Γενικές αρχές στην αντιµετώπιση της εγκαυµατικής νόσου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Γενικές αρχές στην αντιµετώπιση της εγκαυµατικής νόσου"

Transcript

1 Γενικές αρχές στην αντιµετώπιση της εγκαυµατικής νόσου Ευγενία Ηλιοπούλου, Πλαστικός Χειρουργός, Επιµ. Α, Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής και Εγκαυµάτων Νοσοκοµείου ΚΑΤ-Κηφισιά Επικοινωνία: ρ. Ηλιοπούλου Ευγενία, Πλαστικός Χειρουργός, Επιµελήτρια Α, Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής & Εγκαυµάτων, ΓΝΑ ΚΑΤ, Νίκης 2, Κηφισιά Λέξεις κλειδιά: Έγκαυµα, αντιµετώπιση. Key words: burn, medical treatment ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εγκαυµατική νόσος συγκαταλέγεται µεταξύ των πιο σοβαρών και επώδυνων τραυµατισµών που µπορεί να υποστεί ο ανθρώπινος οργανισµός. Προκαλείται µετά από θερµική, η- λεκτρική, χηµική ή ακτινική επίθεση. Οι βλάβες στο επίπεδο των ι- στών µπορούν να προκαλέσουν τοπικές, όσο και συστηµατικές επιπλοκές, οι οποίες µπορούν να είναι απειλητικές για την ζωή ή να καταλήξουν σε απώλεια µέλους (Trunkey & Lewis 1999). Η επείγουσα αναγνώριση, αξιολόγηση και αντιµετώπιση της βλάβης από το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό µειώνουν τον κίνδυνο των επιπλοκών και την θνητότητα. Παράλληλα µε την επιβίωση και ανάλογα µε τη βαρύτητα, όλες οι θεραπευτικές µέθοδοι επιδιώκουν να προσφέρουν καλύτερη ποιότητα ζωής στον εγκαυµατία (Ηλιοπούλου, Βεζυράκης & Καστανάς, 1997). ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Αµέσως µετά τη θερµική επίθεση, αγγειοδραστικές ουσίες που προέρχονται από τους εγκαυµατικούς ιστούς, απελευθερώνονται στην κυκλοφορία, µε αποτέλεσµα την αύξηση της διαπερατότητας Εικόνα 1: Αντιµετώπιση βαρέως εγκαυµατία στη µονάδα εντατικής θεραπείας κατά το οξύ στάδιο της νόσου. Ο ασθενής φέρει ενδοτραχειακό σωλήνα. Χαρακτηριστική είναι η παρουσία οιδήµατος στις πληγείσες περιοχές. των τριχοειδικών µεµβρανών. Το υ- γρό, πλούσιο σε πρωτεϊνες και ηλεκτρολύτες, διαρρέει από την κυκλοφορία στον εξωκυττάριο χώρο µε πολύ γρήγορο ρυθµό (Ιωάννοβιτς, 1990). Όταν συγκεντρώνεται στο επίπεδο της επιδερµίδας (έγκαυµα µερικού πάχους, επιπολής), σχηµατίζονται φυσαλίδες γεµάτες µε υ- γρό και το χόριο παραµένει ανέπαφο, ενώ εκεί όπου οι δερµατικές στιβάδες έχουν νεκρωθεί (έγκαυµα µερικού πάχους εν τω βάθει ή ολικού πάχους), το υγρό αποβάλλεται σαν εξίδρωµα (Εικ. 1). Οι νεκρώσεις που εµφανίζονται είναι κατά 30% µεγαλύτερες από την επιφάνεια που δέχθηκε τη θερ- µότητα και οφείλονται στην αγγειοδιαστολή, που προκαλείται στην εγκαυµατική επιφάνεια, µε επακόλουθη την στάση του αίµατος, τη θρόµβωση στο επίπεδο των τριχοειδών, και την κακή οξυγόνωση των κυττάρων (Muir Barklay & Settle 1987). ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ

2 ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΥΓΡΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ Η αυξηµένη διαπερατότητα των τριχοειδικών µεµβρανών προκαλεί απώλεια υγρών, ηλεκτρολυτών και πρωτεϊνών από τον ενδοαγγειακό χώρο στον τρίτο χώρο, µε αποτέλεσµα τη δηµιουργία έντονου οιδήµατος εάν το έγκαυµα είναι 15% Ο.Ε.Σ. (Ολική Επιφάνεια Σώµατος). Όταν είναι >15% Ο.Ε.Σ., προκαλεί και διαταραχές στην µικροκυκλοφορία όλου του σώµατος. Η δηµιουργία του οιδήµατος αρχίζει µε ταχύ ρυθµό α- µέσως µετά την επίδραση του εγκαυ- µατικού αιτίου, κορυφώνεται την 8η ώρα και συνεχίζεται έως την 36η. Εγκαύµατα µεγαλύτερα από 25% της Ο.Ε.Σ. οδηγούν σε γενικευµένο οίδηµα σε εγκαυµατικές και ακέραιες περιοχές, µε επακόλουθη µείωση του κυκλοφορούµενου όγκου. Ε- πιπλέον οι απώλειες υγρών από την επιφάνεια του εγκαύµατος είναι 4-20 φορές µεγαλύτερες και παραµένουν αυξηµένες έως την επούλωση. Το αποτέλεσµα είναι µείωση της αι- µάτωσης των οργάνων. Αν δεν αναπληρωθούν τα υγρά µπορεί να επέλθει υπογκαιµική καταπληξία (Settle, 1996). Οι συνηθισµένες ηλεκτρολυτικές διαταραχές αφορούν στην περίσσεια Κ+ λόγω µαζικής κυτταρικής καταστροφής της εγκαυµατικής επιφάνειας, καθώς και στην ένδεια Να+ που οφείλεται στην παγίδευσή του στο οιδηµατικό υγρό εξαιτίας διαταραχών της λειτουργίας της αντλίας νατρίου/καλίου (Ιωάννοβιτς, 1990). Η µεταβολική οξέωση που παρατηρείται οφείλεται στον αναερόβιο µεταβολισµό στους υποξαι- µικούς ιστούς, στην έξοδο οξέων α- πό τα κύτταρα κατεστραµµένων ι- στών και στην υπερχλωριαιµία που έχει ως επακόλουθο τη µείωση των διττανθρακικών (Artz Moncrief & Pruitt, 1979). Κυκλοφορικό σύστηµα Σχεδόν ταυτόχρονα µε τη θερµική βλάβη και πριν εµφανισθούν µεταβολές στον όγκο του πλάσµατος, παρατηρείται πτώση της καρδιακής παροχής κατά 30-50% που α- ποδίδεται στην απελευθέρωση ουσιών µε αρνητική ινότροπη δράση από την εγκαυµατική επιφάνεια. Παράλληλα αυξάνονται οι περιφερικές αντιστάσεις, γεγονός που συντελεί αρχικά στη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης σε φυσιολογικά επίπεδα παρά την πτώση της καρδιακής παροχής. Οι περιφερικές α- ντιστάσεις παραµένουν αυξηµένες κατά τη διάρκεια του πρώτου 24ώρου, ακόµα και µετά από ενδοφλέβια αναπλήρωση υγρών και αρχίζουν να ελαττώνονται σταδιακά κατά τη διάρκεια του δεύτερου 24ώρου (Artz Moncrief & Pruitt, 1979). Αναπνευστικό σύστηµα Εάν δεν υπάρχει εισπνευστικό έγκαυµα, σπάνια παρουσιάζονται ευρήµατα αναπνευστικής ανεπάρκειας στα αρχικά στάδια. Μπορεί να παρατηρηθεί µία αύξηση του αερισµού ειδικά αν ο ασθενής είναι αγχωµένος ή πονάει (ταχύπνοια), (Hatson et al,1997). Ουροποιητικό σύστηµα Αρχικά ο οργανισµός απαντά στο stress µε µειωµένη παροχή αί- µατος προς το νεφρό (απελευθέρωσης στην κυκλοφορία αντιδιουρητικής ορµόνης και αλδοστερόνης) και επακόλουθη µειωµένη διούρηση. Ε- άν η αναπλήρωση υγρών καθυστερεί ή είναι ανεπαρκής, η υπογκαιµία εξελίσσεται και µπορεί να οδηγήσει σε ολιγουρία ή ανουρία (νεφρική α- νεπάρκεια, Herndon, 1997). Γαστρεντερικό σύστηµα Η ροή αίµατος προς το µεσεντέριο και το ανώτερο πεπτικό, είναι αρχικά µειωµένη και µπορεί να προκαλέσει τη διάβρωση του γαστρικού βλεννογόνου (γαστρίτιδα, έλκος) και γαστροπληγία, ενώ η ε- πακόλουθη µείωση του περισταλτισµού οδηγεί σε παραλυτικό ειλεό µε εµετούς και σιγή εντερικών ήχων (Μπάλλας, 1990). Αιµοποιητικό σύστηµα Αιµατολογικές διαταραχές (αι- µοσυµπύκνωση, αιµόλυση, αναι- µία) προκαλούνται από τη µεγάλη απώλεια ενδοαγγειακού υγρού και τη θερµική καταστροφή, σε συνδυασµό µε τον καταβολισµό πρωτεϊνών των ερυθρών αιµοσφαιρίων που βρίσκονται στην αγγειακή κοίτη του ε- γκαύµατος τις πρώτες ώρες. Παράλληλα παρατηρείται µείωση του χρόνου ζωής των ερυθροκυττάρων και τοξική αιµόλυση (πρόκειται για τον τοξικό παράγοντα του εγκαύµατος), αλλά και αλλοιώσεις στη µορφολογία και τον αριθµό των λευκοκυττάρων και αιµοπεταλίων (Muir Barklay & Settle, 1987). Ανοσολογικό σύστηµα Η ανοσοκαταστολή υφίσταται λόγω µειωµένης παραγωγής και δυσλειτουργίας των λεµφοκυττάρων, ουδετερόφιλων, µακροφάγων και των ανοσοσφαιρινών. Η απώλεια της ακεραιότητας του αντιµικροβιακού φραγµού του δέρµατος αυξάνει τον κίνδυνο της επιµόλυνσης και των απειλητικών για τη ζωή λοιµώξεων (Settle, 1996). Νευρικό σύστηµα Με εξαίρεση τις περιπτώσεις που το έγκαυµα συνοδεύεται από άλλες κακώσεις όπως νευρολογικές (π.χ. στην περίπτωση πτώσης ή έκρηξης), διαταραχές αιµάτωσης του ε- γκεφάλου, υποξαιµία (π.χ. µετά α- πό εγκλωβισµό σε κλειστό χώρο) ή χρήση ναρκωτικών ουσιών την ώρα 26 ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ 2004

3 του ατυχήµατος, ο ασθενής µε βαρύ έγκαυµα έχει κατά κανόνα φυσιολογικό επίπεδο συνείδησης. Εάν εµφανίσει µεταβολές της συνείδησης στην αµέσως µετεγκαυµατική περίοδο, αυτό οφείλεται στην υπογκαιµία ή υποξαιµία. Ψυχολογικές και συγκινησιακές εκδηλώσεις από τον φόβο έως την ψύχωση είναι εµφανείς στην άµεση µετεγκαυµατική περίοδο. ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΥΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Τα ακόλουθα στοιχεία βαρύτητας της εγκαυµατικής νόσου καθορίζουν την πορεία και την πρόγνωση της νόσου (Πίνακας 1), (Ηλιοπούλου, Βεζυράκης & Καστανάς 1997). ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Στοιχεία βαρύτητας της εγκαυµατικής νόσου 1. ΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΕΓΚΑΥΜΑΤΟΣ 2. Η ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΙΚΗΣ ΕΓΚΑΥ- ΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ % (Ο.Ε.Σ.). 3.ΤΟ ΑΙΤΙΟ ΤΟΥ ΕΓΚΑΥΜΑΤΟΣ 4.Η ΗΛΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ 5.Η ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΑΥΜΑΤΟΣ 6.ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΓΚΑΥΜΑΤΟΣ 7.ΟΙ ΠΡΟΫΠΑΡΧΟΥΣΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ 8.ΟΙ ΣΥΝΥΠΑΡΧΟΥΣΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Εκτίµηση του βάθους του εγκαύµατος Ανάλογα µε τα στρώµατα του δέρµατος που έχουν καταστραφεί, τα εγκαύµατα χαρακτηρίζονται σαν µερικού πάχους, επιπολής και εν τω βάθει, και ολικού πάχους (Πίν. 2) (Artz Moncrief & Pruitt 1979). Το βάθος του εγκαύµατος δεν είναι πάντα εύκολο να εκτιµηθεί. Κλινικά χαρακτηριστικά της διάκρισης των µερικού ή ολικού πάχους εγκαυµάτων είναι: η υφή και η χροιά του δέρµατος, η ύπαρξη ή ό- χι φυσαλίδων σε αυτό και η αισθητικότητά του (Πίν. 3) (Εικ.2). Το βάθος του εγκαυµατικού τραύµατος θα καθορίσει και την επιλογή στην θεραπευτική αγωγή όπως π.χ.: Ολικού πάχους εγκαύµατα αντι- µετωπίζονται µε χειρουργική αφαίρεση εσχάρας και νεκρωµένων ιστών ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Εκτίµηση του βάθους του εγκαύµατος και κλινικές εκδηλώσεις Βάθος εγκαύµατος 1. Μερικού πάχους Επιπόλαια (1 ο βαθµού) Βαθιά (2 ο βαθµού) 2. Ολικού πάχους Ιστική καταστροφή Επιδερµίδα Επιδερµίδα, χόριο Επιδερµίδα, χόριο, υποδόριο, αρκετές φορές και υποκείµενοι ιστούς (µυς, οστά) Κλινικές εκδηλώσεις στο επίπεδο του δέρµατος Ερυθρό, στεγνό, επώδυνο Γρήγορη επούλωση Φυσαλίδες, πολύ επώδυνο Επούλωση σε 7-14 ηµέρες µε επαναεπιθηλίωση Οίδηµα, κάλυψη από νεκρωτική εσχάρα Έλλειψη πόνου Επούλωση µόνο µε δερµατικό µόσχευµα (εκτός αν η έκταση είναι πολύ µικρή) και κάλυψη µε ελεύθερα δερµατικά µοσχεύµατα ή µε κρηµνούς. Μερικού πάχους εν τω βάθει εγκαύµατα συνήθως απαιτούν αναµονή (14-20 ηµέρες) και συντηρητική αγωγή (Artz Moncrief & Pruitt 1979). Εικόνα 2: Η υφή και η χροιά του δέρµατος, η ύπαρξη ή όχι φυσαλίδων σε αυτό και η αισθητικότητά του συνιστούν τα κλινικά χαρακτηριστικά βάσει των ο- ποίων γίνεται η διάκριση των εγκαυµάτων, σε εγκαύµατα µερικού (επιπολής και βαθιά) και ολικού πάχους. ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ

4 Αισθητικότητα Φυσαλίδες Χροιά Έκταση του εγκαύµατος ΠΙΝΑΚΑΣ 3 Κλινικά χαρακτηριστικά της εκτίµησης του εγκαυµατικού τραύµατος Μερικού πάχους Φυσιολογική µέχρι αυξη- µένη αισθητικότητα στον πόνο και τη θερµοκρασία Μεγάλες µε παχύ τοίχω- µα που συνήθως µεγαλώνουν σε διαστάσεις Ερυθρή επιφάνεια που α- σπρίζει στην πίεση Σχήµα 1: Ο «κανόνας των 9». Βρέφη, Παιδιά, Ενήλικες. Ολικού πάχους Αναίσθητο στον πόνο και στη θερµοκρασία Καµία ή εάν υπάρχουν, είναι µε λεπτό τοίχωµα και δεν µεγαλώνουν Λευκή, φαιά ή µαύρη και ε- ξέρυθρη που δεν ασπρίζει στην πίεση Υφή Φυσιολογική Περγαµηνοειδής Η έκταση υπολογίζεται σε εκατοστιαία αναλογία ως προς την ολική επιφάνεια του σώµατος ανεξάρτητα από το βάθος, συµπεριλαµβάνοντας όλες τις περιοχές (ο «κανόνας των 9») (Σχήµα 1). Οι µικρής έ- κτασης εγκαυµατικές βλάβες υπολογίζονται µε βάση την παλάµη του ασθενή η οποία αντιστοιχεί στο 1% της συνολικής επιφάνειας του δέρ- µατος. Το πρωτόκολλο των Lund & Browder χρησιµεύει στον ακριβέστερο υπολογισµό της εγκαυµατικής επιφάνειας ανάλογα µε την η- λικία (Muir Barklay & Settle 1987). Εντόπιση του εγκαύµατος Η βαρύτητα του εγκαύµατος ε- ξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από την εντόπιση. Εγκαύµατα κεφαλής, τραχήλου και θώρακος οδηγούν σε αυξηµένη ανάπτυξη αναπνευστικών προβληµάτων. Εγκαύµατα κυκλοτερή των άνω και κάτω άκρων µπορούν να παρουσιάσουν κυκλοφορικές διαταραχές λόγω περίσφιξης. Η εντόπιση στα κάτω άκρα µπορεί να εξελιχθεί αρνητικά αυξάνοντας τον χρόνο νοσηλείας και προσθέτοντας σηπτικές επιπλοκές (θρόµβωση, θροµβοφλεβίτιδα, γάγγραινα). Οι περιοχές του περινέου και των γλουτών είναι επιρρεπείς σε επιµόλυνση και απαιτούν ιδιαίτερη νοσηλευτική φροντίδα (Baley 1990; Emergency Nursing Reference 1998; Black & Matassarian-Jacobs 1997). Ηλικία Τα εγκαύµατα οποιουδήποτε βάθους και έκτασης παρουσιάζουν µεγαλύτερη θνητότητα σε παιδιά κάτω των 2 ετών και σε ηλικιωµένους άνω των 60 ετών (οµάδες υψηλού κινδύνου). Αυτό οφείλεται στην ανωριµότητα του ανοσολογικού συστήµατος και στην εξασθένηση του οργανισµού, αντίστοιχα. Συνθήκες πρόκλησης του εγκαύµατος. Η έκρηξη µέσα σε κλειστό χώρο προσθέτει βλάβες κυρίως στο αναπνευστικό σύστηµα λόγω του ωστικού κύµατος και της επακόλουθης καταστροφής των πνευµονικών κυψελίδων (εισπνευστικό έγκαυµα). Ιστορικό ασθενή Προϋπάρχουσες ασθένειες: Ο διαβήτης, η καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια, οι πνευµονοπάθειες και η θεραπεία µε ανοσοκατασταλτικά ή κορτιζόνη είναι καταστάσεις που καθιστούν τον οργανισµό λιγότερο ανθεκτικό σε ένα έγκαυµα. Συνυπάρχουσες κακώσεις. Συχνά στο ηλεκτρικό έγκαυ- µα (Εικ. 3), παράλληλα µε την κύρια βλάβη µπορούν να εµφανιστούν κακώσεις σε άλλα συστήµατα όπως µυοσκελετικό (κάταγµα σπονδυλικής στήλης, ρήξη µυών), νευρολογικές (διατοµή νεύρων), οφθαλµολογικές (καταρράκτης), γαστρεντερι- 28 ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ 2004

5 κές (ρήξη κοίλου οργάνου όπως χοληδόχος, στοµάχι) κ.λ.π. Εισπνευστικό Έγκαυµα Εικόνα 3: Τυπική εικόνα ηλεκτρικού εγκαύµατος µε απώλεια µυϊκών µαζών. ΠΙΝΑΚΑΣ 4 Εισπνευστικό έγκαυµα εγκαθίσταται µετά από την έκθεση σε α- σφυκτικά, τοξικά, και υψηλής θερ- µοκρασίας αέρια ή σε καπνό, ή και στα δύο. Οφείλεται στην τοπική βλαπτική επίδραση στον αναπνευστικό βλεννογόνο τοξικών προϊόντων της ατελούς καύσης και στην συστηµατική απορρόφησή τους παράλληλα µε τον καπνό. Αποτελεί µία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου (περίπου 33% - 67% των περιπτώσεων των εγκαυµάτων που ο- φείλονται σε πυρκαγιά). Η άµεση θερµική βλάβη από εισπνοή θερµού αέρος περιορίζεται στο επίπεδο των ανώτερων αεραγωγών (στοµατο-ρινοφάρυγγα και φωνητικές χορδές) και είναι πιο συχνή. Κλινικά εκδηλώνεται µε ερυθρότητα, οίδηµα, φυσαλίδες και εξελκώσεις. Θερµικό έγκαυµα του κατώτερου αναπνευστικού απαντάται σπανιότερα χάρη στην µεγάλη ικανότητα του ανώτερου βλεννογόνου να α- πορροφήσει θερµότητα, καθώς και λόγω αντανακλαστικής άπνοιας. Ό- ταν οι προστατευτικοί µηχανισµοί δεν λειτουργούν αποτελεσµατικά µπορεί να προκληθεί βλάβη σε όλη την έκταση των αεροφόρων οδών (Hatson et al., 1997, Herndon 1997). Οι αναπνευστικές βλάβες που ο- φείλονται στις τοξικές ουσίες, στα σωµατίδια και τους υδρατµούς εκδηλώνονται µε οίδηµα του βλεννογόνου των µικρότερων αεραγωγών, µε αιµορραγική τραχειοβρογχίτιδα και µπορεί να καταλήξουν σε ARDS (acute respiratory distress syndrome) (Black & Matassarian- Jacobs 1997). Η εισπνοή µονοξειδίου του άνθρακα θεωρείται η κύρια αιτία θανάτου σε 25% των ασθενών που ε- γκλωβίζονται σε καιγόµενο κλειστό χώρο. Το CO έχει υψηλή ικανότητα δέσµευσης της αιµοσφαιρίνης µε την οποία σχηµατίζει ανθρακυλαιµοσφαιρίνη που ευθύνεται για την ιστική υποξία. Οι κλινικές εκδηλώσεις της οξείας δηλητηρίασης µε CO συσχετίζονται µε τα επίπεδα ανθρακυλαιµοσφαιρίνης στο αίµα (Πίν. 4) (Martyn 1990). Με βάση την αξιολόγηση της βαρύτητας του εγκαύµατος (Ιωάννοβιτς 1990), τα εγκαύµατα διαχωρίζονται σε : Μικρής βαρύτητας Εγκαύµατα: ίνονται οδηγίες και ο ασθενής παίρνει εξιτήριο s Επιπολής µερικού πάχους s Μερικού πάχους < 15% Ο.Ε.Σ. στους ενήλικες και 10% στα παιδιά s Ολικού πάχους < 2% Ο.Ε.Σ. Σηµεία και συµπτώµατα που οφείλονται στην αυξηµένη συγκέντρωση ανθρακυλαιµοσφαιρίνης στο αίµα Επίπεδα COHb Σηµεία Συµπτώµατα 0-10 % a. Φυσιολογική κατάσταση. Ενδεχοµένως ελαφρά σύγχυση 10-20% 20-40% 40-60% b. Πονοκέφαλος, διαστολή δερµατικών αγγείων, δύσπνοια προσπάθειας c. Έντονος πονοκέφαλος, ζάλη, αδυναµία, διαταραχές όρασης, ναυτία, εµετός Ταχυκαρδία, ταχύπνοια, ψευδαισθήσεις, επιθετικότητα, αναπνευστική ανεπάρκεια, σπασµοί, Shock, κώµα, θάνατος ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ

6 Μεσαίας βαρύτητας εγκαύµατα: Ο ασθενής θα εισαχθεί σε γενικό νοσοκοµείο που όµως διαθέτει Μ.Ε.Θ. s Βαθιά µερικού πάχους εγκαύµατα 15-25% Ο.Ε.Σ. για τους ενήλικες και 10-20% Ο.Ε.Σ. για τα παιδιά. s Ολικού πάχους < 10% Ο.Ε.Σ. (εξαιρούνται το πρόσωπο, τα άνω και κάτω άκρα, το περίνεο). Μεγάλης βαρύτητας εγκαύµατα: Ο ασθενής θα εισαχθεί σε Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής µε Μονάδα Εγκαυµάτων ή σε Μ.Ε.Θ. s Μερικού πάχους >25% Ο.Ε.Σ. στους ενήλικες και 20% στα παιδιά. s Ολικού πάχους >10% Ο.Ε.Σ. s Μερικού ή ολικού πάχους που α- φορούν στο πρόσωπο, την άκρα χείρα, τα µάτια, τον άκρο πόδα, το περίνεο. s Τα εισπνευστικά εγκαύµατα. s Τα χηµικά και ηλεκτρικά εγκαύ- µατα. s Εγκαύµατα µε επιπλοκές όπως κατάγµατα και κακώσεις µαλακών µορίων. s Εγκαύµατα σε ασθενείς υψηλού κινδύνου όπως ηλικιωµένοι, παιδιά και ασθενείς µε χρόνια νοσή- µατα. ΠΡΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Η πρώτη αντιµετώπιση σχετίζεται µε την άµεση αποµάκρυνση του ασθενούς από τον τόπο του τραυµατισµού και τη διακοπή της επίδρασης της θερµικής διεργασίας πάνω στο θύµα (Emergency Nursing Reference 1998). Συγκεκριµένα: s Αποµάκρυνση του θύµατος από το περιβάλλον στο οποίο έχει υ- ποστεί το έγκαυµα. s Αποτροπή του τρεξίµατος διότι η κίνηση ευνοεί την αναζωπύρωση των ενδυµάτων. s Τοποθέτηση του θύµατος σε ύ- πτια θέση γιατί η όρθια στάση ευνοεί την φλόγα και τον καπνό να περιτυλίξουν το κεφάλι και να προκαλέσουν έγκαυµα του προσώπου και του αναπνευστικού ε- πιθηλίου. s Ρίψη άφθονου νερού ή σκέπασµα µε κουβέρτες. s Αφαίρεση κάθε ενδύµατος που καίγεται ακόµα, χωρίς προσπάθεια αποκόλλησης. s Μεγάλη προσοχή πρέπει να δίνεται στους διασωθέντες στην περίπτωση ηλεκτρικού εγκαύµατος (προστατευτικά µέτρα). Αφού επιβεβαιωθεί ότι έσβησε η φλόγα πρέπει να γίνει µια αρχική ε- κτίµηση του Εγκαυµατία (Black & Matassarian- Jacobs 1997). Αναλυτικά: s Αναγνώριση προβληµάτων που α- πειλούν τη ζωή: βατότητα των αεραγωγών, επάρκεια αερισµού και αιµάτωσης και, αν χρειαστεί, ά- µεση έναρξη της καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης. Η χορήγηση Ο 2 100% µε µάσκα είναι α- παραίτητη σε θύµα που έχει ε- γκλωβιστεί ή που παρουσιάζει έ- γκαυµα προσώπου, ή εάν υπάρχει υποψία εισπνευστικού έγκαύ- µατος. Σε περίπτωση δηλητηρίασης µε µονοξείδιο του άνθρακα µπορεί να µειωθεί κατά το ήµισυ το επίπεδο του CO στο αίµα εντός λεπτών. s Ανίχνευση άλλων απειλητικών, για τη ζωή, κακώσεων. s ιατήρηση της θερµοκρασίας του σώµατος. Εφόσον δεν έχουν περάσει 10 λεπτά από την έκθεση στο θερµικό αίτιο, οι εγκαυµατικές επιφάνειες µπορούν να καλυφθούν µε υγρά και ψυχρά σκεπάσµατα όσο το δυνατόν αποστειρωµένα. Αυτό ανακουφίζει το θύ- µα από τον πόνο και επιβραδύνει την επέκταση της εγκαυµατικής βλάβης (Hatson et al. 1997). Μετά από 10 λεπτά, η θερµοκρασία των ιστών πέφτει λόγω απώλειας θερµότητας στο περιβάλλον και η παρατεταµένη έκθεση του ασθενή σε ψυχρά επιθέµατα µπορεί να προκαλέσει υποθερµία µε επακόλουθο shock και θανατηφόρες καρδιακές αρρυθµίες. Ο ασθενής πρέπει να σκεπάζεται µε αποστειρωµένα καλύµµατα και ζεστές κουβέρτες. s Αξιολόγηση της αναγκαιότητας ενδοφλέβιας χορήγησης υγρών. Πρέπει να αποφευχθεί η χορήγηση υγρών από το στόµα λόγω κινδύνου εµετού και εισρόφησης. s Μεταφορά του θύµατος στο πλησιέστερο νοσοκοµείο. Αν ο χρόνος µεταφοράς υπολογίζεται να είναι µικρότερος από 30 λεπτά και το θύµα δεν εµφανίζει επιπλοκές α- πειλητικές για τη ζωή, δεν καταναλώνεται πολύτιµος χρόνος για άλλες παρεµβάσεις δεδοµένου ότι η οριστική επείγουσα αντιµετώπιση ολοκληρώνεται στο Τµήµα Ε- πειγόντων Περιστατικών (Τ.Ε.Π.). Εννοείται ότι πρέπει να προηγηθεί της µεταφοράς η επικοινωνία µε το ΕΚΑΒ και ο συντονισµός των διάφορων ειδικοτήτων, για την αποτελεσµατικότητα της συνολικής αντιµετώπισης του βαρέως εγκαυµατία. ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Η αντιµετώπιση του εγκαυµατία στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών έχει σκοπό τη διατήρηση των ζωτικών λειτουργιών, τη διατήρηση βιώσιµων ιστών και την πρόληψη των λοιµώξεων. Είναι εύλογο να αποτελεί συντονισµένο οµαδικό έργο µε συµµετοχή πολλών ειδικοτήτων όπως πλαστικός χειρουργός, 30 ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ 2004

7 εντατικολόγος, γενικός χειρουργός, ουρολόγος, παθολόγος, ψυχίατρος και νοσηλευτές (burn team, Artz Moncrief & Pruitt 1979). Με την άφιξη του ασθενή στο Τ.Ε.Π. σχεδόν ταυτόχρονα πρέπει να γίνεται η εκτίµηση, η λήψη ιστορικού και οι άµεσες παρεµβάσεις σύµφωνα µε τα κλινικά ευρήµατα. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΑ Τ.Ε.Π. s Επιβεβαίωση ότι η εγκαυµατική διεργασία έχει σταµατήσει. s Επιβεβαίωση της βατότητας των αεραγωγών, της επάρκειας του α- ερισµού και της αιµάτωσης. s Αφαίρεση σφιχτών ρούχων ή κοσµηµάτων. s Λήψη ιστορικού, χωρίς να αποτελέσει προτεραιότητα σε βάρος άλλων ζωτικών παρεµβάσεων. Η συλλογή πληροφοριών αφορά στα ακόλουθα: s Το αίτιο, τη διάρκεια έκθεσης σε αυτό, γεγονότα γύρω από το ατύχηµα, πιθανότητα εισπνευστικού εγκαύµατος. s Αν έχουν δοθεί οι πρώτες βοήθειες και ποιά ανταπόκριση υ- πήρχε. s Προσωπικά στοιχεία ηλικία, βάρος, χρόνια νοσήµατα, αλλεργίες. s Τυχόν λήψη φαρµακευτικών ουσιών, αλκοόλ ή ναρκωτικών. Εστιασµένη Αντιµετώπιση Με γνώµονα την πρόληψη και τη θεραπεία των απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων, η εστιασµένη α- ξιολόγηση έχει σκοπό την ανίχνευση πρώιµων σηµείων και την αναγνώριση δυνητικών προβληµάτων και κυρίως συνυπαρχουσών παθήσεων (Trunkey & Lewis 1999). Η ιατρο-νοσηλευτική εκτίµηση πρέπει να επικεντρώνεται κατά σειρά προτεραιότητας στην εκτίµηση των αεραγωγών, του αερισµού και της αιµάτωσης και έπειτα στην εκτίµηση των εγκαυµατικών τραυ- µάτων. Έλεγχος s Λεκτική απάντηση κατάλληλη προφορική απάντηση σε σαφή ερώτηση οδηγεί στο συµπέρασµα ότι προσωρινά ο ασθενής έχει βατό αεραγωγό, επάρκεια αερισµού και εγκεφαλικής αιµάτωσης. s Εισπνευστικοί ήχοι ανώµαλοι εισπνευστικοί ήχοι που µπορεί να συνοδεύσουν µερική απόφραξη του φάρυγγα ή λάρυγγα είναι ο συριγµός και η βραχνή φωνή. s Εγκαύµατα προσώπου και τραχήλου - µπορεί να προκαλέσουν οίδηµα λάρυγγος. Τα περιµετρικά εγκαύµατα του θώρακα ή και της άνω κοιλιάς, µπορεί να εµποδίζουν την έκπτυξη του θώρακα εξαιτίας σχηµατισµένων εσχαρών. s Ιστορικό - σε ασθενείς που α- ναφέρεται έγκαυµα σε κλειστούς χώρους ή έχουν διαταραχές του ε- πιπέδου συνείδησης, πρέπει να υ- ποψιαστούµε εισπνευστικό έγκαυ- µα. Όταν υπάρχει υποψία εισπνευστικού εγκαύµατος, που µπορεί να µην εµφανιστεί αρχικά, αλλά µερικές ώρες αργότερα µε σηµεία σταδιακής απόφραξης του αεραγωγού, πρέπει να υπάρχει ετοιµότητα για προληπτική ενδοτραχειακή διασωλήνωση (Black & Matassarian- Jacobs 1997). s Συχνότητα αναπνοών η αύξηση της συχνότητας είναι το πρώτο σηµείο υποξίας. s Χρήση επικουρικών µυών ε- λέγχεται η συµµετρία έκπτυξης των ηµιθωρακίων. s Αναπνευστικοί ήχοι και αµφοτερόπλευρη διακίνηση αέρα. s Επίπεδο συνείδησης και µεταβολές στο νοητικό επίπεδο. s Ευρήµατα που συνδέονται µε το εισπνευστικό έγκαυµα: έγκαυ- µα προσώπου, καµένες τρίχες στα ρουθούνια, συριγµός, βήχας, απανθρακωµένα πτύελα, ταχύπνοια, δύσπνοια. s Μέτρηση του SpO 2 µε το παλ- µικό οξύµετρο. Προσοχή σε ασθενή που έχει υποστεί δηλητηρίαση µε CO δεν είναι αξιόπιστη καθώς η µέθοδος δεν διακρίνει αν η αιµοσφαιρίνη είναι κορεσµένη σε Ο 2 ή CO. Ζωτικά σηµεία s Αναπνοή: έλεγχος συχνότητας αναπνοών και ύπαρξης ξένων σωµάτων στον ρινοφάρυγγα ή το λάρυγγα. s Σφύξεις > /min µπορεί να είναι αναµενόµενο εύρηµα σε ασθενείς µε εκτεταµένα εγκαύµατα αλλά και ένδειξη ανεπαρκούς αναπλήρωσης υγρών. s Αρτηριακή πίεση (Α.Π.): Οι τιµές της δεν είναι απόλυτα αξιόπιστες εξαιτίας της απελευθέρωσης στην κυκλοφορία κατεχολαµινών και της επακόλουθης αγγειοσύσπασης που έρχεται ως αντανακλαστική απάντηση του οργανισµού στην υπόταση. Η µέτρηση της αρτηριακής πίεσης σε άκρο που έχει υποστεί έγκαυµα µπορεί είναι επίσης α- ναξιόπιστη. s έρµα: χρώµα, θερµοκρασία σώµατος και άκρων, τριχοειδική αναπλήρωση (στα άκρα µετράται σε περιοχές περιφερικά των εγκαυµάτων). s ιούρηση: για την εκτίµηση της αιµοδυναµικής κατάστασης και της επάρκειας της αναπλήρωσης υ- γρών. Παρακολουθείται η ποσότητα και το χρώµα των ούρων για διαπίστωση αιµοσφαιρινουρίας και µυοσφαιρινουρίας. s Επίπεδο συνείδησης: για την εκτίµηση της εγκεφαλικής αιµάτωσης. Μεταβολές στο επίπεδο συνείδησης µπορεί να είναι ένδειξη ανεπαρκούς αιµάτωσης του εγκεφάλου ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ

8 Ε Ρ Ε Υ Ν Α εξαιτίας δηλητηρίασης µε CO. s Γαστρεντερική λειτουργία: έµµεση, γαστροπληγία, εντερικοί ήχοι. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΓΚΑΥΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Η θεραπεία της εγκαυµατικής νόσου έχει σαν απώτερο σκοπό τη διατήρηση των ζωτικών λειτουργιών σε φυσιολογικό επίπεδο µε τις λιγότερες, κατά το δυνατόν, λειτουργικές απώλειες. Η παροχή υ- πηρεσιών δεν γίνεται από ένα άτο- µο αλλά είναι συλλογική εργασία, δηλαδή αποτέλεσµα οµαδικής προσπάθειας ειδικών γιατρών (πλαστικός χειρουργός, παθολόγος, εντατικολόγος, ορθοπαιδικός, ουρολόγος, ψυχίατρος), νοσηλευτών, φυσιοθεραπευτών και κοινωνικών λειτουργών. Η συνεργασία των διαφορετικών ειδικοτήτων πρέπει να γίνει µε σεβασµό στην προσφορά και κυρίως µε αποφυγή της υποτίµησης ή της απαξίωσης. Τόσο στην οξεία φάση όσο και στην χρόνια, η θεραπεία διαχωρίζεται σε συντηρητική και χειρουργική (γενική και τοπική, Ηλιοπούλου 1994, Baley 1990). Α. Συντηρητική: Eπικεντρώνεται στα προβλή- µατα τα οποία έχουν αναγνωρισθεί κατά την αρχική αξιολόγηση. Κατά σειρά οι φροντίδες εστιάζονται στα ακόλουθα: α) Εξασφάλιση ενδοφλέβιας γραµµής. Τοποθετούνται δύο µικρού µήκους και µεγάλης διαµέτρου καθετήρες σε περιφερικά ά- κρα, σε περιοχές που δεν έχουν υ- ποστεί έγκαυµα ή / και κεντρικότερα από το έγκαυµα. Ο καθετήρας µπορεί να τοποθετηθεί και σε ε- γκαυµατική περιοχή, αλλά επιβάλλεται η αλλαγή της γραµµής µετά από 24 ώρες. Σε περίπτωση αδυναµίας εξασφάλισης περιφερικής γραµµής και κυρίως στα µεγάλα σε έκταση εγκαύµατα (>15%-100% Ο.Ε.Σ.), τοποθετούνται καθετήρες σε κεντρικές φλέβες. β) Αντί-shock αγωγή. Χορήγηση κρυσταλλοειδών ή κολλοειδών υγρών. Αποτελεί την πρώτη θεραπευτική ενέργεια και το Ringer s Lactate είναι το διάλυµα επιλογής. Ο υπολογισµός των απαιτούµενων υγρών (Parkland) γίνεται µε βάση το βάρος του σώµατος και την Ο.Ε.Σ. Το µισό της υπολογισµένης ποσότητας πρέπει να χορηγηθεί στις πρώτες 8 ώρες µετά το έγκαυ- µα και το υπόλοιπο στις υπόλοιπες 16 ώρες. Ως χρόνος αναφοράς χρησιµοποιείται η ώρα του ατυχήµατος και όχι η ώρα έναρξης της αναπλήρωσης (Ηλιοπούλου 1994). γ) Τοποθέτηση ουροκαθετήρα και σύνδεση µε κλειστό σύστηµα ωριαίας µέτρησης. Η αναπλήρωση των υγρών εξατοµικεύεται έτσι ώστε να διατηρηθεί η διούρηση σε επίπεδα 50ml/ώρα στους ενήλικες, 1ml/kg σε παιδιά βάρους µικρότερου από 30kg και 0.5ml/kg/ώρα στους έφηβους. Εάν εµφανιστεί αι- µοσφαιρίνη ή µυοσφαιρίνη η διούρηση πρέπει να αυξηθεί σε επίπεδο ml/ώρα, για την αποφυγή της σωληναριακής νεφρικής βλάβης και να παραµένει σε αυτά τα ε- πίπεδα έως το χρώµα των ούρων να επανέλθει στο φυσιολογικό. δ) Αντιµετώπιση του πόνου για την πρόληψη της νευρογενούς καταπληξίας. Χορηγούνται µικρές συχνές δόσεις αναλγητικών της οµάδας των αλκαλοειδών και κατά προτίµηση πεθιδίνη. Αντενδείκνυται απόλυτα η χορήγηση αλκαλοειδών ενδοµυϊκώς διότι δεν α- πορροφούνται και είναι συνήθως αιτία καταστολής των αναπνευστικών κέντρων (Martyn 1990). ε) Πρόληψη των λοιµώξεων. Αντιτετανική προφύλαξη - οι νεκρωµένοι ιστοί αποτελούν περιβάλλον κατάλληλο για την ανάπτυξη του κλωστηριδίου του τετάνου. Χορηγείται 0,5 ml ανατοξίνη τετάνου για τους εµβολιασµένους ασθενείς, ή ανθρώπεια ανοσοποιητική σφαιρίνη για όσους δεν έχουν εµβολιαστεί, ή είναι άγνωστη η α- νοσοποίηση. στ) Περιποίηση εγκαυµατικών τραυµάτων. Οι νοσηλευτικές παρεµβάσεις πρέπει να γίνονται µε άσηπτες τεχνικές ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος της επιµόλυνσης του εγκαύµατος και περιλαµβάνουν (Black & Matassarian- Jacobs 1997): s Πλύση καθηµερινή (2/24ωρο) µε χλιαρό αποστειρωµένο νερό και αντισηπτικό αφρό (Betadine s- crub) και µετά την επάλλειψη µε αντισηπτικό (Betadine sol.,flamazin), τοποθέτηση του ασθενούς πάνω σε ειδικά αντικολλητικά υ- λικά µιας χρήσεως (Alutex-Aluderm). Επάλλειψη της επιφάνειας δέρµατος που φέρει υπολείµµατα πίσσας µε ορυκτά έλαια και επίδεση. Κατά τακτά χρονικά διαστή- µατα ο ασθενής θα υποβληθεί σε υδροθεραπεία, όπου η αφαίρεση των νεκρωµένων ιστών είναι πιο εύκολη και πιο ανώδυνη. s Φροντίδα οφθαλµικού εγκαύ- µατος: πλύση µε πλούσιο αποστειρωµένο κολλύριο γυρίζοντας προσεχτικά το βλέφαρο για απο- µάκρυνση τυχόν ξένων σωµάτων. Ακολουθεί σκέπασµα µε αποστειρωµένα επιθέµατα. s Φροντίδα λοβίου του ωτός και ε- ξασφάλιση ρινογαστρικού και ενδοτραχειακού σωλήνα µακριά α- πό τα αυτιά s ιατήρηση σωµατικής θερµοκρασίας στους 37º C για αποφυγή υ- ποθερµίας. Ο ασθενής σκεπάζεται µε ειδικά αποστειρωµένα πε- 32 ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ 2004

9 Ε Ρ Ε Υ Ν Α δία που διασφαλίζουν την θερµοκρασία του σώµατος και ζεστές κουβέρτες. ιατήρηση θερµοκρασίας δωµατίου στους Celsius. ζ) Πρόληψη ψυχικών και συγκινησιακών συνεπειών µε βάση τις οδηγίες του ψυχιάτρου και της Κοινωνικής Υπηρεσίας (Ηλιοπούλου, Βεζυράκης & Καστανάς 1997). s Εξασφάλιση αισθήµατος α- σφαλείας. s Εξασφάλιση κλίµατος ηρε- µίας και εµπιστοσύνης. Β. Χειρουργική Ανάλογα µε τα κριτήρια της α- ξιολόγησης θα γίνει πρώιµα (early excision) ή απώτερα. Ανάλογα µε το βάθος και κυρίως µε τα στοιχεία που έχουν υποστεί βλάβη, η κάλυψη θα γίνει µε ελεύθερα δερµατικά µοσχεύµατα ή κρηµνούς. Σε ό,τι α- φορά στην συντηρητική τοπική θεραπεία που ακολουθεί, περιγράφεται η κλειστή (χρήση αντισηπτικών, παραφινούχων γαζών και επιδέσµων), ή η ανοικτή µέθοδος (τοπικό αντισηπτικό). Το πρόγραµµα φυσικοθεραπείας εξατοµικεύεται και α- κολουθεί τις οδηγίες των γιατρών ώστε να είναι σύµφωνο µε τη µέθοδο που ακολουθήθηκε στην τοπική θεραπεία. Π.χ. θα σταµατήσει για µερικές ηµέρες στην περίπτωση εφαρµογής ελεύθερων δερµατικών µοσχευµάτων ή κρηµνών, διότι η παραµικρή κίνηση ελλοχεύει τον κίνδυνο µετατόπισης ή και απώλειας των µοσχευµάτων (Ηλιοπούλου, Βεζυράκης & Καστανάς 1997). Η χειρουργική του εγκαυµατικού τραύµατος σχετίζεται κυρίως µε τη διατοµή (εσχαροτοµή), την α- φαίρεση των νεκρωµένων ιστών (εσχαρεκτοµή) και την κάλυψη των ανοικτών επιφανειών µε ελεύθερα δερµατικά µοσχεύµατα (Ε..Μ.) ή κρηµνούς (περιοχικούς, αποµακρυσµένους, νησιδωτούς ή ελεύθερους). Στην οξεία φάση η συντηρητική αντιµετώπιση συµπεριλαµβάνει η φυσικοθεραπευτική παρέµβαση. ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Ο φυσικοθεραπευτής είναι ση- µαντικό και απαραίτητο µέλος της θεραπευτικής οµάδας. Σπουδαίο και αποτελεσµατικό ρόλο παίζει η γρήγορη έναρξη της φυσικοθεραπείας (αναπνευστική, άνω και κάτω άκρων), τόσο όταν ο ασθενής είναι στο κρεβάτι, αλλά κυρίως κατά τη διάρκεια της υδροθεραπείας (hydrotherapy). Ειδικό κεφάλαιο α- ποτελεί η θεραπεία του εγκαύµατος άκρας χείρας όπου συχνά είναι αδιανόητο στον ασθενή γιατί πρέπει να εκτελέσει το επώδυνο πρόγραµ- µα κινήσεων (Lochaitis, Iliopoulou et al. 1991). Η καθυστέρηση ή η µη σωστή εφαρµογή των κινήσεων κάνουν ορατή την αναπηρία από τις πρώτες µετεγκαυµατικές ηµέρες. Άπτεται στον φυσικοθεραπευτή να εξηγήσει στον ασθενή ότι αν θα το αφήσει για αύριο ή µετά από το χειρουργείο, το χέρι θα τον αφήσει και αυτό στην...αναπηρία και θα αποτελέσει πλέον µόνο...διακοσµητικό στοιχείο. Η σωστή συνεργασία ανάµεσα στον ιατρό, τον φυσικοθεραπευτή και τον ασθενή θα επιφέρει τα καλύτερα αποτελέσµατα και κυρίως θα εξασφαλίσει καλύτερη ποιότητα ζωής για τον ασθενή. Στην πρώτη επαφή µε την πραγµατικότητα, µακριά από το προστατευτικό µάτι και χέρι των ιατρών, των νοσηλευτών και των φυσικοθεραπευτών θα δοθεί η πρώτη µάχη επιβίωσης και θα είναι ορατά τα εφόδια που πήρε ο ασθενής κατά τη διάρκεια της παραµονής του στο νοσοκοµείο ώστε να µπορέσει να α- ντιµετωπίσει τη ρουτίνα της καθη- µερινότητας και της αυτοϋπηρέτησής του. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Η λ ι ο π ο ύλ ο υ, Ε ( ). Μ ε λ έ τ η τ η ς θυρεοειδικής λειτουργίας στην εγκαυµατική νόσο ιδακτορική διατριβή. Πανεπ. Αθηνών. Ηλιοπούλου Ε., Βεζυράκης., Καστανάς, Κ., (1997). Έγκαυµα.Τι γίνεται µετά; Εκδ. Παρισιάνος. Ιωάννοβιτς Ι., (1990). Πλαστική Χειρουργική. Τοµ Ι, Εκδ. Λίτσας. Artz, P., C., Moncrief, J., A., Pruitt, B., A., (19 79 ). B u r n s, a t e a m approach. W.B.Saunders. Baley, W., E., (1990). Healing in the Patient with Burns. Nursing Clinics of North America, Vol.25, No 1. Black, J., M., & Matassarian- Jacobs, E., (1997). Medical- Surgical Nursing, Clinical Management for Continuity of Care. W.B. Saunders. Emergency Nursing Reference, (1998). The Trauma Manual. Mosby, New York. Hatson, P., Butera, R., Clemessy, J., Michael, A., Baud, J., F., (1997). Early Complication and Value of Initial Clinical and Paraclinical Observations in Victims of Smoke Inhalation without Burns. Chest. Vol. 111, No 3. Herndon, D., N., (1997). Total Burn Care. W.B.Saunders. Lochaitis, A., Iliopoulou, E., Poulikakos, L., et al. Our experience in conservative treatment of the burned hand. 5th Meeting of the Mediterranean Burns Club, Athens ( ). Martyn, J., A., (1990). Acute management of the burned patient. W.B.Saunders. Μπάλλας, Π., ( 1990). Χειρουργική, Τοµ Α, Εκδ. Λίτσας. Muir, I., F., Barklay, T., Settle, J., A., (1987). Burns and their treatment. Butherworths. Trunkey, D., D., & Lewis, F., R., (1999). Current Therapy of Trauma. Mosby Inc. Settle, J., A., (1996). Burn Management. Churchill Livingstone. ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΜΟΣ Γ' ΤΕΥΧΟΣ 3 NOEMBΡΙΟΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ Παυλίδου Κυριακή Υποψ.Διδάκτορας Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Α.Π.Θ «Το δηλητήριο βρίσκεται σε καθετί και τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 100-110. Εγκαύµατα

Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 100-110. Εγκαύµατα Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 100-110 Εγκαύµατα Το έγκαυµα είναι µια από τις περισσότερο σοβαρές κακώσεις του ανθρώπινου οργανισµού και οφείλεται στην καταστροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ 1 ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ - ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ-ΕΠΑΝΕΚΤΙΜΗΣΗ 1)Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Άμεση ανάγκη (μεταφορά και αντιμετώπιση το ταχύτερο δυνατόν) ΜΑΖΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΒΑΡΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ - ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής, Εγκαυμάτων και Χειρουργικής Άκρας Χειρός, Γ.Ν.Θ. Γ.Παπανικολάου, Θεσσαλονίκη Τα ηλεκτρικά εγκαύματα αποτελούν το 3-4% όλων των εισαγωγών στα

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Αίτια Θανάτου στην Παιδική Ηλικία Αίτιο 4-52 εβδομάδες 1-4 έτη 5-14 έτη Σύνδρομο Αιφνίδιου Θανάτου Συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Καθαρισμός έλκους διαβητικού ποδιού ADDO TESFAYE ΙΑΤΡΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Α ΠΡΠ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Υπ. ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Καθαρισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ Συχνότερα τα κατάγματα 5 ης - 9 ης πλευράς. Τα κατάγματα 1 ης -2 ης πλευράς απαιτούν πολύ ισχυρή δύναμη, γεγονός που τα συνδέει με αυξημένη πιθανότητα κάκωσης ενδοθωρακικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ Λοβοί του πνεύμονα ΠΡΟΣΘΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Σχήμα ακρόασης των πνευμόνων Με την ακρόαση του αναπνευστικού συστήματος εξετάζονται: 1. Το φυσιολογικό αναπνευστικό

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες Βοήθειες στο Χώρο Εργασίας. Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Πρώτες Βοήθειες στο Χώρο Εργασίας. Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πρώτες Βοήθειες στο Χώρο Εργασίας Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Τι είναι Α Βοήθειες Η βοήθεια που παρέχεται σε ασθενείς άμεσα μετά τον τραυματισμό ή την πάθηση και πριν προσέλθει ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Φροντίδα τραχειοστομίας Βασική Νοσηλευτική Ι Εργαστήριο (Βασιλική Καρρά ΠΕ Νοσηλεύτρια MSc, PhD(c), ΓΝΑ ΣιΣμανόγλειο) Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Δομές αναπνευστικού συστήματος 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1 κ ε φ ά λ α ι ο Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1.1 Αλγόριθμοι στην Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση Το πρώτο διεθνές συνέδριο για τις κατευθυντήριες οδηγίες (Guidelines) για την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών

Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 7-13 Αλγόριθµος των Πρώτων Βοηθειών Οι Πρώτες Βοήθειες είναι η αποδεκτή µέθοδος επείγουσας αντιµετώπισης των αιφνιδίως πασχόντων ατόµων,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή. Έκταση του φαινομένου. Κάπνισμα και ιατροί. Ουσίες του τσιγάρου. Βλαπτική δράση της πίσσας 14/3/2013 ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ

Ιστορική αναδρομή. Έκταση του φαινομένου. Κάπνισμα και ιατροί. Ουσίες του τσιγάρου. Βλαπτική δράση της πίσσας 14/3/2013 ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ιστορική αναδρομή ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Πνευμονολογική Κλινική ΠΓΝΠατρών 600 π.χ. Εμφάνιση του φυτού στην Αμερική 1492 μ.χ. Rodrigo de Jerez- 7 έτη φυλάκιση 1600 Καθολική Εκκλησία 1633 Τουρκία Σουλτάνος

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ

ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΜΕΤΑ ΟΣΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Παθογόνος παράγοντας (Bacillus anthracis): Βακτήριο µε εξαιρετικά ανθεκτικούς σπόρους (θερµότητα, απολυµαντικά, αποξήρανση). Οι σπόροι σχηµατίζονται µόνο όταν οι

Διαβάστε περισσότερα

Certified First Aid Provider Έκδοση 1.0

Certified First Aid Provider Έκδοση 1.0 Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΣΤΡΑΤΗ Ε. ΚΕΤΣΙΟΥ Κ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΕΣ Τ.Ε. ΜΕΠ / ΒΠΠ Γ.Ν.Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Κάπνισµα και καρδιά! Μειώνει τη χοληστερόλη HDL και αυξάνει την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975)

Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975) Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975) Κω- Αιτίες θανάτων Σύνολο Ηλικία του θανόντος ε δικός δηλώθηκε Κάτω του 1 1-4 5-9

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΑΞΗ Τ... ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΟΓΑΜΜΑ ΠΟΥΔΝ ΚΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΥΤΤΑΟ ΚΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 3: ΜΥΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΥΚΛΟΦΟΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΙΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΠΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Παλαιά βλάβη Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Απώλεια µυελίνης (LFB/cresyl violet) Μείωση πάχουςαραίωση νευραξόνων (silver stain) αποµυελίνωση και επαναµυελίνωση δντ επανειληµµένα στην ίδια πλάκα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΩΟ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ

ΜΗΤΡΩΟ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΗΤΡΩΟ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ Βασιζόµενοι στις πολύ ενδιαφέρουσες εισηγήσεις των προηγούµενων οµιλητών είναι εύκολο να αντιληφθούµε πόσο ουσιαστική και επιτακτική είναι η ανάγκη της δηµιουργίας ενός µητρώου

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για το αίμα σας

Γνωρίζετε για το αίμα σας Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ VO2max Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα