Márton Holczer. Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Márton Holczer. Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας"

Transcript

1 Márton Holczer Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας Βασικοί Όροι στην Καινοτομία και την Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) 1. Η πανταχού παρούσα καινοτομία Στην κοινωνία της πληροφορίας, η λήψη και η παραγωγή νέας πληροφορίας και γνώσης είναι παράγοντες υψίστης σημασίας, όσον αφορά τη ζωή μιας συγκεκριμένης κοινότητας ή οργανισμού, είτε αυτή είναι μία χώρα, μια εταιρεία, ένας οικισμός, ή μια γεωγραφική περιοχή, ένα εκπαιδευτικό ή ερευνητικό ίδρυμα. Το παρόν κεφάλαιο δεν ασχολείται με τις ερωτήσεις που προκύπτουν, όσον αφορά τις επιμέρους γνώσεις και επιμέρους ανταγωνιστικά θέματα, εφόσον τα θέματα διοίκησης της πληροφορίας και διοίκησης γνώσης βρίσκονται την τρέχουσα στιγμή σε ένα επίπεδο, όπου η καθολική ανταγωνιστικότητα απαιτεί ομαδική δουλειά, δηλαδή την συνεργασία μιας ομάδας πιστοποιημένων με διάφορους τρόπους ανθρώπων. Στην κοινωνία της πληροφορίας, η ανάπτυξη εστιάζεται στην εύρεση νέων τρόπων σύμπτυξης και εφαρμογής των υπαρχουσών πληροφοριών και γνώσεων, όπως επίσης και στην παραγωγή νέας πληροφορίας και γνώσης. Ο όρος καινοτομία είναι ο γενικός όρος, που χρησιμοποιείται για την περιγραφή των δραστηριοτήτων, οι οποίες αποσκοπούν στην υλοποίηση αυτών των διαδικασιών. Το παρόν κεφάλαιο πραγματεύεται τα εξής θέματα: Τους διάφορους βασικούς τύπους καινοτομίας, όπως αυτοί παρουσιάζο- 131

2 132 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας νται σε οργανισμούς που έχουν ως στόχο τους την επιδίωξη του κέρδους. Την έκταση κατά την οποία η παραγωγή νέας γνώσης και νέων δεξιοτήτων συνδέεται με την επιστήμη. Τη σχέση μεταξύ καινοτομίας και οικονομικής ανταγωνιστικότητας των εταιρειών, των κρατών και των γεωγραφικών περιοχών γενικότερα. Τους παράγοντες-παίκτες (actors), διαμέσου των οποίων οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών επηρεάζουν τις διαδικασίες παραγωγής καινοτομίας, στην κοινωνία της πληροφορίας. Θα πρέπει να γίνει μια διάκριση μεταξύ καινοτομίας μικρής και μεγάλης κλίμακας, με την πρώτη από αυτές να αποκαλείται «μικρή καινοτομία», κάτι το οποίο αναφέρεται από διάφορους συγγραφείς και ερευνητές ως «διατήρηση» ( sustaining ), ως «γραμμική καινοτομία», ως «συμβαίνουσα κατά τη διάρκεια της παραγωγής ή της χρήσης», ως «οδηγούσα στη σταδιακή συσσώρευση διαφοροποιήσεων» και επίσης ως «βηματική» (σταδιακή, incremental ). Τέτοια καινοτομία μπορεί να υλοποιηθεί, να γίνει αντιληπτή, χρησιμοποιώντας την ήδη υπάρχουσα ανταγωνιστικότητα, έτσι ώστε να πραγματοποιηθούν ελάσσονες βελτιώσεις. Επομένως, είναι κάτι σαν ένα σταυρόλεξο, στο οποίο γνωρίζουμε ότι υπάρχει κάποια λύση για το πρόβλημα και έχουμε μία λίγο-πολύ γενική ιδέα, όσον αφορά τη φύση της και το μόνο που απομένει είναι να καθοριστεί η επακριβής διαδρομή που οδηγεί στη λύση αυτή. Σε αντίθεση με αυτήν, η λεγόμενη «μεγάλη καινοτομία», είναι αυτή που ανοίγει με ριζοσπαστικό τρόπο νέες διαδρομές. Αυτή ενέχει το στοιχείο της «γνήσιας έκπληξης», με την έννοια ότι ακόμα και τη στιγμή της σύλληψής της, δεν είναι προφανές το τι είδους δυναμικές μπορούν να αναπτυχθούν με βάση αυτή, όταν θα υλοποιηθεί τελικά. Επομένως, η μετάβαση, η αλλαγή κατεύθυνσης, η οποία προκαλείται από μια τέτοια καινοτομία, γίνεται αντιληπτή με τη χρήση των όρων «σημαντική ανακάλυψη» ( breakthrough ), «ριζοσπαστική», ασυνεχής, μη-γραμμική, διαρρηκτική ( disruptive ), δομική. Με άλλα λόγια, τα θεμέλια, η βάση μιας μεγάλης καινοτομίας δεν είναι η σταδιακή βελτίωση ή εκλέπτυνση ενός ήδη υπάρχοντος ανοιχτού δρόμου. Tο κύριο μέλημα του παρόντος κεφαλαίου είναι να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο οι διάφοροι τύποι καινοτομίας χρησιμοποιούνται από διάφορους παράγοντες-παίκτες (actors), το πώς επηρεάζουν την οικονομική απόδοση και την ανταγωνιστικότητά μας συγκεκριμένης κοινότητας η οργανισμού, σε μια εποχή όπου μπορούμε να μιλούμε πλέον για την παράλληλη εξέλιξη (συνεξέλιξη, co-evolution) των εργαλείων πληροφορικής και επικοινωνιών από τη μια και της κοινωνικής υπόστασης, από τη άλλη. Η πρώτη δυσκολία που παρουσιάζεται στο κεφάλαιο αυτό είναι ότι οι παράγοντες - παίκτες είναι δύσκολο να οριστούν. Ο ανταγωνισμός λαμβάνει χώρα σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως επίσης και σε επίπεδο ευρύτερων γεωγραφικών περιοχών και χωρών, ενώ παράλληλα μπορούμε να μιλάμε και για συγκε κριμένους κερδοσκοπικούς και μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, όπως

3 Márton Holczer 133 επίσης και για περιφερειακό και για εθνικό σύστημα καινοτομίας. Επιπλέον, οι επιστημονικοί ερευνητές, οι οποίοι είναι οι κύριοι συνεισφέροντες στις μεγάλες καινοτομίες, τις περισσότερες φορές λειτουργούν ως μέλη μας παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας παρά ως μέλη μιας εθνικής οικονομίας. Επομένως, με την οικονομική έννοια, η συνεισφορά τους μπορεί να γίνει αντιληπτή και να χρησιμοποιηθεί ανεξάρτητα οποιασδήποτε γεωγραφικής θέσης. Στην εποχή της κοινωνίας της πληροφορίας, η καινοτομία δεν είναι μία συγκεκριμένη, χωρικά εντοπισμένη δραστηριότητα, αλλά αντίθετα προκύπτει από την ανθρώπινη, φυσιολογική και παγκόσμια ανάγκη για προσαρμογή. Στη σύγχρονη εποχή, ο κόσμος έχει καταστεί ολοένα και πιο γνωστικός και οι ευκαιρίες για να παρουσιαστεί μια καινοτομία, συμβαδίζουν με την ανάγκη του καινοτομείν. Από τη στιγμή που έγινε δυνατή η κωδικοποίηση της πληροφορίας σε ψηφιακή μορφή και επομένως και η μετάδοση της, η συγκέντρωση, η διάταξη κι η επεξεργασία της πληροφορίας έχει καταστεί πολύ πιο εύκολη, όπως επίσης και οι συνεργατικές δυνατότητες που παρουσιάζουν αυτές οι παραπάνω δραστηριότητες. Την ίδια στιγμή, οι βελτιώσεις στην αποτελεσματικότητα και την ισχύ των εργαλείων πληροφορικής και επικοινωνιών, όπως επίσης και οι διακυμάνσεις της ευχέρειας χρήσης τους από εμάς, έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση σημαντικών διαφορών, όσον αφορά την απόδοση των διαφόρων καινοτομιών. Στο παρόν κεφάλαιο εξετάζονται οι έννοιες της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας, κυρίως εντός ενός οικονομικού πλαισίου. Οι τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν επιφέρει μια σημαντική μεταβολή στην επιστημονική αντίληψη. Η έννοια της καινοτομίας έχει υποστεί σημαντικές επανερμηνείες, από τη στιγμή που οι κοινωνικές και οικονομικές διαδικασίες αναλύονται εντός του πλαισίου της κοινωνίας της πληροφορίας και της οικονομίας της βασισμένης στη γνώση (knowledge-based economy), η σημασία της απόδοσης της καινοτομίας γίνεται όλο και περισσότερο εμφανής και μετρήσιμη. Η «σημασία της καινοτομίας», όρος που χρησιμοποιείται διαρκώς σε ευρύτερη έννοια, έχει γίνει αντιληπτή από τους καθορίζοντες την πολιτική σε επίπεδο αποφάσεων. Επομένως, το θέμα αυτό έχει γίνει εστία προβληματισμού, όσον αφορά τη στρατηγική ανάπτυξη. Είναι επομένως ουσιώδες το ότι ο ρόλος ο οποίος επιτελείται από τα Κράτη, από τις κυβερνήσεις και τα άλλα κυβερνητικά επίπεδα, κυρίως σε επίπεδο γεωγραφικών περιοχών, θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στο παρόν κεφάλαιο, από τη στιγμή που οι δραστηριότητες αυτών των παραγόντων αποσκοπούν στη βελτίωση του περιβάλλοντος της οικονομικής ανάπτυξης, όπου η βελτίωση του πνεύματος καινοτομίας είναι το πλέον μείζον ζήτημα. 2. Τύποι καινοτομίας Η έννοια της καινοτομίας έχει διευρυνθεί κατά την τελευταία δεκαετία, καθώς νέες ιδέες, οι οποίες επιτρέπουν επιχειρηματική επιτυχία, έχουν σταδιακά γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης και έχουν παρατηρηθεί κάποιες μεταβολές στην έννοια αυτή. Εκτός από τις καινοτομίες σε επίπεδο προϊόντων και διαδικασιών, η ακαδημαϊκή βι-

4 134 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας βλιογραφία βρίσκει διαρκώς νέα θέματα, όπως η καινοτομία σε επίπεδο μάρκετινγκ και η οργανωσιακή καινοτομία. «Μια καινοτομία μπορεί να βρεθεί στην υλοποίηση ενός νέου η σημαντικά βελτιωμένου προϊόντος (αγαθού ή υπηρεσίας), ή διαδικασίας, ή μιας νέας μεθόδου προώθησης προϊόντων στην αγορά (μάρκετινγκ), ή μια νέα οργανωσιακή μέθοδος, σε επίπεδο επιχειρηματικής τακτικής του οργανισμού ή των εξωτερικών σχέσεων» (OECD, 2005). Ενώ οι προηγούμενες προσπάθειες ορισμού της έννοιας της καινοτομίας περιορίζονταν σχεδόν αποκλειστικά στους τομείς των εφευρέσεων και των τεχνικών υλοποιήσεων ενός προϊόντος, ή της βελτίωσης της διαδικασίας παραγωγής αυτού του προϊόντος, αυτός ο νέος ορισμός εφαρμόζεται σε πολύ περισσότερους τομείς από ό,τι ο ένας και μοναδικός, αυτός της τεχνολογίας. Η καινοτομία προϊόντος ορίζεται ως η υλοποίηση ενός νέου ή σημαντικά βελτιωμένου προϊόντος ή υπηρεσίας. Η καινοτομία διαδικασίας (ή αλλιώς διαδικαστική καινοτομία) σημαίνει την υλοποίηση μιας σημαντικά βελτιωμένης μεθόδου παραγωγής ή διάθεσης και εμπλέκει νέες ιδέες, κυρίως τεχνολογικής φύσης. Η καινοτομία μάρκετινγκ είναι η ανάπτυξη νέων μεθόδων προώθησης προϊόντων με βελτιώσεις να υφίστανται στη σχεδίαση των προϊόντων, στη συσκευασία τους και στην κατάλληλη διάθεσή τους μέσω των καναλιών της αγοράς, καθώς επίσης και στην κοστολόγησή τους. Η οργανωσιακή καινοτομία εμπλέκει την υλοποίηση νέων οργανωσιακών στόχων σε επίπεδο επιχειρηματικής πρακτικής, οργάνωσης εργασίας, ή εξωτερικών σχέσεων. Για ποιο λόγο είναι σημαντική η μη-τεχνολογική καινοτομία; Η δημιουργία ενός νέου προϊόντος εμπλέκει πάντοτε μεγάλο πλήθος πόρων. Πιστοποιημένα και δημιουργικά άτομα, όπως επίσης και ευρέως αποδεκτή έρευνα και υποδομές έρευνας και ανάπτυξης (R&D). Τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν γίνονται συνεχώς και πιο εκλεπτυσμένα, από τη στιγμή που δεν είναι δυνατόν να αφεθεί στην τυφλή τύχη ποιό θα είναι το αποτέλεσμα των επιδιωκόμενων καινοτομιών. Επομένως, στη σύγχρονη εποχή, η έννοια της καινοτομίας σχεδόν πάντοτε αναφέρεται σε συνειδητή καινοτομία. Απαιτείται λήψη αποφάσεων, όσον αφορά την επένδυση των διαθέσιμων πόρων αλλά πόσο αξίζει ένα προϊόν πνευματικής εργασίας, πριν να υλοποιηθεί ως υλικό αγαθό ή ως υπηρεσία, ή ως διαδικασία, η οποία θα επιτρέψει τη δημιουργία και των δύο προηγούμενων οντοτήτων;. Ποια είναι η αξία ενός πνευματικού προϊόντος, όταν μόνο οι ίδιοι οι δημιουργοί του και μερικοί ερευνητές ή μηχανικοί ανάπτυξης, είναι σε θέση να εκτιμήσουν τη σημασία και λειτουργία του; Υπάρχει ένα συγκεκριμένο, μεγάλο, επίπεδο ρίσκου, το οποίο σχετίζεται με κάθε καινοτομία, από τη στιγμή που αυτή δεν έχει ουσιαστική οικονομική αξία, μέχρις ότου αυτή να βρεθεί στη φάση της εισαγωγής της στην αγορά. Τα τεχνολογικά επιτεύγματα στην οικονομία αναπαριστούν μηδενική αξία από μόνα τους, από τη στιγμή που είναι ο καταναλωτής είναι εκείνος ο οποίος έχει την τελική κρίση, όσον αφορά την πραγματική οικονομική αξία τους. Για παράδειγμα, τα πλεονεκτήματα ριζοσπαστικών λύσεων δεν μπορούν να επιδειχθούν μέσω προσεκτικά γραμμένων αναλύσεων και μελετών, εφόσον

5 Márton Holczer 135 αυτό που χρειάζεται είναι ο πραγματικός έλεγχος μέσω της αγοράς, της προτεινόμενης λύσης. Φυσικά, μια καινοτομία μπορεί να θεωρηθεί ως επιτυχής μόνο αφού το αποτέλεσμά της θα προδώσει οικονομικά οφέλη στους κατόχους της και στους χρήστες της στην αγορά. Η κατασκευή ενός προϊόντος ενδέχεται να καταστεί φθηνότερη (βελτιώνοντας τη διαδικασία) και ένα νέο προϊόν ή υπηρεσία ενδέχεται να εισαχθεί επιτυχώς στην αγορά. Όμως, όλοι αυτοί οι στόχοι αποτελούν και επιδίωξη πολλών άλλων ανταγωνιστών. Αυτό που φαίνεται τελικά είναι ότι κάποια προϊόντα θα γίνουν περιζήτητα, ενώ κάποια άλλα θα περάσουν σχεδόν απαρατήρητα. Εδώ είναι το σημείο όπου έγκειται η σημασία της καινοτομίας του μάρκετινγκ. Ας φανταστούμε ότι δύο εταιρείες ανακοινώνουν τη δημιουργία δύο λειτουργικά ισοδύναμων προϊόντων και την εισαγωγή τους στην αγορά, την ίδια ακριβώς χρονική στιγμή. Οι απαιτήσεις της αγοράς δημιουργούνται διαμέσου μιας δραστηριότητας μάρκετινγκ, για ένα προϊόν, το οποίο προηγουμένως φαινόταν να έχει ασθενή δυναμική πωλήσεων. Η έρευνα αγοράς, έναν διεξαχθεί με προσοχή, μπορεί να καταλήξει σε μια πιο επιτυχημένη σχεδίαση του προϊόντος, όπως επίσης και σε πιο αποδοτική και σύνθετη διαφήμιση του. Η εταιρεία που είναι σε θέση να το υλοποιήσει αυτό, θα πραγματοποιήσει περισσότερες πωλήσεις, ή θα αποκτήσει ένα πιο ενισχυμένο εμπορικό όνομα (brand name). Με τον τρόπο αυτό, το ίδιο προϊόν μπορεί να πουληθεί σε υψηλότερη τιμή, όσον αφορά το κόστος παραγωγής του. Επομένως, ο λόγος κέρδους είναι υψηλότερος από αυτόν της αντιπάλου εταιρείας, η οποία εισήγαγε το ίδιο προϊόν, αλλά δεν χρησιμοποίησε κάποιες δραστηριότητες προώθησης (μάρκετινγκ). Επιπλέον, το μάρκετινγκ επιτρέπει μια πιο επακριβή ταυτοποίηση της ομάδας-στόχου του προϊόντος και της βάσης καταναλωτών, τα οποία μπορούν τότε να προσεγγιστούν πολύ πιο εύκολα, όταν κατοπινές καινοτομίες λάβουν χώρα. Με άλλα λόγια, η σημασία της καινοτομίας στον τομέα των πωλήσεων έχει γίνει πιο σημαντική. Τα εργαλεία επικοινωνίας και πληροφόρησης, καθώς και η κάλυψη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, διαδραματίζουν έναν εξέχοντα ρόλο στη μεταβολή αυτή. Λόγω της εκρηκτικής αύξησης και της διαθεσιμότητας της διαφήμισης, της αναψυχής και άλλων παρόμοιων δραστηριοτήτων, γίνεται διαρκώς δυσκολότερη η προσέλκυση της προσοχής των ατόμων, των εταιρειών και των δημόσιων οργανισμών, θεωρουμένων ως καταναλωτών. Δεν είναι πλέον αρκετή η κατασκευή ενός καλού προϊόντος, απαιτείται επιπλέον όπως η προώθησή τους στην αγορά να είναι τόσο γρήγορη, όσο και αποδοτική. Η σημασία της οργανωσιακής καινοτομίας, είναι εύκολη στην κατανόησή της. Για παράδειγμα, οι διαδικασίες κατασκευής προϊόντων μπορούν να καταστούν φτηνότερες, εάν ο αριθμός των υπαλλήλων μειωθεί, ή εάν ο συνολικός φόρτος εργασίας επιτελεστεί με έναν πιο αποδοτικό τρόπο. Εάν η εργατική δύναμη χρησιμοποιηθεί με πιο αποδοτικό τρόπο, αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε βελτιωμένη παραγωγικότητα. Εάν δημιουργηθεί στο χώρο εργασίας ένα περιβάλλον που

6 136 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας θα προσφέρει ερεθίσματα, τότε η ροή της πληροφορίας μεταξύ των διαφόρων συνεργατών θα επιταχυνθεί, κάτι το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα περισσότερες νέες ιδέες να εμφανιστούν και η διαδικασία επίλυσης προβλημάτων να γίνει γρηγορότερη. Εάν η ξεχωριστή, επιμέρους, έστω και άτυπη, γνώση, όλων των στελεχών ενός οργανισμού διευθετηθεί σε μια ξεκάθαρη διάταξη (portfolio), τότε είναι εύκολη η ανεύρεση του κατάλληλου ανθρώπου για την κατάλληλη δουλειά. Καινοτομία και προσαρμοστικότητα Η ακαδημαϊκή βιβλιογραφία εστιάζεται στην έννοια γενικά της καινοτομίας, οποτεδήποτε συζητείται το θέμα της παραγωγής νέας πληροφορίας και γνώσης. Στο παρελθόν, αυτό εντασσόταν στη σφαίρα της επιστήμης και θεωρούνταν ως η κινητήρια δύναμη των οικονομικών και κοινωνικών μετασχηματισμών. Όμως, η αφηρημένη γνώση δεν μπορεί να έχει μια άμεση επίπτωση στην καθημερινή ζωή και δεν δίνει απαραίτητα έμπρακτα αποτελέσματα στην οικονομική ανταγωνιστικότητα. Ένα καλό παράδειγμα αποτελεί η πρώην Σοβιετική Ένωση, η οποία διέθετε τεχνολογική και επιστημονική επάρκεια παγκοσμίου κλάσεως, αλλά κατά την ίδια στιγμή επικρατούσαν σε αυτή φτωχές οικονομικές συνθήκες, κάτι που οδήγησε στην κατάρρευση ολόκληρης της κεντρικά ελεγχόμενης οικονομίας του έθνους. Σήμερα, η καινοτομία γίνεται συχνά αντιληπτή ως οι τελευταίες φάσεις της δημιουργίας και προώθησης ενός νέου προϊόντος, υπηρεσίας ή διαδικασίας και συνδυάζεται κυρίως με τις διάφορες εταιρείες. Αυτό φαίνεται επίσης και στην οπτική που υιοθετούν οι ειδικοί που αποτελούν την Επιτροπή OECD. «Η καινοτομία είναι ο μετασχηματισμός μιας ιδέας σε ένα νέο βελτιωμένο προϊόν, το οποίο εισάγεται στην αγορά, ή μια νέα ή δραστικά βελτιωμένη μέθοδος, η οποία χρησιμοποιείται στη βιομηχανία και το εμπόριο, ή μία νέα προσέγγιση, όσον αφορά κάποια κοινωνική υπηρεσία» (OECD, 1994: 19). Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, η καινοτομία δεν συμπεριλαμβάνει την έννοια της έρευνας και της ανάπτυξης 1, η οποία παρέχει στους χρήστες ξεκάθαρη γνώση, πριν από την ύπαρξη της καινοτομίας και η οποία είναι συστηματική γνώση, που παράγει περαιτέρω γνώση. «Η Έρευνα και η Ανάπτυξη (Research and Dev elopment, R&D) αποτελούν δημιουργική εργασία, η οποία συντελείται επί μιας συστηματικής βάσεως, για να αυξηθεί η συνολική παρακαταθήκη γνώσεων του ανθρώπου, του πολιτισμού του και της κοινωνίας του και η χρήση αυτής της παρακαταθήκης γνώσης να γίνει προς κατασκευή νέων εφαρμογών. Ο όρος 1 Υπάρχει και μια ακόμη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία η έννοια της καινοτομίας δεν συμπεριλαμβάνει μόνο την έρευνα και την ανάπτυξη, αλλά και όλες τις προσχεδιασμένες (και μερικές φορές και άλλες, τυχαίες ή επί τούτω) διαδικασίες ανανέωσης και προσαρμογής και τα αντίστοιχα φαινόμενα. Λαμβάνεται δηλαδή ως δεδομένο ότι, εντός της κοινωνίας της πληροφορίας, τόσο το πολιτισμικό γίγνεσθαι όσο και τα ίδια τα άτομα θα πρέπει να είναι έτοιμα να συμμετάσχουν σε διαδικασίες μάθησης και αυτό κάνουν.

7 Márton Holczer 137 R&D είναι ένας γενικός όρος, ο οποίος καλύπτει τρεις δραστηριότητες: βασική έρευνα, εφαρμοσμένη έρευνα και πειραματική ανάπτυξη.» (OECD, 1994: 29). Εάν ο ορισμός της καινοτομίας που παρατίθεται από την επιτροπή OECD ερμηνευθεί με την πρόθεση της γενίκευσης, τότε μπορούμε να πούμε ότι η καινοτομία λαμβάνει χώρα ως αποτέλεσμα της R+D και / ή της ροής της τεχνολογίας. Σύμφωνα με τον Kirkland, η μεταφορά τεχνολογίας (technology transfer) είναι η διαδικασία κατά την οποία ιδέες και τεχνικές που παράγονται σε έναν τομέα, εφαρμόζονται σε έναν άλλο. Όπως ήδη έχουμε αναφέρει, τα επιστημονικά επιτεύγματα, όπως επίσης και οι υλοποιήσεις και οι εφευρέσεις που έχουν δημιουργηθεί χρησιμοποιώντας μη-επιστημονικές μεθόδους, είναι πολύτιμα, στο μέτρο μόνο που είναι εφαρμόσιμα. Αυτό σημαίνει ότι ένα προϊόν πνευματικής εργασίας θα πρέπει να περιγραφεί και να παρουσιαστεί με έναν τρόπο με τον οποίο άλλοι άνθρωποι, εκτός από τον εφευρέτη του, θα μπορούν επίσης να καταλάβουν την ακριβή του λειτουργία και όλα τα ουσιώδη χαρακτηριστικά ενός αντίστοιχου υλικού προϊόντος, υπηρεσίας ή διαδικασίας που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτό το πνευματικό προϊόν και επομένως να είναι σε θέση να το συγκρίνουν με άλλα παρεμφερή τέτοια προϊόντα, υπηρεσίες ή διαδικασίες, με τα οποία είναι ήδη εξοικειωμένοι. Δηλαδή, η επιστημονική γνώση θα πρέπει να μετατραπεί σε τεχνολογική γνώση, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η εμπορευσιμότητά της. Η τεχνολογική γνώση καθιστά αναγνωρίσιμα και εφαρμόσιμα πακέτα διαφόρων τεχνικών, τα οποία σχεδιάζονται για να καλύψουν συγκεκριμένους στόχους. Η επιστημονική και η κατασκευαστική γνώση είναι εξίσου σημαντικές στο πλαίσιο της παραγωγής και εκμετάλλευσης νέων τεχνολογιών. Σε τομείς όπου αυτές οι δεξιότητες υπάρχουν, επικρατεί μια φυσική τάση απόκτησης ή ανακατασκευή γνώσης, η οποία δημιουργήθηκε αρχικά κάπου αλλού. Η ικανότητα προσαρμογής και εφαρμογής ήδη υπάρχουσας γνώσης είναι καίριας σημασίας και είναι δύσκολο να διαφοροποιηθεί από την διαδικασία της παραγωγής νέας γνώσης και τεχνολογίας. Στην πραγματικότητα, η προσαρμογή είναι η αναδημιουργία μιας καινοτομίας απόδοσης. Οι πρώτοι παράγοντες (actors) που θα εφαρμόσουν τη νέα πληροφορία και γνώση, θα είναι και αυτοί που θα έχουν και το μεγαλύτερο πλεονέκτημα. Παρόλα αυτά όμως, η εφαρμογή απαιτεί ένα επαρκές νομικό και οργανωσιακό υπόβαθρο, μια πιστοποιημένη ομάδα εργασίας, τη δυνατότητα των διαφόρων παραγόντων να συνεργαστούν μεταξύ τους, όπως επίσης και το απαραίτητο οικονομικό κεφάλαιο, το οποίο να είναι προσβάσιμο και επιπλέον ευέλικτο. Οι παράγοντες αυτοί θα συζητηθούν αργότερα με λεπτομέρειες. Διάφορα σειριακά μοντέλα καινοτομίας Αρχικά, η καινοτομία μοντελοποιούνταν ως μία γραμμική διαδικασία. Θεωρούνταν ότι αποτελούνταν από επιμέρους σειριακές δράσεις. Η αφετηρία στο μοντέλο αυτό ήταν ένα νέο επίτευγμα της βασικής επιστήμης, το οποίο οι ερευνητές

8 138 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας έπρεπε κατόπιν να μετατρέψουν σε εφαρμοσμένα επιστημονικά αποτελέσματα. Τα αποτελέσματα αυτά δεν νοούνται πλέον ως αφηρημένη γνώση, αλλά καθορίζουν το πλαίσιο εντός του οποίου η συγκεκριμένη επιστημονική γνώση έχει σημασία, έχει αξία και εφαρμογή. Από το σημείο αυτό και μετά, τα αποτελέσματα της εφαρμοσμένης επιστήμης χρησιμεύουν ως βάση ανάπτυξης νέων προϊόντων, υπηρεσιών και διαδικασιών. Αυτές οι πρώιμες φάσεις ανάπτυξης μπορούν να συντελεστούν το ίδιο καλά, είτε από μία εταιρεία, είτε από μία ερευνητική ή επιστημονική ομάδα. Όμως, οι επόμενες φάσεις κυριαρχούνται από εταιρείες που έχουν σκοπό τους την επίτευξη του κέρδους, από τη στιγμή που το νέο προϊόν απαιτείται να προσαρμοστεί στις συνθήκες της αγοράς. Η ομάδα-στόχος για το συγκεκριμένο προϊόν, υπηρεσία ή διαδικασία χρειάζεται να καθοριστεί με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια. Θα πρέπει να παρθούν αποφάσεις, όσον αφορά τη σχεδίαση, η οποία να βρίσκεται όσο το δυνατόν σε μεγαλύτερη συμφωνία, αναφορικά με την υπόσταση (image) της εταιρείας και την λειτουργικότητα του προϊόντος. Θα πρέπει να προϋπολογιστούν τα κόστη της παραγωγής του προϊόντος και της διάθεσής του στην αγορά, όπως επίσης και τα αναμενόμενα επιχειρηματικά οφέλη και αποτελέσματα. Σχήμα 1: Γραμμικό μοντέλο της διαδικασίας καινοτομίας Έρευνα Εφεύρεση καινοτομία µ Διάχυση της νέας τεχνολογία ς Πηγή: Borsi, 2004: 9 Αυτό το γραμμικό μοντέλο της καινοτομίας προσομοιάζει με τις τεχνικές διαδικασίες και αγνοεί ένα πλήθος σημαντικών παραγόντων. Στο γραμμικό μοντέλο, η διάχυση, ή εξάπλωση, ξεκινά με την αγορά, την αντιγραφή, την παράλληλη ανακάλυψη κλπ ενός νέου προϊόντος ή μιας νέας τεχνολογίας, με άλλα λόγια, με την φάση εισαγωγής του στην αγορά (marketisation). Στο ίδιο αυτό μοντέλο, μια μεταβολή στην τεχνολογία παρατηρείται όταν μια ήδη προωθημένη στην αγορά και λίγο-πολύ διάχυτη καινοτομία παύει να έχει λόγο ύπαρξης, δηλαδή όταν μια υποκατάστατη καινοτομία ξεκινά το δικό της κύκλο εξάπλωσης.

9 Márton Holczer 139 Σχήμα 2: Το σειριακό μοντέλο σύνδεσης της διάχυσης της καινοτομίας (ροή γνώσης) Ευκαιρίες αγοράς εφεύρεση και/ή αναλυτική σχεδίαση λεπτομερής σχεδίαση και έλεγχος Επανασχεδίαση και παραγωγή διάθεση και πωλήσεις έρευνα Πηγή: Borsi, 2004: 10 Η έννοια αυτού του μοντέλου σειριακής σύνδεσης δημιουργήθηκε από τους Kline και Rosenberg (Kline-Rosenberg, 1986). Στο μοντέλο της σειριακής σύνδεσης, οι επιχειρήσεις αναγνωρίζουν τις ιδέες των προϊόντων ως ένα αποτέλεσμα των αγοραίων ή και άλλων παραγόντων και διεξάγουν σύνθετους ελέγχους σχεδίασης προϊόντων, οι οποίοι βασίζονται στις ιδέες αυτές. Η εγκεκριμένη έκδοση του προϊόντος κατόπιν εισάγεται στην αγορά, μετά από μερικά διορθωτικά βήματα. Συνεπώς, αυτό δεν είναι μία διαδικασία-μονόδρομος, εφόσον για να μπορέσουν να υπερκεραστούν οι όποιες δυσκολίες που παρουσιάζονται κατά την διάρκεια της διαδικασίας ανάπτυξης του προϊόντος, είναι συχνά αναγκαία η ανάτρεξη σε μία από τις προηγούμενες φράσεις. Υπάρχει μια διαρκής ανάδραση μεταξύ των διαφόρων φάσεων της διαδικασίας. Η επιτυχία της καινοτομίας στην περίπτωση αυτή, εξαρτάται από το πόσο αποδοτικά μπορούν οι εταιρείες να καθιερώσουν και να διατηρήσουν αυτήν την αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων φάσεων της διαδικασίας της καινοτομίας. Είναι σημαντικό να τονίσουμε εδώ ότι, σύμφωνα με το μοντέλο σειριακής σύνδεσης, η αγορά στην πραγματικότητα είναι αυτήν που αναγκάζει την εμφάνιση της καινοτομίας, δηλαδή δεν καθοδηγείται η αγορά από την ανάγκη για τεχνολογική και επιστημονική ανάπτυξη, αλλά μάλλον συμβαίνει το αντίθετο. Εάν εξετάσουμε την καινοτομία από την οπτική της επιχειρηματικότητας, καθίσταται φανερό ότι η καινοτομία εμφανίζεται ως ένα θέμα επένδυσης σε κάθε σημείο της δραστηριότητας της εταιρείας. Δρα με την ελπίδα της επίτευξης επιτυχίας στην αγορά και αυτό παραμένει το κύριο σημείο προσανατολισμού της, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Τα τεχνολογικά επιτεύγματα συνηθέστατα λαμ-

10 140 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας βάνουν χώρα εκτός των εταιρειών, κάτι που σημαίνει ότι το πρωτεύον μέλημα των εταιρειών είναι να αναγνωρίσουν αυτά τα επιστημονικά και κατασκευαστικά αποτελέσματα, τα οποία κατόπιν μπορούν να μετατραπούν σε αγοραίες επιτυχίες, σε κάποιο συγκεκριμένο χρόνο και με κάποιο εύλογο κόστος. Στην περίπτωση αυτή, η καινοτομία είναι μία συνειδητή προσπάθεια, η οποία καθορίζεται από την ταυτοποίηση των αναγκών της αγοράς και από τα στρατηγικά σχέδια της εταιρείας Σε αντίθεση με το γραμμικό μοντέλο της διαδικασίας της καινοτομίας, το μοντέλο σειριακής σύνδεσης, ακόμη και το μοντέλο κλειστής σειριακής σύνδεσης (αλυσίδας) καινοτομίας (closed innovation chain model) επικεντρώνει την προσοχή του στην σημασία της εξασφάλισης της αλληλεπίδρασης και της ροής μεταξύ των φάσεων ανάπτυξης, έτσι ώστε να διατηρηθεί η δυναμική της καινοτομίας. Σε ένα μεγάλο πλήθος περιπτώσεων, δεν χρειάζεται επιστημονική έρευνα για την ανάπτυξη ενός νέου προϊόντος ή διαδικασίας. Οι τεχνολογίες του απαιτούνται για τη δημιουργία ενός προϊόντος, μιας υπηρεσίας ή μιας διαδικασίας, μπορούν επίσης να αγοραστούν. Μια τεχνολογία προϊόντος μετατρέπεται σε επιτυχημένες πωλήσεις από μια εταιρεία, αλλά αυτό μπορεί να μη συμβεί από κάποια άλλη. Είναι δυνατόν ότι και μόνο η στρατηγική προώθησης προϊόντων (marketing strategy) να χρειάζεται αλλαγή, έτσι ώστε να υπάρξει επιτυχία, ενδέχεται όμως να απαιτούνται μεγαλύτερα κεφάλαια, έτσι ώστε να εκμεταλλευτούμε επιτυχώς μια δεδομένη τεχνολογία και αυτά τα κεφάλαια να μην είναι διαθέσιμα στην εταιρεία η οποία κατέχει και εφαρμόζει τη συγκεκριμένη τεχνολογία. Επιπλέον, μπορεί να ισχύει η περίπτωση κατά την οποία οι μεταβολές στην εργασιακή πρακτική κατά τη διάρκεια της διαδικασίας κατασκευής να αποφέρουν τελικά μια έκπτωση στην τιμή του προϊόντος και μια προηγουμένως ανεπιτυχής καινοτομία να καταστεί επιτυχής πλέον στην αγορά. Αυτό σημαίνει ότι κάποια καινοτομία μπορεί να καταστεί οικονομικά επιτυχής, με τη χρήση μιας άλλης καινοτομίας. Και κάτι περισσότερο, ότι η επιτυχία μιας καινοτόμου δραστηριότητας μπορεί να επηρεαστεί από παράγοντες που βρίσκονται εκτός της επιστημονικής οπτικής. Για παράδειγμα μια διαδικασία απελευθέρωσης των αγορών, δηλαδή η νομοθετική λειτουργία του κράτους στο οποίο απευθύνεται το προϊόν και η οποία μπορεί να ξεκαθαρίσει τα πράγματα και να προλάβει τη δημιουργία μονοπωλίων, θα δώσει την ευκαιρία σε μικρότερους παράγοντες της αγοράς, οι οποίοι ενδιαφέρονται να επιδιώξουν καινοτόμες δραστηριότητες και επομένως θα επιτρέψει την αγοραία επιτυχία νέων καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών. Ανακεφαλαιώνοντας το θέμα αυτό, η καινοτομία είναι μια σύνθετη και πολύπλοκη διαδικασία, η οποία εμπλέκει μεταξύ άλλων πραγμάτων και πολλαπλές αλληλεπιδράσεις μεταξύ διαθεσίμων ερευνητικών αποτελεσμάτων, αγοραίων ευκαιριών, ικανοτήτων και στρατηγικών. Τα διάφορα στοιχεία της διαδικασίας της καινοτομίας δεν ακολουθούν αναγκαστικά το ένα το άλλο σε γραμμική παράθεση, αλλά, ανάλογα με την φύση της συγκεκριμένης καινοτομίας, μπορεί να

11 Márton Holczer 141 αναπτυχθούν παράλληλα το ένα με το άλλο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν εμπλέκονται καν όλα τα παραπάνω στοιχεία, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της καινοτομίας. 2. Η σχέση μεταξύ ΤΠΕ και επιστημονικής έρευνας Η χρήση των τεχνολογιών της πληροφορικής και των επικοινωνιών (infocommunication technologies) ασκεί σημαντική επιρροή στις διαδικασίες της καινοτομίας και στην υποκείμενη επιστημονική έρευνα. Πάντως, αυτή η επίπτωση δεν μπορεί επακριβώς να ποσοτικοποιηθεί με αριθμούς. Η φανταστική ικανότητα επιτέλεσης πράξεων που εισήχθη μέσω της κατασκευής των υπολογιστών, επέφερε νέα αποτελέσματα σε ορισμένους τομείς της βασικής επιστήμης. Για παράδειγμα, τα πλέον πρόσφατα αποτελέσματα στην Αστρονομία, στην Αεροπλοΐα και στην Μοριακή Βιολογία, είναι δύσκολο να τα φανταστούμε να πραγματοποιούνται χωρίς την ύπαρξη των τεχνολογιών της Πληροφορικής. Δεν υπάρχουν πλέον περιοχές και τομείς οι οποίοι να μην έχουν επηρεαστεί, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό, από την Πληροφορική. Η σύζευξη της πληροφορικής με τις άλλες επιστήμες, έχει οδηγήσει στην εμφάνιση νέων διαθεματικών και πολυθεματικών Επιστημών (για παράδειγμα η Βιοπληροφορική). Επιπλέον, οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) έχουν διαδραματίσει έναν αναντίρρητα καίριας σημασίας ρόλο, όσον αφορά την αναζωπύρωση των σχέσεων στο διεθνές επιστημονικό στερέωμα, από τη στιγμή που ακόμη και γεωγραφικά απομακρυσμένες ερευνητικές ομάδες, οι οποίες ενώ βρίσκονται μακριά η μια από την άλλη, είναι πλέον σε θέση να συνεργάζονται καθημερινά, σε επίπεδο ρουτίνας. Από τον πίνακα αυτό διαπιστώνουμε ότι οι πρωτοπόροι τομείς της επιστήμης, οι οποίοι γνωρίζουν πρωτόγνωρη πρόοδο σε μια συγκεκριμένη περίοδο, είναι αυτοί που, ξεκάθαρα, επάγουν τον έντονο ανταγωνισμό της τεχνολογικής ανάπτυξης. Οι πλέον καινοτόμοι βιομηχανικοί τομείς και τομείς υπηρεσιών διαθέτουν και τους στενότερους συνδέσμους με τις αντίστοιχες περιοχές της επιστήμης, εντός της οποίας η χρήση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών παρήγαγε ένα ξαφνικό κύμα ανάπτυξης. Από το σύνολο των πεντακοσίων μεγαλυτέρων εταιρειών του κόσμου, αυτές που δραστηριοποιούνται στον τομέα των υπηρεσιών που βασίζονται στην φαρμακευτική, στην βιοτεχνολογία, στο υλικό και στο λογισμικό των υπολογιστών και στις υπηρεσίες, είναι αυτές που αναγκάζονται να επενδύσουν το μεγαλύτερο ποσοστό στην έρευνα και ανάπτυξη, έτσι ώστε να μπορούν να διατηρήσουν ή και να βελτιώσουν τη θέση τους στην αγορά. Αυτές οι εταιρείες δαπανούν τυπικά περισσότερο από το 10% του εισοδήματός τους, αυτό που προκύπτει από τις πωλήσεις, για την έρευνα και την ανάπτυξη.

12 142 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας Πίνακας 1: Κατάτμηση σε τομείς των δαπανών για έρευνα και ανάπτυξη των μεγαλύτερων εταιρειών, εντός και εκτός Ευρώπης Οι 500 μεγαλύτερες εταιρείες στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι 500 μεγαλύτερες εταιρείες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης Επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης για τον συγκεκριμένο τομέα, εκφρασμένες ως ποσοστό των συνολικά διατιθεμένων πόρων Δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης ως ποσοστό εισοδήματος από τις πωλήσεις Επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης για τον συγκεκριμένο τομέα, εκφρασμένες ως ποσοστό των συνολικά διατιθεμένων πόρων Δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης ως ποσοστό εισοδήματος από τις πωλήσεις Αυτοκινητοβιομηχανία και εξαρτήματα αυτοκινήτων Φαρμακευτική και βιοτεχνολογία Υλικό υπολογιστών Ηλεκτρονικά και ηλεκτρονικός εξοπλισμός Χημική βιομηχανία Επιστήμες του διαστήματος και αμυντική βιομηχανία Βιομηχανία κατασκευών Υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών Λογισμικό υπολογιστών και υπηρεσίες πληροφορικής Βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου Σύνολο των 21 τομέων Σύνολο των 31 τομέων Πηγή:Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2007: 6

13 Márton Holczer Η σχέση μεταξύ ΤΠΕ και καινοτομίας Οι πλέον σημαντικές εθνικές επιτροπές επιστημονικής έρευνας και ανάπτυξης, στη σύγχρονη εποχή, δημιουργήθηκαν κυρίως κατά τη χρονική διάρκεια προπαρασκευής των εθνών για πόλεμο. Οι κυβερνήσεις ήταν πίσω από την ανάπτυξη υποδομών, επειδή με τον τρόπο αυτόν ήταν σε θέση να ελέγχουν, σε ένα ορισμένο μέτρο τουλάχιστον, τον πληθυσμό τους. Η μαζική εκπαίδευση μπορεί επομένως να θεωρηθεί ως ένα εργαλείο δημιουργίας ανθρώπων με προβλέψιμες και ελέγξιμες προσωπικότητες. 2 Τα ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης, αλλά και τα ακαδημαϊκά ινστιτούτα στην Ευρώπη, ήταν πράγματι κέντρα γνώσεων. Όμως, πολύ σπάνια δημιουργούσαν δεσμούς συνεργασίας με διάφορους επιχειρηματικούς παράγοντες και εταιρείες, κατά τη διάρκεια της δημιουργίας και ανάπτυξης των καπιταλιστικών οικονομιών (κατά τη διάρκεια του δέκατου όγδοου και του δέκατου ένατου αιώνα). Τα πανεπιστήμια στην Ευρώπη ήταν μέρη όπου καλλιεργούνταν η εκπαίδευση και ήταν διαθέσιμα για τους βασικούς παράγοντες-παίκτες της νέας κοινωνικοοικονομικής τάξης (ως άτομα), αλλά ήταν παρόλα αυτά ανεξάρτητες και αυτόνομες οντότητες, οι οποίες είχαν δεσμούς μόνο με το κράτος, το οποίο δρούσε ως προστάτης ή «επίτροπος» της έρευνας. Οι επιχειρήσεις, κατά τη χρονική αυτή περίοδο, ιδρυόταν συχνά με βάση μια ιδέα κάποιου εφευρέτη 3, ή μπορούσαν να αποκομίσουν κέρδος από την ατομική απόδοση μιας ομάδας δημιουργικών μηχανικών. Η βελτίωση στις μεταφορές και οι υποδομές των δικτύων μεταφοράς, όπως επίσης και ο διαρκώς αυξανόμενος ανταγωνισμός σε παγκόσμιο επίπεδο, παρείχαν τη δυνατότητα της επίτευξης τεχνολογικών πλεονεκτημάτων, προς εκμετάλλευση από τις εταιρείες. Σε χώρες με επαρκή συγκέντρωση κεφαλαίων, η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας (και των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτή, intellectual property rights) και ένα πιο ευέλικτο κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς θεωρείται εξασφαλισμένο και έχουν ρυθμιστεί οι σχέσεις μεταξύ των «παραγωγών γνώσης» ( knowledge producers ) και των «εφαρμογέων γνώσης» ( knowledge appliers ), κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την εμφάνιση ενός συγκριτικού πλεονεκτήματος, το οποίο είναι ορατό ακόμη και στις μέρες μας. Πάντως, η ερευνητική εργασία που διεξάγεται κατ ανάθεση απευθείας από το κράτος και άμεσα η έμμεσα εξυπηρετεί τις απαιτήσεις του στρατιωτικού τομέα του, ήταν η χαρακτηριστική μορφή έρευνας αυτής της περιόδου. Ακόμα και οι εταιρείες οι οποίες διεξήγαγαν επιστημονική έρευνα και αναπτυξιακή δραστηριότητα, συνήπταν συμβόλαια κυρίως με το στρατιωτικό τομέα. Η στιβαρή ανάπτυξη ορισμένων επιχειρηματικών γιγάντων της βαριάς κατασκευαστικής βιομηχανίας και της χημικής βιομηχανίας 2 Φυσικά, κατά καιρούς, η εκάστοτε πολιτική ηγεσία χρησιμοποίησε την όλη διαδικασία για να προωθήσει, στο μέτρο του εφικτού και τον εκδημοκρατισμό. 3 Ο εφευρέτης, συχνά στερούνταν τότε ακόμη και της στοιχειώδους ανώτερης εκπαίδευσης. Τυπικό παράδειγμα είναι ο εξαιρετικά παραγωγικός εφευρέτης, Thomas Alva Edison.

14 144 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας γύρω στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, οφειλόταν σε πολύ μεγάλο μέρος σε αυτό το γεγονός. Τα προκύπτοντα τεχνολογικά επιτεύγματα εμφανιζόταν με τη μορφή των πολιτικών εφαρμογών (civil applications), μόνο με μεγάλες καθυστερήσεις, της τάξης των δεκαετιών. Μπορούμε επομένως να δηλώσουμε ότι η επιστημονική σφαίρα, η οποία αποτελεί το κλασσικό κοινωνικό υποσύστημα της έρευνας και της ανάπτυξης, επηρέασε έμμέσα και μόνο την οικονομική ανταγωνιστικότητα, κατά την περίοδο αυτή. Στην Ευρώπη, οι προσπάθειες δημιουργίας απευθείας εφαρμόσιμης γνώσης έγιναν εις βάρος της αυτονομίας των πανεπιστημίων και των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, ο Ναπολέων ίδρυσε κολέγια για να εκπαιδεύσει μηχανικούς και η Γερμανία χρησιμοποίησε την ίδια «έμμεση διαδρομή», έτσι ώστε να εξασφαλίσει τους ανθρώπινους γνωσιακούς πόρους, οι οποίοι ήταν ταυτόχρονα πρακτικοί και χτισμένοι πάνω σε ένα επιστημονικό υπόβαθρο. Επομένως, το σύνθετο σύστημα της κολεγιακής, πανεπιστημιακής και ακαδημαϊκής εκπαίδευσης, το οποίο εμφανίστηκε στην Ευρώπη, δεν αποδείχθηκε τόσο αποδοτικό, όσο οι οργανισμοί ανώτερης εκπαίδευσης των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου τα πανεπιστήμια ήταν πολύ πιο ευέλικτα στο να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις που έθεταν οι διάφορες εταιρείες, για καθαρά οργανωτικούς και πολιτιστικούς λόγους και μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε εξωτερικούς χρηματικούς πόρους, μέσω αυτού του καναλιού, επιπλέον της κρατικής υποστήριξης και των διαφόρων επιτροπών επιστημονικών ερευνών. Εκμεταλλευόμενο την απόδοση μιας άκρως ανεπτυγμένης αμυντικής βιομηχανίας, το αμερικανικό σύστημα άσκησε μια θετική επιρροή στην οικονομική ανταγωνιστικότητα. Είναι πιθανό ότι, καθώς οι σχέσεις μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων αναπτυσσόταν, οι ερευνητές οι οποίοι δούλευαν σε στρατιωτικά ερευνητικά εγχειρήματα, κατά καιρούς μετέτρεπαν την γνώση που προέκυπτε από αυτά, για να υποστηρίξουν δραστηριότητες στον μη-στρατιωτικό επιχειρηματικό τομέα. Η σταδιακή ανάπτυξη της αγοράς χρήματος κατά τη διάρκεια του εικοστού αιώνα και κυρίως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δημιούργησε μια νέα κατάσταση. Ως γενικός κανόνας, αυτοί που επενδύουν κεφάλαιο, απαιτούν συγκεκριμένη εγγύηση ότι αυτοί που θα χρησιμοποιήσουν τους οικονομικούς πόρους που τίθενται στη διάθεση τους, θα είναι ικανοί να το κάνουν αυτό με επιτυχία και η καλύτερη εγγύηση γι αυτό είναι η δημιουργία ενός καινοτόμου προϊόντος (ή υπηρεσίας), το οποίο θα πωληθεί στην αγορά, ή η ανάπτυξη μιας βελτιωμένης διαδικασίας (τεχνολογίας παραγωγής), η οποία θα αυξήσει δραματικά τα περιθώρια κέρδους τους και τις συνολικές τους απολαβές. Σε απόκριση αυτού, προέκυψε ένας νέος τύπος επιχειρηματικότητας στα αναπτυγμένα κράτη, συγκεκριμένα οι εταιρείες-τεχνοβλαστοί ( spin-offs ) οι οποίες αποτελούν μια συνήθη πλέον μορφή εντατικά τεχνολογικών νεοδραστηριοποιούμενων εταιρειών, οι οποίες βασίζονται σε αποτελέσματα κυρίως παραχθέντων από πανεπιστημιακούς ερευνητές και τα οποία κάποιοι θεωρούν ότι μπορούν να γίνουν εκμεταλλεύσιμα από επιχειρήσεις. Στις εντατικά τεχνολογικά νεοδραστηριοποιούμενες εταιρείες, ο κύριος πόρος

15 Márton Holczer 145 αυτών των μικρών επιχειρήσεων είναι η βασική καινοτομία που επιδεικνύουν στην ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών και, φυσικά, χρειάζεται να έχουν πρόσβαση στην επένδυση κεφαλαίου (το λεγόμενο επιχειρηματικό κεφάλαιο υψηλού κινδύνου, venture capital ), με όρους πιο αποδεκτούς από ό,τι η παραδοσιακή χρηματοδότηση, όπως επίσης και εμπειρία στη διοίκηση επιχειρήσεων και ειδικότερα στην προώθηση προϊόντων (μάρκετινγκ), έτσι ώστε να εκμεταλλευτούν το δυναμικό τους στον βέλτιστο δυνατό βαθμό. Όλοι αυτοί οι παράγοντες-κλειδιά και η δημιουργία του ψηφιακού κόσμου, επιδρούν αμοιβαία ο ένας στον άλλον. Με λίγα λόγια, οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) χρησιμοποιούν τις επιπτώσεις των καινοτομιών είτε άμεσα είτε έμμεσα, με τους ακόλουθους τρόπους: εντελώς νέα επιστημονική απόδοση, όπως αυτήν καθορίζεται διάμέσου της επέκτασης της υπολογιστικής ισχύος και της πληροφορικής εν γένει. ο εμπλουτισμός της επιστημονικής γνώσης και η καλύτερη διαθεσιμότητα της πληροφορίας, βελτιώνει τη δημιουργία και τη διαθεσιμότητα νέας γνώσης και επομένως επιτρέπει δραστηριότητες σχετικές με την εφαρμογή της και την εκμετάλλευσή της. οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών επιτρέπουν τη μεταφορά τεχνολογίας. η αναδιοργάνωση της εργασίας στις εταιρείες και η επικοινωνία με επιχειρηματικούς εταίρους καθίστανται πιο διαφανείς και ορθολογικότερες. Εμφανίζονται σύνθετα εταιρικά σχήματα διοίκησης. Η παρακολούθηση της αποδοτικότητας (performance monitoring), η διασφάλιση ποιότητας (quality assurance) και άλλες επιχειρηματικές λύσεις καθίστανται πιο εύκολες στον έλεγχό τους. η νέα γενεά μηχανών έδωσε κίνητρα ανάπτυξης στον τομέα της τεχνολογίας. Εμφανίστηκαν αυτόματες μηχανές (ρομπότ) στην βιομηχανική κατασκευαστική αλυσίδα και από τώρα και στο εξής, η πλέον σημαντική εργασία εκτελείται από μια προγραμματιζόμενη μηχανή, η οποία χρειάζεται φυσικά συνεχή βελτίωση. οι κύκλοι της καινοτομίας καθίστανται πιο σύντομοι, ενώ τα παραδείγματα μεταβολής τεχνολογίας επιταχύνονται. η ανάπτυξη μιας καθολικής, σε πραγματικό χρόνο, αγορά χρήματος, επιτρέπει τη μεταφορά των τεχνολογιών και διευρύνει το πεδίο του ριψοκίνδυνου επιχειρηματικού κεφαλαίου. Την ίδια χρονική στιγμή, η αγορά χρήματος καθίσταται πολύ πιο ευαίσθητη, όσον αφορά την τεχνολογική ανταγωνιστικότητα. οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) επιτρέπουν (άρα και καθιστούν αναγκαία) την καθιέρωση δυναμικών σχέσεων μεταξύ παραγόντων-κλειδιά (ερευνητικά ινστιτούτα, εταιρείες, τοπική και κεντρική διακυβέρνηση).

16 146 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας Ο ρόλος της έρευνας και ανάπτυξης (R+D) και των ΤΠΕ στην οικονομική ανταγωνιστικότητα Είτε εξετάζουμε τη σχέση που υφίσταται μεταξύ παραγωγικότητας και έρευνας και ανάπτυξης, είτε αυτήν μεταξύ της παραγωγικότητας και των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια δύσκολη κατάσταση. Στη θεωρία, η συσχέτιση αυτών των δύο παραγόντων μοιάζει αρκετά ξεκάθαρη. Από τη μια μεριά, μπορούμε να πούμε ότι εάν η απόδοση των επιστημόνων μηχανικών της έρευνας και της ανάπτυξης είναι υψηλού επιπέδου, τότε αυτή οδηγεί στην εμφάνιση νέων τεχνολογιών και οι νέες τεχνολογίες βελτιώνουν την παραγωγικότητα. Από την άλλη μεριά, η χρήση των τεχνολογιών τηλεπικοινωνίας επιτρέπει την καλύτερη οργάνωση της εργασίας και την καλύτερη διοίκηση των επιχειρηματικών σχέσεων. Επιπλέον, οι ΤΠΕ χρησι μοποιούνται στις τελευταίας γενεάς μηχανές και επομένως συνεισφέρουν στην αυξημένη παραγωγικότητα. Παρόλα αυτά όμως, όταν εξετάζουμε ποιοι ενδείκτες θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να μετρηθούν και να ποσοτικοποιηθούν οι παραπάνω τρεις παράγοντες, τότε οι σχέσεις μεταξύ αυτών είναι κάτι περισσότερο από δύσκολο να ξεκαθαριστούν. Η παραγωγικότητα μετράται ως το ωφέλιμο αποτέλεσμα ανά ανθρωποώρα εργασίας, ή ανά μονάδα επενδυμένου κεφαλαίου. Το ωφέλίμο προϊόν καθορίζεται βασικά ως η συνολική αξία των πωλήσεων στην αγορά. Όμως, το μοντέλο της κλειστής σειριακής καινοτομίας αποκαλύπτει ότι η επιτυχία στην αγορά συνδέεται περισσότερο με την αναγνώριση ενός σημαντικού επιτεύγματος, επιστημονικού ή τεχνολογικού, καθώς και με την ικανότητα της πρακτικής του εφαρμογής, παρά με την επιστημονική αποδοτικότητα της χώρας όπου υφίσταται και λειτουργεί ο χρήστης αυτής της νέας τεχνολογίας. Στην επόμενη ενότητα αυτού του κεφαλαίου, θα δείξουμε ότι μια εταιρεία θα πρέπει να εξάγει ερευνητικές και αναπτυξιακές δραστηριότητες σε άλλα ιδρύματα έρευνας και ανάπτυξης, τα οποία εδράζονται σε λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες. Το γεγονός ότι η αποδοτικότητα της R+D μετράται κυρίως από τους πόρους, οι οποίοι έχουν επενδυθεί σε αυτή, προκαλεί ένα επιπλέον πρόβλημα, όταν εξετάζεται η σχέση μεταξύ R+D και παραγωγικότητας. 4 Η εμπειρία δείχνει ότι οι ανεπτυγμένες χώρες έχουν ήδη ξοδέψει μεγάλα ποσά στην έρευνα και την ανάπτυξη για ένα μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και ότι, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, είναι οι εταιρείες οι οποίες συνεισφέρουν τη μεγαλύτερη αναλογία δαπανών έρευνας και ανάπτυξης προς έσοδα. Συνολικά, η συσχέτιση μεταξύ της έρευνας και της ανάπτυξης και της παραγωγικότητας, είναι ήδη σημαντική στην αγορά, θεωρείται όμως όλο και περισσότερο ως έμμεση, αντί άμεση. 4 Αυτό συμβαίνει λόγω της δυσκολίας στον καθορισμό της αξίας ενός προϊόντος πνευματικής εργασίας, την οποία έχουμε ήδη αναφέρει στα προηγμένα.

17 Márton Holczer 147 Ο M. Castells εξέτασε τη σχέση μεταξύ της εμφάνισης και της εφαρμογής των ΤΠΕ και της παραγωγικότητας (Castells, 1996) στα πλαίσια αυτά και οι διαπιστώσεις του εξακολουθούν να παραμένουν σε ισχύ μέχρι σήμερα. Κατά τη διερεύνησή του, αντιμετώπισε το ακόλουθο πρόβλημα: όταν η παραγωγικότητα μετράται με αυτό που τώρα αποκαλούμε «παραδοσιακό τρόπο», αυτή έδειχνε ότι μεταξύ των δεκαετιών του 1970 και του 1990, ο ρυθμός αύξησης της παραγωγικότητας παρουσιάζει ύφεση, περίπου στο κέντρο της οικονομικής- τεχνολογικής ανάπτυξης, παρά το γεγονός ότι η χρήση των ΤΠΕ καθίστατο ολοένα και πιο ευρεία, κατά τη διάρκεια αυτής της χρονικής περιόδου. Ο συνολικός δείκτης παραγωγικότητας, μετρούμενος σε χώρες με τις ισχυρότερες οικονομίες του πλανήτη παρουσίαζε επίσης ύφεση (Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς) ή έδειχνε μια οριακή αύξηση, της τάξης του 1-2%. Η Ιαπωνία ήταν το μόνο παράδειγμα κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής όπου ο ρυθμός ανάπτυξης δεν αυξανόταν, αλλά και δεν μειωνόταν επίσης και κινούνταν στην τάξη του %. Επιπλέον, αν δεν υπήρχε σχεδόν καμία ανιχνεύσιμη πρόοδος, όσον αφορά τη βελτίωση του τομέα των υπηρεσιών (όπου οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών θα μπορούσαν με τον πλέον άμεσο τρόπο να φανούν πιο χρήσιμες). Ένας από τους λόγους γι αυτό θα μπορούσε να είναι ότι υπήρχε μια καθυστέρηση στην αύξηση της οικονομικής παραγωγικότητας, αναφορικά με την εμφάνιση των τεχνολογικών καινοτομιών. Αυτό καταδεικνύεται με πολύ ξεκάθαρο τρόπο, από το γεγονός ότι οι υψηλότεροι ρυθμοί αύξησης της παραγωγικότητας (από 2% έως 9% σε ετήσια βάση) μετρήθηκαν στις πλέον ανταγωνιστικές οικονομίες, μεταξύ του 1950 και 1973, όταν οι τεχνολογικές καινοτομίες οι οποίες έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για την αναδόμηση της βιομηχανικής παραγωγής και μάλλον έπαιξαν εκεί έναν κεντρικό, αν όχι τον σημαντικότερο, ρόλο. Στο έργο του «Η Άνοδος της Κοινωνίας των Δικτύων» (The Rise of the Network Society), ο Castells δήλωσε ένα ξεκάθαρο συμπέρασμά του: «Προκειμένου οι τεχνολογικές ανακαλύψεις να διαπεράσουν ολόκληρο το οικο νομικό φάσμα και επομένως να βελτιώσουν την αύξηση της παραγωγικότητας κατά ένα ποσοτικό τρόπο, θα πρέπει να γίνουν θεμελιώδεις αλλαγές σε όλους τους παράγοντες της διαδικασίας παραγωγής προϊόντων, στον πολιτισμό, στους θεσμούς της κοινωνίας και, φυσικά, στις οικονομικές και επιχειρηματικές κινήσεις. Αυτή η γενική δήλωση αποκτά ιδιαίτερο νόημα, στην περίπτωση της τεχνολογικής επανάστασης, της οποίας πυρήνας είναι η γνώση και η πληροφορία και η οποία ενσωματώνεται σε χειρισμούς επεξεργασίας συμβόλων, οι οποίοι είναι εκ φύσεως συνδεδεμένοι με τον πολιτισμό μιας κοινωνίας, όπως επίσης και με τα επίπεδα εκπαίδευσης και επαγγελματικής πιστοποίησης του πληθυσμού της.» Ο Castells και άλλοι επιφανείς οικονομολόγοι ήρθαν επίσης αντιμέτωποι με το δίλημμα του εάν οι μέθοδοι μέτρησης, τις οποίες εφάρμοσαν, απεικονίζουν επαρκώς ή όχι τις δομικές αλλαγές στην κοινωνία της πληροφορίας, από τη στιγ-

18 148 Καινοτομία και ανταγωνιστηκότητα στην κοινωνία της πληροφορίας μή που (με έμμεσο τρόπο) δεν έλαβαν υπόψη τους τις λειτουργίες επεξεργασίας της πληροφορίας. Εάν ο τομέας των υπηρεσιών ελεγχθεί βιομηχανία προς βιομηχανία, τότε μπορεί να διαπιστωθεί σημαντική ανάπτυξη της παραγωγικότητας σε εκείνες τις περιπτώσεις όπου η επίπτωση των ΤΠΕ στην αποδοτικότητα αναμένεται θεωρητικά να συμβεί στο πλέον σύντομο χρονικό διάστημα. Οι τηλεπικοινωνίες, οι σιδηροδρομικές και οι εναέριες μεταφορές και οι μεταφορές γενικά, επέδειξαν έναν ετήσιο ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας κατά % στις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταξύ των ετών 1970 και Οι σχέσεις μεταξύ παραγωγικότητας και ΤΠΕ και μεταξύ παραγωγικότητας και R+D, αποκαλύπτουν ότι το κλειστό μοντέλο σειριακής καινοτομίας μπορεί να θεωρηθεί ως μια εύστοχη περιγραφή. Την ίδια στιγμή, μπορεί να διαπιστωθεί επίσης ότι μπορεί να επιτευχθεί σημαντική επιτυχία, χρησιμοποιώντας εντελώς διαφορετικές στρατηγικές, σε επίπεδο εταιρειών, καθώς επίσης και σε επίπεδο εθνικών οικονομιών. Αυτό που φαινομενικά είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό μεταξύ επιτυχών πρακτικών, είναι ότι όλες αυτές εμπλέκουν δυναμικές και ποικίλες σχέσεις. Σε αυτές τις πρακτικές εγκαθιδρύονται ευέλικτα αλλά και σταθερά στη δομή τους δίκτυα, στα οποία εμπλέκονται διαφορετικοί παράγοντες-παίκτες (ερευνητικές και αναπτυξιακές βάσεις, κυβερνήσεις, μικρές και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις, καινοτόμες εταιρείες-τεχνοβλαστοί, ιδιώτες επενδυτές), έτσι ώστε να εμφανιστεί η ποικιλομορφία των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας, οργανωσιακή πληροφορία και διαχείριση γνώσης, ανάπτυξη τεχνολογίας παραγωγής, προώθηση πωλήσεων κλπ.). Ορισμένες από αυτές τις διασυνδέσεις έχουν κάθετο χαρακτήρα, κατά τις οποίες το προφίλ του δικτύου καθορίζεται από μία ισχυρή εταιρεία και οι υπόλοιποι παίκτες λειτουργούν ως εφοδιαστές της. Στη σημερινή εποχή πάντως υπάρχει ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός δικτύων, τα οποία όμως χτίζονται μάλλον με οριζόντιες διασυνδέσεις, κάτι που ισχύει ιδιαίτερα για την Ευρώπη. Σε αυτά τα δίκτυα, τα λίγο-πολύ μόνιμα μέλη τους είναι σχεδόν πάντοτε εξίσου ισχυρά και τυπικά δραστηριοποιούνται στον ίδιο βιομηχανικό τομέα. Οι οριζόντιοι διασυνδέσεις είναι ως επί το πλείστον τοπικά υλοποιημένες και είναι κατάλληλες για την επίτευξη σημαντικής εξοικονόμησης λειτουργικού κόστους (λόγω της κοινής πρόσληψης των πρώτων υλών και της κοινής παραγωγής και παράδοσης των προϊόντων και των πωλήσεων). Οι από κοινού καινοτομίες στρατηγικής σημασίας είναι, σε ευρωπαϊκό επίπεδο πάντα, λιγότερο διαδεδομένες. Πάντως, παράγοντες-παίκτες μεγάλης κλίμακας, κυρίως μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε συνεργασία με κυβερνητικές πρωτοβουλίες, επιδεικνύουν μια αυξανόμενη θετική στάση συμμετοχής σε τέτοιου είδους επιχειρηματικές κινήσεις. 1. Καταμερισμός της εργασίας στους τομείς έρευνας και ανάπτυξης σε παγκόσμια κλίμακα. Από την αρχή της δεκαετίας του 1980 οι εταιρείες, με διαρκώς αυξανόμενο ρυθμό, έχουν υιοθετήσει την πρακτική της εξαγωγής (outsourcing), τουλάχιστον ενός

19 Márton Holczer 149 μέρους των λειτουργιών τους, όσον αφορά συνεργατικά εγχειρήματα σε παγκόσμια κλίμακα. Επίσης, εξάγεται και ένας αριθμός ερευνητικών και αναπτυξιακών εγχειρημάτων (σχεδίαση, τεχνολογική ανάπτυξη, έρευνα, έλεγχος δοκιμών). Αυτό εμπλέκει όχι μόνο την εξουσιοδότηση άλλων, τοπικών παραγόντων-παικτών (όπως για παράδειγμα ινστιτούτα ανώτερης εκπαίδευσης), αλλά και τη χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, έτσι ώστε να επιτραπεί η εξαγωγή τεχνογνωσίας συγκεκριμένων θεμάτων έρευνας και ανάπτυξης προς κέντρα τα οποία βρίσκονται γεωγραφικά μακριά από τα κεντρικά αρχηγία της εταιρείας. Ο λόγος γι αυτό είναι ότι ακόμη και οι μεγαλύτερες πολυεθνικές δεν είναι σε θέση πάντοτε να διαθέσουν το απαραίτητο επαγγελματικό ερευνητικό και αναπτυξιακό δυναμικό. Οι καινοτομίες στρατηγικής σημασίας υλοποιούνται καλύτερα εάν δημιουργηθούν δίκτυα ανάπτυξης. Τα κόστη έρευνας και ανάπτυξης αυξάνουν σταθερά και απαρέγκλιτα και αυτό έχει με τη σειρά του δημιουργήσει την ανάγκη για συνεργασία, η οποία υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα. 5 Τα δίκτυα ανάπτυξης μπορούν και αυτά να παρουσιάζουν οριζόντιο ή κάθετο χαρακτήρα. Στην πρώτη περίπτωση, εταιρείες οι οποίες είναι ενεργές εντός της ίδιας αγοράς, οι οποίες επομένως είναι στην πραγματικότητα αντίπαλες, συνεργάζονται εντούτοις η μια με την άλλη, καθώς και με άλλα κέντρα έρευνας και ανάπτυξης, από τη στιγμή φυσικά που είναι προς όφελός τους, τουλάχιστον προσωρινά, να δουλέψουν μαζί, έτσι ώστε να επιτύχουν ένα σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι εμπλεκόμενες τεχνολογίες χαρακτηρίζονται ως ευρισκόμενες στη λεγόμενη προ-ανταγωνιστική φάση, δηλαδή καμία από τις συμμετέχουσες εταιρείες δεν μπορεί να δημιουργήσει από μόνη της ένα προϊόν ικανό να σταθεί μόνο του στην αγορά, ή μια υπηρεσία που εκμεταλλεύ εται στο έπακρο τις τεχνολογίες αυτές. 6 Στα δίκτυα κάθετης ανάπτυξης, οι πάροχοι και οι αγοραστές βρίσκονται σε συνεργασία με μια εταιρεία. Ένα παράδειγμα μιας τέτοιας συνεργασίας, είναι η ανάπτυξη του αεροσκάφους Boeing 777, όπου η εταιρεία Boeing εμπλέκει και άλλες μεγάλες αεροπορικές εταιρείες στη φάση των εργασιών ανάπτυξης. Υπάρχουν αντιπρόσωποι των εταιρειών British Airways, All Nippon Airways, Japan Airlines και United Airlines, οι οποίοι είναι παρόντες εξ αρχής, από τη διαδικασία σχεδίασης έως και την τελική παραγωγή του. Διάφορες ιδέες ανάπτυξης του παρασχέθηκαν από αυτές τις εταιρείες, βοήθησαν τον κατασκευαστή να αναπτύξει τελικά ένα από τα πλέον εμπορεύσιμα αεροσκάφη του κόσμου. 5 Φυσικά, μέσω των θυγατρικών της, μια πολυεθνική εταιρεία είναι παρούσα στη χώρα όπου εξασκείται η συγκεκριμένη δραστηριότητα έρευνας και ανάπτυξης. Αυτό βοηθά στο συντονισμό και παρέχει ευκολότερη πρόσβαση στους εντόπιους κυβερνητικούς παράγοντες, αλλά και σε άλλες εταιρείες της χώρας αυτής, έτσι ώστε να μπορέσει με πιο ομαλό τρόπο να αναπτύξει τις καινοτομίες στη συγκεκριμένη χώρα. 6 Για παράδειγμα, μια εταιρεία ενδέχεται να επιθυμεί την ανάπτυξη τεχνολογίας μεταφοράς δεδομένων δικτύων κινητής τηλεφωνίας, έτσι ώστε να μπορεί να παρέχει πιο σύνθετες και πιο αγοραίες υπηρεσίες, ή ακόμα και να βελτιώσει την ασφάλεια των ασυρμάτων μεταφορών δεδομένων. Τέτοιου είδους ερευνητικά και αναπτυξιακά εγχειρήματα, μπορούν να δώσουν ώθηση σε ολόκληρο τον αντίστοιχο τομέα, βελτιώνοντας την εμπορευσιμότητα της κινητής τηλεφωνίας και των υπηρεσιών που αυτή, παρέχει κατά ένα μεγάλο πολλαπλασιαστικό παράγοντα.

Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D)

Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D) Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D) Οι Howenstine και Zeile (1992) ανακαλύπτουν μια χαλαρή συσχέτιση μεταξύ Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) και του συνόλου των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ / ICT Η στροφή προς τις υψηλές τεχνολογίες, κυρίως στο πλαίσιο της Ψηφιακής Στρατηγικής (2006-2013) έχει οδηγήσει στην βελτίωση των περισσότερων δεικτών Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION)

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΤΗΣ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ (SMART SPECIALIZATION) Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Kokkinoplitis Konstantinos is Expert to DG Regio, European Commission in Innovation

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation

MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation MEDLAB: Mediterranean Living Lab for Territorial Innovation Παραδοτέο 2.1.2 ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ: ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ Ε&Α, ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, Αύγουστος 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας

U T C C R E A T I V E L A B. Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας U T C C R E A T I V E L A B Σύμβουλοι Καινοτομικής Επιχειρηματικότητας Ποιοι είμαστε Σχετικά με εμάς Η UTC Creative Lab είναι εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στους τομείς της καινοτομίας, της

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος και το έργο των Διπλωματούχων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων» Πέμπτη 09.06.2005

«Ο ρόλος και το έργο των Διπλωματούχων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων» Πέμπτη 09.06.2005 Καθ. Bασίλης Ασημακόπουλος Ειδικός Γραμματέας για την Κοινωνία της Πληροφορίας Χαιρετισμός στο πλαίσιο της Ημερίδας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5 2 0 1 6 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με σκοπό την επίτευξη των στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Astrofos 14/1/2011. Case Study Astrofos. Αντώνης Λιβιεράτος

Astrofos 14/1/2011. Case Study Astrofos. Αντώνης Λιβιεράτος Case Study Astrofos Αντώνης Λιβιεράτος Επιχειρησιακή Πολιτική και Στρατηγική Παν/μιο Αθηνών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Χειμερινό Εξάμηνο 2010-2011 Astrofos Η Astrofos ΕΠΕ δραστηριοποιείται στη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ BUSINESS PLAN Business Plan (Γραπτή Τελική Εταιρική Αναφορά) Το business plan (γραπτή αναφορά) είναι η ολοκληρωμένη και αναλυτική αποτύπωση της επιχειρηματικής σας ιδέας με τρόπο που να

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα

Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Η Βιομηχανία Ψηφιακής Τεχνολογίας στην Ελλάδα Τάσος Τζήκας Πρόεδρος ΔΣ 23 Απριλίου 2013 Ποιος είναι ο ΣΕΠΕ F E D E R A T I O N O F H E L L E N I C I C T E N T E R P R I S E S D I G I T A L E U R O P E,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Έργα ΤΠΕ συγχρηματοδοτούμενα από τη ΕΕ έχουν αρχίσει να υλοποιούνται στη χώρα μας από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Κοκκινοπλίτης

Κωνσταντίνος Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος Κοκκινοπλίτης Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης για την Α.Μ.Θ. : καθορισμός προτεραιοτήτων και πιλοτικές προσκλήσεις χρηματοδότησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος Α.Μ.Θ. 2014 2020 Καβάλα, 23

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Jägerstr. 54-55, D-10117 Berlin Tel. 030-20626 333, Fax 030-2360 99 20 E-mail: ecocom-berlin@mfa.gr, wirtschaft@griechische-botschaft.de

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ S P R I N G S C H O O L ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 3-8 Μαΐου 2015 Ξενοδοχείο Caravia Beach, Κως Οργάνωση: Μονάδα Ευρωπαϊκού Τουρισμού/ Ευρωπαϊκό Κέντρο Αριστείας Jean Monnet (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Υποστηρικτές:

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ.

Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ. Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ. Thomas Edison: >1000 διπλώματα ευρεσιτεχνίας Πρακτική φωτιστική λυχνία Φιλμ 35mm Φωνόγραφος 21.6δισ. $ το 1920 Καινοτομία κάτι περισσότερο από μια καλή ιδέα: διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή και ειδικά θέµατα Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας

Εισαγωγή και ειδικά θέµατα Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Εισαγωγή και ειδικά θέµατα Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Λάρισα, 30 Νοεµβρίου 2015 Εισαγωγικά Η έξυπνη εξειδίκευση αποτελεί µία στρατηγική προσέγγιση, µε στόχο τον οικονοµικό µετασχηµατισµό

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ»

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΡΓΟ SARA «ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» Σεπτέμβριος 2005 1 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΟΥ o Ανάπτυξη, προώθηση καινοτομίας, o Αξιοποίηση εμπειρίας, o Διάχυση βέλτιστων πρακτικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις

Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις Μέσο: ΚΕΡΔΟΣ Ημ. Δημοσίευσης: 23 Ιουλίου 2014 Outsourcing: Ένας μηχανισμός καινοτομίας για τις επιχειρήσεις Κωνσταντίνος Ε. Καρύδης* Ο Peter Bendor-Samuel, στο βιβλίο του Turning Lead into Gold: The Demystification

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και μείωση του κόστους εκτύπωσης.

Διαχείριση και μείωση του κόστους εκτύπωσης. Διαχείριση και μείωση του κόστους εκτύπωσης. Εξοικονόμηση και διαχείριση κόστους: Η Canon κάνει την επιχείρησή σας ακόμα πιο ανταγωνιστική. ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Σωστή στρατηγική Η Canon σας προσφέρει πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Παρέµβαση σε Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης µε θέµα: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ: ΝΕΑ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Γιάννης Πασπαλιάρης, Καθηγητής ΕΜΠ, ιευθυντής Εργαστηρίου Μεταλλουργίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Δημιουργικές Βιομηχανίες Κλωστοϋφαντουργία - έτοιμο ένδυμα Υποδήματα-

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Η προστασία και ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και των πληροφοριών υγείας είναι πρωταρχικής σημασίας για την εταιρεία Outcome Sciences, Inc.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προστασία των πληροφοριακών συστημάτων είναι ζωτικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία οργανισμών και επιχειρήσεων. Πριν από λίγα χρόνια, η ασφάλεια των δικτύων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2008-09 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ REFLEXIS ERP: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Γενικά... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Προϊόντα... 4 Υπηρεσίες...

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ

INRES. Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Regions of Knowledge FP7 229947 INRES Συνεργασία νησιωτικών περιφερειών για τη μεγιστοποίηση των περιβαλλοντικών και οικονομικών ωφελειών από την έρευνα στις ΑΠΕ Αρτέμης Σαϊτάκης Διευθυντής Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ

ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ 2 Ο κόσμος της εργασίας αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ ενώ οι παλιοί επιχειρηματικοί κανόνες δεν ανταποκρίνονται στο νέο περιβάλλον. Ούτε τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

(Spin-off και Spin-out)»

(Spin-off και Spin-out)» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ EΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης (RIS3)

Η Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης (RIS3) Η Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης (RIS3) της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Κωστάρας Γεώργιος Μονάδα Α Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠ Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Email: gkostaras@mou.gr Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ - ΣΥΝΗΘΗ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Clusters Καινοτομίας: Μοχλός αριστείας και ανάπτυξης για τεχνολογίες διάδρασης, πολυμέσων και δημιουργικού περιεχομένου.

Clusters Καινοτομίας: Μοχλός αριστείας και ανάπτυξης για τεχνολογίες διάδρασης, πολυμέσων και δημιουργικού περιεχομένου. Clusters Καινοτομίας: Μοχλός αριστείας και ανάπτυξης για τεχνολογίες διάδρασης, πολυμέσων και δημιουργικού περιεχομένου. The gi-cluster paradigm Ημερίδα Καινοτόμες Επιχειρηματικές Πρωτοβουλίες Κέρκυρα.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης

Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Λευκωσία, 27 εκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: Όλους τους ενδιαφερόμενους Λεωνίδα Πασχαλίδη, ιευθυντή Εκπαίδευσης και Ανάπτυξης ΘΕΜΑ: ιερεύνηση με την αγορά για το σχεδιασμό των κατάλληλων σχεδίων χορηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης

Περιεχόμενα. Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Προσφορά & Ζήτηση Τιμολόγηση & Αγορές Βασικές Πολιτικές Τιμολόγησης Περιεχόμενα Εισαγωγικά Στοιχεία Τιμολόγησης Βασικές Τιμολόγησης 2 Τιμή & Τιμολογιακή Πολιτική Ανταγωνισμός Οικονομική Αξία Customer Company Competition Collaborators Πελάτης Εταιρεία Ανταγωνισμός Συνεργάτες

Διαβάστε περισσότερα

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων

Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Ανταγωνιστικότητα, Δίκτυα Διανομής και Εμπορία Βιολογικής Αιγοπροβατοτροφίας Δρ. Ηλίας Βλάχος Λέκτορας Διοίκηση Επιχειρήσεων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγρίνιο, 17-18 Ιανουαρίου 2004 1 Ερευνητικές Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στάθης Ραγκούσης Διευθύνων Σύµβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα

Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα Clusters και Οικοσυστήματα Καινοτομίας ως Καθολικό Μοντέλο των Στρατηγικών RIS3 στην Ελλάδα Νίκος Κομνηνός Ερευνητική Μονάδα URENIO, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη Ημερίδα «Ο Ρόλος των Συνεργατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. Creating my own company ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Creating my own company Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα με τίτλο «Δημιουργώντας την Δική μου Επιχείρηση» είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική συνεργασία UCB και Pharmathen για την προώθηση των προϊόντων αλλεργίας

Στρατηγική συνεργασία UCB και Pharmathen για την προώθηση των προϊόντων αλλεργίας ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στρατηγική συνεργασία UCB και Pharmathen για την προώθηση των προϊόντων αλλεργίας Δευτέρα 13 Ιανουαρίου 2014. Μία νέα στρατηγική συμμαχία δημιουργείται στην ελληνική φαρμακευτική αγορά μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr

Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 9-14. http://www.jodysseus.gr Δράση 07: Γιώργος Πιερράκος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

«Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014

«Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014 ΟΜΙΛΙΑ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΡΒΑΝΙΤΟΖΗΣΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ «Περισσότερα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης» Αθήνα, 7 Μαΐου 2014 Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού και Νέων Υπηρεσιών στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: Μαθήματα για Οργανισμούς βασισμένους σε τεχνολογίες ΙΤ»

«Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού και Νέων Υπηρεσιών στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: Μαθήματα για Οργανισμούς βασισμένους σε τεχνολογίες ΙΤ» «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού και Νέων Υπηρεσιών στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: Μαθήματα για Οργανισμούς βασισμένους σε τεχνολογίες ΙΤ» Δρ Εύη Σαχίνη Προϊσταμένη Τμήματος Στρατηγικής και Ανάπτυξης Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις της Forthnet Α.Ε. στη Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz

Παρατηρήσεις της Forthnet Α.Ε. στη Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz Παρατηρήσεις της Forthnet Α.Ε. στη Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz Σε απάντηση των ερωτήσεων που τίθενται στην δημόσια διαβούλευση «ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων

03/03/2015. Ι. Το Εξωτερικό Περιβάλλον της Επιχείρησης. Το Περιβάλλον της Επιχείρησης. Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015, Εαρινό Εξάµηνο Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων Μάθηµα 2ο Το Περιβάλλον της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα