ΜΕΡΟΣ Ε Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΡΟΣ Ε Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ"

Transcript

1 ΜΕΡΟΣ Ε Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 1. ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ 1.1. Η Επίσκεψη του Καποδίστρια στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Κέρκυρα Ο Καποδίστριας με ενδιάμεσους σταθμούς στη Βενετία, Λομβαρδία, Τοσκάνη, Ρώμη 1 και Νεάπολη έφθασε στην Κέρκυρα στις 10/22 Μαρτίου Μετά από απουσία έντεκα ετών επέστρεφε στη γενέθλια γη του και έγινε δεκτός με εξαιρετικές τιμές από τους συμπατριώτες του. 3 Όσο για τους γονείς του, ας αφήσουμε τον ίδιο να μας τα διηγηθεί: «Η μήτηρ μου δεν ευρίσκετο πλέον εν ζωή. Ο πατήρ μου 4, επαναβλέπων με μετά υπερδεκαετή απουσίαν, ανέκτησεν ολίγους μήνας ζωής και ηδυνήθη να μου δώση την ευλογίαν του προ της αναχωρήσεώς μου. Τούτο υπήρξεν η μόνη παρηγορία, την οποίαν έσχον κατά τη διάρκειαν των πέντε εβδομάδων, τας οποίας διήλθον εις την πατρίδα μου». 5 Αναμφίβολα η πατρική ευχή αποτελούσε τη μόνη παρηγοριά του κατά την παραμονή του στην Κέρκυρα, αφού η πολιτική κατάσταση που βρήκε στα Επτάνησα ήταν εντελώς αντίθετη από τις προσδοκίες του. Όταν έβαζε ο Καποδίστριας την υπογραφή του στο Παρίσι, αποδεχόμενος την Βρετανική Προστασία για τον τόπο του, σίγουρα την πρόοδο και την ευημερία των συμπατριωτών του είχε στο νου του. Η πραγματικότητα όμως που αντίκρυσε διέψευσε καθολικά τους τότε οραματισμούς του και επιβεβαίωσε τις τότε επιφυλάξεις του. Στην Κέρκυρα ο Καποδίστριας ήρθε και σε επαφή με τους αποφασισμένους για όλα οπλαρχηγούς της Ελλάδας. 6 Η θέση του Καποδίστρια απέναντί 1 Στη Ρώμη, το 1819, έγινε και η πρώτη προσωπογραφία του Καποδίστρια από τον Ιταλό ζωγράφο Orest A. Kiprenski. Ελένη Κούκου, Ιωάννης Καποδίστριας - Ρωξάνδρα Στούρτζα. Μια ανεκπλήρωτη αγάπη, όπ. παρ., σελ Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Όπ. παρ. 4 Ο Καποδίστριας έφερνε μαζί του αυτόγραφη επιστολή του τσάρου προς τον πατέρα του, που τη συνόδευε και το παράσημο του Μεγαλόσταυρου της Αγίας Άννας και σαν δώρο χρυσή ταμπακοθήκη με αδαμαντοκόλλητη προσωπογραφία του Αλεξάνδρου. Όπ. παρ. 5 Αρχείον Καποδίστρια, «Οι Κολοκοτρωναίοι και οι Μποτσαραίοι και οι επισημότεροι άνδρες της Πελοποννήσου, της Ακαρνανίας και του Αιγαίου,...πληροφορηθέντες την άφιξιν του παλαιού συναγωνιστού αυτών εις Κέρκυραν, 162

2 τους ήταν πραγματικά δύσκολη. Μίλησε όμως, όπως όφειλε, στους συμπατριώτες του με τη γλώσσα της αλήθειας. Ο τσάρος γνωρίζοντας το μεγάλο ενδιαφέρον του Καποδίστρια για το ελληνικό ζήτημα, φρόντισε να του υπενθυμίσει τη θέση του, στην τελευταία τους συνεργασία, πριν την αναχώρηση του Καποδίστρια για την Κέρκυρα: «Προσπαθήστε να φέρετε την γαλήνην εις την πατρίδα σας. Δώσατε εις τους Επτανησίους και δι αυτών εις τους λοιπούς Έλληνας να εννοήσουν ότι πρέπει να είναι λογικοί...ο κόσμος έχει ανάγκη ησυχίας...πρέπει συνεπώς να αφήσωμεν τα πράγματα ως έχουν και να περιορισθώμεν να πράξωμεν ιδιαιτέρως υπέρ των Ελλήνων ό,τι καλόν δυνηθώμεν, αλλά χωρίς δια τούτο να τους ενθαρρύνωμεν να περιμένουν από εμέ ό,τι αυτήν την στιγμήν δεν έχω την δυνατότητα να πράξω υπέρ αυτών». 7 Δεν ήταν βέβαια αυτό που επιθυμούσαν να ακούσουν ούτε ο Καποδίστριας, ούτε οι συμπατριώτες του, αλλά έπρεπε να το αναφέρει στους ενδιαφερομένους και το έκανε όταν τους συνάντησε κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Κέρκυρα. 8 Μεταφέροντας ο Καποδίστριας στους αποφασισμένους για όλα Έλληνες οπλαρχηγούς τα αποθαρρυντικά λόγια του τσάρου Αλέξανδρου Α, πρόσθεσε ότι «οι Έλληνες πρέπει να επιδοθούν μοναδικά και αποκλειστικά στην ηθική και πνευματική μόρφωση των κατοίκων της χώρας τους. Κάθε άλλο αντικείμενο είναι μάταιο, κάθε άλλη εργασία επικίνδυνη». 9 Έπρεπε λοιπόν να οπλιστούν με υπομονή «επαφιέμενοι ως προς τα λοιπά εις τον χρόνον και την θείαν Πρόνοιαν». 10 Οι ιδέες αυτές του Καποδίστρια, όπως σχολιάζει ο Α. Βακαλόπουλος, είναι μια προσπάθεια συγκερασμού, συμβιβασμού, χριστιανικών αντιλήψεων 11 με τις δημοκρατικές ιδέες που είχαν επικρατήσει στην Ελβετία, Αγγλία και Αμερική. έσπευσαν εις συνάντησιν αυτού ελπίζοντες να πληροφορηθούν εκ του στόματός αυτού την εναγωνίως αναμενομένην ευχάριστον είδησιν περί ρωσικής υποστηρίξεως και βοηθείας προς αποτίναξιν του τουρκικού ζυγού». Ελένη Κούκου, Ο Καποδίστριας και η Παιδεία, όπ. παρ., σελ Αρχείον Καποδίστρια, Ιδέ περισσότερα Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Έθεσε μάλιστα σε κυκλοφορία τότε, σε συνεννόηση ασφαλώς με τον τσάρο, ανώνυμη εγκύκλια επιστολή προς τους συμπατριώτες του, με ημερομηνία 6/18 Απριλίου 1819, σύμφωνα με την οποία τους συνιστούσε να είναι αλληλέγγυοι στις μεταξύ τους σχέσεις και να εμμένουν στις ηθικές αρχές του ευαγγελίου αφήνοντας στο Θεό τη φροντίδα για τη δημιουργία ενός πολιτισμού, του οποίου τα πνευματικά θεμέλια θα έθεταν οι νέοι που σπούδαζαν στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Αποσπάσματα της επιστολής αυτής δημοσιεύονται από Α. Βακαλόπουλος, «Οι Ιδέες του Ιωάννη Καποδίστρια για την απελευθέρωση της Ελλάδας», Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ Αρχείο Καποδίστρια, Είναι οι ίδιες ιδέες που είχαν εμπνεύσει στον τσάρο το σχέδιο της Ιερής Συμμαχίας πριν από τέσσερα χρόνια. Α. Βακαλόπουλος, «Οι Ιδέες του Ιωάννη Καποδίστρια για την απελευθέρωση της Ελλάδας», Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ

3 Φυσικά, όλα αυτά δεν ικανοποίησαν τους οπλαρχηγούς που του απάντησαν: «Εάν η Ρωσία μας εγκατέλειπεν, ο Θεός δεν θα μας εγκαταλείψη. Αφ ου οι ισχυροί της Γης μας θέτουν ενώπιον τόσο απελπιστικού ζητήματος, θα υψώσωμεν μιαν ημέραν την σημαίαν του Σταυρού και, εάν δεν δυνηθώμεν να ελευθερωθώμεν από των Τούρκων, τουλάχιστον όμως θα αποθάνωμεν αντάξιοι των πατέρων μας». 12 Τα αποφασιστικά αυτά λόγια των οπλαρχηγών, τα πήρε μαζί του ο Καποδίστριας φεύγοντας από την Κέρκυρα. Στάθηκαν ένας νέος εθνικός αναβαπτισμός για τον Έλληνα πολιτικό και τόνωσαν την εθνική αυτοπεποίθηση του, όπως αναφέρει η Ελένη Κούκου. Επιστρέφοντας από την Κέρκυρα στη Ρωσία ο Καποδίστριας πέρασε και από το Λονδίνο προκειμένου να καταγγείλει και να διαμαρτυρηθεί για τη σκληρή συμπεριφορά του Άγγλου αρμοστή Μαίτλανδ στα Επτάνησα.Τους είπε ανάμεσα στα άλλα: «Επιθυμείτε να κάμετε τους Έλληνας να λησμονήσουν και αυτό το όνομα του έθνους και της πατρίδος, και το σύστημά σας τους οδηγεί εις όλως αντίθετον αποτέλεσμα... Ο στρατηγός Μαίτλανδ μεταχειρίζεται τους συμπατριώτας μου ως Ινδούς. Αλλ ούτοι θα αντιδράσουν και θα έχετε λίαν σοβαράς δυσχερείας...το ιδικόν σας σύστημα κυβερνήσεως θέτει τους γειτονεύοντας Έλληνας εις το δίλημα ή να καταστραφούν ή να λάβουν τα όπλα. Μοιραίως θα προστρέξουν εις το τελευταίον...». 13 Αλλά και γυρίζοντας στη θέση του Υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας, φανέρωσε ότι η διευθέτηση των θεμάτων της ιδιαίτερης πατρίδας του στεκόταν ανάμεσα στις πρωταρχικές του φροντίδες. Θα γράψει τότε στο Ρώσο πρεσβευτή στο Λονδίνο: «Είμαι αμετάκλητα αποφασισμένος να μην εγκαταλείψω τα συμφέροντα και την υπόθεση της χώρας μου. Καμιά αμοιβή, οποιαδήποτε κι αν είναι αυτή, δεν θα μπορούσε να με κάνει να χαλαρώσω τις υποχρεώσεις μου και τα καθήκοντα, που η τιμή μου προδιαγράφει...σε τι θα μπορούσε να μου χρησιμέψει η εξαιρετική εύνοια, με την οποία ο αυτοκράτορας Αλέξανδρος με τιμά, εάν δεν εκμεταλευόμουν την ευκαιρία να έλθω σε βοήθεια αυτών των ανθρώπων, στους οποίους η καρδιά μου ανήκει αποκλειστικά;». 12 Αυτοβιογραφία, σελ Το Σεπτέμβριο κατόπιν της συναντήσεώς του με τον τσάρο Αλέξανδρο Α και κατόπιν εγκρίσεως αυτού συνέταξε το υπόμνημα «Περί της παρούσης καταστάσεως των Ιονίων Νήσων» και το απέστειλε στο Λονδίνο, στο λόρδο E. Bathurst, αρμόδιο για το θέμα των Ιονίων Νήσων. Αυτές όμως και άλλες ενέργειες του Καποδίστρια δεν έκαμψαν τη σκληρή πολιτική των Άγγλων και δεν έφεραν κανένα θετικό αποτέλεσμα για τη βελτίωση της καταστάσεως στα Επτάνησα. Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ. 98 κ. ε. 164

4 1.2. Ο Καποδίστριας και ο Ελληνισμός Ο Καποδίστριας σε ότι αφορούσε το ελληνικό πολιτικό ζήτημα, ενεργούσε και δρούσε ως Ορθόδοξος Έλληνας πατριώτης. Το ενδιαφέρον του για την υπόθεση των Ελλήνων εκφράζεται από την αρχική παραμονή του ακόμη στην Πετρούπολη. Ανάμεσα στα πρώτα υπομνήματα που συγγράφει ο Καποδίστριας, την εποχή αυτή, υπάρχει και ένα που φέρει τον τίτλο: Υπόμνημα για τη σημερινή κατάσταση των Ελλήνων. «Έχω τη γνώμη ότι ο λαός αυτός είναι άξιος ενδιαφέροντος εκ μέρους της Αυτού αυτοκρατορικής Μεγαλειότητος» 14, θα γράψει τότε. Πρόκειται για ένα κείμενο που το έγραψε επειδή ένιωθε «ιερό καθήκον» σαν πολίτης «πιστά αφοσιωμένος στην έντιμη μοίρα της πατρίδος του», όπως αναφέρει η Ελένη Κούκου. Ο Γ. Γερβίνος αναφέρει ότι «ο αυτοκράτωρ Αλέξανδρος πολλάκις επιτιμούσε τον Καποδίστρια ότι υπέρ των συμπολιτών του πάντοτε εργάζεται και όχι υπέρ αυτού, αλλά μετά την επιτίμησιν ακολουθούσε πάντοτε η ερώτησις περί των Ελλήνων του». 15 Και η απάντηση του Καποδίστρια, συνήθως άρχιζε πάντοτε με τα παρακάτω λόγια: «...ομιλούμεν μεταξύ μας την μητρικήν γλώσσαν, οπότε και αι ιστορίαι του παρελθόντος και αι ελπίδες του μέλλοντος και παν ό,τι εν μια λέξει μας ανακαλεί εις την Πάτριον Εστίαν αποτελεί την παρούσαν ευτυχίαν μας». 16 Όλα τα παραπάνω σίγουρα δεν αποδεικνύουν το φιλορωσισμό του Καποδίστρια για τον οποίο κατηγορήθηκε από πολλούς. Η υπηρεσία του Καποδίστρια στη ρωσική αυλή είναι πιστή υπηρεσία, αλλά σε ένα κατά συνθήκη όνειρο, γιαυτό και ουδέποτε τον μέθυσε, αν και η θέση που κατείχε ήταν αξιοζήλευτα υψηλή, άπιαστο όνειρο για πολλούς. Η ελευθερία της Ελλάδας, ήταν το πραγματικό όνειρο του Καποδίστρια. Τη λευτεριά αυτή, που έψαχνε ο Καποδίστριας, γρήγορα την εντόπισε στην μπαρουταποθήκη των ορθόδοξων εθνοτήτων 17 των Βαλκανίων. Το εθνικό φως των νέων πολιτικών ιδεών του Διαφωτισμού τον βοήθησε να δει εκεί και την εθνική και πολιτική αποκατάσταση των Ελλήνων ως μερική λύση ενός ευρύτερου προβλήματος. Και για περισσότερη ασφάλεια προσπάθησε να τη συνδέσει με τη μεγάλη δύναμη των ομοδόξων του Βορρά, με τη δυναμική πολιτική και ένοπλη επέμβαση της Ρωσίας έναντι 14 Ιδέ περισσότερα σε ελληνική μετάφραση από τα ρωσικά, Ι. Καποδίστρια, Υπόμνημα για τη σημερινή κατάσταση των Ελλήνων: Γ. Ιωαννίδου-Μπιτσιάδου, Θεσσαλονίκη Το Κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στη Μόσχα το 1972 από το Ρώσο ιστορικό G. Ars. 15 Γ. Γερβίνος, Ιστορία της επαναστάσεως και αναγεννήσεως της Ελλάδος, όπ. παρ., σελ Αλληλογραφία, Ο Καποδίστριας διέβλεπε καθαρά ότι η βαθμιαία αφύπνιση των εθνοτήτων στα Βαλκάνια, θα προκαλούσε την επέμβαση των μεγάλων δυνάμεων και ότι από τη διπλωματική ρύθμιση του θέματος ήταν δυνατόν να απελευθερωθούν και οι Έλληνες. Α. Βακαλόπουλος, «Οι Ιδέες του Ιωάννη Καποδίστρια για την απελευθέρωση της Ελλάδας», Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ

5 των Τούρκων για την προάσπιση των δικαιωμάτων όλων των χριστιανών της Βαλκανικής. Με το σύστημα αυτό «οι Μολδαβοί, οι Βλάχοι, οι Σέρβοι και οι Έλληνες θα δύνανται εις το εξής να ζουν χωρίς να διακινδυνεύση η ζωή και η τιμή των». 18 Κατά το 1816, μάλιστα ο Καποδίστριας υπέβαλε στον τσάρο Αλέξανδρο Α και υπόμνημα σχετικό με την πολιτική που έπρεπε να ακολουθήσει η Ρωσία στο Οθωμανικό ζήτημα, ένα υπόμνημα που ίσως θα οδηγούσε ήρεμα στην απελευθέρωση των τυραννουμένων χριστιανικών λαών. 19 Το όραμα της ευρύτερης απελευθέρωσης των χριστιανών της Βαλκανικής 20 προσεγγιζόταν και από πολλούς άλλους Έλληνες, κυρίως λογίους, οι οποίοι μετά την έκρηξη της Ελληνικής Επαναστάσεως θα αναρωτηθούν πολλές φορές αν άξιξε να χυθεί τόσο αίμα για την ανάκτηση ενός μικρού μέρους των ελληνικών χωρών. Στις επίμονες επαναλαμβανόμενες προσπάθειες και προτάσεις του Καποδίστρια για διευθέτηση του ελληνικού ζητήματος ο τσάρος του απάντησε: «Αι σκέψεις αυταί είναι πολύ λογικαί, αλλά δια να τας εκτελέση κανείς πρέπει να προσφύγη εις το τηλεβόλον, πράγμα το οποίον δεν επιθυμώ. Αρκετούς πολέμους είχομεν επί του Δουνάβεως......Σέβομαι τα αισθήματά σας προς την ιδιαιτέραν σας πατρίδα και την Ελλάδα, και επειδή ακριβώς γνωρίζω τα αισθήματα ταύτα, επιθυμώ να σας κρατήσω πλησίον μου. Ουδέν δικαιότερον και ωφελιμώτερον του να έχουν οι Έλληνες συνήγορον παρ εμοί εν τω προσώπω υμών...θάρρος λοιπόν, ελπίδα εις τον Θεόν και καρτερίαν. Σύμφωνοι λοιπόν, καλήν νύκτα...» 21 Ο Καποδίστριας θα συμπληρώσει, στο Υπόμνημά του αργότερα προς τον τσάρο Νικόλαο: «Ο αυτοκράτορας έμενεν άκαμπτος. Απήλθον στενοχωρημένος, διότι έβλεπον ότι ο αυτοκράτωρ επεθύμει να στερεώση την μετά των Τούρκων ειρήνην...εν τούτοις έπρεπε να υπακούσω...» 22 Όπως σχολιάζει ο Α. Δεσποτόπουλος, ο έμμονος φόβος του Αλεξάνδρου Α, ότι η εμπλοκή της Ρωσίας σε πόλεμο με την Τουρκία 23 θα αποτελούσε ευκαιρία για σειρά επαναστάσεων στην Ευρώπη δημιουργώντας έτσι αλλαγές στην ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων, λειτούργησε ως ανασταλτικός παράγοντας. 18 Αυτοβιογραφία, Π. Ζέππος, «Καποδίστριας», Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ Σχετικές είναι και οι πολιτικές ιδέες του Ρήγα. Ιδέ περισσότερα σχετικά με το Ρήγα Φερραίο: Π. Κιτομηλίδης, Ρήγας Βελεστινλής, Αθήνα Αρχείον Καποδίστρια, 29, Όπ. παρ. 23 Η Ρωσική Αυτοκρατορία,, όπως και η Οθωμανική Αυτοκρατορία, αποτελούνταν από πολλές και διαφορετικές εθνότητες. Μια τέτοια κίνηση μπορεί να δημιουργούσε προβλήματα και στον ίδιο. 166

6 Για την Ελλάδα ο Καποδίστριας, 24 επιθυμούσε την πλήρη εθνική αποκατάστασή της χωρίς ξένες παρεμβάσεις. Μπορούμε να το διαπιστώσουμε αυτό και από τη συνομιλία του με τους αντιπροσώπους των Ελλήνων Ηγεμόνων. 25 Στην προσδοκία τους ότι «ήσαν ανυπόμονοι να μάθουν ότι τα ρωσικά στρατεύματα ήσαν έτοιμα να διαβούν τον Προύθον» τους είπε ότι και αν το έκαναν αυτό τα ρωσικά στρατεύματα φυσικά δεν θα το έκαναν για «να ανυψώσουν εις το αξίωμα ανεξάρτητων ηγεμόνων τους Έλληνες... και προς ποίον σκοπόν; Δια να αντικαταστήσετε το τουρκικόν σαρίκι με πίλον ευρωπαϊκόν; Ως Έλλην μεν οφείλω μόνον εκείνην την ελευθερίαν να επιθυμώ, την οποίαν οι Έλληνες ήθελον αποκτήσει δια των ιδίων των δυνάμεων και δια της προηγουμένης προόδου των εις τον αληθή πολιτισμόν... Ως υπουργός της Α.Μ. σας δηλώ ότι ο Αυτοκράτωρ έχει την σταθεράν και αμετάτρεπτον πρόθεσιν να στερεώση την μετά των Τούρκων ειρήνην επί τη βάσει των υφισταμένων συνθηκών...» 26 Είναι γεγονός ότι ο Καποδίστριας ήταν εχθρικός με την επανάσταση. Την εξέγερση των Ελλήνων τη φοβόταν τόσο για τα τρομερά αντίποινα της Πύλης, όσο και για τη δυσμενή στάση των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων. Πιθανόν ο Καποδίστριας τότε, να γνώριζε και κάτι άλλο ή να είχε κάποια «μυστική» υπόσχεση του τσάρου για το μέλλον, αφού σύμφωνα με μαρτυρίες 27 τοποθετούσε την επανάσταση των Ελλήνων μετά το Ίσως τότε να υπολογιζόταν χρονικά ότι θα ωρίμαζαν οι συνθήκες. Ο Καποδίστριας περίμενε και τους Έλληνες που σπούδαζαν στο εξωτερικό να προπαρασκευαστούν και να είναι έτοιμοι να χρησιμοποιηθούν ως στελέχη μιας ελληνικής κυβερνήσεως. Προετοιμάζοντας μάλιστα ο Καποδίστριας το έδαφος της ευρωπαϊκής κραταιάς πολιτικής σκηνής να φέρει για συζήτηση το εθνικό θέμα της υπόδουλης Ελλάδας, στο συνέδριο του Άαχεν (Aachen), δηλ. στο Αιξ Λα Σαπέλ ( Aix la Chapelle), με υπόμνημά του, πρότεινε για την καλύτερη προστασία της Ευρώπης από τη βία, τη διεύρυνση της Τετραπλής Συμμαχίας με την ένταξη σ αυτή όλων των ευρωπαϊκών κρατών. Βασικός του στόχος βέβαια ήταν να αναγνωριστεί στους μικρότερους λαούς το δικαίωμα να 24 Έχοντας στο νου του προφανώς τη λειτουργία της ανεξάρτητης Επτανήσου υπό την προστασία των Άγγλων. 25 Κατά τα μέσα του έτους 1818, συνοδεύοντας ο Καποδίστριας τον αυτοκράτορα σε περιοδεία στις επαρχίες της μεσημβρινής Ρωσίας δέχθηκε τους εκεί αντιπροσώπους των Ελλήνων ηγεμόνων. 26 Αρχείον Καποδίστρια, Σύμφωνα με κατοπινή μαρτυρία του Μαυροκορδάτου στα 1841, Α. Βακαλόπουλος, «Οι Ιδέες του Ιωάννη Καποδίστρια για την απελευθέρωση της Ελλάδας», Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ

7 αντιμετωπίζουν τη λύση των εθνικών τους προβλημάτων, με τη συνεργασία των μεγάλων κρατών χωρίς όμως τα δεύτερα να μπορούν να επιβάλλουν τη γνώμη τους Με ορατό κίνδυνο το ναυάγιο της ελληνικής απελευθερωτικής προσπάθειας, όπως αναφέρει ο Π. Ζέπος, ο Καποδίστριας με χαρακτηριστική διπλωματική δεξιοτεχνία, που επέδειξε στο Συνέδριο του Λάιμπαχ στις αρχές του 1821, κατόρθωσε ν αποτρέψει απόφαση των ευρωπαίων ηγεμόνων να καταδικάσουν την Ελληνική Επανάσταση, 28 που μόλις είχε αρχίσει με τον Υψηλάντη στη Μολδοβλαχία. Και ο Κ. Τσάτσος σχολιάζει σχετικά: «Πόσοι μπορούσαν τότε να εκτιμήσουν, κατά την αξία του, το επίτευγμά του στο Λάιμπαχ, όταν αυτός κατόρθωσε να πάρη ο Τσάρος και οι άλλοι τότε σύνεδροι μια θέση ουδέτερη απέναντι του ελληνικού απελευθερωτικού κινήματος ενώ την ίδια ώρα άλλα ανάλογα κινήματα στην Ιταλία ρητά καταδικάσθηκαν. Αλλά και ποιοί ήξεραν τότε ότι έργο του Καποδίστρια ήταν το τελεσίγραφο του Τσάρου της 6 ης Ιουλίου 1821 προς την Υψηλή Πύλη, χάρις στο οποίο αυτή εμποδίστηκε να στείλει στρατιές, που τότε διέθετε στα Βαλκάνια, για να καταπνίξη στη γένεσή του το επαναστατικό κίνημα στην Πελοπόννησο;». 29 Έτσι δεν πραγματοποιήθηκε η απειλούμενη καταστολή της ελληνικής επαναστάσεως από τους κραταιούς της Ευρώπης, δίνοντάς της παράλληλα το δικαίωμα να εξελιχθεί, έστω στηριζόμενη σε δικές της δυνάμεις. 30 Η πολιτική στάση που τήρησε όμως στη συνέχεια ο τσάρος Αλέξανδρος Α, αποτέλεσαν για τον πατριώτη Καποδίστρια και το τέλος της συνεργασίας του με τη Ρωσία, τον Αύγουστο του 1822, αποδεικνύοντας ότι το ελληνικό ζήτημα μετρούσε πολύ περισσότερο γιαυτόν από μια καλή επαγγελματική αποκατάσταση. Το επόμενο διάστημα, από τον Αύγουστο του , που ο Καποδίστριας θα εγκατασταθεί στη Γενεύη, «θα παρακολουθήση την αγωνία του επαναστατημένου λαού, θα συνηγορήση δι αυτόν στα διάφορα φιλελληνικά κομιτάτα, στους διπλωμάτες φίλους του, σ όλους όσους εθαύμασαν την αποκοτιά των ψυχωμένων αγωνιστών 31 που είχαν τολμήσει να 28 Π. Ζέππος, «Καποδίστριας», Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ Κ. Τσάτσος, «Ιωάννης Καποδίστριας», Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ. 10. Τα γεγονότα αυτά αναφέρονται και σε επιστολή του Καποδίστρια προς τη Ρωξάνδρα Στούρτζα. Ιδέ περισσότερα Ελένη Κούκου, Ο Καποδίστριας και η Παιδεία, όπ. παρ., σελ Α. Δεσποτόπουλος, Ο Κυβερνήτης, όπ. παρ., σελ. 38. Ουσιαστική βέβαια περαιτέρω στήριξη του ελληνικού αγώνα από τη Ρωσία, είναι γενικά αποδεκτό, ότι δεν υπήρξε. Ακόμα και όταν κινδύνεψε η Ελληνική Επανάσταση να χαθεί, οι Ρώσοι δεν τη στήριξαν, παρέχοντας έτσι και ευκαιρία χρόνου στους Τούρκους να την καταστείλουν με τη χρήση των όπλων. 31 Οι γνώμες του Καποδίστρια σχετικά με το αναστημένο ελληνικό έθνος περικλείονται στην επιστολή του «Προς την Προσωρινήν Κυβέρνησιν της Ελλάδος», στις 12 Δεκεμβρίου 1824, σε απάντηση επισήμου κυβερνητικής προσκλήσεως για κάθοδό του στην Ελλάδα. Ιδέ το κείμενο της επιστολής Α. Δεσποτόπουλος, Ο Κυβερνήτης, όπ. παρ., σελ

8 ξεσηκωθούν εναντίον του κραταιού σουλτάνου. Εκεί, στη Γενεύη, 32 θα περιμένει και τη μεγάλη ώρα του. Και η ώρα αυτή θα φτάση, όταν η Γ Εθνοσυνέλευσις θα τον εκλέξει κατά τον Απρίλιο του 1827 Κυβερνήτη της Ελλάδος για μίαν επταετίαν» Οι Έλληνες εκλέγουν τον Κυβερνήτη τους Ο Καποδίστριας, αποδεχόμενος τη φωνή του καθήκοντος, αφού πρώτα διευθετήσει την τυπική αποδέσμευσή του από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας, θα ξεκινήσει εκ νέου φιλελληνική εκστρατεία με την αξιοποίηση παλιών και νέων γνωριμιών, δραστηριοποιώντας παράλληλα και τους Πάροικους Ομογενείς, προκειμένου να πετύχει οικονομική στήριξη και δανειοδοτήσεις και να βρει ικανούς ανθρώπους να στελεχώσουν το νεοσύστατο κράτος του, του οποίου μάλιστα είχε εκλεγεί Κυβερνήτης του. Έκρινε επίσης απαραίτητο ο Καποδίστριας πριν μεταβεί στην Ελλάδα να επισκεφθεί τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και κυρίως το Λονδίνο και το Παρίσι, με σκοπό να σφυγμομετρήσει τις διαθέσεις τους, να τους καθυσηχάσει για την μελλοντική πολιτική της Ελλάδας και να πετύχει όσο το δυνατόν ευνοϊκές αποφάσεις για την ανόρθωση του κράτους της Ελλάδας. Ο Καποδίστριας το καλοκαίρι του 1827 έδωσε σκληρές διπλωματικές μάχες με τις Τρεις Μεγάλες δυνάμεις για την ανατροπή των δυσμενών αποφάσεών τους που αφορούσαν το Έθνος των Ελλήνων. 34 Στις 14 Αυγούστου 1827, από το Λονδίνο, θα στείλει και το πρώτο επίσημο γράμμα του προς τον Πρόεδρο της Εθνικής Συνελεύσεως των Ελλήνων. 35 Στη συνέχεια θα κατευθυνθεί στο Παρίσι όπου θα του ανακοινωθεί ότι η αγγλική κυβέρνηση προτίθεται τελικά να τον μεταφέρει στην Ελλάδα. Θα καταλήξει στην αγαπημένη του Γενεύη την 1 η Νοεμβρίου Αφού χαιρετίσει και εκεί τους φίλους του και ιδιαίτερα τον Εϋνάρδο, 32 Την περίοδο αυτή της διαμονής του στη Γενεύη, από το Φθινόπωρο του 1822 μέχρι την Άνοιξη του 1827, επανειλημμένως έλαβε ο Καποδίστριας εκκλήσεις από τη Ελλάδα να κατέλθει στις επαναστατημένες περιοχές προκειμένου να αναμιχθεί ενεργά στον αγώνα. Οι απαντήσεις του ήταν αρνητικές, εξηγώντας βέβαια και τους λόγους που δεν καθιστούσε αυτό ακόμη δυνατό Εμφανής είναι οι λόγοι. Ανήκε ακόμη, τυπικά, στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας. Α. Δεσποτόπουλος, Ο Κυβερνήτης, όπ. παρ., σελ. 48. Ιδέ περισσότερα σχετικά σχόλια Σ. Λουκάτος, «Προσπάθειες για κάθοδο του Ιω. Καποδίστρια στην Ελλάδα προ της Εθνοσυνελεύσεως της Τροιζήνας », Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, σελ Π. Ζέππος, «Προσπάθειες για κάθοδο του Ιω. Καποδίστρια στην Ελλάδα προ της Εθνοσυνελεύσεως της Τροιζήνας », Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ Α. Δεσποτόπουλος, Ο Κυβερνήτης, όπ. παρ., σελ Επιστολαί, Ο Τύπος της εποχής παρακολουθούσε τις κινήσεις του Καποδίστρια και έτσι γνωρίζουμε όλες αυτές τις μετακινήσεις του. 169

9 μετά από παραμονή έξι ημερών, για διευθέτηση και των τελευταίων υποθέσεών του 37 και φροντίσει για τα προσωπικά του πράγματα, 38 θα κατευθυνθεί, μέσω Τορίνου στο λιμάνι της Αγκώνας. Έφθασε εκεί στις 8/20 Νοεμβρίου Η αγγλική φρεγάτα που θα τον μετέφερε στην Ελλάδα αγκυροβόλησε εκεί μόλις στις 15/27 Δεκεμβρίου. Η επιθυμία του Καποδίστρια να προσκυνήσει τους τάφους των γονιών του πριν αναλάβει τα καθήκοντα του Κυβερνήτη της Ελλάδας δεν πραγματοποιήθηκε. Μέσω Μάλτας προωθήθηκε στο ελεύθερο έδαφος της Ελλάδας.Την εκνευρεστική βέβαια αυτή αναμονή, στην Αγκώνα, ο Καποδίστριας αξιοποίησε με πολλαπλούς τρόπους, κυρίως ενασχολούμενος με τον εκπαιδευτικό χώρο του Ελληνικού Έθνους, αλλά και με την απαρίθμηση του δυναμικού της Φυλής του Εγγραφή σε καταλόγους των Ελλήνων που ζούσαν στην Ευρώπη. Ο Καποδίστριας επιζητούσε την εξεύρεση νέων, για τη στήριξη του Ελληνικού κράτους, τους οποίους αρχικά αναζήτησε ανάμεσα στους ομογενείς του στην Ευρώπη, αλλά και ανάμεσα σε ξένους που ήθελαν να προσφέρουν. Όπως μας πληροφορεί η Ελένη Κούκου, ο Καποδίστριας φρόντισε, την εποχή αυτή, να γνωρίσει τον αριθμό, τη γενική κατάσταση, το είδος των σπουδών ή του επαγγέλματος των σκορπισμένων 39 Ελλήνων στις διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις. Για το σκοπό αυτό συνεργάστηκε με τους στενούς του φίλους και τους αντιπροσώπους του στις διάφορες πόλεις, να του στείλουν ονομαστικούς καταλόγους. Μερικοί από τους καταλόγους αυτούς έχουν σωθεί στο Καποδιστριακό Αρχείο Κέρκυρας 40 και μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για την 37 Απασχολούσε από τότε τον Καποδίστρια το θέμα της εκπαιδεύσεως των νέων Ελλήνων, εκτός από τα γράμματα και στις διάφορες τέχνες. Στο Παρίσι και στην Ελβετία έψαξε να βρει κατάλληλους τεχνίτες για να διδάξουν τις τέχνες τους στην Ελλάδα. Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Ξενοίκιασε το μικρό διαμέρισμα που είχε νοικιάσει στη Γενεύη και συσκεύασε σε κιβώτια τα λίγα πράγματα και έπιπλα που υπήρχαν εκεί. Τα κιβώτια αυτά άνοιξαν εκείνοι που ανέλαβαν το έργο της απογραφής των υπαρχόντων του Κυβερνήτη μετά την τραγική δολοφονία του. Ελένη Κούκου, Ιωάννης Καποδίστριας - Ρωξάνδρα Στούρτζα. Μια ανεκπλήρωτη αγάπη, όπ. παρ., σελ Το πρώτο γράμμα που έγραψε ο Καποδίστριας, όταν έφθασε στην Αγκώνα, ήταν προς τον Εϋνάρδο, στις 10/22 Νοεμβρίου Του ζητούσε να του στείλει σύντομα «λεπτομερεστάτην απογραφήν όλων των εν Μονάχω και Δρέσδη και Λειψία νέων Ελλήνων» και συνέχιζε «Σκοπεύω να έμβω κατόπιν εις άμεσον επικοινωνίαν και μετ αυτών, ως εμβήκα και μετά των εν Αγγλία, Γαλλία και Ελβετία, Ιταλία.....Να επαισθάνονται πρέπει οι νέοι ούτοι ότι η πατρίς αγρυπνεί επ αυτούς, και ότι μόνον ούτω γινόμενοι αυτής, θέλουσι δυνηθή ποτε μεγάλα να την καθυπουργήσωσι». Επιστολαί, Φάκελος 431. Διασώζονται οι κατάλογοι: των Ελλήνων της Μασσαλίας συνταγμένος από τον έμπορο Θεόδωρο Πρασσακάκη, των Ελλήνων του Λονδίνου συνταγμένο από τον Πανδία Ράλλη και των Ελλήνων του Παρισιού από άγνωστο συντάκτη. Οι άλλοι ονομαστικοί κατάλογοι των άλλων ευρωπαϊκών πόλεων καθώς και αυτοί του Μουστοξύδη και του Εϋνάρδου, και κατόπιν ερευνών της Ελένης Κούκου, δεν ανευρέθηκαν. Όπως αναφέρει η ίδια στον κατάλογο του αρχείου, που είχε συντάξει ο Θεοτόκης, σημειώνει ότι ο φάκ. 229 περιείχε «καταγραφήν των εις διαφόρους πόλεις του εξωτερικού ευρισκομένων Ελλήνων», ο οποίος δυστυχώς δεν υπάρχει. 170

10 παρουσία των Ελλήνων στον ευρωπαϊκό χώρο την εποχή εκείνη. 41 Πολλοί, από τους αναφερόμενους σ αυτούς τους καταλόγους, θα συνδέσουν το όνομά τους 42 με την αναγέννηση 43 και οργάνωση, 44 αργότερα του Ελληνικού κράτους Οι Έλληνες υποδέχονται τον Κυβερνήτη τους, τον Ιωάννη Καποδίστρια Την Παρασκευή στις 6/18 Ιανουαρίου, το «Γουώρσπαϊτ» («Warspite»), το αγγλικό πολεμικό που μετέφερε τον Κυβερνήτη, εμποδιζόμενο από αντίθετο άνεμο να κατευθυνθεί στην Αίγινα, μπήκε στο λιμάνι του Ναυπλίου. Το «Γουώρσπαϊτ» συνόδευαν το γαλλικό «Ήρα» και το ρωσικό «Ελένη», που διατέθηκαν από τις Κυβερνήσεις τους για το σκοπό αυτό. 45 Το φρούριο του Ναυπλίου χαιρέτισε με 15 κανονιοβολισμούς το πολεμικό πλοίο, που έφερε επιτέλους τον Κυβερνήτη της χώρας και αντιμαχόμενοι οπλαρχηγοί ανέβηκαν στο πλοίο χαιρέτησαν τον Καποδίστρια, τέθηκαν στη διάθεσή του και υποσχέθηκαν στον Κυβερνήτη να τηρήσουν «την ησυχίαν και ευταξίαν εις τας φρουράς των και τον τόπον» 46 Από την πρώτη στιγμή ήρθε ο Καποδίστριας σε επαφή με τα ακανθώδη προβλήματα της ελληνικής πραγματικότητας. Την Κυριακή 8/20 Ιανουαρίου, αποβιβάστηκε ο Καποδίστριας στην ελληνική γη, στο Ναύπλιο, και παρακολούθησε τη δοξολογία στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. 47 Στις 11 Ιανουαρίου 1828, ο Κυβερνήτης επιβιβασμένος στο «Γουώρσπαϊτ» και συνοδευόμενος από την «Ήρα» και την «Ελένη» αποβιβάστηκε στην Αίγινα και έγινε σ αυτόν λαμπρή υποδοχή από τους επισήμους και το λαό. «Υπό των ξένων 41 Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Ενδεικτικά προαναφέρουμε το Γρ. Παλαιολόγο, που σπούδαζε γεωπονία στην ειδική σχολή de Mathieu στο Παρίσι, ως υπότροφος της «Societe Philanthropique en faneur des Grecs». Ο προαναφερόμενος ανέλαβε την οργάνωση της αγροτικής σχολής που ιδρύθηκε στην Τίρυνθα με δαπάνες του Εϋνάρδου. Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Στις 7 Δεκεμβρίου 1827, ο Καποδίστριας αποκαλύπτει και στον Α. Μουστοξύδη τους λόγους που επιθυμούσε την εγγραφή των Ελλήνων σε καταλόγους. Η Ελλάδα, έγραφε, είχε ανάγκη από ανθρώπους ηλικίας χρόνων, που να είναι «ανεπίληπτοι εις τα ήθη και εις την θεοσέβειαν, δυνατοί δυνατώτατοι εις την γλώσσαν των, και ικανώς ειδότες μίαν των λαλουμένων ξένων γλωσσών, έκδοτοι όλως εις τον έρωτα της μαθήσεως και ιδιάζουσαν έχοντες ροπήν προς μίαν τινά των επιστημών». Αυτοί μετά τις σπουδές τους «θέλουσιν επιστρέψει εις τα οικεία μετά των μαθητών, φέροντες μεθ εαυτών ετοίμους και πανετοίμους τας βάσεις του διακόσμου της πανδήμου ελληνικής εκπαιδεύσεως». Επιστολαί Το πολιτικό ιδεώδες που πήγαζε από το Πιστεύω του Καποδίστρια, όπως σχολιάζει ο Γ. Πετρόπουλος, συνίστατο σε ένα ενιαίο γραφειοκρατικό κράτος κατά το δυτικό πρότυπο, ένα κράτος που θα εφάρμοζε μια φωτισμένη νομοθεσία με τη συναίνεση των ευπορότερων τάξεων προς το συμφέρον όλου του λαού.γ. Πετρόπουλος, Πολιτική και Συγκρότηση Κράτους στο Ελληνικό Βασίλειο ( ), όπ. παρ., σελ Α. Δεσποτόπουλος, Ο Κυβερνήτης, όπ. παρ., σελ Ιδέ περισσότερα Α. Δεσποτόπουλος, Ο Κυβερνήτης, όπ. παρ., σελ Τον Καποδίστρια «διέκρινε πάνω απ όλα ένα βαθύ θρησκευτικό συναίσθημα : είχε την πεποίθηση ότι εκπλήρωνε θεϊκή αποστολή και γι αυτόν το λόγο δεν ήταν ίσως περίεργο ότι ήθελε να αποτελεί η Εκκλησία στην αναγεννώμενη Ελλάδα τμήμα του πατερναλιστικού του κράτους». Douglas Dakin, H Ενοποίηση της Ελλάδας , όπ. παρ., σελ

11 πολεμικών εχαιρετάτο μετά του Κυβερνήτου δια πρώτην φοράν και η Ελληνική Σημαία». 48 Όπως σχολιάζει ο Ν. Κασομούλης «Ενύκτωσεν και η νυξ της 11 Ιανουαρίου απέρασεν με ευφροσύνην όλου του λαού και μελαγχολία μόνον μερικών προκρίτων αριστοκρατών» Ο Α. Κοραής και ο Ι. Καποδίστριας Εκτός από τον Καποδίστρια και πολλοί άλλοι ιδεολογικοί και πολιτικοί εκπρόσωποι των Ελλήνων, την εποχή εκείνη, όπως ο Α. Κοραής 50, ο Αλ. Μαυροκορδάτος, ο Πατριάρχης Γρηγόριος, και άλλοι ήταν ενάντια σε κάθε επαναστατική πάλη και κήρυχναν πως ο μοναδικός δρόμος της απελευθέρωσης του έθνους ήταν ο δρόμος της ανάπτυξης της παιδείας, ο δρόμος της μόρφωσης. Την εποχή αυτή μάλιστα ο Κοραής και ο Καποδίστριας συνδέονταν με στενή φιλία. Κοινό τους, όραμα ήταν να δουν την Ελλάδα ελεύθερη να ευημερεί σε όλους τους τομείς και να αναλάβει τα πνευματικά ηνία του κόσμου ξανά. Συμφωνούσαν και στο ότι ο Ελληνικός λαός έπρεπε να βαπτιστεί στα νάματα της παιδείας για να αποκτήσει συνείδηση της εθνικής και πολιτικής του ελευθερίας. Ο Καποδίστριας θαύμαζε τον Κοραή και τις προσπάθειές του για την αναγέννηση του έθνους και επεδίωξε την πρώτη τους συνάντηση που έγινε το Δεκέμβριο του Με τη δεύτερη συνάντησή 51 τους, το 1818, ο Κοραής αναγνώρισε τα «όντως ελληνικά φρονήματα» του Καποδίστρια. Σε επιστολή του προς τον Παντολέοντα Βλαστό, 22 Σεπτ.1818, ο Κοραής θα σημειώσει: «Εδώ κλεισμένην βλέπεις την οποία μ εζήτησες προς τον Capo d Istria επιστολήν. Μη νομίσης κολακείαν το οποίον τον δίδω επίθετον Καύχημα της Ελλάδος. Η ολιγοχρόνιος μ αυτόν συναναστροφή με τον έδειξε τοιούτον και δεν πιστεύω ότι με ηπάτησεν...αυτός εζήτησε να με γνωρίση, και μ έδειξε φρονήματα όντως Ελληνικά. Είθε από τοιαύτα φρονήματα γεμισθώσιν όλων των νυν Γραικών αι κεφαλαί! Απ αυτά μόνον 48 Α. Δεσποτόπουλος, Ο Κυβερνήτης, όπ. παρ., σελ Ν. Κασομούλη, Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων, , τόμ. Γ, Αθήνα , σελ Ο Κοραής με την Αδελφική Διδασκαλία, κείμενο πολιτικής σημασίας του 1798, εγκαινιάζει μια μακριά σειρά από ανάλογες παρεμβάσεις σε θέματα πολιτικής, ιδεολογικής και ηθικής συμπεριφοράς. Ο Κοραής θα συνεχίσει τις παρεμβάσεις αυτές σύμφωνα με τις εκάστοτε ανάγκες έως τις τελευταίες σχεδόν ημέρες του με αποκορύφωμα τα μαχητικά κείμενα τα προορισμένα να ελέγξουν την ελληνική πολιτική του Καποδίστρια, αντίθετη όπως τη θεωρούσε προς τις δημοκρατικές διαδικασίες και γι αυτό τον λόγο ασύμφορη προς τον ελληνικό λαό. Αικατερίνη Κουμαριανού, «Ο Κοραής και η Societe des observateurs de l Homme», Διήμερο Κοραή 29 και 30 Απριλίου 1983, όπ. παρ., σελ Στην Τρίτη συνάντησή τους το 1819, ο Κοραής είχε παράπονα απ τον Καποδίστρια, αλλά δεν στάθηκε δυνατόν να του τα εκφράσει, λόγω των πολλών επισκεπτών του. Τα παράπονα του Κοραή πάντως περιστρέφονταν γύρω από τις σχέσεις του Καποδίστρια με τον Κοδρικά, 51 ο οποίος αντιμάχονταν γλωσσικά τον Κοραή. 172

12 ελπίζεται η σωτηρία της Ελλάδος». 52 Απόδειξη ότι ο Κοραής εμπιστευόταν τον Καποδίστρια στέκεται και το γεγονός της επικρότησης εκ μέρους του της εκλογής του Καποδίστρια ως Κυβερνήτη της Ελλάδας. Ανησυχώντας όμως ο Κοραής, ίσως υπέρμετρα, για την τύχη του νέου κράτους, επηρεασμένος από τις οξύτατες επικρίσεις που προκαλούσε η καποδιστριακή διακυβέρνηση θα αναλάβει στα ογδονταδύο του χρόνια ένα στρατευμένο αγώνα με τον οποίο, καθώς πίστευε θα μπορούσε να φανεί χρήσιμος στους συμπατριώτες του. Με το πνεύμα αυτό συντάσσει και κυκλοφορεί ψευδώνυμα, στα 1830, το φυλλάδιο 53 με τίτλο: Τι συμφέρει εις την ελευθερωμένην από Τούρκους Ελλάδα να πράξη εις τας παρούσας περιστάσεις, δια να μη δουλωθή εις χριστιανούς τουρκίζοντας. Υπογράφει Γ. Πανταζίδης. Πολλές από τις κατηγορίες του στέκονται ανυπόστατες, όπως και η υπογραφή του ή τουλάχιστον υπερβολικές. Παρά τις αυστηρές κρίσεις του όμως, ο Κοραής συνεχίζει να θεωρεί τον Καποδίστρια «έντιμο άνθρωπο, επικινδύνως κυκλωμένο από κολακικά ανδράποδα» τα οποία φοβάται μήπως τον μεθύσουν. 54 Το φυλλάδιο αυτό δέχθηκαν με ευχαρίστηση και φρόντισαν να διοχετεύσουν στην Ελλάδα οι συμφεροντολογικά αντίπαλοι του Καποδίστρια. Πολλοί όμως Έλληνες λόγιοι, άλλοτε θαυμαστές του Κοραή όπως ο Μουστοξύδης, ο Φαρμακίδης ο Γεννάδιος απόρησαν και απεδοκίμασαν το περιεχόμενο αυτού. Όλοι αυτοί όμως, που αποδοκίμασαν τα λόγια του Κοραή ζούσαν και βίωναν την πραγματικότητα της Ελλάδας, όπου ανάμεσά τους βρισκόταν πια και ο Κυβερνήτης του Ιωάννης Καποδίστριας. Βέβαιο είναι ότι οδήγησαν σ αυτή τη δράση, τον εθνικά ευαίσθητο υπέργηρο Κοραή, κλεισμένο στο σπουδαστήριό του στο Παρίσι μακριά από την ελληνική πραγματικότητα, που έκρινε τα πράγματα από τις πληροφορίες που του παρείχαν μέσω αλληλογραφίας ή επισκέψεων, «φίλοι» που μετέφεραν μόνο τα γεγονότα που εξυπηρετούσαν τα 52 Αδαμάντιος Κοραής, Αλληλογραφία, τ. Δ, Αθήνα 1982, σελ Τι συμφέρει εις την ελευθερωμένην από Τούρκους Ελλάδα να πράξη εις τας παρούσας περιστάσεις, δια να μη δουλωθή εις χριστιανούς τουρκίζοντας. Διάλογος δύο Γραικών δεύτερος..., Παρίσι 1831, σελ. 86. Στις 17 Οκτωβρίου 1831 ο Κοραής εκδίδει και δεύτερο φυλλάδιο με τίτλο πάλι Τι συμφέρει εις την ελευθερωμένην από Τούρκους Ελλάδα. Ούτε η δολοφονία του Κυβερνήτη πριν ακόμα τελειώσει ο δεύτερος αυτός διάλογος δεν ματαίωσε την απόφασή του Κοραή να τον κυκλοφορήσει, προσθέτοντας του μάλιστα έναν πρόλογο και έναν επίλογο διασαφητικό. «Δια τον ανόσιον τούτον φόνον, ήθελα συνθάψειν με τον φονευθέντα και τον Διάλογον, εάν δεν επεριείχε πολλά αναγκαία να γνωρισθώσιν εις τους ομογενείς μου, και σωτήρια ίσως εις την παρούσαν των Ελληνικών πραγμάτων κατάστασιν. Τον εκδίδω λοιπόν απαράλλακτον, ως έμελλε να εκδοθή και πριν φονευθή ο Καποδίστριας». Μαρτυρείται ότι προετοίμαζε και τρίτον διάλογο για φωτισμό των Ελλήνων. Την πρόθεσή του αυτή ανέστειλε η είδηση ότι αποφασίστηκε να σταλεί στην Ελλάδα «οκτωκαιδεκαετής βασιλίσκος», έτσι τουλάχιστον σημειώνει ο βιογράφος του Δ. Θερειανός. Λουκία Δρούλια, «Τα πολιτικά φυλλάδια του Κοραή», Διήμερο Κοραή 29 και 30 Απριλίου 1983, όπ. παρ., σελ Δ. Ματξουλίνου, Ιωάννης Καποδίστριας, Αθήνα 1990, τ. Β, σελ

13 συμφέροντά τους. Στον Κοραή, με επιστολή του το 1832 ο Ν. Παγκαλάκης που είχε υπηρετήσει στην κυβέρνηση του Καποδίστρια, θα γράψει σχετικά μεταξύ άλλων: «σεβαστέ μου Κοραή, ο Πανταξίδης σου είναι κηλίς της αμωμήτου ζωής σου, την οποία οφείλης να εκτρίψης». 55 Ίσως και αυτό να συντέλεσε στην περαιτέρω σιωπή του Κοραή Το Ελληνικό Πάνθεον Πάντως, όσο προχωρούσαν οι δεκαετίες του νεοελληνικού δέκατου ένατου αιώνα, το εθνικό πάνθεον, το οποίο δημιουργείται για να εκφράσει την ενότητα του έθνους κάτω από τη σκεπή των μεγάλων ανδρών που σημάδεψαν την ιστορία του ως συνεκτικός δεσμός 56 δικαίωσε και τον Κοραή και τον Καποδίστρια. Το πνεύμα αυτό εκφράστηκε πολύ χαρακτηριστικά, με τα τέσσερα αγάλματα που ένωσαν συμβολικά, σε συμβολική θέση, εμπρός στο Πανεπιστήμιο: Γρηγόριος Ε - Καποδίστριας, Ρήγας Κοραής Η Capo d Istria τιμά τον απόγονό της Στις μέρες μας, και η πατρίδα των προγόνων του Καποδίστρια, η πόλη Capo d Istria της Σλοβενίας τίμησε τη μνήμη του Ιωάννη Καποδίστρια. Στις 8 Δεκεμβρίου 2001 έγιναν τα αποκαλυπτήρια ανδριάντα του, ύψους 1.76 μ., στην κεντρική πλατεία της πόλης, η οποία πήρε το όνομά του. Η μεταφορά του ανδριάντα στο λιμάνι της μετονομασμένης σήμερα πόλης Capo d Istria σε Κόμμες, έγινε με πλοίο του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού της Ελλάδας. Το δελτίο τύπου του το Καποδιστριακό Πανεπιστημίο Αθηνών, της 15/3/2002, έγραψε σχετικά με τα αποκαλυπτήρια αυτά: «Η ελληνική κυβέρνηση εκπροσωπήθηκε από τον Πρέσβη κ. Χαράλαμπο Χριστόπουλο, ενώ την τελετή παρακολούθησε η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου μας κ. Ελένη Κούκου, η οποία με σχετικές εργασίες της έχει φωτίσει άγνωστες πτυχές της ζωής του μεγάλου πολιτικού, αλλά και ευαίσθητου ανθρώπου Καποδίστρια». 57 Το χάλκινο αυτό έργο, του γλύπτη Κ. Παλαιολόγου, παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες με το μαρμάρινο έργο που φιλοτέχνησε ο γλύπτης Γεώργιος Μπονάνος, που βρίσκεται στο χώρο των Προπυλαίων. Βασικό δεδομένο είναι ότι και οι δυο εικαστικές εκδοχές παρουσιάζουν τον Καποδίστρια καθιστό κρατώντας στο αριστερό του χέρι βιβλίο. 55 Ν. Παγκαλάκης, «Προς Κοραή Επιστολή, 20 /9 /1832», Περιοδικό Ελληνικά, Αθήνα 1935, τ. 8, σελ Φίλιππος Ηλιού, «Ιδεολογικές χρήσεις του Κοραϊσμού», Διήμερο Κοραή 29 και 30 Απριλίου 1983, Αθήνα 1984, σελ www 174

14 2.ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ 2.1. Εκπαιδευτικές Προτάσεις του Ι. Καποδίστρια για την ίδρυση και λειτουργία των Ελληνικών Σχολείων Από επιστολή του Καποδίστρια προς τον Πετρόμπεη 58 αρχηγό της Μάνης, με ημερομηνία 20 Φεβρουαρίου 1820, ανάμεσα στα άλλα πληροφορούμαστε και τους λόγους, τους σκοπούς, την οργάνωση και λειτουργία των σχολείων που ίδρυε ή σκόπευε να ιδρύσει ο Καποδίστριας στην Ελλάδα ή στις Παροικίες. Κάθε εκπαιδευτική προσπάθεια έπρεπε να δομείται πάνω στα ίδια και ορισμένα σταθερά χαρακτηριστικά.. Αυτά που απαιτούνταν, αλλά ήταν και εφικτά στην τότε κατάσταση των πραγμάτων προκειμένου να θεμελιωθεί σωστά το εκπαιδευτικό σύστημα του μελλοντικού ελεύθερου κράτους των Ελλήνων, που αυτός στήριζε ήταν: 59...τα πλεονεκτήματα της ηθικής και φιλολογικής αγωγής... «περί των κόπων, τους οποίους κατέβαλον και τους οποίους καταβάλλω, όπως παράσχω τα πλεονεκτήματα της ηθικής και φιλολογικής αγωγής εις τους εν Ευρώπη ευρισκομένους συμπατριώτας μου»...ανάγκη... «ενθαρρύνω την ίδρυσιν προκαταρκτικών σχολείων εν Ελλάδι,...ουδέν επιθυμώ περισσότερον...η Μάνη πλέον ή πάσα άλλη χώρα έχει ανάγκην τούτο»....εργαζόμενοι... «εργαζόμενοι δε προς τούτο,... ως πράττετε τούτο και νυν, θα έχητε αναμφιβόλως την δόξαν της επιτυχίας εν τούτω».... υπό τηνπροστασίαν της Εκκλησίας... «Αν τα σχολεία ακμάζουν εν πολλαίς χώραις της Ελλάδος, τούτο προέρχεται, διότι ταύτα ευρίσκονται υπό την προστασίαν της Εκκλησίας»...δύνανται... «δια τούτον μόνον τον λόγον τα σέβεται η Πύλη. Την ημέραν όμως καθ ην η Πύλη υποπτευθή ότι τα ιδρύματα ταύτα να καταστώσιν εστίαι επαναστάσεως και ανατροπής, θα τα καταστρέψη και ουδέν κώλυμα θα δυνηθή πλέον να αναστείλη τας καταδιώξεις». 58 Ο αγγελιοφόρος Καμαρηνός είχε μεταφέρει δύο επιστολές του Πετρόμπεη στον Καποδίστρια. Οι επιστολές φέρουν ημερομηνίες 20 Νοεμβρίου 1818 και 1 Αυγούστου Ελένη Κούκου, Η Φιλόμουσος, όπ. παρ., σελ. 85. Ο αγγελιοφόρος Καμαρηνός δεν έφθασε ποτέ ξανά στη Μάνη με την απάντηση του Καποδίστρια, δολοφονήθηκε στο δρόμο. 59 Α. Δασκαλάκη, Η Μάνη και η Οθωμανική Αυτοκρατορία, ( ), Αθήνα 1923, σελ. 237 και εξής. 175

15 ...καλούς δασκάλους... «Αποκτήσατε καλούς δασκάλους,...ο κ. Περαιβός είναι λίαν αξιοσύστατος. Τον είδον εκπληρούντα τα καθήκοντα του διδασκάλου εν ταις δημοσίαις σχολαίς της Κερκύρας, δεν υπολείπεται δε να επιθυμήση τις ουδέν πλέον»....διδάσκωσι... «διδάσκωσι την εθνικήν γλώσσαν, τα θρησκευτικά, τα στοιχεία των θετικών επιστημών και την ιστορίαν»....το επαναλαμβάνω... εκπαίδευσιν των νεαρών ημών... «Σας το επαναλαμβάνω όμως, ότι τούτο θα γείνη μόνον επί τω όρω ότι η σχολή ημών σκοπόν αυτής θα έχη την θρησκευτικήν και φιλολογικήν εκπαίδευσιν των νεαρών ημών Σπαρτιατών και ότι αύτη θα ευρίσκεται επομένως υπό την Προστασίαν του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως»...εράνους... «Ο κ.καμαρηνός θα συλλέξει ενταύθα εράνους δια την σχολήν υμών»....τα τακτικά βοηθήματα... «Όμως τα ιδρύματα ταύτα δεν δύνανται να φθάσωσι δια μιας εις την πλήρη αυτών ανάπτυξιν, δια τούτο τα τακτικά βοηθήματα δύνανται να σας είναι ωφελιμώτερα. Προς τούτο χαίρω να σας παράσχω το μέσον...»....δια της ασφαλούς οδού... «δια της ασφαλούς οδού της εν Κωνσταντινουπόλει ρωσικής πρεσβείας με ειδοποιείτε περί των αποτελεσμάτων των φροντίδων υμών. Θα μοι είναι πάντοτε ευχάριστον να συνενώνω εις αυτάς τας ιδίας μου φροντίδας». Ιδρύοντες... «Ιδρύοντες λοιπόν την σχολήν υμών, έχετε προ οφθαλμών όλας τας σκέψεις ταύτας». Τόνιζε ιδιαίτερα ότι το φιλειρηνικόν Πνεύμα που επικρατούσε τότε στη Ρωσία, ενάντιο σε κάθε ένοπλη βία, επέτρεπε σε εκείνον «της ευχαριστήσεως του να εκπληροί τιμίως και δημοσία τα καθήκοντά του προς την γενέθλιον χώραν αυτού» και συμπλήρωνε «αν άνθρωποι χρηστοί συνεισέφερον χρήματά τινα προς ενθάρρυνσιν των ωφελίμων σπουδών εν Ελλάδι, αν συνέστησαν την Εταιρίαν των Φιλομούσων, ουδέποτε προυτίθεντο ούτοι να ιδρύσωσι μυστικήν εταιρίαν, 60 σκοπός της οποίας να είναι η 60 Όταν αργότερα, μόλις το 1824, ο Καποδίστριας πληροφορηθεί τη δολοφονία του Καμαρηνού και αργότερα και του άλλου απεσταλμένου της Φιλικής Εταιρείας Γαλάτη, θα αναφέρει σχετικά στο Υπόμνημά του προς τον τσάρο Νικόλαο το 1826: «η γενομένη εν Βιέννη τω 1815 συλλογή συνδρομητών υπήρξε μία των τυχαίων αφορμών του σχηματισμού της μυστικής οργανώσεως ήτις εκαλείτο Εταιρεία. Οι αρχηγοί της προσείλκυον πλήθος προσηλύτων βεβαιούντες αυτούς ότι η εν Βιέννη εγκαινιασθείσα συλλογή 176

16 ανατροπή της υφισταμένης εν Ανατολή τάξεως των πραγμάτων. Όλως τουναντίον. 61 Παρέσχον ούτοι και παρέχουσι βοηθήματά τινά, όπως βελτιώσωσιν αυτήν ταύτην την τάξιν των πραγμάτων, βελτιούντες δια της παιδείας τον ηθικόν χαρακτήρα των ανθρώπων» Ιδρυση Ελληνικών Σχολείων «Εθνικής Εκπαιδεύσεως επί ξένης» από τον Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρα Όπως αναφέρει η Ελένη Κούκου όταν «αι της πατρίδος μεγάλαι δυστυχίαι έρριψαν εις την ξενητείαν... και στα παράλια της Αδριατικής» ορφανά Ελληνόπουλα, η τύχη αυτών των παιδιών δεν έδιναν «ύπνον τοις βλεφάροις» του Καποδίστρια. Η ζωντανή εικόνα των Ελληνόπαιδων να επαιτούν και να κλέβουν στα λιμάνια και στους δρόμους συγκλόνιζε τον άνθρωπο αλλά και Κυβερνήτη της Ελλάδας. Για να βοηθήσει λοιπόν αυτά τα παιδιά αλλά και για να εξυπηρετήσει εθνικούς σκοπούς ο Κυβερνήτης σκέφτηκε να ιδρύσει ειδικά σχολεία 62 υποδοχής τους στις ευρωπαϊκές πόλεις. Οι σκοποί της ιδρύσεως, το περιεχόμενο, η λειτουργία και οργάνωση αυτών των σχολείων, διατυπωμένοι από τον ίδιο, έχουν: «Διότι αν υπάρχει τρόπος επί της παρούσης κρισίμου και ακαταστάτου ώρας να σώσωμεν τους νέους ενδυναμώνοντες αυτούς εις τας αρχάς της αγίας ημών πίστεως, εις την σπουδήν και την άσκησιν της εθνικής γλώσσης εις την διατήρησιν ηθών απλών και συνδρομητών υπέρ των ιδρυμάτων δημοσίας εκπαιδεύσεως σκοπόν είχε την απελευθέρωσιν της Ελλάδος μέσω μυστικής εταιρείας και ότι ο Αυτοκράτωρ της Ρωσίας ενέκρινε και ενθάρρυνε το έργον τούτο». Αυτοβιογραφία, σελ Τα τελευταία αυτά λόγια αλλά και η όλη αναλυτική δομή που προτείνει στον Πετρόμπεη για την ίδρυση των σχολείου του ο Καποδίστριας, κάνουν φανερή την ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρισκόταν όταν έγραφε αυτά. Η δυσαρέσκειά του είναι φανερή και προφανώς συνδέεται με την απόρητη επιστολή που έλαβε από τον Πίνη, γενικό πρόξενο της Ρωσίας στις Παραδουνάβιες ηγεμονίες, με ημερομηνία 3/15 Ιανουαρίου Οι πληροφορίες, σύμφωνα με αυτή την επιστολή, έλεγαν ότι δύο «τυχοδιώκτες» και άλλοτε εμποροϋπάλληλοι, ο Εμμ. Ξάνθοςκαι ο Παν. Αναγνωστόπουλος, βρίσκονται άλλοτε στο Βουκουρέστι και άλλοτε στο Ιάσιο, ότι παρουσιάζονται ως αρχηγοί μυστικής οργανώσεως, ότι αργυρολογούν τους απλούς ανθρώπους και καταχρώνται το όνομα της Φιλομούσου. Έμμεσα ίσως αφήνουν να υπονοηθεί ότι η αποστολή τους δεν είναι άγνωστη στον Καποδίστρια. Από περαιτέρω παρακολούθηση του Πίνη ο Καποδίστριας πληροφορείται ότι ο Αναγνωστόπουλος κινήθηκε στις δυο επαρχίες συλλέγοντας παντού συνδρομές για την ίδρυση ενός σχολείου στην Πελοπόννησο. Α. Βακαλόπουλος, «Οι Ιδέες του Ιωάννη Καποδίστρια για την απελευθέρωση της Ελλάδας», Δάφνη στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, όπ. παρ., σελ Το σπουδαιότερο μέρος των πληροφοριών, για τα σχολεία που ίδρυσε ο Καποδίστριας στις ευρωπαϊκές πόλεις σ αυτή την περίοδο, βρίσκεται στο Καποδιστριακό Αρχείο της Κέρκυρας στο φάκελο 388 βασικά. (Στο εξής Φάκελος). Η Ελένη Κούκου, που τόσο επισταμένα ασχολήθηκε με την έρευνα των αρχείων, δημοσιεύει πολλά στοιχεία που αποδεικνύουν και τεκμηριώνουν τη δράση αυτή του Καποδίστρια. Ιδέ σχετικά Ελένης Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης , όπ. παρ.: Παράρτημα: σελ

17 χριστιανικών», 63 μόνο με την ίδρυση και λειτουργία ειδικών σχολείων, με Έλληνες δασκάλους κοντά σε Έλληνες κηδεμόνες και εφόρους, μπορούμε να το επιτύχουμε. Ο Καποδίστριας «έχων πίστιν εις τον Θεόν και εις την φιλίαν των καλών καγαθών ανδρών, ομογενών τε και ξένων, το κόσμημά μου», 64 έγραψε, 65 για το σκοπό αυτό τότε, σε πολλούς, πρόσωπα και φορείς, ζητώντας τη συμβολή τους και δεν παρέλειπε να ευχαριστεί όλους τους ανταποκρινόμενους. Η Ελένη Κούκου αναφέρει χαρακτηριστικά ότι στο φάκελο 388 του Καποδιστριακού Αρχείου Κέρκυρας, καταχωρίζονται 14 επιστολές προς διαφόρους φίλους, γνωστούς, συνεργάτες με κύριο θέμα τα ορφανά του πολέμου, όλες την ίδια μέρα σε τρεις γλώσσες, ελληνικά, γαλλικά και ιταλικά. 66 Χαρακτηριστικό αυτών των επιστολών του Καποδίστρια, είναι το πάθος με το οποίο στήριζε και προωθούσε την ιδέα της εθνικής εκπαιδεύσεως. Με δύναμη ψυχής παρακινούσε όλους να τιμήσουν την ιστορική για τους Έλληνες ευποιϊα, 67 που εκφράζεται και με τις σημερινές ιδέες του εθελοντισμού και των χορηγιών, στην προσπάθεια της εκπαίδευσης των Ελληνοπαίδων. Ο Καποδίστριας, απαιτούσε καθολική και συλλογική κινητοποίηση και δραστηριοποίηση, Ελλήνων και Φιλελλήνων. 68 Τα γυμνά επαιτούντα Ελληνόπουλα στα ξένα λιμάνια, αποκάλυπταν στον Καποδίστρια τις τραγικές διαστάσεις του ελληνικού προβλήματος. Ξεκινώντας από την αποκατάσταση των παιδιών, ο Καποδίστριας, που είχε πάρει τις αποφάσεις του να λάβει μέρος πια και ενεργά στον Ελληνικό Αγώνα, σφυγμομετρούσε και τις διαθέσεις των παροίκων συμπατριωτών του, ενεργοποιώντάς τους και κινητοποιώντας τους πάνω σε μια 63 Από επιστολή του Καποδίστρια, στον ηγεμόνα Ι. Καρατζά στην Πίζα: Επιστολαί, Επιστολαί, Ο Καποδίστριας στις επιστολές του ενημέρωνε σχετικά: «περισσότερα από 300 δυστυχισμένα παιδιά είναι ως τώρα γνωστά σε μένα» (Επιστολή προς την κ. Swertckoff), που χρειάζονταν άμεση φροντίδα, τους εμψύχωνε και διέλυε τους φόβους τους για τυχόν αντίποινα των οθωμανών: «...μήτε την σήμερον μηδ άλλοτέ ποτέ δεν ηδυνήθη μηδέ δύναται να γενή εμπόδιον εις το να εκτελώσιν οι Έλληνες χρέος τοιούτον ιερόν, οίον είναι το να βοηθώσι τους ομογενείς παίδας, τους υπό των καταστροφών της πατρίδος των εις αλλοδαπήν εκσφενδονισμένους», δικαίωνε και ευχαριστούσε: «Ευδοκήσατε να παραδεχθήτε μ εμπιστοσύνην τους πόθους τους οποίους σας εκφράζω... θέλει δε έλθει καιρός ότε η πατρίς σας θέλει σας αποδείξει την ευγνωμοσύνη της». Φάκελος Έγραψε όλες αυτές τις επιστολές κατά τη διάρκεια της εκνευριστικής αναμονής του αγγλικού πλοίου που θα τον μετέφερε στην Ελλάδα, στην Αγκώνα. Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ «Επιστήσατε όλην την προσοχήν σας εις τούτο και καταμάθετε περί τίνος μεγάλου χρέους... πρόκειται και αφ ου εις βάθος πεισθήτε ότι ασυγχώρητος εις πάντα Έλληνα η άρνησις». Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Για τη σύνδεση αυτών μάλιστα παρακαλούσε τον Ε. Παπαδόπουλο στο Άμστερνταμ, να ενεργοποιηθεί και «να ενώση την καλήν διάθεσιν των Ελλήνων και Φιλελλήνων της Ολλανδίας» με εκείνη των άλλων χωρών και πόλεων. Φάκελος

18 ευαίσθητη αλλά και αδιαμφισβήτητη σκληρή εικόνα, άνοιξε μάλιστα και λογαριασμό, 69 στο όνομα «Ταμείον των επί ξένης ορφανοπαίδων Ελλήνων», στους Hentsch de Sastel στη Γενεύη και επιστράτευε όλους σε κοινή προσπάθεια. Ο Α. Νικολαϊδης μάλιστα στη Βενετία, που του είχε αναθέσει ο Καποδίστριας το Ταμείο των Ορφανών, έπρεπε να κρατάει λεπτομερώς ονομαστικό κατάλογο των ευεργετών. «Σκοπεύω, εν καιρώ, να δημοσιεύσω τον κατάλογο αυτό και να τον θέσω εσαεί εμπρός στα όμματα των μαθητών...όπως επίσης επιθυμώ να θέσω ονομαστικό κατάλογο των ευεργετημένων μαθητών υπ όψιν των ευεργετών», 70 έλεγε ο Κυβερνήτης της Ελλάδος Καποδίστριας Η ανταπόκριση στην έκκλησή του, 71 ανάμεσα στους Έλληνες, φαίνεται πως ήταν ικανοποιητική. Όπως αναφέρει ο ίδιος, σε απαντητική επιστολή του 72 προς τον αρχιμανδρίτη Μισαήλ Αποστολίδη, 73 προκειμένου να τον ευχαριστήσει για τον τρόπο δράσης του. Και σ αυτή την περίπτωση οι ευεργέτες, οι πιστοί υπηρέτες του χρέους Στο λογαριασμό αυτό κατέθεταν οικονομική βοήθεια όσοι κατανοούσαν την ανάγκη «του επιχειρήματος και το εφαντάσθησαν ως ζωήρρυτον πηγήν, ήτις μέλλει μετά ταύτα να καταρδεύσει το της Ελλάδος έδαφος με τα σωτήρια της ηθικής βελτιώσεως και του πολιτισμού νάματα».είναι λόγια από επιστολή του εφημέριου Μισαήλ Αποστολίδη, στις 6/18 Νοεμβρίου 1827, προς τον Καποδίστρια, με τα οποία χαρακτηρίζει όσους στήριξαν την προσπάθεια αυτή του Καποδίστρια. Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Φάκελος 388. Επιστολή προς Α. Μουστοξύδη, Αγκώνα 14/26 Δεκεμβρίου. 71 Οι συγκινητικές προσφορές και η εμπιστοσύνη των φίλων, έδινε μεγαλύτερη αγωνιστικότητα στον Καποδίστρια. Ο παλιός του συνεργάτης, στην Επτάνησο Πολιτεία, κόμης Μοτσενίγος, καταθέτει το τελευταίο του φέουδο στη Ζάκυνθο για τον ευγενικό του αγώνα, «από τώρα και στο εξής εσείς το εξουσιάζετε, χρησιμοποιήσέ το όπως νομίζετε καλύτερα. Ένα μονάχα θέλω να πιστεύετε, ότι τίποτα άλλο δεν επιθυμώ παρά να εκπληρώσω τις ευγενικές αποφάσεις σας». Επιστολή με ημερομηνία 5/17 Δεκεμβρίου Η Ελένη Μοτσενίγου, το γένος Αρμένη, επηρεασμένη από τον Καποδίστρια, άφησε την τεράστια περιουσία της στην Κέρκυρα για την ανάπτυξη της εκπαιδεύσεως. Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Ανάμεσα στους ομογενείς της Αδελφότητας της Τεργέστης, «Οι Κύριοι Ιάκ. Ρώτας, Αμβρόσιος Ράλλης, Θεόδωρος Άμηρος, Μιχαήλ Ροδοκανάκης, Πανδίας Ράλλης, Παύλος Μαυρογορδάτος, Δημήτριος Αποστολόπουλος, Χρύσανθος ιεροδιάκονος Κονοφάος, Αντώνιος Μ. Αντωνόπουλος, Γεώργιος και Ιωάννης Σκαραμαγκάς, Δημήτριος Γαλάτης, άπαντες οι άνδρες ούτοι, ως και οι εν Οδησσώ, Μόσχα, Πετρουπόλει, Λονδίνω, Ολλανδία και Πείσα, υπέδειξαν πραγματικώς οποία έχουσι να πράξωσιν υπέρ των εν αλλοδαπή ορφανών».φάκελος Ο αρχιμανδρίτης Μισαήλ Αποστολίδης ήταν προϊστάμενος του ορθοδόξου ναού του Αγίου Νικολάου της Τεργέστης. Επιστρατεύτηκε και αυτός στην κοινή προσπάθεια, όπου σημείωσε αξιόλογη δράση. Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Ο Καποδίστριας μιλούσε με παρρησία και σε πολλούς πάμπλουτους Έλληνες που δεν ανταποκρίθηκαν καθόλου ή όσο έπρεπε στην έκκλησή του, εξάλλου και ο ίδιος είχε καταθέσει όλα τα εισοδήματά του σ αυτή την υπόθεση. «Δεν βλέπω τις ετέρα αιτία εκτός της καλής θελήσεως ενός εκάστου υμών ήθελεν ημπορέσει να σας εμποδίση από την εις την Κάσσαν συνεισφοράν σας», θα γράψει στο Δ. Αποστολάκα. Δεν θα έπρεπε να απουσιάζουν από τους ονομαστικούς καταλόγους τόσων Ελλήνων που βοήθησαν στην περίθαλψη και εκπαίδευση των Ελληνοπαίδων, θα γράψει σε τρία εξέχοντα μέλη της ελληνικής Αδελφότητας της Βενετίας. Φάκελος 388. Επιστολές προς Σπ. Καλούτση, Ανδρέα Τσιτσέλη και Άγγελο Φορέστη. 179

19 και υπομονετικοί εργάτες του καλού πρόσφεραν πρόθυμα τον καρπό των μόχθων τους. 75 Εκτός από το πλήθος των προσωπικών επιστολών που έστειλε ο Καποδίστριας κυκλοφόρησε και γραπτή «Έκκλησις προς συλλογήν εράνων υπέρ των ορφανών», γραμμένη στα γαλλικά. 76 Η έκκληση αυτή φαίνεται ότι βρήκε θερμή ανταπόκριση και ανάμεσα σε Έλληνες και Φιλέλληνες. 77 Ιδαίτερη έκκληση για τα εκπαιδευτικά θέματα έκανε ο Καποδίστριας στο γυναικείο πληθυσμό, με δεδομένα την ευαισθησία τους και την αγάπη τους για τα παιδιά ζητούσε την προσφορά και τη δραστηριοποίηση αυτών και άλλων κυριών του κύκλου τους. Στον μακρύ κατάλογο η κυρία Πίνη, 78 η Ελένη Μοτσενίγου, 79 η κόμισα Stackelberg, 80 η κυρία Swertckoff, 81 η δούκισσα της Πλακεντίας. 82 Η ανταπόκριση με την οποία όλοι αυτοί τιμούσαν τον Καποδίστρια, και η εμπιστοσύνη τους, διατηρούσαν ζωντανό και ενδυνάμωναν το αγωνιστικό πνεύμα του Καποδίστρια που του έδινε το δικαίωμα να προχωράει και πιο πέρα. Οπουδήποτε υπήρχαν συγκεντρωμένα Ελληνόπουλα προσπαθούσε ο Καποδίστριας να ιδρυθούν σχολεία υποδοχής. Ως φορέα των σχολείων αυτών, φυσικά ο βαθιά θρησκευόμενος Καποδίστριας επιθυμούσε «τη σκέπην των ορθοδόξων εκκλησιών», αλλά και την επίβλεψη των ελληνικών Αδελφοτήτων. 83 Η πείρα, έγραφε 84 ο Καποδίστριας προς το συνεργάτη του και παλιό καλό του φίλο, έχει διδάξει ότι αν αφήνονται μόνοι τους οι πρώιμα ξεριζωμένοι από την πραγματική τους πατρίδα νέοι και επηρεασμένοι από τα ξένα παραδείγματα, δεν αποβαίνουν χρήσιμοι ούτε στην πατρίδα τους ούτε στη χώρα που τους φιλοξενεί ενώ παράλληλα η απεθνικοποίηση αυτή λειτουργεί εις βάρος της χώρας τους. Είναι αρκετά γνωστά ονόματα που ενισχύθηκαν 75 Σ. Εργολάβος, Μνήμη Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων, όπ. παρ., σελ Φάκελος Ιδέ περισσότερα Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Σύζυγο του Α. Πίνη, εγκατεστημένο στη Φλωρεντία, πρώην πρόξενο της Ρωσίας στο Βουκουρέστι και συνεργάτη του Καποδίστρια στο έργο της Φ.Ε. Βιέννης. 79 Φάκελος Φάκελος Πρέπει να ήταν πολύ ισχυρός παράγοντας της υψηλής κοινωνίας της Φλωρεντίας, γιατί είναι η μοναδική κυρία στην οποία αναπτύσει τα σχέδιά του με λεπτομέρειες ο Καποδίστριας. Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ Επιστολαί, 208. Ο Καποδίστριας με επιστολή της 6/18 Νοεμβρίου, την ευχαριστεί για τα « φράγκα, τα οποία η κυρία θυγάτηρ σας αποκληροί εις υπογλυκασμόν των πικροτάτων της Ελλάδος θλίψεων». 83 Αυτά τα γράφει ο Καποδίστριας στο συνεργάτη και φίλο από παλιά Α. Μουστοξύδη. Επιστολαί, Επιστολαί,

20 στις σπουδές τους από τις υποτροφίες του Ταμείου ορφανών. Ανάμεσα σ αυτούς και ο Αναστάσιο Πολυζωίδης, 85 μελλοντικός πολέμιος του Καποδίστρια. Το γεωγραφικό και φάσμα στο οποίο απλώθηκαν τα Ελληνικά Σχολεία Εθνικής Εκπαιδεύσεως επί ξένης, φανερώνουν το εύρος της προσπάθειας αυτής του Καποδίστρια, ενώ παράλληλα μας αποκαλύπτουν και άλλες παραμέτρους σχετιζόμενες με το θέμα της εκπαιδεύσεως. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προτάσεις του Καποδίστρια, που απαντούν σε πολλά εντοπισμένα, ακόμα και σημερινά, προβλήματα που σχετίζονται με την Ομογενειακή εκπαίδευση των Ελληνοπαίδων. Επειδή, κρίνονται πολλοί ενδιαφέρουσες, απλά σημειώνουμε τον εντοπισμό τους, πριν ακόμη καθιερωθούν αυτά, τα Ελληνικά Σχολεία Εθνικής Εκπαιδεύσεως επί ξένης, και τις αναφέρουμε παρακάτω μέσα από ένα γενικό σχολιασμό. α. στην Τεργέστη και στη Βενετία Προκειμένου ο Καποδίστριας να σχηματίσει μια καθαρότερη εικόνα της καταστάσεως των ορφανών ή απόρων Ελληνοπαίδων που η προσφυγιά είχε ρίξει στην Ιταλία, ανέθεσε στο Μουστοξύδη, «άνευ αναβολής και άνευ θορύβου» 86 να του στείλει ονομαστικό κατάλογο όλων των παιδιών «αρσενικών και θηλυκών» που γύριζαν απροστάτευτα στα λιμάνια της Αδριατικής, να εξετάσει πόσο θα στοίχιζε η ίδρυση ενός σπουδαστηρίου στη Βενετία ή στην Τεργέστη για δώδεκα παιδιά. και να εξακριβώσει αν οι αρχές των πόλεων αυτών θα έδιναν σχετικές άδειες για τη λειτουργία τέτοιου ιδρύματος. Στην απάντηση του Α. Μουστοξύδη, με ημερομηνία 1/13 Νοεμβρίου, 87 αναφέρεται ότι συνολικά υπήρχαν 117 παιδιά που χρειάζονται φροντίδα Ο Αναστάσιος Πολυζωίδης εγκαταλείποντας τις σπουδές του στο Βερολίνο πήγε στην επαναστατημένη Ελλάδα σαν Γραμματέας και πολιτικός φίλος του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου. Την εποχή αυτή φαίνεται ότι ο Καποδίστριας είχε όχι τόσο καλές πληροφορίες για τη δράση του και είχε κάποιες επιφυλάξεις. Κατόπιν συστάσεως όμως αυτού από το μητροπολίτη Ιγνάτιο, έδωσε εντολή στον Εϋνάρδο να ενισχυθεί οικονομικά και ο Α. Πολυζωίδης. Βλ. περισσότερα Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σσελ Επιστολαί, Φαίνεται ότι ο Καποδίστριας είχε πληροφορίες για παρερμήνευση των ενεργειών του, κυρίως από τις φιλότουρκες αυστριακές αρχές, και γιαυτό συνιστούσε στους συνεργάτες του να δρουν «άνευ θορύβου». Ωστόσο όμως δεν ενθάρρυνε τους ομογενείς του να παραδεχθούν αυτό και τους καλούσε στην «εις την Κάσσαν συνεισφοράν» έστω και ανώνυμα. Καποδιστριακόν Αρχείο, φάκ. 388, Επιστολή του Καποδίστρια προς τον Δημ. Αποστολάκαν, Αγκώνα 4/16 Δεκεμβρίου 1827 και Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., Παράρτημα : σελ Ελένη Κούκου, Άνθρωπος - Διπλωμάτης, όπ. παρ., σελ. 289 και Στους αναλυτικούς πίνακες που του απέστειλε αναφέρονται και τα : «Ο αριθμόςτους είναι : στην Τεργέστη 84 αγόρια και 11 κορίτσια, στη Βενετία 8 αγόρια και 9 κορίτσια, στον Αγκώνα 3 αγόρια και 2 κορίτσια, συνολικά 117 παιδιά. Από τη Χίο 32, τη Σμύρνη 28, την Άρτα 10, την Ήπειρο 10, την Κύπρο 10, τα Γιάννενα 9, την Κρήτη 3, τη Μακεδονία 3, τη Λειβαδιά 2, τη Θεσσαλία 2, την Κωνσταντινούπολη 2, 181

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 4η: Φιλική Εταιρεία Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Ιστορία Κεφ. 24 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ Αρχική αντιμετώπιση του Αγώνα Η πολιτική της Αυστρίας Η πολιτική της Ρωσίας Οι προσπάθειες του Καποδίστρια Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας ( ) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης. Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 17 - Ο Ι. Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας (1828-1831) Η ολοκλήρωση της ελληνικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Το Ναύπλιο την εποχή της άφιξης του Καποδίστρια (1828) Χρονολόγιο Ερειπωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες. 7ο Γυμνάσιο Καβάλας Θεοδωράκογλου Χαριτωμένη

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες. 7ο Γυμνάσιο Καβάλας Θεοδωράκογλου Χαριτωμένη Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης στις Ηγεμονίες Η Φιλική Εταιρεία Ήταν μυστική οργάνωση. Ιδρύθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας, το 1814. Σκοπός της ήταν η ανεξαρτησία των Ελλήνων. Πρωτεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ 21 η ΜΑΪΟΥ 1864 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 152 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 21 ης ΜΑΪΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 21 η ΜΑΪΟΥ 2016 [1] Σεβασμιώτατε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 17. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ )

Κεφάλαιο 17. Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 17 Ο Ιωάννης Καποδίστριας και το έργο του (σελ. 138 141) Ο Ιωάννης Καποδίστριας καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Κέρκυρας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ 28 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΤΑΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΚΥΘΗΡΩΝ 1 ΚΥΘΗΡΑ, 28 η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 Σεβασμιώτατε Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα

Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα Λίγους μήνες μετά την ανάληψη της προεδρίας της Κρητικής Κυβέρνησης από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που έλεγχε τα ελληνικά πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία

Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία Ένα μικρό μουσείο Μια μεγάλη ιστορία Το μοναδικό μουσείο αφιερωμένο στον κερκυραίο Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας και κορυφαίο ευρωπαίο διπλωμάτη, βρίσκεται στην γενέτειρά του, την Κέρκυρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

2. Να επεξηγηθούν οι όροι: Καρµπονάροι, Γιακωβίνοι, Παλινόρθωση, ιοµολογήσεις µονάδες

2. Να επεξηγηθούν οι όροι: Καρµπονάροι, Γιακωβίνοι, Παλινόρθωση, ιοµολογήσεις µονάδες ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α 1 1. Ποιες ήταν οι συνθήκες συµφωνίες των ευρωπαϊκών δυνάµεων που οδήγησαν στη δηµιουργία Ελληνικού Κράτους και τι προέβλεπε η καθεµία απ αυτές; 2. Να επεξηγηθούν οι όροι: Καρµπονάροι, Γιακωβίνοι,

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 194 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Επώνυμο Όνομα Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Μιχαήλ Υπογραφή Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1984. Σφραγίδα Σφραγίδα Μιχαήλ Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α

ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Τι πρότεινε το πολιτικό ρεύµα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν

Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν Πριν από πολλά χρόνια ζούσε στη Ναζαρέτ της Παλαιστίνης μια νεαρή κοπέλα, η Μαρία, ή Μαριάμ, όπως τη φώναζαν. Η Μαρία ήταν αρραβωνιασμένη μ έναν άνδρα που τον έλεγαν Ιωσήφ. Οι γονείς της, ο Ιωακείμ και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΕΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ -Πώς έγινε βασιλιάς του ελληνικού κράτους ο Όθωνας; Αφού δεν ήταν Έλληνας! -Για να δούμε τι θα βρούμε γι αυτό το θέμα στο διαδίκτυο. -Κοιτάξτε τι βρήκα, παιδιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡTH 24 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Α.1.1 Πότε, για ποιο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Πώς αντιμετώπισαν

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ - Ε

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ - Ε ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ - Ε ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 1. Να προσδιορίσετε αν το περιεχόμενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό ή όχι, γράφοντας την ένδειξη Σ ή Λ δίπλα στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ

Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Η ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ Οι βυζαντινοί ήταν καλά πληροφορημένοι για τις γειτονικές χώρες από δικούς τους ανθρώπους. Όταν έφταναν επισκέπτες, έμποροι, μισθοφόροι ή στρατιωτικοί φυγάδες, ή ακόμα κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 : ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη λέξη που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 : ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη λέξη που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 : ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη λέξη που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών»

«Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων» «Οι ορεινοί πλοιοκτητών» ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΙΟΥ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σελ. 77: «Μέσα στην Εθνοσυνέλευση (1862 1864). όπως ονομάστηκαν» «Ο λαός συμμετείχε.. παρατάξεων»

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ:

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ: Η ΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ: Η Αικατερίνη είχε κάλλος και ομορφιά ασύγκριτη. Η μητέρα της και οι συγγενείς της την πίεζαν συνεχώς να παντρευτεί, για να μην φύγουν από τα χέρια τους

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής 1 Κεφάλαιο 8 Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής Ανάµεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Η ευλογημένη συνάντηση.

Η ευλογημένη συνάντηση. Η ευλογημένη συνάντηση. Μετά το τέλος μιας δύσκολης εξεταστικής περιόδου, η παρέα των παιδιών του λυκείου του Ναού μας συναντήθηκε για μια ακόμα φορά, πριν τις καλοκαιρινές διακοπές. Η χαρά των παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηµατίας, Φιλικός, διοικητικό στέλεχος, πολιτικός Ιωάννινα

Επιχειρηµατίας, Φιλικός, διοικητικό στέλεχος, πολιτικός Ιωάννινα Επώνυµο Όνοµα Υπογραφή Σταύρου - Τσιαπαλάµος Γεώργιος Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος Γέννησης Καταγωγής Θανάτου Χρόνος Θανάτου Βιογραφικά

Διαβάστε περισσότερα

Μέτοπον Τ.Τ. 903. Δεσποινίς

Μέτοπον Τ.Τ. 903. Δεσποινίς Μέτοπον Τ.Τ. 903 Δεσποινίς Έλαβα το γράμμα σου και ευχαριστώ πολύ δια την ενθύμισιν σου γνωρίζω Δες/νίς ότι εμείς εδώ περνούμε πολύ καλλά, έχομεν την καλή μας συντροφιά τα λεβεντόπαιδα, έχομε κρύα νερά

Διαβάστε περισσότερα

Παύλος και Φιλήμονας

Παύλος και Φιλήμονας Παύλος και Φιλήμονας Έχετε ποτέ διαβάσει την επιστολή του Παύλου προς τον Φιλήμονα; Είναι η πιο μικρή επιστολή του Παύλου. Μόλις και μετά βίας γεμίζει μια σελίδα Α4! Δεν το πιστεύετε; Ας τι διαβάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΛΙΖΑΣ ΞΕΝΟΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΜΑΡΙΛΙΖΑΣ ΞΕΝΟΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΜΑΡΙΛΙΖΑΣ ΞΕΝΟΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΕΝΓΕ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 Μ. ΞΕΝΟΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ

ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 195 ΧΡΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 25 ης ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΥΘΗΡΑ, 25 η ΜΑΡΤΙΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο.

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. 107. Ο Κύριος να είναι μαζί σας. Και με το πνεύμα σου. ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. Ακολουθεί το

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Ο Λάζαρος ήταν στενός φίλος του Χριστού. Κατοικούσε στη Βηθανία, 3 χλμ. περίπου ανατολικά της Ιερουσαλήμ και οι αδελφές του Μάρθα και Μαρία φιλοξένησαν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥ ΥΠΑΤΟΥ ΑΡΜΟΣΤΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ. [ Απόφαση 428 (V) της Γενικής Συνέλευσης της ]

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥ ΥΠΑΤΟΥ ΑΡΜΟΣΤΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ. [ Απόφαση 428 (V) της Γενικής Συνέλευσης της ] ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΤΟΥ ΥΠΑΤΟΥ ΑΡΜΟΣΤΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ [ Απόφαση 428 (V) της Γενικής Συνέλευσης της 14.12.1950] Η Γενική Συνέλευση, Λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση 319 Α (IV) της 3ης Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus

ISSP 1998 Religion II. - Questionnaire - Cyprus ISSP 1998 Religion II - Questionnaire - Cyprus Για σας. Είμαστε από το Κέντρο Ερευνών του Cyprus College. Kάνουμε μια διεθνή έρευνα για κοινωνικές και ηθικές αντιλήψεις. Η έρευνα αυτή γίνεται ταυτόχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Ο έμπορος Σταμάτης Ρούφος ένας ευεργέτης στα μέσα του 18 ου αιώνα: Μορφώνει και προικίζει παιδιά της Λιβαδειάς!

Ο έμπορος Σταμάτης Ρούφος ένας ευεργέτης στα μέσα του 18 ου αιώνα: Μορφώνει και προικίζει παιδιά της Λιβαδειάς! Δρ. Π.Ν. Στάμου Μάιος 2016 Ο έμπορος Σταμάτης Ρούφος ένας ευεργέτης στα μέσα του 18 ου αιώνα: Μορφώνει και προικίζει παιδιά της Λιβαδειάς! Στο Αρχείο του Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 1.06.2007 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 917/2001, του κ. Phelan, βρετανικής ιθαγένειας, σχετικά με εικαζόμενες ανωμαλίες όσον αφορά το δικαίωμα διαμονής

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1 Να προσδιορίσετε αν το περιεχόµενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ )

Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 18 Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ. 142 145) Μετά τη Ναυµαχία του Ναυαρίνου, οι διπλωµατικές ενέργειες για

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η

Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Της Μαριάννας Τ ιρά η Victoria is back! Με αφορμή την επίσκεψη της Βικτώριας Χίσλοπ στο Ρέθυμνο της Κρήτης για την παρουσίαση του καινούριου της βιβλίου Ανατολή, άρπαξα την ευκαιρία να

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates

Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου. στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Καταγραφή Εντυπώσεων από τη Συμμετοχή μου στο Πρόγραμμα Erasmus/Socrates Όνομα - Επώνυμο : Αναστασία Ζηκοπούλου Email: env08017@env.aegean.gr Ίδρυμα που πήγα (δώσε και ιστοσελίδα): The Hoge Veluwe National

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25 Ημερομηνία 14/2/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Κυριάκος Κουζούμης http://now24.gr/o-singrafeas-giorgos-papadopoulos-milai-sto-now24/ Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή,

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2013, ώρα: 5:30 μ.μ. Ξενοδοχείο Hilton Park

Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2013, ώρα: 5:30 μ.μ. Ξενοδοχείο Hilton Park Χαιρετισμός του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού κ. Κυριάκου Κενεβέζου, εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Νίκου Αναστασιάδη στην τελετή αποφοίτησης του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή

Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή Φίλες και φίλοι, Συνδημότες και συνδημότισσες, Αγαπητοί μου συνεργάτες, Σας ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου για αυτή την μεγάλη και εντυπωσιακή σας παρουσία. Η παρουσία σας σήμερα εδώ αποδεικνύει ότι

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ 12.000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ Νίκος Σιδέρης Μιλώ για την κρίση με το παιδί Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται Από τον συγγραφέα του μπεστ σέλερ Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑΔΑ ΑΝΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑΔΑ ΑΝΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΟΜΑΔΑ ΑΝΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α.1. α. Σχ. βιβλίο, σελ. 77: «Οι

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6

Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Γιατί ο Ιησούς Χριστός ήταν και είναι «σημείον αντιλεγόμενον» Διδ. Εν. 6 Υπαπαντή του Κυρίου «θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών» (Λουκ. 2, 34-35) Διχογνωμία

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωεκλογές 2014 Δήλωση του COMECE (Συμβουλίου Επισκόπων της Ε. Ε.)

Ευρωεκλογές 2014 Δήλωση του COMECE (Συμβουλίου Επισκόπων της Ε. Ε.) MARONITE ARCHBISHOPRIC OF CYPRUS YAS 29 / 2014 Ευρωεκλογές 2014 Δήλωση του COMECE (Συμβουλίου Επισκόπων της Ε. Ε.) Οι εκλογές είναι δικαίωμα και καθήκον του κάθε πολίτη για να εκφράσει ελεύθερα και συνειδητά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Ευχαριστώ πολύ κύριε συνάδελφε, για την ευκαιρία που μου δίνετε να

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Ευχαριστώ πολύ κύριε συνάδελφε, για την ευκαιρία που μου δίνετε να ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ, κυρία Πρόεδρε. Ευχαριστώ πολύ κύριε συνάδελφε, για την ευκαιρία που μου δίνετε να ξεκαθαρίσουμε κάποια ζητήματα. Θα ξεκινήσω από

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που φιλοξενεί όλους Ο Αβραάμ και η Σάρρα Μια μέρα, ο Αβραάμ καθόταν μπροστά στη σκηνή του κάτω από μια βελανιδιά. Ήταν μεσημέρι κι έκανε πολλή ζέστη. Τρεις άγνωστοι

Διαβάστε περισσότερα