IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 29

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 29"

Transcript

1 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 29 Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ Toυ Θεόφιλου Tριανταφύλλου 1. Ιστορική αναδροµή Oαυταρχικός και συγκεντρωτικός χαρακτήρας αποτέλεσε σταθερό παράγοντα του σύγχρονου ισπανικού κράτους έως το σηµερινό Σύνταγµα του Στις λίγες περιόδους που δροµολογήθηκε µια πραγµατικά φιλελεύθερη δηµοκρατική διαδικασία, την οποία οι συντηρητικές οµάδες δεν κατέστησαν ικανές να ελέγξουν, ο στρατός ανέλαβε τη διασφάλιση της ηγε- µονίας της ολιγαρχίας. Τη δική τους µαρτυρία δίνουν άλλωστε οι δύο περίοδοι δικτατορικών καθεστώτων: του Primo de Rivera ( ), καθώς και του Φράνκο ( ). 1 Πάντως, στις ενδιάµεσες σύντοµες περιόδους ελευθερίας κατεβλήθη προσπάθεια να δηµιουργηθούν προϋποθέσεις αποκέντρωσης. Στο πρώτο τµήµα του 19 ου αιώνα η τάση για αποκέντρωση προσανατολίστηκε προς την αναζωογόνηση των δηµοτικών αρχών και των επαρχιών, µε την πεποίθηση ότι ενθαρρύνοντας τις ζωτικές δυνάµεις σε τοπικό επίπεδο, θα εξασθένιζε η ολιγαρχία που δηµιουργεί ο συγκεντρωτισµός. Ωστόσο, στα τέλη του 19 ο υ αιώνα και στις αρχές του 20ού εµφανίζονται εθνικιστικά κινή- µατα στην Καταλονία, τη Γαλικία και τη Χώρα των Βάσκων, που διεκδικούν περιφερειακή αυτονοµία, µε αποκατάσταση των γλωσσικών και πολιτισµικών δικαιωµάτων. 2 Όµως, τα διάφορα σχέδια αποκέντρωσης που συζητήθηκαν στα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα δεν υλοποιήθηκαν. Έτσι, το 1823 ξεκινά η περίοδος της δικτατορίας του Primo de Rivera και κάθε προσπάθεια αποκέντρωσης µαταιώνεται. 3 Κατά τη διάρκεια της σύντοµης δεύτερης δηµοκρατίας ( ), δόθηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα θέσπισης περιφερειακής αυτονοµίας. Το Σύνταγµα του 1931 (χωρίς να διαιρεί την Ισπανική επικράτεια σε συγκεκριµένο αριθµό αυτόνοµων περιφερειών) όριζε ότι όποια ε- παρχία (province) επιθυµούσε να σχηµατίσει αυτόνοµη περιφέρεια, θα µπορούσε να συντάξει το Καταστατικό Αυτονοµίας της (Statute of Autonomy), το οποίο όµως έπρεπε έπειτα να ε- γκριθεί από το ισπανικό Κοινοβούλιο (Cortes). Αυτόνοµη περιφέρεια µπορούσαν επίσης να καταστούν δύο ή περισσότερες όµορες επαρχίες, οι οποίες διέθεταν κοινά ιστορικά, πολιτισµικά και οικονοµικά χαρακτηριστικά 4 Ο Θεόφιλος Tριανταφύλλου είναι απόφοιτος της Eθνικής Σχολής ηµόσιας ιοίκη - σης, Yποψήφιος ιδάκτωρ σε θέµατα ηµοσίου ικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήµιο.

2 30 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Η Καταλονία, µόλις ένα χρόνο µετά την πτώση της µοναρχίας το 1931, ήταν η πρώτη περιφέρεια που έζησε την εµπειρία της περιφερειακής αυτονοµίας. Τον Ιούλιο του 1936, υιοθετήθηκε και το Βασκικό Καταστατικό Αυτονοµίας, ενώ τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου το Ισπανικό Κοινοβούλιο το ενέκρινε. Τέλος, η Γαλικία κατόρθωσε να υιοθετήσει το Καταστατικό Αυτονοµίας της τον Ιούνιο του 1936, χωρίς ωστόσο να τύχει της έγκρισης του Ισπανικού Κοινοβουλίου. 5 Μεγάλο πλήγµα για τους νεότευκτους αυτονοµιστικούς θεσµούς αποτέλεσε ο εµφύλιος πόλεµος που ξέσπασε το καλοκαίρι του Είναι προφανές ότι κατά τη διάρκεια ενός εµφυλίου πολέµου σε µια χώρα που έχει χωριστεί σε δύο στρατόπεδα, δύσκολα µπορούν να λειτουργήσουν δηµοκρατικά οι αυτόνοµοι περιφερειακοί θεσµοί. Το 1939 εγκαθιδρύεται το Φρανκικό δικτατορικό καθεστώς, µε σαφείς τάσεις συγκεντρωτισµού, ενώ την ίδια στιγµή τα Καταστατικά Αυτονοµίας των Βάσκων και της Καταλονίας χάνουν τη νοµική τους ισχύ. Η φυλάκιση εθνικιστικών ηγετών, η κατάργηση της χρήσης της Βασκικής και Καταλανικής γλώσσας στα σχολεία και στους δηµόσιους χώρους, η κατάργηση των τοπικών ονοµασιών των δρόµων και η αντικατάστασή τους µε ισπανικά ονόµατα, αποτελούν ενδεικτικά κάποια από τα µέτρα της απόπειρας του Φράνκο να καταπνίξει τις εθνικιστικές-περιφερειακές τάσεις που είχαν ξεπηδήσει κατά την περίοδο της δεύτερης δηµοκρατίας. 