ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΜΕΝΟ ΓΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΜΑΘΗΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΜΕΝΟ ΓΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΜΑΘΗΣΗ"

Transcript

1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΠΑΙΔΩΝ » Επιστημονική Υπεύθυνη Καθηγήτρια Α. Φραγκουδάκη, Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΜΕΝΟ ΓΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΜΑΘΗΣΗ Παρουσίαση του εκπαιδευτικού υλικού και Οδηγίες για την αξιοποίησή του στην τάξη Αλεξανδρούπολη, Σεπτέμβριος 2004

2 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το εκπαιδευτικό υλικό Μαθηματικά σε περιβάλλον διαμορφωμένο για αυτόνομη μάθηση στοχεύει στην καλλιέργεια της αυτονομίας και της αυτοπεποίθησης του μαθητή στα μαθηματικά, σε μια κατεύθυνση που εναρμονίζεται με τις σύγχρονες θεωρήσεις της μαθηματικής εκπαίδευσης. Προέρχεται από μετάφραση στην ελληνική γλώσσα και προσαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα μέρους του εκπαιδευτικού υλικού SMILE (Secondary Mathematics Independent Learning Environment), το οποίο έχει συγκροτηθεί στη Μεγάλη Βρετανία. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη δομή, το περιεχόμενο και τον τρόπο αξιοποίησης του υλικού στην τάξη, αναφέρονται στην ενότητα παρουσίασης και οδηγιών αξιοποίησής του, που ακολουθεί. Το ευρύτερο τοπίο στο οποίο αναπτύσσεται η Δράση Οι τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίζονται από σημαντικές προσπάθειες μεταρρυθμίσεων της μαθηματικής εκπαίδευσης σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι προσπάθειες αυτές ήταν αποτέλεσμα της αναγνώρισης ότι η μάθηση και η διδασκαλία των μαθηματικών αποτελούν εξαιρετικά πολύπλοκα φαινόμενα, που η αποτελεσματική τους διαχείριση στο επίπεδο της σχολικής τάξης απαιτεί συνεχή αναθεώρηση της εκπαιδευτικής πράξης με βάση τα εκάστοτε ερευνητικά δεδομένα. Η εντυπωσιακή ανάπτυξη του ερευνητικού πεδίου της Διδακτικής των Μαθηματικών τα τελευταία χρόνια η οποία μπορεί να συνδεθεί τόσο με την αναζήτηση απαντήσεων για τις σταθερά χαμηλές επιδόσεις της πλειοψηφίας των μαθητών σε ένα αντικείμενο που οι κοινωνίες κάθε εποχής απέδωσαν ιδιαίτερη αξία, όσο και με την εξέλιξη των επιστημών που καθορίζουν τις θεωρητικές και εμπειρικές προσεγγίσεις της μελέτης των διαδικασιών μάθησης και διδασκαλίας των μαθηματικών, όπως η ψυχολογία και η κοινωνιολογία συνέβαλε καθοριστικά στην εντατικοποίηση των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών που αναφέρθηκαν παραπάνω. Βασικό προσανατολισμό για τις μεταρρυθμίσεις που επιχειρήθηκαν αποτέλεσε η οπτική ότι, σε ό,τι αφορά τη μάθηση, η επιτυχής πρόσβαση στη μαθηματική γνώση εξαρτάται από τη διασφάλιση ενός μαθησιακού περιβάλλοντος, το οποίο εγγυάται την ενεργή εμπλοκή του μαθητή στην συγκρότηση των μαθηματικών νοημάτων. Η οπτική αυτή 2

3 είναι σύμφωνη με τις επικρατούσες σήμερα θεωρήσεις στη μάθηση των μαθηματικών, οι οποίες ωστόσο διαφοροποιούνται μεταξύ τους σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό τόσο ως προς τον τρόπο, με τον οποίο αυτή η συγκρότηση μπορεί να επιτευχθεί, όσο και ως προς τις παραμέτρους που καθορίζουν την πορεία της, καθώς και το ρόλο τους σ αυτήν. Στο επίπεδο της υλοποίησης, οι μεταρρυθμίσεις εστίασαν στην αποσαφήνιση (και όχι σπάνια στην ασφυκτική συγκεκριμενοποίηση) των μαθησιακών στόχων και των αντίστοιχων ικανοτήτων και δεξιοτήτων, που ήταν επιδιωκόμενο να αναπτύξουν οι μαθητές στα μαθηματικά στις διαφορετικές ηλικίες και βαθμίδες της εκπαίδευσης. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια, παρατηρήθηκε μια περισσότερο συστηματική από ό,τι στο παρελθόν επένδυση στην παραγωγή κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού, το οποίο να εξυπηρετεί το πλέγμα στόχων και ικανοτήτων δεξιοτήτων που έθεταν οι μεταρρυθμίσεις σε κάθε περίπτωση. Ως συνέπεια όσων αναφέρθηκαν παραπάνω, βασική επιδίωξη των μεταρρυθμίσεων σε διδακτικό επίπεδο είναι η απομάκρυνση από πρακτικές διδασκαλίας οι οποίες αντιμετωπίζουν τη μαθηματική γνώση ως ένα σύνολο κανόνων και τεχνικών, που θα πρέπει, σε γενικές γραμμές, να αναπαραχθούν από όλους τους μαθητές, την ίδια περίπου χρονική περίοδο, αντλώντας από τους ίδιους πόρους, μέσα από διαδικασίες που αγνοούν τις ιδιαίτερες μαθηματικές και άλλες εμπειρίες τους μέσα και έξω από το σχολείο και που τούς παρέχουν μικρά περιθώρια αυτενέργειας. Αντί αυτών, ενθαρρύνουν την υιοθέτηση διδακτικών ενεργειών που δίνουν έμφαση στην ισορροπημένη κατανόηση των εννοιών και των διαδικασιών της μαθηματικής γνώσης και λαμβάνουν υπόψη τους τις γνωστικές, κοινωνικές και πολιτισμικές εμπειρίες τόσο του μαθητή, όσο και του εκπαιδευτικού, στη διαμόρφωση του μαθηματικού νοήματος στην τάξη. Σε αυτήν την κατεύθυνση, η διδασκαλία γίνεται αντιληπτή ως μια διαδικασία που διέπεται από συνεχή διδακτικά διλήμματα για τον εκπαιδευτικό. Διλήμματα που σχετίζονται, για παράδειγμα, με θέματα επικοινωνίας με τους μαθητές, παρέμβασης στη πορεία κατασκευής της μαθηματικής γνώσης από αυτούς και διαφάνειας των μαθηματικών ιδεών, τις οποίες επεξεργάζονται στην τάξη. Μια τέτοια προσέγγιση στη διδασκαλία του μαθήματος, αφενός αναγνωρίζει ότι η διδακτική διαδικασία δε μπορεί να απογυμνωθεί από τις ιδιαιτερότητες του πλαισίου, μέσα στο οποίο αναπτύσσεται, χωρίς τον κίνδυνο να 3

4 διαστρεβλωθεί, και αφετέρου προσφέρει τη δυνατότητα λειτουργικής ερμηνείας των γεγονότων, αλλά και των διλημμάτων, που προκύπτουν στην τάξη. Η παραπάνω θεώρηση της μαθηματικής εκπαίδευσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία στη σημερινή πραγματικότητα των πολυπολιτισμικών τάξεων, όπου ο εκπαιδευτικός βρίσκεται αντιμέτωπος με την πρόκληση να διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μιας μαθησιακής διαδικασίας, στην οποία θα συμμετέχουν ισότιμα μαθητές με διαφορετικές γλωσσικές, θρησκευτικές, πολιτισμικές και κοινωνικές καταβολές, αναδεικνύοντας και αξιοποιώντας το γνωστικό, κοινωνικό και πολιτισμικό κεφάλαιο που ο καθένας τους μεταφέρει. Καλείται δηλαδή ο εκπαιδευτικός να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη μιας κοινότητας μάθησης των μαθηματικών, που τα μέλη της θα έχουν τη δυνατότητα να προσεγγίσουν τη μαθηματική γνώση μέσα από τις δικές τους διαφορετικές προσωπικές τροχιές και μέσα από διαδικασίες που ευνοούν την αναγνώριση και τη συνύπαρξη και διασφαλίζουν τον αλληλοσεβασμό και την αμοιβαία αποδοχή των μαθηματικών και άλλων αξιών του κοινωνικού και πολιτισμικού τους περίγυρου. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο τα διδακτικά διλήμματα είναι περισσότερα και εντονότερα και οι απαντήσεις σε αυτά πιο αβέβαιες από κάθε άλλη περίπτωση. Μπορεί όμως να θεωρηθεί ότι η ένταση αυτή των διλημμάτων και το αβέβαιο των απαντήσεων συμβάλλουν στην ανάπτυξη μιας δυναμικής, που ίσως είναι καθοριστική για τη μαθηματική εκπαίδευση των μαθητών. Ένα περιβάλλον όπως το παραπάνω συνιστά μοναδική πρόκληση για τον εκπαιδευτικό, καθώς τον ωθεί να απευθυνθεί και να προσπαθήσει να ενεργοποιήσει «αποθεματικά» του μαθητή, αλλά και του σχολικού και του ευρύτερου περιβάλλοντος, που η παραδοσιακή προσέγγιση της μαθηματικής γνώσης άφηνε επιδεικτικά ανεκμετάλλευτα. Καθοριστικό ρόλο σε αυτήν την προοπτική διαδραματίζει η δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού που παρέχει ικανοποιητικά περιθώρια αυτενέργειας τόσο στο μαθητή όσο και στον εκπαιδευτικό, ώστε να μπορέσουν να λειτουργήσουν με τον τρόπο που περιγράφηκε παραπάνω, καθώς και η κατάλληλη εκπαίδευση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σχετικά με την αξιοποίηση ενός τέτοιου υλικού στην τάξη. Τα εκπαιδευτικό υλικό Μαθηματικά σε περιβάλλον διαμορφωμένο για αυτόνομη μάθηση συνιστά μια πρόταση συγκρότησης εκπαιδευτικού υλικού για τα μαθηματικά προς αυτήν την κατεύθυνση. 4

5 Ο χαρακτήρας και οι βασικές αρχές συγκρότησης του εκπαιδευτικού υλικού Το εκπαιδευτικό υλικό SMILE έχει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα, καθώς είναι προϊόν εργασίας εκπαιδευτικών, οι οποίοι, σε συνεργασία με τον Εκπαιδευτικό Όμιλο SMILE, επινοούν τις δραστηριότητες, τις επεξεργάζονται και τις δοκιμάζουν στις τάξεις τους. Στη συνέχεια οι δραστηριότητες αυτές, μέσα από μια σαφώς προσδιορισμένη διαδικασία, εντάσσονται στο υλικό. Στην 30χρονη πορεία του το SMILE έχει χρησιμοποιηθεί από πολλά σχολεία της Μ. Βρετανίας. Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές των σχολείων αυτών αναγνώρισαν το γεγονός ότι η θεματολογία, η δομή, καθώς και ο συγκεκριμένος τρόπος οργάνωσης των δραστηριοτήτων σε ένα ενιαίο πλαίσιο, επιτρέπουν στο μαθητή να εργάζεται με τους δικούς του ρυθμούς, μέσα σε ένα ελκυστικό και προσεκτικά διαμορφωμένο μαθησιακό περιβάλλον, το οποίο του παρέχει τη δυνατότητα να προσεγγίσει προοδευτικά, με συστηματικό τρόπο, το περιεχόμενο και τις διαδικασίες που χαρακτηρίζουν τη μαθηματική σκέψη. Η συνολική συγκρότηση του συγκεκριμένου εκπαιδευτικού υλικού στηρίζεται στην αντίληψη ότι, για να μπορούν οι μαθητές να χρησιμοποιούν και να εφαρμόζουν τα μαθηματικά που διδάσκονται στο σχολείο, θα πρέπει να τους παρέχεται η δυνατότητα να αναπτύσσουν το δικό τους πλαίσιο κατανόησης. Επιπλέον, τα σχολικά μαθηματικά θα πρέπει να είναι ελκυστικά και ταυτόχρονα να δίνουν στο μαθητή την ικανοποίηση της επιτυχίας. Έτσι, κάθε δραστηριότητα ξεκινάει είτε με την περιγραφή μιας κατάστασης ή ενός γεγονότος, συχνά από την καθημερινή ζωή, είτε με κάποιες οδηγίες για την εκτέλεση ενεργειών με ή χωρίς τη χρήση υλικών (όπως π.χ. ισομετρικό χαρτί, ριζόχαρτο, κόλλα, ζάρια, πούλια, κυβάκια, λογικά μπλοκ κ.α). Οι μαθητές παρακινούνται με ερωτήσεις ή/και υποστηρίζονται με οδηγίες για να ανακαλύψουν και να προσεγγίσουν προοδευτικά τη μαθηματική ιδέα που συνδέεται με τη συγκεκριμένη κάθε φορά δραστηριότητα. Στη συνέχεια, μέσα από μία σειρά πρόσθετων ερωτήσεων και οδηγιών για την εκτέλεση συγκεκριμένων ενεργειών, που συχνά έχουν αυξανόμενη δυσκολία και μερικές φορές συνοδεύονται από συμπληρωματικές πληροφορίες, οι μαθητές ενθαρρύνονται, ανάλογα με το είδος της δραστηριότητας: να διερευνήσουν τη μαθηματική ιδέα από διαφορετικές οπτικές γωνίες να εφαρμόσουν τη μαθηματική ιδέα σε διαφορετικά περιβάλλοντα, 5

6 να τη συσχετίσουν με άλλες μαθηματικές ή μη ιδέες και, τέλος, να την εκφράσουν συμβολικά. Γενικά, το υλικό επιδιώκει οι μαθητές: να αντλούν ευχαρίστηση από την ενασχόλησή τους με τα μαθηματικά να γίνονται πιο αποτελεσματικοί στην απόκτηση ποικίλων μαθηματικών δεξιοτήτων να νιώθουν ικανοί να χρησιμοποιούν μαθηματικά στην καθημερινή τους ζωή να αναπτύσσουν το μαθηματικό τους δυναμικό στην πληρότητά του. Η αξιοποίηση του υλικού σε ελληνικά σχολεία Τα Μαθηματικά σε περιβάλλον διαμορφωμένο για αυτόνομη μάθηση χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο δύο Προγραμμάτων εκπαιδευτικής παρέμβασης στην ελληνική πραγματικότητα. Στόχος της αξιοποίησής τους σε ελληνικά σχολεία ήταν ο εμπλουτισμός και η υποστήριξη της μαθησιακής διαδικασίας στο πλαίσιο τόσο του κανονικού αναλυτικού προγράμματος, όσο και πρόσθετων υποστηρικτικών μαθημάτων, με δραστηριότητες που αποσκοπούν στη μεγαλύτερη ενεργοποίηση των μαθητών στα μαθηματικά, στην ενίσχυση των γνώσεών τους και στην τόνωση της αυτοπεποίθησής τους. Συγκεκριμένα, ένα πρώτο μέρος του υλικού, που αντιστοιχεί σε 400 περίπου δραστηριότητες, μεταφράστηκε και προσαρμόστηκε στην ελληνική πραγματικότητα στο πλαίσιο των Πιλοτικών Προγραμμάτων Ενισχυτικής Διδασκαλίας (ΕΠΕΑΕΚ Ι, ), που αφορούσαν στην προώθηση καινοτόμων διδακτικών προσεγγίσεων σε σχολεία που βρίσκονταν σε περιοχές με ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες και είχαν στόχο την πρόληψη και την καταπολέμηση της σχολικής αποτυχίας και της διαρροής από την υποχρεωτική εκπαίδευση 1. Στο πλαίσιο αυτών των Προγραμμάτων οι εκπαιδευτικοί του Δημοτικού Σχολείου και του Γυμνασίου χρησιμοποίησαν δραστηριότητες του υλικού τόσο για την υποστήριξη του Αναλυτικού Προγράμματος της τάξης τους, όσο και των Σχεδίων Δράσης (projects) που ανέπτυσσαν με τους μαθητές τους εκτός κανονικού ωραρίου. Η σειρά, με την οποία προτείνονταν οι δραστηριότητες στο μαθητή, καθώς και η έκτασή τους, καθορίζονταν σε κάθε περίπτωση από τον εκπαιδευτικό. Σε αυτή την 1 Πιλοτικά Προγράμματα Ενισχυτικής Διδασκαλίας (ΕΠΕΑΕΚ Ι), Έργα «Σχεδιασμός και Άμεση Εφαρμογή Πιλοτικών Προγραμμάτων Ενισχυτικής Διδασκαλίας» και «Εξάπλωση εφαρμογής των Πιλοτικών Προγραμμάτων Ενισχυτικής Διδασκαλίας», , Επιστημονική Υπεύθυνη Καθηγήτρια Τζέλα Βαρνάβα Σκούρα, ΑΠΘ. 6

7 περίοδο, το υλικό αξιοποιήθηκε από παιδιά των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού Σχολείου και όλων των τάξεων του Γυμνασίου, σε ορισμένες όμως περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκε και από παιδιά μικρότερων ηλικιών, και μάλιστα από τη Γ τάξη του Δημοτικού Σχολείου. Τα αποτελέσματα της παραπάνω αξιοποίησης ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Η αξιολόγηση που επιχειρήθηκε με την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου προγράμματος, η οποία στηρίχτηκε σε ερωτηματολόγια προς τους εκπαιδευτικούς και σε συνεντεύξεις με εκπαιδευτικούς και μαθητές, έδειξε ότι οι μαθητές στην πλειοψηφία τους ανταποκρίθηκαν δημιουργικά και με ευχαρίστηση στις απαιτήσεις των δραστηριοτήτων, οι οποίες έλκυσαν το ενδιαφέρον τους και φάνηκε να είναι συμβατές με τις δυνατότητές τους, ενώ οι εκπαιδευτικοί διατύπωσαν την ικανοποίησή τους για την αποτελεσματικότητα του υλικού τόσο σε γνωστικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο διαμόρφωσης θετικών στάσεων και πεποιθήσεων για τα μαθηματικά. Στην περίπτωση μάλιστα των παιδιών μίας τάξης Δημοτικού Σχολείου, στην οποία η εφαρμογή του υλικού παρακολουθήθηκε επί τέσσερα συνεχή έτη (από την Γ έως και την ΣΤ Δημοτικού), αυτό που αξίζει να σημειωθεί εκτός των παραπάνω, είναι ότι τα παιδιά δεν έδειξαν σημεία κόπωσης από αυτή τη χρήση. Αντίθετα, διατήρησαν το ενδιαφέρον τους και διέθεταν αυτόβουλα τον ελεύθερο χρόνο ακόμη και των διαλειμμάτων για να ασχολούνται με τις δραστηριότητες του υλικού. Τα θετικά αποτελέσματα της πρώτης αυτής αξιοποίησης, αλλά και το γεγονός ότι οι μαθητές της υποχρεωτικής εκπαίδευσης της μειονότητας της Θράκης, στους οποίους απευθυνόταν το Πρόγραμμα «Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων », δε διέφεραν σημαντικά ως μαθητικός πληθυσμός από εκείνον, στον οποίο στόχευαν τα Πιλοτικά Προγράμματα Ενισχυτικής Διδασκαλίας, τόσο ως προς τις εκπαιδευτικές τους ανάγκες, όσο και ως προς τα κοινωνικά τους χαρακτηριστικά (η ουσιαστικότερη διαφορά αφορούσε στα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά), οδήγησαν στην απόφαση να υιοθετηθεί το ίδιο εκπαιδευτικό υλικό και σε αυτό το Πρόγραμμα. Έτσι, η παραγωγή συνεχίστηκε, αναθεωρώντας στο σύνολο του υλικού επιμέρους στοιχεία που αφορούσαν κυρίως: 7

8 α) την υιοθέτηση απλούστερων διατυπώσεων, που όμως δεν είναι απλοϊκές, δεν αλλοιώνουν τα νοήματα και δεν αποφεύγουν τη χρήση της απαραίτητης μαθηματικής ορολογίας και β) την ένταξη στα σενάρια των δραστηριοτήτων πολιτισμικών, κοινωνικών και άλλων στοιχείων που θεωρήθηκαν πλησιέστερα στην πραγματικότητα των παιδιών της μειονότητας. Στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων », το υλικό αξιοποιήθηκε σε σχολεία των νομών Ροδόπης και Ξάνθης όπου φοιτούσαν μαθητές της μειονότητας, καθώς και στα υποστηρικτικά θερινά τμήματα που αναπτύχθηκαν στα Κέντρα στήριξης του προγράμματος (ΚΕΣΠΕΜ) και στους δύο νομούς. Οι εκπαιδευτικοί έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το υλικό και το αποδέχτηκαν ως μια διδακτική πρόταση που μπορεί να ενεργοποιήσει τους μαθητές να ασχοληθούν με τα μαθηματικά και να τονώσει την αυτοπεποίθησή τους. Κατά το δεύτερο, κυρίως, χρόνο αξιοποίησής του, διαπίστωσαν τη βελτίωση της ποιότητας και της συχνότητας συμμετοχής πολλών από τους μειονοτικούς μαθητές στα μαθήματα των μαθηματικών κατά τις πρόσθετες διδακτικές ώρες υλοποίησης του Προγράμματος και στη συνέχεια στα μαθήματα του κανονικού προγράμματος του σχολείου. Επιπλέον, παρατήρησαν με ιδιαίτερη έκπληξη τη θεαματική βελτίωση της αλληλεπίδρασης αυτών των μαθητών τόσο με τους ίδιους, όσο και με τους συμμαθητές τους. Στην πλειοψηφία οι τους εκπαιδευτικοί που αξιοποίησαν το υλικό, μέσα από τις ποικίλες ευκαιρίες ουσιαστικής αλληλεπίδρασης που αυτό προσφέρει στην τάξη, αλλά και σε συνέχεια των συστηματικών επιμορφωτικών συναντήσεων που πραγματοποιούνταν τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του Προγράμματος, φάνηκαν να αναπτύσσουν περισσότερο συστηματικούς και επιστημονικά αποδεκτούς τρόπους ανάλυσης και ερμηνείας των χαμηλών επιδόσεων των μαθητών τους στα μαθηματικά, λαμβάνοντας υπόψη τους τόσο τις ψυχολογικές όσο και τις κοινωνικο-πολιτισμικές παραμέτρους του συγκεκριμένου φαινομένου. Η απόδοση ενός κειμένου από μία γλώσσα σε μία άλλη δεν είναι ποτέ μία εύκολη υπόθεση, πολύ περισσότερο όταν τα κείμενα αφορούν εκπαιδευτικό υλικό. Η απόδοση στην ελληνική γλώσσα και η προσαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα του 8

9 εκπαιδευτικού υλικού SMILE είναι καρπός μιας επίπονης και μακράς διάρκειας συλλογικής εργασίας, στην οποία συνέβαλαν με διάφορους τρόπους ένας αριθμός εκπαιδευτικών και ερευνητών, στους οποίους θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου για την αφοσίωση και το μεράκι με τα οποία εργάστηκαν. Αισθάνομαι την ανάγκη να ξεκινήσω ευχαριστώντας την Άννα Κλώθου, εκπαιδευτικό της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και υποψήφια διδάκτορα, για τις ατέλειωτες ώρες δουλειάς, συζητήσεων και αναζητήσεων και γενικά για την ανεκτίμητη συμβολή της στη μετάφραση και προσαρμογή του υλικού, και τον Αχμέτ Νιζάμ, εκπαιδευτικό της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, για την πολύτιμη συνεργασία του στην ιδιαίτερα επίπονη επεξεργασία εικόνων και διαγραμμάτων και στην αρτιότερη τεχνική εμφάνιση των δραστηριοτήτων γενικότερα. Κυρίως όμως τους ευχαριστώ και τους δύο για την επιμονή, την καλή τους διάθεση και το θετικό τρόπο με τον οποίον αντιμετώπισαν τα προβλήματα και τις δυσκολίες που, όπως ήταν αναπόφευκτο, προέκυπταν. Ευχαριστώ επίσης τη Λία Κυριάκη, εκπαιδευτικό της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης - αγγλικής φιλολογίας, η οποία ασχολήθηκε με την πρωτογενή μετάφραση του υλικού στα ελληνικά στο πλαίσιο και των δύο Προγραμμάτων και το Γεώργιο Φαχιρίδη, Δρ Κυβερνητικής, διδάσκοντα (ν.407) στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΔΠΘ, που εργάστηκε για την ηλεκτρονική επεξεργασία μέρους του υλικού κατά το χρονικό διάστημα Στην πρώτη περίοδο επεξεργασίας του υλικού, ένας αριθμός ανθρώπων εργάστηκαν κυρίως σε θέματα μεταφοράς των δραστηριοτήτων στην ελληνική γλώσσα. Ευχαριστώ γι αυτήν τη συνεργασία τη Γεωργία Σαρηγιαννίδου, εκπαιδευτικό της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης - αγγλικής φιλολογίας, την Αντωνία Πετρίδου, μαθηματικό, την Ελένη Μαυρακάκη, φιλόλογο και την Αθηνά Γκλιάρα, εκπαιδευτικό της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης φιλόλογο. Ευχαριστώ ακόμη για την καλή συνεργασία τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν στα δύο προγράμματα, καθώς και τους συνεργάτες, που παρακολουθούσαν και κατέγραφαν την αξιοποίηση του υλικού στα σχολεία. Ιδιαίτερα ευχαριστώ τη Δέσποινα Νίκα, εκπαιδευτικό του 4 ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας, για τη μακρόχρονη αυτόβουλη συνεργασία, μετά την ολοκλήρωση των Πιλοτικών Προγραμμάτων Ενισχυτικής 9

10 Διδασκαλίας, η οποία μας έδωσε την ευκαιρία παρακολούθησης της αξιοποίησης του υλικού από την ίδια ομάδα παιδιών σε ένα εύρος χρόνου. Τις ευχαριστίες μου θα ήθελα να εκφράσω και στη Χαρά Κορτέση - Δαφέρμου, ερευνήτρια στο Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας, για την ιδιαίτερη φροντίδα με την οποία επιμελήθηκε τα κείμενα αυτού του τεύχους, ώστε να αποτελέσουν ένα σαφές και προσεκτικά τεκμηριωμένο πλαίσιο δουλειάς για τους εκπαιδευτικούς. Τέλος, ευχαριστώ θερμά την Καθηγήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Τζέλα Βαρνάβα - Σκούρα, Επιστημονική Υπεύθυνη των Πιλοτικών Προγραμμάτων Ενισχυτικής Διδασκαλίας, η οποία μου εμπιστεύθηκε αρχικά ένα τόσο ελκυστικό εγχείρημα, και την Καθηγήτρια του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Άννα Φραγκουδάκη, Επιστημονική Υπεύθυνη του Προγράμματος «Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων », η οποία πείστηκε για τις δυνατότητες του συγκεκριμένου υλικού και την καταλληλότητά του για τους μαθητές της μειονότητας και στήριξε με ενθουσιασμό τη συνέχιση συγκρότησής του. Και οι δύο συνέβαλαν με τη συνεχή τους ενθάρρυνση να γίνει αυτή η δουλειά μια αξιοζήλευτη και μοναδική εμπειρία για όλους μας. Χαράλαμπος Σακονίδης Αναπληρωτής` Καθηγητής Διδακτικής των Μαθηματικών Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 10

11 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ Το εκπαιδευτικό υλικό Μαθηματικά σε περιβάλλον διαμορφωμένο για αυτόνομη μάθηση είναι συγκροτημένο με τρόπο που ευνοεί την καλλιέργεια ενός θετικού μαθησιακού κλίματος στην τάξη, στο πλαίσιο του οποίου ο μαθητής αναλαμβάνει ο ίδιος την ευθύνη για τη μάθησή του και υποστηρίζεται στο να αποκτήσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του και στις δυνάμεις του, ενώ παράλληλα ενθαρρύνεται να συζητά το μαθηματικό περιεχόμενο των δραστηριοτήτων με τον εκπαιδευτικό και με τους συμμαθητές του, προκειμένου να αποσαφηνίσει τη σκέψη του. Η οργάνωση του συγκεκριμένου υλικού επιτρέπει εναλλακτικούς τρόπους εργασίας σε ζεύγη, σε μικρές ομάδες, εξατομίκευση της διδασκαλίας, αυτόνομη μελέτη, παρέχοντας τη δυνατότητα εξασφάλισης της κατάκτησης ενός επιπέδου βασικών μαθηματικών γνώσεων από όλους τους μαθητές. Πρόκειται για μία μεγάλη τράπεζα μαθηματικών δραστηριοτήτων, η οποία απευθύνεται κυρίως σε μαθητές ηλικίας ετών, κάποιες δραστηριότητες όμως μπορούν να αναπτυχθούν και με μικρότερες ηλικίες, όπως έδειξε η αξιοποίηση του υλικού στην ελληνική πραγματικότητα.. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Η αγγλική έκδοση Οι περίπου δραστηριότητες του μεγάλου αυτού εκπαιδευτικού πακέτου είναι ταξινομημένες σε δέκα επίπεδα δυσκολίας και κατανεμημένες σε ενότητες, οι οποίες αφορούν σε τέσσερις ευρείες γνωστικές περιοχές του Αναλυτικού Προγράμματος των μαθηματικών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης: την αριθμητική, την άλγεβρα, τη γεωμετρία (σχήμα, χώρος, μετρήσεις) και την επεξεργασία δεδομένων (στατιστική, πιθανότητες). Δεν υπάρχει συγκεκριμένη σειρά, σύμφωνα με την οποία συνιστάται να προτείνονται οι δραστηριότητες στους μαθητές. Αυτό το αποφασίζει ο εκπαιδευτικός, συνεκτιμώντας τις μαθησιακές κατακτήσεις του κάθε μαθητή, καθώς και τις ενότητες του αναλυτικού προγράμματος που διδάσκει την κάθε χρονική στιγμή. 11

12 Οι γνωστικές περιοχές του Αναλυτικού Προγράμματος και οι αντίστοιχες ενότητες στις οποίες αφορούν οι δραστηριότητες είναι οι παρακάτω: Αξία ψηφίων - Αριθμητικά Συστήματα Δυνάμεις και ρίζες Ιδιότητες των αριθμών Ποσοστά Πρόσθεση Πολλαπλασιασμός Υπολογισμός κατά προσέγγιση Ακολουθίες Κανονικότητες Αλγεβρικές Δομές Εξισώσεις Αριθμός Ακέραιοι Κλάσματα Δεκαδικοί Λόγος Αφαίρεση Διαίρεση Μικτά κλάσματα Άλγεβρα Απεικονίσεις Γραφικές Παραστάσεις Χρήση Γραφικών Παραστάσεων Σχήμα, Χώρος, Μετρήσεις Τρισδιάστατα στερεά Τοπολογία Σχεδίαση Μέτρηση Σχήμα Εμβαδόν - Περίμετρος Ιδιότητες σχημάτων Μέτρηση κύκλου Συντεταγμένες Εμβαδόν - Όγκος Ομοιότητα - Μεγέθυνση Γωνίες Περιστροφή Ιδιότητες Γωνιών Συμμετρία ως προς ευθεία Τριγωνομετρία Παράλληλη μεταφορά - Διανύσματα Συνδυασμός Μετασχηματισμών Επεξεργασία Δεδομένων Λογική και σύνολα Συλλογή δεδομένων Παρουσίαση δεδομένων Ανάλυση και Ερμηνεία δεδομένων Πιθανότητες Το υλικό SMILE αποτελεί μία εξαιρετικά πλούσια τράπεζα μαθηματικού υλικού τόσο ως προς τη δομή και το περιεχόμενο, όσο και ως προς τη μορφή του. Στην πλήρη 12

13 ανάπτυξή του περιλαμβάνει κάρτες δραστηριοτήτων 2, πόστερς, επιτραπέζια παιχνίδια και δραστηριότητες με τον Ηλεκτρονικό Υπολογιστή. Οι κάρτες δραστηριοτήτων περιλαμβάνουν πληροφορίες και ερωτήσεις, οι οποίες παρουσιάζουν προοδευτικά τη μαθηματική ιδέα που πραγματεύονται, ξεκινώντας από απλές και καταλήγοντας σε πιο σύνθετες μορφές της, ολοκληρώνοντας με τον τρόπο αυτό την προσέγγισή της στο συγκεκριμένο κάθε φορά επίπεδο δυσκολίας. Τα πόστερς αναφέρονται σε μαθηματικές ιδέες που συνδέονται με τις προτεινόμενες δραστηριότητες ή σε στοιχεία από την Ιστορία των Μαθηματικών και χρησιμοποιούνται για τη διακόσμηση της αίθουσας των μαθηματικών ή της γωνιάς της τάξης όπου βρίσκεται ταξινομημένο το υλικό. Οι δραστηριότητες με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή είναι δραστηριότητες σχεδιασμένες για να πραγματοποιούνται σε ηλεκτρονικό περιβάλλον, συμβάλλοντας στην εξοικείωση των μαθητών με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στο πλαίσιο της μαθηματικής τους εκπαίδευσης. Τέλος, τα επιτραπέζια παιχνίδια ενισχύουν την κατανόηση εννοιών και διαδικασιών, που προσεγγίζονται στο πλαίσιο και άλλων δραστηριοτήτων. Η τράπεζα υλικού SMILE συνοδεύεται από: Τεύχη Απαντήσεων στις Δραστηριότητες, Τεύχη Δοκιμασιών, όπου κάθε δοκιμασία αντιστοιχεί σε μία δραστηριότητα του εκπαιδευτικού πακέτου, Τεύχη Απαντήσεων στις Δοκιμασίες, 2 Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε κάρτα-δραστηριότητα φέρει έναν τίτλο ο οποίος αντανακλά τη θεματική της και αναφέρεται άλλοτε στο μαθηματικό της περιεχόμενο και άλλοτε στο σενάριο που το πλαισιώνει, καθώς και έναν αριθμό. Ο τελευταίος είναι ο αύξων αριθμός παραγωγής της κάρτας. Για παράδειγμα, η κάρτα με τίτλο «Μέγιστο Γινόμενο» και αριθμό 0779 δηλώνει ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα, που δημιουργήθηκε από κάποιον εκπαιδευτικό που συνεργαζόταν με τον Εκπαιδευτικό Όμιλο SMILE, επικεντρώνεται στη διερεύνηση του μέγιστου γινομένου δύο ή περισσότερων φυσικών αριθμών, ανήκει στην ενότητα Πράξεις (πράξεις με φυσικούς αριθμούς) και, όταν εντάχθηκε στο υλικό, υπήρχαν ήδη σ αυτό 778 κάρτες. Έτσι, είναι φανερό ότι μια κάρτα-δραστηριότητα με μεγάλο νούμερο μπορεί να κατατάσσεται σε χαμηλό επίπεδο δυσκολίας, ενώ μια κάρτα με μικρό νούμερο σε υψηλό επίπεδο δυσκολίας. Δηλαδή, δεν υπάρχει καμιά αντιστοιχία μεταξύ αρίθμησης των καρτών-δραστηριοτήτων και των επιπέδων δυσκολίας. 13

14 Χάρτη Δραστηριοτήτων, στον οποίο αναφέρονται όλες οι δραστηριότητες του εκπαιδευτικού πακέτου, κατά επίπεδο δυσκολίας και κατά ενότητα του αναλυτικού προγράμματος, στην οποία αναφέρονται, Βιβλία με αναφορές σε πηγές μαθηματικών δραστηριοτήτων που κυκλοφορούν στο εμπόριο. Η ελληνική έκδοση Η μετάφραση και προσαρμογή του υλικού στην ελληνική πραγματικότητα επιχειρήθηκε σταδιακά. Ξεκίνησε στο πλαίσιο των Πιλοτικών Προγραμμάτων Ενισχυτικής Διδασκαλίας (μέχρι την ολοκλήρωση του Προγράμματος είχαν σταλεί στα σχολεία που συμμετείχαν 400 περίπου κάρτες και το αντίστοιχο συνοδευτικό υλικό) και συνεχίστηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων ». Η σημερινή έκδοση περιλαμβάνει συνολικά 550 κάρτες, οι οποίες αντιστοιχούν στα έξι πρώτα επίπεδα δυσκολίας. Οι δραστηριότητες και το συνοδευτικό υλικό των επιπέδων 7 και 8 βρίσκονται στο στάδιο της τελικής επεξεργασίας. Με την τελική διαμόρφωση και των δύο αυτών επιπέδων θα επιτευχθεί ο στόχος που είχε τεθεί για τη συγκρότηση του ελληνικού εκπαιδευτικού πακέτου στο πλαίσιο αυτού του Προγράμματος. Τα επίπεδα 9 και 10 απευθύνονται σε μαθητές με ιδιαίτερες μαθηματικές επιδόσεις και η μετάφραση και προσαρμογή τους θα εξεταστεί ενδεχόμενα σε μελλοντική φάση. Στην ελληνική έκδοση του υλικού τηρήθηκαν το μαθηματικό περιεχόμενο, η δομή, η οργάνωση και η εικονογράφηση του αγγλικού πακέτου. Οι δραστηριότητες τυπώθηκαν σε κάρτες που φέρουν τον ίδιο αύξοντα αριθμό με τις αντίστοιχες κάρτες της αγγλικής έκδοσης και διαμορφώθηκαν τα αντίστοιχα τεύχη απαντήσεων στις δραστηριότητες, δοκιμασιών και απαντήσεων στις δοκιμασίες. Τα πόστερς, οι δραστηριότητες με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, καθώς και κάποιες δραστηριότητες που υποστηρίζονται από ειδικό εποπτικό υλικό δεν έχουν μεταφραστεί και προσαρμοστεί στα ελληνικά, κυρίως εξαιτίας της πολυπλοκότητας απόκτησης των πνευματικών τους δικαιωμάτων 3. Επίσης δεν έχουν μεταφραστεί τα βιβλία με τις πηγές μαθηματικών δραστηριοτήτων γιατί, καθώς αναφέρονται σε πηγές της αγγλικής 3 Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο λείπουν ορισμένοι αριθμοί καρτών δραστηριοτήτων στη σειρά αρίθμησης του υλικού 14

15 βιβλιογραφίας, θεωρήθηκε ότι δεν θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ Η λειτουργική τοποθέτηση του υλικού στο χώρο της τάξης Το ποικίλο αυτό υλικό ταξινομείται στο χώρο της σχολικής αίθουσας με τρόπο που οι μαθητές να μπορούν να έχουν εύκολη πρόσβαση σ αυτό και να το χρησιμοποιούν και μόνοι τους, χωρίς συνεχή παρουσία του εκπαιδευτικού. Οι κάρτες των δραστηριοτήτων σκόπιμο είναι να υπάρχουν σε 2 έως 3 αντίγραφα η κάθε μία και να ταξινομούνται κατά αύξοντα αριθμό, έτσι ώστε να είναι εύκολη η αναζήτησή τους. Προσιτό στους μαθητές θα πρέπει να είναι και το υποστηρικτικό υλικό των δραστηριοτήτων, δηλαδή το Τεύχος Απαντήσεων στις Δραστηριότητες, το Τεύχος των Δοκιμασιών και το πρόσθετο εποπτικό υλικό (κυβάκια, λογικά μπλοκ, ζάρια, πούλια, ριζόχαρτο κ.α), το οποίο απαιτείται για την ανάπτυξη κάποιων δραστηριοτήτων. Οι μαθητές δεν έχουν πρόσβαση στο Τεύχος Απαντήσεων στις Δοκιμασίες. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ο εκπαιδευτικός αναλαμβάνει το ρόλο του καθοδηγητή, ο οποίος με προσεκτικούς χειρισμούς προγραμματίζει και παρακολουθεί την πορεία και το περιεχόμενο της εργασίας του κάθε μαθητή και φροντίζει να ενισχύει τη μαθησιακή του προσπάθεια, υποστηρίζοντας τις αναζητήσεις του κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας των δραστηριοτήτων. Η υποστήριξη αυτή αφορά στην παροχή πρόσθετης μαθηματικής πληροφορίας, όταν και όπου αυτό χρειάζεται, κυρίως όμως αφορά ερωτήσεις και υποδείξεις προς το μαθητή οι οποίες, χωρίς να δίνουν έτοιμες απαντήσεις και λύσεις, ενθαρρύνουν τη σκέψη του προς την κατεύθυνση της αξιοποίησης των μαθηματικών του γνώσεων, ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της δραστηριότητας. Σε δεύτερο επίπεδο, ο εκπαιδευτικός βοηθά το μαθητή να οργανώσει τις μαθηματικές έννοιες, τις διαδικασίες και τις δεξιότητες που κατακτά σε κατάλληλα σχήματα, ώστε αυτές να αποτελέσουν λειτουργικά εργαλεία μαθηματικής σκέψης για την περαιτέρω εξέλιξή του. Παρακολουθώντας και καταγράφοντας την πορεία που διανύουν οι μαθητές, ο εκπαιδευτικός αξιολογεί την εγκυρότητα και την αξιοπιστία της μαθηματικής γνώσης 15

16 που κατακτούν κατά την εξέλιξη του προγράμματος και τους αναθέτει νέα εργασία, εστιάζοντας το ενδιαφέρον του στις ανάγκες του κάθε μαθητή. Η καταγραφή της μαθησιακής πορείας των μαθητών Για την παρακολούθηση της μαθησιακής πορείας του κάθε μαθητή, ο εκπαιδευτικός διαμορφώνει ατομικούς Φακέλους Εργασίας. Σε κάθε φάκελο καταχωρεί οτιδήποτε συνδέεται με την ποιότητα και την ποσότητα εργασίας του μαθητή στην τάξη, όπως: Έναν Χάρτη Δραστηριοτήτων Ο Χάρτης Δραστηριοτήτων εξυπηρετεί το συνολικό σχεδιασμό και την παρακολούθηση της μαθησιακής πορείας του μαθητή. Χρησιμοποιείται για να καταγράφει ο εκπαιδευτικός τις δραστηριότητες που επεξεργάζεται ο μαθητής. Η καταγραφή αυτή δηλώνεται με την τοποθέτηση ενός κύκλου γύρω από τον αριθμό κάθε δραστηριότητας που έχει ολοκληρωθεί, καθώς και με την αναφορά του αριθμού του Πίνακα Εργασίας, στον οποίο προτάθηκε η συγκεκριμένη δραστηριότητα. Εάν μια δραστηριότητα δεν πραγματοποιήθηκε, δεν ολοκληρώθηκε ή δεν έγινε κατανοητή από το μαθητή σημειώνεται στο Χάρτη με διαγραφή συνήθως του αριθμού της με μια πλάγια γραμμή. Έτσι, διαμορφώνεται μια οπτική εικόνα της πορείας του μαθητή. Στο Χάρτη σημειώνονται επίσης και τυχόν στοιχεία σχετικά με δραστηριότητες εκτός του υλικού Μαθηματικά σε περιβάλλον διαμορφωμένο για αυτόνομη μάθηση, που μπορεί να έχει συμπεριλάβει ο εκπαιδευτικός σε κάποιο Πίνακα Εργασίας, καθώς και άλλες χρήσιμες, κατά την άποψη του εκπαιδευτικού, επισημάνσεις. Τους Πίνακες Εργασίας του μαθητή Προγραμματίζοντας την εργασία στην τάξη, ο εκπαιδευτικός επιλέγει κάθε φορά και για κάθε μαθητή μια ομάδα από πέντε δραστηριότητες, οι οποίες ανταποκρίνονται στις δυνατότητές του και εναρμονίζονται με τους στόχους της διδασκόμενης ύλης, και τις αναγράφει στον Πίνακα Εργασίας που συντάσσει για το συγκεκριμένο μαθητή 4. Στον Πίνακα Εργασίας o εκπαιδευτικός, εκτός από τις κάρτες εργασίας που προτείνει στο μαθητή για επεξεργασία, σημειώνει και το θέμα που πραγματεύεται η κάθε μία, την 4 Αντίγραφο ενός τέτοιου Πίνακα Εργασίας βρίσκεται σε Παράρτημα, στο τέλος αυτού του τεύχους. 16

17 επίδοση του μαθητή στη δοκιμασία που αντιστοιχεί σε κάθε δραστηριότητα, αν ο μαθητής επεξεργάστηκε μόνος του ή σε συνεργασία με άλλους τις δραστηριότητες, καθώς και τις παρατηρήσεις του σχετικά με τυχόν προβλήματα που αντιμετώπισε ο μαθητής κατά την πραγματοποίηση της κάθε δραστηριότητας. Η συνεχής αυτή καταγραφή επιτρέπει στον εκπαιδευτικό να αποκτά συνολική εικόνα για την εξέλιξη της προόδου του κάθε μαθητή. Η κατασκευή του πρώτου Πίνακα Εργασίας για το μαθητή αποτελεί σημαντική υπόθεση για τη μετέπειτα εξέλιξή του. Ο εκπαιδευτικός διερευνά τις γνώσεις που έχει κατακτήσει ο μαθητής έως τη στιγμή της συγκρότησης αυτού του Πίνακα, μελετώντας την επίδοσή του στις δοκιμασίες που έχουν προηγηθεί και συγκεντρώνοντας εκτιμήσεις των εκπαιδευτικών από τις προηγούμενες τάξεις. Φροντίζει στον πρώτο Πίνακα Εργασίας, που θα συγκροτήσει για τον κάθε μαθητή, να περιέχονται δραστηριότητες στις οποίες ο συγκεκριμένος μαθητής θα μπορέσει να ανταποκριθεί με επιτυχία, καταβάλλοντας προσπάθεια, ώστε να τονωθεί η αυτοπεποίθησή του και να εξελιχτούν οι γνώσεις του. Κάθε Πίνακας Εργασίας είναι σκόπιμο να περιέχει δραστηριότητες, τις οποίες ο μαθητής πρέπει να είναι σε θέση να ολοκληρώσει σε εύλογο χρονικό διάστημα. Ο εκπαιδευτικός, προκειμένου να συγκροτήσει ένα νέο Πίνακα Εργασίας, λαμβάνει υπόψη του τα παρακάτω : ποιες δραστηριότητες ολοκλήρωσε ο μαθητής με επιτυχία στον τελευταίο πίνακα εργασίας, σε ποιες δραστηριότητες αντιμετώπισε προβλήματα και ποια ήταν αυτά. Ως προς το νέο Πίνακα που θα συγκροτήσει ο εκπαιδευτικός, φροντίζει να εξασφαλίσει ότι: υπάρχει ποικιλία δραστηριοτήτων τόσο ως προς το θέμα που πραγματεύονται, όσο και ως προς τα υλικά που απαιτούνται για την πραγματοποίησή τους, οι δραστηριότητες καλλιεργούν ποικίλες μαθηματικές ικανότητες και δεξιότητες, οι δραστηριότητες ανταποκρίνονται σε πολλούς στόχους του Αναλυτικού Προγράμματος των Μαθηματικών, έτσι ώστε να είναι σε θέση ο μαθητής να αναγνωρίσει τους δεσμούς μεταξύ των διαφορετικών ενοτήτων, η παρουσίαση, η γλώσσα και η αναγνωσιμότητα κάθε δραστηριότητας είναι κατάλληλες για το συγκεκριμένο μαθητή, 17

18 οι δραστηριότητες επιτρέπουν στο μαθητή να εμπλακεί σε μια ποικιλία τρόπων εργασίας (ατομική, σε ζεύγη, ομαδική, με ολόκληρη την τάξη). Στον Πίνακα Εργασίας, όπως ήδη αναφέρθηκε, μπορούν να περιλαμβάνονται και δραστηριότητες εκτός του Χάρτη Δραστηριοτήτων, στο βαθμό που ο εκπαιδευτικός το θεωρεί σκόπιμο. παρατηρήσεις και σχόλια, τα οποία συγκεντρώνει κατά την παρακολούθηση της πορείας του μαθητή και που τα θεωρεί σημαντικά για την καταγραφή της εξέλιξής του. Η οργάνωση της εργασίας στην τάξη Στο διάγραμμα που ακολουθεί παρουσιάζεται η σειρά των ενεργειών που προτείνονται για την εργασία στην τάξη. Το διάγραμμα παραδίνεται φωτοτυπημένο στους μαθητές κατά τη διάρκεια της πρώτης τους ενημέρωσης σχετικά με το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό υλικό. Οι μαθητές ενημερώνονται λεπτομερώς για τη διαδικασία που θα ακολουθήσουν και για το πώς και πότε πραγματοποιείται κάθε μία από τις συγκεκριμένες ενέργειες. Στη συνέχεια κάθε μαθητής παραλαμβάνει το δικό του Πίνακα Εργασίας και είναι υπεύθυνος για τον τρόπο οργάνωσης της δουλειάς του, ακόμη και για τη σειρά με την οποία θα πραγματοποιήσει τις δραστηριότητες που προτείνονται στον πίνακα που έχει συντάξει γι αυτόν ο εκπαιδευτικός, για τη χρησιμοποίηση των κατάλληλων υλικών, του εξοπλισμού κλπ. 18

19 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΡΞΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αρχικός Πίνακας Εργασίας Διάλεξε μια κάρτα ΟΧΙ Έχεις ότι χρειάζεσαι; ΝΑΙ Δούλεψε με την κάρτα ΟΧΙ Χρειάζεσαι Ρώτησε ένα φίλο ή Χρειάζεσαι Ρώτησε το βοήθεια; ΝΑΙ χρησιμοποίησε περισσότερη ΝΑΙ δάσκαλό σου το Τεύχος των βοήθεια; Απαντήσεων ΟΧΙ Χρησιμοποίησε το Τεύχος των Απαντήσεων για να εξετάσεις την εργασία σου Ζήτησε από το δάσκαλό σου να ελέγξει και να υπογράψει την εργασία σου ΟΧΙ Ήταν αυτή η τελευταία κάρτα του Πίνακα Εργασίας σου; ΝΑΙ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ Παιχνίδι ή Δώσε το τεστ Πάρε τον επόμενο παζλ στο δάσκαλό σου Πίνακα Εργασίας 19

20 Η αυτοαξιολόγηση και η αξιολόγηση της εργασίας του μαθητή Μετά την ολοκλήρωση όλων των δραστηριοτήτων ενός Πίνακα Εργασίας, οι μαθητές ελέγχουν τη δουλειά τους χρησιμοποιώντας το Τεύχος Απαντήσεων στις Δραστηριότητες. Η διαδικασία αυτή επιτρέπει τη διόρθωση των λαθών τους από τους ίδιους τους μαθητές, αναδεικνύει πιθανές παρανοήσεις και οδηγεί σε άμεση ανατροφοδότηση του μαθητή, καθώς το Τεύχος των Απαντήσεων περιέχει συχνά προτάσεις επέκτασης των δραστηριοτήτων και θεωρείται πολύτιμη πηγή αναφοράς. Στη συνέχεια, η δουλειά του κάθε μαθητή ελέγχεται από τον εκπαιδευτικό, ο οποίος βεβαιώνεται ότι την έχει κατανοήσει και υπογράφει τον Πίνακα Εργασίας, όταν αυτός ολοκληρώνεται. Η παράδοση κάθε Πίνακα Εργασίας αποτελεί μια καλή ευκαιρία για συζήτηση με τον κάθε μαθητή, σχετικά με τις δυσκολίες που ο τελευταίος συνάντησε, αλλά και τις νέες κατακτήσεις που σημείωσε. Εργαζόμενοι κατ αυτόν τον τρόπο οι μαθητές ασκούνται στο να οργανώνουν την εργασία τους με αυτονομία και υπευθυνότητα. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία που περιγράφηκε στην προηγούμενη ενότητα, ο μαθητής συμπληρώνει μία σύντομη δοκιμασία για κάθε δραστηριότητα που πραγματοποίησε. Οι δοκιμασίες αυτές βρίσκονται στο σχετικό τεύχος (Τεύχος Δοκιμασιών) και έχουν τους ίδιους κωδικούς με αυτούς των δραστηριοτήτων. Οι μαθητές είναι υπεύθυνοι για την παράδοση των δοκιμασιών στον εκπαιδευτικό, ο οποίος τις αξιολογεί, ανατρέχοντας στο Τεύχος Απαντήσεων στις Δοκιμασίες. Είναι σκόπιμο ο έλεγχος αυτός να μη γίνεται παρουσία του μαθητή. Η αξιολόγηση καταχωρείται στον Πίνακα Εργασίας και ο μαθητής ενημερώνεται για τα λάθη, τις τυχόν παραλείψεις, αλλά και τις επιτυχίες του. Τα στοιχεία που προκύπτουν από την αυτοαξιολόγηση της εργασίας του μαθητή, καθώς και την αξιολόγησή της από τον εκπαιδευτικό, όπως αυτές περιγράφηκαν παραπάνω, μαζί με την αποτίμηση της όλης προσπάθειας του μαθητή με βάση το περιεχόμενο του Φακέλου Εργασίας του, παρέχουν τη δυνατότητα μιας συνολικής και σε βάθος κατανόησης της πορείας του προς την κατασκευή της μαθηματικής γνώσης και κατά συνέπεια επιτρέπουν μια ουσιαστική παρέμβαση σε αυτήν, όπου κριθεί απαραίτητο. 20

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Έκθεση Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Ταυτότητα του σχολείου Καταγράφονται στοιχεία της ταυτότητας της Σχολικής Μονάδας. Α. Διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ/ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το οργανόγραμμα των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα)

2 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 3 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) 4 ο Εργαστήριο (4 τμήματα) ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ E Εξάμηνο 1. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ/ ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το οργανόγραμμα των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα).

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα). τάξης είναι ένα από τα στοιχεία που το καθιστούν σηµαντικό. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη του αυτές τις παραµέτρους και να προσαρµόσει το σενάριο ανάλογα. Ιδιαίτερα όταν εφαρµόσει το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης kliapis@sch.gr 1 Ο Ρόλος του εκπαιδευτικού Αξιολογεί την αρχική μαθηματική κατάσταση κάθε παιδιού, ομαδοποιεί τα παιδιά σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα Σενάριο 3. Τα µέσα των πλευρών τριγώνου Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα τριγώνων, τριγωνοµετρικοί αριθµοί περίµετρος και εµβαδόν.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους.

Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους. Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους. Γ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εδώ, σας παρακαλούμε να μας πείτε ορισμένα στοιχεία για τον εαυτό σας και το παιδί σας. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 09: Σχεδιασμός και Οργάνωση ενός Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΙΙ Πολυξένη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Σεντελέ Αικατερίνη, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αξιολόγησα τους μαθητές μου θεωρώντας την αξιολόγηση σαν μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη Κοτίνη Ι., Τζελέπη Σ. Σχ. Σύμβουλοι Κ. Μακεδονίας στην οικονομία, στη τέχνη, στην επιστήμη, στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών. Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών

2 ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών. Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας 05-6 Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών Οι εκπαιδευτικοί έχουν συμφωνήσει πάνω σ' ένα γενικό πλαίσιο αρχών και εφαρμόζουν τον εσωτερικό κανονισμό

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε.

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε. Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑ, ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ, ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα Ζκθεςη

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Χαράλαμπος Μπαμπαρούτσης Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Χαράλαμπος Μπαμπαρούτσης Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Χαράλαμπος Μπαμπαρούτσης Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών Σκοποί της αξιολόγησης του έργου του εκπαιδευτικού (N. 2986/02, Άρθρο. 5, παρ. 1) α. Η ενίσχυση της αυτογνωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία

Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία Γωνίες μεταξύ παραλλήλων ευθειών που τέμνονται από τρίτη ευθεία Επαρκές Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο δυναμικής διαχείρισης γεωμετρικών σχημάτων και αλγεβρικών παραστάσεων δυνατότητα δυναμικής αλλαγής των αντικειμένων : είναι δυνατή η

εργαλείο δυναμικής διαχείρισης γεωμετρικών σχημάτων και αλγεβρικών παραστάσεων δυνατότητα δυναμικής αλλαγής των αντικειμένων : είναι δυνατή η εργαλείο δυναμικής διαχείρισης γεωμετρικών σχημάτων και αλγεβρικών παραστάσεων δυνατότητα δυναμικής αλλαγής των αντικειμένων : είναι δυνατή η μετακίνηση, περιστροφή, αυξομείωση, ανάκλαση και απόκρυψη του

Διαβάστε περισσότερα

Ανακαλύπτοντας τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες στην καθημερινή ζωή και στους χώρους εργασίας: Διδακτικές απόπειρες στο Δημοτικό Σχολείο

Ανακαλύπτοντας τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες στην καθημερινή ζωή και στους χώρους εργασίας: Διδακτικές απόπειρες στο Δημοτικό Σχολείο Αξιοποίηση του προγράμματος Mascil στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Ανακαλύπτοντας τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες στην καθημερινή ζωή και στους χώρους εργασίας: Διδακτικές απόπειρες στο Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ «Είναι μια συνεχής διαδικασία παρακολούθησης και ελέγχου του βαθμού επίτευξης των διδακτικών στόχων (δεικτών),

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ»

ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 6: «ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ» Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΚΕ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Σάββατο, 25

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία των Μαθηματικών στα νέα Προγράμματα Σπουδών Γυμνασίου & Λυκείου

Η διδασκαλία των Μαθηματικών στα νέα Προγράμματα Σπουδών Γυμνασίου & Λυκείου Η διδασκαλία των Μαθηματικών στα νέα Προγράμματα Σπουδών Γυμνασίου & Λυκείου Γιάννης Θωμαΐδης Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών Νομού Κιλκίς Ομιλία στο Παράρτημα Κέρκυρας της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάλογα ποσά Γραφική παράσταση αναλογίας» ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

«Ανάλογα ποσά Γραφική παράσταση αναλογίας» ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΕΣ: 1. Ανάλογα ποσά Ιδιότητες αναλόγων ποσών 2. Γραφική παράσταση σχέσης αναλογίας ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ: Άγγελος Γιαννούλας Κωνσταντίνος Ρεκούμης

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα διδακτικά σενάρια

Τα διδακτικά σενάρια 2.2.4.1 Τα διδακτικά σενάρια Το ζήτηµα της διδακτικής αξιοποίησης του λογισµικού αποτελεί σηµείο προβληµατισµού ερευνητών και εκπαιδευτικών που ασχολούνται µε την ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Βέλτιστο Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Γεωγραφία (ΠΕ) Δημιουργός: ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΚΑΛΙΤΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Σημείωση Το

Διαβάστε περισσότερα

Η λογική και η διδακτική προσέγγιση του βιβλίου

Η λογική και η διδακτική προσέγγιση του βιβλίου Το νέο σχολικό βιβλίο «Μαθηματικά Στ` ημοτικού» Η λογική και η διδακτική προσέγγιση του βιβλίου Πέτρος Κλιάπης Το παραδοσιακό μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών «Ισχυρή αντίληψη» για τα μαθηματικά: μια

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 31. To σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί µε τη χρήση του λογισµικού Geogebra.

Εικόνα 31. To σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί µε τη χρήση του λογισµικού Geogebra. Σενάριο 4. Η µέτρηση του εµβαδού ενός παραβολικού οικοπέδου Γνωστική περιοχή: Μαθηµατικά Γ' Λυκείου. Παραβολή. Τετραγωνική συνάρτηση. Εµβαδόν. Ορισµένο ολοκλήρωµα Θέµα: Οι τέσσερις πλευρές ενός οικοπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΙΣΟΠΛΕΥΡΑ ΤΡΙΓΩΝΑ

ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΙΣΟΠΛΕΥΡΑ ΤΡΙΓΩΝΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 13/11/2016 ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΙΣΟΠΛΕΥΡΑ ΤΡΙΓΩΝΑ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan)

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) On-the-fly feedback, Upper Secondary Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) Τάξη: Β Λυκείου Διάρκεια ενότητας Μάθημα: Φυσική Θέμα: Ταλαντώσεις (αριθμός Χ διάρκεια μαθήματος): 6X90

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά

Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά Καργιωτάκης Γιώργος, Μπελίτσου Νατάσσα Προτεινόμενη δομή σχεδίου μαθήματος για τα Μαθηματικά στις τάξεις Β, Δ και Ε (μιας διδακτικής ώρας). ΣΤΟΧΟΣ ΒΗΜΑΤΑ ΥΛΙΚΟ- ΧΡΟΝΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Αρχική αξιολόγηση επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά της υποχρεωτικής εκπαίδευσης

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το νέο Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προσδιοριστούν

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλες ευθείες που τέμνονται από μια άλλη ευθεία

Παράλληλες ευθείες που τέμνονται από μια άλλη ευθεία Παράλληλες ευθείες που τέμνονται από μια άλλη ευθεία Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΔΟΥΚΑΚΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 5.4.1. Αποτελέσματα από το πρόγραμμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης δασκάλων και πειραματικής εφαρμογής των νοερών

Διαβάστε περισσότερα