιγράφει: «το μεν φύλλον όμοιον αμυγδαλή, μικρότερον δε, το δε άνθος ερυθρόν ώσπερ ρόδον αυτός δε μέγας θάμνος» (Φ.Ι. 1,9,19,1) Φαίνεται ότι και στην αρχαιότητα είχε ιδιαίτερη σημασία για τους ανθρώπους λόγω της σπάνιας ομορφιάς της και ο Μπάουμαν (Η Ελληνική Χλωρίδα) αναφέρει, ότι ή πικροδάφνη αποτελούσε αγαπητό μοτίβο διακόσμησης Μινωικών τοιχογραφιών του 14 ου π.χ. αιώνα. Ο Διοσκουρίδης (IV, 82) αναφέρει ότι τα φύλλα και τα άνθη του φυτού έχουν θανατηφόρα δράση για τα ζώα, αλλά ο άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιεί τα φύλλα σε μίξη με κρασί, για τη σωτηρία από δαγκώματα δηλητηριωδών ζώων. Εικόνα 16 : Πικροδάφνη (Nerium oleander L.)

24 Βιβλιογραφία 1. Στράβων, VIII, 3, 30. πρόκειται δ ἄλσος ἀγριελαίων ἐν ᾧ τὸ στάδιον. Παυσανίας, V, 14, A.Bötticher, Olympia, das Fest und seine Stätte nach den Berichten der Alten und den Ergebnissen der deutschen Ausgrabungen, 1886, σποραδικά. P. Graef, Olympia und seine nächste Umgebung, στοf. Adler, E. Curtius, W. Dörpfeld κ.α., Topographie und Geschichte von Olympia, Berlin, 1897, Ν.Δ. Παπαχατζής, Παυσανίου Ελλάδος Περιήγησις, Αθήνα, 1979, ιδ Β. Λεονάρδου, Η Ολυμπία, Αθήνα, Α. Ζάχαρης, 2006, Φύση και Δάση στην Αρχαία Ελλάδα. Α Β Γ Τόμοι, Εκδοση Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. 5. Α. Ζάχαρης, 2006, Δασικό Οικολογικό Λεξικό, Εκδόσεις «Δωρικός».

Ιστορικότητα των επιλεχθέντων φυτών στην αποκατάσταση του αρχαιολογικού τοπίου της Ολυμπίας

Ιστορικότητα των επιλεχθέντων φυτών στην αποκατάσταση του αρχαιολογικού τοπίου της Ολυμπίας Ε Θ Ι Α Γ Ε 6 / 7 Ιστορικότητα των επιλεχθέντων φυτών στην αποκατάσταση του αρχαιολογικού τοπίου της Ολυμπίας Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Ολυμπία Βικάτου, Αρχαιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση καμένων περιοχών

Αποκατάσταση καμένων περιοχών Αποκατάσταση καμένων περιοχών Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Καρέτσος, Εντεταλμένος Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ. Ε και Στ τάξη

ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ. Ε και Στ τάξη ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ Ε και Στ τάξη Μελέτη πεδίου Πεύκο Επιστημονική ονομασία: Pinus Περιγραφή: Αειθαλή δεντρα με χοντρό και φολιδωτό κορμό και ύψος από 15μ. 80μ. Μπορούν να ζήσουν για πολλά χρόνια. Πού

Διαβάστε περισσότερα

Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος. Κατάλογος Προϊόντων

Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος. Κατάλογος Προϊόντων Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος Κατάλογος Προϊόντων ΔΕΝΤΡΑ ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝΟΦΥΛΛΗ (ACACIA CYANOPHYLLA) : ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝ. ΣΑΚ. ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝ.ΔΕΝΤΡΟ ΓΛ.22 ΑΛΜΥΡΙΚΙ (TAMARIX PARVIFLORA) : ΑΛΜΥΡΙΚΙ ΔΕΝΤΡΟ ΓΛ.22

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ Η ΕΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΘΑΜΝΩΝ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ Α. ΕΝ ΡΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟ ΡΟΜΟΥΣ

ΕΙ Η ΕΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΘΑΜΝΩΝ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ Α. ΕΝ ΡΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟ ΡΟΜΟΥΣ ΕΙ Η ΕΝ ΡΩΝ ΚΑΙ ΘΑΜΝΩΝ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ 1. ΠΛΑΤΕΙΕΣ (O.T. 5, O.T. 11 και O.T. 16, O.T. 29) Α. ΕΝ ΡΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΕΖΟ ΡΟΜΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό Κήπος Φυτά και οι μύθοι τους

Ιστορικό Κήπος Φυτά και οι μύθοι τους Ιστορικό Κήπος Φυτά και οι μύθοι τους Μέλπω Σκουλά & Costanza Dal Cin D Agata 0 Cupressus sempervirens L., Κυπαρίσσι Τάξη: Pinales Οικογένεια: Cupressaceae Ανθοφορία: Μάρτιος - Μάιος Βιότοπος: βραχώδεις

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Το δέντρο της ζωής σε τέσσερις εποχές ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΝΤΟΛΙΑΝΗΣ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ Εκδοτική Επιμέλεια Αικατερίνη Κάντα-Κίτσου Κείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες

Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Το ημερολόγιο με τις δράσεις μας, λίγα λόγια,πολλές εικόνες Θέμα Φυτά και δένδρα με ρίζες στο μακρινό παρελθόν μας. Σχολική χρονιά 2012 2013 ΝΟΕΜΒΡΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2012 Αναδάσωση στην Πεντέλη Συμμετείχαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ. Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα

ΑΘΗΝΑ. Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα ΑΘΗΝΑ Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα Τι προστάτευε Προστάτευε τους αδικημένους και τους ήρωες Σύμβολα Ελιά Κουκουβάγια Κόκορας Φίδι Ομάδα Μαρσέλ Τρίφκας Νίκος Λιάγκας

Διαβάστε περισσότερα

Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας

Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας Τα Έργα Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και Ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας ΑΘΗΝΑ ΙΟΥΛΙΟΣ 2011 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ KAI ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ

ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα σχεδίασε η Μαρίζα Ντεκάστρο, παιδαγωγός-συγγραφέας, για την πολιτιστική εταιρεία Η ΠΥΡΝΑ. Οι χάρτες είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Φυτολόγιο ΜΑΙΟΣ 2013

ΞΕΦΥΛΛΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΦΥΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ. Φυτολόγιο ΜΑΙΟΣ 2013 Φυτολόγιο ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «Ξεφυλλίζοντας το φυτολόγιο του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων» ΚΟΙΝΟ: Νηπιαγωγείο ΧΩΡΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων ΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: 60 λεπτά ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΕΤΕ: ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ -> ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΥΣΑΝΘΕΜΟ

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΕΤΕ: ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ -> ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΥΣΑΝΘΕΜΟ ΧΡΥΣΑΕΤΟΙ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Είμαστε μέλη της ερευνητικής ομάδας που ασχολείται με το περιβάλλον και με το τι μας κάνει να χαμογελάμε στη φύση. Επιλέξαμε αυτό το θέμα επειδή πιστεύουμε πως ακόμα υπάρχουν πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Επίσκεψη: Διομήδειος Βοτανικός κήπος. Ιστορικό του Βοτανικού Κήπου

Εκπαιδευτική Επίσκεψη: Διομήδειος Βοτανικός κήπος. Ιστορικό του Βοτανικού Κήπου Εκπαιδευτική Επίσκεψη: Διομήδειος Βοτανικός κήπος Ιστορικό του Βοτανικού Κήπου Ο πρώτος Βοτανικός Κήπος στον κόσμο ιδρύθηκε στην Αθήνα τον 4ο π.χ. αιώνα από τον μαθητή του Αριστοτέλη Θεόφραστο, ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στο Ιερό του Ολυμπίου Διός και τα Παριλίσσια Ιερά

Ακολούθησέ με... στο Ιερό του Ολυμπίου Διός και τα Παριλίσσια Ιερά Ακολούθησέ με... στο Ιερό του Ολυμπίου Διός και τα Παριλίσσια Ιερά Ακολούθησέ με... στο Ιερό του Ολυμπίου Διός και τα Παριλίσσια Ιερά ΣΤΑΔΙΟ ΖΑΠΠΕΙΟ 2 ΙΕΡΟΟΛΥΜΠΙΟΥΔΙΟΣΚΑΤΒΑΛΑΝΕΙΟΤΡΟΛΥΜΠΙΑΓΗΤΟΖΠΥΛΗΑΔΡΙΑΝΟΥΜΠΕΠΙΔΕΛΦΙΝΙΩΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΒΕΑΤΟΔΕΥΚΑΛΙΩΝΑΣΥΖΠΥΡΡΑΠΟΡΘΗΣΕΑΣΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟΑΓΑΛΜΑΙΛΙΣΣΟΣΟΡΑΣΤΥΠΟΚΕΚΙΟΝΕΣΙΡΙΚΕΤΗΡΙΑΚΛΑΔΟΣΥΒΟΤΕΜΕΝΟΣΑΝΤΑΨΙΔΑΜΕΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣΩΚΕΒΑΛΕΡΙΑΝΟΣΓΑΔΕΛΦΙΝΙΟΣΑΠΟΛΛΩΝΑΣΜοτΕιΝΟΜΙΝΩΤΑΥΡΟΣΤΥΡΚΡΟΝΟΣΗΡΕΑΠΥΡΝΕΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ. Εκδοτική Αθηνών: Κατάλογος Προσφορών Χριστουγέννων2010

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ. Εκδοτική Αθηνών: Κατάλογος Προσφορών Χριστουγέννων2010 ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ # 20 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ Ο κατάλογος Ισχύει έως 31 12 2010 ή ως την εξάντληση των αποθεμάτων Σελίδα: 1 Κατάλογος Προσφορών Τιμή Προσφορά 1: Πακέτο 3 τόμων

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια.

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. ........ Tα δασογεωργικά συστήματα στην Ελλάδα καταλαμβάνουν έκταση 1.044.875 εκτ. που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής γεωργικής γης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (

ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ( ΟΜΗΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ (1100-750 π.χ.).) Ή ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ ΚΥΡΙΑ ΠΗΓΗ ΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΣΕ ΑΥΤΌ ΟΦΕΙΛΕΙ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΟΜΗΡΙΚΗ. ΩΣΤΟΣΟ ΟΙ ΟΡΟΙ ΣΚΟΤΕΙΝΟΙ ΑΙΩΝΕΣ Ή ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις.

Απάντησε στις παρακάτω ερωτήσεις. Ερωτήσεις Πόσο καλά γνωρίζεις και Απαντήσεις τους Μινωίτες; Πόσο καλά γνωρίζεις τους Μινωίτες; 1. Τα πιο γνωστά ανάκτορα είναι της Κνωσού και της Φαιστού. 2. Οι τρίτωνες ήταν μεγάλα κοχύλια που ίσως χρησιμοποιούνταν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Νεφέλη Φραγκοπούλου Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Λουκία Καραμολέγκου Μαργιάννα Πετροπούλου Βασικές πληροφορίες για την σελήνη Η σελήνη στην ελληνική μυθολογία Η σελήνη στην παγκόσμια μυθολογία Οι

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides.

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Τι ανέθεσε ο Ευρυσθέας στον Ηρακλή και γιατί; 2. Πώς σκότωσε ο Ηρακλής το λιοντάρι της Νεμέας; 3. Η ακροστιχίδα του λιονταριού.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων, φορέας υλοποίησης του έργου της αναδάσωσης καμένης δασικής έκτασης Αγ.Μαρίνας Ν. Μάκρης του Πεντελικού όρους, σας προσκαλεί να συμμετάσχετε

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής στον αρχαιολογικό χώρο του Ολυμπιείου

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής στον αρχαιολογικό χώρο του Ολυμπιείου Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής στον αρχαιολογικό χώρο του Ολυμπιείου Κατά τον Ιλισσόν ίωμεν... Ας προχωρήσουμε ακολουθώντας τη ροή του Ιλισσού... Πλάτων, Φαίδρος (ή περί έρωτος), 229 a Ο ναός του Ολυμπίου

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Αρχαία Ελλάδα χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον ελληνικό κόσμο κατά την περίοδο της αρχαιότητας. Αναφέρεται όχι μόνο στις περιοχές του

Ο όρος Αρχαία Ελλάδα χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον ελληνικό κόσμο κατά την περίοδο της αρχαιότητας. Αναφέρεται όχι μόνο στις περιοχές του Ο όρος Αρχαία Ελλάδα χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον ελληνικό κόσμο κατά την περίοδο της αρχαιότητας. Αναφέρεται όχι μόνο στις περιοχές του σύγχρονου ελληνικού κράτους, αλλά όπου εγκαταστάθηκαν στους

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα Ηφαίστειο της Θήρας Η Μινωική Κρήτη λόγω της εμπορικής αλλά και στρατηγικής θέσης της έγινε γρήγορα μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη. Οι Μινωίτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε όλη τη Μεσόγειο με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τετάρτη 30 Απριλίου 2008. Μέρος Α'

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τετάρτη 30 Απριλίου 2008. Μέρος Α' 22 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΟΕ-ΠΟΕΔ «Άνθρωπος Σχολείο Περιβάλλον. Ευθύνες και προοπτικές για ένα ζωντανό πλανήτη» (Ξενοδοχείο ALDEMAR, Πύργος Ηλείας) 30 Απριλίου 1 Μαϊου 2008 08:30-09:00 Εγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελιά: Μια διαθεματική προσέγγιση

Ελιά: Μια διαθεματική προσέγγιση Ελιά: Μια διαθεματική προσέγγιση Έκδοση του Νηπιαγωγείου Χαρακοπιού Επιμέλεια: Παναγούλα Δαβέρου 2008 Ελιά και συγκομιδή Λιομάζωμα, Θεόφιλος. Από τα τέλη Νοεμβρίου πραγματοποιείται η συγκομιδή του ελαιοκάρπου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΟΙ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ ΗΡΑΚΛΗΣ Γονείς Ηρακλή (γιος του Δία) και τον Ιφικλή Αμφιτρύωνας + Αλκμήνη Η Αλκμήνη γέννησε δυο παιδιά. . Η Ήρα θύμωσε όταν

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις

Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές προσεγγίσεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ/ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΣΤΡΟΥ ΜΕΘΩΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η Μεθώνη και η περιοχή της από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια Αρχαιολογικές και ιστορικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού. Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο.

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ. Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού. Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο. ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Μουσειακή παρουσίαση του οικοδομικού προγράμματος του Αυτοκράτορα Αδριανού για την Αθήνα του 2 ου αιώνα μ.χ Μουσείο Ακρόπολης, Ισόγειο Ελεύθερη πρόσβαση Ώρες λειτουργίας του Μουσείου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ναύπλιο, Βουλευτικό Παρασκευή 9 - Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2015 Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, απόγευμα Εναρκτήρια Συνεδρία 6.00-6.30: Υποδοχή Συνέδρων και Κοινού 6.30-6.40: Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Πάρνηθα κάποτε... hol.gr -

Η Πάρνηθα κάποτε... hol.gr - Η Πάρνηθα κάποτε... Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 72 Αχαρνές Τηλ.. 210 2435333-210 2445226, Fax: : 210 2445226 e-mail: parnitha@hol.gr 28.06.2007 Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 72 Αχαρνές Τηλ.. 210 2435333-210

Διαβάστε περισσότερα

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ Ηράκλειο 04-08-2015 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Αρ. πρωτ: 5686 ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ: ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης

Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης Γυμνάσιο Πλωμαρίου Σχολικό Έτος 2007-08 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Το δάσος του Αμπελικού ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή

Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή 1. Λιοντάρι Νεµέας 2. Λερναία Ύδρα (Λίµνη Λέρνη Πελοπόννησος) 3. Κάπρος του Ερύµανθου (βουνό Ερύµανθος Πελοπόννησος) 4. Ελάφι µε χρυσά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

Θρύλοι και παραδόσεις για την Παναγία από την κωμόπολη Ριζοκαρπάσου

Θρύλοι και παραδόσεις για την Παναγία από την κωμόπολη Ριζοκαρπάσου Θρύλοι και παραδόσεις για την Παναγία από την κωμόπολη Ριζοκαρπάσου 29/08/2016 Γράφει η Νάσα Παταπίου Η κωμόπολη Ριζοκαρπάσου, μέσα και γύρω από αυτήν, είναι διάσπαρτη από αγιολογικά τοπωνύμια, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4253, 23/7/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΩΝ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4253, 23/7/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΩΝ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 14 του 1967 49 του 1987 44 του 1991 27(Ι) του 1999 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Δασών

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΟΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Πανελλήνιοικαιτοπικοίαγώνες.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ

ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ Χρυσόχορτο Είναι μικρό φυτό ποώδες με ύψος 20 εκ. χωρίς βλαστό και άνθη. Ζει πολλά χρόνια. Έχει φύλλα σε σχηματισμό ροδέλας και σχήμα λόγχης,ε χρώμα ξανθό.το φυτό αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ. ΜΝΗΜΕΙΟ ΔΗΜΟΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΥΘΥΝΗΣ (Εφορεία Αρχαιοτήτων)

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ. ΜΝΗΜΕΙΟ ΔΗΜΟΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΥΘΥΝΗΣ (Εφορεία Αρχαιοτήτων) ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Α. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Θέατρο Διονύσου, Ωδείο Περικλέους Αθηναίων Αθήνα Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών Ηρώδειο Αθηναίων Αθήνα Εφορεία

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Σύνδεση με τη σχολική ύλη πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΙΔΕΙΣ ΚΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΡΧΙΟΤΗΤΩΝ ΚΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Κυκλώνω το σωστό. Α. Βασιλιάς του Ορχομενού της Βοιωτίας ήταν ο: α. Αθάμας β. Φρίξος γ. Αιήτης Β. Ο Αιήτης τοποθέτησε το

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα A: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Τμήμα A: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ημερομηνία... Nº έρευνας... Το ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ διερευνά μέσω σχετικής μελέτης τη διασύνδεση μεταξύ της φύσης και του ανθρώπου. Εξετάζουμε τα οφέλη που παρέχει η φύση στον άνθρωπο. Θα ήταν πολύ χρήσιμο να γνωρίζαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Εστία Η Εστία ήταν η μεγαλύτερη κόρη και το πρώτο παιδί του Κρόνου και της Ρέας, γι' αυτό και τέθηκε επικεφαλής όλων των μεγάλων Θεοτήτων. Προστάτιδα της οικογενειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Όροι διάθεσης δασικού φυτευτικού και πολλαπλασιαστικού υλικού περιόδου από τα δασικά φυτώρια του Δασαρχείου Σερρών

ΘΕΜΑ: Όροι διάθεσης δασικού φυτευτικού και πολλαπλασιαστικού υλικού περιόδου από τα δασικά φυτώρια του Δασαρχείου Σερρών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΔΑΣΑΡΧΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ Τμήμα: Ε.Δ.Ε. Ταχ. Δ/νση : Τέρμα Ομόνοιας Ταχ. Κώδικας : 6212 Πληροφορίες. : Αικ. Μαργιούλα Τηλέφωνο : 2321039126

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η σελίδα δεν τυπώνεται. Η έκδοση αρχίζει από το επόμενο πρώτο σαλόνι.

Αυτή η σελίδα δεν τυπώνεται. Η έκδοση αρχίζει από το επόμενο πρώτο σαλόνι. Αυτή η σελίδα δεν τυπώνεται. Η έκδοση αρχίζει από το επόμενο πρώτο σαλόνι. Δασικά και Αγροτικά Οικοσυστήματα, Σάμος Επιδιώκοντας να ανοίξουμε ένα νέο δίαυλο επικοινωνίας, με την παρούσα έκδοση στοχεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Ή ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ

ΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Ή ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Ή ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Ίδρυση και καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

1ο Γυµνάσιο Γαλατσίου. Σχολικό Έτος: : Μάθηµα: Αρχαία Ελληνική Γραµµατεία Τάξη: Α Γυµνασίου Τµήµατα: Α 1 και Α 2 Υπεύθυνη: Λήδα ουλή

1ο Γυµνάσιο Γαλατσίου. Σχολικό Έτος: : Μάθηµα: Αρχαία Ελληνική Γραµµατεία Τάξη: Α Γυµνασίου Τµήµατα: Α 1 και Α 2 Υπεύθυνη: Λήδα ουλή 1ο Γυµνάσιο Γαλατσίου Μάθηµα: Αρχαία Ελληνική Γραµµατεία Τάξη: Α Γυµνασίου Τµήµατα: Α 1 και Α 2 Υπεύθυνη: Λήδα ουλή Σχολικό Έτος: : 2012-2013 Με καράβι τις περιγραφές του «θείου» Όµηρου και κουπιά τα χρωµατιστά

Διαβάστε περισσότερα

Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex»

Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» ράση C1 Προδιαγραφές εγκατάστασης επιφανειών παρακολούθησης ΙΕΡΑ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΘΩ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή του επιστημονικού προσωπικού

Συμβολή του επιστημονικού προσωπικού Συμβολή του επιστημονικού προσωπικού Δρ Βασιλική Γκούμα, Δασολόγος - Μετεωρολόγος Συμμετείχα ως τεχνικός σύμβουλος στη μελέτη Αποκατάστασης του Αρχαιολογικού και ευρύτερου Τοπίου της Ολυμπίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ RE-THINK ATHENS. Τα σημαντικότερα δέντρα που συναντώνται στην περιοχή παρέμβασης

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ RE-THINK ATHENS. Τα σημαντικότερα δέντρα που συναντώνται στην περιοχή παρέμβασης ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ RE-THINK ATHENS Τα σημαντικότερα δέντρα που συναντώνται στην περιοχή παρέμβασης Η οδός Πανεπιστημίου και οι άλλοι κύριοι δρόμοι της περιοχής παρέμβασης, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ Υ/ ΙΟΙΚ/Τ ΜΝ/276114/41000/36101/18077 Ηµ/νία: 27/10/2014

Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ Υ/ ΙΟΙΚ/Τ ΜΝ/276114/41000/36101/18077 Ηµ/νία: 27/10/2014 INFORMATICS DEVELOPMEN T AGENCY Digitally signed by INFORMATICS DEVELOPMENT AGENCY Date: 2014.10.27 15:22:56 EET Reason: Location: Athens ΑΔΑ: 6ΟΗ7Γ-ΤΡΨ Α. Π.: ΥΠΠΟΑ/Γ Υ/ ΙΟΙΚ/Τ ΜΝ/276114/41000/36101/18077

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ

ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ ΜΥΘΟΣ, ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΊΑ,ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΘΕΏΝ Αρχαία Ελληνική θρησκεία ως "εθνική θρησκεία". Παράδοση +Συλλογική µνήµη. Ποικιλία παραδόσεων (ύθοι) + δυνατότητα πολλαπλής προσέγγισής τους Η ΦΩΩΝΗ ΤΩΩΝ ΠΟΙΗΤΩΩΝ Διάσωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ. Σίλια Βιδάκη

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ. Σίλια Βιδάκη ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Σίλια Βιδάκη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Διατροφή στην Αρχαία Αίγυπτο 2. Διατροφή στην Αρχαία Ελλάδα 2.1 Διατροφή των αρρώστων στην Αρχαία Ελλάδα 2.2 Διατροφή των αθλητών στην Αρχαία Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ

ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΑΝΑΞΑΓΟΡΕΙΟ ΓΥΜΝ. Ν. ΛΑΜΨΑΚΟΥ ΟΜΑΔΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΑΞΕΙΣ Α,Β & Γ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΑΚΡΙΩΤΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΕ 11 ΠΙΤΣΙΝΗ ΑΝΤΑ ΠΕ 17 ΤΣΑΜΙΤΑ ΣΤΑΡΟΥΛΑ ΠΕ «ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑ ΚΑΜΩΜΑΤΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου»

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» «Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» Θέμις Νασοπούλου MSc Ξεναγός Εθνικών Δρυμών και Υγροτόπων Λιτόχωρο 7-8/12/2013, «Ελληνο- Γερμανικό Φόρουμ Ορεινής Πεζοπορίας» www.olympusfd.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βλάστηση της Ελλάδας. Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών Τηλ.

Βλάστηση της Ελλάδας. Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών   Τηλ. Βλάστηση της Ελλάδας Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών E-mail: dkchrist@upatras.gr Τηλ.: 2610 997277 Χλωρίδα: Το σύνολο των φυτικών ειδών μιας περιοχής. Βλάστηση:

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012 Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος 1. Η μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας Η τεράστια αυτή πυραμίδα είναι το αρχαιότερο από τα εφτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, αλλά είναι το μόνο που διασώζετε 4.000χ.Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί ονοματολογίας

Ορισμοί ονοματολογίας Περιγραφή των τύπων κάλυψης γης του Corine 2000 Απόδοση στα ελληνικά: Ρούλα Τρίγκου 1. Τεχνητές επιφάνειες Ορισμοί ονοματολογίας 1.1. Αστική οικοδόμηση 1. 1. 1. Συνεχής αστική οικοδόμηση Το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ελλάδα πέρασα υπέροχα ήταν μια εμπειρία φανταστική.

Στην Ελλάδα πέρασα υπέροχα ήταν μια εμπειρία φανταστική. Στην Ελλάδα πέρασα υπέροχα ήταν μια εμπειρία φανταστική. Όταν κατεβήκαμε από το αεροπλάνο μπήκαμε στο αυτοκίνητο (ταξί). Η διαδρομή ήταν 3 ώρες. Όμως εμείς κάναμε σταθμό στον Ισθμό της Κορίνθου. Ο Ισθμός

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα