Ι ΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΠΟΙΚΟ ΟΜΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ι ΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΠΟΙΚΟ ΟΜΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ"

Transcript

1 Ι ΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΠΟΙΚΟ ΟΜΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Προσανατολισμός Εφαρμογή Ανασκόπηση Ανάδειξη ιδεών Αναδόμηση ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ 4 ο ΓΕΛ. ΤΡΙΚΑΛΩΝ Εισηγητής : Βαγενάς Αθανάσιος MSc Φυσικός ~ 1 ~

2 Πρόλογος Η φυσική επιστήµη δεν είναι µια αθροιστική επιστήµη γνώσης αλλά µια επιστήµη που αναδεικνύονται τα στοιχεία της µέσα από το πείραµα. Η αναδόµηση των ιδεών των µαθητών πραγµατοποιείται µέσα από την πραγµατοποίηση πειραµατικής εργασίας. Το µεγάλο πλήθος των πληροφοριών(κυρίως ηλεκτρονικός) καθώς και οι βιωµατικές αντιλήψεις των µαθητών, θα µπορούσαν να αξιοποιηθούν διδακτικά στα πλαίσια πραγµάτευσης τους, µέσα από µια καινοτοµική εποικοδοµητική αντίληψη. Αφιερώνεται στα αδέλφια µου Σταθούλα[ Μαθηµατικό] και στο Χρήστο [Φιλόλογο] για την προσφορά τους στη δηµόσια εκπαίδευση. ~ 2 ~

3 Η δοµή ενός φύλλου εργασίας µαθητή στην «καινοτοµική αντίληψη» Θεµατικό Πεδίο : 2ΘΠα Προγραµµατισµός και οργάνωση διδακτέας ύλης, εκπόνηση σχεδίου µαθήµατος Φύλλο εργασίας μαθητή Πειράματα επαλήθευσης ή διάψευσης υποθέσεων Δραστηριότητες με πολιτισμικό ενδιαφέρον Κατασκευές Εξαγωγή συμπερασμάτων Εξαγωγή συμπερασμάτων ~ 3 ~

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1.1 ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ 1.2 ΤΡΟΠΟΙ ΣΚΕΨΕΩΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΕ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. 1.3 ΟΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 1.4 ΜΗΧΑΝΙΚΗ 2.1 ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ 3.1 Εισαγωγή στη διάθλαση 2. ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΠΟΙΚΟ ΟΜΗΤΙΚΟ 3. ΣΧΕ ΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3.2 Μέτρηση της ροπής αδράνειας κυλίνδρου ως προς άξονα περιστροφής που περνάει από το κέντρο µάζας. 3.3 Να προτείνετε µια διδακτική παρέµβαση εποικοδοµητικού τύπου ώστε οι µαθητές να κατανοήσουν τον τρίτο νόµο του Νεύτωνα[νόµος δράσης αντίδρασης] 3.4 Πίεση- Υδροστατική πίεση 3.5 Άνωση στα υγρά- Αρχή του Αρχιµήδη 4. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 4.1 Φύλλο εργασίας Φύλλο εργασίας με τη χρήση κειμένων 5. ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ 5.1 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ[Τάξη Β ΛΥΚΕΙΟΥ] 5.2 ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΑΝΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ. (ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΕ ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΡ ΙΤΣΑ ΤΑΞΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ). ΕΠΙΣΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ : Στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράµµατος Science on Stage-Europe.ΑΘΗΝΑ. ~ 4 ~

5 1. Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1.1 ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ Στόχος σχολείου : Να παράγει µάθηση µέσω της διδασκαλίας. Μάθηση : εν εννοούµε την απλή µετάδοση γνώσεων, αλλά την βαθύτερη κατανόηση των γνώσεων, ανάπτυξη δεξιοτήτων (π. χ. εκτέλεση πειραµάτων) και την ανάπτυξη νοητικών ικανοτήτων. Piaget: Ένας άνθρωπος δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί κάποιο πράγµα ωσότου υπάρχει µια δοµή στο µυαλό του που καθιστά δυνατή αυτή την αντίληψη. Ορισµένες πρωταρχικές δοµές υπάρχουν ήδη κατά τη γέννηση, αλλά περαιτέρω υποστηρίζει ότι οι νοητικές δοµές αναπτύσσονται µέσω µιας δυναµικής αλληλεπιδράσεως του µυαλού µε το περιβάλλον. Αυτορρύθµιση : Η ανάπτυξη της τυπικής συλλογιστικής προϋποθέτει την ύπαρξη της συγκεκριµένης συλλογιστικής. Η διεργασία µέσω της οποίας η συλλογιστική ικανότητα προχωρεί από το ένα στάδιο στο επόµενο ονοµάζεται αυτορρύθµιση. Αφοµοίωση : Ερµηνεία εννοιών χρησιµοποιώντας τις ήδη υπάρχουσες νοητικές δοµές. Ανισορροπία : Όταν η ερµηνεία που έχει δοθεί ενδέχεται να µην είναι σωστή, και ο άνθρωπος διαπιστώνει αυτή τη διάσταση δηµιουργείται η γνωστική σύγκρουση. Προσαρµογή : Ανάλυση της νέας έννοιας και στη συνέχεια διατύπωση νέων υποθέσεων και τρόπων ερµηνείας. Σχόλιο 1 : Το εργαστήριο και το πείραµα είναι τα κατεξοχήν µέσα για την πρόκληση ανισορροπίας και συνακόλουθα για την νοητική ανάπτυξη. Από αυτό προκύπτει ότι ο ρόλος της φυσικής είναι σηµαντικός για την µετάδοση χρησίµων γνώσεων αλλά και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. Σχόλιο 2 : Τα σχήµατα των µαθητών για το φυσικό κόσµο είναι πολύ διαφορετικά από τα σχήµατα των Επιστηµόνων Φυσικών. Για το λόγο αυτό συναντούµε δυσκολία στο να µεταφέρουµε την δική µας εποπτεία του κόσµου διά της διάλεξης. Σχόλιο 3: Όταν οι καινούργιες γνώσεις δεν αφοµοιώνονται στο υπάρχον σώµα γνώσεων έχουµε την µηχανική µάθηση. Σχόλιο 4 : ιδάσκουµε σύµφωνα µε όσα γνωρίζουν οι µαθητές. ~ 5 ~

6 1.2 ΤΡΟΠΟΙ ΣΚΕΨΕΩΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΕ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. 1. Ερµηνεία του κλάσµατος δύο αριθµών µε λόγια. 2. Αριθµητικός λογισµός µε τη διαίρεση. 3. Σύζευξη αριθµητικού λογισµού µε γραφική παράσταση. 4. Κλίµακες και συναρτησιακός λογισµός. 5. Πρώτα η ιδέα έπειτα το όνοµα(για την πυκνότητα). ιερευνούµε µαζί µε τους µαθητές την σηµασία του πηλίκου αυτού για διάφορα υλικά, κι έπειτα δίνουµε τον όρο «πυκνότητα». ίνοντας λειτουργικούς ορισµούς βοηθάµε να κατανοούν τη φυσική σηµασία των διαφόρων µεγεθών π.χ. θερµότητα και θερµοκρασία, δύναµη από πίεση ηλεκτρικά από µαγνητικά µεγέθη, ταχύτητα από επιτάχυνση, ανάκλαση από διάθλαση. 6. Απόδοση συµβόλων µε λόγια. Να δοθεί έµφαση στην καλλιέργεια της φραστικής ικανότητας των µαθητών, ώστε να αποδίδουν µε δικά τους λόγια την φυσική σηµασία των διαφόρων συµβόλων. 7. Περιγραφή φαινοµένων µε λέξεις. 8. Αντιστροφή τρόπου σκέψης. 9. Λήψη αποφάσεων. 10. Αναγνώριση της µη ισχύος των τύπων. 11. Αναγνώριση της σηµασίας του τι δεν ισχύει. 12. Σύγκριση και διάταξη σε σειρά. 13. Εκτίµηση και χρήση τάξεων µεγέθους. 14. Μη οµοιόµορφη µεταβολή χωρίς ανώτερα µαθηµατικά. 15. ιάκριση µεταξύ παρατηρήσεως και συµπεράσµατος. 16. Πώς ξέρουµε ότι ; Γιατί δεχόµαστε ότι ; 17. Αναγνώριση ελλείψεως δεδοµένων. Όταν δίνονται όλα τα απαιτούµενα δεδοµένα, οδηγεί τους µαθητές σε στερεότυπους τρόπους λύσεως προβληµάτων. 18. Τι θα συνέβαινε αν 19. Να ρωτάς δικές σου ερωτήσεις. Μαθηµατικοί τύποι [Potter] Κατά αυτόν απαιτείται να φύγει η έµφαση από τους µαθηµατικούς τύπους της φυσικής. Η έµφαση πρέπει να µετατοπιστεί στην κατανόηση και χρήση των βασικών εννοιών και αρχών. Συµµετοχή των µαθητών στην ανάπτυξη φυσικών σχέσεων. Έτσι αποκτούν αυτοπεποίθηση και βοηθούνται τόσο οι αδύνατοι µαθητές, όσο και οι ικανοί µαθητές. ~ 6 ~

7 1.3 ΟΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Η έννοιες της φυσικής και των µαθηµατικών σε κάθε επίπεδο της νοητικής ανάπτυξης µπορούν να γίνουν αντιληπτές µέχρις ενός σηµείου όσον αφορά την κατανόηση τους. Σε αντίθετη περίπτωση µια γρήγορη προσπέραση εκµάθησης εννοιών δυσκολεύει την κατανόησή τους. Εδώ µπορεί να παρατηρήσει κανείς ότι η επιλογή της απόκτησης γνώσεων πέρα από την κατάλληλη ηλικία του µαθητή έχει πιθανό λόγω της υπερβολικής του προσπάθειας την αµφίβολη είσπραξη θετικού αποτελέσµατος. Εδώ µπαίνει το ερώτηµα της σωστής αξιοποίησης των διαγωνισµών µαθηµατικών και φυσικής µε θεµατολογία που αντιστοιχεί σε µεγαλύτερο επίπεδο από εκείνο που βρίσκεται ο µαθητής. Έτσι θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί ο συγκεκριµένος σκοπός που γίνονται που ίσως πρέπει να καθορίζεται εξ αρχής. Η ταξινόµηση των βασικών φυσικών εννοιών της φυσικής ανάλογα µε το βαθµό δυσκολίας αναφέρεται στην παρακάτω ιεράρχηση στο τι κατανοεί ο µαθητής σε κάθε στάδιο νοητικής ανάπτυξης. Εδώ θα µπορούσε κανείς να δει µέχρι ποιο σηµείο θα µπορούσε να δώσει κανείς την ερµηνεία των φυσικών εννοιών που είναι κατανοητές. Για παράδειγµα αναφέρω την οπτική. Σχόλιο : Το κύριο χαρακτηριστικό της φυσικής και των µαθηµατικών είναι ότι σχεδόν τα πάντα εξηγούνται ή γίνεται δεκτό ότι εξηγούνται κατά λογικό τρόπο. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα να εκτιµάται η φυσική και τα µαθηµατικά σαν ανώτερα µαθήµατα και να ελκύουν το ενδιαφέρον των πιο ικανών µαθητών. 1. Πλεύση και βύθιση, πυκνότητα. 2. ύναµη και πίεση. 3. Ισορροπία ως προς άξονα. 4. Κεκλιµένο επίπεδο. 5. ΟΡΜΗ. 6. Ταχύτητα και επιτάχυνση. 7. Νόµοι του ΝΕΥΤΩΝΑ. 8. Ηλεκτρισµός. 9. Θερµοκρασία και θερµότητα. 10. Κινητική θεωρία. 11. Έργο, ενέργεια και ισχύς. 12. Θερµοδυναµική 13. ΟΠΤΙΚΗ. Γενικά δεν είναι κατανοητή όπως η χρήση των τύπων των φακών για πραγµατικά είδωλα υπολογισµοί c=λf Αρχικά η ανάκλαση γίνεται κατανοητή από το διάγραµµα προσπίπτουσας και ανακλώµενης δέσµης και στη συνέχεια η ποιοτική ερµηνεία διάθλασης και συµβολής. ~ 7 ~

8 1.4 ΜΗΧΑΝΙΚΗ Η κατανόηση της δύναµης η διάκριση παθητικών και ενεργητικών δυνάµεων. [Arons] Παθητικές δυνάµεις Η ιδέα ότι το τραπέζι η µια καρέκλα µπορούν να ασκήσουν µια δύναµη προς τα πάνω όταν δεν υπάρχει κίνηση δεν γίνεται εν γένει δεκτή από τους µαθητές. Αρκετοί µαθητές θεωρούν ότι η ικανότητα της άσκησης δύναµης έχει σχέση µε κάτι «ζωντανό». Στη συνέχεια µε τη βοήθεια πειράµατος η παρουσία της παθητικής δύναµης θα φαινόταν πιο προφανής. Έτσι το βιβλίο τοποθετείται πάνω στο τεντωµένο χέρι του µαθητή, και κατόπιν τοποθετούνται και άλλα βιβλία στο πρώτο βιβλίο. Σιγά-σιγά, άρχισαν όλο και περισσότεροι µαθητές να διαπιστώνουν την ύπαρξη παθητικής δύναµης. ύναµη της βαρύτητας - ύναµη και κίνηση. Να αναφέρετε τις ιδέες των παιδιών για τη δύναµη. Τα παιδιά έχουν από την καθηµερινή τους εµπειρία µε τη φύση παγιώσει ορισµένες θεωρίες και νόµους µη Νευτώνιους. Τέτοιες δοξασίες είναι : 1. Ένα κινούµενο σώµα έχει µέσα του µια δύναµη. 2. Μια ισχυρότερη δύναµη θα επιβληθεί πλήρως σε µια ασθενέστερη. 3. Τα βαρύτερα σώµατα πέφτουν γρηγορότερα. 4. Η τριβή είναι κάτι που συµβαίνει όταν τα σώµατα κινούνται. 5. Αν δεν υπάρχει αέρας δεν υπάρχει βαρύτητα. 6. Τα σώµατα µπορούν να αντισταθούν στην βαρύτητα λόγω του ότι κολλάνε. ~ 8 ~

9 2.1 ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ 2. ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΠΟΙΚΟ ΟΜΗΤΙΚΟ Η παρουσίαση ενός αναλυτικού σχεδίου στο οποίο εκθέτουµε, τη µέθοδο και τον τρόπο διδασκαλίας και αξιολόγησης, προϋποθέτει κατά τον σχεδιασµό του : 1] Επιλογή παιδαγωγικού κλίµατος της διδασκαλίας. Την δηµιουργία δηλαδή της συναισθηµατικής ασφάλειας και ικανοποίησης του µαθητή µε αποτέλεσµα να τον χαρακτηρίζει : α. Αυτενέργεια β. ηµιουργικότητα γ. Ατοµικότητα δ. Κοινωνικότητα ε. Ανάπτυξη αξιών στ. Εδραίωση αξιών ζ. Αξιολόγηση 2] Επιλογή περιεχοµένου διδασκαλίας 3] Επιλογή των πηγών άντλησης των πληροφοριών 4] Διδακτικές αρχές Δημιουργία συναισθηματικής ασφάλειας Η αρχή της οικονομίας 5] ιδακτικοί στόχοι 6] Πορεία διδασκαλίας 7] Μέθοδοι διδασκαλίας 8] Τεχνική της διδασκαλίας 9] Αξιολόγηση των µαθητών 10] Αξιολόγηση της διδασκαλίας ~ 9 ~

10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ [ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΑΙ ΕΥΤΙΚΟ] Ολιστική παιδεία Στηρίζεται στην ανάγκη του δασκάλου να επενδύσει την διδακτική του πράξη µέσα σε πλαίσιο δηµοκρατικό, υπακούοντας στις αρχές της ισοτιµίας και του σεβασµού για τον εαυτό του και του άλλους. ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ : ΤΑΞΗ : Ι ΑΣΚΩΝ : ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΚΛΙΜΑ : Τι κλίµα θέλω να δηµιουργήσω µέσα στην τάξη ; Τα αρνητικά συναισθήµατα, φόβου, αποτυχίας οδηγούν σε ανασφάλεια το µαθητή, και δεν είναι δεκτικός στη µάθηση ΤΙΣ Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΝ : Αρχή συναισθηµατικής ασφάλειας και ικανοποίησης. Ο δάσκαλος πρέπει να λειτουργεί µε θετικά συναισθήµατα για να αναπτυχθούν : α. Αυτενέργεια. Κίνηση ενδιαφέροντος για µάθηση. β. ηµιουργικότητα. Πρωτότυπη και µοναδική αντίδραση του µαθητή στα παρουσιαζόµενα προβλήµατα. γ. Ατοµικότητα. Ανεξαρτησία, αυτοέλεγχος. δ. Κοινωνικότητα. Συνεργασία, ισοτιµία. ε. Ανάπτυξη αξιών στ. Εδραίωση αξιών ζ. Αξιολόγηση Αρχή της οικονοµίας. Ο τρόπος που θα ακολουθήσουµε στους µαθητές και στον χρόνο. ~ 10 ~

11 Α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 1 Έννοιες: είναι όλα τα φυσικά µεγέθη όπως τα χρώµατα, η ελκτική δύναµη, το φορτίο. 2 Αρχές: Είναι οι νόµοι που διέπουν την πράξη. Οι νόµοι της φυσικής που διέπουν ένα πείραµα. 3 Αξίες: Αυτό που πιστεύω είναι σηµαντικό ή δεν είναι σηµαντικό. Οι αξίες είναι θετικές και αρνητικές. 4 Πράξεις: Όταν ζητάµε να κάνετε κάποιο έργο για να σας αξιολογήσουµε τότε µιλάµε για πράξη. Όπως το πείραµα ή το φύλλο εργασίας. ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ Β. Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Αλλαγές στην συµπεριφορά του µαθητή σαν αποτέλεσµα της µάθησης. Περιλαµβάνει εκείνους τους στόχους οι οποίοι ασχολούνται µε την ανάκληση της γνώσης και την ανάπτυξη νοητικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων. Οι γνωστικοί στόχοι µπορούν να διατυπωθούν µε τη µορφή ερωτηµάτων. Ρήµατα που χρησιµοποιούνται συνήθως είναι : κάνω, παριστάνω, κατασκευάζω, αποδεικνύω, µετρώ, ταξινοµώ, υπολογίζω, παρατηρώ, υποθέτω, προβλέπω, εξηγώ, εφαρµόζω, αναλύω, ερµηνεύω, εντοπίζω, συσχετίζω, συµπεραίνω κλπ. Όχι Κατανοώ, Γνωρίζω, Μαθαίνω. Bloom Ίσως εφαρµογή στο Γυµνάσιο α. γνώση : αναγνώριση και ανάπλαση της προηγούµενης γνώσης. β. κατανόηση : προέκταση της γνώσης, να ερµηνεύω γραφικές παραστάσεις, µαθηµατικούς τύπους. γ. εφαρµογή : να εφαρµόζει νόµους για την λύση των προβληµάτων. δ. Ανάλυση : να ξεχωρίζει τις υποθέσεις από τα συµπεράσµατα. Να αναλύει ένα πρόβληµα σε µικρότερα π.χ. αναλογίες βαρυτικών και Η/Μ δυνάµεων. Να διακρίνει την σχέση αιτίου και αποτελέσµατος. Όταν δίνεται µια σειρά από ωµικές αντιστάσεις να µπορεί να τις ταξινοµεί. Λύκειο ~ 11 ~

12 ε. Σύνθεση : Οργάνωση οµιλίας, πειράµατα εργασίας για την επαλήθευση µιας υπόθεσης (φαντασία, πρωτοτυπία). Όταν δίνεται ένας αριθµός αντιστάσεων ο µαθητής να είναι ικανός να βρει τρόπο σύνδεσης σε ένα σχήµα που να έχει επιθυµητή τιµή. στ. Αξιολόγηση : Ικανότητα να κρίνει το υλικό που χρησιµοποιείται για ένα συγκεκριµένο σκοπό. Όταν δίνονται τρείς διαφορετικές λύσεις σε ένα πρόβληµα φυσικής να µπορεί να κρίνει την καλύτερη. Πώς κρίνεις την επίδραση της θεωρίας του Darwin στην εξέλιξη της βιολογίας. ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΙ Τα συναισθηµατικά ενδιαφέροντα του µαθητή όπως π.χ. εκτίµηση, αξίες και στάσεις πρέπει να λαµβάνονται σοβαρά υπόψη, γιατί παίζουν βασικό ρόλο στη µάθηση. Παραδείγµατα συναισθηµατικών στόχων ο µαθητής συµµετέχει «εθελοντικά» σε πρόσθετες εργασίες ή δραστηριότητες της τάξης. Ο συναισθηµατικός τοµέας περιλαµβάνει στόχους, οι οποίοι περιγράφουν αλλαγές ενδιαφερόντων, στάσεων και αξιών, περιγράφουν επίσης την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και την ικανότητα προσαρµογής. ΨΥΧΟΚΙΝΗΤΙΚΟΙ Αναφέρονται στις δεξιότητες κυρίως των χεριών. ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ Όταν λειτουργούµε µέσα από οµάδες. Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ 1] Μέθοδος Επαγωγική, παραγωγική, τελολογική. 2] Μορφή Μονολογική : ιήγηση, περιγραφή, ανάγνωση, διάλεξη ιαλογική : ιάλογος, ελευθερία σκέψης, µαιευτική. Εποπτική: Εποπτικά µέσα, χρησιµοποιεί έννοιες, αρχές, αξίες. Οµάδες : 3-4 άτοµα. ιερευνητική : Ο µαθητής ερευνά και ανακαλύπτει. ~ 12 ~

13 Παιγνιώδης, εξατοµικευµένη, χρήση Η/Υ. 3] Πορεία Ι ΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΠΙΚΟ ΟΜΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ 1 η Φάση : Προσανατολισµός Πρόκληση ενδιαφέροντος και περιέργειας του µαθητή µε αφορµή τα υλικά που παρουσιάζονται στην τάξη. Σύντοµη συζήτηση πάνω στις εικόνες. 10 min 2 η Φάση : Ανάδειξη ιδεών Χωρίζουµε τους µαθητές σε οµάδες 3-4 ατόµων και κάνουµε ανοικτές ερωτήσεις µε βάση τις εµπειρίες. Ενθάρρυνση του παιδιού να ελέγξει τις ιδέες του ή εµπλουτισµού των ιδεών του µε νέες ιδέες ή εµπειρίες. Οµαδοποίηση ερµηνευτικών προτύπων που καταγράφονται ως εναλλακτικές ιδέες ή παρανοήσεις. Σχεδιάζουµε το πείραµα στον πίνακα και το λέµε προφορικά!! 4-6 min 3 η Φάση : Αναδόµηση Σε αυτή τη φάση ζητάµε να εκτελέσουν το πείραµα! µαζί µε φύλλο εργασίας. Οι οµάδες εκτελούν το πείραµα µε υπόδειξη του διδάσκοντος, απαντούν στα ερωτήµατα και έρχονται σε γνωστική σύγκρουση. Αν τα αποτελέσµατα είναι αρνητικά αυτή η σύγκρουση θα τους κάνει να νοιώθουν δυσαρεστηµένοι, γεγονός που θα τους ωθήσει πιθανόν σε εννοιολογική αλλαγή. Η φάση αυτή προσφέρεται να εργασθούν οι µαθητές µε επιστηµονικό τρόπο. Π.χ. να συζητήσουν τι θα ερευνήσουν, πώς θα το ερευνήσουν, για ποιο λόγο θα το ερευνήσουν, ποιες µεταβλητές υπεισέρχονται, ποια θα µείνει σταθερά. 20 min 4 η Φάση : Εφαρµογή Συσχέτιση αυτού που έµαθαν µε την εµπειρία τους, λύση προβληµάτων µε ενθάρρυνση του µαθητή, έτσι ώστε να εκτιµήσει τη νέα γνώση(αξία της), όσο και να τη διατηρήσει. 5 η Φάση : Ανασκόπηση ~ 13 ~

14 Ανακαλύπτουν την σπουδαιότητα αυτού που ανακάλυψαν και συγκρίνουν τις νέες απόψεις µε τις αρχικές. Οι ερωτήσεις που τους γίνονται είναι της µορφής : Τι υποστηρίζατε στην αρχή; Τί λέτε τώρα ; Τί σας έκανε να αλλάξετε άποψη ; Αυτό αποτελεί µέσο αυτοελέγχου και συνειδητοποίηση της γνωστικής τους πορείας. Είναι δηλαδή αυτό που ονοµάζουµε µεταγνώση.. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Γυµνάσιο : Test πολλαπλών ερωτήσεων, κλειστές ερωτήσεις. Λύκειο : Ερωτήσεις ανοικτού τύπου, ασκήσεις κλπ. ~ 14 ~

15 3. ΣΧΕ ΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3.1 Μάθηµα: Θέµα: Τάξη: Φυσική Εισαγωγή στη διάθλαση Γ Γυµνασίου ιδάσκων: Βαγενάς Αθανάσιος ΕΙΣΑΓΩΓΗ(για τον Καθηγητή) Παιδαγωγικό κλίµα στην τάξη : Τα αρνητικά συναισθήµατα, όπως ο φόβος στην αποτυχία οδηγούνε σε ανασφάλεια του µαθητή και δεν είναι δεκτικός στη µάθηση. Έτσι φροντίζουµε το κλίµα της τάξης να διαπνέεται µε θετικά συναισθήµατα όπως της συνεργασίας και της ασφάλειας. ιδακτικές αρχές: Αρχή συναισθηµατικής ασφάλειας. Ο Εκπαιδευτικός πρέπει να λειτουργεί µε θετικά συναισθήµατα για να προκαλέσει έτσι την: α) αυτενέργεια των µαθητών, προκαλώντας έτσι την κίνηση του ενδιαφέροντος για µάθηση. β) την παρακίνηση για δηµιουργικότητα, την πρωτότυπη και µοναδική αντίδραση του µαθητή στο πρόβληµα που θα του τεθεί. γ) Ενίσχυση της ατοµικότητας, που γεννιέται από την ανεξαρτησία του µαθητή, και τον αυτοέλεγχο από τον ίδιο. δ) Ενθάρρυνση για κοινωνικότητα, την οµαλή συνεργασία µεταξύ των µελών της ανοµοιογενούς τάξης, και την ισότητα µεταξύ τους. Εξασφαλίζοντας ε) την ανάπτυξη αξιών και στ) την εδραίωση αξιών Τέλος ζ) αξιολόγηση Αρχή της οικονοµίας. Ο τρόπος που θα ακολουθήσουµε και τον χρόνο που θα διαθέσουµε. ~ 15 ~

16 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Φυσικά µεγέθη: Γωνία πρόσπτωσης, γωνία ανάκλασης, ταχύτητα του φωτός στο κενό, και σε ένα οπτικό µέσο, δείκτης διάθλασης. Αρχές: Νόµος ανάκλασης, και νόµος διάθλασης Πείραµα: Ευθύγραµµη διάδοση του φωτός Μέτρηση της γωνίας διάθλασης Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ειδικοί στόχοι Γνωστικοί: - Οι µαθητές να µπορούν να µετρούν την γωνία διάθλασης, όταν το φως διέρχεται από το κενό ή τον αέρα σε ένα οπτικό µέσο. - Οι µαθητές να κατασκευάζουν µία προσπίπτουσα και µία διαθλώµενη ακτίνα, εξηγώντας κάθε φορά την πορεία που θα ακολουθήσει. - Να ερµηνεύουν, τη διαθλώµενη ακτίνα ως αποτέλεσµα της αλλαγής της ταχύτητας διάδοσης του φωτός. Συναισθηµατικοί: Επειδή τα συναισθηµατικά ενδιαφέροντα του µαθητή, όπως η εκτίµηση και το ενδιαφέρον, για το µάθηµα, παίζουν βασικό ρόλο στη µάθηση, πρέπει να έχουµε στόχους, οι οποίοι θα περιγράφουν τις αλλαγές των ενδιαφερόντων, στάσεων και αξιών. Έτσι θα έχουµε εδραίωση της αυτοπεποίθησης των µαθητών, ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της ικανότητας προσαρµογής. Ψυχοκινητικοί: Αναφέρονται στην ανάπτυξη δεξιοτήτων κατά την διάρκεια των πειραµάτων. ~ 16 ~

17 Κοινωνικοί: Οι µαθητές εργάζονται, αφού χωρισθούν σε οµάδες 2 4 ατόµων, ευνοώντας κλίµα συνεργασίας µεταξύ των µαθητών. ΜΕΣΑ ΜΕΘΟΛΟΓΟ ΙΑ Μέσα: - Εργαστηριακά όργανα: φακός λέϊζερ, Γυάλινη ορθογώνια λεκάνη ύο υποδεκάµετρα 0 20 cm, Ορθοστάτης Νερό βρύσης οχεία χωρητικότητας 1 1,5L. - Εργαστηριακός οδηγός φύλλο εργασίας. - ιαφάνειες slides. (προβολέας slides). Μεθοδολογία: Επαγωγική, µε οµάδες Πορεία: Θα ακολουθήσουµε το διδακτικό µοντέλο εποικοδοµητικής προσέγγισης για να µπορέσει να ανακαλύψει ο µαθητής τις φυσικές έννοιες µέσα σε δηµοκρατικά πλαίσια. Φάση α : Προσανατολισµός Επιδεικνύω στους µαθητές slides (η διαφάνειες µε εικόνες) 1) Ενός ποτηριού γεµάτο µε νερό, και ένα µολύβι βυθισµένο µέσα σε αυτό το οποίο φαίνεται σαν να έχει σπάσει. 2) Μία φωτογραφία του βυθού της θάλασσας, όπου µπορούµε να διακρίνουµε το υποθαλάσσιο κόσµο της. ~ 17 ~

18 3) Μία συνολική φωτογραφία, όπου θα φαίνεται χωριστά ο ήλιος, η συννεφιά και η καθηµερινότητα, κατά τη διάρκεια µιας ηµέρας. Εδώ θα κάνουµε µία σύντοµη συζήτηση πάνω στις εικόνες η οποία δεν έχει διάρκεια µεγαλύτερη από 10min. 5 min Φάση β : Ανάδειξη των ιδεών των µαθητών Χωρίζουµε τους µαθητές σε οµάδες (2 4) άτοµα στην κάθε µία. Αναφέρω στους µαθητές τη διαδικασία του πειράµατος που θα γίνει, αφού πρώτα τους το σχεδιάσω στον πίνακα, και το συζητήσουµε. Το πείραµα είναι το παρακάτω µε τη µορφή σχεδίου, και φροντίζω να χρησιµοποιώ χρωµατιστές κιµωλίες. Τους ζητώ να εκτιµήσουν 1) εάν οι πορείες των παραπάνω ακτινών παραµένουν οι ίδιες αν αλλάξουµε το νερό του δοχείου, µε κάποιο άλλο υγρό. 2) Να µετρήσουν τις γωνίες προσπτώσεως και τη γωνία ανάκλασης και να τις συγκρίνουν. 3) Να εξετάσουν εάν µεγαλώσει η γωνία πρόσπτωσης, τί θα κάνει η γωνία διάθλασης. 4) Ένα αντικείµενο που είναι βυθισµένο µέσα στο υγρό το βλέπουµε υψηλότερα από τη θέση που βρίσκεται ή χαµηλότερα ; 5) Εάν µία ακτίνα φωτός ακολουθήσει την αντίστροφη πορεία τι θα συµβεί; Οι µαθητές συζητούν σε οµάδες και κάθε οµάδα ανακοινώνει τις εκτιµήσεις τις. ~ 18 ~

19 Φάση γ : Αναδόµηση των ιδεών των µαθητών Οι µαθητές εκτελούν τα πειράµατα που αναφέρονται µε λεπτοµέρειες στο φύλλο εργασίας του εργαστηριακού οδηγού. ιατηρώντας το φακό λέιζερ στη συγκεκριµένη θέση, βλέπουµε την προσπίπτουσα ακτίνα και τη διαθλώµενη. Εάν αλλάξω το νερό, και βάλω λάδι, και στη συνέχεια γυαλί σηµειώνω κάθε φορά σε πίνακα τις τιµές των γωνιών διάθλασης. Στη συνέχεια µετρούµε για διαφορετικές γωνίες προσπτώσεως τη γωνία διάθλασης. Αδειάζουµε το δοχείο µε το νερό και σηµειώνουµε την θέση της κάτω γωνίας που βλέπουµε διαγώνια από την απέναντι άκρη. Εάν το γεµίσουµε µε νερό, είναι δυνατό να δούµε ένα νόµισµα που είναι βυθισµένο στο µέσο του δοχείου ; Απαντούν στις ερωτήσεις: ~ 19 ~

20 Εάν αλλάξουµε το νερό µε άλλο οπτικό µέσο αλλάζει η γωνία διάθλασης; Το φως διαδίδεται ευθύγραµµα µέσα στο νερό, συνεχίζει δηλαδή την πορεία του; Τα αντικείµενα τα βλέπουµε ψηλότερα ή χαµηλότερα; Ο χρόνος που αφιερώνουµε εδώ είναι 20 min Φάση δ : Εφαρµογή Συζητούµε για τη διάθλαση του φωτός για τα διάφορα υλικά. Ξαναβλέπουµε τα slides και τα σχολιάζουµε. 5 min Φάση ε : Ανασκόπηση 1) Κάθε µαθητής απαντά στις ερωτήσεις Τι είχατε γράψει; Τι βρήκατε; 2) Ανακεφαλαίωση ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ( 5 min) 1) Να σχεδιάσετε µία προσπίπτουσα και µία διαθλώµενη ακτίνα. 2) Όταν µία προσπίπτουσα ακτίνα, υπό γωνία πρόσπτωσης σταθερή, διέλθει σε διαφορετικά οπτικά µέσα τι θα συµβεί; 3) Εάν ένα ψάρι είναι βυθισµένο σε µία γυάλα και το κοιτάζουµε από πάνω, να εκτιµήσετε εάν το βλέπουµε ψηλότερα ή χαµηλότερα. Εργασία για το σπίτι: Να σχεδιάσετε εικόνες µε την γωνία πρόσπτωσης και διάθλασης για συγκεκριµένα υλικά. ~ 20 ~

21 3.2 Τάξη: Γ Λυκείου Μάθηµα: Μέτρηση της ροπής αδράνειας κυλίνδρου ως προς άξονα περιστροφής που περνάει από το κέντρο µάζας. Καθηγητής: Βαγενάς Αθανάσιος α) Περιεχόµενο: Φυσικά µεγέθη και φυσικές έννοιες : Ροπή δύναµης, κινητική ενέργεια λόγω περιστροφής,κινητική ενέργεια λόγω µεταφορικής κίνησης,δυναµική ενέργεια. Εργαστηριακά όργανα: Μετροταινία, κεκλιµένο επίπεδο µε επιλογή κλίσης, ζυγαριά. β) ιδακτικοί στόχοι: 1.Γνωστικοί Να µπορούνε οι µαθητές να κάνουνε µετρήσεις µε τη βοήθεια των εργαστηριακών οργάνων. Να ξεχωρίζουνε τα µονόµετρα από τα διανυσµατικά µεγέθη. Να µπορούνε να χρησιµοποιούνε τους αντίστοιχους µαθηµατικούς τύπους για τον υπολογισµό της ροπής αδράνειας. 2.Συνασθηµατικοί στόχοι: Τα συναισθήµατα των µαθητών να είναι θετικά όσον αφορά το µάθηµα και τη συγκεκριµένη διαδικασία που πρόκειται να κάνουµε. 3.Ψυχοκινητικοί : Απόκτηση δεξιοτήτων των χεριών. γ) Μεθοδολογία: Επαγωγική Πορεία διδασκαλίας Εποικοδοµητικό µοντέλο. 1) Πρόκληση ενδιαφέροντος: Προβάλουµε τους τροχούς και τα γρανάζια των µηχανών αυτοκινήτων. είχνουµε το τιµόνι µεγάλου φορτηγού και ενός µικρού αυτοκινήτου όπου φαίνεται η διαφορά στις διαστάσεις τους. 2) Ανάδειξη ιδεών: Εδώ πραγµατοποιείται η πειραµατική διαδικασία αφού χωρίσουµε τους µαθητές σε οµάδες των τριών και τεσσάρων ατόµων. ιαθέτουµε κυλίνδρους από διαφορετικό υλικό, σιδερένιο και ξύλινο. Από την κορυφή του κεκλιµένου επιπέδου αφήνεται ο σιδερένιος κύλινδρος να εκτελέσει κύλιση. Εδώ φροντίζουµε να υπάρχει τριβή µεταξύ του κεκλιµένου επιπέδου και του ~ 21 ~

22 κυλίνδρου για να έχουµε κύλιση. [Η τριβή κύλισης θα είναι σηµαντική σε ορισµένες περιπτώσεις που τα υλικά κυλίνδρου και κεκλιµένου επιπέδου δεν είναι λεία]. Με τη µετροταινία µετράµε το ύψος του κεκλιµένου επιπέδου που επιλέγουµε κάθε φορά. Ο προσδιορισµός της ταχύτητας στο κάτω άκρο µπορεί να γίνει αν το σώµα έκανε βολή, ή η ενέργειά του απορροφούταν από ένα ελατήριο ή εξέτρεπε κάποιο εκκρεµές.[εδώ µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε το λογισµικό Interactive Physics]. Στη συνέχεια µπορούµε να υπολογίσουµε την κινητική ενέργεια λόγω της µεταφορικής κίνησης από τη σχέση Κ=1/2mυ2 όπου υ=ωr µε ω=2πf.ετσι µε την βοήθεια της αρχής διατήρησης της ενέργειας από τη θέση που αφήνεται ο κύλινδρος µέχρι το κάτω άκρο του κεκλιµένου επιπέδου : Καρχ. +Uαρχ.=Κτελ. +Uτελ. υπολογίζουµε την κινητική ενέργεια λόγω περιστροφής Κπερ.=1/2Ιω2. Συµπληρώνουµε των παρακάτω πίνακα: U Κµετ Κπερ. χ χ χ χ χ χ χ χ χ Από τη σχέση της κινητικής ενέργειας λόγω περιστροφής µπορούµε να υπολογίσουµε την ροπή αδράνειας το κυλιόµενου σιδερένιου κυλίνδρου. Επαναλαµβάνουµε τις ίδιες µετρήσεις για τον ξύλινο κύλινδρο. 3) Αναδόµηση ιδεών: Εάν δεν συµβαδίζουν τα αποτελέσµατα µε αυτά που περίµεναν οι µαθητές (προϋπάρχουσες ιδέες) έχουµε γνωστική σύγκρουση και αναµενόµενη εννοιολογική αλλαγή. 4) Εφαρµογή: Γίνονται ερωτήµατα στους µαθητές, αν τα αποτελέσµατα είναι αυτά που περίµεναν. δ)αξιολόγηση : Εδώ ζητείται να απαντήσουν σε σύντοµο ερωτηµατολόγιο µε αντιστοίχιση και ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών. ~ 22 ~

23 3.3 ΜΑΘΗΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ( Εθνική βιβλιοθήκη Αθηνών ) ΘΕΜΑ : ΝΑ ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΕ ΜΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΠΟΙΚΟ ΟΜΗΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΩΣΤΕ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΤΡΙΤΟ ΝΟΜΟ ΤΟΥ ΝΕΥΤΩΝΑ[ΝΟΜΟΣ ΡΑΣΗΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗΣ] 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Α) Έννοιες 1. Τι εκφράζει η έννοια δύναµη. 2. ιάκριση δυνάµεων. 3. Ισορροπία σώµατος. Β) Αρχές 3 ος Νόµος Νεύτωνα, διατύπωση. Γ) Αξίες Γιατί να το ξέρουµε ; ) Πράξεις (πείραµα) 2. Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Α) Γνωστικοί Γνώση, κατανόηση, µέχρι γυµνάσιο εύκολα. Εφαρµογή, ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση, και στο Λύκειο. Β) Συναισθηµατικοί Γ) Ψυχοκινητικοί ) Κοινωνικοί Α,Β,Γ µπορούν να αναπτύσσονται µαζί. ~ 23 ~

24 Γνώση 1. Α) Να διατυπώνει ο µαθητής τον 3 ο Νόµο του Νεύτωνα. Β) Να γνωρίζει και να σχεδιάζει σωστά τη δύναµη που ασκεί ένα σώµα πάνω σε ένα άλλο. 2. Α) Να ερµηνεύει την έννοια δράση-αντίδραση και ότι είναι δυνάµεις που ασκούνται σε διαφορετικά σώµατα. Κατανόηση Να εξηγεί ότι δεν µπορούµε να µιλάµε για συνισταµένη δύναµη δράσηςαντίδρασης Εφαρµογή Α. Σύγκρουση δύο σωµάτων Β. Ισορροπία σώµατος. [Ανάλυση, σύνθεση, αξιολόγηση]. Για παράδειγµα δίνουµε κτύπηµα σε µια µπάλα ποδοσφαίρου και σε µια όµοια µπάλα αλλά από µέταλλο. Τί θα αισθανθείτε ; Να το ερµηνεύσετε. Σχεδίαση ενός διαγράµµατος δυνάµεων. 2. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Α. Χρησιµοποιώ επαγωγική µέθοδο. Β. Η µορφή στη διδασκαλία µου θα είναι άλλοτε µονόλογος άλλοτε διάλογος και άλλοτε µε οµάδες. Ειδικά για το σχηµατισµό οµάδων µπορώ να χρησιµοποιήσω κοινωνιόγραµµα κατά Moreno. Γ. Εποπτικά µέσα (Βιβλίο µαθητή, Μαυροπίνακας, slides, υναµόµετρα κλπ.). Χρησιµοποιώ µοντέλο εποικοδοµητικής διδασκαλίας µε οµάδες. ΤΩΡΑ ΜΠΑΙΝΩ ΣΤΗ ΤΑΞΗ [Εποικοδόµηση] Προσανατολισµός ~ 24 ~

25 Υποστήριξη µε τη βοήθεια λογισµικού[ Να αλλάζει το βάρος µε αποτέλεσµα να αλλάζει και η δύναµη που τεντώνει το νήµα[interactive physics]. Ανάδειξη ιδεών Αναδόµηση ιδεών (Ερωτήσεις ανοικτού τύπου) Εφαρµογή : Πείραµα Ανασκόπηση 3. Αξιολόγηση Test κλειστού τύπου 3.4 Μάθηµα: Φυσική Θέµα : Πίεση- Υδροστατική πίεση Τάξη : Β γυµνασίου ιδάσκων : Αθανάσιος Βαγενάς Α] ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 1. Έννοιες ~ 25 ~

26 Εµβαδό επιφάνειας Όγκος σώµατος ύναµη F Βάρος του σώµατος Μάζα του σώµατος Ρευστά 2. Αρχές Αρχή του Pascall για τα ρευστά 3. Πράξεις Πείραµα µαζί µε φύλλο εργασίας 4. Υλικά,, Β] ιδακτικοί στόχοι I ) ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ 1. Να διακρίνει την δύναµη από την πίεση. 2. Να χρησιµοποιεί δύο διαφορετικές επιφάνειες όπου πιέζοντας την κάθε µία µε την ίδια δύναµη, να έχουµε διαφορετικά αποτελέσµατα, όσον αφορά την ευκολία για να την µετακινήσουµε. 3. Αφού τους δείξουµε φωτογραφίες φραγµάτων, να ερµηνεύουν γιατί η βάση γίνεται περισσότερο ενισχυµένη. 4. Να κάνουν απλούς υπολογισµούς σε προβλήµατα. ΙΙ) ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ~ 26 ~

27 Ο µαθητής να συµµετέχει εθελοντικά σε πρόσθετες εργασίες. Η στάση του, µε εκτίµηση και ενδιαφέρον πρέπει να λαµβάνεται υπόψη. ΙΙΙ) ΨΥΧΟΚΙΝΗΤΙΚΟΙ εξιότητες χεριών ΙV) ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ Όταν λειτουργούµε οµαδικά. Γ] ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ α. Μέθοδος επαγωγική β. Μορφή ιαλογική Εποπτικά µέσα(slides, διαφάνειες) Οµάδες(3-4 άτοµα) Γ. Πορεία ιδακτικό µοντέλο εποικοδοµητικής προσέγγισης 1 η ΦΑΣΗ : Προσανατολισµός 1. Παρουσιάζω σε φωτογραφίες δυο πινέζες µε µικρή και µεγάλη επιφάνεια στην κεφαλή τους, αντίστοιχα και αναζητώ, εκείνη που µου είναι εύκολο να στερεώσω στον τοίχο 2. Αφού έχω φουσκώσει ένα µπαλόνι ζητώ να µου εξηγηθεί γιατί δεν µεγαλώνει ο όγκος του µπαλονιού συνέχεια. 3. Αν ανοίξω σε ένα δοχείο µε νερό δύο τρύπες µια ψηλά και µια χαµηλά ποιό θα φθάσει πιο µακριά ; ~ 27 ~

28 4. Ένα ποτήρι γεµάτο µε νερό το καλύπτουµε µε χαρτόνι και το αναποδογυρίζουµε. Τι θα συµβεί ; 2 η ΦΑΣΗ : Ανάδειξη ιδεών Χωρίζουµε τους µαθητές σε οµάδες 3-4 ατόµων, και τους υποβάλλουµε ανοικτές ερωτήσεις και ζητούµε την απάντησή τους µε βάση την εµπειρία τους. 3 η ΦΑΣΗ Αναδόµηση ιδεών, εργαστηριακός οδηγός. 4 η ΕΦΑΡΜΟΓΗ 5 η ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 6 η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Να συµπληρωθούν τα παραπάνω. 3.5 Μάθηµα : Φυσική Τάξη : Β Γυµνασίου Θέµα : Άνωση στα υγρά- Αρχή του Αρχιµήδη ιδάσκων : Βαγενάς Αθανάσιος Α. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Έννοιες και φυσικά µεγέθη : όγκος, µάζα, βάρος, άνωση. Πείραµα : Μέτρηση της µάζας, µέτρηση του όγκου, µέτρηση της πυκνότητας, σχέση πυκνότητας και άνωσης. Β. Ι ΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Γνωστικοί : ~ 28 ~

29 Να µπορούν να υπολογίζουν, την µάζα, τον όγκο και την πυκνότητα ενός σώµατος. Να ερµηνεύουν την πλεύση των σωµάτων στην επιφάνεια των υγρών. Να εφαρµόζουν την συνθήκη ισορροπίας σώµατος για την πλεύση των σωµάτων. Να συγκρίνουν την δύναµη του βάρους µε την άνωση που δέχεται ένα σώµα, όταν αυτό βυθίζεται ή όταν αυτό ανέρχεται στην επιφάνεια του νερού. Να εξάγουν συµπεράσµατα, εάν το είδος του υγρού που είναι βυθισµένο ένα σώµα παίζει ρόλο όσον αφορά την άνωση. Η τιµή της άνωσης, εάν εξαρτάται από το βάθος που είναι βυθισµένο ένα σώµα. Να συνδέουν τις εφαρµογές της άνωσης µε τα βιώµατα τους. Ψυχοκινητικοί : Ανάπτυξη δεξιοτήτων κατά την διάρκεια πειραµάτων. Συναισθηµατικοί : Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης των µαθητών. Κοινωνικοί : Οι µαθητές να λειτουργούν οµαδικά ιδακτικά υλικά και µέσα Εργαστηριακά όργανα : Ένας κύβος µεταλλικός, ένα κοµµάτι φελλού, µια µεταλλική σφαίρα, µια ζυγαριά ακριβείας, ένας ογκοµετρικός σωλήνας, µια µετροταινία. Εργαστηριακός οδηγός Φύλλο εργασίας ιαφάνειες Προβολέας Slides Γ. ΜΕΘΟΛΟΓΙΑ Μέθοδος : Επαγωγική, διερευνητική και εποπτική. ΠΟΡΕΙΑ : ιδακτικό µοντέλο εποικοδοµητικής προσέγγισης για να µπορέσει να ανακαλύψει ο µαθητής σε δηµοκρατικά πλαίσια. Φάση α : Προσανατολισµός Επίδειξη στους µαθητές µε διαφάνειες εικόνων. Μιας βάρκας που είναι ακίνητη στην επιφάνεια µιας λίµνης. Ένα αερόστατο που ανεβαίνει στον ουρανό. Μια πέτρα που βυθίζεται στο βυθό µιας λίµνης. Η προσπάθεια ενός κολυµβητή να διατηρηθεί στην επιφάνεια του νερού. Ένα αεροπλάνο που βρίσκεται στον ουρανό Σύντοµη συζήτηση στις εικόνες που βλέπουµε. ~ 29 ~

30 Φάση β : Ανάδειξη των ιδεών των µαθητών. Χωρίζω τους µαθητές σε οµάδες. Σχεδιάζω το πείραµα στον πίνακα. Ένα δοχείο µε νερό, και δίπλα από αυτό, το κοµµάτι του σιδήρου και του ξύλου. 1. Αν βυθίσουµε τα δύο σώµατα ποιό από τα δύο θα ανέλθει στην επιφάνεια ; 2. Είναι δυνατόν να επιπλεύσει ποτέ ο σίδηρος στην επιφάνεια του υγρού ; 3. Εάν βυθίσουµε τα σώµατα σε άλλο υγρό θα πάρουµε τα ίδια αποτελέσµατα ; Πότε επιπλέουν πιο εύκολα ; 4. Ένα σώµα µε µεγαλύτερες διαστάσεις θα επιπλεύσει καλύτερα ; Οι µαθητές συζητούν σε οµάδες και κάθε µια ανακοινώνει την εκτίµησή της. Φάση γ : Αναδόµηση των ιδεών των µαθητών Οι µαθητές εκτελούν τα πειράµατα που αναφέρονται στο φύλλο εργασίας του εργαστηριακού οδηγού. Μετρούνε το βάρος των σταθµών πρώτα στο οινόπνευµα και µετά στο νερό. Νερό Οινόπνευµα Στη συνέχεια υπολογίζουν την άνωση δύο κυλίνδρων διαφορετικού σχήµατος. Απαντούν στις ερωτήσεις : 1. Η δύναµη που δέχεται το σώµα στο νερό και στο οινόπνευµα είναι ίδια ή διαφορετική ; 2. Όταν αλλάζουµε το σχήµα των σωµάτων αλλάζει η άνωση που θα δεχθούν ; Φάση δ : Εφαρµογή Συζητούµε για φαινόµενα από την καθηµερινή µας εµπειρία που εµφανίζεται η άνωση. Φάση ε : Ανασκόπηση : Κάθε µαθητής απαντά στις ερωτήσεις Τί είχατε γράψει, τί βρήκατε ; Ανακεφαλαίωση Αναφορά στην εξίσωση Α= ε V ~ 30 ~

31 . ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Εργασία για το σπίτι. 4. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΣΥΝΙΣΤΩΣΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Πραγµατοποιήθηκε στα πλαίσια της διαθεµατικής συνεργασίας-φυσική. Λογοτεχνίαστο Πειραµατικό Γυµνάσιο Φαναρίου. 25 Νοεµβρίου Φύλλο εργασίας με τη χρήση κειμένων Κινήσεις[Εισαγωγή φυσικών εννοιών] Να μελετηθεί το παρακάτω κείμενο[διήγημα]. Τὸ κυνήγι [Αλέξανδρου Βαναργιώτη] Πρωτοῆρθε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν κόσμο τοῦ κυνηγιοῦ στὸ χωριὸ τῆς μητέρας του. Στὸ χωριὸ αὐτὸ πέρασε μερικὰ ἀπὸ τὰ πιὸ ὄμορφα καλοκαίρια τῶν παιδικῶν του χρόνων. Πέρα ἀπὸ τὴν ὑπερβολικὴ ἀγάπη τοῦ παπποῦ καὶ τῆς γιαγιᾶς, ποὺ τὸν ἔκανε νὰ νιώσει ἀσφάλεια καὶ σιγουριά, τὸ χωριὸ μιὰ ἀρμαθιὰ σπίτια στὴ μέση τοῦ θεσσαλικοῦ κάμπου ὑπῆρξε γι αὐτόν, ποὺ ἦταν ἕνα παιδὶ τῆς πόλης, τόπος διαρκοῦς μύησης σὲ πράγματα ἄγνωστα καὶ σὲ καταστάσεις πρωτόγνωρες. ~ 31 ~

32 Τὰ παιδιὰ τοῦ χωριοῦ τὰ θαύμαζε γιὰ τὸ δυναμισμό, τὸν πολυμήχανο χαρακτήρα καὶ τὴν ἱκανότητά τους νὰ τὰ βγάζουν πέρα μὲ ὅ,τι καταπιάνονταν. Ὁδηγοῦσαν ποδήλατα, μοτοσακὰ καὶ τρακτέρ. Κουβαλοῦσαν βαρεῖς σωλῆνες στοὺς ἡλιοκαμένους ὤμους τους καὶ χειρίζονταν μὲ ἄνεση τὸ κυνηγετικὸ ὅπλο ἢ τὴ σφεντόνα. Γι αὐτὸ ἦταν ἕτοιμος νὰ τὰ ἀκολουθήσει παντοῦ. Κι ἐκεῖνα ὅμως τὸν ἀποδέχονταν. Ἦταν τὸ παιδὶ ποὺ ἐρχόταν ἀπ τὴν πόλη, ἀπέξω. Ἕνα εἶδος ἀνανέωσης, φρέσκου ἀέρα, χωρὶς νὰ διεκδικεῖ κάτι ἀπ τὰ κεκτημένα τους, λόγῳ τοῦ προσωρινοῦ τῆς διαμονῆς του ἐκεῖ. Τὰ κατορθώματά τους ἄλλωστε ἀποκτοῦσαν στὰ μάτια του ἰδιαίτερο κύρος. Κοντά τους ἔμαθε ποδήλατο. Σ ἐκεῖνα τὰ παλιὰ μεγάλα ποδήλατα ποὺ κάναν μεσοπεταλιά, γιατὶ δὲ φτάναν τὰ πόδια τους τὰ πεντάλ. Κολύμπησε γυμνὸς σὲ ἐπικίνδυνα ποτιστικὰ κανάλια γεμάτα λάσπη καὶ φυτοφάρμακα καὶ τοὺς ἀκολούθησε σὲ περιπετειώδη νυχτερινὰ κυνήγια. Σὲ ὅλες τὶς δραστηριότητες προσαρμόστηκε γρήγορα, βελτιώθηκε κι ὁρισμένες φορὲς τὰ κατάφερε καλύτερα ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Ἡ μόνη δραστηριότητα στὴν ὁποία ὑστεροῦσε σταθερὰ ἦταν τὸ κυνήγι. Φοβόταν τὸ θήραμα περισσότερο ἀπ ὅ,τι τὸν φοβόταν ἐκεῖνο. Μάταια ὁ παπποὺς προσπαθοῦσε νὰ τοῦ ἐμφυσήσει θάρρος λέγοντάς του ὅτι, ἂν δὲν μπορεῖ νὰ σκοτώσει ἕνα πουλί, πῶς θὰ σκοτώσει στὸν πόλεμο καμιὰ φορὰ ἄνθρωπο; Ἤθελε νὰ ἀνταποκριθεῖ, ἔκανε φιλότιμες προσπάθειες, ἀλλὰ δὲν μποροῦσε. Ἦταν κάτι ἀσύμβατο μὲ τὴ φύση του. ~ 32 ~

33 Στὴν ἀρχὴ τὰ παιδιὰ τοῦ ἔδιναν τὸ φακὸ νὰ αἰφνιδιάζει καὶ νὰ τυφλώνει τὰ πουλιὰ κι οἱ ἄλλοι μὲ ξύλα νὰ τὰ χτυπᾶνε στὰ κλαδιὰ ποὺ κούρνιαζαν καὶ νὰ τὰ σκοτώνουν. Ἔφεγγε στὸ κενὸ καὶ ἡ ἐπιχείρηση ἀτυχοῦσε. Μετὰ τοῦ ἐμπιστεύτηκαν τὰ πουλιὰ ποὺ ἔπιαναν ζωντανά. Μὲ τὸ πρῶτο σκίρτημά τους, ἔτσι ποὺ τά νιωθε ζεστὰ στὴ χούφτα του, ἄνοιγε τὰ χέρια καὶ τοῦ ἔφευγαν. Κι ἐπειδὴ τὸ κυνήγι ἦταν ἕνας κατεξοχὴν τομέας ἀνάδειξης ἀνδρείας καὶ δεξιότητας, σιγά-σιγὰ ἔχασε τὸ κύρος του καὶ τὰ παιδιὰ δὲν τὸν ἤθελαν οὔτε γιὰ παρέα στὶς βραδινές τους ἐξορμήσεις. Παρέμενε τότε στὸ σπίτι καὶ κουβέντιαζε μὲ τὸν παππού. Μὲ τὸ κυνήγι ἦρθε πάλι ἀντιμέτωπος στὸ Πανεπιστήμιο. Πρωτοετὴς φοιτητὴς στὰ Γιάννενα ἀπέκτησε ἕνα φίλο ντόπιο, τὸν Κώστα, μὲ τὸν ὁποῖο εἶχαν πολλὰ κοινὰ καὶ κάναν παρέα. Γιὰ κακή του τύχη, ὅμως, ἐκεῖνος εἶχε ἐμμονὴ στὸ κυνήγι. Στὴν ταράτσα τοῦ σπιτιοῦ του μεγάλωνε ἕνα κυνηγόσκυλο. Εἶχε βγάλει ἄδεια καὶ εἶχε ἀγοράσει μιὰ πανάκριβη ἐπαναληπτικὴ καραμπίνα. Συνεχῶς τὸν παρότρυνε. Πᾶμε γιὰ κυνήγι, θὰ περάσουμε καλά! Ἀνεβαίνει ἡ ἀδρεναλίνη στὸ κατακόρυφο. Ἀπ τὰ πολλὰ ὑποχώρησε. Ὁ φίλος του τὸν ἐφοδίασε μὲ ἕνα ἀεροβόλο νὰ μὴν ἔχει τὰ χέρια ἄδεια καὶ ξεκίνησαν. Περιφέρονταν σὲ χωράφια καὶ πλαγιὲς γιὰ ὧρες χωρὶς ἀποτέλεσμα. Ξαφνικὰ ὁ Κώστας σημάδεψε στὸν ἀέρα καὶ πυροβόλησε. Τὸ πέτυχα! κραύγασε μὲ ἐνθουσιασμό, καὶ κινήθηκε γρήγορα ἀριστερά. ~ 33 ~

34 Εἶδαν ἕνα πουλὶ στὸ χῶμα νὰ τινάζεται, νὰ προσπαθεῖ νὰ πετάξει καὶ νὰ πέφτει. Ρίξ του! φώναξε πάλι. Θὰ μᾶς φύγει στοὺς θάμνους. Ἐκεῖνος ὑπάκουσε. Σημάδεψε, ἀλλὰ ἀστόχησε. Ἔφτασαν κοντά. Τὸ πουλὶ συνέχισε νὰ σπαρταράει. Ἡ μία φτερούγα του ἦταν ἐντελῶς σπασμένη καὶ κλωθογύριζε γύρω ἀπὸ τὸν ἑαυτό του προσπαθώντας νὰ ἰ- σορροπήσει. Τοὺς κοίταζε μὲ μάτια γεμάτα φόβο κι ἀπόγνωση. Οἱ χτύποι τῆς καρδιᾶς τράνταζαν τὸ στῆθος του κι ἀνασήκωναν τὸ χνούδι τῆς τραχηλιᾶς του. Ὁ Κώστας τὸ πλησίασε καὶ τὸ ἔπνιξε μὲ τὴν ἄκρη τῆς κάνης. Πᾶμε νὰ φύγουμε εἶπε. Δὲ θὰ τὸ πάρεις; τὸν ρώτησε. Τί λές; ἀπάντησε ἐκεῖνος. Θὰ βροῦμε κανένα μπελά! Ἀπαγορεύεται νὰ σκοτώνεις περιστέρια. Μετὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔπαψε νὰ τὸν θεωρεῖ φίλο. Μὲ διάφορες δικαιολογίες ἀ- πομακρύνθηκε. Ὅλο καὶ πιὸ συχνά, ὅμως, συνειδητοποιοῦσε ὅτι τὸ παιχνίδι τῆς ζωῆς εἶναι ἕνα παιχνίδι κυνηγοῦ καὶ θηράματος καὶ οἱ ρόλοι διαρκῶς ἐναλλάσσονται. Ἐκεῖνος βέβαια δὲν ἔγινε ποτὲ καλὸς κυνηγός. Τουφέκισε πολλάκις καὶ πολλάκις ἀστόχη- ~ 34 ~

35 σε. Στὸ κυνήγι τῶν γυναικῶν, ἐρωτεύτηκε τὸ πρῶτο τραυματισμένο πουλάκι ποὺ κούρνιασε στὴν ἀγκαλιά του ζητώντας παρηγοριὰ καὶ βοήθεια, τὸ ὁποῖο, ὅταν συνῆλθε κάπως, ἄνοιξε τὰ φτερά του καὶ πέταξε μακριά. Στὸ κυνήγι τῆς δουλειᾶς καὶ τῆς καριέρας κατάφερε, πλάνητας κι ἀνέστιος, περιφερόμενος χρόνια ἀπὸ χωριὸ σὲ χωριὸ ὡς καθηγητὴς γυμνασίου, νὰ νιώθει ὅλο καὶ περισσότερο συγγένεια μὲ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ. Μιὰ αἴσθηση ποὺ φώλιασε βαθιὰ μέσα του γιὰ πρώτη φορὰ κοιτάζοντας τὰ τρομαγμένα μάτια τῆς ἀπόγνωσης ἐκείνου τοῦ πουλιοῦ ποὺ ξεψυχοῦσε. Μάτια ποὺ μοιάζαν πολύ, τελικά, ὅπως διαπίστωσε ἀργότερα, μὲ τὰ μάτια τοῦ παπποῦ καὶ τοῦ πατέρα του, ὅταν τοὺς σημάδεψε στὴ φτερούγα ὁ μεγάλος κυνηγός, ὁ ἑκηβόλος 1, ποὺ στοχεύει καὶ πυροβολεῖ κατὰ βούληση, ἀλλὰ ποτὲ δὲν ἀστοχεῖ. Ποιο είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο ήρωας του διηγήματος; Στην υπογραμμισμένη παράγραφο να βρείτε τη θεματική περίοδο, τις λεπτομέρειες και την πρόταση κατακλείδα. Ο συγγραφέας ακονίζει τις λέξεις για να ταιριάζουν σωστά στο κείµενο. Μας δηµιουργούν συναισθήµατα, ερµηνεύοντας έννοιες φυσικές από την καθηµερινότητα µας. Να βρεις λέξεις και προτάσεις στο κείμενο που καθορίζουν φυσικές έννοιες όπως : 1. Την πυκνότητα ρ 2. Την κίνηση 3. Ημικυκλική τροχιά 4. Ταχύτητα 5. Διανυσματική ταχύτητα 6. Χρόνος 7. Μετατόπιση 1 εκηβόλος: Αυτός που βρίσκει το στόχο από µακριά. ~ 35 ~

36 Κλείνοντας μηχανισμοί κίνησης όπως το ποδήλατο του διηγήματος γίνονται τραγούδι. Μουσική : Κώστας Μακεδόνας Το ποδήλατο. Στίχοι : Άρης Δαβαράκης Μουσική : Χρήστος Νικολόπουλος. Να γίνει συζήτηση και να πείτε τις απόψεις σας. 5. ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΡ ΙΤΣΑ 2009 ~ 36 ~

37 5.1 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΘΕΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ[Τάξη Λυκείου] Θεώρηµα διατήρησης της µηχανικής ενέργειας ΤΡΟΧΟΣ MAXWELL F 2 F 1 1 F 2 Σε κάθε θέση του τροχού το άθροισµα της δυναµικής και κινητικής ενέργειας είναι σταθερό και ίσο µε τη µηχανική ενέργεια του τροχού. Ο ζυγός ισορροπεί. Με ένα σπίρτο καίµε την κλωστή που συγκρατεί τον τροχό. Παρατηρούµε ότι, καθώς ο τροχός κατέρχεται, ο δίσκος 1 ανέρχεται έναντι του δίσκου 2. Έστω ότι W είναι το βάρος του τροχού και F η συνισταµένη των δυνάµεων F 1, F 2 που ασκούνται στα νήµατα του τροχού. Όταν το σύστηµα ισορροπεί, θα είναι W=F. Όταν όµως ο τροχός επιταχύνεται προς τα κάτω, θα ισχύει W F = ma µε αποτέλεσµα να µικραίνει το βάρος που δέχεται ο δίσκος 1 και γι αυτό να ανέρχεται, ενώ ο 2 να κατέρχεται. Όταν λόγω αδράνειας ο τροχός συνεχίζει να περιστρέφεται και τα νήµατα τυλίγονται στον άξονα του, αυτός αρχίζει να ανέρχεται, οπότε ισχύει : F W= ma. Τότε ο δίσκος 1 κατέρχεται και ο 2 ανέρχεται. Οι δύο δίσκοι θα πλησιάζουν την ισορροπία, µόνο όταν ο τροχός φθάνει στην ~ 37 ~

38 αρχική του θέση. Η κίνηση των δίσκων που ακολουθεί την κίνηση του τροχού δεν παρατηρείται στη συνέχεια του πειράµατος και αυτό γιατί υπεισέρχονται παράγοντες από το περιβάλλον, που εµποδίζουν την περιοδικότητα της κίνησης. Για να παρατηρήσουµε πάλι την άνοδο του δίσκου 1, καθώς ο τροχός κατέρχεται, θα πρέπει να στερεώσουµε τον τροχό µε την κλωστή στο στέλεχος και να κάψουµε εκ νέου την κλωστή. ηλαδή, καλή παρατήρηση έχουµε στην αρχή του πειράµατος. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Έκθεση έργων των μαθητών με θέμα : Πώς νοιώθουμε με μια εικόνα να εμφανίζεται η δύναμη στο χαρτί. ~ 38 ~

39 ~ 39 ~

40 ~ 40 ~

41 ~ 41 ~

42 5.2 ΜΗΧΑΝΙΚΟ ΑΝΑΛΟΓΟ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑ. (ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΕ ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΡ ΙΤΣΑ ΤΑΞΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ). ΕΠΙΣΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ : Στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράµµατος Science on Stage-Europe. 6 οι πανελλήνιοι Αγώνες Κατασκευών και Πειραµάτων Φυσικών Επιστηµών[15 και 16 Οκτωβρίου 2010] ΑΘΗΝΑ ΘΕΜΑ : Μηχανικό ανάλογο κίνησης ελευθέρου ηλεκτρονίου σε ρευµατοφόρο αγωγό. Προσδιορισµός των πιθανών θέσεων εύρεσης του «ηλεκτρονίου»(εισαγωγή της έννοιας πιθανότητας). ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ : Ένα µηχανικό ανάλογο της κίνησης του ηλεκτρονίου είναι η κίνηση ενός σφαιριδίου, που κυλίεται σε κεκλιµένο επίπεδο µέσω µιας πυκνής διάταξης καρφιών. Το σφαιρίδιο αντιστοιχεί σε ελεύθερο ηλεκτρόνιο, τα καρφιά αντιστοιχούν στα θετικά ιόντα και η συνιστώσα του βάρους του σφαιριδίου στη δύναµη από το ηλεκτρικό πεδίο. ~ 42 ~

43 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ : Από το ίδιο σηµείο κεκλιµένου επιπέδου µε εµπόδια αφήνονται να κυλήσουν σφαίρες από πλαστικό υλικό. Καθώς κατέρχονται συγκρούονται µε τα εµπόδια και η κίνηση τους συνίσταται σε µια τυχαία διαδροµή. Η συλλογή τους γίνεται σε κατακόρυφες στήλες στο κάτω µέρος του κεκλιµένου επιπέδου που έχουν αριθµηθεί. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ : Σύµφωνα µε τον νόµο των µεγάλων αριθµών αυτή ακολουθεί την κανονική κατανοµή (Gaussian). Ιστόγραµµα της καταληκτικής θέσης των σωµατίων σε δύο διαστάσεις (x και y) ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ : Έτσι, µπορούµε να εισάγουµε σε ένα επαναλαµβανόµενο πείραµα φυσικής την έννοια της πιθανότητας, όπου στις ακραίες θέσεις η πιθανότητα είναι µικρή και σε κεντρικότερες µέγιστη. Έτσι, πέρα από «σωµατίδιο» το «ηλεκτρόνιο» θα µπορούσε να είναι και κάτι διαφορετικό, το οποίο δεν µπορεί να εντοπιστεί σε µια συγκεκριµένη θέση αλλά σε µια πιθανή θέση. ΙΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ : 1. Τι δυσκολεύει την κίνηση των σφαιριδίων (ηλεκτρονίων); 2. Που βλέπουµε ότι µαζεύονται τα περισσότερα σφαιρίδια; ~ 43 ~

44 3. Με τι µοιάζει η νοητή γραµµή που προκύπτει εάν ενώσουµε τις θέσεις των κορυφών των στηλών µε τα σφαιρίδια στο κάτω µέρος του κεκλιµένου επιπέδου; 4. Τελικά κάπου έχουµε περισσότερα και κάπου λιγότερα σφαιρίδια ; 5. Ποια έκφραση χρησιµοποιούµε για να πούµε ότι κάπου έχουµε περισσότερα και κάπου λιγότερα σφαιρίδια; 6. Ναι λέµε πιο πιθανό ή λιγότερο πιθανό. 7. Εάν επαναλάβουµε το ίδιο πείραµα πολλές φορές τι παρατηρούµε; Εάν ενώσουµε µε µια γραµµή τις κορυφές των σφαιρών στις κατακόρυφες στήλες που συλλέγονται. 8. Με τι µοιάζει; Που την έχουµε ξανασυναντήσει στο σχολικό βιβλίο στο κεφάλαιο της θερµοδυναµικής ; 9. Εντυπωσιακό δεν είναι ; Βιβλιογραφία : 1]Μαθηµατικές Μέθοδοι Φυσικής. Στατιστικές Μέθοδοι Ανάλυσης Πειραµατικών εδοµένων. Σπύρος Ευστ. Τζαµαρίας. 2]Φυσική γενικής παιδείας Β Τάξης Γενικού Λυκείου. 3]Φυσική Β Γυµνασίου. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1] ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΠΑΡΛΗΣ. ΘΕΜΑΤΑ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ(ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΓΡΗΓΟΡΗ), ] ARNOLD B. ARONS (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ) Ο ΗΓΟΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ (ΤΡΟΧΑΛΙΑ). 3] Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ(Π.Β. ΚΟΚΚΟΤΑΣ) ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΓΡΗΓΟΡΗ (ΑΘΗΝΑ 1999) ~ 44 ~

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ- Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ- ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 0 Μαΐου 05 Ώρα : 0:0 - :00 ΘΕΜΑ 0 (µονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1o A Λυκείου 22 Μαρτίου 28 Στις ερωτήσεις Α,Β,Γ,Δ,E μια μόνο απάντηση είναι σωστή. Γράψτε στο τετράδιό σας το κεφαλαίο γράμμα της ερώτησης και το μικρό γράμμα της σωστής απάντησης.

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Β Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής

Β Γυμνασίου 22/6/2015. Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Β Γυμνασίου /6/05 Οι δείκτες Επιτυχίας και δείκτες Επάρκειας Β Γυμνασίου για το μάθημα της Φυσικής Β Γυμνασίου /6/05 Δείκτες Επιτυχίας (Γνώσεις και υπό έμφαση ικανότητες) Παρεμφερείς Ικανότητες (προϋπάρχουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2002 ΘΕΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.2 ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Τι λέμε δύναμη, πως συμβολίζεται και ποια η μονάδα μέτρησής της. Δύναμη είναι η αιτία που προκαλεί τη μεταβολή της κινητικής κατάστασης των σωμάτων ή την παραμόρφωσή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις.

Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΝΕΥΤΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις. F 2=2N F 1=6N F 3=3N F 4=5N (α) (β) F 5=4N F 6=1N F 7=3N (γ) Να σχεδιάσετε και

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα.

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1 Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. Α2. Για τον προσδιορισμό μιας δύναμης που ασκείται σε ένα σώμα απαιτείται να

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 4 ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Επιµέλεια: Καλαντζής Παναγιώτης, ηµ. Σχ. Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Γνωστικό αντικείµενο: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ 1. ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ: Μονάδες µέτρησης επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση Περιεχόµενα Κεφαλαίου 10 Γωνιακές Ποσότητες Διανυσµατικός Χαρακτήρας των Γωνιακών Ποσοτήτων Σταθερή γωνιακή Επιτάχυνση Ροπή Δυναµική της Περιστροφικής Κίνησης, Ροπή και

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ)

Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Βύθιση / Πλεύση (ΑΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ) Τίτλος Διερεύνησης : Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τη βύθιση ή την πλεύση σε ένα υγρό; Αφού γνωριστήκαμε με την Έλενα και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το πως διερευνούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ ΦΥΣΙΚΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ ΦΥΣΙΚΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Τι ονομάζουμε κίνηση ενός κινητού; 2. Τι ονομάζουμε τροχιά ενός κινητού; 3. Τι ονομάζουμε υλικό σημείο; 4. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά;

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός)

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) 4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) Κυριακή, 5 Απριλίου, 00, Ώρα:.00 4.00 Προτεινόμενες Λύσεις Άσκηση ( 5 μονάδες) Δύο σύγχρονες πηγές, Π και Π, που απέχουν μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Ι. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθηµα: ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: Σάββατο, 4 Ιουνίου 2011 8:30 11:30

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός βαθμολόγησης Εξεταστικού Δοκιμίου Α Λυκείου

Οδηγός βαθμολόγησης Εξεταστικού Δοκιμίου Α Λυκείου ΛΥΚΕΙΟ ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Οδηγός βαθμολόγησης Εξεταστικού Δοκιμίου Α Λυκείου 1) Να γράψετε 3 διανυσματικά μεγέθη και 2 μονόμετρα μεγέθη καθώς και τις μονάδες μέτρησής τους (στο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Β ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Από το διδακτικό βιβλίο των Αντωνίου Ν., ηµητριάδη Π. κ.ά. θα διδαχθούν: Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή 1.1. Οι φυσικές επιστήµες

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις)

Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις) Ερωτήσεις θεωρίας µε απάντηση Φυσικής Γ Γυµνασίου (ταλαντώσεις) Πότε µια κίνηση λέγεται περιοδική; Να γράψετε τρία παραδείγµατα. Μια κίνηση λέγεται περιοδική όταν επαναλαµβάνεται σε ίσα χρονικά διαστήµατα.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση 1 H θέση ενός κινητού που κινείται σε ένα επίπεδο, προσδιορίζεται κάθε στιγμή αν: Είναι γνωστές οι συντεταγμένες του κινητού (x,y) ως συναρτήσεις του χρόνου Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΟΝΟΜΑ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ.:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΟΝΟΜΑ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ.:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2010-2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: Φυσική ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΊΑ: 27 Μαίου 2011 ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες ΩΡΑ: 11.00 1.00 ΒΑΘΜΟΣ: Αριθμητικά:... Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγµατα καθηµερινότητας ΣΚΙΕΡΣ

Παραδείγµατα καθηµερινότητας ΣΚΙΕΡΣ 1 2 Παραδείγµατα καθηµερινότητας ΣΚΙΕΡΣ Σκιέρ : Ελαστικά τρακτέρ-φορτηγών : Καρφιά: Συµπεράσµατα: Εξάρτηση της πίεσης (P) από : I. Επιφάνεια επαφής (S-> αντιστρόφως ανάλογη) II. Μέγεθος της δύναµης (F->

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κεφάλαιο M6 Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κυκλική κίνηση Αναπτύξαµε δύο µοντέλα ανάλυσης στα οποία χρησιµοποιούνται οι νόµοι της κίνησης του Νεύτωνα. Εφαρµόσαµε τα µοντέλα αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας

Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Δ ι δ α κ τ ι κ έ ς ε ν ό τ η τ ε ς Τεχνικές διδασκαλίας Α Τίτλος Προγράμματος Εκπαίδευσης Ενηλίκων Βασικές έννοιες και αρχές των Φυσικών Επιστημών Β Ομάδα Στόχος στην οποία απευθύνεται Το πρόγραμμα απευθύνεται σε αποφοίτους Γενικών / Τεχνικών Λυκείων, ΤΕΕ που

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου

Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου Οδηγός Διαχείρισης του εκπαιδευτικού υλικού για τη Φυσική Α Λυκείου Το εκπαιδευτικό υλικό το οποίο αντιστοιχεί στο νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Φυσικής Α Λυκείου αποτελείται από: 1. Το βιβλίο μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÅÐÉËÏÃÇ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÅÐÉËÏÃÇ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 15 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Μαΐου 15 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Φυσική Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - 1 - 1. ΔΥΝΑΜΕΙΣ. (6 π) Οι μαθητές και μαθήτριες να: 1.1 Η δύναμη ως διάνυσμα. 1.1.1 Ορίζουν τη δύναμη από τα αποτελέσματά της. 1.1.1.1 Μια δύναμη μπορεί να προκαλέσει:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Δύο χορδές μιας κιθάρας Χ1, Χ2

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΠΥΡΙΔΩΝΑ ΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΤΑΕΙ ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31-05-2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 07.45 10.15 Οδηγίες 1. Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό.

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα φυσικά µεγέθη από τη Στήλη Ι και, δίπλα σε καθένα, τη µονάδα της Στήλης ΙΙ που αντιστοιχεί σ' αυτό. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο 1.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τα

Διαβάστε περισσότερα

6. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση.

6. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση. 12ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση. Το όργανο μέτρησης του βάρους ενός σώματος είναι : α) το βαρόμετρο, β) η ζυγαριά, γ) το δυναμόμετρο, δ) ο αδρανειακός ζυγός.

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε.

«Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. «Εισαγωγή στον Τριγωνομετρικό Κύκλο» Διδάσκοντας Μαθηματικά με Τ.Π.Ε. Μπολοτάκης Γιώργος Μαθηματικός, Επιμορφωτής Β επιπέδου, Διευθυντής Γυμνασίου Αγ. Αθανασίου Δράμας, Τραπεζούντος 7, Άγιος Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 1.3 β. Μονάδες 5 1.4 Μονάδες 5

Μονάδες 5 1.3 β. Μονάδες 5 1.4 Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 1 ο ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 29 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) Για τις ημιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 014 Ε_3.ΦλΓΑΘΤ(ε) ΤΑΞΗ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ & ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ Ηµεροµηνία: Κυριακή 7 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ A ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε βασικά όργανα του εργαστηρίου (διαστηµόµετρο, µικρόµετρο, χρονόµετρο) προκειµένου να: Να µετρήσουµε την πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο Φυσική Β Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις κινήσεις των σωμάτων. Το επόμενο βήμα είναι να αναζητήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγµατα δυνάµεων

Παραδείγµατα δυνάµεων ΥΝΑΜΕΙΣ Παραδείγµατα Ορισµός της δύναµης Χαρακτηριστικά της δύναµης Μάζα - Βάρος Μέτρηση δύναµης ράση - αντίδραση Μέτρηση δύναµης Σύνθεση - ανάλυση δυνάµεων Ισορροπία δυνάµεων 1 Ανύψωση βαρών Παραδείγµατα

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2005 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 7/6/2005 ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2005 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 7/6/2005 ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2005 - Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 7/6/2005 ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ 6.. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Για τον υπολογισµό των τάσεων και των παραµορφώσεων ενός σώµατος, που δέχεται φορτία, δηλ. ενός φορέα, είναι βασικό δεδοµένο ή ζητούµενο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Σελίδα 1 από Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούµε µε τα βασικά θεωρήµατα του διαφορικού λογισµού καθώς και µε προβλήµατα που µπορούν να επιλυθούν χρησιµοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΗΣ ΘΕΤΙΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΗΣ ΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΕΙΟΥ Θέμα ο. ύλινδρος περιστρέφεται γύρω από άξονα που διέρχεται από το κέντρο μάζας του με γωνιακή ταχύτητα ω. Αν ο συγκεκριμένος κύλινδρος περιστρεφόταν

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Β Παράδειγμα 1. Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 8)

ΘΕΜΑ Β Παράδειγμα 1. Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 8) ΘΕΜΑ Β Παράδειγμα 1 Β1. Στο σχολικό εργαστήριο μια μαθήτρια περιεργάζεται ένα ελατήριο και λέει σε συμμαθητή της: «Θα μπορούσαμε να βαθμολογήσουμε αυτό το ελατήριο και με τον τρόπο αυτό να κατασκευάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΓΩΝΙΣΜ ΘΕΜ 1 Ο Να επιλέξετε την σωστή απάντηση. ) Η απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών δεσµών το στάσιµο κύµα είναι: 1/ λ/4 / λ/6 3/ λ/ 4/ λ όπου λ είναι το µήκος κύµατος των τρεχόντων

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 4: Πίεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 4: Πίεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ Φυσική Β Γυμνασίου Δύναμη και Πίεση Κρατάς μία πινέζα μεταξύ του δείκτη και του αντίχειρα σου, με δύναμη 10 Ν. Η μύτη της πινέζας έχει διάμετρο 0,1mm ενώ η κεφαλή της έχει διάμετρο 10mm.

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών.

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. 1. Ταξινόµ ηση. Ηλικία: 5-7 ετών. Σκοπός: Να διερευνήσουµε πώς το παιδί ταξινοµεί

Διαβάστε περισσότερα

Η πληροφορική ως εκπαιδευτικό εργαλείο Προσομοίωση πειραμάτων φυσικής

Η πληροφορική ως εκπαιδευτικό εργαλείο Προσομοίωση πειραμάτων φυσικής Η πληροφορική ως εκπαιδευτικό εργαλείο Προσομοίωση πειραμάτων φυσικής Δ. Τσαούσης Εισαγωγή Η Φυσική θεωρείται από τα δυσκολότερα μαθήματα για τους περισσότερους μαθητές σ' όλο τον κόσμο. Σ' αυτήν όμως

Διαβάστε περισσότερα

Πίεση ονομάζουμε το πηλικό της δύναμης που ασκείται κάθετα σε μία επιφάνεια προς το εμβαδόν της επιφάνειας αυτής.

Πίεση ονομάζουμε το πηλικό της δύναμης που ασκείται κάθετα σε μία επιφάνεια προς το εμβαδόν της επιφάνειας αυτής. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΠΙΕΣΗ 4.1 Πίεση Είναι γνωστό ότι οι χιονοδρόμοι φορούν ειδικά φαρδιά χιονοπέδιλα ώστε να μπορούν να βαδίζουν στο χιόνι χωρίς να βουλιάζουν. Θα έχετε επίσης παρατηρήσει ότι τα μεγάλα και βαριά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ

ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί η σωστή απάντηση. Ένας ακίνητος τρoχός δέχεται σταθερή συνιστάμενη ροπή ως προς άξονα διερχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΚΑΠΠΑΤΟΥ ΝΑΤΑΣΣΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗ ΘΕΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα Θέµα 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ - Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ - Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ - Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. Τίτλος Εισαγωγή στην έννοια της πυκνότητας ενός υλικού. Μέτρηση της πυκνότητας. Θα γίνουν δύο σειρές μετρήσεων. Μία στο (πραγματικό) εργαστήριο (συνοδευόμενη από το αντίστοιχο φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΘΕΜΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις Α1-Α4 να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Γ' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Αρµονικό κύµα διαδίδεται σε ένα εθύγραµµο ελαστικό µέσο. Όλα τα σηµεία το µέσο διάδοσης, πο ταλαντώνονται λόγω της διέλεσης

Διαβάστε περισσότερα

Ιπτάμενες Μηχανές. Οδηγός για το Μαθητή

Ιπτάμενες Μηχανές. Οδηγός για το Μαθητή Ιπτάμενες Μηχανές Οδηγός για το Μαθητή Το ελικόπτερο Αφού βεβαιωθείτε ότι βρίσκεστε στο περιβάλλον του εκπαιδευτικού προγράμματος, επιλέξτε «Έναυσμα». Ακολουθώντας τις οδηγίες που παρουσιάζονται στην οθόνη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής

Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Αγίων Αναργύρων Αθήνας Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικής Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επιµέλεια-Εκτέλεση-Παρουσίαση: Ευάγγελος Κουντούρης, Φυσικός, Υπεύθυνος του Εργαστηριακού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Έργο και Ενέργεια. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 7 Έργο και Ενέργεια. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 7 Έργο και Ενέργεια Περιεχόµενα Κεφαλαίου 7 Το έργο σταθερής δύναµης Εσωτερικό Γινόµενο δύο διανυσµάτων Έργο µεταβλητής δύναµης Σχέση Ενέργειας και έργου 7-1 Το έργο σταθερής δύναµης Το έργο που

Διαβάστε περισσότερα

Τα είδη της κρούσης, ανάλογα µε την διεύθυνση κίνησης των σωµάτων πριν συγκρουστούν. (α ) Κεντρική (ϐ ) Εκκεντρη (γ ) Πλάγια

Τα είδη της κρούσης, ανάλογα µε την διεύθυνση κίνησης των σωµάτων πριν συγκρουστούν. (α ) Κεντρική (ϐ ) Εκκεντρη (γ ) Πλάγια 8 Κρούσεις Στην µηχανική µε τον όρο κρούση εννοούµε τη σύγκρουση δύο σωµάτων που κινούνται το ένα σχετικά µε το άλλο.το ϕαινόµενο της κρούσης έχει δύο χαρακτηριστικά : ˆ Εχει πολύ µικρή χρονική διάρκεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 9 Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη Ιουνίου 9 11. 14. ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ 1. Τι εννοούµε λέγοντας θερµοδυναµικό σύστηµα; Είναι ένα κοµµάτι ύλης που αποµονώνουµε νοητά από το περιβάλλον. Περιβάλλον του συστήµατος είναι το σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

κάθετη δύναμη εμβαδόν επιφάνειας Σύμβολο μεγέθους Ορισμός μεγέθους Μονάδα στο S.I.

κάθετη δύναμη εμβαδόν επιφάνειας Σύμβολο μεγέθους Ορισμός μεγέθους Μονάδα στο S.I. 4.1 Η πίεση ονομάζουμε το μονόμετρο φυσικό μέγεθος που ορίζεται ως το πηλίκο του μέτρου της συνολικής δύναμης που ασκείται κάθετα σε μια επιφάνεια προς το εμβαδόν της επιφάνειας αυτής. πίεση = κάθετη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία 1 2 Ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης Ακτίνα πρόσπτωσης Κάθετη Ακτίνα ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης: η γωνία πρόσπτωσης (α) ισούται µε τη γωνία ανάκλασης (β) α = β α β Επίπεδο κάτοπτρο ε α β α: Γωνίαπρόσπτωσης β:γωνίαανάκλασης

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

m (gr) 100 200 300 400 500 600 700 l (cm) 59.1 62.4 65.2 69.3 71.2 74.1 77.2

m (gr) 100 200 300 400 500 600 700 l (cm) 59.1 62.4 65.2 69.3 71.2 74.1 77.2 ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ Η εργασία αυτή απευθύνεται σε όλους όσους επιθυµούν να ϐελτιώσουν την ϐαθµολογία τους. Βασικό στοιχείο της εργασίας είναι οι γραφικές παραστάσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Δ 4. Το ποσοστό της αρχικής κινητικής ενέργειας του βέλους που μεταφέρεται στο περιβάλλον του συστήματος μήλο-βέλος κατά τη διάρκεια της διάτρησης.

Δ 4. Το ποσοστό της αρχικής κινητικής ενέργειας του βέλους που μεταφέρεται στο περιβάλλον του συστήματος μήλο-βέλος κατά τη διάρκεια της διάτρησης. Σε οριζόντιο επίπεδο βρίσκεται ακίνητο ένα μήλο μάζας Μ = 200 g. Ένα μικρό βέλος μάζας m = 40 g κινείται οριζόντια με ταχύτητα μέτρου, υ 1 = 10 m / s, χτυπά το μήλο με αποτέλεσμα να το διαπεράσει. Αν γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας - Οριζόντια Βολή Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, M Sc Φυσικός http://perifysikhs.wordpress.com 1 Εισαγωγικές Εννοιες - Α Λυκείου Στην Φυσική της Α Λυκείου κυριάρχησαν

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

μαθηματικά β γυμνασίου

μαθηματικά β γυμνασίου μαθηματικά β γυμνασίου Κάθε αντίτυπο φέρει την υπογραφή ενός εκ των συγγραφέων Σειρά: Γυμνάσιο, Θετικές Επιστήμες Μαθηματικά Β Γυμνασίου, Βασίλης Διολίτσης Ιωάννα Κοσκινά Νικολέττα Μπάκου Θεώρηση Κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα