Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ"

Transcript

1 Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ Χάρη στις συνεχείς και ακαταπόνητες προσπάθειες αλλά και την αυταπάρνηση των ελλήνων χειρουργών, η ελληνική χειρουργική κατόρθωσε να παρακολουθήσει από κοντά τις εξελίξεις, τις τάσεις στην Ευρώπη και αργότερα στις Η.Π.Α. και τον υπόλοιπο κόσμο και να διατηρηθεί σε υψηλό επίπεδο. Στη χώρα μας οι βάσεις της χειρουργικής θεμελιώθηκαν κατά το δεύτερο ήμισυ του περασμένου αιώνα από προσωπικότητες όπως ο Ολύμπιος ο Μαγγίνας και ο Θ. Αρεταίος. Με κληροδότημα του τελευταίου ιδρύθηκε το ομώνυμο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο στην Αθήνα. Κύρια εστία ανάπτυξης για τη χειρουργική υπήρξε το Πανεπιστήμιο Αθηνών, συνεργαζόμενο με τα δύο μεγάλα νοσοκομεία της πρωτεύουσας, τον Ευαγγελισμό και τον Ερυθρό Σταυρό και κατά δεύτερο λόγο με το Δημοτικό Νοσοκομείο και ιδιωτικές Κλινικές. Οι χειρουργοί που επηρέασαν την πορεία του κλάδου κατά την περίοδο αυτή, τόσο με την επιστημονική τους κατάρτιση όσο και με την προσωπικότητα και την κοινωνική τους προβολή, ήταν οι καθηγητές Γ. Φωκάς ( ), Μ. Γερουλάνος ( ), Κ. Μέρμηγκας ( ), Π. Κόκκαλης ( ) και ο Μ. Μακκάς στον Ερυθρό Σταυρό. Ήταν όλοι εκπρόσωποι της γερμανικής σχολής. Οι εκπρόσωποι της γαλλικής σχολής ήταν ελάχιστοι την εποχή εκείνη, ενώ η αγγλοσαξωνική ιατρική ήταν άγνωστη στην Ελλάδα. Το πρώτο χειρουργικό έντυπο, η Χειρουργική Επιθεώρηση εκδόθηκε το 1904 από τους καθηγητές Γερ. Φωκά και τον Ριχάρδο Λιβαθηνόπουλο. Η έκδοσή του διεκόπη στα 1912 λόγω του ελληνοτουρκικού πολέμου. Ώθηση στην εξέλιξη της χειρουργικής έδωσε η ίδρυση το 1928 της Ελληνική Εταιρίας, πρώτος πρόεδρος της οποίας εξελέγη ο Μ. Γερουλάνος. Τον ίδιο χρόνο της ίδρυσής της εκδίδεται το περιοδικό της με τίτλο Δελτίο χειρουργικής Εταιρίας. Ο καθηγητής Γ. Καραγιαννόπουλος ( ), τελευταίος εκπρόσωπος της γερμανικής σχολής, άφησε μια πλειάδα μαθητών που σφράγισαν τη χειρουργική ( Ν. Χρηστέας, Μακρής, Τούντας, Μίχας κ.α.) Στην εξέλιξη της χειρουργικής του πεπτικού και ιδιαίτερα του έλκους του στομάχου συνέβαλε σημαντικά ο Νικόλαος Χρηστέας. Με το σεβασμό των ιστών και την καθαρή χειρουργική που υποστήριξε με φανατισμό, η γαστρεκτομή έγινε μια απλή και ασφαλής εγχείρηση. Είχε επιπλέον ζωηρότατο ενδιαφέρον για την αντιμετώπιση των αγγειακών παθήσεων και δεν είναι τυχαίο ότι το Λαϊκό Νοσοκομείο έγινε το μεγαλύτερο αγγειοχειρουργικό κέντρο της χώρας. Η Κλινική του, η Α Χειρουργική του Πανεπιστήμιου Αθηνών, έγινε το φυτώριο της νέας γενιάς των μεταπολεμικών χειρουργών, που έφεραν τη νέα γνώση κυρίως από την Αγγλία και λιγότερο από τις Η.Π.Α. για την καρδιοχειρουργική, τη θωρακοχειρουργική, την αγγειοχειρουργική τη χειρουργική των ενδοκρινών αδένων, του παχέος εντέρου, τη νευροχειρουργική. Σημαντικό υπήρξε το έργο των Κ. Αλιβιζάτου και αργότερα του Ν. Οικονόμου στο Ιπποκράτειο, Κ. Τούντα στη Θεσσαλονίκη, Ξανθοπουλίδη, Γιαννόπουλου, Α. Μάνου και Χ. Σταθάτου στον Ευαγγελισμό, Περράκη και Κροντήρη στο Δημοτικό, Προπατορίδη στο Κρατικό. Του 32

2 Σμπαρόυνη Τρικόρφου στην Κλινική του, πρώην Κλινική Γερουλάνου του Β. Κούρια στον Ε- ρυθρό Σταυρό και του Π. Χρυσοσπάθη στο Λαϊκό. Από τους μαθητές του Ν. Χρηστέα, ο Ακαδημαϊκός Γρ. Σκαλκέας επηρέασε ποικιλοτρόπως την εξέλιξη της χειρουργικής στη Ελλάδα. Πραγματοποίησε προσπάθειες για την εδραίωση της καρδιακής και της θωρακικής χειρουργικής (ίδρυση Τμήματος Καρδιοαγγειακής Χειρουργικής στο Λαϊκό, ίδρυση Καρδιοθωρακικής Μονάδας του Νοσοκομείου Σωτηρία ). Ήταν ακόμα από τους πρώτους που οργάνωσαν τη μετεγχειρητική πορεία των βαριά πασχόντων από εξειδικευμένο ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό και ίδρυσε την πρώτη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας στην Κλινική του. Συνέβαλε στην καθιέρωση των μεταμοσχεύσεων και ίδρυσε τη Μονάδα Μεταμοσχεύσεων Οργάνων στο Λαϊκό Νοσοκομείο. Ανέπτυξε την πειραματική χειρουργική και ί- δρυσε το πρώτο Πειραματικό Χειρουργικό και Κέντρο Χειρουργικής Έρευνας του Πανεπιστημίου το Η σημαντικότερη όμως συμβολή του ήταν η προώθηση και η αμέριστη βοήθεια νέων ικανών συνεργατών του, πολλοί από τους οποίους κατέλαβαν ανώτατες θέσεις στην ιατρική και στην πανεπιστημιακή ιεραρχία. Η καρδιακή χειρουργική ξεκίνησε αρκετά νωρίς. Χειρουργοί (όπως οι Β. Καραγιώργης, Κ. Τούντας, Ν. Οικονόμου), αυτοδίδακτοι όπως άλλωστε σε όλο τον κόσμο εκείνη την εποχή, αποτόλμησαν στις αρχές της δεκαετίας του 50 τις πρώτες καρδιακές επεμβάσεις. Ήταν η περίοδος της κλειστής καρδιοχειρουργικής. Στο Λαϊκό Νοσοκομείο ιδρύθηκε το πρώτο Τμήμα Καρδιοθωρακικής χειρουργικής το 1962 από τον Γρ. Σκαλκέα, που ήταν ο πρώτος με ειδική εκπαίδευση καρδιοχειρουγού και ακολουθήθηκε από τον Δ. Λαζαρίδη, επίσης αμιγή καρδιοχειρρουργό, στο ιπποκράτειο (1965) και τον Ν. Οικονόμου στην Πολυκλινική Αθηνών. Στη Θεσσαλονίκη αρχίζει η νέα ειδικότητα από τον Τούντα και τους συνεργάτες του Α. Μαρσέλο, Κ. Κυριακού, Χ. Λόλα, από το 1960, πριν μεταφέρει τη δραστηριότητά του στο Αρεταίειο Νοσοκομείο. Την καρδιοχειρουργική στη Θεσσαλονίκη συνέχισε με επιτυχία ο Λαζαρίδης και οι συνεργάτες του Φ. Παναγόπουλος και Π. Σπανός. Στο Ιπποκράτειο συνέχισε ο Γ. Ανδριτσάκης. Την αρχική αυτή περίοδο των μεγάλων δυσκολιών, κατά την οποία καθιερώθηκε η καρδιοχειρουργική στην Ελλάδα, διαδέχτηκε μια νέα εποχή. Η τεχνική υποδομή βελτιώθηκε, οι επεμβάσεις τυποποιήθηκαν, αυξήθηκε ο αριθμός των ειδικευμένων καρδιοχειρουργών και αναπτύχθηκαν μονάδες εντατικής θεραπείας. Συνέπεια αυτών ήταν να αναπτυχθούν καρδιοχειρουργικές μονάδες στον Ευαγγελισμό (Γ. Τόλης, Α. Μιχάλης, Χ. Λόλας ), στο ΝΙΜΙΤΣ (Γ. Σανούδος), στη «Σωτηρία» (Γρ. Σκαλκέας, Ν. Έξαρχος, Κ. Σμπώκος, Φ. Παναγόπουλος μέχρι το 1981), στο νοσοκομείο των Παίδων αλλά και σε Ιδιωτικά Νοσοκομεία. Η πρώτη επιτυχής μεταμόσχευση καρδιάς έγινε από τον Χ. Λόλα στον Ευαγγελισμό. Τέλος ανοίγει τις πύλες του το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο και στην Ιατρική Σχολή Αθηνών ιδρύεται με πρωτοβουλία του Γρ. Σκαλκέα, θέση Καθηγητή Καρδιοχειρουργικής (1993), για να πληρωθεί ένα μεγάλο κενό. Η αγγειακή χειρουργική, σε αντίθεση με την καρδιακή, προχώρησε πιο εύκολα και πιο γρήγορα κυρίως γιατί δε χρειαζόταν την τεράστια τεχνολογική υποδομή και οργάνωση, όπως η δεύτερη. Εκτός από το Λαϊκό Νοσοκομείο (Γρ. Σκαλκέας, Π. Μπάλας, Μ. Σέχας), αγγειοχειρουργικά κέντρα αναπτύχθηκαν στο Νοσοκομείου του ΕΕΣ (Γ. Πούλιας), στο Δημοτικό Νοσοκομείο (Σ. Πλέσσας) και αργότερα στο Αρεταίειο και στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο, αλλά και στη Θεσσαλονίκη και αλλού. Ιδρύονται η Αγγειολογική, η Αγγειοχειρουργική και η εταιρεία Μικροαγ- 33

3 γειακής Χειρουργικής. Ο κλάδος αναπτύχθηκε σε υψηλά επίπεδα με πρωτοποριακές επεμβάσεις και άριστα αποτελέσματα. Οι μεταμοσχεύσεις άρχισαν το 1968 με την πρώτη πτωματική μεταμόσχευση νεφρού από την ομάδα του Καθηγητή Κ. Τούντα στη Θεσσαλονίκη. Στη συνέχεια η μεταμόσχευση του νεφρού καθιερώθηκε από τους Καθηγητές Γρ. Σκαλκέα στην Αθήνα και Δ. Λαζαρίδη στη Θεσσαλονίκη, κυρίως από ζώντες δότες. Ήταν η μόνη δυνατή λύση εκείνη την εποχή, διότι δεν υπήρχε καμία υποδομή για τη διάδοση της πτωματικής μεταμόσχευσης. Το 1973 πραγματοποιήθηκε η πρώτη επιτυχής μεταμόσχευση λεπτού εντέρου. Η Ελληνική Εταιρία Μεταμοσχεύσεων ιδρύθηκε το 1976, βασικός σκοπός της οποίας ήταν η προετοιμασία νόμου, που θα καθόριζε τις αρχές εκτελέσεων των μεταμοσχεύσεων. Πράγματι, δύο χρόνια αργότερα ψηφίσθηκε ο νόμος 821/78 Ακολούθησε μια σειρά από εγχειρήσεις που άνοιξαν το δρόμο και πέρα από τις μεταμοσχεύσεις του νεφρού. Το 1978 η πρώτη επιτυχής μεταμόσχευση του μυελού των οστών, το 1990 η πρώτη διπλή μεταμόσχευση παγκρέατος και νεφρού (Γρ. Σκαλκέας), τον ίδιο χρόνο η πρώτη α- νεπιτυχής ήπατος στη Θεσσαλονίκη και το 1991 η πρώτη επιτυχής από τον Καθηγητή Ι. Παπαδημητρίου στην Αθήνα και το 1992 η πρώτη διπλή ήπατος και νεφρού. Όσον αφορά τις μεταμοσχεύσεις καρδιάς, η πρώτη, ανεπιτυχής, έγινε το 1991 από τον Γ. Τόλη και αμέσως μετά η πρώτη επιτυχής από τον Χ.Λόλα. Μέχρι το 1990 στην Ελλάδα λειτούργησαν τρία μεταμοσχευτικά κέντρα, ένα στο Λαϊκό Νοσοκομείο, που ιδρύθηκε το 1983 από τον Καθηγητή Γρ. Σκαλκέα, στην Κλινική του οποίου έμεινε επιταγμένο μέχρι το 1984, οπότε έγινε ανεξάρτητο (Ι. Χωματάς, Α. Κωστάκης), ένα στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο του Πειραιά (Ε. Χατζηγιαννάκης), του οποίου διεκόπη η λειτουργία. Σημαντική πρόοδος προς την κατεύθυνση της οργάνωσης και ρύθμισης των μεταμοσχεύσεων και εναρμόνισης με τα ισχύοντα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αποτέλεσε η ίδρυση από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας του Εθνικού Συμβουλίου Μεταμοσχεύσεων, στο οποίο υπήχθη η υπηρεσία Συντονισμού των Μεταμοσχεύσεων. Έγινε φανερή η ανάγκη οργάνωσης των μεταμοσχευτικών κέντρων με πληθυσμιακή κατανομή κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα (ένα κέντρο ανά κατοίκους). Έτσι για τα συμπαγή όργανα (ήπαρ, πάγκρεας, νεφρό)χορηγήθηκε άδεια λειτουργίας στα Νοσοκομεία της Αθήνας Λαϊκό, Α- ρεταίειο και Ευαγγελισμός, της Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ και Ιπποκράτειο και στην Πανεπιστημιακή Χειρουργική Κλινική του Νοσοκομείου Πατρών. Για την καρδιά και πνεύμονα από ένα κέντρο στον Ευαγγελισμό και στο Ίδρυμα «Υγεία» στην Αθήνα και στο Νοσοκομείο Παπανικολάου στη Θεσσαλονίκη. Κέντρα μεταμόσχευσης μυελού των οστών προβλέπονται για τα Νοσοκομεία Ευαγγελισμός, Άγιος Σάββας και ένα υπό ανάπτυξη στο Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία στην Αθήνα και ένα κέντρο στη Θεσσαλονίκη. Έγινε ευρύτατη ενημέρωση του Ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού των Νοσοκομείων αλλά και του κοινού για τη διάδοση και οργάνωση της πτωματικής μεταμόσχευσης και της δωρεάς οργάνων. Η Ελλάδα συμμετέχει σε Διευρωπαϊκό πρόγραμμα δικτύου επικοινωνίας μέσω υπολογιστών, με 10 Εθνικούς Οργανισμούς διακίνησης μεταμοσχευμάτων στην Ευρώπη. Όλες οι παραπάνω οργανωτικές προσπάθειες στοχεύουν: α) στη μείωση του αριθμού των μη χρησιμοποιούμενων μοσχευμάτων, β) στην ταχύτερη δυνατή εξασφάλισή τους, γ) στην παρεμπόδιση τάσεων εμπορευματοποίησης και δ) στην αναστροφή του ρεύματος μετάβασης αρρώστων στο εξωτερικό για μεταμόσχευση. 34

4 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ Η πλαστική χειρουργική, ήταν σε λήθαργο από την εποχή των Μπράνκας και Ταλιακόζι και επανήλθε από τους Ρεβερντέν, Όλιερ και Θηρς. Μεγάλες ανώμαλες επιφάνειες καλύπτονται και οι μετατραυματικές ουλές αποφεύγονται με μοσχεύματα δέρματος. Ο Βανγκέτι ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε με επιτυχία μυς σε ακρωτηριασμένα μέλη για να αυξήσει την απόδοση προσθετικών μηχανημάτων (κινησιοπλαστική). Η περίοδος της ανάπτυξης ( ). Ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) αποτέλεσε το κρίσιμο σημείο έναρξης για την ανάπτυξη της μοντέρνας πλαστικής χειρουργικής. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μειώθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου καθώς οι εχθροπραξίες περιορίστηκαν στο Δυτικό Μέτωπο. Ο πόλεμος των χαρακωμάτων ήταν υπεύθυνος για την υπερβολική αύξηση του αριθμού των γναθοπροσωπικών τραυμάτων. Η εισροή μεγάλου αριθμού ασθενών στα στρατιωτικά νοσοκομεία με τραύματα από σφαίρες στο πρόσωπο απαίτησε την οργάνωση ειδικευμένων κέντρων. Λίγοι χειρουργοί ήξεραν πως να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Πολλά κέντρα θεραπείας δημιουργήθηκαν από το Γαλλικό Στρατό, σε ένα από τα οποία ήταν επικεφαλής ένας επανορθωτικός χειρουργός, ο Morestin, γηγενής στο νησί της Μαρτινίκης στην Καραϊβική, πολύ γνωστός πριν από τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο για το έργο του στην εφαρμογή της τεχνικής Z-plasty για τις γραμμικές συνολκές και για τις αναπτυσσόμενες τεχνικές των χόνδρινων μοσχευμάτων. Ο Morestin υπηρέτησε ενεργώς στο στρατιωτικό νοσοκομείο του Valde-Grace στο Παρίσι. Ήταν ένας από τους πρώτους χειρουργούς που έδειξαν ότι το δέρμα και ο υποδόριος ιστός μπορούσαν να φθαρούν σε μεγάλη έκταση χωρίς να υποστούν νέκρωση. Ο Morestin πέθανε πρόωρα, θύμα της μεγάλης επιδημικής γρίπης του , αφήνοντας πίσω του ένα κενό στη γαλλική πλαστική χειρουργική. Η ιδέα για την εφαρμογή οδοντικών τεχνικών στη θεραπεία των τραυμάτων στο πρόσωπο από σφαίρες ήταν άγνωστη στον Morestin, ο οποίος περιφρόνησε τις υπηρεσίες της οδοντικής χειρουργικής και ισχυρίστηκε ότι μπορούσε να κάνει τα πάντα με τη σμίλη του. Προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες με το να κινήσει άθελά του το ενδιαφέρον του Sir Harold Gillies για την πλαστική χειρουργική. Ο Gillies ήταν ένας ωτορινολαρυγγολόγος που εργάστηκε σε ένα βρετανικό γενικό νοσοκομείο στη Rouen της Γαλλίας. Ένας φίλος του, αμερικανός οδοντίατρος, ονόματι Roberts, έχοντας επιστρέψει από ένα ταξίδι του στο Παρίσι, όπου είχε δει τον Morestin να χειρουργεί, παρακίνησε τον Gillies να πάει στη γαλλική πρωτεύουσα. Ο Gillies εμπνεύστηκε από αυτό που είδε και με τη βοήθεια του Sir William Arbuthnot Lane, στρατιωτικού του συμβούλου, εγκατέστησε μία μονάδα στο στρατιωτικό νοσοκομείο Aldershot. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι δεν φαίνεται να υπήρξε περαιτέρω επαφή μεταξύ του Gillies και του Morestin. Ο Morestin έκλεισε ακόμα και την πόρτα του χειρουργείου του στον Gillies. Επακολούθως δημιουργήθηκε ένα κέντρο στο νοσοκομείο Queen Mary, Sidcup, Kent. Εδώ ο Gillies βοηθούμενος από τον Kilner ανέπτυξε ένα κέντρο θεραπείας για τους Βρετανούς και τα θύματα του συμμαχικού στρατού. Πολλοί συμμαχικοί υπηρεσιακοί γιατροί ήρθαν στο Sidcup να μάθουν πλαστική χειρουργική: Ferris Smith από τις Η.Π.Α., Waldron και Risdon από τον Καναδά, και Newland και Pickerill από την Αυστραλία και την Νέα Ζηλανδία αντίστοιχα. Ο Gillies ήταν τυχερός να έχει ως βοηθό του έναν υπηρεσιακό οδοντίατρο, τον Kelsey Fry, ο οποίος εφάρμοσε οδοντικές τεχνικές σε πολλά προβλήματα γναθοπροσωπικής επανόρθωσης που οι χειρουργοί προσπαθούσαν να λύσουν. Παράλληλα με την ανάπτυξη στο Sidcup, ένα άλλο κέντρο λειτουργούσε στο Etaples κοντά στην Boulogne, υπό τη διεύθυνση του V. H. Kazanjian από τη Βοστόνη. Ο Kazanjian, οδοντικός χειρουργός, είχε προσφερθεί να υπηρετήσει στη πρώτη Μονάδα του Harvard που συνδεόταν με τις βρετανικές εκστρατευτικές δυνάμεις, Εφάρμοσε τις γνώσεις του στην προσθετική οδοντιατρική για την πρόωρη θεραπεία των τραυμάτων στο πρόσωπο από σφαίρες και τελειοποίησε τις μεθόδους για τη σταθεροποίηση των 35

5 γναθικών θραυσμάτων και τη χρήση των προηγούμενων προσθετικών μηχανισμών στην καθυστερημένη αρχική επούλωση των τραυμάτων στο πρόσωπο. Με το ξέσπασμα του Α Παγκοσμίου Πολέμου δεν υπήρχε αναγνωρισμένη ειδικότητα πλαστικής χειρουργικής στις Η.Π.Α. Οι περισσότεροι γενικοί χειρουργοί εφάρμοσαν επανορθωτική χειρουργική και λίγοι έδειξαν ενδιαφέρον σε αυτό το αντικείμενο. Υπήρξε ένας σεβαστός αριθμός χειρουργών στόματος όπως οι Brophy, Gilmer, Cryer, Marshall, G. V. I. Brown και Chalmers J. Lyons, οι οποίοι λόγω της οδοντικής τους εξάσκησης ενδιαφέρθηκαν για τη χειρουργική των ασθενειών του στόματος και της γνάθου, ειδικά για το λαγώχειλο και την υπερώα. Όταν οι Η.Π.Α. εισήλθαν στον πόλεμο το 1917, η χειρουργική διαιρέθηκε σε συγκεκριμένους τομείς, ανάμεσα τους η χειρουργική της κεφαλής, που συμπεριλάμβανε την οφθαλμολογία, την ωτορινολαρυγγολογία, τη χειρουργική του εγκεφάλου, τη στοματική και την πλαστική χειρουργική. Ο Vilray P. Blair από το Saint Louis ηγήθηκε του τελευταίου αναφερθέντος τομέα και διάλεξε τον Robbert H. Ivy για βοηθό του. Ο Blair ήταν γνωστός για τη δουλειά του και το βιβλίο του, Χειρουργική και Ασθένειες του στόματος και των γνάθων (1912). Πολύ νωρίς, το 1907, επιχείρησε χειρουργική διόρθωση προγναθισμού στην κάτω γνάθο σε συνεργασία με τον Edward H. Angle, τον ορθοδοντικό που συχνά αναφέρεται ως ο πατέρας της αμερικάνικης σχολής της ορθοδοντικής. Ο Blair συνέλαβε την ιδέα να συστήσει ομάδες, κάθε μία από τις οποίες αποτελείτο από έναν γενικό χειρουργό και ένα οδοντικό χειρουργό που μπορούσαν να συνενώσουν τα ταλέντα τους. Οι γιατροί, στους οποίους ανατέθηκαν αυτοί οι τομείς, παρακολούθησαν ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη διδασκαλία σε πολλές ιατρικές και οδοντιατρικές σχολές. Μία αναθεωρημένη έκδοση του εγχειριδίου του Blair ετοιμάστηκε και διανεμήθηκε στα στρατιωτικά νοσοκομεία. Ένας αριθμός γιατρών στάλθηκε για μικρά χρονικά διαστήματα για παρατήρηση και εξάσκηση σε βρετανικά και γαλλικά νοσοκομειακά κέντρα. Κατεβλήθησαν προσπάθειες για την επικέντρωση σε ασθενείς με τραύματα στο πρόσωπο και τη γνάθο στο Base Hospital στη Γαλλία. Στις Η.Π.Α. δημιουργήθηκαν τρία κέντρα όπου μεταβιβάστηκαν από την Ευρώπη πολλοί ασθενείς με τραύματα στο πρόσωπο και τη γνάθο: General Hospital No 11 στο Cape May, New Jersey General Hospital No 2, Fort McHenry, Baltimore, Maryland και στο Walter Reed General Hospital, Washington, D.C. Αργότερα άλλα δύο κέντρα δημιουργήθηκαν στο Οχάιο και στο Μισούρι. Με το τέλος του πολέμου, ονόματα όπως ο Gillies στην Αγγλία, o Morestin στη Γαλλία, οι Lexer, Ganzer και Lindemann στη Γερμανία, οι Esser και Pichler στην Αυστρία και ο Burian στην Τσεχοσλοβακία έγιναν ευρέως γνωστά καθώς όλοι τους χαρακτηρίστηκαν ως ειδικοί στην πλαστική χειρουργική και στη χειρουργική της γνάθου και του προσώπου. Ωστόσο, κάποιος μπορεί να θεωρήσει ότι ο Α Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν η απαρχή μιας εποχής κατά την οποία η πλαστική χειρουργική κατέστη χειρουργική ειδικότητα. Μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο εθνικά και διεθνή συμβούλια άρχισαν να περιλαμβάνουν στα επιστημονικά προγράμματα διατριβές που αφορούσαν μεθόδους θεραπείας των θυμάτων του πολέμου καθώς και νέες μεθόδους για την πλαστική χειρουργική του προσώπου. Αυτή την περίοδο ο Εrnest Hemingway είδε θύματα του πολέμου ακρωτηριασμένα στο πρόσωπο. Α- νακαλώντας στη μνήμη του τους πελάτες ενός παριζιάνικου καφενείου στο Μontparnasse έγραψε: «παρατήρησα πόσο καλά ξεπερνούσαν την αναπηρία στα μέλη τους, και ότι έβλεπαν την ποιότητα στα τεχνητά τους μάτια και το βαθμό της επιδεξιότητας με την οποία τα πρόσωπα τους είχαν επιδιορθωθεί» Υπήρχαν πολλοί άλλοι των οποίων το πρόσωπο είχε βαθιές ουλές και δεν είχαν κάτω γνάθο. Αυτοί ήταν οι βετεράνοι, των οποίων τα πρόσωπα δεν μπορούσαν να επιδιορθωθούν. Δημιούργησαν έναν οργανισμό αμοιβαίας βοήθειας, τον Les Gueles Cassées ( τα κατεστραμμένα πρόσωπα ), ο οποίος υφίσταται και σήμερα. Εν όψει του τεράστιου αριθμού των θυμάτων το καθήκον της αποκατάστασης αυτών των ανθρώπων δεν τελείωσε με τον πόλεμο αλλά συνεχίστηκε για πολλά χρόνια μετά. Ένας αριθμός εκδόσεων εμφανίστηκε αυτή την περίοδο. Το πρώτο αμερικάνικο εγχειρίδιο, Πλαστική χειρουργική, οι Αρχές και η Εφαρμογή της, εκδόθηκε το 1919 από τον John Staige Davis από τη Βαλτιμόρη. Είναι ειρωνεία ότι ο πνευματικός του πατέρας, ο διάσημος αμερικανός χειρουργός Halsted, αρνήθηκε να γράψει μια εισαγωγή. Η Πλαστική Χειρουργική στο Πρόσωπο (1920) του Gillies περιέγραφε λεπτομερώς την πολεμική του εμπειρία και ήταν μια έκδοση ορόσημο που επηρέασε πολλές γενιές χει- 36

6 ρουργών. Οι συνεισφορές χειρουργών και οδοντιάτρων κατά τη διάρκεια του πολέμου περιγράφτηκαν σε μία έκδοση, στη La Revue Maxillo-faciale, που εμφανίστηκε το 1919 και το Ο Ivy συνόψισε τη νέα γνώση για την πλαστική χειρουργική που απέκτησε κατά τη διάρκεια του πολέμου. Μία διατριβή το 1922 από τον Blair, Επανορθωτική Χειρουργική του Προσώπου, υπογράμμισε το μεγάλο βαθμό της επάρκειας που είχε επιτευχθεί στην αποκατάσταση των παραμορφωμένων από τον πόλεμο. Άλλες σημαντικές δημοσιεύσεις αυτήν την περίοδο ήταν των Velter (1917), Steinschneider (1917), Lexer (1919, 1920), Delangeniére (1921), Mauchiere (1922). Mε την έλευση της ειρήνης και μιας περιόδου σχετικής ευημερίας, ένας καινούργιος κλάδος πλαστικής χειρουργικής εμφανίστηκε, γνωστός ως «Αισθητική Χειρουργική». Ο Joseph, ένας ορθοπεδικός χειρουργός στο Βερολίνο, ο οποίος θεωρείται ο θεμελιωτής της σύγχρονης επανορθωτικής ρινοπλαστικής, βρισκόταν στο απόγειο της καριέρας του. Το κλασικό εγχειρίδιό του εκδόθηκε το Έδωσε μαθήματα που παρακολούθησαν πρωτοπόροι της σύγχρονης επανορθωτικής ρινοπλαστικής στις Η.Π.Α., οι Aufricht και Safian. Στη Γαλλία οι Passot, Noel και άλλοι δοκίμαζαν χειρουργικές μεθόδους, για να επανορθώσουν το γηράσκον πρόσωπο. Στις Η.Π.Α. ο C. C. Miller από το Σικάγο ήταν ένας πρώιμος υποστηρικτής της αισθητικής χειρουργικής στο πρόσωπο και το 1907 δημοσίευσε ένα εγχειρίδιο, Αισθητική Χειρουργική: Η επανόρθωση των χαρακτηριστικών ατελειών. Σημαντική έμφαση δόθηκε στη διδασκαλία της πλαστικής χειρουργικής κατ αυτήν την περίοδο από τον διεθνή οργανισμό προγραμμάτων σπουδών υπό τον Lemaitre, έναν βοηθό καθηγητή στην πανεπιστημιακή σχολή του Παρισιού και επικεφαλής του ωτορινολαρυγγολογικού τμήματος σε ένα νοσοκομείο της ίδιας πόλης. Στο Lemaitre είχε ανατεθεί ένα μεγάλο κέντρο γναθοπροσωπικής στο Vichy κατά τη διάρκεια του πολέμου και είχε γνωρίσει αρκετούς συμμαχικούς αξιωματούχους, ιδιαιτέρως τον Blair και τον Ivy. Το 1925 οργάνωσε μια διεθνή κλινική στον τομέα του, στο νοσοκομείο του Saint Louis. O Gillies διεξήγαγε μια σειρά μαθημάτων χειρουργικής και στα ακόλουθα χρόνια οι Eastman Sheehan, Ferris Smith, Kilner και Joseph διεξήγαγαν σειρά μαθημάτων τα οποία παρακολούθησαν πολλοί. Καθώς δεν υπήρχε άλλος τρόπος να μάθει κανείς πλαστική χειρουργική εκείνη την περίοδο, πολλοί χειρουργοί από την Ευρώπη και τις Η.Π.Α. έλαβαν την εκπαίδευσή τους σε αυτά τα μαθήματα. Ανάμεσα σε αυτούς τους εκπαιδευόμενους ο πιο επιφανής ήταν ο Sanvenero-Rosselli από το Μιλάνο, πρόεδρος του τετάρτου Διεθνούς Συμβουλίου Πλαστικής Χειρουργικής που έλαβε χώρα στη Ρώμη τον Οκτώβριο του 1967 (εικ.1 και εικ.2). Εικ.1 Φωτογραφία από το νοσοκομείο του Saint Louis (1927) 37

7 Eικ. 2 Δίπλωμα που δόθηκε στον Dr. G. Sanvenero Rosselli μετά την παρακολούθηση του International Clinic Μια σημαντική προσφορά στην βιβλιογραφία της πλαστικής χειρουργικής τη δεκαετία του 1920 ήταν η Επανορθωτική χειρουργική του Ferris Smith που εκδόθηκε το Ο Ferris Smith, που είχε αποκτήσει τη φήμη του διακεκριμένου ωτορινολαρυγγολόγου, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνική της επαναλαμβανόμενης εκτομής και της χρήσης τοπικών κρημνών στο πρόσωπο. Πολλοί τον θεώρησαν ως έναν από τους καλύτερους τεχνίτες της εποχής του. Ακόμα και εκείνη την εποχή εκτιμούσε τις ατραυματικές τεχνικές, και πάνω από όλα, έδινε έμφαση στην λεπτομέρεια. Στις δεκαετίες του 1920 και του 1930 τρεις προσωπικότητες, οι: Harold Delf Gillies (εικ.3), John Staige Davis, και Vilray Papin Blair (εικ.4), βοήθησαν να σχηματιστεί η σημερινή αντίληψη για την πλαστική χειρουργική, όπως αυτή εφαρμόζεται στον Αγγλόφωνο κόσμο. Ο Staige Davis ήταν ίσως ο πρώτος αμερικανός χειρουργός που αφιέρωσε ολόκληρη την πρακτική του εξάσκηση στην πλαστική χειρουργική. Όταν ακόμα υπήρχε μικρή αναγνώριση για την πλαστική χειρουργική, ο Davis εργάστηκε μόνος του, με λίγη συμπαράσταση από την Ιατρική σχολή του, και κατάφερε σημαντική συνεισφορά: «μικρό βαθύ δέρμα», θεωρία και πρακτική της τεχνικής Z-plasty (1931), τμηματικές εκτομές ούλων (1929), αγγειοποίηση μοσχευμάτων δέρματος (1925) και επιβράδυνση των δερματικών κρημνών (German, Finesilver, and Davis, 1933). Το εγχειρίδιό του, Πλαστική Χειρουργική, που δημοσιεύθηκε το 1919, ήταν το πρώτο του είδους στην αγγλική γλώσσα. Αυτό το εγχειρίδιο παρείχε στον αναγνώστη εκτενή αναφορά στη βιβλιογραφία, κριτική προσέγγιση από το συγγραφέα των περιγραφόμενων μεθόδων Εικ.3 Harold Delf Gillies και καταγραφή της προσωπικής του εμπειρίας. 38

8 Eικ.4 Mεταξύ άλλων oι Davis και Blair Οι Blair και Gillies είχαν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη της πλαστικής χειρουργικής, όχι μόνο στις αγγλόφωνες χώρες αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Η επιρροή τους βοήθησε όχι μόνο στον επιστημονικό προσανατολισμό αλλά και την διαμόρφωση της πλαστικής χειρουργικής στις παρούσες οργανωτικές γραμμές. Καθένας από αυτούς είχε εξέχουσα συνεισφορά στον τομέα της μεταμόσχευσης δέρματος. Ο Gillies δημιούργησε έναν σωληνωτό κρημνό, συμπτωματικά με τον Filatov (1917), και παρουσίασε πολλές ε- φαρμογές της νέας τεχνικής στο βιβλίο του, Πλαστική Χειρουργική του Προσώπου (1920). Ο Blair προσδιόρισε τη διαδικασία καθυστέρησης των μη σωληνωτών κρημνών στην εργασία του, «Η καθυστερημένη μεταφορά των μακριών μισχωτών κρημνών στην πλαστική χειρουργική» που δημοσιεύθηκε το Η ανάπτυξη της τεχνικής δερματικών μοσχευμάτων που περιλαμβάνουν τα 2/3 του συνολικού πάχους του δέρματος και η εργασία πάνω στο θέμα του Blair και του μαθητή του Barret Brown (1929) αποτέλεσαν το ορόσημο στην ιστορία των μοσχευμάτων δέρματος. Η τεχνική αυτή έδωσε ανθεκτικότερα μοσχεύματα που συρρικνώνονται και ζαρώνουν λιγότερο από τα μοσχεύματα Thiersch που χρησιμοποιούνται από χειρουργούς, για να καλύπτουν ακατέργαστες επιφάνειες και τραύματα με κοκκιώδη ιστό. Για τη διευκόλυνση της αφαίρεσης δερματικών μοσχευμάτων που περιλαμβάνουν τα 2/3 του συνολικού πάχους του δέρματος, ο Blair έφτιαξε ένα ειδικό νυστέρι και ένα μηχανισμό αναρρόφησης τον οποίο συνέδεσε με μια συσκευή αρνητικής πίεσης, κάνοντας πιο εύκολη τη δερματική έλξη και επιπεδοποίηση της περιοχής του δότη κατά την αφαίρεση του μοσχεύματος. Σε πολυάριθμα άρθρα που γράφτηκαν διαδοχικά η ομάδα του St. Louis υποστήριξε ότι τα πρόωρα ελαττώματα των δερματικών μοσχευμάτων ήταν αποτέλεσμα εγκαυμάτων και άλλων τύπων τραυμάτων. Ασπάστηκαν την αρχή ότι το καλύτερο κάλυμμα για μία πληγή με απώλεια δέρματος ήταν ένα δερματικό μόσχευμα.. Η Μεταμόσχευση Δέρματος από τους Brown και McDowell (1939) προσέφερε μεγάλη υπηρεσία στους ασθενείς και τους χειρουργούς κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Η μεταμόσχευση δέρματος διευκολύνθηκε σημαντικά, όταν ο Padgett, ένας πλαστικός χειρουργός εκπαιδευμένος από τον Blair, και ο Hood, ένας μηχανολόγος μηχανικός, ανέπτυξαν τη δερματοτομή. Ο Padgett το 1939 περιέγραψε τα τύπου 3/4 δερματικά μοσχεύματα τα οποία είχαν συγκρίσιμες ιδιότητες με εκείνες ενός ολικού μοσχεύματος. 39

9 Η ιδέα της βαθμονόμησης, ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα της δερματοτομής, δεν ήταν καινούρια. Ο Finochietto, ένας Αργεντινός χειρουργός, είχε επινοήσει ένα βαθμονομημένο νυστέρι το Ο Humby, καθώς υπηρετούσε σαν χειρουργός στο Great Ormond Street Hospital for Sick in London, πρόσθεσε έναν κύλινδρο στο νυστέρι που είχε επινοήσει ο Blair, που επέτρεπε τη βαθμονόμηση του μοσχεύματος. Η δερματοτομή των Padget και Hood, παρέχοντας ένα σχετικώς εύκολο μηχανικό μέσο για την εξαγωγή μοσχευμάτων που περιλαμβάνουν τα 2/3 του συνολικού πάχους του δέρματος, παρέδωσε την τεχνική μεταμόσχευσης δέρματος σε όλους τους χειρουργούς. Πριν από αυτό το επίτευγμα η μεταμόσχευση δέρματος ήταν μια ιδιαίτερη τεχνική του πλαστικού χειρουργού. Η υπηρεσία που δόθηκε από τη δερματοτομή, μια αμερικανική συνεισφορά, στο να καθιστά δυνατή τη συχνή χρήση ολικών μοσχευμάτων κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου ήταν ανυπολόγιστης αξίας, καθώς έσωζε ζωές και μέλη του σώματος. Ο Βlair μπορεί να θεωρηθεί ο πατέρας του Αμερικανικού Συμβουλίου Πλαστικής Χειρουργικής, που ιδρύθηκε το Το 1936 σε ένα άρθρο με τον τίτλο «Χειρουργική, Ειδική Χειρουργική και Πλαστική Χειρουργική» ο Blair είχε γνωστοποιήσει την ανάγκη για ένα Συμβούλιο Πλαστικής Χειρουργικής. Είναι δύσκολο να συνειδητοποιήσει κανείς την επισφαλή θέση της πλαστικής χειρουργικής εκείνη την εποχή. Σε απόσπασμα του Webster : «Εκείνη την εποχή ο κόσμος γενικώς θεωρούσε τους γενικούς χειρουργούς σαν γιατρούς που ασχολούνταν μόνο με την αισθητική του προσώπου και της μύτης. Λίγοι χειρουργοί σε όλη τη χώρα ήταν γνωστοί για τις ικανότητές τους στα ειδικευμένα πεδία της πλαστικής χειρουργικής. Υπήρχαν επίσης εκείνοι οι οποίοι ήταν κοντά στο να είναι ηθικοί, αν όχι ανήθικοι, στην πρακτική τους και κάποιοι ήταν σίγουρα κάτω από αυτό το επίπεδο. Ο Blair ένιωσε ότι εκείνοι που ήταν κάτω από τα όρια της ηθικής θα μπορούσαν να γίνουν ηθικοί εάν τους δινόταν η κατάλληλη αναγνώριση, και εκείνοι με ιδιαίτερες ικανότητες θα έπρεπε να καταξιωθούν, ώστε να προσφέρουν στην ειδικότητα της πλαστικής χειρουργικής». Ο Staige Davis στη Βαλτιμόρη, οι Ivy και Warren B. Davis στη Φιλαδέλφεια, ο Kazanjian στη Βοστόνη, οι Blair, Brown, Byars με τους συνεργάτες τους στο St. Louis, o Pierce στο San Francisco, oι Webster, Eastman Sheehan, Maliniac, και οι John M. Wheeler και Wendell L. Hughes, oι δύο μετέπειτα οφθαλμικοί πλαστικοί χειρουργοί στη Νέα Υόρκη, ήταν πολύ γνωστοί και σεβαστοί. Οι Safian και Aufrict στη Νέα Υόρκη τελειοποιούσαν τις τεχνικές της επανορθωτικής ρινοπλαστικής. Πολλοί χειρουργοί εξασκούνταν στην επανορθωτική ρινοπλαστική έχοντας παρακολουθήσει μαθήματα στην Ευρώπη, είτε με τον Joseph στο Βερολίνο τη δεκαετία του 1920 είτε σε άλλα κέντρα, όπως η Βιέννη. Οι ευκαιρίες για την εκμάθηση της πλαστικής χειρουργικής ήταν λίγες στη δεκαετία του Οι εκπαιδευτές δεν ήταν πολλοί και υπήρχαν λίγες καλά οργανωμένες υπηρεσίες πλαστικής χειρουργικής στα νοσοκομεία. Μία από τις πρώτες δραστήριες κλινικές σε νοσοκομεία των Η.Π.Α. ήταν αυτή που οργάνωσε ο Eastman Sheehan στο Postgraduate Hospital, προκάτοχος του ινστιτούτου πλαστικής χειρουργικής στο ιατρικό κέντρο του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Ο Sheehan εκπαίδευσε τους Sraatsma, Milton Adams, Peer και Barsky. O Sheehan ήταν ένας λαμπρός τεχνίτης ο οποίος είχε προτίμηση στο να χειρουργεί μέλη της ευρωπαϊκής αριστοκρατικής τάξης και δεν ήταν ενάντια στη δημοσιότητα. Έγραψε έναν αριθμό βιβλίων, μεταξύ των οποίων Πλαστική Χειρουργική του Οφθαλμικού Κόγχου (1927), και προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στους τραυματισμένους στρατιώτες του στρατηγού Franco κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου. Κάτω από ασυνήθιστες συνθήκες ο Sheehan ήταν υπεύθυνος για τη δημιουργία έδρας πλαστικής χειρουργικής στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης προς τιμή του λόρδου Νuffield. Μέσω της σχέσης γιατρού ασθενούς με το Λόρδο και τη Λαίδη Νuffield, του προσφέρθηκε η ομώνυμη έδρα της πλαστικής χειρουργικής. Καθώς ο Sheehan είχε θεωρηθεί ότι ήταν φασίστας λόγω των δραστηριοτήτων του στην Ι- σπανία, ο Λόρδος Nuffield αναγκάστηκε να μεσολαβήσει στον πρωθυπουργό Τσόρτσιλ προκειμένου να αποκτήσει βίζα που θα του επέτρεπε να εισέλθει στην Αγγλία. Ωστόσο το συμβούλιο του πανεπιστημίου της Οξφόρδης δεν ενέκρινε το διορισμό του. Εξαιτίας της άρνησης της θέσης και στον Gillies, o T. Pomfert Kilner διορίστηκε πρώτος (δυστυχώς και τελευταίος) καθηγητής πλαστικής χειρουργικής της έδρας Nuffield. 40

10 Πριν από την ίδρυση εγκεκριμένων σχολών, με την εξαίρεση λίγων διαθέσιμων εκπαιδευτών, η μοναδική μέθοδος εκμάθησης ήταν η παρατήρηση και υπήρχαν «ανοιχτοί δρόμοι» από νεαρούς χειρουργούς προς το St. Louis, τη Βαλτιμόρη, τη Νέα Υόρκη, τη Βοστόνη και το Λονδίνο. Μια έδρα γναθοπροσωπικής χειρουργικής δημιουργήθηκε από τον Ivy στη Φιλαδέλφεια. Μια άλλη έδρα ξεκίνησε στο King s Country Hospital στο Μπρούκλιν από τον Coakley. Για κάποια χρόνια οι εκπαιδευόμενοι του Ivy υπηρετούσαν για διάστημα ενός έτους στον Coakley. O Webster πραγματοποίησε το δικό του εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη Νέα Υόρκη το 1939, από το οποίο αποφοίτησε μια ολόκληρη γενιά πρωτοπόρων της πλαστικής χειρουργικής. Το πρόγραμμα αυτό κέρδισε το σεβασμό πολλών διαπρεπών αμερικανών χειρουργών από άλλους επιστημονικούς κλάδους. Ένα περίεργο φαινόμενο ήταν η έκδοση ενός βιβλίου το 1939 από τον Fomon, Χειρουργική των τραυμάτων και πλαστική επανόρθωση. Ο Fomon είχε προτείνει στον Kazanjian να γράψει ένα βιβλίο γι αυτόν. Όταν ο Kazanjian αρνήθηκε την προσφορά, ο Fomon έκανε την ίδια προσφορά στον Eastman Sheehan, ο οποίος την αποδέχθηκε. Στη συνέχεια προέκυψε κάποια διαφωνία και ο Fomon εξέδωσε ένα βιβλίο με το όνομά του. Παρόλο που μειονεκτούσε σε πολλά σημεία και οι ατέλειες αντανακλούσαν την απειρία του συγγραφέα, το βιβλίο προσέφερε σημαντικές υπηρεσίες, γιατί αποτελούσε συλλογή των ήδη γνωστών τεχνικών και συνάθροιζε μια πλήρη και ακριβέστατη βιβλιογραφία. Είναι ειρωνικό το γεγονός ότι ένα εγχειρίδιο που δεν γράφτηκε από πλαστικό χειρουργό, ήταν μεγάλη πηγή αναφορών στην πλαστική χειρουργική στα μέσα του 20ου αιώνα. Στη Μεγάλη Βρετανία πριν από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο η πλαστική χειρουργική ήταν μονοπώλιο των Gillies, McIndoe και Μowlem (όλοι από τη Νέα Ζηλανδία) και του Kilner από τη Βρετανία. Ο McIndoe, o οποίος είχε εκπαιδευτεί στη χειρουργική κλινική του Mayo, ήταν σύμβουλος στις βασιλικές αεροπορικές δυνάμεις και ο Kilner κατείχε μια ανάλογη θέση. Αυτοί οι χειρουργοί υπηρετούσαν σε πολλά νοσοκομεία του Λονδίνου. Ένας Σουηδός χειρουργός, ο Ragnell, εκπαιδεύτηκε στην Αγγλία από τον Gillies και επέστρεψε στη Στοκχόλμη τη δεκαετία του 1930, όπου αργότερα ηγήθηκε μιας κλινικής που ιδρύθηκε στο ινστιτούτο της Karolinska. Αυτό ήταν το ξεκίνημα της σουηδικής σχολής πλαστικής χειρουργικής. O Léon Dufourmentel ήταν ωτορινολαρυγγολόγος και καθηγητής ωτορινολαρυγγολογίας του Πανεπιστημίου του Παρισιού κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου και της ακόλουθης μεταπολεμικής περιόδου. Δυστυχώς δεν είχε τεθεί επικεφαλής σε κάποια κλινική του Παρισιού και αναγκάστηκε να περιορίσει τις δραστηριότητές του στον ιδιωτικό τομέα. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τον ξαφνικό θάνατο του Μοrestin ευθύνονταν για τη μεγάλη στασιμότητα στην ανάπτυξη της επανορθωτικής πλαστικής χειρουργικής στη Γαλλία. Η πλαστική χειρουργική έγινε ευρέως γνωστή ως «αισθητική χειρουργική» και μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο εμφανίστηκε μια νέα γενιά πλαστικών χειρουργών. Αυτή η γενιά είχε μια αξιοσημείωτη συνεισφορά στην ειδικότητα της πλαστικής χειρουργικής. O παιδοχειρουργός Victor Veau είχε σημαντική προσφορά στη χειρουργική θεραπεία του λαγώχειλου και της υπερώας στις αρχές της δεκαετίας του 1920 και συγχρόνως διήθυνε μια σημαντική έρευνα στην εμβρυολογία του λαγώχειλου τη δεκαετία του Ο Lexer, γενικός χειρουργός στη Γερμανία, συνόψισε την εργασία του στην επανορθωτική χειρουργική με την πραγματεία του Die gesante Wiederherstellungschirurgie, που δημοσιεύθηκε το Ο Esser, Δανός χειρουργός, εργάστηκε ως εθελοντής στον αυστριακό στρατό κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου και σημείωσε έναν αριθμό συνεισφορών στην πλαστική χειρουργική, όπως η ε- φαρμογή του περιστρεφόμενου κρημνού για την αποκατάσταση ελαττωμάτων του προσώπου, «το βιολογικό κρημνό» και τον «επιθηλιακό» ή τεχνική ένθεσης δερματικού μοσχεύματος. Το βιβλίο του, Esser (Epithelial) Inlay, εκδόθηκε στο Leiden το Μετά τον πόλεμο ο Esser έζησε ως περιπλανόμενος χειρουργός. Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα έ- ζησε στο Μόναχο και αργότερα στο Μόντε Κάρλο. Στο τέλος της δεκαετίας του 1930 συνέλαβε το μεγαλεπήβολο σχέδιο της εγκατάστασης ενός παγκοσμίου κέντρου πλαστικής χειρουργικής. Γι αυτό το σκοπό συνάντησε το Benito Mussolini, ζητώντας του ένα νησί στη Μεσόγειο Θάλασσα στο οποίο θα εγκαθιστούσε το παγκόσμιο κέντρο πλαστικής χειρουργικής. Η έλευση του Β Παγκοσμίου Πολέμου έβαλε τέλος σε αυτό το μεγαλεπήβολο σχέδιο. 41

11 Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου πραγματοποιήθηκε η «γέννηση» της αρχαιότερης εταιρίας πλαστικής χειρουργικής, της Αμερικανικής Εταιρίας Χειρουργών Στόματος και Πλαστικών Χειρουργών (American Association of Oral and Plastic Surgeons), που ιδρύθηκε το 1921 από τους Brophy, Moorehead και Dunning (εικ.5). Η εταιρία μετονομάστηκε σε Aμερικανική Εταιρία Πλαστικών Χειρουργών (American Association of Plastic Surgeons) το Οι ετήσιες συναντήσεις που γίνονταν μέχρι το Β Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν μικρές «κρυφές» συγκεντρώσεις. Οι συναντήσεις αυτές περιελάμβαναν χειρουργικές συνεδριάσεις, όπου τα μέλη παρακολουθούσαν τον επικεφαλή να χειρουργεί. Υπό την ηγεσία των Maliniac, Aufricht, Palmer, Wheeler και Peer, μια άλλη εταιρία, η Αμερικανική Εταιρία Πλαστικών και Επανορθωτικών Χειρουργών (American Society of Plastic and Reconstructive Surgeons), ιδρύθηκε το Τα πρακτικά της Εταιρίας δημοσιεύονταν στην ευρωπαϊκή έκδοση, Revue de Chirurgie Plastique μέχρι το 1940 και στη συνέχεια η Εταιρία τα δημοσίευε μόνη της. 42 Εικ.5 Συνάντηση της Αμερικάνικής Εταιρίας Χειρουργών Στόματος και Πλαστικών Χειρουργών Το πρώτο τεύχος του Revue de Chirurgie Plastique εκδόθηκε το 1931 υπό την επιμέλεια του Coelst. O Coelst ήταν γενικός γιατρός στο Βέλγιο και δεν είχε κάποιον επίσημο διορισμό σε πανεπιστήμιο ή νοσοκομείο. Με δική του πρωτοβουλία και με μεγάλη προσπάθεια συγκέντρωσε μια σειρά από δημοσιεύσεις υψηλής ποιότητας εκείνης της περιόδου. Μετά από πρόταση του Esser η έκδοση μετονομάστηκε σε Revue de Chirurgie Structive. O Esser τόνισε ότι ο όρος plastic ήταν ανεπαρκής και δεν προσδιόριζε την ειδικότητα ενώ ο όρος structive που προερχόταν από το Λατινικό structo ήταν καταλληλότερος. Έτσι ο Coelst δημιούργησε έναν υψηλής ποιότητας διεθνή εκδοτικό οργανισμό που περιελάμβανε πολλά γνωστά ονόματα. Οι διατριβές εκδίδονταν στη γλώσσα που προτιμούσε ο συγγραφέας τους και μεταφράζονταν στα αγγλικά, στα γερμανικά και στα γαλλικά υπό τη μορφή περιλήψεων. Σε αντίθεση με αυτήν την πρώιμη προσπάθεια, το αμερικάνικο περιοδικό Plastic and Reconstructive Surgery (Πλαστική και Επανορθωτική Χειρουργική) και το British Journal of Plastic Surgery (Βρετανικό Περιοδικό Πλαστικής Χειρουργικής) ξεκίνησαν να εκδίδονται μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1931 διεξήχθη στο Παρίσι το πρώτο συνέδριο της Γαλλικής Εταιρίας Επιδιορθωτικής και Αισθητικής Χειρουργικής. Η ομάδα αυτή δημοσίευσε όλες τις διατριβές που ανακοινώθηκαν στο συμβούλιο σε ένα βιβλίο υπό την επιμέλεια των Claoué και Dartigues. Συμμετέχοντες και συγγραφείς των διατριβών που δημοσιεύθηκαν στο Revue, μαζί με τους λίγους αποκλειστικά εξασκούμενους πλαστικούς χειρουργούς, ήταν γενικοί χειρουργοί, ωτορινολαρυγγολόγοι, οφθαλμίατροι και ορθοδοντικοί που είχαν αναμιχθεί είτε αποκλειστικά είτε περιστασιακά στους ποικίλους προσανατολισμούς της πλαστικής χειρουργικής. Μεγάλου ενδιαφέροντος στην ιστορία αυτής της περιόδου ήταν η ίδρυση το 1936 της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Επανορθωτικής Χειρουργικής, της οποίας το πρώτο συμβούλιο έγινε στις Βρυξέλλες εκείνη τη χρονιά (εικ.6). Συμμετείχαν διαπρεπείς προσωπικότητες του χώρου όπως οι Gillies, Esser και Kilner. Το δεύτερο συμβούλιο έγινε τον επόμενο χρόνο στο Λονδίνο και το τρίτο στο Μιλάνο το Στο συμβούλιο του Μιλάνο εμφανίστηκε η πρώτη έκδοση μιας νέας διεθνούς επιθεώρησης με τον τίτλο Plastica

12 Chirurgica υπό την επιμέλεια του Sanvenero-Rosselli, ο οποίος ίδρυσε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τους Ιταλούς πλαστικούς χειρουργούς. Οι επόμενες εκδόσεις της επιθεώρησης δεν πραγματοποιήθηκαν λόγω του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτά τα διεθνή συμβούλια της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Επανορθωτικής Χειρουργικής απέδειξαν το υψηλό σημείο προόδου της πλαστικής χειρουργικής πριν από το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι επιστημονικές ανακοινώσεις στα συμβούλια ήταν εξαιρετικές και αποτέλεσαν ορόσημα για την αναγνώριση της πλαστικής χειρουργικής όχι μόνο από το ευρύ κοινό αλλά και από την α- καδημαϊκή κοινότητα σαν ένα νέο κλάδο της χειρουργικής. Εικ.6 Μέλη της επιτροπής του πρώτου συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Επανορθωτικής Χειρουργικής που έλαβε χώρα στις Βρυξέλες τον Οκτώβριο του Κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου έλαμψε η επιβλητική φυσιογνωμία του Sterling Bunnel. Ο Βunnel μαζί με άλλους πρωτοπόρους όπως οι Kanavel, Koch, Auchincloss και Gutler στις Η.Π.Α., ο Wood-Jones στη Μεγάλη Βρετανία και ο Iselin στη Γαλλία, παρουσίασαν τις ανατομικές και φυσιολογικές αρχές και έννοιες της επανορθωτικής χειρουργικής του άκρου χεριού. Αυτός ο τύπος επανορθωτικής πλαστικής χειρουργικής προόδευσε κατά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο με τη δημιουργία από τον Bunnel ειδικών κλινικών κέντρων για την πλαστική του άκρου χεριού. Σε μια τέτοια κλινική στο Cushing General Hospital o J. William Litter ασχολήθηκε για πρώτη φορά με την χειρουργική του άκρου χεριού ως νεαρός γιατρός το Έτσι, η πλαστική χειρουργική έπαψε να περιορίζεται στην αποκατάσταση ρινικών παραμορφώσεων και προβλημάτων της γνάθου και του προσώπου, όπως συνέβαινε κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου. 43

13 Ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος και η Μεταπολεμική εποχή. Η πορεία προς την ωριμότητα. Από το Β Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά ο σκοπός της πλαστικής χειρουργικής άλλαξε. Κατά τη διάρκεια αυτής της ένοπλης σύγκρουσης υπήρχε η ανάγκη για την αποκατάσταση πολύπλοκων καταγμάτων των άκρων, του κρανιοπροσωπικού σκελετού, των διαρθρώσεων, για τη θεραπεία κρυοπαγημάτων και εγκαυμάτων και για την προετοιμασία μαλακών ιστών για ορθοπεδικές εγχειρήσεις καθώς και για αποκατάσταση περιφερικών νεύρων. Έτσι, δόθηκε ώθηση για την ανάπτυξη της χειρουργικής του άκρου χεριού και τη θεραπεία των εγκαυμάτων. Επίσης, τη χρονική αυτή περίοδο ξεκίνησε η έρευνα για τη μεταμόσχευση ιστών. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η πλαστική επανορθωτική χειρουργική άρχισε να υφίσταται όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Λόγω του φόβου της ύπαρξης μεγάλου αριθμού θυμάτων από τις αεροπορικές επιδρομές, δημιουργήθηκαν ειδικά κέντρα σε στρατηγικές θέσεις στη Μεγάλη Βρετανία, για να θεραπεύουν τόσο στρατιώτες όσο και πολίτες, υπό τη διεύθυνση του Emergency Medical Service. O Gillies επέμενε στη θεραπεία ό- λων των ασθενών, στρατιωτών και πολιτών, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που είχαν σοβαρά εγκαύματα. Από την αρχή του πολέμου ήταν φανερό ότι οι μάχες με τα τανκ θα δημιουργούσαν πολυάριθμα θύματα με εγκαύματα. Κατά τη διάρκεια της Μάχης της Αγγλίας οι πιλότοι των πολεμικών αεροσκαφών είχαν την εντολή να προσγειώσουν τα αεροσκάφη τους πάνω στις φλόγες για να επισκευαστούν και να επιστρέψουν στην αναχαίτιση των γερμανικών βομβαρδιστικών. Έτσι, πολλοί πιλότοι της Βασιλικής Αεροπορίας έπαθαν σοβαρά εγκαύματα στο πρόσωπο και στα χέρια. Ο McIndoe, μαθητής και συγγενής του Gillies, ήταν ο πρώτος Βρετανός χειρουργός που χρησιμοποίησε δερματικά μοσχεύματα που περιλαμβάνουν τα 2/3 του συνολικού πάχους του δέρματος σε μεγάλη κλίμακα για την έγκαιρη και την οριστική θεραπεία εγκαυμάτων κυρίως στην περιοχή του οφθαλμικού κόγχου. Το Plastic Surgery και το Jaws Centres στη Μεγάλη Βρετανία έγιναν κέντρα εκπαίδευσης για χειρουργούς της Δυτικής Συμμαχίας και υπήρξε σοβαρή πρόοδος και ανάπτυξη σε πολλές χειρουργικές τεχνικές. Ένας νεαρός Αμερικανός χειρουργός, ο John Marquis από τη Νέα Υόρκη, αρχικά εργάστηκε στον γαλλικό στρατό της Νοτίου Αφρικής και στη συνέχεια στο νοσοκομείο Churchill στην Οξφόρδη. Αργότερα ο Converse (1942) επινόησε την τεχνική της χρήσης κρημνών από το τριχωτό της κεφαλής για την επανορθωτική χειρουργική της μύτης. Παρόμοιες μονάδες οργανώθηκαν στις Η.Π.Α., σε ένα συγκεκριμένο αριθμό νοσοκομείων του στρατού και του ναυτικού. Υπό την καθοδήγηση του Bunnell ιδρύθηκαν ειδικές κλινικές για τη χειρουργική του άκρου χεριού καθώς και άλλες που είχαν άμεση σχέση με την πλαστική χειρουργική. Το ανάστημα της πλαστικής χειρουργικής υψώθηκε ακόμα περισσότερο μέσα στην ιατρική κοινότητα αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία λόγω της προσφοράς των στρατιωτικών χειρουργών κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Πολλοί από αυτούς, όπως οι Blocker, Brown, Cannon, Converse, Conway, Dingman, Lewin, Robinson, Tanzer και White, έγιναν στη συνέχεια επικεφαλείς σε εκπαιδευτικά προγράμματα για την πλαστική χειρουργική στις Η.Π.Α. Σε αντίθεση με τους πρωτοπόρους χειρουργούς στη γναθοπροσωπική κατά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, οι χειρουργοί αυτής της περιόδου μετά τη λήξη του Β Παγκοσμίου Πολέμου μπορούσαν να επιστρέψουν και να εργαστούν στον τομέα που είχαν επιλέξει. Δεν ήταν μόνο οι στρατιωτικοί χειρουργοί που είχαν διακηρύξει το σκοπό και την αποτελεσματικότητα της πλαστικής και επανορθωτικής χειρουργικής αλλά και η απαίτηση του μη ειδικού κοινού γι αυτή την ειδικότητα ήταν μεγάλη. Μέχρι τον πόλεμο το ιατρικό επάγγελμα ασχολείτο μόνο με τις κρίσιμες ασθένειες, όπως τις μολυσματικές ασθένειες, τις κακοήθειες και τις ασθένειες του καρδιαγγειακού. Μετά τον πόλεμο η προαιρετική χειρουργική έγινε πολύ δημοφιλής. Ο κόσμος δεν επιθυμούσε πλέον τα στίγματα από τη στρεβλοποδία, τις ουλές του προσώπου και τις εκ γενετής δυσμορφίες. Για πρώτη φορά το κοινό απαίτησε χειρουργικές διαδικασίες που θα βελτίωναν την ποιότητα ζωής και δεν θα ήταν άμεσα συνδεδεμένες με την επιβίωση. Η ανάπτυξη αυτής της ιδέας συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη της πλαστικής χειρουργικής όπως τη γνωρίζουμε τα τελευταία 50 χρόνια. 44

14 Οι αλλαγές αυτές στην κοινωνική στάση οδήγησαν τόσο στην επιστημονική όσο και στην τεχνική πρόοδο. Δημιουργήθηκαν κέντρα για την υπερωϊοσχιστία και τα εγκαύματα και η εκπαίδευση στην πλαστική χειρουργική έγινε πιο επίσημη τα μεταπολεμικά χρόνια. Η δημοσίευση του Surgical Treatment of Facial Injuries (Χειρουργική Θεραπεία των Τραυμάτων του Προσώπου) από τους Kazanjian και Converse το 1949 αποτέλεσε ορόσημο, γιατί ήταν η πρώτη περιεκτική συζήτηση για αυτό το θέμα. Το αμερικανικό περιοδικό Πλαστική και Επανορθωτική Χειρουργική άρχισε να εκδίδεται το 1946 υπό την επιμέλεια του W. B. Davis και αργότερα του Robert Ivy. Την ίδια περίοδο ιδρύθηκε ο Εκπαιδευτικός Οργανισμός της Αμερικανικής Εταιρίας Πλαστικών Χειρουργών με επικεφαλής τον Maliniac. Τα μεταπολεμικά χρόνια επίσης χαρακτηρίζονται από αυξανόμενη έρευνα στην πλαστική χειρουργική, με ιδιαίτερη έμφαση στις μελέτες των μεταμοσχεύσεων. Οι Gibson και Medawar το 1943 περιέγραψαν τα γεγονότα που οδήγησαν στην απόρριψη αλλομοσχευμάτων. Εκτός από τον Gibson, και άλλοι πλαστικοί χειρουργοί συνέβαλαν στην έρευνα αυτού του επιστημονικού πεδίου. Αυτοί ήταν: ο Converse, ο πρώτος πρόεδρος της εταιρίας μεταμοσχεύσεων, ο Conway που οργάνωσε τα πρώτα ερευνητικά εργαστήρια, οι Rogers, Edgerton και Peer που έκαναν την πρώτη αναφορά πάνω στο θέμα με το βιβλίο τους Μεταμόσχευση Ιστών (1955) και ο Murray που έκανε την πρώτη επιτυχημένη αλλομεταμόσχευση σε μονοζυγωματικά δίδυμα. Τα τέλη της δεκαετίας του 1960 και η αρχή της δεκαετίας του 1970 ορθώς έχουν καταγραφεί ως η χρυσή περίοδος της Πλαστικής Χειρουργικής, γιατί χαρακτηρίστηκε από πολλαπλασιασμό των νέων χειρουργικών τεχνικών και από το ταχέως αυξανόμενο αριθμό των εκπαιδευόμενων πλαστικών χειρουργών καθώς και από την μεγάλη εκτίμηση του κόσμου για αυτό τον επιστημονικό κλάδο. Στο Τέταρτο Διεθνές Συνέδριο Πλαστικής και Επανορθωτικής Χειρουργικής που διεξήχθη στη Ρώμη το 1967 ο Tessier και οι συνεργάτες του παρουσίασαν τις ιδέες τους για τις κρανιοπροσωπικές χειρουργικές τεχνικές και έφεραν επανάσταση με την χειρουργική τους προσέγγιση για τη διόρθωση των δυσμορφιών του προσώπου και του κρανίου. Αυτή η πρόοδος ήταν υπεύθυνη για την οργάνωση πολλών ομάδων, σε όλο τον κόσμο, που ασχολούνταν με τη χειρουργική του προσώπου και του κρανίου. Με πρωτοπόρους τους πλαστικούς χειρουργούς, αυτός ο κλάδος αναπτύχθηκε ταχέως και το 1983 ιδρύθηκε η Διεθνής Ε- ταιρία Χειρουργικής Κρανίου Προσώπου και Γνάθων (International Society of Craniomaxillofacial Surgery). Οι τεχνικές της κρανιοπροσωπικής χειρουργικής χρησιμοποιήθηκαν σε ασθενείς όλων των ηλικιών, όπως σε βρέφη με εκ γενετής προβλήματα καθώς και για την αφαίρεση νεοπλασμάτων σε προχωρημένο στάδιο. Τη δεκαετία του 1960 η χειρουργική των κρημνών είχε αλλάξει λίγο σε σχέση με την ανακάλυψη του σωληνωτού κρημνού από τους Gillies και Filatov κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Η εισαγωγή των κρημνών από την τριγωνική περιοχή του στήθους από τον Bakamjian το 1965 επικέντρωσε την προσοχή στην αγγειακή βάση των κρημνών και είχε ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη μεγάλου αριθμού κρημνών αξονικού τύπου, που φανέρωσαν την ανάγκη για νέες πολυπαραγοντικές διαδικασίες. Στην έρευνά τους για νέους κρημνούς, οι πλαστικοί χειρουργοί έστρεψαν την προσοχή τους στους μυς και τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών των McCraw, Ger και Vasconez πολλαπλασίασαν τις νέες τεχνικές για τους κρημνούς. Περίπου την ίδια περίοδο άρχισε η εποχή της μικροχειρουργικής με την μεταφορά αρτηριδίων, φλεβιδίων και τριχοειδών του επίπλουν από τους McClean και Bruncke το 1972 στις Η.Π.Α., του δέρματος της κεφαλής από τους Harii και Ohmori στην Ιαπωνία το 1974 και των βοηθητικών κρημνών στην Αυστραλία το 1973 από τους Daniel και Taylor to 1973 καθώς και από τον O Brien με τους συνεργάτες του το ίδιο έτος. To 1962 o Malt από τη Βοστόνη πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχημένη επανατοποθέτηση αγκώνα και μέχρι τη δεκαετία του 1970 η επανατοποθέτηση άκρων, δακτύλων και άλλων ακρωτηριασμένων μερών είχε γίνει κλινική πραγματικότητα. Η δραματική αύξηση του πεδίου δράσεως της τεχνικής των χειρουργικών κρημνών ήταν επίσης υπεύθυνη για ένα πλήθος νέων επανορθωτικών τεχνικών του μαστού. Οι γενικοί χειρουργοί και οι ασθενείς τους έβλεπαν τον πλαστικό χειρουργό ως τον καταλληλότερο για την επιδιόρθωση ατελειών ή ελαττωμάτων του μαστού. 45

15 Επίσης τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 αυξήθηκε η ζήτηση για αισθητικές επεμβάσεις στο πρόσωπο. Αυτός ο τύπος χειρουργικής δεν είναι πλέον προνόμιο συγκεκριμένων ομάδων πληθυσμού, καθώς ασθενείς από όλες τις κοινωνικές τάξεις καταφεύγουν σε αισθητικές επεμβάσεις στο πρόσωπο. Η Αμερικανική Εταιρία Αισθητικής Πλαστικής Χειρουργικής ιδρύθηκε το Το 1976 ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA) καθιέρωσε τα εμφυτεύματα του μαστού ως μηχανήματα τάξης 2 που απαιτούσαν γενικό έλεγχο και ειδικά κριτήρια για τη χρήση τους και το 1988 τα ταξινόμησε στην τάξη 3 και απαίτησε από τους κατασκευαστές τους να υποβάλουν νέες μελέτες. Το Δεκέμβριο του 1990 τα ερωτήματα για την ασφάλεια των εμφυτευμάτων σιλικόνης του μαστού άρχισαν να απασχολούν την κοινή γνώμη. Παρ' όλες τις προσπάθειες για τον περιορισμό του αυξανόμενου φόβου, επιβλήθηκε προσωρινή απαγόρευση της χρήσης τους. Τον Απρίλιο του 1992, μετά από κλινικές μελέτες, ανακοινώθηκε ότι επιτρέπεται η χρήση αυτών των εμφυτευμάτων. Παρ' όλες τις αμέτρητες μελέτες που είχαν γίνει, μια εκτεταμένη μελέτη του Ινστιτούτου Ιατρικής των Η.Π.Α. για την ασφάλεια των εμφυτεύματων του μαστού, που ολοκληρώθηκε το 1999, απέδειξε ότι δεν υπάρχει συσχετισμός ανάμεσα στα εμφυτεύματα και σε ασθένειες που εκδηλώνονταν σε ορισμένες γυναίκες. Η ανάπτυξη της πλαστικής χειρουργικής τον 20ο αιώνα ήταν ραγδαία και φαίνεται από το γεγονός ότι στις Η.Π.Α. το διάστημα υπήρχαν 458 πλαστικοί χειρουργοί πιστοποιημένοι από το Αμερικανικό Συμβούλιο Πλαστικής Χειρουργικής, ενώ στις αρχές του 1980 υπήρχαν πάνω από Βιβλιογραφία McCarthy: Plastic Surgery vol.1, W. B. Saunders Company, U.S.A Arturo Castiglioni: Ιστορία της Ιατρικής, Γ τόμος, εκδοτικός οίκος Μινώταυρος Ηistory of ASPS (πηγή internet) 46

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων

Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Η επιστημονική εξέλιξη των μεταμοσχεύσεων Άλκης Κωστάκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών μεταμόσχευση αποτελεί πλέον τη μόνη θεραπευτική λύση για την τελικού σταδίου ανεπάρκεια καρδιάς, ήπατος και πνευμόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΘΩΝ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Ε.Κ.Π.Α

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΘΩΝ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Ε.Κ.Π.Α ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΘΩΝ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Ε.Κ.Π.Α ΑΘΗΝΑ 2010 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΘΩΝ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 1947 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη Τύπου. 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων

Συνέντευξη Τύπου. 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων Συνέντευξη Τύπου 1η Νοεμβρίου Πανελλήνια Ημέρα ωρεάς Οργάνων 10 χρόνια λειτουργίας Ε.Ο.Μ. Θεσμικοί και Κοινωνικοί παράγοντες που συμμετέχουν και καθορίζουν τη μεταμοσχευτική πορεία μιας χώρας ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Αστική Ευθύνη Ιατρών

Επαγγελματική Αστική Ευθύνη Ιατρών Επαγγελματική Αστική Ευθύνη Ιατρών 29/05/2014 Βαρσάνη Ισμήνη Βούτσινος Δημήτριος AGENDA Στοιχεία Ε.Ε. ΕΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ Χώρος της Υγείας στην Ελλάδα Τύπος Συμβολαίου Στατιστικά

Διαβάστε περισσότερα

Απόφοιτος του ιστορικού Γυμνασίου Λυκείου Τσοτυλίου με βαθμό Άριστα (20/20) 1992

Απόφοιτος του ιστορικού Γυμνασίου Λυκείου Τσοτυλίου με βαθμό Άριστα (20/20) 1992 Προσωπικά Στοιχεία: Τόπος γέννησης: Τσοτύλι Κοζάνης Απόφοιτος του ιστορικού Γυμνασίου Λυκείου Τσοτυλίου με βαθμό Άριστα (20/20) 1992 Πτυχιακή Εκπαίδευση: Ιατρική Σχολή Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ Δ.ΓΟΥΜΕΝΟΣ Η δυνατότητα συντήρησης ζωτικών οργάνων έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη των μεταμοσχεύσεων. Η πρόοδος στην τεχνολογία αλλά κυρίως η κατανόηση των ανοσολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο, Τμήμα: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Οδοντιατρικής (2004)

Πανεπιστήμιο, Τμήμα: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Οδοντιατρικής (2004) Πέτρος Κ. Σπίνος e-mail: petros_spin@yahoo.gr, petros_spin@hotmail.com Οδοντιατρική εκπαίδευση: Πανεπιστήμιο, Τμήμα: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Οδοντιατρικής (2004) Εξειδίκευση : Msc

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα

Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα Νοσηλεία στο Εξωτερικό 1. Ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρέχει στους δικαιούχους του δαπάνες νοσηλείας στο εξωτερικό με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, ύστερα από αιτιολογημένη γνωμάτευση των Ειδικών Υγειονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ: Replete. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης

ΟΜΑΔΑ: Replete. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης ΟΜΑΔΑ: Replete ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ: Ποιά η επίδραση της ρομποτικής στην ιατρική; ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΑΥΤΟ: Σιούτης Δημήτρης ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ & ΙΑΤΡΙΚΗ Στον τομέα της ιατρική η ρομποτική παίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δώρα Πετρακοπούλου ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή Η αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή είναι η διαδικασία δημιουργίας καινούργιου μαστού σε γυναίκες που έχουν υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια

ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ. χειρουργική. δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΟΦΘΑΛΜΟΠΛΑΣΤΙΚΗ χειρουργική δείτε τον κόσµο µε άλλα µάτια ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ ΘΕΡΑΠΕΥΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΛΕΦΑΡΩΝ Στα Οφθαλομολογικά Κέντρα ΟΡΑΣΙΣ θεραπεύουμε με σύγχρονες ασφαλείς ιατρικές μεθόδους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Μανούσος Μ. Κωνσταντουλάκης ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 23 Ιουνίου 1965 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: Αθήνα ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Κάλβου 24, Π. Ψυχικό 15452 Αθήνα ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 14-11 - 2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 14-11 - 2012 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 14-11 - 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π.οικ.109854 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA Α Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου IOYNΙΟΥ 2013».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου IOYNΙΟΥ 2013». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21-05 - 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π. 40638 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA Α Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αν διαχωρίζει τελείως το χείλος η σχιστία λέγεται πλήρης, ενώ αν χωρίζει τμήμα μόνο του χείλους λέγεται ατελής.

Αν διαχωρίζει τελείως το χείλος η σχιστία λέγεται πλήρης, ενώ αν χωρίζει τμήμα μόνο του χείλους λέγεται ατελής. Μια από τις πιο συχνές ανωμαλίες που παρουσιάζονται κατά την γέννηση και έρχονται να διαταράξουν την ευτυχία που φέρνει στους γονείς ο ερχομός ενός παιδιού, είναι η σχιστία του χείλους, της υπερώας ή και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2013».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2013». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18-07 - 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π. 68591 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA Α Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΔΕΤΟΡΑΚΗ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΔΕΤΟΡΑΚΗ 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΔΕΤΟΡΑΚΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΓΝΗ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: Δετοράκης Ευστάθιος ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: 26/07/1967 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: Ηράκλειο Κρήτης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος

Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι. Συνήθιζαν να καπνίζουν πίπα ή πούρο. Με την άφιξη των πρώτων ευρωπαίων στην αμερικανική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου AΠΡΙΛΙΟΥ 2013».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου AΠΡΙΛΙΟΥ 2013». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 12-03 - 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π. 9857 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA Α Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 21-03 - 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π. 22033 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA Α Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΙΟΥΝΙΟΥ 2014».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΙΟΥΝΙΟΥ 2014». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 20-05 - 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π/ 42262 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA Α Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Η πρόταση είναι βασισμένη: 1. Στην απόφαση του Πανεπιστημίου Αθηνών για το θέμα όπως διαμορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 27-09 - 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π. 88406 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA Α Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ

Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Εκπαιδευτικοί και ακτιβίστριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια : Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ http://www.infoplease.com DAVIES, EMILY (Ντέιβις, Έµιλυ) Μ. Βρετανία - Εκπαιδευτικός, εκδότρια, αγωνίστρια

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Η ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Η ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Ερευνητική εργασία 2 ου τετραμήνου 2 ο Γενικό Λύκειο Μεγάρων Σχολικό έτος :2013-2014 Σχολικό τμήμα : B 4 Υπεύθυνος καθηγητής : Σπανουδάκης Δημήτριος Θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΔΑ: ΒΙΨΨΘ-ΩΓΩ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 20-01 - 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π. 4441 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Μαζαράκης Ανδρέας

ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Μαζαράκης Ανδρέας ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Μαζαράκης Ανδρέας ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Ο όρος "ιατρικός τουρισμός" δηλώνει δύο κατηγορίες υπηρεσιών: Α)Τη διαχείριση ιατρικών αναγκών για επισκέπτες οι οποίοι βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Κρουσμάτων). Σε αναμονή ειδικότητας για πλαστική χειρουργική

Κρουσμάτων). Σε αναμονή ειδικότητας για πλαστική χειρουργική Βιογραφικό σημείωμα Προσωπικές πληροφορίες Ονοματεπώνυμο Διεύθυνση Μιχαήλ Άγγελος Άλμπαν MD Αμυγδαλέας 13 Άνοιξη Τηλέφωνο 6947292937, 2108143446 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο albanmihalis@hotmail.com Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής Ιατρικής Εκπαίδευσης Τριπλή αποστολή και ποικιλομορφία στην Ι.Σ.Α.Π.Θ. Εκπαίδευση Έρευνα Προσφορά φροντίδας υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθμ. Πρωτ. Y7α/Γ.Π οικ.85787 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ Δ/νση : Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

- Άνθρωποι & Μηχανές -

- Άνθρωποι & Μηχανές - - Άνθρωποι & Μηχανές - Η Ρομποτική Στην Καθημερινή Ζωή Του Ανθρώπου Η Ρομποτική Στην Ιατρική Από Την Ομάδα Anonymous Μουλάς Φώτης Παναγιωτόπουλος Παναγιώτης Παπαγεωργίου Μεγακλής Ντζάνης Άγγελος Τα Ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 25-05 - 2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 25-05 - 2015 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 25-05 - 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ.Γ4β/Γ.Π/οικ.38663 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2014».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2014». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 28-07 - 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ. Υ7α/ Γ.Π. 60709 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ TMHMA Α Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23-03 - 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ.Γ4β/Γ.Π/οικ. 21565 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 28-07 - 2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 28-07 - 2015 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 28-07 - 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ.Γ4β/Γ.Π/οικ.56997 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα. Τι είναι τα μεσεγχυματικά βλαστικά κύτταρα ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΦΥΛΑΞΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΟΜΦΑΛΙΟΥ ΛΩΡΟΥ ΦΥΛΑΞΗ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ 1 Τι είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα Τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα αποτελούν την πηγή δημιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλους 17 101 87, Αθήνα Α. Ασημακοπούλου 2132161523

Αριστοτέλους 17 101 87, Αθήνα Α. Ασημακοπούλου 2132161523 Ε. Ο ΑΡΙΘ. προτοχ. ημερ, ληψεος DEVELOPMEN DEVELOPMENT AGENCY Τ AGENCY ΑΔΑ: 6ΦΡΖ465ΦΥ0-05 Μβ: 201507 28 12:43:46 EEST Reason: Location: Athens ANAPTHTEA ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια

Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Ο ρόλος των Key Account Managers (ΚΑΜs) στην ανάπτυξη των φαρμακευτικών εταιρειών στα επόμενα χρόνια Σάββατο 07 Μάρ 2009 Τα επόμενα χρόνια θα δούμε μεγάλες αλλαγές στις φαρμακευτικές εταιρείες. Παραδοσιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)»

Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)» Σεµινάριο: «θεσµοί κοινωνικής ευθύνης & κοινωνική αλληλεγγύη» Εργασία: «Παρουσίαση της οργάνωσης: Γιατροί χωρίς σύνορα (MSF)» Παρουσίαση: Φίκα Ιλιάς Κωνσταντίνα Η ονοµασία της οργάνωσης Οι Γιατροί Χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

297 Ιατρικής Θεσσαλονίκης

297 Ιατρικής Θεσσαλονίκης 297 Ιατρικής Θεσσαλονίκης Η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1942 και απονέμει τίτλους σπουδών. Το πτυχίο αποπεράτωσης των Ιατρικών Σπουδών (Πτυχίο Ιατρικής), ισοδύναμο του πτυχίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 15-09 - 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ.Γ4β/Γ.Π/οικ. 70926 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

(1) Πολύ καλή γνώση της Ελληνικής και καλή γνώση της Αγγλικής ή της Γαλλικής ή της Γερμανικής γλώσσας. Σημ.: Αναφορικά με τους υποψηφίους -

(1) Πολύ καλή γνώση της Ελληνικής και καλή γνώση της Αγγλικής ή της Γαλλικής ή της Γερμανικής γλώσσας. Σημ.: Αναφορικά με τους υποψηφίους - Αριθμός 151 ΚΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΒΟΗΘΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗΣ/ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γίνονται δεκτές αιτήσεις για δύο κενές μόνιμες θέσεις Βοηθού Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος AΠΟΚΛΕIΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑI ΚΥΠΡΟ: MIMI D.lux - SQOOM Concept HELLAS Εμπορικό Κέντρο Μεγ. Αλεξάνδρου 65302 Καβάλα, ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

H πρώτη Ακαδημία Κλινικής Αρωματοθεραπείας στην Ελλάδα

H πρώτη Ακαδημία Κλινικής Αρωματοθεραπείας στην Ελλάδα H πρώτη Ακαδημία Κλινικής Αρωματοθεραπείας στην Ελλάδα Αποκτήστε πιστοποιημένο δίπλωμα με το πιο έγκυρο πρόγραμμα σπουδών Satelitte School of Penny Price Academy IFPA CERTIFIED H πρώτη Ακαδημία Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης Στο Δήμο Παλλήνης Ιδιαίτερη επιτυχία σημείωσε η Ενημερωτική Εκδήλωση που διοργάνωσαν για τη Φλεβική Θρόμβωση ο Δήμος Παλλήνης και το Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2013, στο Δημαρχείο

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλους 17 101 87, Αθήνα Α. Ασημακοττούλου 2132161523

Αριστοτέλους 17 101 87, Αθήνα Α. Ασημακοττούλου 2132161523 INFORMATICS BOSKS* DEVELOPMEN Τ AGENCY DEVELOPMENT AGENCY ΑΔΑ: 63ΙΤ465ΦΥΟ-ΤΙ3 gf "»"'»«"*«Reason- Location: Athens ANAPTHTEA ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ Ε Ο. Ο. ΑΡΙΘ. ΠΡΩ'ΓΟΚ. W &. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Γερωνυμάκη 70, 713 07 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810-228300, 6974076623

Βιογραφικό Σημείωμα. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Γερωνυμάκη 70, 713 07 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810-228300, 6974076623 1 Βιογραφικό Σημείωμα ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: Δετοράκης Ευστάθιος ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: 26/07/1967 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ: Ηράκλειο Κρήτης ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Γερωνυμάκη 70, 713 07 Ηράκλειο Κρήτης ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810-228300,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18-11 - 2014

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18-11 - 2014 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18-11 - 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ.Γ4β/Γ.Π/οικ.100333 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

H «φάτνη» του... Νότου. Μαιευτήριο Ρέα. Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή του. Aqua Pilates, η νέα τάση LIFESTYLE ΥΓΕΙΑ GOSSIP ΣΠΙΤΙ

H «φάτνη» του... Νότου. Μαιευτήριο Ρέα. Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή του. Aqua Pilates, η νέα τάση LIFESTYLE ΥΓΕΙΑ GOSSIP ΣΠΙΤΙ OPIS_EXOF_Layout 1 12/3/10 3:43 PM Page 1 w w w. a t t i c a p r e s s. g r ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 / ΤΕΥΧΟΣ 007 Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Δ Ι Κ Ο Π Ο Ι Κ Ι Λ Η Σ ΥΛ Η Σ Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ- ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ- ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ- ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ 1983-1986. Γυμνασιακές στην Ελασσόνα και στη Λάρισα. 1986-1989. Λυκειακές σπουδές στη Λάρισα. Οκτώβριος 1990. Εγγραφή στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες

Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - 26 Νοεµβρίου 2011 Αγαπητοί συνάδελφοι, Εδώ και αιώνες γίνεται έντονη προσπάθεια και συζήτηση για να απαντήσουµε στο

Διαβάστε περισσότερα

Γιατροί Χωρίς Σύνορα. 40 χρόνια. ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση

Γιατροί Χωρίς Σύνορα. 40 χρόνια. ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση Γιατροί Χωρίς Σύνορα 40 χρόνια ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση Η ταυτότητά μας Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είμαστε μια διεθνής, ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική οργάνωση Προσφέρουμε ανθρωπιστική βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ. 1970-1976 : Δημοτικό Σχολείο Αρχαγγέλου Ν. Πέλλας 1976-1979 : Γ Γυμνάσιο Θηλέων Ν. Θεσσαλονίκης 1979-1982 : 1 ο Ελληνικό Λύκειο Μονάχου

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ. 1970-1976 : Δημοτικό Σχολείο Αρχαγγέλου Ν. Πέλλας 1976-1979 : Γ Γυμνάσιο Θηλέων Ν. Θεσσαλονίκης 1979-1982 : 1 ο Ελληνικό Λύκειο Μονάχου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΟΝΟΜΑ : ΣΑΛΩΜΗ ΕΠΩΝΥΜΟ : ΡΩΜΑΝΟΥ Ον. ΜΗΤΡΟΣ : ΑΝΤΩΝΙΑ Ον. ΠΑΤΡΟΣ : ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ : ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ : 31.08.1964 ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚ. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ : ΔΙΑΖΕΥΓΜΕΝΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

301 Ιατρικής Ιωαννίνων

301 Ιατρικής Ιωαννίνων 301 Ιατρικής Ιωαννίνων Σκοπός Αποστολή του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να ασχολούνται με την εφαρμογή μεθόδων για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών του ανθρώπου. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Πανελλήνιος Σύλλογος Προστασίας, Ενημέρωσης και Βοήθειας Καρδιοπαθών Παιδιών

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Πανελλήνιος Σύλλογος Προστασίας, Ενημέρωσης και Βοήθειας Καρδιοπαθών Παιδιών Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Πανελλήνιος Σύλλογος Προστασίας, Ενημέρωσης και Βοήθειας Καρδιοπαθών Παιδιών Παιδί και Συγγενείς Καρδιοπάθειες: Στατιστικά Στοιχεία Κάθε χρόνο γεννιούνται 1.000 παιδιά με Συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ", κύριε Κάλλιε,

Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ, κύριε Κάλλιε, Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Διοικητικό Συμβούλιο (ΔΣ): Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ", κύριε Κάλλιε, ονομάζομαι Δημήτρης Ντεντάκης, γεννήθηκα και μεγάλωσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΝΩ ΑΙΜΑ ΚΑΝΤΟ ΚΙ ΕΣΥ! Χάρισε ΖΩΗ Κοντακίδου Ερµίνα Ψυχολόγος ΠΟΙΟΙ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΑΙΜΑ; Θύµατα τροχαίων ατυχηµάτων Μητέρες και νεογνά στις γέννες Χειρουργεία Μεταµοσχεύσεις Πάσχοντες Μεσογειακής Αναιµίας

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλους 17 101 87, Αθήνα Α. Ασημακοπούλου 2132161523

Αριστοτέλους 17 101 87, Αθήνα Α. Ασημακοπούλου 2132161523 ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤΟΚ Ε. Ο. ημερ. λήψεως.!! φ INFORMATICS DEVELOPMEN DEVELOPMENT AGENCY DA,E:. Μ - Ι Γ Λ 2015.10.02 12:28:59 Τ AGENCY EEST Reason: Location: Athens ΑΔΑ: ΨΒΦΗ465ΦΥΟ-ΥΨ3 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ.

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΙΑΤΡΙΚΗ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΔΙΑ ΒΊΟΥ ΒΙΟΕΠΙΣΤΉΜΕΣ Ώρα μαθήματος Αντικείμενο Τίτλος μαθήματος 14.00-18.00 Παθολογία (Χ. Κουτίνας, Ν. Σούµπασης) Παθολογία (Χ. Κουτίνας,

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου Το 93% των σχετικών με τη Φλεβική Θρόμβωση θανάτων

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ: 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τεντολούρης Νικόλαος ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 05/07/1962 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: Αρματολικό Δήμου Πύλης Τρικάλων ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Λακωνίας 33 Αμπελόκηποι Αθήνα ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

INTERNATIONAL HEALTH AND HOSPITAL PLAN (IHHP) ΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΓΕΙΑΣ & ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

INTERNATIONAL HEALTH AND HOSPITAL PLAN (IHHP) ΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΓΕΙΑΣ & ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ INTERNATIONAL HEALTH AND HOSPITAL PLAN (IHHP) ΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΓΕΙΑΣ & ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ 2013 IHI BUPA ihi Bupa International Health and Hospital Plan 2011 2 Η διαφορά της ihi Bupa ihi Bupa ο ειδικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΡΑΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΙ ΣΧΟΛΕΣ «ΓΚΑΤΕΝΙΟ» ΚΑΙ «ΤΑΛΜΟΥΝΤ ΤΟΡΑ ΧΑΓΚΑΔΟΛ» ΩΣ ΧΩΡΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Ι. Παρίδης Ορθοπαιδικός Χειρουργός ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Διονύσιος Ι. Παρίδης Ορθοπαιδικός Χειρουργός ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Διονύσιος Ι. Παρίδης Ορθοπαιδικός Χειρουργός ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 2 Προσωπικά Στοιχεία Όνομα : Διονύσιος Επίθετο : Παρίδης Όνομα πατρός : Ιωάννης Ημερομηνία γέννησης : Μάιος 3, 1971 Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

μεταμόσχευση κερατοειδή

μεταμόσχευση κερατοειδή μεταμόσχευση κερατοειδή www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι είναι ο κερατοειδής; Τι ακριβώς είναι η μεταμόσχευση κερατοειδή (κερατοπλαστική) και πότε πραγματοποιείται;

Διαβάστε περισσότερα

DOSSIER DE MEDIOS AVANCE. Nota de Prensa

DOSSIER DE MEDIOS AVANCE. Nota de Prensa DOSSIER DE MEDIOS AVANCE Nota de Prensa Se crea PROINSO Solar Training School, programa internacional de formación para instaladores de energía solar fotovoltaica 4 de mayo de 2011 Η PROINSO δηµιουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015».

ΘΕΜΑ : «Ορισμός ημερομηνίας διενέργειας εξετάσεων ιατρικών και οδοντιατρικών ειδικοτήτων Επιτροπών με έδρα την Αθήνα περιόδου ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015». ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 19-01 - 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ. Πρωτ.Γ4β/Γ.Π/οικ. 4858 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ και ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΣΤΩΝ

ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ και ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΣΤΩΝ Σ ΥΛ Λ Ο Γ Ο Σ Λ Ε Υ Κ ΩΣ Ι Κ Ο Σ Ι ΑΤ Ρ -Κ ΥΡ Η Ν Ε Ι ΑΣ Ο Ο ΝΤ 1968 Ι ΑΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ και ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΣΤΩΝ KΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΚΑΙ ΝΕΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Σάββατο 21 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Yγειονοµική περίθαλψη των φοιτητών (Π.. 327/83)

Yγειονοµική περίθαλψη των φοιτητών (Π.. 327/83) Yγειονοµική περίθαλψη των φοιτητών (Π.. 327/83) Άρθρο 1 - Ποιοι δικαιούνται υγειονοµική περίθαλψη α. Υγειονοµική περίθαλψη, ιατροφαρµακευτική και νοσοκοµειακή, δικαιούνται οι προπτυχιακοί και µεταπτυχιακοί

Διαβάστε περισσότερα

11. 3. Μάθημα χειρουργικής ΙΑ εξαμήνου Χειρουργική (ΙΑ0344) Τρίμηνη Κλινική Άσκηση

11. 3. Μάθημα χειρουργικής ΙΑ εξαμήνου Χειρουργική (ΙΑ0344) Τρίμηνη Κλινική Άσκηση 11. 3. Μάθημα χειρουργικής ΙΑ εξαμήνου Χειρουργική (ΙΑ0344) Τρίμηνη Κλινική Άσκηση 11. 3.1. Ενημερωτικό Φύλλο Μαθήματος (Ε.Φ.Μ.) - Σκοπός/Στόχοι: Η εκπαίδευση του φοιτητή στην διάγνωση και αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ

5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ 5. ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ Έντυπο 5.4.1. «Κυριακίδης» Δραστηριότητα 1 η : «Στέλιος Κυριακίδης, η ζωή μου» Ο Στέλιος Κυριακίδης ήταν αθλητής δρόμων ημιαντοχής και αντοχής, με ιδιαίτερη έφεση στον μαραθώνιο.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΦΑΡΕΣ Η. ΣΑΪΕΧ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ---------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα