ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ"

Transcript

1 ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

2 Προσθετικά και Συντηρητικά τροφίµων Πρόσθετα τροφίµων καλούνται οι ουσίες, οι οποίες συνήθως δεν καταναλώνονται µόνες τους ως τρόφιµα, είτε έχουν θρεπτική αξία είτε όχι, και οι οποίες προστίθενται στα τρόφιµα για τεχνολογικούς λόγους. Η προσθήκη τους, κατά τα διάφορα στάδια της παραγωγής, µεταποίησης, παρασκευής, κατεργασίας, συσκευασίας και µεταφοράς, αποσκοπεί στη βελτίωση της παραγωγής, της εµφάνισης και της συντήρησης των τροφίµων. Οι πρόσθετες ύλες διακρίνονται σε αντιαµαυρωτικά, αντιοξειδωτικά, βελτιωτικά αλεύρων, βελτιωτικά γεύσης, γλυκαντικά, διογκωτικά αρτοποιίας, ενισχυτικά γεύσης, γαλακτωµατοποιητές, διαυγαστικά µέσα, µέσα οξίνισης, ρυθµιστές οξύτητας, σκληρυντικούς παράγοντες, σταθεροποιητές, συντηρητικά, χρωστικές ύλες κ.α. Οι χρησιµοποιούµενες πρόσθετες ύλες τροφίµων στις χώρες της Ε.Ε. αναγράφονται υποχρεωτικά στη συσκευασία των τροφίµων. Επειδή όµως οι ονοµασίες τους είναι πολλές φορές πολυσύλλαβες, χρησιµοποιούνται συχνά περισσότερες της µιας πρόσθετες ύλες και οι ονοµασίες τους διαφέρουν στις χώρες της Ε.Ε., έχει αποφασιστεί η κωδικοποίησή τους. Έτσι, όλες οι πρόσθετες ύλες χαρακτηρίζονται µε έναν τριψήφιο αριθµό, στον οποίο προτάσσεται το γράµµα Ε κεφαλαίο. Αργότερα, ο αριθµός των προσθέτων υλών αυξήθηκε και έχουµε έτσι και τετραψήφιους αριθµούς, ενώ παράλληλα διαγράφηκαν, από τη λίστα των εγκεκριµένων, αρκετές από αυτές. Κατωτέρω παρατίθεται η ισχύουσα ταξινόµηση των προσθέτων υλικών τροφίµων: - από για τις χρωστικές ουσίες Παράδειγµα αποτελεί το λυκοπένιο (Ε160d). Ανήκει στην οµάδα των καροτενοειδών και έχει ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Απαντάται στις ντοµάτες, στις οποίες προσδίδει το κόκκινο χρώµα. Από πρόσφατες έρευνες προκύπτει ότι παίζει σηµαντικό ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου. - από για τις συντηρητικές ουσίες Παράδειγµα αποτελεί το βενζοϊκό οξύ (Ε210). Χρησιµοποιείται σε µπύρες, µη οινοπνευµατώδη αρωµατισµένα ποτά, λαχανικά σε ξύδι, µαρµελάδες, ζελέδες, σάλτσες, χαβιάρι κ.α. προϊόντα. - από για αντιοξειδωτικές ουσίες Παράδειγµα είναι το ασκορβικό νάτριο (Ε301). Συµβάλλει στην ανάπτυξη του επιθυµητού χρώµατος στα αλλαντικά αέρος και εµποδίζει την οξείδωση του λίπους. - από για τους γαλακτωµατοποιητές, τα πηκτικά µέσα και τους σταθεροποιητές Παράδειγµα είναι η µονολαυρική πολυοξυαιθυλενοσορβιτάνη (Ε432). Είναι γαλακτωµατοποιητής-σταθεροποιητής. Χρησιµοποιείται σε επιδόρπια, σάλτσες, προϊόντα αρτοποιίας, διαιτητικά προϊόντα κ.ά. σκευάσµατα. - από για τους ρυθµιστές οξύτητας Παράδειγµα αποτελεί το θειικό αργίλιο (Ε520). Χρησιµοποιείται σε ζαχαρωµένα φρούτα και σε κατεψυγµένα και αφυδατωµένα προϊόντα αυγών. - από για τους ενισχυτές και τα βελτιωτικά της γεύσης. Παράδειγµα αποτελεί το γλουταµινικό οξύ (Ε620). Είναι βελτιωτικό γεύσης και συναντάται σε σάλτσες, σούπες και προµαγειρευµένα τρόφιµα. Ευρεία χρήση αυτού του οξέος και των αλάτων του γίνεται στην Κίνα, το σχετικό µάλιστα σύνδροµο εκ της εστίασης σε Κινέζικα εστιατόρια έχει γίνει γνωστό ως Σύνδροµο του Πεκίνου. Είναι πάρα πολύ τοξικό, ενώ µπορεί να καταστρέψει το νευρικό σύστηµα µε αποτέλεσµα ασθένειες όπως Πάρκινσον, Αλτσχάιµερ. Είναι επικίνδυνο για εγκύους, παιδιά, ηλικιωµένους, υπογλυκαιµικούς και καρδιοπαθείς ασθενείς. - από για τις γλυκαντικές ύλες Παράδειγµα αποτελεί η ασπαρτάµη (Ε951). Ανακαλύφθηκε το 1969 και προέρχεται από δύο αµινοξέα, το ασπαρτικό οξύ και τη φαινυλαλανίνη. Είναι 200 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη και χρησιµοποιείται σε τσίχλες µε πρόσθετα σάκχαρα. Έχει συσχετιστεί µε καρκινογένεση σε ανθρώπους και πειραµατόζωα και µε βλάβες του νευρικού συστήµατος. 3

3 Υπολογίζεται ότι κατά άτοµο η κατανάλωση συντηρητικών και προσθετικών τροφίµων φθάνει κατά µέσον όρο τα 4-5 κιλά ετησίως. Τα τελευταία χρόνια η χρήση διαφόρων συντηρητικών και προσθέτων τροφίµων αποτελεί αντικείµενο µεγάλων συζητήσεων και διχογνωµιών όσον αφορά τις βραχυπρόθεσµες, αλλά κυρίως τις µακροπρόθεσµες, πιθανές συνέπειες στην υγεία του ανθρώπου και ιδιαίτερα των µικρών παιδιών. Οπωσδήποτε κάποια συντηρητικά είναι απολύτως απαραίτητα για την αναστολή της ανάπτυξης παθογόνων µικροβίων στα τρόφιµα και σίγουρα ορισµένα προσθετικά είναι απολύτως ασφαλή και χρήσιµα για τη ηµόσια Υγεία (π.χ. το ασκορβικό οξύ που χρησιµοποιείται ως αντιοξειδωτικός παράγοντας και είναι ταυτόσηµο µε τη βιταµίνη C). Όµως πολλά προσθετικά ενοχοποιούνται για διάφορες βλάβες της υγείας, κυρίως σε παιδιά (υπερκινητικότητα, αλλεργίες, άσθµα, ερυθήµατα) και σε ενηλίκους (αλλεργίες, άσθµα, κεφαλαλγίες, ιλίγγους, ταχυσφυγµία, ναυτία, έλκη εντέρου). Συµπερασµατικά, βιοµηχανοποιηµένα τρόφιµα, όπως µπισκότα, κέικ, σοκολάτες, καραµέλες, παγωτά, έτοιµες σάλτσες κ.α, συστήνεται να αποφεύγονται, κυρίως από τα παιδιά, λόγω της µεγάλης περιεκτικότητάς τους σε συντηρητικά και πρόσθετα τροφίµων, τα οποία είναι συνήθως επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία. ΚΩ ΙΚΟΣ ΟΝΟΜΑΣΙΑ - ΣΤΟΙΧΕΙΑ E100 E100(ii) Κουρκουµίνη E 100 (i): Κουρκουµίνη E 100 (ii): Τουρµενικό CI Φυσικό κίτρινο 3 διφεριλοµεθάνιο Φυσικό χρώµα που αποµονώνεται από τις ρίζες και το µίσχο του φυτού, µέλους της οικογένειας ginger (Curcuma longa και Curcuma domestica), αλλά δύναται να παραχθεί τεχνητά. Tο τουρµενικό είναι το ακατέργαστο απόσταγµα, ενώ η κουρκουµίνη είναι το κατεργασµένο συστατικό. ίνει το κίτρινο χρώµα στη σκόνη κάρυ. Χρωστική για τρόφιµα, της οποίας το χρώµα κυµαίνεται από κίτρινο ως κόκκινο ανάλογα µε το ph (οξύτητα). εν είναι πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Μαργαρίνες, µαρµελάδες, ζελέ, κατεργασµένα τυριά, σκόνη κάρι, παστουρµά (προστίθεται στο εξωτερικό περίβληµα), µουστάρδα, λουκάνικα, ποτέ, αναψυκτικά, συσκευασµένους χυµούς φρούτων µακράς διάρκειας, γλυκά του κουταλιού, παγωτά, στικ ψαριού. Μέχρι 1 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους για την κουρκουµίνη, και 0.3 mg / kg για το τουρµενικό. εν έχουν βρεθεί παρενέργειες για τις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα, αν και υποπτεύεται για πρόκληση καρκίνου. Κανένας, το E100 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους ακραίους και µη, χορτοφάγους. Τουρµενικό E 100 (i): Κουρκουµίνη E 100 (ii): Τουρµενικό CI Φυσικό κίτρινο 3 4

4 E101 E101(ii) διφεριλοµεθάνιο Φυσικό χρώµα που αποµονώνεται από τις ρίζες και το µίσχο του φυτού, µέλους της οικογένειας ginger (Curcuma longa και Curcuma domestica), αλλά δύναται να παραχθεί τεχνητά. Tο τουρµενικό είναι το ακατέργαστο απόσταγµα, ενώ η κουρκουµίνη είναι το κατεργασµένο συστατικό. ίνει το κίτρινο χρώµα στη σκόνη κάρυ. Χρωστική για τρόφιµα, της οποίας το χρώµα κυµαίνεται από κίτρινο ως κόκκινο ανάλογα µε το ph (οξύτητα). εν είναι πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Μαργαρίνες, µαρµελάδες, ζελέ, κατεργασµένα τυριά, σκόνη κάρι, παστουρµά (προστίθεται στο εξωτερικό περίβληµα), µουστάρδα, λουκάνικα, ποτέ, αναψυκτικά, συσκευασµένους χυµούς φρούτων µακράς διάρκειας, γλυκά του κουταλιού, παγωτά, στικ ψαριού. Μέχρι 1 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους για την κουρκουµίνη, και 0.3 mg / kg για το τουρµενικό. εν έχουν βρεθεί παρενέργειες για τις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα, αν και υποπτεύεται για πρόκληση καρκίνου. Κανένας, το E100 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους ακραίους και µη, χορτοφάγους. Ριβοφλαβίνη E101 (i): Ριβοφλαβίνη E 101 (ii): 5-φωσφορικό νάτριο Ριβοφλαβίνη (συχνά αναφέρεται και ως E 106) Βιταµίνη B2, λακτοφλαβίνη Φυσική χρωστική ουσία και βιταµίνη που περιλαµβάνεται σε πολλά τρόφιµα όπως το γάλα, τα αυγά, το συκώτι, τα νεφρά και τα λαχανικά. Παρασκευάζεται από τη µαγιά. Μπορεί επίσης να παρασκευαστεί συνθετικά. Χρώµα κίτρινο. Όχι ιδιαίτερα ευδιάλυτη στο νερό. Σάλτσες, κατεργασµένα τυριά, παγωτά µε άρωµα φρούτου, λαχανικά διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι (εκτός από ελιές), δηµητριακά πρωινού Μέχρι 0,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν βρεθεί παρενέργειες για τις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα, αλλά δε θεωρείται τοξικό ακόµη και σε υψηλές συγκεντρώσεις. Κανένας, το E 101 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από Παρά το γεγονός ότι µπορεί να παρασκευαστεί από το γάλα, σε βιοµηχανική κλίµακα δεν παράγεται µε αυτόν τον τρόπο. 5-φωσφορική Ριβοφλαβίνη E101 (i): Ριβοφλαβίνη E 101 (ii): 5-φωσφορικό νάτριο Ριβοφλαβίνη (συχνά αναφέρεται και ως E 106) Βιταµίνη B2, λακτοφλαβίνη Φυσική χρωστική ουσία που περιλαµβάνεται σε πολλά τρόφιµα όπως το γάλα, τα 5

5 αυγά, το συκώτι, τα νεφρά και τα λαχανικά. Παρασκευάζεται από τη µαγιά. Μπορεί επίσης να παρασκευαστεί συνθετικά. Χρώµα κίτρινο. Όχι ιδιαίτερα ευδιάλυτη στο νερό. Ζαχαρούχα προϊόντα, παγωτά µε άρωµα φρούτου, µαρµελάδες, παστουρµά (στο εξωτερικό περίβληµα). Μέχρι 0,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν βρεθεί παρενέργειες για τις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα, αλλά δε θεωρείται τοξικό ακόµη και σε υψηλές συγκεντρώσεις. Κανένας, το E 101 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από Παρά το γεγονός ότι µπορεί να παρασκευαστεί από το γάλα, σε βιοµηχανική κλίµακα δεν παράγεται µε αυτόν τον τρόπο. E102 Ταρτραζίνη CI 19140, Κίτρινο τροφίµων 5, Όξινο κίτρινο 23. Συνθετικό αζώχρωµα. Κίτρινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό Αναψυκτικά, αφρώδη ποτά, κρέµες και σούπες στιγµιαίας παρασκευής σε φακελάκια, πίκλες, αρακά σε κονσέρβα, σάλτσες, µουστάρδα, ζελέ, γλυκά, προϊόντα εκλεκτής αρτοποιίας (π.χ. διάφορα κρουασάν, µπισκότα, κέικ, γκοφρέτες). Μέχρι 7,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Η ταρτραζίνη είναι ένα αζώχρωµα. Παρενέργειες δεν έχουν παρατηρηθεί όσον αφορά την καθαρή ταρτραζίνη, εκτός από περιπτώσεις ατόµων που παρουσιάζουν δυσανεξία στα άλατα του σαλικυλικού οξέος (ασπιρίνη, φρούτα). Στις περιπτώσεις των ατόµων αυτών η ταρτραζίνη επίσης επιφέρει συµπτώµατα δυσανεξίας (έκζεµα, οίδηµα στα χείλη και τη γλώσσα, µούδιασµα στόµατος, περιοδικό πρήξιµο, ερεθισµός, πονοκέφαλος, κρίση άσθµατος). Σε συνδυασµό µε τους εστέρες του βενζοϊκού οξέος (E ), η ταρτραζίνη φέρεται υπεύθυνη σε µεγάλο ποσοστό για την εµφάνιση του συνδρόµου ADHD (υπερδραστηριότητα) σε παιδιά. Άνθρωποι που πάσχουν από άσθµα µπορεί επίσης να παρουσιάσουν συµπτώµατα µετά την κατανάλωση ταρτραζίνης, καθώς έχει βρεθεί ότι είναι συστατικό που απελευθερώνει ισταµίνη. Κανένας, το E 102 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από ακραίους και µη, χορτοφάγους. Ε103 Χρυσίνη Ρεσορσινόλη (Chrysoine Resorcinol) Απαγορευµένη ουσία E104 Κίτρινη Κινολίνη CI 47005, Κίτρινο τροφίµων 10 Συνθετικό µη αζώχρωµα. Κίτρινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. 6

6 Καραµέλες, µουστάρδες, παγωτά, γλυκά, στιγµιαίες σούπες. Επίσης σε κραγιόν, προϊόντα για τα µαλλιά, κολώνιες, καθώς και µεγάλο εύρος φαρµάκων. Μέχρι 10 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν βρεθεί παρενέργειες για τις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα, όµως το E 104 µπορεί να απελευθερώσει ισταµίνη. Θεωρείται ότι προκαλεί καρκίνο, ερεθισµούς, φαγούρες και αλλεργικές αντιδράσεις. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία και απαγορεύεται σε φαγητό στις Η.Π.Α. Κανένας, το E 104 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Ε105 Γρήγορο Κίτρινο ΑΒ Απαγορευµένη ουσία E106 5-φωσφορικό νάτριο Ριβοφλαβίνη Κίτρινο χρώµα, βιταµίνη B2, δεν έχει εγκριθεί. E107 Κίτρινο 2G Κίτρινο τροφίµων 5, Όξινο κίτρινο17. Συνθετικό αζώχρωµα. Κίτρινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Μαγιονέζα, αναψυκτικά. Καθώς είναι αζώχρωµα, το E 107 µπορεί να προκαλέσει αλλεργίες, υπερδραστηριότητα και άσθµα. Η χρήση του είναι περιορισµένη και πιθανότατα θα απαγορευτεί στο άµεσο µέλλον. Κανένας, το E 107 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. E110 Kιτρινοπορτοκαλί FCF Κίτρινο τροφίµων 6, CI Συνθετικό αζώχρωµα. Η τρίτη πιο κοινώς χρησιµοποιούµενη χρωστική ουσία για τρόφιµα. Κίτρινοπορτοκαλί χρωστική. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Λουκάνικα, πατέ, υποκατάστατα κρέατος και ψαριού βασισµένα σε φυτικές πρωτεΐνες, µουστάρδες, παγωτά, προϊόντα εκλεκτής αρτοποιίας (π.χ. διάφορα κρουασάν, µπισκότα, κέικ, γκοφρέτες), στιγµιαίες σούπες σε φακελάκια, καραµέλες, δηµητριακά. Επίσης βρίσκεται και σε φαρµακευτικά προϊόντα, όπως το Berocca, Polaramine, σιρόπιν Ventolin. Μέχρι 2,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Το Ε110 ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. ύναται να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις, όπως ναυτία και έµετο, γαστρικό πόνο, φαγούρα, καρκίνο. Σε 7

7 συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Είναι απαγορευµένο στη Νορβηγία. Κανένας, το E 110 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Ε111 Πορτοκαλί GGN Απαγορευµένη ουσία E120 Καρµίνη, κοχενίλη E120 (i) Καρµίνη E120 (ii) Απόσταγµα κοχενίλης CI : Φυσική κόκκινη χρωστική για τρόφιµα η οποία αποµονώνεται από τα έντοµα Coccus cacti. Το E 120 (i) είναι η χρωστική ουσία ενώ το E 120 (ii) είναι το ακατέργαστο εκχύλισµα. Πλέον αντικαθίσταται από το Ponceau 4R. Κόκκινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Αλκοολούχα ποτά, λουκάνικα, πατέ, παστουρµά (προστίθεται στο εξωτερικό περίβληµα), παγωτά, προϊόντα εκλεκτής αρτοποιίας (π.χ., διάφορα κρουασάν, µπισκότα, κέικ, γκοφρέτες), στιγµιαίες σούπες σε φακελάκια, γλυκά. Μέχρι 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν βρεθεί παρενέργειες για τις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα, αν και θεωρείται επικίνδυνη ουσία. Σε µερικές περιπτώσεις έχει αναφερθεί υπερδραστηριότητα, ενώ µπορεί να προκαλέσει βλάβες στα έµβρυα ή υπερευαισθησία. Όταν χρησιµοποιείται σε καλλυντικά µπορεί να προκαλέσει αλλεργίες. Καθώς προέρχεται από έντοµα, το Ε120 δεν µπορεί να καταναλωθεί από φυτοφάγους καθώς επίσης από ορισµένες θρησκευτικές οµάδες. Ε121 Ορχεΐνη, Ορχίλη (Orcein, Orchil) Απαγορευµένη ουσία. E122 Αζορουµπίνη, Καρµοϊζίνη Κόκκινο τροφίµων 3 CI Συνθετικό αζώχρωµα. Κόκκινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Ζελέ, στιγµιαίες σούπες σε φακελάκια, γλυκά, ποτά που καταναλώνονται ύστερα από αραίωση (π.χ. βυσσινάδα, τριανταφυλλάδα κλπ,), καραµέλες. Μέχρι 4 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Το Ε110 ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. Σε συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Κανένας, το E 122 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. 8

8 E123 Αµαράνθη Κόκκινο τροφίµων 9 CI Προέρχεται από ένα µικρό φυτό-βότανο µε το ίδιο όνοµα. Για εµπορικούς σκοπούς πρόκειται για συνθετικό αζώχρωµα. Κόκκινη-µωβ χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Κρασιά, απεριτίφ, οινοπνευµατώδη ποτά, µείγµατα για κέικ, γεµίσεις µε φρούτα, ζελέ. Μέχρι 0,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Το Ε123 ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος. ύναται να προκαλέσει έκζεµα, δυσκολία στην αναπνοή, καρκίνο και ζηµιά στο έµβρυο. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. Σε συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Έχει βρεθεί ότι στα ποντίκια, η αµαράνθη συνδέεται µε το σχηµατισµό όγκων κάτι που όµως δεν έχει αποδειχθεί για τον άνθρωπο. Σε πολλές χώρες η χρήση της έχει περιοριστεί και η περαιτέρω έρευνα έχει ανασταλθεί, ενώ το ανώτατο όριο καθηµερινής λήψης έχει µειωθεί στα 0,5 mg / kg σωµατικού βάρους. Έχει απαγορευτεί στις Η.Π.Α. από το Κανένας, το E 123 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. E124 Ερυθρό κοχενίλης (Ponceau 4R) Κόκκινο τροφίµων 7 CI Κόκκινο καχενίλης A Συνθετικό αζώχρωµα. Κόκκινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Λουκάνικα, γαρίδες σε κονσέρβα ή ταχείας ψύξης, καραµέλες, στιγµιαίες σούπες σε φακελάκια, παγωτά, κέικ, γκοφρέτες, µπισκότα, γλυκά από κόκκινα φρούτο. Μέχρι 4 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Το Ε124 ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. Σε συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Ακόµη, δύναται να προκαλέσει καρκίνο, φαγούρα, όγκους στην ουροδόχο κύστη και αλλεργίες. Κανένας, το E 124 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Ε125 Σκάρλατς (Scharlach GN) Απαγορευµένη ουσία. Ε126 Πονσό 6R (Ponceau 6R) Απαγορευµένη ουσία. E127 Eρυθροσίνη 9

9 E128 E129 Κόκκινο τροφίµων 3 CI Συνθετική κόκκινη χρωστική που περιέχει ιώδιο. Κόκκινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Κονσερβοποιηµένα φρούτα όπως είναι τα δαµάσκηνα, κεράσια και φρούτων, γλυκά και µαρµελάδες φράουλας, τριανταφυλλάδα, βυσσινάδα. Μέχρι 0,1 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Έχει ελάχιστες παρενέργειες στις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα. Σε ορισµένες περιπτώσεις έχει αναφερθεί αυξηµένη υπερδραστηριότητα, βλάβες στο έµβρυο, φαγούρες καθώς και πιθανή σύνδεση µε µεταλλακτική ικανότητα. Η ερυθροσίνη προκαλεί αυξηµένη φωτοευαισθησία σε άτοµα µε ευαισθησία στο ηλιακό φως. Σε υψηλές συγκεντρώσεις η ερυθροσίνη σχετίζεται µε τον µεταβολισµό του ιωδίου και την πρόκληση υπερθυροειδισµού ή καρκίνου του θυροειδούς. Όµως οι συγκεντρώσεις αυτές δεν µπορούν να επιτευχθούν µε την κατανάλωση τροφίµων. Κανένας, το E 127 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Κόκκινο 2G Κόκκινο τροφίµων 10 CI Συνθετικό αζώχρωµα. Κόκκινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Λουκάνικα προγεύµατος. Περιορισµένη χρήση σε προϊόντα ζαχαροπλαστικής και προϊόντα κρέατος. Μέχρι 0.1 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Το Ε123 ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. Σε συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Επίσης το Κόκκινο 2 G µπορεί να προκαλέσει αναιµία και πιθανότατα έχει µεταλλακτικές ικανότητες., µε αποτέλεσµα να περιοριστεί αισθητά η χρήση του καθώς και το ανώτατο όριο καθηµερινής λήψης. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. Κανένας, το E 128 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Κόκκινο τροφίµων (Allura Red AC) Κόκκινο τροφίµων 40 CI Συνθετικό αζώχρωµα. Πορτοκαλοκόκκινη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. 10

10 Λουκάνικα προγεύµατος, µη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά και ποτά από φρούτα, υποκατάστατα σολοµού, υποκατάστατα κρέατος και ψαριού, βασισµένα σε φυτικές πρωτεΐνες, τουρσιά, αρωµατισµένα κρασιά. Επίσης χρησιµοποιείται σε φάρµακα και καλλυντικά. Μέχρι 7 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 80 για να αντικαταστήσει την αµαράνθη, που εθεωρείτο ανασφαλής, λόγω συγκρουόµενων αποτελεσµάτων των διάφορων δοκιµών. Το Ε129 ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. Σε συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Ένα από τα προϊόντα διάσπασης του προκαλεί καρκίνο της ουροδόχου κύστης σε ζώα όταν βρίσκεται σε µεγάλες συγκεντρώσεις. Κανένας, το E 129 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Ε121 Ίντανθρεν µπλε (Indanthrenblau RS) Απαγορευµένη ουσία. E131 E132 Μπλε V (Patent blue) CI Μπλε τροφίµων 5 Συνθετικό µπλε χρώµα. Μπλε χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Σάλτσες, στιγµιαίες σούπες, καραµέλες, ζαχαρωτά, προµαγειρεµένα καρκινοειδή. Μέχρι 15 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Σπάνια παρουσιάζονται παρενέργειες στις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα. Έχουν αναφερθεί αλλεργικές αντιδράσεις λόγω της αλληλεπίδρασης της χρωστικής µε πρωτεΐνες του σώµατος και θεωρείται ύποπτο για καρκίνο. Μπορεί επίσης να προκαλέσει απελευθέρωση ισταµίνης. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. Κανένας, το E 131 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Iνδικοτίνη (Indigo carmine) Μπλε τροφίµων 2 CI Βαθιά µπλε χρωστική. Υπάρχει στη φύση στο φυτό Indigofera tinctoria, όµως εµπορικά παράγεται συνθετικά. Βαθιά µπλε χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Καραµέλες, ζαχαρωτά, παγωτά, µουστάρδα, προµαγειρεµένα καρκινοειδή, υποκατάστατα σολοµού, στιγµιαίες σούπες σε φακελάκια, ταµπλέτες και κάψουλες. 11

11 E133 E140 Μέχρι 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Σπάνια παρουσιάζονται παρενέργειας στις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα. Έχουν αναφερθεί αλλεργικές αντιδράσεις λόγω της αλληλεπίδρασης της χρωστικής µε πρωτεΐνες του σώµατος. Μπορεί επίσης να προκαλέσει ναυτία, έµετο, υψηλή αρτηριακή πίεση, δυσκολία στην αναπνοή, αυξηµένη ευαισθησία σε ιώσεις, απελευθέρωση ισταµίνης. Κανένας, το E 132 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Λαµπρό κυανούν FCF CI Μπλε τροφίµων 1 Συνθετική µπλε χρωστική. Μπλε χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Αρακά σε κονσέρβα, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, στιγµιαίες σούπες σε φακελάκια, µη αλκοολούχα και αλκοολούχα ποτά, παγωτά καθώς και άλλα τρόφιµα, κυρίως όµως σε καλλυντικά. Μέχρι 12,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Σπάνια παρουσιάζονται παρενέργειας στις συγκεντρώσεις που υπάρχει στα τρόφιµα. Έχουν αναφερθεί ορισµένες αλλεργικές αντιδράσεις. Κανένας, το E 133 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Χλωροφύλλη Ε 140 (i) Χλωροφύλλες ή Φυσικό πράσινο 3 ή Μαγνησιοχλωροφύλλη Ε 140 (ii) Χλωροφυλλίνες ή Φυσικό πράσινο 5 ή Χλωροφυλλινικό νάτριο CI Φυσικό πράσινο 3 Φυσική πράσινη χρωστική που υπάρχει σε όλα τα φυτά και τα φύκια. Εµπορικά παρασκευάζεται µε εκχύλιση από τσουκνίδα, χόρτα και τριφύλλι. Ε 140 (i): Κηρώδες στερεό, του οποίου το χρώµα ποικίλλει από πράσινο της ελιάς έως βαθύ πράσινο. Ε 140 (ii): Βαθυπράσινη έως κυανόµαυρη σκόνη. Λαχανικά διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι (εκτός από ελιές), µαρµελάδες, ζελέ, παγωτά, στιγµιαίες σούπες, φρούτα σε κονσέρβες, κατεργασµένα τυριά, προϊόντα ζαχαροπλαστικής. εν έχουν αναφερθεί παρενέργειες. Κανένας, το E 140 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. 12

12 E141 E142 E150a-d Συµπλέγµατα χλωροφύλλης και χλωροφυλλίνης µε χαλκό E141 (i) φαεοφυτινούχος χαλκός E 141 (ii) Άλατα νατρίου ή καλίου των συµπλεγµάτων χαλκού µε χλωροφύλλη CI Το συνθετικό σύµπλεγµα χλωροφύλλης µε χαλκό (E 141), είναι µία φυσική χρωστική που βρίσκεται σε όλα τα φυτά και φύκη. Το E 141 παρασκευάζεται εµπορικά µε εκχύλιση τσουκνίδας, χορταριού και τριφυλλιού. Λόγω της χηµικής από-εστεροποίησης της χλωροφύλλης, σχηµατίζονται φαεοφυτίνες. Πράσινη χρωστική για τρόφιµα. Το E 141 (i) είναι ευδιάλυτο στο νερό, ενώ το E 141 (ii) είναι ευδιάλυτο στα έλαια. Λαχανικά διατηρηµένα σε ξίδι, άλµη ή λάδι (εκτός από ελιές), µαρµελάδες, ζελέ, παγωτά, στιγµιαίες σούπες, φρούτα σε κονσέρβες, κατεργασµένα τυριά, προϊόντα ζαχαροπλαστικής Μέχρι 15 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν αναφερθεί παρενέργειας. Όταν το E 141 θερµαίνεται απελευθερώνεται χαλκός ο οποίος όµως στις συγκεντρώσεις στα µείγµατα αυτά δεν µπορεί να φτάσει σε υψηλά επίπεδα τοξικότητας. Αποτελεί ρίσκο η βρώση τροφίµων που περιέχουν Ε 141 από άτοµα που πάσχουν από το σύνδροµο Wilson. Κανένας, το E 141 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Πράσινο S CI Πράσινο τροφίµων 4 Πράσινο τροφίµων S Συνθετική πράσινη χρωστική. Πράσινη χρωστική για τρόφιµα. Το E 142 είναι ευδιάλυτο στο νερό, αλλά είναι ασταθές σε όξινα ή αλκαλικά διαλύµατα. Φασολάκια και αρακά σε κονσέρβα, ζελέ και σάλτσας µέντας, µείγµατα κέικ, λουκάνικα, πατέ, παγωτά, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, αρωµατισµένα κρασιά. Μέχρι 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Έχει αναφερθεί µικρός αριθµός παρενεργειών. Σε µερικές περιπτώσεις έχουν αναφερθεί αλλεργικές αντιδράσεις, φαγούρες και αναιµία. Κανένας, το E 142 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Καραµελόχρωµα E 150 a Αλκαλική καραµέλα, Τάξη καραµέλας Ι (Απλό καραµελόχρωµα) E 150 b Αλκαλική θειούχα καραµέλα, Τάξη καραµέλας ΙΙ (Καυστικό θειώδες καραµελόχρωµα) E 150 c Αµµωνία καραµέλα, Τάξη καραµέλας ΙΙΙ (Εναµµώνιο καραµελόχρωµα) E 150 d Θειούχα- αµµωνία καραµέλα, Τάξη καραµέλας Ι V 13

13 Καφέ χρωστικές. Αποτελούνται από πολύπλοκα µείγµατα που παράγονται κατά τη θέρµανση και καύση σακχάρων µε την παρουσία αλκάλεων, αµµωνίας, θειούχων ενώσεων ή συνδυασµό αυτών. Καφέ προς µαύρες χρωστικές. Ευδιάλυτες στο νερό µε ιδιαίτερη, ορισµένες φορές πικρή γεύση. Ε 150 (α): Ξίδι, ουίσκι, ρούµι, κονιάκ, αρωµατισµένα ποτά µε βάση το κρασί, λικέρ, µπίρες, µη αλκοολούχα ποτά, ζελέ, λουκάνικα, σάλτσες κ.τ.λ. Ε150 (b): Μπισκότα, κέικ, µαρµελάδες ζελέ, αλκοολούχα ποτά, λικέρ, αλάτι ή ξίδι κ.α. Ε 150 (c): Στιγµιαίες σούπες σε φακελάκια, δηµητριακά πρωινού µε αρωµατισµένα µε φρούτα, ζελέ, πατέ, σάλτσες, ρούµι, κονιάκ, µπίρες, ξίδι κ.α. Μέχρι 200 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους για το E 150 c και το E 150 d, ενώ δεν έχει καθοριστεί ανώτατο όριο (Α DI) για το E 150 a και το E 150 b. εν έχουν παρουσιαστεί παρενέργειας για τη χρήση του E 150 c και E 150 d, όµως έχουν παρουσιαστεί εντερικά προβλήµατα µε τη λήψη µεγάλης ποσότητας. Λόγω της πολύπλοκης φύσης των µειγµάτων αυτών, ακόµα πραγµατοποιούνται έρευνες για την τοξικότητας των ουσιών αυτών, αν και θεωρείται ότι προκαλεί βλάβες στο έµβρυο, µείωση των λευκών αιµοσφαιρίων, µείωση επίδρασης του ανοσοποιητικού συστήµατος και νευρολογικές διαταραχές. Κανένας, το E 150 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. E151 Λαµπρό µαύρο BN Μαύρο τροφίµων 1 CI Συνθετικό αζώχρωµα. Μαύρη χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Καφέ, σάλτσες, καραµέλες. Υπάρχουν περιορισµοί στη χρήση του αλλά βρίσκεται σε µεγάλος εύρος προϊόντων. Μέχρι 1-5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Το Ε151 ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος και να προκαλέσει σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. Σε συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Μέσα στα έντερα µπορεί µε τη δράση βακτηρίων να µετατραπεί σε διάφορα πιθανότατα επικίνδυνα συστατικά. Για το λόγω αυτό το ανώτατο επιτρεπτό όριο κατανάλωσης είναι σχετικά χαµηλό. Κανένας, το E 151 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από τους χορτοφάγους. Ε152 Σβαρτς 7984 (Schwarz 7984) Απαγορευµένη ουσία. E153 Φυτικός Άνθρακας CI

14 E154 E155 Κάρβουνο Norit Φυσικό στοιχείο που παράγεται από την καύση φυτικών υλών. Μαύρη χρωστική, αδιάλυτη στο νερό. Χρησιµοποιείται και ως παράγοντας φιλτραρίσµατος. Καραµέλες, σάλτσες, µαρµελάδες. Πολλά προϊόντα, αλλά περιορισµένης χρήσης λόγω της αδιαλυτότητας στο νερό. Καµία παρενέργεια δεν είναι γνωστή στις συγκεντρώσεις που χρησιµοποιούνται, αν και θεωρείται ότι προκαλεί καρκίνο. Χρησιµοποιείται ιατρικά και ως παράγοντας κατά της διάρροιας. Έχει απαγορευτεί στις Η.Π.Α., ενώ στην Αυστραλία χρησιµοποιείται µόνο η ποικιλία που προέρχεται από λαχανικά. Kανένας, το Ε153 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Καφέ FK Καφέ τροφίµων 1 Μείγµα συνθετικών αζωχρωµάτων. Καφέ χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Καπνιστά ψάρια. Περιορισµένη σε ορισµένα ψαρικά προϊόντα. Το Ε154 ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. Σε συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Ορισµένα από τα συστατικά του µείγµατος µπορεί να εµφανίσουν µεταλλακτική ικανότητα. Για το λόγο αυτό η χρήση του είναι περιορισµένη. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. Kανένας, το Ε154 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Καφέ HT Kαφέ τροφίµων 3 CI Συνθετικό αζώχρωµα. Καφέ χρωστική για τρόφιµα. Πολύ ευδιάλυτη στο νερό. Παγωτά, κέικ, µπισκότα και διάφορα άλλα προϊόντα ζαχαροπλαστικής µε άρωµα σοκολάτας, χωρίς όµως να έχει χρησιµοποιηθεί κακάο ή σοκολάτα. Περιορισµένη χρήση σε προϊόντα ζαχαροπλαστικής και αρτοσκευάσµατα. 15

15 E160a E160b Έως 1,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Ως αζώχρωµα µπορεί να προκαλέσει δυσανεξία, σε άτοµα δυσανεκτικά σε άλατα του σαλικυλικού οξέος. Επιπλέον, απελευθερώνει ισταµίνη και µπορεί να εντείνει τα συµπτώµατα του άσθµατος. Σε συνδυασµό µε εστέρες του βενζοϊκού οξέος, µπορεί να προκαλέσει υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Kανένας, το Ε155 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Άλφα-, βήτα- και γάµα- καροτένιο E 160 a (i): β-καροτένιο (συνθετικό), CI E 160 a (ii): α-, β-, και γ-καροτένιο (µείγµα), CI E 160 a (iii): β-καροτένιο (φυσικό) Φυσική χρωστική η οποία αποµονώνεται από διάφορα φυτά. Σε εµπορική κλίµακα παρασκευάζεται από τα καρότα. Το E 160 a (i) παράγεται συνθετικά. Τα καροτένια εµφανίζονται ως ισοµερή αποτελούµενα από διάφορα συστατικά τα οποία είναι χηµικά όµοια µε διαφορετική όµως διάταξη στο χώρο. Η πραγµατική σύσταση διαφέρει ανάµεσα στα διάφορα είδη φυτών. Χρωστικές τροφίµων αδιάλυτες στο νερό, των οποίων το χρώµα κυµαίνεται από κίτρινο έως πορτοκαλί, ανάλογα µε το διαλυτικό µέσο που έχει χρησιµοποιηθεί για την εκχύλισή τους. Βούτυρο, µαργαρίνες, κίτρινα και υπόλευκα τυριά, λαχανικά σε ξίδι, άλµη ή λάδι κ.α. Χρησιµοποιούνται ευρέως. Έως 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους για το E 160 a (i), ενώ δεν έχει καθοριστεί για τα υπόλοιπα συστατικά. Για τις συγκεντρώσεις στις οποίες βρίσκονται στα τρόφιµα δεν έχουν εµφανιστεί παρενέργειας. Υψηλές συγκεντρώσεις µπορεί να προκαλέσουν κίτρινο αποχρωµατισµό του δέρµατος. Καθώς το καροτένιο είναι πηγή βιταµίνης Α (2 µέρη καροτένιου ισοδυναµούν µε 1 µέρος βιταµίνης A), αν βρεθεί σε υψηλές συγκεντρώσεις µπορεί να προκαλέσει συµπτώµατα δηλητηρίασης από βιταµίνη A. Kανένας, το E 160 a µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Ανάτο, Μπιξίνη, Νορπιξίνη CI Φυσική χρωστική που αποµονώνεται από τους σπόρους του δέντρου του δάσους του Αµαζονίου (Bixa orellana). Ανάτο είναι το όνοµα του ακατέργαστου εκχυλίσµατος, ενώ µπιξίνη είναι η λιποδιαλυτή χρωστική και νορµπιξίνη η υδατοδιαλυτή χρωστική. Χρωστική για τρόφιµα της οποίας το χρώµα κυµαίνεται από κόκκινο έως καφέ, ανάλογα µε το διαλυτικό µέσο που έχει χρησιµοποιηθεί για την εκχύλιση. Μαργαρίνη, παγωτά, τυριά, σνακ, δηµητριακά, προϊόντα εκλεκτής αρτοποιίας. Χρησιµοποιούνται ευρέως σε διάφορα άλλα προϊόντα, όπως σαπούνια, υφάσµατα, βερνίκια. 16

16 E160c E160d E160e Έως 2,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους για το ανάτο και έως 0,065 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους για την µπιξίνη. Το ανάτο µπορεί να προκαλέσει αλλεργίες και εκζέµατα. εν είναι πάντα γνωστό το υπεύθυνο συστατικό του µείγµατος για τις παρενέργειας. Kανένας, το Ε160 b µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Καψανθίνη Εκχύλισµα πιπεριάς Φυσική χρωστική η οποία αποµονώνεται από το είδος πιπεριάς, Capsicum annuum. Το µείγµα περιέχει κυρίως καψακαΐνη και καψορουµπίνη. Χρωστική τροφίµων µε βαθύ κόκκινο χρώµα. Χρησιµοποιείται επίσης και ως αρωµατικό συστατικό. Κατεργασµένα τυριά, µαρµελάδες, ζελέ, γλυκά από κόκκινα φρούτα, καπνιστά ψάρια, στιγµιαίες σούπες, σάλτσες, οινοπνευµατώδη ποτά. Χρησιµοποιούνται ευρέως. εν έχουν γίνει γνωστές. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. Kανένας, το Ε160 c µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Λυκοπένιο Φυσική χρωστική, απαντάται σε πολλά κίτρινα και κόκκινα φυτά και φρούτα. Για εµπορική χρήση αποµονώνεται από τις ντοµάτες. Χρωστική τροφίµων µε βαθύ κόκκινο χρώµα. Στιγµιαίες σούπες, σάλτσες, προµαγειρεµένα θαλασσινά, παγωτά, υποκατάστατα σολοµού. Χρησιµοποιούνται ευρέως. εν έχουν γίνει γνωστές. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. Kανένας, το Ε160 d µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Βήτα-από-8 -καροτενάλη CI Φυσική χρωστική που υπάρχει σε διάφορα φυτά. Για εµπορική χρήση παράγεται από το καροτένιο ή αποµονώνεται από διάφορα φυτά. Χρωστική τροφίµων µε πορτοκαλί χρώµα, η οποία είναι διαλυτή µόνο στο λίπος. Παγωτά, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, σάλτσες, τουρσιά, στιγµιαίες σούπες. Χρησιµοποιείται ευρέως. 17

17 E160f E160 g E161a Έως 2,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Για τις συγκεντρώσεις στις οποίες βρίσκεται στα τρόφιµα δεν έχουν εµφανιστεί παρενέργειες. Υψηλές συγκεντρώσεις µπορεί να προκαλέσουν κίτρινο αποχρωµατισµό του δέρµατος. Καθώς το Ε160 e είναι πηγή βιταµίνης Α, αν βρεθεί σε υψηλές συγκεντρώσεις µπορεί να προκαλέσει συµπτώµατα δηλητηρίασης από βιταµίνη A. Kανένας, το Ε160 e µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Αιθυλεστέρας του βήτα-απο-8 -καροτενικού οξέος CI Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά. Εµπορικά παρασκευάζεται από το E 160 e ή αποµονώνεται από φυτά. Χρωστική τροφίµων µε πορτοκαλί χρώµα η οποία είναι ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Μη αλκοολούχα αρωµατισµένα ποτά και ποτά από φρούτα, παγωτά, σάλτσες, τουρσιά. Χρησιµοποιείται ευρέως. Έως 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν γίνει γνωστές. Kανένας, το Ε160 f µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Κανθαξανθίνη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά. Εµπορικά παράγεται από τα φυτά ήλιους, φύκια ή µανιτάρια. Πορτοκαλί χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Σάλτσες, βούτυρο, τυριά, φρουτοποτά, πίτσες, σούπες, προϊόντα ντοµάτας, για αλλαγή χρώµατος στην πέτσα του κοτόπουλου και των κρόκων αυγών, ταµπλέτες. εν έχουν γίνει γνωστές, αν και θεωρείται ότι προκαλεί αποχρωµατισµό του δέρµατος, αµηνόρροια, ναυτία, διάρροια, αλλεργίες. Kανένας, το Ε161 a µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Φλαβοξανθίνη, Ξανθοφύλλη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά. Εµπορικά παράγεται από το φυτά του γένους Ranunculus sp. Κίτρινη χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. 18

18 E161b E161c E161d Φυσικά απαντάται σε πράσινα φύλλα, κρόκους αυγών και κατιφέδες. εν έχουν γίνει γνωστές. Kανένας, το Ε161 a µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Λουτεΐνη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά. Εµπορικά παράγεται από χόρτα, τσουκνίδες ή είδη Tagetes. Κίτρινη χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Παγωτά, ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, σάλτσες. Χρησιµοποιείται σπάνια και συνήθως σε αλκοολούχα ποτά. εν έχουν γίνει γνωστά. Kανένας, το Ε161 h µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Κρυπτοξανθίνη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά. Εµπορικά παράγεται από φυτά του είδους Physalis. Κίτρινη χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Χρησιµοποιείται ελάχιστα και µόνο σε είδη ζαχαροπλαστικής. Έως 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν γίνει γνωστές. Περιέχει ορισµένη ποσότητα βιταµίνης A. Kανένας, το Ε161 c µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Ρουβιξανθίνη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά. Εµπορικά παράγεται από φυτά του είδους Rosa (τριαντάφυλλα). Κίτρινη χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Χρησιµοποιείται σπάνια. Έως 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν γίνει γνωστές. Kανένας, το Ε161 d µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, 19

19 E161e E161f E161g E161h Βιολοξανθίνη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά. Εµπορικά παράγεται από διάφορα είδη βιολών (είδος λουλουδιού). Κίτρινη χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Χρησιµοποιείται σπάνια. Έως 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν γίνει γνωστές. Kανένας, το Ε161 e µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Ροδοξανθίνη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά και πουλιά. Εµπορικά παρασκευάζεται από διάφορα είδη φυτών. Κίτρινη χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Χρησιµοποιείται σπάνια. Έως 5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν γίνει γνωστές. Kανένας, το Ε161 f µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Κανθαξανθίνη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά και πουλιά. Εµπορικά παράγεται από είδη µανιταριών (catharelles) ή από τα φτερά των πουλιών φλαµίγκο. Κυρίως όµως παρασκευάζεται συνθετικά από το καροτένιο. Πορτοκαλί χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Χρησιµοποιούνται ευρέως όπως επίσης και σε χάπια µαυρίσµατος. Έως 0.03 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν γίνει γνωστές παρενέργειες που να αφορούν την χρήση του στα τρόφιµα. Προβλήµατα στα µάτια µπορεί να προκληθούν όταν χρησιµοποιείται σε χάπια µαυρίσµατος. Kανένας, το Ε161 g µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Κιτρονοξανθίνη Φυσική χρωστική που υπάρχει σε πολλά φυτά. Εµπορικά παρασκευάζεται από 20

20 E162 E163 διάφορα αποξηραµένα είδη φυτών. Κίτρινη χρωστική τροφίµων. Ελάχιστα διαλυτή στο νερό. Χρησιµοποιείται σπανίως. Έως 0,4 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. εν έχουν γίνει γνωστές. Kανένας, το Ε161 h µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Εκχύλισµα παντζαριού Betanin Φυσική χρωστική που παράγεται από παντζάρια. Κόκκινη-µωβ χρωστική τροφίµων. Λαχανικά διατηρηµένα σε άλµη, ξίδι ή λάδι (εκτός από ελιές), µαρµελάδες, λουκάνικα, πατέ, παγωτά, σάλτσες, καπνιστό ψάρι, πολτό ψαριών και θαλασσινών. Χρησιµοποιείται ευρέως, αλλά η χρωστική είναι σχετικά ασταθής. εν έχουν γίνει γνωστές. Εκκρίνεται αναλλοίωτη στα ούρα. Kανένας, το Ε162 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Ανθοκυάνες E 163 a κυανιδίνη E 163 b δελφινιδίνη E 163 c µαλβιδίνη E 163 d πελαργονιδίνη E 163 e πεονιδίνη E 163 f πετουνιδίνη E 163(i) εκχύλισµα του φλοιού κίτρου E 163(ii) µείγµα ανθοκυανινών E 163(iii) µαύρο εκχύλισµα Οι ανθοκυάνες και οι ανθοκυανίνες είναι µια µεγάλη οµάδα φυσικών χρωστικών. Το χρώµα των περισσότερων φρούτων, λουλουδιών και µούρων δηµιουργείται από τον συνδυασµό ανθοκυανών και ανθοκυανινών. Οι ανθοκυάνες πάντα έχουν ένα µόριο υδατάνθρακα, ενώ οι ανθοκυανίνες δεν το έχουν. Η κάθε ουσία αποµονώνεται από διαφορετικά είδη φυτών. Τα E 163(i)-(iii) είναι µείγµατα. E 163 a κυανιδίνη: κόκκινη E 163 b δελφινιδίνη: µπλε E 163 c µαλβιδίνη: µωβ E 163 d πελαργονιδίνη: πορτοκαλί E 163 e πεονιδίνη: κόκκινο-καφέ E 163 f πετουνιδίνη: σκούρο κόκκινο 21

21 E170 E171 E172 Τυρί µε κόκκινα νερά, γλυκά από κόκκινα φρούτα και κυρίως κεράσια, κεράσια γλασέ, στιγµιαίες σούπες, παγωτά, ζελέ. Χρησιµοποιούνται ευρέως αλλά τα χρώµατα είναι ασταθή. Η θερµοκρασία, το φως και το ph επηρεάζουν το χρώµα. εν έχει καθοριστεί, εκτός από το E 163(ii): µέχρι 2,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Καµία παρενέργεια δεν είναι γνωστή, αν και θεωρείται επικίνδυνο. Kανένας, όλες οι παραπάνω ουσίες µπορούν να καταναλωθούν από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Ανθρακικό ασβέστιο E 170(i) ανθρακικό ασβέστιο E 170(ii) όξινο ανθρακικό ασβέστιο (CI 77220) Κιµωλία Φυσικό άσπρο µετάλλευµα, που δύναται να προέλθει από βραχώδεις ορυκτά ή οστά ζώων. Έχει άσπρο χρώµα για επικάλυψη επιφανείας, χρησιµοποιείται ως αντισυσσωµατικός παράγοντας, παράγοντας πληρώσεως (φαρµακευτικά), σταθεροποιητής σε κονσερβοποιηµένα φρούτα. Ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, κέικ, µπισκότα, ποτά µε βάση το κρασί, οδοντόκρεµες, λευκή µπογιά, καθαριστικά προϊόντα. Καµία παρενέργεια δεν είναι γνωστή. Kανένας, το Ε170 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, ιοξείδιο του τιτανίου CI Φυσικό άσπρο µετάλλευµα. Έχει άσπρο χρώµα για επικάλυψη επιφανείας, χρησιµοποιείται για τον διαχωρισµό στρωµάτων στα προϊόντα. Ζαχαρώδη παρασκευάσµατα, κέικ, µπισκότα, καραµέλες, ποτά µε βάση το κρασί. Λευκαντικός παράγοντας σε οδοντόκρεµες, λευκή µπογιά. Καµία παρενέργεια δεν είναι γνωστή, αν και θεωρείται ότι µπορεί να προκαλέσει σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις και ότι µολύνει τα κανάλια του νερού. Kανένας, το Ε171 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Οξείδια του σιδήρου Ε172(i) µαύρο οξείδιο του σιδήρου, CI Ε172(ii) κόκκινο οξείδιο του σιδήρου, CI

22 E173 E174 Ε172(iii) κίτρινο οξείδιο του σιδήρου, CI Φυσικά µέταλλα, αλλά εµπορικά παρασκευάζονται από σκόνη σιδήρου. Χρησιµοποιούνται µόνο ως επικάλυψη επιφανείας. Πάστα από σολοµό και γαρίδες, κέικ. Χρησιµοποιούνται ευρέως. Έως 0,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Άτοµα µε προβλήµατα υγείας, που απαιτούν συστηµατικές µεταγγίσεις, ίσως πρέπει να αποφεύγουν τροφές που περιέχουν τις εν λόγω χρωστικές. Καλό θα ήταν, επίσης να συµβουλευτούν το γιατρό τους. Kανένας, το Ε172 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Ο σίδηρος δεν απορροφάται από το ανθρώπινο σώµα. Αλουµίνιο CI Φυσικό µέταλλο. Αργυρογκρίζο χρώµα. Χρησιµοποιείται ως επικάλυψη επιφανείας. Στο εξωτερικό περίβληµα προϊόντων ζαχαροπλαστικής, που χρησιµοποιούνται για διακόσµηση γλυκών, καθώς και σε κουφέτα. Χρησιµοποιείται ευρέως. Καµία παρενέργεια δεν είναι γνωστή όταν χρησιµοποιείται ως πρόσθετο. H ηµερήσια κατανάλωση αλουµινίου σε φυσικές τροφές, είναι µεγαλύτερη από την κατανάλωση ως πρόσθετο. Μεγάλες συγκεντρώσεις αλουµινίου προκαλούν υπερευαισθησία και οι ασθενείς της νόσου Άλτσχαιµερ πρέπει να το αποφεύγουν. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. Kανένας, το Ε173 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Άργυρος CI Φυσικό µέταλλο. Αργυρογκρίζο χρώµα. Χρησιµοποιείται ως επικάλυψη επιφανείας. Χρησιµοποιείται σπάνια. Στο εξωτερικό περίβληµα προϊόντων ζαχαροπλαστικής, που χρησιµοποιούνται για την διακόσµηση γλυκών ή σοκολάτας. Σε υψηλές συγκεντρώσεις είναι τοξικό. Πάρ αυτά, λόγω της υψηλής τιµής του, χρησιµοποιείται σπάνια. Προκαλεί ζηµίες στους πνεύµονες και τα νεφρά, ερεθισµούς στο στοµάχι και τα εσωτερικά όργανα και αποχρωµατισµό του δέρµατος. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. 23

23 Kανένας, το Ε174 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, E175 Χρυσός CI Φυσικό µέταλλο. Χρυσό χρώµα. Χρησιµοποιείται ως επικάλυψη επιφανείας. Χρησιµοποιείται σπάνια. Στο εξωτερικό περίβληµα προϊόντων ζαχαροπλαστικής, που χρησιµοποιούνται για την διακόσµηση γλυκών ή τη διακόσµηση σοκολάτας. Σε υψηλές συγκεντρώσεις είναι τοξικό. Πάρ αυτά, λόγω της υψηλής τιµής του, χρησιµοποιείται σπάνια. Προκαλεί καρκίνο, αλλεργικές αντιδράσεις και υπερευαισθησία εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. Kανένας, το Ε175 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, E180 Λιθορουµπίνη BK Συνθετικό αζώχρωµα (περιέχει την χρωµοφόρα οµάδα -Ν=Ν-), περιέχει ιόντα αλουµινίου και ασβεστίου. Κόκκινο χρώµα. Χρησιµοποιείται ως επιφανειακό περίβληµα των τυριών. Χρησιµοποιείται µόνο για το χρωµατισµό του περιβλήµατος σκληρών τυριών. Μέχρι 1,5 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Καµία παρενέργεια δεν είναι γνωστή όταν χρησιµοποιείται ως πρόσθετο (φυσιολογικά δεν µεταβολίζεται), αν και θεωρείται ύποπτο. εν επιτρέπεται η χρήση του στην Αυστραλία. Kανένας, το Ε180 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, 181 Ταννίνες Φυσικό µείγµα µε πολύπλοκη σύσταση. Εµπορικά παρασκευάζεται από βελανίδια ή παρασκευάζεται συνθετικά. Κίτρινο-άσπρο χρώµα, αλλά κυρίως χρησιµοποιείται σαν πρόσθετο γεύσης στο βούτυρο ή σε προϊόντα καρυδιών. Αναψυκτικά και προϊόντα ζαχαροπλαστικής. Υπάρχει φυσικά στο τσάι. Καµία παρενέργεια δεν είναι γνωστή όταν χρησιµοποιούνται ως πρόσθετα (περιορισµένη χρήση). Μεγάλες συγκεντρώσεις ενδέχεται να προκαλέσουν στοµαχικά προβλήµατα ή να προκαλέσουν φράξιµο των αρτηριών. Απαγορευµένη 24

24 E200 E201 E202 ουσία. Kανένας, οι ταννίνες µπορούν να καταναλωθούν από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Σορβικό οξύ Trans -2, 4-εξαδιενικό οξύ 2-προπενυλακρυλικό οξύ Το σορβικό οξύ υπάρχει στον καρπό του δέντρου του γένους Sorbus (Sorbus aucuparia), από το οποίο πήρε το όνοµά του. Εµπορικά παρασκευάζεται µε διάφορες χηµικές διαδικασίες από την κετένη. Το σορβικό οξύ είναι συντηρητικό, κυρίως κατά των µυκήτων και των ζυµών. εν είναι αποτελεσµατικό κατά των βακτηρίων. Ισχυρότερη δράση σε τιµές pη κάτω από 6,5 (όξινα και ελαφρώς όξινα τρόφιµα). Το σορβικό οξύ χρησιµοποιείται σε ένα µεγάλο εύρος προϊόντων, όπως είναι το γιαούρτι και άλλα ζυµώµενα γαλακτοκοµικά Προϊόντα, σε σαλάτες φρούτων, στη ζαχαροπλαστική, στη λεµονάδα, στο τυρί, στο ψωµί σικάλεως, σε κέικ και Προϊόντα αρτοποιίας, στην πίτσα, τα όστρακα, τον χυµό λεµονιού και µήλου, το κρασί και τις σούπες. Μέχρι 25 mg ανά κιλό σωµατικού βάρους. Καµία παρενέργεια στις χρησιµοποιούµενες συγκεντρώσεις. Ένα µικρό ποσοστό ανθρώπων µόνο παρουσιάζουν ελαφρές ψευδο-αλλεργικές αντιδράσεις και θεωρείται ότι προκαλεί καρκίνο και ζηµιές στο συκώτι. Kανένας, τα σορβικά µπορούν να καταναλωθούν από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, Σορβικό νάτριο To άλας του σορβικού οξέος (E 200), το οποίο βρίσκεται στον καρπό του δέντρου European Mountain - ash (Sorbus aucuparia), από το οποίο έχει πάρει και το όνοµα του το οξύ. Εµπορικά παράγεται µε διάφορες χηµικές µεθόδους. Το σορβικό οξύ είναι συντηρητικό κυρίως έναντι µυκήτων και µούχλων. εν είναι αποτελεσµατικό έναντι βακτηρίων. Η βέλτιστη δράση του πραγµατοποιείται σε τιµές του ph µικρότερες του 6,5 (όξινα και ελαφρώς όξινα τρόφιµα). Χρησιµοποιείται ευρέως. Μέχρι 25 mg / kg σωµατικού βάρους. Στις συγκεντρώσεις που χρησιµοποιείται δεν έχουν εµφανιστεί παρενέργειες. Μόνο ένα πολύ µικρό ποσοστό ανθρώπων εµφανίζει ψευδο-αλλεργικές αντιδράσεις. Κανένας, το E 202 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από ακραίους και µη, χορτοφάγους. Σορβικό κάλιο To άλας του σορβικού οξέος (E 200), το οποίο βρίσκεται στον καρπό του δέντρου European Mountain - ash (Sorbus aucuparia), από το οποίο έχει πάρει και το 25

25 E203 E210 όνοµα του το οξύ. Εµπορικά παράγεται µε διάφορες χηµικές µεθόδους. Το σορβικό οξύ είναι συντηρητικό κυρίως έναντι µυκήτων και µούχλων. εν είναι αποτελεσµατικό έναντι βακτηρίων. Η βέλτιστη δράση του πραγµατοποιείται σε τιµές του ph µικρότερες του 6,5 (όξινα και ελαφρώς όξινα τρόφιµα). Χρησιµοποιείται ευρέως. Μέχρι 25 mg / kg σωµατικού βάρους. Στις συγκεντρώσεις που χρησιµοποιείται δεν έχουν εµφανιστεί παρενέργειες. Μόνο ένα πολύ µικρό ποσοστό ανθρώπων εµφανίζει ψευδο-αλλεργικές αντιδράσεις και ζηµιές στο συκώτι. Κανένας, το E 202 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από ακραίους και µη, χορτοφάγους. Σορβικό ασβέστιο To άλας του σορβικού οξέος (E200), το οποίο βρίσκεται στον καρπό του δέντρου European Mountain - ash (Sorbus aucuparia), από το οποίο έχει πάρει και το όνοµα του το οξύ. Εµπορικά παράγεται µε διάφορες χηµικές µεθόδους. Το σορβικό οξύ είναι συντηρητικό κυρίως έναντι µυκήτων και µούχλων. εν είναι αποτελεσµατικό έναντι βακτηρίων. Η βέλτιστη δράση του πραγµατοποιείται σε τιµές του ph µικρότερες του 6,5 (όξινα και ελαφρώς όξινα τρόφιµα). Tο σορβικό ασβέστιο χρησιµοποιείται κυρίως σε γαλακτοκοµικά προϊόντα. Η δράση του είναι παρόµοια µε αυτή του σορβικού οξέος. Το σορβικό ασβέστιο χρησιµοποιείται κυρίως σε γαλακτοκοµικά προϊόντα και στο ψωµί σικάλεως. Μέχρι 25 mg / kg σωµατικού βάρους. Στις συγκεντρώσεις που χρησιµοποιείται δεν έχουν εµφανιστεί παρενέργειες. Μόνο ένα πολύ µικρό ποσοστό ανθρώπων εµφανίζει ψευδο-αλλεργικές αντιδράσεις και ζηµιές στο συκώτι. Κανένας, το E 203 µπορεί να καταναλωθεί από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από ακραίους και µη, χορτοφάγους. Βενζοϊκό οξύ Το βενζοϊκό οξύ και οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος υπάρχουν στα περισσότερα φρούτα και ιδιαίτερα στα µούρα. ιάφορα είδη µούρων είναι ιδιαίτερα πλούσια σε περιεκτικότητα βενζοϊκού οξέος. Εκτός από τα φρούτα, οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος υπάρχουν σε διάφορα είδη µανιταριών, στην κανέλλα, το γαρύφαλλο και σε ορισµένα γαλακτοκοµικά προϊόντα (εξαιτίας της ζύµωσης). Επίσης προκύπτει από τη Βενζοΐνη, ένας καρπός που παράγεται από γηγενή δέντρα της Ασίας. Για εµπορική χρήση, παράγεται χηµικά από το τολουένιο. Το βενζοϊκό οξύ και οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος χρησιµοποιούνται ως συντηρητικά έναντι των βακτηρίων και της µούχλας σε όξινα προϊόντα. εν είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατικά έναντι των µυκήτων και καθόλου αποτελεσµατικά σε προϊόντα µε ph µεγαλύτερο από 5 (ελαφρώς όξινα ή ουδέτερα). Όταν υπάρχουν σε 26

26 E211 υψηλές συγκεντρώσεις εµφανίζουν ξινή γεύση, γεγονός που περιορίζει τις εφαρµογές τους. Οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος συνήθως προτιµώνται λόγω της µεγαλύτερης διαλυτότητάς τους. Το βενζοϊκό οξύ και οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος χρησιµοποιούνται ευρέως σε όξινα και ελαφρώς όξινα προϊόντα, όπως τυριά, τσίχλα, είδη ζαχαροπλαστικής, γαλακτοκοµικά ψυγείου και υποκατάστατα ζάχαρης. Ακόµα χρησιµοποιείται σε καλλυντικά, ως αντισηπτικό σε πολλά φαρµακευτικά είδη κατά του βήχα και κατά της µούχλας σε αλοιφές. Μέχρι 5 mg / kg σωµατικού βάρους. Στις συγκεντρώσεις που χρησιµοποιείται δεν έχουν εµφανιστεί παρενέργειες. Σε ορισµένες περιπτώσεις µπορεί να βοηθήσει την απελευθέρωση ισταµίνης µε αποτέλεσµα την εµφάνιση ψευδο-αλλεργικών αντιδράσεων, άσθµα, ασθένειες του δέρµατος, καθυστέρηση της ανάπτυξης, νευρολογικές διαταραχές, υπερδραστηριότητα σε παιδιά. Κανένας, το βενζοϊκό οξύ και οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος µπορούν να καταναλωθούν από όλες τις θρησκευτικές οµάδες, καθώς και από ακραίους και µη, χορτοφάγους. Βενζοϊκό νάτριο Το βενζοϊκό οξύ και οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος υπάρχουν στα περισσότερα φρούτα και ιδιαίτερα τα µούρα. ιάφορα είδη µούρων είναι ιδιαίτερα πλούσια σε περιεκτικότητα βενζοϊκού οξέος. Εκτός από τα φρούτα, οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος υπάρχουν σε διάφορα είδη µανιταριών, στην κανέλλα, το γαρύφαλλο και σε ορισµένα γαλακτοκοµικά προϊόντα (εξαιτίας της ζύµωσης). Για εµπορική χρήση, παράγεται χηµικά από το τολουένιο. Το βενζοϊκό οξύ και οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος χρησιµοποιούνται ως συντηρητικά έναντι των βακτηρίων και της µούχλας σε όξινα προϊόντα. εν είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατικά έναντι των µυκήτων και καθόλου αποτελεσµατικά σε προϊόντα µε ph µεγαλύτερο από 5 (ελαφρώς όξινα ή ουδέτερα). Όταν υπάρχουν σε υψηλές συγκεντρώσεις εµφανίζουν ξινή γεύση, γεγονός που περιορίζει τις εφαρµογές τους. Οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος συνήθως προτιµώνται λόγω της µεγαλύτερης διαλυτότητάς τους. Το βενζοϊκό οξύ και οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος χρησιµοποιούνται ευρέως σε όξινα και ελαφρώς όξινα προϊόντα, όπως σε αναψυκτικά πορτοκαλάδες, γάλα και προϊόντα κρέατος, γαρνιτούρες και γλειφιτζούρια, φαρµακευτικά πόσιµα είδη συµπεριλαµβανοµένου των Actifed, Phenergan και Tylenol. Χρησιµοποιείται ευρέως για να καλύψει τη γεύση φτωχής ποιότητας τροφίµων. Μέχρι 5 mg / kg σωµατικού βάρους. Στις συγκεντρώσεις που χρησιµοποιείται δεν έχουν εµφανιστεί παρενέργειες. Σε ορισµένες περιπτώσεις µπορεί να βοηθήσει την απελευθέρωση ισταµίνης µε αποτέλεσµα την εµφάνιση ψευδο-αλλεργικών αντιδράσεων, ασθενειών του δέρµατος, ζηµιές στον εγκέφαλο, νευρολογικές διαταραχές, καρκίνο. Κανένας, το βενζοϊκό οξύ και οι εστέρες του βενζοϊκού οξέος µπορούν να καταναλωθούν από όλες τις θρησκευτικές οµάδες. 27

Ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια

Ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια 09 Ψάρια και προϊόντα αλιείας 09.1 Μη επεξεργασμένα προϊόντα αλιείας 09.1.1 Μη επεξεργασμένα ψάρια Ομάδα IV Πολυόλες μόνο κατεψυγμένα και βαθείας κατάψυξης, μη επεξεργασμένα ψάρια, για άλλους σκοπούς εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος κανονισμών της Επιτροπής, τροποποιητικών του Παραρτήματος ΙΙ του καν. (ΕΚ) 1333/2008 για τα πρόσθετα τροφίμων (L354/16, ).

Κατάλογος κανονισμών της Επιτροπής, τροποποιητικών του Παραρτήματος ΙΙ του καν. (ΕΚ) 1333/2008 για τα πρόσθετα τροφίμων (L354/16, ). Κατάλογος κανονισμών της Επιτροπής, τροποποιητικών του Παραρτήματος ΙΙ του καν. (ΕΚ) 1333/2008 για τα πρόσθετα τροφίμων (L354/16, 31.12.2008). α/α Καν. (ΕΕ) αριθ. Τίτλος 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1129/2011

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Γαλανάκου Ευτυχία, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος, Χημικός Α.Π.Θ.

Γράφει: Γαλανάκου Ευτυχία, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος, Χημικός Α.Π.Θ. Γράφει: Γαλανάκου Ευτυχία, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος, Χημικός Α.Π.Θ. Ο τομέας της διατροφής είναι φυσικό να επηρεάζεται και αυτός από την υπερκαταναλωτική εποχή μας και να δέχεται καθημερινά πολλές πιέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Ε Όνομα Συγκεκριμένο ανώτατο επίπεδο

Αριθ. Ε Όνομα Συγκεκριμένο ανώτατο επίπεδο ΜΕΡΟΣ Γ ΟΡΙΣΜΟΙ ΟΜΑΔΩΝ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ 1. Ομάδα I Συγκεκριμένο ανώτατο επίπεδο E 170 Ανθρακικό ασβέστιο E 260 Οξικό οξύ E 261 Οξικά κάλια E 262 Οξικά άλατα του νατρίου E 263 Οξικό ασβέστιο E 270 Γαλακτικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Ενιαίο νοµοθετικό κείµενο 10 Απριλίου 2003 EP-PE_TC1-COD(2002)0152 ***I ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ που καθορίσθηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 10 Απριλίου 2003 εν όψει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αριθμός Όνομα 0. Όλες οι κατηγορίες τροφίμων 01. Γαλακτοκομικά προϊόντα και ανάλογα 01.1 Μη αρωματισμένο παστεριωμένο και αποστειρωμένο γάλα (συμπεριλαμβανομένου του αποστειρωμένου

Διαβάστε περισσότερα

Επικίνδυνα πρόσθετα τροφίμων Ε Δευτέρα, 28 Ιανουάριος :20

Επικίνδυνα πρόσθετα τροφίμων Ε Δευτέρα, 28 Ιανουάριος :20 Τρώμε καθημερινά πολλά... συνθετικά χρώματα, συντηρητικά και αρώματα. Όλα τα τυποποιημένα τρόφιμα, σνακ, σακχαρώδη, γλυκίσματα, ποτά, αναψυκτικά περιέχουν μεγάλο αριθμό πρόσθετων ουσιών, γνωστότερες ως

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εισαγωγή

1 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εισαγωγή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ ΚΑΙ ΓΛΥΚΑΝΤΙΚΩΝ ΥΛΩΝ 1 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εισαγωγή Εισηγητής: Πρόδρομος Σκενδερίδης MSc. Πρόσθετα είναι φυσικές ή συνθετικές ουσίες που προστίθενται σκόπιμα στα τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός E. κατηγορίας

Αριθμός E. κατηγορίας Αριθμός E Όνομα Ανώτατα επίπεδα (mg/l 01 Γαλακτοκομικά προϊόντα και ανάλογα προϊόντα 01.1 Μη αρωματισμένο παστεριωμένο και αποστειρωμένο γάλα (συμπεριλαμβανομένου του αποστειρωμένου σε εξαιρετικά υψηλή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΑΤΕΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 1. Συμμετείχαν οι μαθητές 2. Γενικά 3. Τρόφιμα 4. Η πυραμίδα της Μεσογειακής Διατροφής 5. Οφέλη για την υγεία 6. Πρόσθετα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Πρόσθετα Τροφίµων (Αριθµοί Ε)

Οδηγός για Πρόσθετα Τροφίµων (Αριθµοί Ε) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Οδηγός για Πρόσθετα Τροφίµων (Αριθµοί Ε) Λευκωσία Οκτώβριος 2005 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Oδηγός για πρόσθετα τροφίµων (αριθµοί Ε) Έκδοση Γενικού

Διαβάστε περισσότερα

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 EL 12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1131/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Νοεμβρίου 2011 για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

L 119/14 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 119/14 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 119/14 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 4.5.2012 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 380/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 3ης Μαΐου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 του

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός E. κατηγορίας

Αριθμός E. κατηγορίας ή mg/kg ανάλογα με την Υποσημειώσεις 04 Φρούτα και λαχανικά 04.1 Μη επεξεργασμένα φρούτα και λαχανικά 04.1.1 Ολόκληρα νωπά φρούτα και λαχανικά E 172 Οξείδια και υδροξείδια του σιδήρου 6 Μόνο ως ενισχυτικό

Διαβάστε περισσότερα

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ «Άρθρο 137» Παγωτά 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Οι ονομασίες προϊόντων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι χρησιμοποιούνται μόνον για τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ

ΙΑΦΑ Φ ΝΕΙ Ε ΕΣ Ε ΧΗΜΕ Μ Ι Ε ΑΣ ΓΥΜΝ Μ ΑΣΙΟΥ Οξέα Βάσεις Άλατα τάξη Γ γυµνασίου Τα οξέα έχουν ξινή γεύση Οξέα και ανθρακικό ασβέστιο Τα οξέα µεταβάλλουν το χρώµα των δεικτών Οξέα και µέταλλα Τα οξέα αντιδρούν µε πολλά µέταλλα και πολλές φορές παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Γαλανάκου Ευτυχία, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος, Χημικός Α.Π.Θ.

Γράφει: Γαλανάκου Ευτυχία, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος, Χημικός Α.Π.Θ. Γράφει: Γαλανάκου Ευτυχία, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος, Χημικός Α.Π.Θ. Πολλές φορές υπάρχει σύγχυση όταν ένα τρόφιμο μας δημιουργεί προβλήματα κατά την κατανάλωση του και ανάλογα με τα συμπτώματα που παρατηρούμε

Διαβάστε περισσότερα

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 817/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων 1. «Γλυκαντικά» χαρακτηρίζονται πρόσθετα τροφίμων, τα οποία χρησιμοποιούνται: για να προσδώσουν γλυκεία γεύση στα τρόφιμα, ή ως επιτραπέζια γλυκαντικά. 2. α) «Μόνον τα

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

L 129/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.5.2013

L 129/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.5.2013 EL L 129/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 14.5.2013 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 438/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Μαΐου 2013 για την τροποποίηση και τη διόρθωση του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΚ)

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ EL 17.3.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 78/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 232/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 16ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινήστε με C. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αντιοξειδωτικά

Ξεκινήστε με C. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αντιοξειδωτικά Ο οργανισμός ενός καπνιστή δέχεται συνεχώς τη βλαπτική δράση του τσιγάρου, είναι φυσικό, λοιπόν, να έχει και διαφορετικές διατροφικές ανάγκες από τον οργανισμό ενός μη καπνιστή. Υπάρχουν τροφές που μειώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 16. Ανώτατα επίπεδα (mg/l ή mg/kg ανάλογα με την περίπτωση) 13. Αριθμός κατηγορίας Αριθμός E Όνομα

Σελίδα 1 από 16. Ανώτατα επίπεδα (mg/l ή mg/kg ανάλογα με την περίπτωση) 13. Αριθμός κατηγορίας Αριθμός E Όνομα 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ 13.1.1 Παρασκευάσματα για

Διαβάστε περισσότερα

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις:

Επιπλέον η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στις παρακάτω παθολογικές καταστάσεις: Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Το σώμα μας περιέχει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου. Συγκεκριμένα, το ασβέστο είναι υπεύθυνο για το 1,5-2% του σωματικού μας βάρους. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές)

Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) KINΔΥΝΟΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Κίνδυνος: παράγοντας / ουσία που κάνει το τρόφιµο ακατάλληλο ή επικίνδυνο για κατανάλωση (Μη ασφαλές) Μικροβιολογικός Χηµικός Φυσικός Η φυσική καταστροφή των τροφίµων κάνει τα τρόφιµα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρo 137 (1) Παγωτά

Άρθρo 137 (1) Παγωτά Άρθρo 137 (1) Παγωτά 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Οι ονομασίες προϊόντων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι χρησιμοποιούνται μόνον για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ. Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος»

ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ. Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ Επιστηµονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Πρόσθετα που έχουν το κωδικό όνοµα «Ε» περιέχονται σε περισσότερα από διακόσια πενήντα είδη καθηµερινής διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου.

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. 1. α) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. β) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 4 Μαρτίου 2013 (05.03) (OR. en) 6961/13 DENLEG 19 AGRI 132 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 4 Μαρτίου 2013 (05.03) (OR. en) 6961/13 DENLEG 19 AGRI 132 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 4 Μαρτίου 2013 (05.03) (OR. en) 6961/13 DENLEG 19 AGRI 132 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ημερομηνία Παραλαβής: 27 Φεβρουαρίου 2013 Αποδέκτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες,

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Οι τροφές αυτές βρίσκονται στη βάση της διατροφικής πυραμίδας, είναι πλούσιες σε σύνθετους υδατάνθρακες, βιταμίνες της ομάδας Β, πρωτεΐνες, άπεπτες φυτικές ίνες, σίδηρο και άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος

ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ. Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνος Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΥΛΩΝ Υδατάνθρακες Λίπη Πρωτεΐνες Νερό Ανόργανα συστατικά Βιταμίνες Υπευθ. Καθηγητής: Παπαμιχάλης Αναστάσιος ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Οι

Διαβάστε περισσότερα

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008 Ευρωπαϊκή Επιτροπή Πώς διαβάζεται Νιφάδες ρυζιού και σιτάρι ολικής αλέσεως, εμπλουτισμένα με βιταμίνες (B1, B2, B3, B6, φολικό οξύ, B12, C) και σίδηρο Καθαρό βάρος: ΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ τον

Διαβάστε περισσότερα

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht βραδινό Τρώω µε τον πατέρα µου στις 18 ώρα βραδινό.τρώµε ψωµί µε τυρί και αλλαντικά. δείπνο Παίρνω µε τον πατέρα µου δείπνο στις 18 ώρα. Τρώµε σούπα µε µακαρόνια. κούπα οι κούπες Πίνω νερό από την κούπα.

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων

Χρώμα και τρόφιμα. μαζί με τα πρόσθετα των τροφίμων Φυσικές χρωστικές των τροφίμων Ν. Καλογερόπουλος Δρ Χημικός Χρώμα και τρόφιμα Χρώμα: βασικός παράγοντας στην εκτίμηση της ποιότητας ενός τροφίμου. Ένα τρόφιμο δεν τρώγεται αν δεν έχει το σωστό χρώμα. Χρώμα

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες

Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες mg/kg ανάλογα με την Υποσημειώσεις 06 Δημητριακά και προϊόντα δημητριακών 06.1 Δημητριακά αναποφλοίωτα, θραυσμένα ή σε νιφάδες E 220 228 Διοξείδιο του θείου - θειώδη άλατα 30 (3) μόνο σάγο και κριθάρι

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαβιβάζεται συνημμένως στις αντιπροσωπίες το έγγραφο της Επιτροπής D016141/04.

Διαβιβάζεται συνημμένως στις αντιπροσωπίες το έγγραφο της Επιτροπής D016141/04. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 8 Δεκεμβρίου 2011 (OR. en) 16705/2/11 REV 2 DENLEG 144 GRI 773 ΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ημερομηνία Παραλαβής: 5 Δεκεμβρίου 2011 Αποδέκτης:

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44

Γνωρίστε τα νηστίσιμα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Τρίτη, 14 Φεβρουάριος :44 Γράφει: Κωνσταντίνου Κρήνη, Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τα λαχανικά, τα όσπρια, οι πατάτες, τα δημητριακά, τα ζυμαρικά, οι ξηροί καρποί, οι ελιές, τα φρούτα, τα θαλασσινά, ο ταραμάς, τα τουρσί ανήκουν

Διαβάστε περισσότερα

CAMU CAMU Βιταμίνη C. Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα. Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ. 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς!

CAMU CAMU Βιταμίνη C. Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα. Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ. 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς! CAMU CAMU Βιταμίνη C Άοσμη ΚΡΕΜΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ από καρύδα Ασταξανθίνη ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ 100% Βιολογικά Απολαύστε τη ζωή, μείνετε υγιείς! Royal Green Camu Camu Βιταμίνη C Βιταμίνη C από 100% φυσικές τροφές Camu

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.)

1.2 Μικροοργανισμοί. Ωφέλιμα μικρόβια. Αποτελέσματα της διδασκαλίας. Γενικές Πληροφορίες. Προετοιμασία εκ των προτέρων (10 λεπ.) 1.2 Μικροοργανισμοί Ωφέλιμα μικρόβια Σύνδεσμος στην εθνική ύλη Κύριο στάδιο 2 Sc1: 1a, 1b, 2a, 2b, 2c, 2d, 2g, 2j Sc2:1a, 2b, 2g, 5f Μονάδα σπουδών Μονάδα 6 Μικροοργανισμοί Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ (vital amines)

BITAMINEΣ (vital amines) BΙΤΑΜΙΝΕΣ BITAMINEΣ (vital amines) εν συντίθενται σε σηµαντικά ποσά και πρέπει να λαµβάνονται από τη διατροφή Παρουσία σε µικρά ποσά εξαιτίας της καταλυτικής δράσης Βασικοί διαιτητικοί παράγοντες εν παρέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει: Φανή Πρεβέντη, MSc, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Η υπέρταση είναι μια «ύπουλη» νόσος η οποία συχνά δεν εμφανίζει συμπτώματα, ωστόσο αποτελεί τον τρίτο κατά σειρά παράγοντα κινδύνου στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Προβλήματα 1. Κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

1888 Κ.Δ.Π. 226/2005. Τία σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της ΕυρώπαϊκιΊς

1888 Κ.Δ.Π. 226/2005. Τία σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της ΕυρώπαϊκιΊς Ε.Ε. Παρ. ΗΙ(Ι) Αρ. 3988, 6.5.2005 1888 Κ.Δ.Π. 226/2005 226 Οι περί Γλυκαντικών Ουσιών στα Τρόφιμα (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2005, οι οποίοι εκδόθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο με βάση το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Η φράουλα είναι ένα από τα πιο γευστικά και θρεπτικά φρούτα της άνοιξης. Σαν φυτό, η φράουλα είναι πολυετές, έρπον κυρίως αλλά και αναρριχώμενο

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ημερ/νια Γεννήσεως: Διεύθυνση: Τηλ. οικίας: Email: Οικογενειακή κατάσταση: Τ.Κ.: Κινητό: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Βάρος: Ύψος: Περίμετρος καρπού: Περίμετρος μέσης: Περίμετρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ Α/Α ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ 1 Κοφτό Μακαρονάκι Κιλά 600 2 Κριθαράκι Κιλά 250 3 Ρύζι τύπου Κίτρινο Κιλά 1000 Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ 4 Γάλα Φρέσκο Τεμάχιο 1,5 480 6 Γάλα πλήρες

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

L 89/36 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 25.3.2014

L 89/36 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 25.3.2014 L 89/36 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 25.3.2014 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 298/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 21ης Μαρτίου 2014 για την τροποποίηση του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής ΑΛΛΑΞΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΑΣ

Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής ΑΛΛΑΞΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΑΣ Από: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής ΑΛΛΑΞΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΣΑΣ Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα μας μια σειρά από σημαντικές κοινωνικές μεταβολές, οι οποίες έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρο 35 (1) ΜΕΡΟΣ Α (2) Χρωστικές ουσίες τροφίμων

Αρθρο 35 (1) ΜΕΡΟΣ Α (2) Χρωστικές ουσίες τροφίμων Αρθρο 35 (1) ΜΕΡΟΣ Α (2) Χρωστικές ουσίες τροφίμων 1. Ως «χρωστικές» νοούνται οι ουσίες που προσθέτουν ή αποκαθιστούν το χρώμα ενός τροφίμου και περιλαμβάνουν φυσικά συστατικά τροφίμων και φυσικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Ε 334 Τρυγικό οξύ L+(-) Ε 414 Αραβικό κόμμι (κόμμι ακακίας) quantum satis ως υλικό για γλασάρισμα μόνο

Ε 334 Τρυγικό οξύ L+(-) Ε 414 Αραβικό κόμμι (κόμμι ακακίας) quantum satis ως υλικό για γλασάρισμα μόνο Αριθμός κατηγορίας Αριθμός E Όνομα Ανώτατα επίπεδα (mg/l ή mg/kg ανάλογα με την περίπτωση) Υποσημειώσεις περιορισμοί/εξαιρέσεις 05 Είδη ζαχαροπλαστικής 05.1 Προϊόντα κακάο και σοκολάτας όπως εμπίπτουν

Διαβάστε περισσότερα

1994L0035 EL 15.08.2006 004.001 1

1994L0035 EL 15.08.2006 004.001 1 1994L0035 EL 15.08.2006 004.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B ΟΔΗΓΙΑ 94/35/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30ής Ιουνίου 1994

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραôο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραôο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα Το έγγραôο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα Ο ΗΓΙΑ 94/35/ΕΚΤΟΥΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥΚΑΙΤΟΥΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30ής Ιουνίου 1994 γιαταγλυκαντικάπουπροορίζονταιναχρησιμοποιηθούνστατρόôιμα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων 1. «Γλυκαντικά» χαρακτηρίζονται πρόσθετα τροφίμων, τα οποία χρησιμοποιούνται: για να προσδώσουν γλυκεία γεύση στα τρόφιμα, ή ως επιτραπέζια γλυκαντικά. 2. α) «Μόνον τα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδράσεις αµαύρωσης

Αντιδράσεις αµαύρωσης Αντιδράσεις αµαύρωσης I..ii.-1 Maillard αντιδράσεις ανάγων σάκχαρο + αµίνη Καραµελοποίηση σάκχαρο Υψηλή Θ καστανό χρώµα + άρωµα καστανό χρώµα + άρωµα Μη ενζυµικές Παρουσία σακχάρων Ενζυµική αµαύρωση φαινολικά

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 6724/2014

ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 6724/2014 ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ Απόφαση με αριθμό: ΕΞ 6724/2014 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135,136 και 139 του Ν. 4072/2012 (ΦΕΚ 86/Α/11-4-2012), β) την υπ αριθμ. K4-13977/12-11-12 απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000 ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000 (προηγ.) (νέο) Η παράγραφος 1 καταργείται Τα ζωντανά ζώα υπάγονται σε κανονικό Η παράγραφος 2 καταργείται Τα ζωντανά ζώα υπάγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ Βάσει κωδικών ΣΤΑΚΟ 2003 (Στατιστική Ταξινόµηση Κλάδων Οικονοµικής ραστηριότητας) 15 Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών 17 Παραγωγή κλωστοϋφαντουργικών

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν

Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν Όλοι γνωρίζουμε ότι οι βιταμίνες και τα μεταλλικά στοιχεία είναι σημαντικά για τη διατροφή και την ευεξία μας. Πράγματι, το σώμα δεν μπορεί να λειτουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1995L0045 EL 25.08.1999 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑ95/45/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 26ης Ιουλίου 1995 περί θεσπίσεως ειδικών κριτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Ευαίσθητη στη ζέστη το οξυγόνο το αλκαλικό περιβάλλον και τις λάμπες UV. Μερικές τροφές πλούσιες σε Βιταμίνη Β1 (100g τροφής /mg Βιταμίνης)

Ευαίσθητη στη ζέστη το οξυγόνο το αλκαλικό περιβάλλον και τις λάμπες UV. Μερικές τροφές πλούσιες σε Βιταμίνη Β1 (100g τροφής /mg Βιταμίνης) Τις Βιταμίνες τις χωρίζουμε σε δυο κατηγορίες α) Υδατοδιαλυτές Βιταμίνες (B ομάδα και C) β) Λιποδιαλυτές Βιταμίνες (A, D, E, K) α) Υδατοδιαλυτές Βιταμίνες (B ομάδα και C) Βιταμίνη Β1 (Θιαμίνη) Απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει: Πρεβέντη Φανή, Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Τα κάστανα αποτελούν εποχιακό καρπό του φθινοπώρου και του χειμώνα αφού συλλέγονται από τα μέσα Οκτώβρη έως τα τέλη Δεκεμβρίου. Κατά τη φύλαξη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΗ 340 ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΔΟΚΙΜΗ 340 ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΟΚΙΜΗ 340 ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΕΦ & ΓΕΥΣΙΓΝΩΣΤΕΣ ΠΡΟΣΘΕΤΟΥΝ ΑΞΙΑ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ & ΠΟΤΑ 1. ΤΡΟΦΙΜΑ PASCAL NIAU Γαλλική Ακαδημία Εδεσματολογίας 1.1 Είδη παντοπωλείου 1.1.1 Αρτοσκευάσματα 1.1.1.1 Ψωμί 1.1.1.2

Διαβάστε περισσότερα

Ποια οφέλη αποκομίζουν όσοι περιορίζουν το κόκκινο κρέας;

Ποια οφέλη αποκομίζουν όσοι περιορίζουν το κόκκινο κρέας; Η οικονομική κρίση αλλάζει τις διατροφικές μας συνήθειες. Η μία έρευνα μετά την άλλη αποκαλύπτουν ότι όλο και περισσότεροι Ελληνες απομακρύνονται από το κρέας και τα ψάρια, καταναλώνοντας κυρίως όσπρια

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ζιώζιου Εύα, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων τροφίμων

Γράφει: Ζιώζιου Εύα, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων τροφίμων Γράφει: Ζιώζιου Εύα, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων τροφίμων Το φρέσκο σύκο καταναλώνεται κυρίως στις Μεσογειακές και Ανατολικές χώρες προς το τέλος του καλοκαιριού. Είναι πολύ πλούσιο σε ασβέστιο,

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 328/79

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 328/79 EL 7.12.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 328/79 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1274/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 6ης Δεκεμβρίου 2013 για την τροποποίηση και τη διόρθωση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΑ 94/35/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30ής Ιουνίου 1994 για τα γλυκαντικά που προορίζονται να χρησιµοποιηθούν στα τρόφιµα

Ο ΗΓΙΑ 94/35/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30ής Ιουνίου 1994 για τα γλυκαντικά που προορίζονται να χρησιµοποιηθούν στα τρόφιµα 1994L0035 EL 29.01.2004 003.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑ 94/35/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30ής Ιουνίου 1994

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΠΥΔΝΑΣ ΚΟΛΙΝΔΡΟΥ ΕΙΔΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΥ ΔΗ.ΚΟΙΝ.Ε. Δ.Ε. ΚΟΛΙΝΔΡΟΥ

ΕΙΔΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΠΥΔΝΑΣ ΚΟΛΙΝΔΡΟΥ ΕΙΔΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΥ ΔΗ.ΚΟΙΝ.Ε. Δ.Ε. ΚΟΛΙΝΔΡΟΥ ΔΗΜΟΣ ΠΥΔΝΑΣ ΚΟΛΙΝΔΡΟΥ «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΠΥΔΝΑΣ ΚΟΛΙΝΔΡΟΥ, ΤΟ ΔΗ.ΦΟ.Π.Α.Π.Ο.Υ. ΚΑΙ ΤΗ ΔΗ.ΚΟΙΝ.Ε. ΕΤΟΥΣ 2015» Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Του Έδρα Οδός. Αριθμός. Τηλέφωνο Fax : ΕΙΔΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Προϊόντων. Dolano Food 1

Κατάλογος Προϊόντων. Dolano Food 1 dolano... και απολαμβάνω Κατάλογος Προϊόντων Dolano Food 1 d olano... και απολαμβάνω! Καλως Ήλθατε στη Dolano Food Ένα Κόσμο Γεύσης & Ποιότητας H DolanoFood ιδρύθηκε το 1991 από το δυναμικό επιχειρηματία

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1131/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Νοεμβρίου 2011 για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός νοικοκυριών με ενοίκιο Αριθμός νοικοκυριών με ιδιοκατοίκηση, δωρεάν χρήση ή με μειωμένο ενοίκιο

Αριθμός νοικοκυριών με ενοίκιο Αριθμός νοικοκυριών με ιδιοκατοίκηση, δωρεάν χρήση ή με μειωμένο ενοίκιο Γ.Γ. ΕΣΥΕ Πίνακας 2.11: Μέσος όρος μηνιαίων ποσοτήτων ορισμένων ειδών (τροφίμων και καυσίμων) που αποκτήθηκαν από τα νοικοκυριά κατά Συνολικός αριθμός νοικοκυριών 3992964 - Αριθμός νοικοκυριών με ενοίκιο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΙΣ Φ.Π.Α. Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ Φ.Π.Α.

ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΙΣ Φ.Π.Α. Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ Φ.Π.Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Ν.Π.Δ.Δ.ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ Α/Α ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα