ΨΥΧΗΣ ΠΑΘΗ. δρ δέσποινα ιωσήφ Iστορικός, ΣΕΠ στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. στην εποχή μας, εξαιτίας της εκλογικευμένης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΨΥΧΗΣ ΠΑΘΗ. δρ δέσποινα ιωσήφ Iστορικός, ΣΕΠ στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. στην εποχή μας, εξαιτίας της εκλογικευμένης"

Transcript

1 ΨΥΧΗΣ ΠΑΘΗ Οι ψυχικές παθήσεις στα αρχαία ελληνικά μυθιστορήματα δρ δέσποινα ιωσήφ Iστορικός, ΣΕΠ στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα αρχαία μυθιστορήματα αποτελούν ανεκμετάλλευτη πηγή όσον αφορά τη μελέτη των ψυχικών παθήσεων στην αρχαιότητα. Οι αρχαίοι μυθιστοριογράφοι δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην περιγραφή των νόσων και την παράθεση ιατρικών γνώσεων, ακολουθώντας τις επιταγές του αναγνωστικού κοινού τους. στην εποχή μας, εξαιτίας της εκλογικευμένης σκέψης μας, ή πάλι ίσως εξαιτίας της περιορισμένης φαντασίας μας, αποδίδουμε συνήθως τις ψυχικές διαταραχές σε οργανικά αίτια, ενώ στην αρχαιότητα συνυπήρχαν τουλάχιστον τέσσερις εξίσου πιθανές προσεγγίσεις, και μια ψυχική διαταραχή μπορούσε να αποδοθεί είτε σε φυσικά οργανικά αίτια είτε σε θεϊκή, δαιμονική ή ανθρώπινη επέμβαση (με τη συνδρομή ενός φίλτρου που παρασκευαζόταν από ρίζες και βότανα και δινόταν στο ανυποψίαστο θύμα). Τα περίπου είκοσι σωζόμενα αρχαία ελληνικά μυθιστορήματα, που γράφτηκαν την ελληνιστική ή τη ρωμαϊκή εποχή και περιγράφουν, σχεδόν πάντα, τις περιπλανήσεις ενός ερωτευμένου ζευγαριού στη Μεσόγειο, αποτελούν μια αναξιοποίητη πηγή για τη μελέτη των ψυχικών παθήσεων στην αρχαιότητα. 1 Στο μυθιστόρημα του Αχιλλέα Τάτιου, Λευκίππη και Κλειτοφών (4.9, 10 και Μικρός έρωτας. Αττικός ερυθρόμορφος σκύφος από την Αθήνα, π.χ. ειδικο τευχοσ

2 οι ψυχικεσ παθησεισ στα αρχαια ελληνικα μυθιστορηματα 17), το οποίο γνωρίζουμε ότι γράφτηκε πριν από το 200 μ.χ. αλλά δεν μπορούμε να είμαστε πιο ακριβείς, παρακολουθούμε να παρουσιάζονται σε μια ιστορία και οι τέσσερις επικρατέστερες εκδοχές που κυκλοφορούσαν στην αρχαιότητα με σκοπό να εξηγήσουν την ύπαρξη των ψυχικών διαταραχών. Η πανέμορφη πρωταγωνίστρια της ιστορίας Λευκίππη στα αρχαία ελληνικά μυθιστορήματα οι εξαιρετικά όμορφοι είναι και εξαιρετικά άτυχοι και συχνά αποδίδουν την κακοτυχία τους στην ομορφιά τους ξαφνικά πέφτει στο έδαφος, αλλάζει βλέμμα και ασκεί σωματική βία στον αγαπημένο της Κλειτοφώντα και σε όσους την πλησιάζουν, και διατηρεί για κάποιο διάστημα αυτή την αλλοπρόσαλλη συμπεριφορά δίνοντας την εντύπωση ότι δεν επικοινωνεί με το περιβάλλον και δεν έχει συναίσθηση των πράξεών της. Ο κύκλος της τη θεωρεί χωρίς δεύτερη σκέψη τρελή. Ο στενός φίλος του ζευγαριού Μενέλαος προσπαθεί να δώσει μια λογική εξήγηση και επαναλαμβάνει μια ιπποκρατική θεωρία, δηλαδή ότι αυτές οι καταστάσεις είναι συνηθισμένες στην εφηβεία και παροδικές, 2 και προτείνει να καλέσουν ιατρική βοήθεια για να ξεπεράσουν το πρόβλημα. Πράγματι, έρχεται ο γιατρός του στρατοπέδου, συνιστά ανάπαυση και ύπνο και χορηγεί στη Λευκίππη ένα φάρμακο με την οδηγία να το διαλύσουν σε ελαιόλαδο και να της το αλείψουν στο μέτωπο, ενώ αυτός ετοιμάζει επί τόπου ένα παρασκεύασμα για τη μήτρα της, που δεν διευκρινίζεται η σύστασή του, ακολουθώντας προφανώς τη σχολή του Ιπποκράτη που συνέδεε τη γυναικεία υστερία με προβλήματα της μήτρας. 3 Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι ο συγγραφέας του μυθιστορήματος παρουσιάζει σε αυτό το σημείο της αφήγησης τον Κλειτοφώντα να αναρωτιέται εάν και τα όνειρα της αγαπημένης του είναι εξίσου ασυνάρτητα, καθώς φανερώνει ότι στην αρχαιότητα υπήρχε προβληματισμός γύρω από τη στενή σχέση τρέλας και ονείρων. 4 Η Λευκίππη ξυπνά από τον ύπνο της και ουρλιάζει, οπότε ο γιατρός τής χορηγεί το δεύτερο φάρμακο, που ήταν εν τω μεταξύ έτοιμο, και αποχωρεί με την ελπίδα ότι αυτό τουλάχιστον θα δράσει αποτελεσματικά. Περνούν δέκα ημέρες χωρίς καμιά εμφανή βελτίωση της κατάστασης, όταν ξαφνικά η Λευκίππη φωνάζει με αλλοιωμένη φωνή, ακριβώς όπως οι δαιμονισμένοι μάς λέει ο συγγραφέας, ότι αιτία των βασάνων της είναι ο Γοργίας. Ο Κλειτοφών θεωρεί ότι πρόκειται για θεϊκή, καλόβουλη ή κακόβουλη, επέμβαση καθώς δεν γνωρίζει κανέναν με αυτό το όνομα. Τον ενημερώνουν όμως ότι ο Γοργίας είναι ένας αιγύπτιος στρατιώτης που στον ελεύθερο χρόνο του ασχολείται με μαγικά φίλτρα και ο οποίος έπεισε ένα δούλο του Κλειτοφώντα να ρίξει μέσα στο ποτό της Λευκίππης ένα ερωτικό φίλτρο που είχε παρασκευάσει προκειμένου να αναγκάσει την κόρη να απαρνηθεί τον αγαπημένο της και να στρέψει το ενδιαφέρον της αποκλειστικά στον Γοργία. 5 Έγινε όμως ένα λάθος και το φίλτρο 02 δόθηκε αδιάλυτο και έτσι προκλήθηκε η ψυχική διαταραχή της κόρης, όπως αποκάλυψε ένας δούλος τού Γοργία. 6 Αντί να ζητήσει ταπεινά συγχώρεση και οίκτο, ο Γοργίας, όταν όλα αποκαλύφθηκαν, ζήτησε τέσσερα χρυσά νομίσματα ως αμοιβή για να προμηθεύσει το αντίδοτο που θα απαλλάξει τη Λευκίππη από την ψυχική της διαταραχή αντίθετα στα Αιθιοπικά του Ηλιόδωρου (8.9.3) η υπόθεση παρασκευής ερωτικού φίλτρου επισύρει τη δημόσια κατακραυγή και καταλήγει σε δίκη. Η πρόταση βρίσκει σύμφωνη την οικογένεια της Λευκίππης υπό τον όρο ο Γοργίας να φτιάξει το αντίδοτο παρουσία κοινού και να το δοκιμάσει πρώτος για να διαπιστώσουν ότι είναι πράγματι απόλυτα ασφαλές. Ο Γοργίας συμμορφώνεται, η Λευκίππη ξαναβρίσκει τα λογικά της και η σκηνή ολοκληρώνεται. Μια αρκετά συνηθισμένη αιτία της τρέλας στα αρχαία ελληνικά μυθιστορήματα είναι ο απεγνωσμένος ανεκπλήρωτος έρωτας. Στα Αιθιοπικά του Ηλιόδωρου, που χρονολογούνται από τα μέσα του 3ου αιώνα μ.χ. μέχρι τα μέσα του 4ου, η πρωταγωνίστρια Χαρίκλεια, προτού γνωρίσει και ερωτευθεί τον πρωταγωνιστή Θάμυρη, είχε απορρίψει την ιδέα του 054 ειδικο τευχοσ 118

3 02 Έρως. Ερυθρόμορφο αττικό αγγείο, π.χ. Μουσείο Λούβρου, Παρίσι. 03 Γυναίκα κάνει σπονδή στον Έρωτα που κάθεται σε κιονόκρανο. Απουλιανή οινοχόη. Βρετανικό Μουσείο, Λονδίνο. γάμου, είχε αποφασίσει να διατηρήσει την παρθενία της διά βίου και είχε αφιερωθεί στη λατρεία της θεάς Άρτεμης (2.33.4). 7 Τη Χαρίκλεια είχαν αφήσει έκθετο βρέφος οι γονείς της και την είχε περισυλλέξει ο ιερέας Χαρικλής καθώς «δεν άντεχε να αφήσει σε κίνδυνο θανάτου μια ψυχή» ( ). 8 Ο Χαρικλής θεώρησε τόσο παράξενη την απόφαση της κόρης να μη νυμφευθεί, όπως όριζαν οι κοινωνικές συμβάσεις, ώστε την απέδωσε σε βασκανία (3.19.2), 9 και κάλεσε στο σπίτι του για να την μεταπείσει, χρησιμοποιώντας αιγυπτιακή σοφία και μάγια, τον προφήτη Καλάσιρη, ο οποίος όμως γνώριζε ήδη ότι η κόρη είναι στην πραγματικότητα κρυφά ερωτευμένη με το Θάμυρη (2.33.6). Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Χαρικλής ενημερώνει την κόρη του ότι κάλεσε έναν προφήτη και την παρακινεί να αφεθεί πρόθυμα στις επωδές του και σε όποιες θεραπείες αυτός εφαρμόσει, καθώς δεν της είναι ξένη η συναναστροφή με σοφούς (3.19.3). Ο Καλάσιρης καταφθάνει και χωρίς καθυστέρηση αρχίζει τους εξορκισμούς του και η κόρη χαμογελά, χωρίς να γίνει αντιληπτή, γιατί γνωρίζει ότι είναι μάταιες οι προσπάθειές του (4.5.4). Όταν ο Καλάσιρης ολοκληρώνει τον εξορκισμό, προτείνει να καλέσουν για ενίσχυση και ένα γιατρό (4.6.2), παρότι η θεραπεία φαίνεται να πέτυχε και η κόρη να επιθυμεί πλέον τη σύναψη γάμου και την απόκτηση νόμιμων απογόνων (4.7.1). Στο σημείο αυτό ο συγγραφέας παρουσιάζει με μεγάλη προσοχή και δεξιοτεχνία τον προφήτη και το γιατρό ως εξίσου αποτελεσματικούς στη διάγνωση και την ίαση ασθενειών και επομένως εξίσου απαραίτητους για τους ανθρώπους. Όπως θα φανεί όμως στο τέλος της ιστορίας, ο προφήτης θα αποδειχθεί ικανός να λέει ψέματα για να προωθήσει το συμφέρον του, παρά την 03 τακτική επαφή που διατηρούσε με την οικογένεια της ασθενούς. 10 Ο Χαρικλής καλεί πρόθυμα διαπρεπείς γιατρούς και τους τάζει πλουσιοπάροχη αμοιβή εάν γιατρέψουν την κόρη που ανάθρεψε (4.7.3). Οι γιατροί αρχικά αποκρίνονται ότι η περίπτωση της Χαρίκλειας δεν είναι απόλυτα της δικής τους αρμοδιότητας καθώς η ιατρική τέχνη υπόσχεται να θεραπεύσει τις σωματικές και όχι τις ψυχικές νόσους, εκτός και εάν η ψυχή έχει παρασύρει το σώμα στην ασθένεια (4.7.5). Ένας από αυτούς, ο Ακεσίνος, δέχεται τελικά να την εξετάσει, της παίρνει το σφυγμό και παρατηρεί τα πρησμένα της μάτια, το απλανές βλέμμα, την ωχρότητα του προσώπου, την έλλειψη σωματικού πόνου, την ταραχή, τα ασυνάρτητα λόγια, την αϋπνία και την απότομη απώλεια βάρους και αποκαλύπτει στον πατέρα της ότι ο έρωτας την οδήγησε σε αυτή την κατάσταση (4.7.7). 11 Όταν μερικές ημέρες αργότερα η Χαρίκλεια συναντά τον αντιπαθητικό μνηστήρα για τον οποίον την προόριζε ο πατέρας της παρά τη θέλησή της, βγάζει μια διαπεραστική κραυγή και του φέρεται με πρωτόγνωρη αγένεια, ανάξια της τάξης της και της ανατροφής της, και μάλιστα ενώπιον παρευρισκομένων (4.7.11). Ο Χαρικλής θεωρεί με βεβαιότητα ότι η κόρη παραφρόνησε (4.7.10) και απευθύνεται ξανά στον Καλάσιρη, ο οποίος συμφωνεί ότι η κόρη έχει χάσει τα λογικά της και εξηγεί ότι κυριαρχείται από δυνάμεις που ο ίδιος έστειλε και που την εξαναγκάζουν να κάνει πράγματα που ούτε θέλει, ούτε είναι στη φύση της, και ότι ωστόσο κάποιος δαίμονας εμποδίζει τη δράση τους και αντιμάχεται αυτούς που τον υπηρετούν ( ). Ο καιρός περνάει και ο έρωτας εξακολουθεί να καταβάλλει σε μεγάλο βαθμό το σώμα της Χαρίκλειας (4.9.3). Έτσι καλείται ξανά ο Καλάσιρης να συνεχίσει τις επικλήσεις και τους εξορκισμούς του, ώσπου στο τέλος στρέφεται στη Χαρίκλεια και την καλεί να του μιλήσει ευθέως για την προέλευση της ασθένειάς της (4.10.1). Ο προφήτης, για να κερδίσει τη συμπάθεια της κοπέλας, της λέει ψέματα ότι μεταχειρίστηκε τη σοφία του για να κάνει πιο έντονο τον πόθο του Θάμυρη γι αυτήν (4.11.2) και για να κερδίσει τη συμπάθεια του πατέρα της τον διαβεβαιώνει ότι τάχα με τη δική του τέχνη και σοφία λύγισε την αντίστασή της στην ιδέα του γάμου (4.14.1). Ο έρωτας πλήττει ψυχή και σώμα στα Αιθιοπικά και κυρίως το σώμα στα Εφεσιακά του Ξενοφώντα (3.5-9) που γράφτηκαν στο 2ο αιώνα μ.χ. (και σώθηκαν σε συντομευμένη εκδοχή και αποτελούν ιδανική πηγή για τους μελετητές θρη- ειδικο τευχοσ

4 οι ψυχικεσ παθησεισ στα αρχαια ελληνικα μυθιστορηματα 04 W. Kandinsky, «Ζευγάρι που ιππεύει», σκευτικών επιγραφών της αρχαιότητας) και στην Ιστορία Απολλώνιου, ανώνυμου συγγραφέα των αρχών του 3ου αιώνα μ.χ. (και εξαίσιας πηγής για τους μελετητές του θεσμού της ευεργεσίας). Τα σωματικά συμπτώματα του έρωτα στα Εφεσιακά (1.5-11) είναι εξάντληση, κουρασμένα μάτια και αλλοιωμένη επιδερμίδα για ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό διάστημα και γίνεται προσπάθεια αντιμετώπισής τους από τους γονείς του ερωτευμένου ζευγαριού με την τέλεση προσευχών και θυσιών στους θεούς υπό την επίβλεψη ιερέων και προφητών που είχαν καλέσει γι αυτό το σκοπό. Οι ειδικοί δηλώνουν ότι η ασθένεια προέρχεται από τον Κάτω Κόσμο και ότι είναι ουσιαστικά ανήμποροι να τη χειριστούν. Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι γονείς, ανήσυχοι μήπως η ασθένεια των νέων τούς εξαντλήσει τόσο ώστε να τους οδηγήσει στο θάνατο, απευθύνονται ως ύστατη λύση στο μαντείο του Απόλλωνα (στην αρχαιότητα δεν θεωρείτο καθόλου αντιφατικό ο ασθενής ή το συγγενικό του περιβάλλον να ζητούν ταυτόχρονα ιατρική βοήθεια και χρησμό για την εξάλειψη της ασθένειας, βλ. για παράδειγμα P. Oxyrynchus 3078), που προλέγει το περιπετειώδες κοινό μέλλον του ζευγαριού σε έναν ασυνήθιστα σαφή και λεπτομερειακό χρησμό. Οι γονείς του ζευγαριού υπακούουν σε αυτό που θεωρούν ότι τους υπαγορεύει ο χρησμός και παντρεύουν τα παιδιά τους και τα στέλνουν ταξίδι στη Μεσόγειο με την κρυφή ελπίδα να ξεφύγουν από την προδιαγεγραμμένη μοίρα τους. Στην Ιστορία Απολλώνιου (18) τα σωματικά συμπτώματα του έρωτα είναι γενική αδυναμία και παράλυση των άκρων. Ο πατέρας της ερωτευμένης κόρης δεν εμπιστεύεται τις ελπίδες του σε ιερείς και προφήτες, αλλά επιλέγει να καλέσει επαγγελματίες γιατρούς που της παίρνουν το σφυγμό και την εξετάζουν εξονυχιστικά αλλά τελικά δηλώνουν αδυναμία να προσδιορίσουν την ασθένεια και να προτείνουν κατάλληλη θεραπεία. Ο έρωτας στα αρχαία ελληνικά μυθιστορήματα εμφανίζεται ισχυρότερος και από τις δύο κυριότερες κατηγορίες θεραπευτών που ήταν διαθέσιμες στην αρχαιότητα: αυτή των γιατρών και αυτή των ιερέων-προφητών. Ο Χαρικλής παρουσιάζεται να διατηρεί τις αμφιβολίες του για την ψυχική υγεία της κόρης του και να τη θεωρεί τρελή σε δύο ακόμη περιστάσεις λίγο πριν από το τέλος του έργου ( ) και να αναρωτιέται εάν κάποιος θεός από αυτούς που έρχονται στις θυσίες την έχει ρίξει σε παραμιλητό ή εάν έχει σαλέψει ο νους της από την ανέλπιστη χαρά που ξαναβρήκε τους γονείς της, όταν αυτή προτείνει να σφάξει η ίδια με τα χέρια της στη θέση των δεσμωτών τον Θάμυρη που προόριζε η πόλη για ανθρωποθυσία με σκοπό τον εξευμενισμό των θεών, και όταν κυριευμένη από βακχική μανία ξεχνά την παρθενική αιδώ και ζητά επιμόνως και δημοσίως από τον πατέρα της να σώσει τον Θάμυρη παραβαίνοντας τους νόμους και παρακάμπτοντας τα πατροπαράδοτα έθιμα. 04 Στα Αιθιοπικά ο έρωτας παρασύρει αδυσώπητα στην τρέλα και μια παντρεμένη γυναίκα, την Αρσάκη (7.9.4), η οποία όμως είχε από παλιά έφεση στην απιστία (7.15.1). Η ερωτοχτυπημένη Αρσάκη, μας λέει ο συγγραφέας, έδινε την εντύπωση ότι μόλις συνερχόταν από κρίση επιληψίας (7.4.3), στριφογύριζε αδιάκοπα, έβγαζε τα ρούχα της και φώναζε αναίτια στη δούλα της Κυβέλη (7.9.3). Η Κυβέλη, για να την απαλλάξει από το πάθος της, ετοιμάζει ένα φίλτρο που θα τιθασεύσει αυτόν που αγαπά (7.9.5). Από λάθος η Κυβέλη πίνει η ίδια το φίλτρο και υποφέρει από βασανιστικούς σπασμούς (8.7.7), αίσθηση καψίματος στα μάτια και στο σώμα, παραλυσία, ενώ το δέρμα σκουραίνει απότομα (8.8.2). Η απαρηγόρητη Αρσάκη επιλέγει αυτοπροαίρετα το θάνατο (8.15.2). Μια εξίσου ενδιαφέρουσα απόπειρα αυτοκτονίας που συνδέεται με την παράνοια παρουσιάζεται στα Εφεσιακά: η άτυχη Άνθια παρακαλεί το γιατρό Εύδοξο να της προμηθεύσει δηλητήριο για να αυτοκτονήσει και του τάζει μια διόλου ευκαταφρόνητη αμοιβή σε ασήμι και κοσμήματα καθώς και βοήθεια για να επιστρέψει στην πατρίδα του, την 056 ειδικο τευχοσ 118

5 Έφεσο. Ο γιατρός, που δεν μπορούσε να φέρει αντιρρήσεις αλλά ούτε και να γίνει συνένοχος σε ανθρωποκτονία, τής χορηγεί υπνωτικό και εγκαταλείπει βιαστικά την πόλη. Ο συγγραφέας διατείνεται ότι η αυτοκτονία είναι δυσάρεστη αλλά ενίοτε αναπόφευκτη επιλογή και μεταφέρει τις φήμες που θέλουν την Άνθια να οδηγήθηκε στην αυτοκτονία είτε από παράνοια είτε από έρωτα. Η Άνθια επιζεί της απόπειρας και καταλήγει έγκλειστη σε πορνείο (5.7-8). Προκειμένου να διατηρήσει την παρθενία της προσποιείται, μας λέει ο συγγραφέας, ότι πάσχει από κρίσεις επιληψίας και αυτό λειτουργεί αποθαρρυντικά για τους πελάτες της που από σεβασμό, φόβο και απέχθεια δεν έρχονται σε ερωτική επαφή μαζί της. Ο προαγωγός τη φιλοξενεί στο σπίτι του και τη φροντίζει. Η Άνθια επινοεί μια αληθοφανή ιστορία για την υποτιθέμενη ασθένειά της και του διηγείται ότι κατά τη διάρκεια μιας νυχτερινής θρησκευτικής εορτής πλησίασε έναν τάφο όταν ξαφνικά κάποιος τη χτύπησε στο στήθος και της μετέδωσε την ασθένεια που την ταλαιπωρεί από τότε κατά διαστήματα, εξηγεί ότι εκείνη δεν φταίει, κάτι που φαίνεται να κατανοεί απόλυτα ο προαγωγός, και του προτείνει να την πουλήσει ως δούλη για να μη ζημιώνεται οικονομικά με την παρουσία της και την απραξία της. Στην Ιστορία Απολλώνιου (33-36) η πρωταγωνίστρια διατηρεί την παρθενία της στο πορνείο συγκεντρώνοντας χρήματα, αρχικά εξιστορώντας τις συμφορές της στους πελάτες που χάνουν κάθε όρεξη για συνουσία και αποχωρούν με κλάματα, και στη συνέχεια παίζοντας μουσική. 12 Από τα παραπάνω καθίσταται προφανές ότι η ασθένεια (σωματική ή ψυχική) στην αρχαιότητα ήταν ένα κοινωνικό δημόσιο γεγονός. Οι συγγραφείς των αρχαίων ελληνικών μυθιστορημάτων ανταποκρινόμενοι στις απαιτήσεις του αναγνωστικού κοινού τους δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον στην περιγραφή και στην αντιμετώπιση ασθενειών και μεταφέρουν με ζήλο τις ιατρικές γνώσεις της εποχής τους. Στην παρούσα μελέτη επιδίωξα να καταγράψω όλες τις περιπτώσεις που αναγνωρίζονται από τους μυθιστοριογράφους ως ψυχικές διαταραχές. Όπως είδαμε, οι ψυχικές διαταραχές ερμηνεύονται από τον περίγυρο του πάσχοντα ποικιλοτρόπως και αντιμετωπίζονται από τον πατέρα και αρχηγό της οικογένειας όπως και οι σωματικές ασθένειες, με τη συνδρομή είτε ενός επαγγελματία ιατρού είτε ενός ιερέα-προφήτη είτε και των δύο, εάν πρόκειται για ιδιαίτερα δύσκολη ή επείγουσα περίπτωση. Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι οι ψυχικές διαταραχές στα σωζόμενα αρχαία ελληνικά μυθιστορήματα εμφανίζονται να πλήττουν αποκλειστικά γυναίκες, κάτι που συμβαδίζει με την εικόνα που επικρατούσε στην αρχαιότητα για την ευάλωτη και αδύναμη γυναικεία φύση και που πιθανόν σχετίζεται με το ερώτημα, που επί χρόνια προβληματίζει τους μελετητές, εάν το αναγνωστικό κοινό των μυθιστορημάτων ήταν κυρίως ανδρικό ή γυναικείο. 13 Σημειώσεις 1 Συνολικά έχουν σωθεί εννέα ολόκληρα αρχαία ελληνικά μυθιστορήματα, άλλα οκτώ σε αποσπάσματα και άλλα δύο σε περιλήψεις. 2 Ιπποκράτης, Περί Παρθενίων 1. 3 Vivian Nutton, Ancient Medicine, Routledge, Λονδίνο/Νέα Υόρκη , Τη σχέση τρέλας και ονείρων συζητά διεξοδικά ο Φουκώ στο περίφημο βιβλίο του Ιστορία της τρέλας στην κλασική εποχή, μτφρ. Π. Μπουρλάκης, εκδ. Καλέντης, Αθήνα Βλ. και Λευκίππη και Κλειτοφών 5.26, όπου ως η τελευταία ελπίδα των ερωτευμένων εμφανίζεται η εύρεση μιας ρίζας ή ενός βοτάνου κατάλληλων για την παρασκευή φίλτρου που θα φέρει στην αγκαλιά τους το αντικείμενο του πόθου τους. 6 Βλ. επίσης Αντιφών, Φαρμακεία κατά της μητρυιάς 19, όπου η αυξημένη δόση ερωτικού φίλτρου έχει ως αποτέλεσμα τη δηλητηρίαση και το θάνατο του θύματος και τη δημόσια δίκη του θύτη. 7 Το εγκώμιο της παρθενίας που πλέκεται στο παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με τα χριστιανικά εγκώμια, όπως για παράδειγμα αυτό στις Απόκρυφες Πράξεις Παύλου και Θέκλας, και οδήγησε από πολύ νωρίς στη φήμη ότι ο Ηλιόδωρος προς το τέλος της ζωής του μεταστράφηκε στο χριστιανισμό και κατέληξε επίσκοπος Τρίκκης βλ. σχετικά Σωκράτης, Εκκ. Ιστορία 5.22, 5ος αι. Παρόμοια φήμη κυκλοφορούσε και για τον Αχιλλέα Τάτιο βλ. Σούδα, 10ος αι. 8 Τα μυθιστορήματα αποτελούν σπουδαία πηγή για την ευρύτατα διαδεδομένη πρακτική της έκθεσης βρεφών στην αρχαιότητα. 9 Βλ και για εκτενή παρουσίαση της λειτουργίας της βασκανίας. 10 Ο σύγχρονος του συγγραφέα ιατρός Γαληνός θεωρούσε την αξία της πρόγνωσης ασθενειών από προφήτες και μάντεις κατώτερη σε σχέση με αυτή των ιατρών Γαληνός, Προς Πατρόφιλον. Περί συστάσεως ιατρικής 1, Βλ. επίσης Πλούταρχος, Δημήτριος 38 Λουκιανός, Περί της Συρίης θεού και Γαληνός, Προρρητικόν 5-6 για διάγνωση έρωτα από ιατρούς. 12 Αντίθετα στο Μαρτύριον Αγάπης, Ειρήνης και Χιόνης 6, η χριστιανή μάρτυρας Ειρήνη δεν χρειάζεται να προβεί σε καμιά ενέργεια για να διατηρήσει την παρθενία της καθώς την προστατεύει το Άγιο Πνεύμα. 13 Για το εξαιρετικά ενδιαφέρον ζήτημα της ταυτότητας του αναγνωστικού κοινού των αρχαίων ελληνικών μυθιστορημάτων, βλ. Tomas Hägg, Το αρχαίο μυθιστόρημα, μτφρ. Τ. Μαστοράκη/Γ. Γιατρομανωλάκης, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα 2006, σ B.P. Reardon, Collected Ancient Greek Novels, University of California Press, Μπέρκλεϊ/ Λος Άντζελες/Λονδίνο , 2008, σ. 11. Richard Hunter, «Ancient Readers», στο Tim Whitmarsh (επιμ.), Cambridge Companion to the Greek and Roman Novel, Cambridge University Press, Κέμπριτζ κ.α. 2008, σ Βιβλιογραφία Foucault M., Ιστορία της τρέλας στην κλασική εποχή, μτφρ. Π. Μπουρλάκης, εκδ. Καλέντης, Αθήνα Hägg Tomas, Το αρχαίο μυθιστόρημα, μτφρ. Τ. Μαστοράκη/Γ. Γιατρομανωλάκης, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα Ιωσήφ Δ./Μ. Τριανταφύλλου, Απόκρυφες Πράξεις Παύλου και Θέκλας, εκδ. Κατάρτι, Αθήνα Iosif D., «I saw Satan fall like lightning from heaven. Illness as demon possession in the world of the first Christian ascetics and monks», Mental Health, Religion and Culture, Routledge Journals, 3 Μαρτίου 2010, διαθέσιμο προς το παρόν μόνο ηλεκτρονικά στη διεύθυνση: ontent=g ~db=all~tab=forthco ming. Κυρτάτας Δ., Ιερείς και προφήτες: Η παραγωγή και η διαχείριση του δόγματος στον πρώιμο χριστιανισμό, εκδ. Καρδαμίτσα, Αθήνα Reardon B.P., Collected Ancient Greek Novels, University of California Press, Μπέρκλεϊ/ Λος Άντζελες/Λονδίνο , Whitmarsh T. (επιμ.), The Cambridge Companion to the Greek and Roman Novel, Cambridge University Press, Κέμπριτζ κ.α ειδικο τευχοσ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions

Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions Personal resuscitation plans and end of life planning for children with disability and life-limiting/life-threatening conditions A Wolff, 1 J Browne, 1 W P Whitehouse 1,2 1 Family Health Division, Nottingham

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε νέα βιβλία από τη «Διόπτρα»

Πέντε νέα βιβλία από τη «Διόπτρα» Ημερομηνία 05/02/2015 Μέσο Συντάκτης Link plusmag.gr Άντα Παναγοπούλου http://goo.gl/ysnxdo People like us Πέντε νέα βιβλία από τη «Διόπτρα» Δυναμικά ξεκινάει το ταξίδι της «Διόπτρας» αυτόν τον Φεβρουάριο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Ενότητα: 13. Ερμηνευτικές παρατηρήσεις στίχων 663-718 της Μήδειας Μενέλαος Χριστόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Αγιουρβέδα. Αγιουρβέδα. Συμβουλές και μυστικά

Αγιουρβέδα. Αγιουρβέδα. Συμβουλές και μυστικά Άλλα βιβλία της σειράς Συμβουλές και μυστικά των Εκδόσεων Κλειδάριθμος: Αρωματοθεραπεία Γιόγκα Όνειρα Ρέικι Σιάτσου Τσι Γκονγκ Το βιβλίο Αγιουρβέδα Συμβουλές και μυστικά: I I I Εξετάζει το ολοκληρωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική περίληψη του βιβλίου:

Συνοπτική περίληψη του βιβλίου: ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΑ ΨΕΜΑΤΑ Συνοπτική περίληψη του βιβλίου: Η Μακένζι «Μαξ» Μίλερ βρίσκεται μπροστά σ ένα πρόβλημα: την αιφνιδιαστική επίσκεψη των γονιών της. Γιατί αν δουν τα βαμμένα μαλλιά της, τα τατουάζ και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο.

Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή. Personal Freedom. Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Για να μην σας ανησυχεί το απρόοπτο. 01 Ανάλυση Προγράμματος Εισαγωγή Personal Freedom Νιώστε ασφαλείς από τα απρόοπτα της ζωής! Τα απρόοπτα είναι μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

1η συνάντηση: Γνωριμία, σπάσιμο πάγου, αυτοπαρουσίαση μελών ομάδας, κανόνες λειτουργίας ομάδας, ονοματοδοσία ομάδας.

1η συνάντηση: Γνωριμία, σπάσιμο πάγου, αυτοπαρουσίαση μελών ομάδας, κανόνες λειτουργίας ομάδας, ονοματοδοσία ομάδας. Από τον Σεπτέμβριο του 2011 συγκροτούνται ομάδες αυτοβοήθειας ψυχικά ασθενών (πχ πάσχοντες από κατάθλιψη, διάφορα είδη σχιζοφρένειας, σχιζοσυναισθηματική διαταραχή, διάφορα είδη διπολικής διαταραχής ή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Η ανατομία της κακοποίησης

Η ανατομία της κακοποίησης Η ανατομία της κακοποίησης Πάνω από όλα πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτός που κακοποιεί είναι ένας εκπληκτικός ηθοποιός. Πάρα πολλά θύματα αναφέρουν ότι ο σύντροφός τους τον πρώτο καιρό που τον γνώρισαν ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 22/5/2012 INTERNATIONAL SCHOOL OF ATHENS Κεφαλληνού Λουκία Γιώργος Θεοτοκάς Κωνσταντινούπολη 1905- Αθήνα 1966 Αργώ (Θέλω γράμματα) 1 Γραμματολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα Θέμα : Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στην Ιλιάδα (με βάση τις ραψωδίες που διδαχτήκαμε). Η γυναίκα μέσα στην Ιλιάδα εμφανίζεται ως μητέρα, σύντροφος, σύζυγος, ως πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας

Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας εγρήγορση Στάδιο ύπνου ώρες H AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚH ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Υπνικοί κύκλοι διάρκειας 90 λεπτών Υπνοςμη-REM Στάδιο1-στάδιο4

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 Α1. Το έργο του Βιζυηνού χαρακτηρίζεται, μεταξύ των άλλων και για τη θεατρικότητά του. Θα μπορούσαν λοιπόν να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία, που είναι κοινά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ MOBILE SUPPORT / MOBILE SUPPORT ΙΙ / ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ MOBILE SUPPORT / MOBILE SUPPORT ΙΙ / ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ 67 ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ MOBILE SUPPORT / MOBILE SUPPORT ΙΙ / ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ MOBILE SUPPORT Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων - Επείγοντα Μέτρα - Οικονομικό Έτος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 o Ερωτηµατολόγιο για την ανταποκρισιµότητα των παρεχοµένων υπηρεσιών υγείας ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 1. Με βάση διαφορετικές πλευρές της υγείας σας σήµερα, όπως τις περιγράψατε προηγουµένως, πού θα τοποθετούσατε

Διαβάστε περισσότερα