6 Το 1975 ο Φράνκο πεθαίνει και τον «διαδέχεται» ο βασιλιάς Juan Carlos. Μετά από τόσα χρόνια στυγνής δικτατορίας, η οποία οδήγησε στα άκρα το συγκεντρωτικό χαρακτήρα του Ισπανικού κράτους, ήταν πλέον έκδηλο ότι η αποκατάσταση της δηµοκρατίας θα έπρεπε αναγκαστικά να συµπεριλάβει µια δραστική αλλαγή στην εδαφική διάρθρωση της εξουσίας. Για την Καταλονία και τη Χώρα των Βάσκων ειδικότερα, η παγίωση της δηµοκρατίας θα ήταν δυνατή µόνο εάν συνοδευόταν από ορισµένες σηµαντικές µορφές αυτονοµίας. 7 H κυβέρνηση του Adolfo Suarez που προέκυψε από τις πρώτες δηµοκρατικές εκλογές του 1977, µε την υποστήριξη του βασιλιά Juan Carlos, άνοιξε το δρόµο για τη δηµοκρατία και ταυτόχρονα για την περιφερειοποίηση του ισπανικού κράτους. Όλα τα µεγάλα προβλήµατα που το Σύνταγµα θα έπρεπε να λύσει θίχτηκαν από τις Συντακτικές Συνελεύσεις υπό το πρίσµα της οµοφωνίας, δηλαδή της επίτευξης βασικής συµφωνίας µεταξύ των πολιτικών δυνάµεων, οι ο- ποίες απέφυγαν την επίλυσή τους µέσω αυστηρών κανόνων πλειοψηφίας. Ο κανόνας της οµοφωνίας υπήρξε ιδιαίτερα σηµαντικός ως προς τον καθορισµό της εδαφικής διάρθρωσης της ε- ξουσίας και την οργάνωση των περιφερειών, δεδοµένου ότι οι τοποθετήσεις των κοµµάτων και η βούληση των πολιτών σε κάθε περιοχή ήταν πολύ διαφορετικές. 8 Με βάση τα παραπάνω, κατέστη απαραίτητο για τον Ισπανό συντακτικό νοµοθέτη να καταλήξει σε ένα συµβιβαστικό κείµενο, το οποίο θα πρόσφερε µεν σηµαντικές παραχωρήσεις στις υπό διαµόρφωση περιφέρειες, θα διατηρούσε ωστόσο τον ενιαίο χαρακτήρα του κράτους και τον ισχυρό ρόλο της κεντρικής κυβέρνησης. Συνεπεία τούτου, το Σύνταγµα που προέκυψε το 1978 ήταν σε αρκετά σηµεία διφορούµενο και ασαφές, πράγµα το οποίο οδήγησε σε ένα ευρύ πεδίο ευελιξίας και πολλαπλών ερµηνειών σχετικά µε το ζήτηµα της περιφερειακής αυτονο- µίας. Ακριβώς αυτή η ευελιξία θα επέτρεπε, κατά την άποψη του Ισπανού συντακτικού νοµοθέτη, τη βαθµιαία ενσωµάτωση των ιδιαιτεροτήτων των περιφερειών στο Ισπανικό πολιτικοδιοικητικό σύστηµα Οργάνωση και λειτουργία της περιφερειακής αυτοδιοίκησης: Οι Αυτόνοµες Κοι - νότητες (Autonomous Communities) 10 Οτίτλος 8 του Συντάγµατος του 1978 («εδαφική οργάνωση του κράτους») προβλέπει τις γενικές αρχές και διαδικασίες οι οποίες θα πρέπει να γίνουν σεβαστές, τόσο όσον αφορά τη διαδικασία σχηµατισµού των Α.Κ., όσο και τη µετέπειτα οµαλή λειτουργία τους. 11 Ωστόσο, το

3 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 31 ισπανικό Σύνταγµα (σε αντίθεση µε το ιταλικό του 1948) δεν προσδιορίζει το «χάρτη» των Α.Κ. που µπορούν να συγκροτηθούν, ούτε εξειδικεύει τη δοµή τους. Αυτό επέτρεψε στις Α.Κ. να α- ποφασίσουν τις αρµοδιότητες και τους θεσµούς τους (κατά την έγκριση του Καταστατικού της Αυτονοµίας τους), σύµφωνα µε την πορεία προς την αυτονοµία την οποία η κάθε µία επιθυµεί να ακολουθήσει Η οριστική οργάνωση των Α.Κ. είχε µία σειρά παρόµοια χαρακτηριστικά µε αυτά που υφίστανται στα γερµανικά Lander ή οµοσπονδιακά κρατίδια, όπως η συνταγµατική κατοχύρωση της αυτονοµίας (αφού κανένας νόµος δεν µπορεί να περιορίσει την αυτοδιοίκηση), 14 η κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ κράτους και Α.Κ. και η επίλυση των διαφορών από το ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο. 15 Έτσι λοιπόν, οι δεκαεπτά Α.Κ 16 απολαµβάνουν καθεστώς αυτονο- µίας, µε νόµο που έχει ψηφιστεί από το ισπανικό Κοινοβούλιο, όπου προσδιορίζεται η ονοµασία, τα εδαφικά όρια, η οργάνωση, η έδρα και οι αρµοδιότητές τους, στοιχεία τα οποία περιέχονται στα αντίστοιχα Καταστατικά Αυτονοµίας. 17 Θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι το 1983, όταν εγκρίθηκαν όλα τα Καταστατικά Αυτονοµίας, υπήρχαν δύο οµάδες ΑΚ που διαφοροποιούνταν ανάλογα µε το επίπεδο (των παρεχόµενων σε αυτές) αρµοδιοτήτων. Η πρώτη οµάδα απολάµβανε πλήρες καθεστώς αυτονοµίας (Καταλο- Πίνακας 1. Οι περιφερειακές αυτοδιοικήσεις της Ισπανίας ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΕΙΣ (ΣΕ Τ. ΧΛΜ.) Ανδαλουσία (Andalousia) Καταλονία (Catalonia) Μαδρίτη (Madrid) Βαλένθια (Pais Valenciano) Γαλικία (Galicia) Καστίγια Λεόν (Castille y Leon) Χώρα των Βάσκων (Basque Country) Καστίγια λα Μάντσα (Castilla-la-Mancha) Κανάρια νησιά (Canary Islands) Αραγονία (Aragon) Αστούριας (Asturias) Μούρθια (Murcia) Εστρεµαδούρα (Extremadura) Βαλεαρίδες νήσοι (Balearic Islands) Καντάµπρια (Cantabria) Ναβάρα (Navarra) Λα Ριόχα (La Rioja) Πηγή: Council of Europe, 1997, Structure and operation of local and regional democracy of Spain.

