ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους Το δικό μου ταξίδι ή Τα παπούτσια που έβγαλαν ρίζες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Το δικό μου ταξίδι ή Τα παπούτσια που έβγαλαν ρίζες"

Transcript

1 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 6ο Νηπιαγωγείο Περαίας Το δικό μου ταξίδι ή Τα παπούτσια που έβγαλαν ρίζες ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση" και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους

2 Συμμετέχοντες, σελ. 3 Στόχοι, σελ. 5 Δράσεις, σελ. 10 Αξιολόγηση, σελ. 25 Βιβλιογραφία, σελ. 26 περιεχόμενα 2

3 Εικόνα 1. Το 6 ο Νηπιαγωγείο Περαίας στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Συμμετέχοντες Σχολείο: 6ο Νηπιαγωγείο Περαίας Τάξη / Τμήμα: Κλασικό τμήμα (νήπια-προνήπια), Ολοήμερο Β (νήπια προνήπια) Αριθμός μαθητών: Κλασικό τμήμα: 20, Ολοήμερο Β : 18, Σύνολο: 38 Αριθμός παλιννοστούντων / αλλοδαπών μαθητών: 19 Χώρες προέλευσης των παλιννοστούντων / αλλοδαπών μαθητών: Αλβανία, Γεωργία, Αρμενία, Σερβία, Π.Γ.Δ.Μ. Σύντομη περιγραφή του προφίλ της τάξης: Οι περισσότεροι μαθητές (17 από τους 19) έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα και μιλούν ελληνικά. Οι γονείς τους έχουν εγκατασταθεί στη Ελλάδα εδώ και αρκετά χρόνια (από 7 έως 22 χρόνια) και όλοι μπορούν να συνεννοηθούν στα ελληνικά. Επειδή τα παιδιά είναι μικρά δεν υπάρχουν έντονες διαφοροποιήσεις ανάμεσα σε αλλοδαπούς, παλιννοστούντες και έλληνες μαθητές. Το πρόγραμμα εφαρμόστηκε σε δύο από τα τρία τμήματα του νηπιαγωγείου και είχε διάρκεια έξι εβδομάδων (από 15/02/2012 έως 30/03/2012). Όνομα εκπαιδευτικού: Ελένη Βαλτή Μουσείο: Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Ονόματα μουσειοπαιδαγωγών: Σχεδιασμός και υλοποίηση μουσειοπαιδαγωγικών προγραμμάτων: Βασιλική Πολυζούλη, νηπιαγωγός, μουσειολόγος, MED, Γεωργία Κουρκουνάκη, νηπιαγωγός, μουσειολόγος (ο σχεδιασμός και η σύλληψη ιδέας για τη μουσειοπαιδαγωγική προσέγγιση και το σχεδιασμό δράσεων για τα έργα τέχνης α) του Patrick Raynaud, «Θεσσαλονίκη», 1986 β) του Γιώργου Γυπαράκη «χωρίς τίτλο», 1994 ανήκει στην κ. Πολυζούλη). 3

4 Συλλογή ή αντικείμενα που έγιναν αντικείμενα διαπραγμάτευσης: Αξιοποιήθηκαν τα παρακάτω έργα τέχνης που ανήκουν στη μόνιμη συλλογή με την ακόλουθη πορεία. «Χωρίς Τίτλο», Γ. Γυπαράκης, 1994 «Αεροπλάνο», Α. Ακριθάκης, 1982, διαστάσεις 165x230x20 cm, Συναρμογή «Θεσσαλονίκη», Raynaud Patrick, 1986 «Παιδί που χαιρετάει το πλήθος», Βλάσης Κανιάρης, 1984 «Το παιχνίδι των χεριών», Michel Francois, 1989 Tα παπούτσια από οικοδομικό σύρμα που ριζώνουν στη γη, στο γλυπτικό έργο του Γ. Γυπαράκη, Χωρίς τίτλο, 1994, αποτελούν το έναυσμα/ την αφορμή για συζήτηση σχετικά με στοιχεία και α- ναφορές που οι άνθρωποι αφήνουν «ριζωμένα» πίσω τους, στον τόπο προέλευσης (στην περίπτωση των παιδιών που δεν έχουν μνήμες- έμμεσες αναφορές μέσα από τις μνήμες των γονέων), καθώς και της δημιουργίας «νέων ριζών» στο νέο τόπο υποδοχής (δίνοντας ελπίδα και στους ίδιους τους γονείς τους). Το «Αεροπλάνο», 1982, του Ακριθάκη γίνεται το μέσο κυριολεκτικά και μεταφορικά ώστε να γίνει αναφορά στην έννοια της μετακίνησης, της διαδρομής που συνδέεται με το φαινόμενο της μετανάστευσης. Το έργο τέχνης του P. Raynaud, «Θεσσαλονίκη»,1986 όπου αναδεικνύονται βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν την πόλη της Θεσσαλονίκης -θάλασσα, κάστρα, τείχη της πόλης- λειτουργεί ως εργαλείο ώστε τα παιδιά να δημιουργήσουν κοινές αναφορές και να γνωρίσουν τον κυρίαρχο πολιτισμό στο περιβάλλον υποδοχής. Ο Β. Κανιάρης στο έργο του με τίτλο το «Παιδί που χαιρετά το πλήθος», 1984 αναφερόμενος σταθερά στο έργο του στο ζήτημα των μεταναστών χρησιμοποιεί καθημερινά αντικείμενα και ρούχα για να δημιουργήσει το ανδρείκελο ενός παιδιού. Το έργο τέχνης «Το Παιχνίδι με τα χέρια», του M. Francois, 1989, στο οποίο χέρια με διαφορετικά χρώματα ενώνονται ανασύροντας μνήμες ενός παραδοσιακού παιχνιδιού που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά σε διάφορες χώρες, γίνεται μέσο για τη διερεύνηση μη λεκτικών τρόπων επικοινωνίας στο πλαίσιο του παιχνιδιού, μιας γλώσσας οικουμενικής στον κόσμο των παιδιών. «Χωρίς Τίτλο», Γ. Γυπαράκης «Θεσσαλονίκη», Raynaud Patrick «Το παιχνίδι με τα χέρια», Michel Francois «Παιδί που χαιρετάει το πλήθος», Βλάσης Κανιάρης 4

5 Στόχοι Στόχοι που τέθηκαν για το πρόγραμμα του μουσείου Γνωστικοί στόχοι (σε νέες γνωστικές περιοχές) Επαφή με τη σύγχρονη τέχνη και τις διαφορετικές εκφράσεις της και εξοικείωση με το χώρο του μουσείου με τρόπο ψυχαγωγικό. Καλλιέργεια της κριτικής σκέψης των παιδιών. Κατανόηση και χρήση μη λεκτικών τρόπων επικοινωνίας και έκφρασης (αντίληψη του παιχνιδιού ως μέσου ανάπτυξης φιλικών σχέσεων, ανάμεσα σε παιδιά από διαφορετικά πολιτισμικά υπόβαθρα). Κατανόηση της συμβολικής σημασίας που έχουν οι ρίζες στη τέχνη και στην ελληνική γλώσσα. Κατανόηση της δυνατότητας αποτύπωσης της διαδρομής σε χάρτη. (Να εντοπίσουν στο χάρτη τη χώρα προέλευσης τους και τη Θεσσαλονίκη και να ταξιδέψουν με τη βοήθεια του χάρτη από τη μία χώρα στην άλλη). Έκθεση σε κατάλληλα ερεθίσματα, δημιουργία προϋποθέσεων για τη μελλοντική υιοθέτηση νέων αξιών και στάσεων. Αισθητική καλλιέργεια των παιδιών. Καλλιτεχνική έκφραση των σκέψεων, των συναισθημάτων και των απόψεων τους. Γνωριμία και πειραματισμός με την τεχνική του κολλάζ. Συναισθηματικοί στόχοι Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης των παιδιών. Αυτοπεποίθηση για τη δική τους ταυτότητα. Απόκτηση συνείδησης του εαυτού αλλά και του «άλλου» με τον οποίο αναπτύσσεται συνδιαλλαγή. Αναγνώριση και βίωση των συναισθημάτων που προκαλεί η εγκατάλειψη της χώρας προέλευσης και η μετάβαση σε μία άγνωστη χώρα. Κιναισθητικοί στόχοι Καλλιέργεια συντονισμού ήχου κίνησης. Σωματική έκφραση συναισθηματικής κατάστασης στοιχεία δραματοποίησης (συμβολικό παιχνίδι). 5

6 Στόχοι που τέθηκαν για την όλη δράση του νηπιαγωγείου Ο κύριος στόχος του προγράμματος είναι η ενδυνάμωση της προσωπικής ταυτότητας του κάθε παιδιού και ιδιαίτερα των αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών, μέσα από την προσέγγιση έργων τέχνης. Η προσωπική ταυτότητα αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον εαυτό μας και συνδέεται στενά με την αυτοεκτίμηση. H οικοδόμησή της έχει πολλές διαστάσεις και επιτρέπει στο άτομο να μπορεί να δώσει απαντήσεις σε ερωτήσεις όπως: «Ποιος είμαι; Τι με κάνει μοναδικό; Σε τι τα καταφέρνω καλά και σε τι όχι; Ποιές είναι οι αξίες μου;» Με άλλα λόγια, αναφέρεται στην ικανότητα του ατόμου να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως μια ξεχωριστή και ιδιαίτερη οντότητα, η οποία περιλαμβάνει ε- ξωτερικά και κυρίως εσωτερικά χαρακτηριστικά όπως η προσωπικότητα, ο χαρακτήρας, οι αξίες και οι πεποιθήσεις. Παρόλο που η οικοδόμηση της προσωπικής ταυτότητας φαίνεται να είναι μια ατομική πορεία, η αντίληψη του εαυτού συντελείται μέσα από την αλληλεπίδραση με τα άλλους. Το ερώτημα δεν είναι απλώς «ποιος είμαι;» αλλά «ποιος είμαι σε σχέση με τον άλλο; Πώς με βλέπει ο άλλος και πώς βλέπω εγώ τους άλλους; Σε ποιο επίπεδο μοιάζω και σε ποιο διαφέρω με τον Άλλο;». Η αναζήτηση ταυτότητας εμπεριέχει συγχρόνως -και αναπόφευκτατον εαυτό και τον άλλο. Οι υπαγωγές μας στις διάφορες και διαφορετικές ομάδες συνιστούν τον τόπο δύο διεργασιών: εκεί αρχίζει και καταλήγει η αναζήτηση της ταύτισης με τους ομοίους, ενώ παράλληλα εκεί διαμορφώνεται η διαφοροποίηση και η α- ναζήτηση της ιδιαιτερότητας. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Το δικό μου ταξίδι» απευθύνεται σε όλα τα παιδιά του νηπιαγωγείου με την έννοια ότι το σχολείο διαφοροποιείται για να ενσωματώσει το κάθε ξεχωριστό και μοναδικό παιδί που φοιτά σε αυτό, δίνεται όμως ιδιαίτερη έμφαση στα παιδιά αλλοδαπών και παλιννοστούντων. Η κατασκευή της ταυτότητας σε αυτές τις ομάδες εμπεριέχει πρόσθετες δυσκολίες διότι είναι μια συνεχής δυναμική αντιπαράθεση ανάμεσα στις κυρίαρχες αξίες της κοινωνίας εγκατάστασης και τις προσωπικές αξίες που συχνά προέρχονται από την κοινωνία προέλευσης. Υ- πάρχει πάντα μια διάκριση ανάμεσα στη δική τους κουλτούρα (της χώρας προέλευσης) και την κουλτούρα της χώρας φιλοξενίας. 6

7 Όπως γίνεται στο επίπεδο της δόμησης της ταυτότητας του υποκειμένου, όπου το όμοιο συνδιαλέγεται με το διαφορετικό, έτσι και στο επίπεδο του σχολείου χρειάζεται η παράλληλη κίνηση ενσωμάτωσης των διαφορετικών μαθητών, με ταυτόχρονη την αναγνώριση του δικαιώματος στη διαφορά και στη διατήρηση των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα γίνεται προσπάθεια μέσα από την αποδοχή και το σεβασμό της διαφορετικότητας κάθε παιδιού από την εκπαιδευτικό (προσωπικότητα, ικανότητες, μαθησιακό στυλ, τρόποι έκφρασης και επικοινωνίας, πολιτισμική κληρονομιά) να αναπτύξουν τα παιδιά μια θετική αυτοεικόνα, και μια ταυτότητα στο πλαίσιο της ομάδας/τάξης. Παράλληλα, μέσω της αλληλεπίδρασης ανάμεσα στα παιδιά και της ενσυναίσθησης ε- πιχειρείται η ανάπτυξη της ικανότητας σεβασμού, κατανόησης και αποδοχής της διαφορετικότητας χωρίς στερεότυπα και προκαταλήψεις. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι επιδιώκεται η άμεση εμπλοκή των γονέων στο σχολικό γίγνεσθαι. Επιμέρους στόχοι ως προς τα γνωστικά αντικείμενα: Μελέτη περιβάλλοντος Ανθρωπογενές περιβάλλον Να συνειδητοποιούν τα παιδιά τη μοναδικότητά τους, αλλά και να εντοπίζουν τις ομοιότητες και τις διαφορές με τους άλλους και να τις σέβονται. Να συνειδητοποιήσουν διαχρονικά και σύγχρονα ζητήματα για τον άνθρωπο και κατ επέκταση για τον ίδιο τους τον εαυτό. Να υιοθετήσουν θετική στάση απέναντι σε διαφορετικούς πολιτισμούς κατανοώντας άλλους ανθρώπους και τον πολιτισμό τους. Να αναπτύξουν τα παιδιά γνώσεις σχετικά με τους χάρτες. Να αντιλαμβάνονται τη χρονική ακολουθία γεγονότων και να τα αναπαριστούν με διάφορους τρόπους. Να υποβοηθούνται να συνεργάζονται και να πραγματοποιούν μικρές έρευνες. Να κατανοούν την αξία της ομαδικής εργασίας και της από κοινού ανακάλυψης. 7

8 Γλώσσα Να βελτιώνουν και να εμπλουτίζουν τον προφορικό τους λόγο. Να συμμετέχουν σε συζητήσεις να επιχειρηματολογούν και να αιτιολογούν τις απόψεις τους. Να αναγνωρίζουν οικείες λέξεις στο περιβάλλον και μέσα σε κείμενα. Να περιγράφουν, να εξηγούν και να ερμηνεύουν. Να διηγούνται/αφηγούνται και να τηρούν τη διαδοχική σειρά των γεγονότων. Να κατανοούν γενικά στοιχεία από τη σχέση προφορικούγραπτού λόγου. Να ενθαρρύνονται να γράφουν όπως μπορούν. Να αναπτύξουν μεταγνωστικές ικανότητες μέσα από την αφήγηση εμπειριών, τη διατύπωση ερωτημάτων και τη δημιουργία δικού τους παραμυθιού. Μαθηματικά Να ερμηνεύουν στοιχεία του κόσμου που τα περιβάλλει μέσα από διαδικασίες παρατήρησης και περιγραφής, σύγκρισης, ταξινόμησης αντιστοίχισης, σειροθέτησης και συμβολικής αναπαράστασης. Να εισάγονται έτσι σταδιακά στην έννοια των σχέσεων και ειδικότερα των μαθηματικών σχέσεων. Να συγκεντρώνουν, να οργανώνουν και να επεξεργάζονται δεδομένα. Να απεικονίζουν σχέσεις σε πίνακες καταγραφής. Να προσεγγίζουν τα παιδιά διαισθητικά την έννοια της κλίμακας μέσα από έννοιες απόστασης (κοντά-μακριά) και μεγέθους (μικρό-μεγάλο).(google Earth). Δημιουργία και Έκφραση- Εικαστικά Να έρθουν σε επαφή με έργα μοντέρνας τέχνης. Να παρατηρούν τα έργα τέχνης, να αναπτύσσουν ιδέες και συναισθήματα και να δημιουργούν χρησιμοποιώντας ποικίλα υ- λικά νέους τρόπους έκφρασης και αναπαράστασης. Να εκφράζονται μέσα από διαφορετικά είδη τέχνης: εικαστικά, θεατρικό παιχνίδι, παραμύθι/ποίηση, μουσική και κίνηση. 8

9 Τεχνολογία Να ταυτίζουν τον υπολογιστή με μια μηχανή που βοηθάει τον άνθρωπο στην εργασία του. Να εξασκούνται στη χρήση βασικών λειτουργιών του υπολογιστή. Να χρησιμοποιούν κατάλληλα εκπαιδευτικά λογισμικά. Να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο - εκπαιδευτικά περιβάλλοντα κατάλληλα για τη επίτευξη των στόχων της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ως προς τη μαθησιακή διαδικασία: Να εκφράζουν τις ιδέες τους. Να αναπτύξουν ικανότητες συνεργασίας. Να καλλιεργήσουν κοινωνικές δεξιότητες. Να κατανοήσουν την αξία της ομαδικής εργασίας και της από κοινού ανακάλυψης. Να επικοινωνούν και να συνεργάζονται με τα μέλη της ο- μάδας ανταλλάσσοντας ιδέες και προτάσεις και να αναπτύξουν έτσι εναλλακτικές στρατηγικές προσέγγισης και επίλυσης προβλημάτων. Να μάθουν να παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των εργασιών τους μέσα από συνεργατική διαδικασία. Να κινητοποιήσουν τη δημιουργική τους σκέψη, την κριτική τους ικανότητα και φαντασία. Σύνδεση με πρόγραμμα σπουδών Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Το δικό μου ταξίδι» που υλοποιήθηκε στο 6ο Νηπιαγωγείο Περαίας εντάσσεται στο επίσημο Πρόγραμμα Σπουδών του Νηπιαγωγείου και είναι συμβατό με το Αναλυτικό Πρόγραμμα του Νηπιαγωγείου (ΔΕΠΠΣ, 2003) το ο- ποίο προτείνει την ανάπτυξη διαθεματικών δραστηριοτήτων που έχουν νόημα για τα παιδιά. Έχοντας ως κεντρικό άξονά το θέμα της «Προσωπικής ταυτότητας και της αποδοχής της διαφορετικότητας» που εντάσσεται στη γνωστική περιοχή της Μελέτης Περιβάλλοντος και ειδικότερα στην ενότητα «Ανθρωπογενές Περιβάλλον και Αλληλεπίδραση», εξακτινώνεται και ταυτόχρονα αλληλεπιδρά με τα προγράμματα σχεδιασμού και ανάπτυξης δραστηριοτήτων των Μαθηματικών, της Γλώσσας, της Δημιουργίας και Έκφρασης και της Τεχνολογίας, προάγοντας κατά αυτόν τον τρόπο την ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού. 9

10 Δράσεις 19 Νοεμβρίου 2011: Παρακολούθηση της ημερίδας «Σχολικές επισκέψεις σε μουσεία στο πλαίσιο της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης» στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης. Στο πλαίσιο συμμετοχής του ΜΜΣΤ στην ημερίδα πραγματοποιήθηκε γνωριμία της μουσειοπαιδαγωγού με τη νηπιαγωγό Ελένη Βαλτή και ακολούθησε επιτόπου συζήτηση για την κατανόηση της έννοιας της διαπολιτισμικότητας και του τρόπου προσέγγισής της και από τις δύο πλευρές εξίσου. Οι προτάσεις της μουσειοπαιδαγωγού επικεντρώθηκαν κυρίως στην κοινωνικό-συναισθηματική προσέγγιση του φαινομένου της μετανάστευσης. H σύγχρονη τέχνη θα μπορούσε να αποτελέσει το μέσο για την έκφραση συναισθημάτων και για τη διαχείριση φορτισμένων συναισθηματικών καταστάσεων που αναπτύσσονται μεταξύ γονέα και παιδιού αλλά και μεταξύ των μελών της ομάδας. Ανάμεσα στα έργα τέχνης που προτάθηκαν ως μέσο διαπραγμάτευσης ήταν το έργο με τίτλο «Εκρήξεις», 1984 του Dennis Oppenheim, το οποίο ανήκει στη μόνιμη συλλογή του ΜΜΣΤ. Εναλλακτικά, προτάθηκε η κατανόηση της έννοιας της μετακίνησης κυριολεκτικά αλλά και στη συμβολική της διάσταση «μεταφέροντας γονείς και παιδιά στον ιδανικό τόπο προορισμού, εκπληρώνοντας προσωπικές επιθυμίες και οράματα». Προτεινόμενα έργα τέχνης για τη συγκεκριμένη θεματική ήταν το έργο με τίτλο «Σκάλες», 1978 του Αχιλλέα Απέργη και το έργο τέχνης του Παύλου με τίτλο «Φτερά», Αναφορά έγινε στην καλλιέργεια του αισθήματος ασφάλειας μέσα από την επίγνωση του ασφαλούς χώρου της οικογένειας, του σπιτιού, του δωματίου. Ανάμεσα στα προτεινόμενα έργα ήταν το έργο του Άρη Προδρομίδη: «Mother, Father», 2003, και «Πτήση δωματίου», 2002 του Χρήστου Κεχαγιόγλου. Επίσης, προτάθηκε η ανάδειξη και η γνωριμία με τα χαρακτηριστικά και τον κυρίαρχο πολιτισμό του τόπου υποδοχής, και κυρίως της πόλης της Θεσσαλονίκης, καθώς και η ανάδειξη πολιτισμικών στοιχείων των τόπων προέλευσης των συμμετεχόντων. Ανάμεσα στα έργα που προτάθηκαν ήταν και το έργο τέχνης με τίτλο «Θεσσαλονίκη» του Raynaud Patrick,

11 Με αφορμή το γλυπτικό έργο του Γ. Γυπαράκη, «Χωρίς τίτλο», 1994, οι γονείς έχοντας την εμπειρία της μετακίνησης από τον ένα τόπο στον άλλο διηγούνται τις μνήμες τους στους υπόλοιπους συμμετέχοντες εντοπίζοντας στοιχεία και αναφορές που άφησαν «ριζωμένα» πίσω τους και δημιουργούν «νέες ρίζες», πιο ανάλαφρες, στο νέο τόπο υποδοχής δίνοντας ελπίδα και στους ίδιους τους γονείς τους. Οι παραπάνω προτεινόμενες θεματικές και τα αντίστοιχα προτεινόμενα έργα τέχνης αποτέλεσαν μέρος της πρότασης της μουσειοπαιδαγωγού Βασιλικής Πολυζούλη που αφορούσε μουσειοπαιδαγωγικό πρόγραμμα για παιδιά μεταναστών με τη συνοδεία γονέων και υλοποιήθηκε σε σειρά συναντήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος: «Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης, Ετήσιο Πρόγραμμα 2011, Δράση 1.11/10: Πρόγραμμα, Μουσειοπαιδαγωγικό Πολιτιστικό Πρόγραμμα για παιδιά μεταναστών και διεξαγωγή έκθεσης». Στη συζήτηση που ακολούθησε με τη νηπιαγωγό διαπιστώθηκε ότι το μεγαλύτερο μέρος των παιδιών ήταν γεννημένα στον τόπο υποδοχής και δεν είχαν συνειδητά προσωπικά βιώματα από τον τόπο προέλευσης. Προτάθηκε από τη μουσειοπαιδαγωγό να συμμετέχουν και οι γονείς στο πρόγραμμα μεταφέροντας στα παιδιά μνήμες και εικόνες από τον τόπο προέλευσης μέσα από εικόνες, φωτογραφικό υλικό, προσωπικά αντικείμενα ή έθιμα. Ιδανική θα ήταν η συνεργασία με τους γονείς, τόσο κατά το στάδιο προετοιμασίας στο σχολείο, όσο και κατά την επίσκεψη στο μουσείο. Έμφαση δόθηκε από τη νηπιαγωγό στη σημασία προσέγγισης του φαινόμενου της μετανάστευσης, ως ταξιδιού από τον έναν τόπο στον άλλο. Η μουσειοπαιδαγωγός λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις της νηπιαγωγού αναφορικά με την μετανάστευση καθώς και τη σύσταση της ομάδας, τα ηλικιακά χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες των παιδιών όπως περιγράφτηκαν από τη ίδια τη νηπιαγωγό, και σε συνάφεια με την εκπαιδευτική πολιτική του μουσείου, πρότεινε μια σειρά θεματικών αξόνων και πιθανών δράσεων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν κατά τη σχολική επίσκεψη. 11

12 Για παράδειγμα, το «Αεροπλάνο» του Ακριθάκη ή το έργο τέχνης του Pascali Pino με τίτλο «Βάρκα που Βυθίζεται θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μέσο ώστε τα παιδιά να κατανοήσουν την έννοια της μεταφοράς από τον έναν τόπο στον άλλο. Ένα παιχνίδι με επιδαπέδιο χάρτη πάνω στον οποίο τα παιδιά θα μπορούσαν να περπατήσουν θα βοηθούσε τα παιδιά προσχολικής ηλικίας να αντιληφθούν την έννοια της μετακίνησης. Ανάμεσα στα έργα που προτάθηκαν και προτιμήθηκαν ήταν το έργο τέχνης του Άρη Προδρομίδη «Mother, Father», 2003, Διαστάσεις: 119,5x83 cm, δίπτυχο, ως αφορμή για την προσέγγιση εννοιών όπως της οικογένειας που έχει χαρακτήρα οικουμενικό και ταυτόχρονα οικείο. Η διαπραγμάτευση της έννοιας της οικογένειας θα μπορούσε να αποτελέσει την αφορμή για την ανάδειξη συγκεκριμένων ιδιαιτεροτήτων του κάθε οικογενειακού περιβάλλοντος στον εκάστοτε πολιτισμό. Αναφορά έγινε και στο έργο τέχνης του Michel Francois με τίτλο «Το παιχνίδι των χεριών», 1989, κ.α. Ιανουάριος 2012: Αρχική διαμόρφωση της στοχοθεσίας και του περιεχομένου του προγράμματος, προετοιμασίας της επίσκεψης και δημιουργία του παραμυθιού «Το δικό μου ταξίδι» από την εκπαιδευτικό, ώστε να συζητηθεί με τη μουσειοπαιδαγωγό στη προγραμματισμένη συνάντηση και να γίνουν οι κατάλληλες αλλαγές και προσαρμογές. 8 Φεβρουαρίου 2012: Επίσκεψη της εκπαιδευτικού στο μουσείο ώστε να δει τα εκθέματα Ακολούθησε τηλεφωνική επικοινωνία, συμφωνήθηκε ραντεβού για επιτόπου επίσκεψη στο χώρο του μουσείου με σκοπό συζήτηση και από κοινού σύνθεση του προγράμματος και καθορίστηκε η ημερομηνία της σχολικής επίσκεψης στο μουσείο. Στην επιτόπου συνάντηση στο χώρο του μουσείου η νηπιαγωγός κατέθεσε γραπτά τη δική της πρόταση για πρόγραμμα στο οποίο περιλαμβάνονταν τόσο έργα που είχαν συζητηθεί στην ημερίδα από κοινού, όσο και άλλα που ανήκουν στη μόνιμη συλλογή του μουσείου και είτε εκτίθενται στο χώρο του μουσείου είτε φυλάσσονται σε ειδικές αποθήκες, και στα οποία η εκπαιδευτικός είχε πρόσβαση μέσα από την ιστοσελίδα του μουσείου. Η επίσκεψη των παιδιών προγραμματίστηκε για τις 16 Μαρτίου Φεβρουαρίου 15 Μαρτίου: Υλοποίηση δραστηριοτήτων προετοιμασίας της επίσκεψης. 12

13 Προετοιμασία της επίσκεψης Κατά την προετοιμασία της επίσκεψης τα παιδιά ήρθαν αρχικά σε επαφή με το ΜΜΣΤ μέσα από ένα παραμύθι που δημιούργησε η εκπαιδευτικός Ελένη Βαλτή, εικονογραφημένο με έργα του Μουσείου που επέλεξε. Στη συνέχεια, κάποια από αυτά τα έργα τα παιδιά τα προσέγγισαν καλύτερα μέσα από την εικονική περιήγηση στους εκθεσιακούς χώρους του ΜΜΣΤ. Αρχικά διαβάστηκε το παραμύθι στα παιδιά με παράλληλη συζήτηση και επίδειξη των εικόνων και στη συνέχεια τα παιδιά περιηγήθηκαν εικονικά στους εκθεσιακούς χώρους του ΜΜΣΤ και αναγνώρισαν το έργα που είχαν δει σε φωτογραφίες. Οι δραστηριότητες που υλοποιήθηκαν με αφορμή τα έργα του ΜΜΣΤ ακολούθησαν τη σειρά παρουσίασής τους στο παραμύθι. Τα έργα που έγιναν αντικείμενα διαπραγμάτευσης ήταν: το έργο του Χρήστου Κεχαγιόγλου Πτήση δωματίου το έργο του Άρη Προδρομίδη: Μother- Father το έργο του Γιώργου Γυπαράκη: Χωρίς τίτλο το έργο του Ξενή Σαχίνη Κουτί φυλάκιο μνήμης το έργο Σκάλες του Αχιλλέα Απέργη το Aεροπλάνο του Ακριθάκη το έργο Βάρκα που βυθίζεται του Pino Pascali το έργο της Δανάης Στράτου Curve το έργο του Γιάννη Ζιώγα Αδημονία; το έργο Εκρήξεις του Dennis Oppenheim το έργο Φτερά του Παύλου Η επιλογή των έργων βασίστηκε στο γεγονός ότι όλα συνδέονται με την έννοια του ταξιδιού. Αφετηρία του ταξιδιού θα μπορούσε να είναι η οικογένεια, οι ρίζες κάθε παιδιού και το πραγματικό ταξίδι της κάθε οικογένειας από τον τόπο καταγωγής της ως την ε- γκατάστασή της στην «νέα γη», την Περαία Θεσσαλονίκης. Από την άλλη, το ταξίδι αναφέρεται στην πορεία και την ανάπτυξη του κάθε παιδιού, στα σημεία αναφοράς του, σε αυτά που κουβαλάει μαζί του, στα συναισθήματά του, στα όνειρά του, στα σχέδιά του, ένα ταξίδι λοιπόν στην ανακάλυψη της ταυτότητάς του. Και το ταξίδι συνεχίζεται και γίνεται συναρπαστικό, όταν κανείς έχει παρέα, διαλέγει τους συνοδοιπόρους του, συνεργάζεται και προχωρούν μαζί. 13

14 Ένα δεύτερο κριτήριο για την επιλογή των έργων ήταν ότι ανήκουν σε διαφορετικά είδη εικαστικής έκφρασης (ζωγραφική, φωτογραφία, γλυπτική, εγκατάσταση, μεικτή τεχνική) και δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τα είδη αυτά. Από τα εκθέματα που αναφέρθηκαν, εκείνο που έδωσε βασικά τη δυνατότητα της διαπολιτισμικής προσέγγισης του θέματος ήταν το έργο του Γιώργου Γυπαράκη «Χωρίς τίτλο» που παρουσιάζει δύο παπούτσια από χαλκό με ρίζες. Στο έργο αυτό, ο Γυπαράκης συνενώνει το παράδοξο με το ρεαλιστικό, προσδίδοντας σε αναγνωρίσιμα αντικείμενα της καθημερινότητας ιδιότητες του φυσικού κόσμου. Εννοιολογικά, και αναφορικά με τη διαπολιτισμική διάσταση του θέματος, οι ρίζες θα μπορούσαν να παραπέμπουν τόσο στο παρελθόν και την καταγωγή, όσο και στο παρόν και το μέλλον, στο «δέσιμο» που αναπτύσσει κανείς στη «νέα γη» στην αίσθηση του «ανήκειν». Στα παιδιά δόθηκε η ευκαιρία να προσεγγίσουν το συγκεκριμένο εικαστικό έργο και να δομήσουν ως ομάδα την προσωπική τους ερμηνεία σε σχέση με το έργο αυτό. Διδακτική προσέγγιση Στο σχεδιασμό του προγράμματος έχουν ληφθεί υπόψη οι βασικές αρχές του αναλυτικού προγράμματος του νηπιαγωγείου ό- πως η ενιαιοποίηση της γνώσης και η προαγωγή της διαθεματικότητας, η αξιοποίηση των προϋπαρχουσών εμπειριών, η στήριξη της πολιτισμικής ταυτότητας και της γλώσσας, η ανάδειξη του παιχνιδιού ως πυρήνα του προγράμματος, η ενίσχυση της αυτοαντίληψης και της αυτονομίας, η ενσωμάτωση της τεχνολογίας στις διάφορες δραστηριότητες του προγράμματος η ενθάρρυνση στην πρόσβαση ποικίλων πηγών γνώσης, η δυνατότητα της συνεχούς ανανέωσης και της ανταπόκρισης στις μεταβαλλόμενες προκλήσεις της εποχής (ΔΕΠΠΣ 2002). Στο συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα γίνεται προσπάθεια, ώστε οι δραστηριότητες των μαθητών να στηρίζονται στην αρχή της ενεργητικής μάθησης και ανακάλυψης της γνώσης από τους ίδιους. Με αυτό τον τρόπο κεντρίζεται το ενδιαφέρον τους, εξασφαλίζεται η ταχύτερη γνώση και η ανάπτυξη της δημιουργικότητάς τους, μέσα από την ικανοποίηση ταυτόχρονα μαθησιακών και ψυχαγωγικών στόχων. 14

15 Οι μαθητές συνεργάζονται μεταξύ τους και αλληλεπιδρούν. Κατά τη διάρκεια της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας και μάθησης, τα παιδιά συζητούν, εκφράζουν συναισθήματα και ιδέες, αναλύουν, διατυπώνουν απορίες, επιλύουν προβλήματα. Μέσα λοιπόν από τη γνωστική, κοινωνική και συναισθηματική αλληλεπίδραση οι μαθητές οδηγούνται στην επίλυση των προβλημάτων. Η νηπιαγωγός διαμεσολαβεί ανάμεσα στο αντικείμενο της γνώσης και το παιδί διευκολύνοντας τη μετάβαση σε νέα γνωστικά επίπεδα, με τρόπο εμψυχωτικό και ενισχυτικό. Παράλληλα, ωθεί τα παιδιά να ερευνούν και να εμπλέκονται σε καταστάσεις προβληματισμού, να συνεργάζονται με τους συμμαθητές τους και να αλληλοβοηθούνται. Η νηπιαγωγός λαμβάνει, επίσης, υπόψη της ότι τα παιδιά της προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικία μπορούν να μάθουν αλλά και να επιδείξουν τις γνώσεις και τις ικανότητες τους με πολλούς τρόπους (π.χ. μέσα από κίνηση, θεατρικό παιχνίδι, μουσική κ.ά.) και δίνει πολλαπλές και διαφορετικές ευκαιρίες στα παιδιά για έκφραση μέσα από πολλαπλούς κώδικες επικοινωνίας (διαφοροποιημένη διδασκαλία). Οι εκπαιδευτικές μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη πραγματοποίηση του σεναρίου είναι: Ερωτήσεις απαντήσεις Ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Θύελλα ιδεών και νοητικοί χάρτες Ανακαλυπτική- διερευνητική μάθηση Ενσυναίσθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών Η όλη προσέγγιση του θέματος είναι διεπιστημονική. Οι θεωρητικές αρχές που ενυπάρχουν στις δράσεις είναι: Βιωματικότητα Διαθεματικότητα Ερευνητική μάθηση 15

16 Κριτική σκέψη Ελευθερία έκφρασης συναισθημάτων Προαγωγή της αποδοχής της διαφορετικότητας Ενεργοποίηση όλων των αισθήσεων Ομαδική εργασία Απελευθέρωση της αυτοέκφρασης Θεατρικό παιχνίδι Αυτενέργεια, ενίσχυση της αυτοπεποίθησης Χρήση Νέων Τεχνολογιών Προετοιμασία μαθητών και δημιουργία έργου από τους μαθητές Πρόκληση συναισθημάτων στα παιδιά και ελευθερία αυτοέκφρασης ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1: Εγώ είμαι εγώ Κάθε παιδί παρουσιάζει τον εαυτό του στην παρέα της τάξης, τα πράγματα που αγαπάει, αυτά που καταφέρνει καλά, καθώς και φωτογραφίες για κάθε χρόνο της ζωής του από μωρό έως σήμερα. Κατόπιν, κάθε παιδί καλείται να δημιουργήσει το προσωπικό του προφίλ με τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών. Συμπληρώνει δηλαδή ένα ημιδομημένο φύλλο εργασίας κατάλληλα διαμορφωμένο από την εκπαιδευτικό χρησιμοποιώντας το λογισμικό εννοιολογικών χαρτών (kidspiration) και στη συνέχεια το παρουσιάζει στην ολομέλεια της τάξης. Τα παιδιά παρατηρούν ομοιότητες και διαφορές ανάμεσά τους και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι παρόλο που μοιάζουμε μεταξύ μας σε πολλά πράγματα, ο καθένας μας είναι μοναδικός και αυτή η διαφορετικότητα είναι που κάνει ενδιαφέρουσα την συνύπαρξή μας. Στη συνέχεια τα παιδιά ζωγραφίζουν με διάφορες τεχνικές τον εαυτό τους. Τέλος με τη βοήθεια της εκπαιδευτικού δημιουργούν με το λογισμικό Windows Movie Maker το δικό τους βίντεο εισάγοντας τις φωτογραφίες τους από μωρά μέχρι σήμερα, φωτογραφίες από τις ζωγραφιές τους και αποσπάσματα μουσικής. 16

17 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2: Ο τόπος που ζω Ένα κοινό βίωμα για όλα τα παιδιά του σχολείου, είναι ο τόπος που ζουν. Βρίσκουν την Περαία στους χάρτες καθώς και στο Google Earth, περιγράφουν χαρακτηριστικά σημεία του τόπου καθώς και κοινές εμπειρίες, όπως η βόλτα στην παραλία. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 3: Το σπίτι μου Τα παιδιά παρατηρούν το έργο του Χρήστου Κεχαγιόγλου Πτήση δωματίου και περιγράφουν τα συναισθήματα που τους προκαλεί. Συζητούν για το σπίτι τους και ζωγραφίζουν τι βλέπουν ή τι ονειρεύονται όταν κοιτούν από το παράθυρο του σπιτιού τους. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 4: Η οικογένειά μου Παρατηρούν το έργο του Άρη Προδρομίδη mother father, συζητούν σε ζευγάρια για την οικογένειά τους και στη συνέχεια κάθε παιδί παρουσιάζει στους υπόλοιπους την οικογένεια του συντρόφου του. Τα παιδιά καλούνται στη συνέχεια να επιλέξουν από μια ποικιλία χαρακτηριστικών του προσώπου, αυτά που τους αρέσουν, να τα κόψουν, να τα κολλήσουν και να συνθέσουν με την τεχνική του κολάζ και να χρωματίσουν ένα νέο πρόσωπο (μια μαμά ή έναν μπαμπά). Στη συνέχεια, καλούνται να το «ζωντανέψουν», να του δώσουν ταυτότητα, να δημιουργήσουν δηλαδή την προσωπική ιστορία αυτού του προσώπου και να την παρουσιάσουν στους υπόλοιπους. Ακολουθεί συζήτηση, αναζήτηση ι- δεών/ιδεοθύελλα, αλληλεπίδραση και καθορισμός βημάτων για την εργασία. Η εργασία εκτελείται από ανομοιογενείς ως προς το φύλο, την ηλικία και την καταγωγή ομάδες των τεσσάρων παιδιών που ορίζονται από την εκπαιδευτικό. Ο τρόπος που τα παιδιά ενσωμάτωσαν τα προσωπικά τους βιώματα στις ιστορίες που δημιούργησαν καθώς και οι λύσεις που έδωσαν στα πραγματικά προβλήματα που απασχολούν τις οικογένειές τους ήταν εντυπωσιακός. Η ιστορία του Μπάμπα: Ο Μπάμπας είναι από την Αλβανία και ήρθε στη Ελλάδα για να βρει δουλειά. Η γυναίκα του είναι από τη Ρωσία και έχουν δύο παιδιά. Η δουλειά του είναι να σκάβει, αλλά μια μέρα θα βρει έναν θησαυρό. Του αρέσει να κολυμπάει και το όνειρό του είναι να πηγαίνουν τα παιδιά του σχολείο και να μαθαίνουν γράμματα. 17

18 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 5: Οι ρίζες μου Τα παιδιά παρατηρούν στο έργο του Γιώργου Γυπαράκη: Χωρίς τίτλο (παπούτσια με συρμάτινες ρίζες από χαλκό). Προσπαθούν να δώσουν τις δικές τους ερμηνείες γιατί έχουν ρίζες τα παπούτσια, τι τους φέρνουν στο νου αυτά τα παπούτσια, πώς θα ένιωθαν αν φορούσαν αυτά τα παπούτσια, αν είχαν ρίζες τα δικά τους παπούτσια πώς ή πού θα ήθελαν να είναι, τι σημαίνουν οι ρίζες για ένα δένδρο, τι για έναν άνθρωπο, τι θα συμβεί σε ένα δέντρο αν το ξεριζώσουμε ή αν του κόψουμε τις ρίζες, τι σε έναν άνθρωπο κλπ. Ακολουθεί ιδεοθύελλα και καταγραφή των ιδεών σε νοητικό χάρτη από την εκπαιδευτικό. Σε πολλά παιδιά το έργο αυτό έφερε στο νου το γενεαλογικό δένδρο. Αποφασίζουν λοιπόν να καλέσουν τους γονείς τους στην τάξη και μαζί τους να φτιάξουν το γενεαλογικό τους δένδρο. Εικόνα 2. Έργο μαθητή από τη δραστηριότητα «Οι ρίζες μου». ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 6: Το γενεαλογικό μου δένδρο Τα παιδιά μαζί με τους γονείς τους κατασκευάζουν το γενεαλογικό τους δένδρο με χαρτιά, χαρτόνια και τις φωτογραφίες της οικογένειάς τους. Δίνεται η ευκαιρία να συζητήσουν για προπαππούδες και προγιαγιάδες που δε ζουν πια και έτσι τα παιδιά να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία της οικογένειάς τους. Εναλλακτικά κάποια παιδιά δημιουργούν το γενεαλογικό τους δένδρο ψηφιακά στο περιβάλλον δημιουργίας γενεαλογικού δένδρου για παιδιά (www.familytreeforkids.com). ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 7: Η καταγωγή μου Οι γονείς σε συνεργασία με τα παιδιά συμπληρώνουν ένα σχεδιάγραμμα με την καταγωγή όλης της οικογένειάς τους και στη συνέχεια παρουσιάζουν το γενεαλογικό τους δένδρο και το σχεδιάγραμμα της καταγωγής στους υπόλοιπους. Εντυπωσιακή είναι η διαπίστωση ότι όλες οι οικογένειες στην τάξη μας έχουν προσφυγικές ή μεταναστευτικές ρίζες. Πρόσφατες, ως αλλοδαποί μετανάστες από την Αλβανία ή παλιννοστούντες από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, ή παλιότερες ως πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη και τη Μ. Ασία ή ως οικονομικοί μετανάστες στην Γερμανία. Η διαπίστωση αυτή δίνει το έναυσμα για συζητήσεις ανάμεσα στους γονείς και ανταλλαγή εμπειριών και συναισθημάτων. 18

19 Στο Google Earth βρίσκουμε με τη βοήθεια των γονέων τον τόπο καταγωγής τους ή ακόμα και το σπίτι που άφησαν εκεί για να έρθουν στην Ελλάδα. Στη συνέχεια, σε έναν πίνακα διπλής εισόδου καταγράφονται τα ονόματα και η καταγωγή των παιδιών της τάξης. Τα παιδιά μεταφέρουν τα αποτελέσματα σε έναν ημιδομημένο από την εκπαιδευτικό πίνακα διπλής εισόδου στο Excel και μετατρέπουν τα ποσοτικά δεδομένα σε γράφημα. Παρατηρούν και σχολιάζουν το γράφημα που δημιουργείται. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 8: Ό,τι αγαπάω θα το κρατάω Τα παιδιά παρατηρούν το έργο του Ξενή Σαχίνη Κουτί φυλάκιο μνήμης. Ζωγραφίζουν τα πράγματα που θα ήθελαν μαζί τους, αν ξεκινούσαν για ταξίδι μακρινό. Καλούμε στην τάξη μας γονείς από άλλες χώρες που περιγράφουν το ταξίδι τους στην Ελλάδα. Τα παιδιά δραματοποιούν την ιστορία μιας μητέρας που ήρθε με τα πόδια από την Αλβανία. Οι γονείς που επισκέπτονται την τάξη δείχνουν ή περιγράφουν στα παιδιά τα πράγματα που έφεραν από την πατρίδα τους και που σήμαιναν κάτι για αυτούς. Τα παιδιά κατασκευάζουν από ένα κουτάκι κι εκεί συλλέγουν πράγματα που έχουν αξία για τα ίδια. Δίνεται έτσι η αφορμή για να συζητήσουμε για το τι σημαίνει συλλογή/μουσείο και να δημιουργήσουμε στην τάξη τις δικές μας συλλογές (μπάλες, κοχύλια, σβούρες, νομίσματα). ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 9: Η αφετηρία Παρατηρούν το έργο Σκάλες του Αχιλλέα Απέργη. Αν ανεβούν στη σκάλα τι θα δουν; Πώς φαντάζονται το ταξίδι τους, το μέλλον, ποια είναι τα όνειρά τους; Συζήτηση, ανταλλαγή ιδεών, αλληλεπίδραση. Χαλαρώνουν, κλείνουν τα μάτια και κάνουν ένα φανταστικό ταξίδι στο μέλλον. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 10: Το αεροπλάνο Παρατηρούν το αεροπλάνο του Ακριθάκη. Με μουσική και κίνηση κάνουν ένα φανταστικό ταξίδι στον ουρανό. Συζητούν τις φανταστικές εμπειρίες τους. Κατασκευάζουν αεροπλανάκια από χαρτί. 19

20 Εικόνα 3. Δραστηριότητα στο σχολείο: «Το αεροπλάνο». ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 11: Η βάρκα Παρατηρούν το έργο Βάρκα που βυθίζεται του Pino Pascali. Συζητούν για το ναυάγιο, για το τι προηγήθηκε, τι ακολούθησε καθώς και για τα συναισθήματα του ναυαγού. Συζητούν σε ζευγάρια για εμπειρίες που τους φόβισαν και δεν ήξεραν τι να κάνουν. Κάθε παιδί παρουσιάζει με λόγο και κίνηση την εμπειρία του συντρόφου του προσπαθώντας να μπει στη θέση του (ενσυναίσθηση). ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 12: Εναλλακτικές λύσεις Παρατηρούν το έργο της Δανάης Στράτου Curve. Θα μπορούσε το έργο αυτό να σώσει το ναυαγό; Πάντα υπάρχουν λύσεις στα προβλήματα, αρκεί να τις ψάχνουμε. Τα παιδιά σε ομάδες συνθέτουν μια ιστορία στην οποία ο ήρωας συναντά ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο, βρίσκει εναλλακτική λύση και το ξεπερνά. Δραματοποιούν την ιστορία τους. Κατασκευάζουν τις σχεδίες τους. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 13: Φανταστικό όχημα Παρατηρούν το έργο του Γιάννη Ζιώγα Αδημονία; Σε ομάδες κατασκευάζουν με διάφορα υλικά το δικό τους φανταστικό όχημα. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 14: Συνεργασία Συζητούν για τη συνεργασία και τη φιλία, για το τι περιμένουν από τους φίλους τους, τι δεν τους αρέσει να τους κάνουν οι φίλοι. Επιλέγουν τους συντρόφους τους και με το φανταστικό τους όχημα οργανώνουν και δραματοποιούν το ταξίδι τους. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 15 : Συναισθήματα Συζητούν για τα συναισθήματά τους (ιδεοθύελλα/ιστόγραμμα) με στόχο να αναγνωρίζουν και να κατανοούν τα βασικά συναισθήματα (χαρά, λύπη, φόβος, θυμός), να αποδέχονται, να εκφράζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, τόσο τα 20

21 θετικά όσο και τα αρνητικά και να αναγνωρίζουν και να αποδέχονται τα συναισθήματα των άλλων. Περιγράφουν πώς ένιωσαν στο φανταστικό ταξίδι με τους συντρόφους τους και πώς νομίζουν ότι ένιωσαν οι άλλοι. Παρατηρούν το έργο Εκρήξεις Συναισθημάτων του Dennis Oppenheim, προσπαθούν να εξηγήσουν τον τίτλο του έργου και δίνουν τη δική τους ερμηνεία. Εικόνα 4. Δραστηριότητα στο σχολείο: «Ανοίγω τα φτερά μου». ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 16: Ανοίγω τα φτερά μου Συζητούν για όλα όσα μπορούν να κάνουν πια μόνα τους, για όσα έμαθαν στο νηπιαγωγείο, για την αυτονομία που έχουν κατακτήσει, για τα «φτερά» τους που είναι πια γερά και μπορούν να τα οδηγήσουν στην Α Δημοτικού και «ακόμα παραπέρα ως την άκρη του κόσμου». Παρατηρούν το έργο Φτερά του Παύλου φοράνε τα φτερά τους και πετάνε. Η επίσκεψη στο Μουσείο Η επίσκεψη στο Μ.Μ.Σ.Τ. πραγματοποιήθηκε στις 16/03/2012. Από τα 61 παιδιά των τριών τμημάτων του νηπιαγωγείου συμμετείχαν τα 50. Από αυτά, τα 32 που ανήκαν στο κλασικό τμήμα και στο ολοήμερο Β είχαν παρακολουθήσει το πρόγραμμα προετοιμασίας της επίσκεψης. Στο μουσείο τα παιδιά χωρίστηκαν για πρακτικούς λόγους σε δύο ομάδες των 25 παιδιών. Η πρώτη παρακολούθησε το διαπολιτισμικό πρόγραμμα και η δεύτερη άλλο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του μουσείου. Από τα 25 παιδιά της ομάδας που παρακολούθησε το διαπολιτισμικό πρόγραμμα, 5 ήταν από την Αλβανία, 9 είχαν γονείς παλιννοστούντες από τη Γεωργία και 1 από την Αρμενία, και άλλο 1 παιδί ήταν από μεικτό γάμο Σερβίδας με Έλληνα. Όλα τα παιδιά της ομάδας αυτής είχαν συμμετάσχει και στο πρόγραμμα προετοιμασίας. 21

22 Περιγραφή μουσειοπαιδαγωγικού προγράμματος Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε σε τρεις φάσεις. Η πρώτη φάση περιλάμβανε ολιγόλεπτη εισαγωγή στην είσοδο του μουσείου α- ναφορικά με το χαρακτήρα της μόνιμης συλλογής του μουσείου, τις έννοιες του μουσείου και της σύγχρονης τέχνης. Η δεύτερη (η κυρίως φάση) υλοποιήθηκε στον εκθεσιακό χώρο και αφορούσε την προσέγγιση προεπιλεγμένων έργων τέχνης και τη διερεύνηση συγκεκριμένων εννοιών. Η τρίτη φάση αφορούσε τη διεύρυνση των αφηρημένων εννοιών τις οποίες τα παιδιά επεξεργάστηκαν, εικαστικά πλέον, μέσα από την καλλιτεχνική έκφραση στο εργαστήρι. Όπως προαναφέρθηκε στην καταγραφή των στόχων και της μεθοδολογίας και σε συνάφεια με τη μουσειοπαιδαγωγική πολιτική του φορέα, έμφαση δόθηκε στην κοινωνικό-συναισθηματική διάσταση της μετανάστευσης. Επιχειρήθηκε η βίωση συναισθημάτων αποκλεισμού που επιφέρει το εμπόδιο της γλώσσας και η ανακάλυψη μη λεκτικών τρόπων επικοινωνίας που ξεπερνούν το εμπόδιο της γλώσσας. Λαμβάνοντας υπόψη τα ηλικιακά χαρακτηριστικά των παιδιών και τις δυνατότητες κατανόησης αφηρημένων εννοιών, η μετανάστευση ερμηνεύτηκε ως μετακίνηση, διαδρομή. Ταυτόχρονα, επιχειρήθηκε ο εντοπισμός στοιχείων του κυρίαρχου πολιτισμού του τόπου υποδοχής. Η πρώτη στάση πραγματοποιείται μπροστά στο έργο του του Γ. Γυπαράκη, «Χωρίς Τίτλο». Τα παιδιά μέσα από ερωταποκρίσεις προσεγγίζουν φορμαλιστικά το έργο τέχνης και αναρωτιούνται για τους συμβολισμούς που εμπεριέχονται στα «ριζωμένα παπούτσια». Με αφορμή μία επινοημένη ιστορία για ένα περίεργο ζευγάρι παπουτσιών που, όταν ήταν μικρά, κίνησαν για ένα μακρινό ταξίδι, τα παιδιά προσκαλούνται από την αρχή της ιστορίας να ακολουθήσουν μία διαδρομή σε έργα τέχνης, η οποία θα α- ποκαλύψει, στο τέλος της, τους λόγους που τα παπούτσια αυτά έχουν βγάλει ρίζες. 22

23 Με οδηγό μια βαλίτσα-χάρτη και αναζητώντας μεταφορικό μέσο οδηγούνται στο «Αεροπλάνο» του Α. Ακριθάκη. Αναγνωρίζουν την τεχνική του assemblage μέσα από ένα εικαστικό παιχνίδι δόμησης και αποδόμησης. Στη συνέχεια, στο πλαίσιο ενός κινητικού παιχνιδιού συνθέτουν με τα σώματα τους ένα αεροπλάνο και γίνονται επιβάτες προερχόμενοι από διαφορετικούς τόπους προέλευσης με κοινό προορισμό την πόλη της Θεσσαλονίκης. Στο πλαίσιο ενός ομαδοσυνεργατικού παιχνιδιού προσομοιώνουν ένα ταξίδι διαγράφοντας τη διαδρομή του ταξιδιού τους, από τη μία χώρα στην άλλη, σε έναν χάρτη στον οποίο αποτυπώνονται χρωματικά οι χώρες. Εικόνα 5. Δραστηριότητα στο μουσείο με τη βαλίτσαχάρτη. 23

24 Στη συνέχεια, αναζητούν τη Θεσσαλονίκη με βάση τα βασικά γεωγραφικά στοιχεία και τοπόσημα που χαρακτηρίζουν την πόλη (θάλασσα, κάστρα, τείχη της πόλης) στο έργο τέχνης του P. Raynaud, με τον ίδιο/ ομώνυμο τίτλο «Θεσσαλονίκη», και προβληματίζονται για τους λόγους που οδήγησαν τον καλλιτέχνη να παραστήσει βασικά μνημεία της πόλης τοποθετημένα μέσα σε ένα καρότσι. Μέσα από ερωταποκρίσεις τα παιδιά αναρωτιούνται για τη συναισθηματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι μετανάστες όντας σε ένα νέο τόπο. Στο πλαίσιο ενός μουσικοκινητικού παιχνιδιού, περπατούν ανάμεσα στα μέρη του έργου που έχουν απλωθεί στο χώρο και εκφράζουν με τη στάση του σώματός τους τα συναισθήματα που βιώνει κάποιος που φτάνει σε έναν άγνωστο τόπο. Η επόμενη στάση γίνεται μπροστά στο έργο τέχνης του Β. Κανιάρη «Παιδί που χαιρετά το πλήθος». Τα παιδιά αναγνωρίζουν τα χαρακτηριστικά του έργου, προσπαθούν να μαντέψουν τις διαθέσεις και στάσεις που εκφράζονται στο ανδρείκελο χωρίς πρόσωπο, και τις αναπαριστούν / αποτυπώνουν με την έκφραση του προσώπου τους. Μπροστά στο καταληκτικό έργο του προγράμματος «Το Παιχνίδι με τα χέρια» του M. Francois τα παιδιά αποκαλύπτουν τρόπους με τους οποίους μπορούν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους και να δημιουργήσουν φιλίες υπερπηδώντας το γλωσσικό εμπόδιο. Χωρισμένα σε ομάδες παίζουν το παιχνίδι που αποτυπώνεται στο έργο, και υπάρχει σε διαφορετικές παραλλαγές σε πολλές χώρες. Η ιστορία τελειώνει με τις «ρίζες» που αναπτύσσει ο καθένας μας σε κάθε τόπο, όταν δημιουργούμε νέες φιλίες εκεί. Στην τελευταία φάση του προγράμματος, τα παιδιά στους χώρους των εργαστηρίων εκφράζονται καλλιτεχνικά και δημιουργούν τα δικά τους έργα. Πειραματίζονται με την τεχνική του κολλάζ και της ζωγραφικής δημιουργούν την ιστορία του δικούς τους «παπουτσιού», το οποίο ταξίδεψε αποτυπώνοντας βιώματα και σκέψεις για τη δική τους κατάσταση. Εικόνα 6. Εικαστική έκφραση στο μουσείο. 24

25 Στο τέλος του προγράμματος, προτάθηκε στη νηπιαγωγό να συνεχίσει το πρόγραμμα στο σχολείο μέσα από μια σειρά δράσεων στις οποίες θα μπορούσαν να εμπλακούν και οι γονείς μεταφέροντας στα παιδιά έθιμα και στοιχεία από το δικό τους τόπο καταγωγής. Ειδικότερα, θα μπορούσε να ζητηθεί από τα παιδιά να ρωτήσουν τους γονείς τους για τα παιχνίδια που οι ίδιοι έπαιζαν κατά την παιδική τους ηλικία και να δοκιμάσουν να τα παίξουν στο σχολείο. Ανάλογες πολιτισμικές ανταλλαγές θα μπορούσαν να γίνουν και με άλλες καθημερινές συνήθειες όπως αυτή του φαγητού κ.λπ. Μεθοδολογία που ακολουθήθηκε κατά το σχεδιασμό του μουσειοπαιδαγωγικού προγράμματος: Κατευθυνόμενη συζήτηση/μαιευτική, αφήγηση επινοημένης ι- στορίας, βιωματική μέθοδος: παιχνίδι (ρόλων, κινητικό), στοιχεία δραματοποίησης, εικαστικό εργαστήρι. Στο σχολείο, μετά την επίσκεψη στο Μουσείο: Μετά την επιστροφή τους στην τάξη τα παιδιά συζητούν για την επίσκεψή τους στο μουσείο και ζωγραφίζουν ό,τι τους έκανε ε- ντύπωση. Αναφέρουν τόσο τα έργα που προσέγγισαν μέσω του προγράμματος του μουσείου όσο κι αυτά που είχαν διαπραγματευτεί κατά την προετοιμασία της επίσκεψης και είδαν από κοντά στο μουσείο. Βλέπουν στον υπολογιστή τις φωτογραφίες από το μουσείο, ε- κτυπώνουν αυτές που τους αρέσουν, τις βάζουν στη σειρά και συνθέτουν μια νέα ιστορία/παραμύθι. Με τη βοήθεια της εκπαιδευτικού μετατρέπουν το περιεχόμενο της ιστορίας σε στιχάκια, και με το λογισμικό Windows Movie Maker δημιουργούν το δικό τους βίντεο εισάγοντας εικόνες, κείμενο και αποσπάσματα μουσικής. Καλούν στην τάξη μια μητέρα από την Αλβανία και μία από την Αρμενία που τους μιλούν για τα παιχνίδια που έπαιζαν στη χώρα τους. 25

26 Εικόνα 7. Δραστηριότητα στο σχολείο με τους γονείς: Παιχνίδια των χωρών καταγωγής. Αξιολόγηση Παρόλο που ο βασικός στόχος του προγράμματος, που ήταν η ενδυνάμωση της προσωπικής ταυτότητας του κάθε παιδιού και ιδιαίτερα των αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών, δεν είναι κάτι άμεσα μετρήσιμο, κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος δόθηκαν πολλαπλές ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά να μιλήσουν για τον εαυτό τους, να εκφράσουν συναισθήματα, να αλληλεπιδράσουν με συνομηλίκους και ενήλικες, να αναπτύξουν την αυτονομία τους και να αισθανθούν τον εαυτό τους ως σημαντικό άτομο που το σέβονται οι άλλοι. Ι- διαίτερα οι αλλοδαποί και παλιννοστούντες μαθητές είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία της οικογένειάς τους και της χώρας καταγωγής τους μέσα από τις αφηγήσεις των ίδιων των γονιών τους. Οι γονείς τους από την άλλη είχαν την ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά στο σχολείο και να ενδυναμώσουν τον ρόλο τους. Η προσέγγιση των έργων τέχνης μέσα από ιστορίες και παραμύθια ενέπλεξε τα παιδιά συναισθηματικά με τα έργα δίνοντάς τους τη δυνατότητα να τα νιώσουν οικεία και προσιτά. Από κανένα παιδί δεν παρατηρήθηκε αμηχανία στην ερμηνεία ενός έργου τέχνης, αντίθετα όλα ήθελαν να εκφράσουν τις ιδέες και τα συναισθήματά τους. Γενικά, η εμπειρία της εφαρμογής του προγράμματος ήταν εξαιρετική. Κέντρισε το ενδιαφέρον των παιδιών, τα οποία ακόμα και μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος ζητούσαν να συνεχίσουν να ασχολούνται με το ίδιο θέμα. Καταγράφηκε ως μια πολύ θετική και εποικοδομητική εμπειρία από όλους. 26

27 Εικόνα 8. Δραστηριότητα στο σχολείο με τους γονείς: Παιχνίδια των χωρών καταγωγής. Βιβλιογραφία ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2006), Οδηγός Νηπιαγωγού: Εκπαιδευτικοί σχεδιασμοί Δημιουργικά περιβάλλοντα μάθησης, Αθήνα Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003), Αθήνα: ΥΠΕΠΘ, Π.Ι. Θάλεια Δραγώνα (2007), Ταυτότητες και Ετερότητες, Ταυτότητα και εκπαίδευση, Κλειδιά και Αντικλείδια, Αθήνα: ΥΠΕΠΘ, Πανεπιστήμιο Αθηνών. 27

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Μπενάκη 110ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών Χαλί πετά, ιστορία αρχινά! ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Έθιμα γάμου διαφορετικών πολιτισμικών κοινοτήτων Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Έθιμα γάμου διαφορετικών πολιτισμικών κοινοτήτων Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνολογικό Μουσείο Θράκης «Αγγελική Γιαννακίδου» 3ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Αλεξανδρούπολης Έθιμα γάμου διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 2ο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Ελληνικού Εδώ κι εκεί Εγώ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Μετανάστευση και κινηματογράφος Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 3ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Μετανάστευση και κινηματογράφος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου»

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΚΣΕ ΚΕΚ ΕΥΡΩΪ ΕΑ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 1 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Τα µέσα συγκοινωνίας και µεταφοράς» (Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Πορτρέτα Ανθρώπων Εικόνες Του Τόπου Μου Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Πορτρέτα Ανθρώπων Εικόνες Του Τόπου Μου Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης Γενικό Λύκειο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Ευόσμου Πορτρέτα Ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ο μικρόκοσμος μας Βαθμίδα: 3 Τάξη: Στ Διάρκεια: 3 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Η ενότητα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον κόσμο γύρω τους.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Ξεδιπλώνω και απλώνω: Σκέψεις, Συναισθήματα, Όνειρα

ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Ξεδιπλώνω και απλώνω: Σκέψεις, Συναισθήματα, Όνειρα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης Δημοτικό Σχολείο Νέας Φώκαιας Χαλκιδικής Ξεδιπλώνω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά, μοιραστήκαμε γνώσεις και εμπειρίες σχετικές με τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα και καταγράψαμε τους προβληματισμούς μας.

Αρχικά, μοιραστήκαμε γνώσεις και εμπειρίες σχετικές με τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα και καταγράψαμε τους προβληματισμούς μας. Προνήπια Α και Β Οκτώβριος-Νοέμβριος 2014 Πετώντας στα σύννεφα... Η παρουσία κάποιων παιδιών στην επίδειξη των μαχητικών αεροσκαφών στο Τατόι, οι εικόνες που μας περιέγραψαν και τα συχνά περάσματα αεροπλάνων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών Νομισματικό Μουσείο Αθηνών 24o Δημοτικό Αχαρνών Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου 1 Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Συμμετέχοντες Σχολείο: 24o Δημοτικό Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ, 2010 Λοΐζου, Ε. κ Παπαδημήτρη-Καχριμάνη, Χ. 1 ΔΟΜΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 1

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ανθρωπογενές περιβάλλον» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου 16o Διαπολιτισμικό Δημοτικό Χανίων Ταξίδι πάνω σε ταύρο 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: 16 ο Διαπολιτισμικό Δημοτικό Χανίων Τάξη / Τμήμα: Γ 1-Γ 2 Αριθμός μαθητών: 31 Αριθμός παλιννοστούντων

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 4: Παραδείγματα οργάνωσης δραστηριοτήτων Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το ταξίδι του Ευηνίωνα Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Καρδαμύλης

ποδράσηη Το ταξίδι του Ευηνίωνα Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Καρδαμύλης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας Γυμνάσιο Καρδαμύλης Το ταξίδι του Ευηνίωνα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιπέτειες του Οσμάν Σαχ στα Τρίκαλα. Κουρσούμ Τζαμί. 32o Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων. Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών

Οι περιπέτειες του Οσμάν Σαχ στα Τρίκαλα. Κουρσούμ Τζαμί. 32o Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων. Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Κουρσούμ Τζαμί 32o Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων Οι περιπέτειες του Οσμάν Σαχ στα Τρίκαλα 1 Συμμετέχοντες Σχολείο: 32 ο Δημοτικό Σχολείο Τρικάλων Τάξη / Τμήμα: Γ2 Αριθμός μαθητών: 13 Αριθμός αλλοδαπών μαθητών:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ 2015 ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ https://greece450bc.wordpress.com/ ΚΟΥΡΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ 2015 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Τίτλος ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2.2. Φόρµα Μαθήµατος 2 ης Τηλεδιάσκεψης Το νερό νεράκι Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος και της Κύπρου ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΛΗΡΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΡΥΑΣ

Διαβάστε περισσότερα