4 32 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH νία, Χώρα Βάσκων, Γαλικία), ενώ η δεύτερη, (η οποία αρχικά διέθετε περιορισµένο αριθµό αρ- µοδιοτήτων) θα αποκτούσε σταδιακά πλήρη αυτονοµία σε πέντε έτη. 18 Η αρχική διαφορά αρµοδιοτήτων µεταξύ των δύο οµάδων ΑΚ θεωρήθηκε από ορισµένους ως έκφραση των ιστορικοπολιτικών διαφορών, όπως αντικατοπτρίζονται κυρίως από τη διαίρεση σε εθνότητες και περιφέρειες του άρθρου 2 του ισπανικού Συντάγµατος του Ωστόσο, είναι ορθότερο να θεωρηθεί ότι οι κατώτερες αρµοδιότητες των ΑΚ της δεύτερης οµάδας α- ναφέρονταν αποκλειστικά σε µία αρχική φάση προετοιµασίας, ενώ το Σύνταγµα επέτρεπε να διευρυνθούν µετά τα πέντε πρώτα έτη αυτονοµίας, έπειτα από αναθεώρηση του Καταστατικού τους και νέα έγκριση από το ισπανικό Κοινοβούλιο. Πράγµατι, στα τέλη της δεκαετίας του 80 ορισµένες ΑΚ (Castille y Leon, Balearic Islands κλπ) άρχισαν να απαιτούν τη µεταρρύθµιση του καθεστώτος τους, ώστε να διευρύνουν τις αρ- µοδιότητές τους. Τελικά η διαµάχη για τη διεύρυνση των αρµοδιοτήτων επιλύθηκε µέσω νέων Καταστατικών Αυτονοµίας το Φεβρουάριο του 1992, µεταξύ της σοσιαλιστικής κυβέρνησης και του Λαϊκού Κόµµατος. Σήµερα, µπορούµε να πούµε ότι όλα τα καθεστώτα έχουν ένα ισοδύναµο επίπεδο ουσιαστικών αρµοδιοτήτων, µε εξαίρεση τον τοµέα της υγείας, λόγω των δυσκολιών διαχείρισης και χρηµατοδότησης που συνεπάγεται. 19 Οι βασικοί θεσµοί των Α.Κ. παρουσιάζουν οµοιογενή χαρακτηριστικά, που θεσπίζονται α- πό το άρθρο 152 του Συντάγµατος. 20 Έτσι, υπάρχει µία Νοµοθετική Συνέλευση (Legislative A s s e m b l y ) που εκλέγεται µε άµεση και καθολική ψηφοφορία (µε αναλογικό εκλογικό σύστη- µα) για θητεία τεσσάρων ετών και αποτελείται από περιφερειακούς συµβούλους (diputados regionales) και ένα Περιφερειακό Κυβερνητικό Συµβούλιο (Regional Government Council), το οποίο είναι το εκτελεστικό όργανο της Α.Κ., λαµβάνει συλλογικά τις αποφάσεις του και είναι πολιτικά υπόλογο στη Νοµοθετική Συνέλευση, η οποία µπορεί να παύσει τον πρόεδρό του, έπειτα από πρόταση µοµφής εναντίον του, η οποία λαµβάνεται µε την απόλυτη πλειοψηφία των µελών της. 21, 22 Τα µέλη του Περιφερειακού Κυβερνητικού Συµβουλίου, τα οποία διορίζονται (ή παύονται) από τον πρόεδρο του εν λόγω οργάνου, συνήθως δεν ξεπερνούν τα 10, ενώ πρέπει να σηµειωθεί ότι η εκλογή των µελών του Περιφερειακού Κυβερνητικού Συµβουλίου από τον πρόεδρο αυτού δεν προβλέπεται στο ισπανικό Σύνταγµα. Ωστόσο αυτό ακολουθήθηκε ως πρακτική α- πό έναν αριθµό ΑΚ και έτσι παγιώθηκε. 23 Επικεφαλής του Περιφερειακού Κυβερνητικού Συµβουλίου είναι ο πρόεδρος της Α.Κ. (President of the Autonomous Community), ο οποίος εκλέγεται µεταξύ των µελών της Νοµοθετικής Συνέλευσης (και διορίζεται από το βασιλιά), διευθύνει και συντονίζει το Περιφερειακό Κυβερνητικό Συµβούλιο της Α.Κ. και αποτελεί τον εκπρόσωπο της Α.Κ. έναντι του κράτους. 24 Όσον αφορά στη σύνθεση των περιφερειακών κυβερνήσεων υπάρχουν σαφείς πολιτικές δ ι α φ ο ρ έ ς. Τα πολιτικά κόµµατα, που συµµετέχουν σ αυτές και διαθέτουν ταυτόχρονα την πλειοψηφία στα περιφερειακά κοινοβούλια, έχουν άλλοτε καθαρά εθνικιστικές ευαισθησίες (π.χ. Καταλονία, Χώρα των Βάσκων), άλλοτε σοσιαλιστικό προσανατολισµό (π.χ. Βαλένθια), ενώ άλλοτε είναι συντηρητικής απόχρωσης (πχ. Βαλεαρίδες νήσοι).σε κάθε περίπτωση, ο πολιτικός προσανατολισµός των αυτόνοµων κυβερνήσεων δικαιολογεί την εφαρµοζόµενη κοινωνικοοικονοµική πολιτική καθώς και τις σχέσεις τους µε την κεντρική κυβέρνηση. Σε κάθε Α.Κ. υπάρχει ένας διορισµένος εκπρόσωπος (Delegate General) της κεντρικής κυβέρνησης, ο οποίος όπως και στην περίπτωση της Ιταλίας µε τον Κυβερνητικό Επίτροπο (Government Commissioner), αποτελεί τον σύνδεσµο (liaison) µεταξύ κράτους και Περιφερειών. εν ασκεί ωστόσο καµία εξουσία στη διοικητική λειτουργία της Α.Κ. Ο ρόλος του έγκειται στο συντονισµό και την καθοδήγηση της κρατικής δηµόσιας διοίκησης των επαρχιών που περι-

5 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 33 λαµβάνονται στα διοικητικά όρια της Α.Κ. στην οποία είναι διορισµένος. 25 Υπό αυτήν την έννοια, ο ρόλος του θεωρείται υποδεέστερος από αυτόν που διαδραµατίζει ο οµόλογός του στην Ιταλία. Στην τελευταία χώρα, οι Κυβερνητικοί Επίτροποι ασκούν διοικητικές εξουσίες που τους έχουν ανατεθεί από την κεντρική διοίκηση, διεξάγοντας παράλληλα a priori ελέγχους νο- µιµότητας στην Περιφέρεια στην οποία είναι διορισµένοι. 26 Η έλλειψη ιδιαίτερης εξουσίας από τον Ισπανό Delegate General δεν σηµαίνει ότι η κεντρική κυβέρνηση δεν ασκεί καµιά µορφή ελέγχου στις ΑΚ. Το ισπανικό Σύνταγµα επιτρέπει στην κεντρική κυβέρνηση να παρεµβαίνει στην περίπτωση που κάποια ΑΚ αδυνατεί να εκπληρώσει τις συνταγµατικές επιταγές ή ενεργεί ενάντια στο εθνικό συµφέρον της χώρας. 27 Συγκεκριµένα, η κεντρική κυβέρνηση απευθύνει µια επίσηµη ανακοίνωση στον πρόεδρο της ΑΚ ενηµερώνοντάς τον για την παραβίαση που έχει επισυµβεί. Αν η διαδικασία αυτή αποβεί άκαρπη, η κεντρική κυβέρνηση, έπειτα από την έγκριση της Γερουσίας, δύναται να προβεί στην υιοθέτηση των αναγκαίων µέτρων µε στόχο τη συµµόρφωση της ΑΚ. 28 Οι ΑΚ µπορούν να θεσπίσουν στην περιοχή δικαιοδοσίας τους τοπικές αρχές (Comarcas), οι οποίες περιλαµβάνουν έναν αριθµό δήµων, σε µια προσπάθεια να εκφραστούν κοινά συµφέροντα ή να υλοποιηθεί ένας ιδιαίτερος στόχος ή υπηρεσία. 29 Η νοµοθεσία των ΑΚ καθορίζει τα εδαφικά όρια αυτών των αρχών, τη σύνθεση και λειτουργία των εκτελεστικών τους οργάνων, καθώς και τις ακριβείς αρµοδιότητες και πηγές χρηµατοδότησής τους. 30 Σχετικά µε τον έλεγχο των ΟΤΑ Α και Β βαθµού, οι ΑΚ ασκούν γενική διοικητική εποπτεία (general administrative supervision), η οποία αναφέρεται µόνο στον έλεγχο νοµιµότητας. 31 Έτσι, όταν οι διοικητικές υπηρεσίες µιας ΑΚ, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρµοδιοτήτων τους, θεωρούν ότι µια πράξη ή απόφαση οποιασδήποτε τοπικής αρχής (εντός των ορίων της συγκεκριµένης περιφέρειας) παραβιάζει την αρχή της νοµιµότητας, δύναται να καλέσει την αρχή εκείνη να ακυρώσει την απόφαση που έλαβε ή την πράξη που εξέδωσε. 32 Η απαίτηση αυτή για συµµόρφωση πρέπει να είναι επαρκώς αιτιολογηµένη, ενώ θα πρέπει να προσδιορίζει το νοµικό κανόνα ο οποίος έχει παραβιαστεί. 33 Σε περίπτωση εξάλλου που κάποια ΑΚ θεωρεί ότι κάποια πράξη ή απόφαση τοπικής αρχής παραβιάζει την περιοχή αρµοδιοτήτων της, ή συνιστά εµπόδιο στην άσκησή τους, ή εκτείνεται πέρα από τον κύκλο των τοπικών αρµοδιοτήτων, µπορεί να ασκήσει προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια, ζητώντας την ανάκληση της πράξης ή α- πόφασης της τοπικής αρχής. 34 Εάν συγκρίνουµε την ιταλική και ισπανική δοµή της περιφερειακής διακυβέρνησης, παρατηρούµε κοινά σηµεία. Οι στοιχειώδεις δοµικές οµοιότητες είναι προφανείς. Όχι µόνο δεσπόζει και στις δύο χώρες το κοινοβουλευτικό στοιχείο, αλλά επίσης υφίστανται κοινά σηµεία σε βασικούς θεσµούς. Έτσι, το ιταλικό Περιφερειακό Συµβούλιο (Regional Council) αντιστοιχεί στην ισπανική Περιφερειακή Συνέλευση (Regional Assembly) και η ιταλική Περιφερειακή Κυβέρνηση (Regional Junta), αντιστοιχεί στο ισπανικό Περιφερειακό Κυβερνητικό Συµβούλιο (Regional Government Council). Με βάση επίσης τις συνταγµατικές προβλέψεις έλαβε χώρα µία διαφοροποίηση µεταξύ των περιφερειών στα διοικητικά συστήµατα και των δύο προαναφερόµενων χωρών: Oι πέντε ιταλικές Περιφέρειες µε ειδικό καθεστώς [Σικελία, Σαρδηνία, Νότιο Τυρόλο (Trentino-Alto Adige), Val d Aosta και Fruili-Venezia Giulia] και οι τέσσερις ισπανικές ιστορικές κοινότητες (Καταλονία, Χώρα Βάσκων, Γαλικία, Ανδαλουσία), προικοδοτήθηκαν µε ένα ιδιαίτερο (προνοµιακό) καθεστώς, σε σχέση µε τις υπόλοιπες περιφέρειες, ιδιαίτερα σε ότι αφορά την κατανοµή των αρµοδιοτήτων. Πάντως, παρά την οµοιοµορφία που διέπει τα δύο συστήµατα, υπάρχουν και στοιχεία διαφοροποίησης. Ένα σηµαντικό στοιχείο διαφοροποίησης αφορά το καθεστώς των προέδρων

6 34 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH των περιφερειακών κυβερνήσεων. Ο πρόεδρος της Ισπανικής περιφερειακής κυβέρνησης εµφανίζεται ως ένα πολύ πιο ισχυρό στοιχείο σε σχέση µε τον Ιταλό οµόλογό του. Η διακριτική του ευχέρεια να επιλέγει τα µέλη της περιφερειακής κυβέρνησης, απουσιάζει στο ιταλικό µοντέλο, όπου η περιφερειακή κυβέρνηση εκλέγεται από το Περιφερειακό Συµβούλιο (που αποτελεί το νοµοθετικό όργανο της περιφέρειας). 35 Επισηµάνθηκε εξάλλου νωρίτερα ο διαφορετικός ρόλος που διαδραµατίζει ο Ισπανός Delegate General σε σχέση µε τον Ιταλό οµόλογό του. Η ύπαρξη περιφερειακής (ή οµοσπονδιακής) δοµής σε ένα κράτος δε σηµαίνει ότι οι οντότητες εντός αυτού (περιφέρειες στην περίπτωση της περιφερειακής δοµής, κρατίδια στην περίπτωση της οµοσπονδιακής δοµής) είναι αναγκαστικά ίσες (equal). Αντίθετα, λαµβάνουν χώρα διαφορές, οι οποίες σχετίζονται είτε α) µε τις αρµοδιότητες των οντοτήτων, είτε β) µε το βαθµό συµµετοχής τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων του κεντρικού κράτους. Όταν εξασφαλίζεται η ισότητα των οντοτήτων τότε µιλούµε για την περίπτωση της συµµετρικής περιφερειο - ποίησης ή οµοσπονδιοποίησης (symmetric regionalism or federalism). Στην περίπτωση όπου εµφανίζονται ανισότητες µεταξύ των oντοτήτων, τότε µιλούµε για ασύµµετρη περιφερειοποί - ηση ή οµοσπονδιοποίηση (asymmetric regionalism or federalism). 36 Στην περίπτωση της Ισπανίας (όπως και της Ιταλίας) η έννοια της συµµετρικότητας αναφέρεται κυρίως σε αναφορά µε την κατανοµή αρµοδιοτήτων, αφού η συµµετοχή των Περιφερειών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων του κεντρικού κράτους είναι περιορισµένη, λόγω του ό- τι οι Περιφέρειες υπο-αντιπροσωπεύονται στη Γερουσία. Σε σχέση µε την κατανοµή των αρµοδιοτήτων, το Ιταλικό σύστηµα είναι σαφώς ασύµµετρο, διότι χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη περιφερειών µε ειδικό (special) καθεστώς και περιφερειών µε κανονικό (ordinary) καθεστώς. Οι πρώτες απολαµβάνουν περισσότερων αρµοδιοτήτων από τις δεύτερες, ενώ οι αρµοδιότητες ακόµη και µεταξύ των περιφερειών µε ειδικό καθεστώς δεν είναι όµοιες. Μεγαλύτερο βαθµό όµως ασυµµετρίας µπορεί κανείς να διαπιστώσει στην Ισπανία. Εδώ συνυπήρχαν (µέχρι το 1983) περιφέρειες δύο ταχυτήτων, όπου οι πρώτες διέθεταν πλήρες καθεστώς αυτονοµίας ευθύς εξαρχής από την έγκριση των Καταστατικών Αυτονοµίας τους (οι ι- στορικές περιφέρειες της Καταλονίας, της Χώρας των Βάσκων, της Γαλικίας και της Ανδαλουσίας), ενώ οι δεύτερες διέθεταν λιγότερες αρµοδιότητες από τις πρώτες. Επιπροσθέτως, ο µεγάλος βαθµός της ισπανικής ασυµµετρίας πηγάζει από το γεγονός ότι οι αρµοδιότητες των ισπανικών περιφερειών δεν καθορίζονται (µόνο) από το Σύνταγµα, αλλά (κυρίως) από τα Καταστατικά Αυτονοµίας τους. Τα Καταστατικά αυτά αποτελούν µια πολύπλοκη διαδικασία στην οποία εµπλέκονται τα θεσµικά όργανα της περιφέρειας (διαµόρφωση), οι πολίτες της Περιφέρειας (διαµόρφωση και αποδοχή) και τελικά το ισπανικό Κοινοβούλιο (τελική έ- γκριση), για να προσλάβουν τελικά τη µορφή εθνικού οργανικού νόµου (Organic Law). 3 7 Η προσπάθεια πάντως του κεντρικού κράτους να εναρµονίσει το επίπεδο αυτονοµίας µεταξύ των ΑΚ έχει «µειώσει» το προνοµιακό καθεστώς των τεσσάρων ιστορικών περιφερειών, το οποίο αρχικά απόλαυσαν. Η πολιτική του café para todos (coffee for everyone), σε αντιδιαστολή µε τη champagne for nacionalidades (champagne for the autonomous communities), υποστηρίχθηκε σθεναρά από όλα τα εθνικά πολιτικά κόµµατα προκαλώντας βαθύτατα το προνοµιακό καθεστώς και δηµιουργώντας διενέξεις µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ι- στορικών περιφερειών. 38 Η απαίτηση για προνοµιακά δικαιώµατα έχει επιπλέον προκαλέσει συγκρούσεις µεταξύ των ΑΚ, αφού οι υπόλοιπες περιφέρειες απορρίπτουν κάθε απαίτηση εκ µέρους των ιστορικών περιφερειών η οποία συνεπάγεται τη διαιώνιση του προνοµιακού τους καθεστώτος. Αλλά α- κόµη και µεταξύ των ιστορικών περιφερειών, οι Καταλανοί διαµαρτύρονται ότι η Χώρα των Βάσκων και η Ναβάρα διαθέτουν περισσότερα προνόµια στα φορολογικά ζητήµατα. 39

7 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Αρµοδιότητες της περιφερειακής αυτοδιοίκησης Το Σύνταγµα του 1978 ρυθµίζει την κατανοµή των αρµοδιοτήτων µεταξύ του κράτους (άρθρο 149) και των ΑΚ (άρθρα 137 και 148). Σε αντίθεση όµως µε το ιταλικό Σύνταγµα, (το ο- ποίο απαριθµεί τις αρµοδιότητες των περιφερειών, καθιστώντας επίσης σαφές ότι αυτές είναι συντρέχουσες µε τις αντίστοιχες κρατικές), το Ισπανικό Σύνταγµα δεν προβαίνει σε σαφή αναφορά σχετικά µε την κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ των ΑΚ και του κράτους. 40 Το άρθρο 148 του Ισπανικού Συντάγµατος απαριθµεί µια σειρά από αρµοδιότητες, τις ο- ποίες οι ΑΚ µπορούν να ασκήσουν ( may assume ). εν διευκρινίζει ωστόσο εάν πρόκειται για αποκλειστικές ή συντρέχουσες. Από την άλλη πλευρά, το άρθρο 149, αναφέρει µια σειρά α- ποκλειστικών αρµοδιοτήτων που επιφυλάσσονται στην κεντρική κυβέρνηση. Το ίδιο άρθρο ο- ρίζει περαιτέρω σε σχέση µε κάποιες από αυτές τις (αποκλειστικά κρατικές) αρµοδιότητες, ότι η κεντρική κυβέρνηση είναι υπεύθυνη να νοµοθετεί πάνω στις γενικές αρχές και κατευθύνσεις πολιτικής στους αντίστοιχους τοµείς, µέσω νόµων-πλαισίων (framework laws), ενώ οι ΑΚ µπορούν να λάβουν εξουσιοδότηση για τη νοµοθετική παραγωγή των λεπτοµερειών που αφορούν στην υλοποίηση της πολιτικής που έχει χαράξει η κεντρική κυβέρνηση. 41 Στην Ισπανία, το σύστηµα των νόµων-πλαισίων θεωρείται ο ακρογωνιαίος λίθος της διαδικασίας περιφερειοποίησης. Σε πολλά ζητήµατα τα οποία εµπίπτουν στις αρµοδιότητες των περιφερειών µε βάση τα Καταστατικά Αυτονοµίας τους, το κράτος καθορίζει µόνο τις βασικές γραµµές-αρχές πολιτικής, αφήνοντας στις περιφέρειες να νοµοθετήσουν επάνω στις λεπτοµέρειες που αφορούν την υλοποίηση των κατευθύνσεων που έχει θέσει η κεντρική κυβέρνηση. Πρόκειται για την περίπτωση του εκτελεστικού φεντεραλισµού (executive federalism), όπου το κράτος διατηρεί τη νοµοθετική αρµοδιότητα, ενώ την εφαρµογή αναλαµβάνουν οι περιφέρειες. Το σύστηµα αυτό αποτελεί τον κανόνα στη Γερµανία και στην Ελβετία, αλλά εφαρµόζεται συχνά επίσης και στην Αυστρία. 42 Σύµφωνα εξάλλου µε το άρθρο 150 παρ. 2 του ισπανικού Συντάγµατος, «το κράτος µπορεί να εξουσιοδοτεί ή να µεταβιβάζει στις ΑΚ αρµοδιότητες που του ανήκουν, οι οποίες από τη φύση τους είναι δεκτικές εξουσιοδότησης ή µεταβίβασης». Ο εξουσιοδοτικός νόµος προβλέπει την αντίστοιχη µεταβίβαση των µέσων χρηµατοδότησης όπως επίσης και τους τρόπους ελέγχου, που επιφυλάσσονται στο κράτος». Στην περίπτωση αυτή, ο σχετικός νόµος-πλαίσιο δίνει τις γενικές κατευθύνσεις, ενώ οι περιφέρειες εξουσιοδοτούνται να νοµοθετήσουν σχετικά µε τις λεπτοµέρειες εφαρµογής. 43 Ωστόσο το ερώτηµα που ανακύπτει είναι εάν οι ΑΚ διαθέτουν αποκλειστικές αρµοδιότητες ή όχι. Μια ευρεία ερµηνεία του άρθρου 149 θα µπορούσε να συµπεριλάβει ως αποκλειστικές, ό- λες τις αρµοδιότητες που εµπεριέχονται στο άρθρο 148. Όµως, ένας αριθµός αυτών των αρµοδιοτήτων χαρακτηρίζονται, όπως θα δούµε παρακάτω, συντρέχουσες ή ασκούµενες στο πλαίσιο της πολιτικής που χαράζει η κεντρική κυβέρνηση. Ελλείψει συνταγµατικής πρόβλεψης, η παραπάνω ερώτηση πρέπει να τεθεί και να εξεταστεί αφενός από τις ίδιες τις ΑΚ, όταν δηµιουργούν τα Καταστατικά Αυτονοµίας τους και α- φετέρου από το ισπανικό Κοινοβούλιο, όταν αυτό αποφαίνεται σχετικά µε την έγκριση των Καταστατικών. Είναι πάντως γεγονός ότι πολλά Καταστατικά Αυτονοµίας περιέχουν σειρά «αποκλειστικών» περιφερειακών αρµοδιοτήτων και υπό την έννοια αυτή, τα Καταστατικά πολύ περισσότερο από το ίδιο το Σύνταγµα καθίστανται ως ένα βασικό «εργαλείο» προσδιορισµού και κατανοµής αρµοδιοτήτων. 44 Ωστόσο, πολλές φορές τα Καταστατικά Αυτονοµίας δυσχεραίνουν την κατάσταση. Αυτό συµβαίνει διότι συχνά τα Καταστατικά ορίζουν ως αποκλειστικές περιφερειακές αρµοδιότητες κάποιες από τις αποκλειστικές αρµοδιότητες που το Σύνταγµα επιφυλάσσει στο κράτος, κατά

8 36 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH το άρθρο 149. Οι ανακύπτουσες διαµάχες απαιτούν συχνά την παρέµβαση του Συνταγµατικού ικαστηρίου ανά περίπτωση (case-by-case basis). Εµπλεκόµενο µε αυτές τις περιπτώσεις το ι- σπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο έχει αποφανθεί ότι οι ΑΚ µπορούν να ασκήσουν αποκλειστικές αρµοδιότητες στους τοµείς εκείνους, οι οποίοι δεν επηρεάζουν το εθνικό συµφέρον του ισπανικού κράτους, καθώς επίσης και στους τοµείς εκείνους οι οποίοι δεν έχουν άµεση επίδραση στις υποθέσεις (affairs) των γειτονικών ΑΚ. 45 Υπό το πρίσµα των παραπάνω σκέψεων, φαίνεται να υποβόσκει µια µεγάλη διαφωνία µεταξύ των Ισπανών αναλυτών σχετικά µε το ερώτηµα εάν ή όχι οι ΑΚ διαθέτουν αποκλειστικές αρµοδιότητες. Μία σχολή σκέψης ισχυρίζεται ότι όλες οι αρµοδιότητες των ΑΚ είναι συντρέχουσες, ενώ η κεντρική κυβέρνηση διατηρεί ένα πρωταρχικό και δεσπόζων ρόλο αναφορικά µε αυτές. Μία δεύτερη σχολή υιοθετώντας µία πιο επιλεκτική ερµηνεία πρεσβεύει ότι κάποιες (αλλά όχι οι περισσότερες ή όλες) από τις αρµοδιότητες που απαριθµούνται στο άρθρο 148, είναι πραγµατικά ή δυνητικά αποκλειστικές. Ένα τρίτο γκρουπ αναλυτών υποστηρίζει ότι κάποια τµήµατα του Ισπανικού Συντάγµατος «ανοίγουν» τον ασκό του Αιόλου προς µια σειρά φυγόκεντρων πιέσεων, επιφέροντας µια τρο- µερή διάβρωση των αρµοδιοτήτων της κεντρικής κυβέρνησης και δηµιουργώντας τις προϋποθέσεις για την εγκαθίδρυση ενός σχεδόν οµοσπονδιακού συστήµατος (quasi federal system). Τέλος, κάποιοι προχωρούν περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι το ισπανικό Σύνταγµα δεν κατοχυρώνει επαρκώς την κεντρική κυριαρχία και ως εκ τούτου η Ισπανία µπορεί πολύ εύκολα να εκφυλιστεί και να µετατραπεί σε ένα είδος άναρχης συνοµοσπονδίας. 46 Στη βάση των αποφάσεων του Ισπανικού Συνταγµατικού ικαστηρίου, η πρώτη από αυτές τις σχολές σκέψης φαίνεται να διαθέτει τη µεγαλύτερη αξιοπιστία. Σε κάθε περίπτωση οι ΑΚ πριν την άσκηση των συντρεχουσών αρµοδιοτήτων τους, αλλά και πριν την άσκηση των αποκλειστικών τους αρµοδιοτήτων (µέσα στα όρια που έχει θέσει το Συνταγµατικό ικαστήριο), πρέπει να αναµένουν τη θετική ανταπόκριση της κεντρικής κυβέρνησης. Σε κάθε ΑΚ, µία µικτή επιτροπή µεταβίβασης αρµοδιοτήτων (Mixed Commission on the Transfer of Powers), µε εκπροσώπους τόσο της κεντρικής κυβέρνησης, όσο και της περιφερειακής κυβέρνησης, πρέπει να προβεί στην αποδοχή κάθε µεταβιβαζόµενης αρµοδιότητας από τη Μαδρίτη στην Περιφέρεια, ανά περίπτωση (on a case-by-case basis). Μετά την «έγκριση» της µικτής επιτροπής, η προτεινό- µενη µεταβίβαση αποστέλλεται στην κεντρική κυβέρνηση για την τελική έγκριση ή απόρριψη. 4 7 Σε κάθε περίπτωση, δεν µπορεί να αµφισβητηθεί το γεγονός ότι η Ισπανία δεν έχει αναπτύξει ακόµη ένα οργανωµένο σύστηµα θεσµοποιηµένου διαλόγου µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ, όπως συµβαίνει στην Ιταλία. εν υπάρχει καµία ένδειξη ότι οι πρόεδροι των περιφερειακών κυβερνήσεων έχουν δηµιουργήσει κάτι ανάλογο µε το Περιφερειακό Κυβερνητικό Συµβούλιο Προέδρων (Conference of Regional Junta Presidents) που λαµβάνει χώρα στην Ιταλία, ή ότι σχεδιάζουν να συναντώνται σε τακτική βάση µε τα µέλη του ισπανικού Συµβουλίου Υπουργών, στο πλαίσιο µιας επίσηµης διάσκεψης. 48 Όσον αφορά στη σύγκριση µεταξύ Ισπανίας και Γερµανίας παρατηρούµε ότι η τοµεακή κατανοµή αρµοδιοτήτων στην Ισπανία µεταξύ κράτους και ΑΚ είναι πολύ διαφορετική από τη λειτουργική κατανοµή αρµοδιοτήτων στο πλαίσιο του γερµανικού συνεργατικού οµοσπονδισµού (cooperative federalism). 49 Είδαµε παραπάνω ότι όλες σχεδόν οι αρµοδιότητες µεταξύ ι- σπανικής κυβέρνησης και ΑΚ είναι συντρέχουσες. Όµως αντίθετα, µε τις επιταγές του συνεργατικού οµοσπονδισµού, οι συντρέχουσες αρµοδιότητες δεν συνεπάγονται αναγκαστικά κοινή δράση µεταξύ των δύο επιπέδων διοίκησης. Έτσι, η ισπανική κυβέρνηση εξουσιοδοτεί τις ΑΚ να «µοιραστούν» τις αρµοδιότητές της, αναπτύσσοντας περαιτέρω και υλοποιώντας το νοµοθετικό πλαίσιο που αυτή ορίζει. Από τη µια µεριά δηλαδή η κεντρική κυβέρνηση νοµοθετεί χω-

9 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 37 ρίς τη συµµετοχή των ΑΚ, ενώ από την άλλη, οι ΑΚ εκτελούν την πολιτική της κεντρικής κυβέρνησης, χωρίς αυτή να µπορεί να επέµβει στη διαδικασία αυτή. 50 Υπό την έννοια αυτή κάθε επίπεδο διοίκησης δρα ανεξάρτητα κατά την άσκηση των αντίστοιχων αρµοδιοτήτων του, εν απουσία µάλιστα συνταγµατικής πρόβλεψης για δηµιουργία µηχανισµών συντονισµού µεταξύ των δύο επιπέδων διοίκησης κατά την άσκηση των συντρεχουσών αυτών αρµοδιοτήτων. Πολλές φορές πάντως το κεντρικό κράτος καταφεύγει σε αρκετά λεπτοµερειακούς νόµους-πλαίσια, περιορίζοντας έτσι την ευχέρεια των ΑΚ για τη συµπλήρωση της νοµοθεσίας µε ειδικότερες (εκτελεστικού κυρίως τύπου) ρυθµίσεις. Έτσι, δεν είναι υπερβολική η άποψη των ΑΚ ότι η συνεχής λεπτοµερειακή θέσπιση νόµων-πλαισίων από τη πλευρά της κεντρικής κυβέρνησης συνιστά µια προσπάθεια της τελευταίας να εισχωρήσει στην αποκλειστική σφαίρα της περιφερειακής αυτονοµίας. Αυτή ακριβώς η κρατική «διείσδυση» έχει α- ποτελέσει µία από τις κυριότερες αιτίες διενέξεων µεταξύ του κεντρικού κράτους και των ΑΚ. 51 Η προαναφερόµενη έλλειψη µηχανισµών συντονισµού µεταξύ των δύο επιπέδων διοίκησης έχει οδηγήσει την ισπανική κυβέρνηση, αλλά και τις ΑΚ στο να προσπαθούν να διευθετούν τις µεταξύ τους διενέξεις µέσω διµερών συµφωνιών και προσφυγής στο Συνταγµατικό ικαστήριο, παρά µέσω πολυµερούς συνεργασίας και αναζήτησης consensus. Τα δύο σηµαντικότερα εργαλεία διακυβερνητικής συνεργασίας είναι οι διµερείς επιτροπές (Juntas de Cooperacion) και οι διακυβερνητικές συµφωνίες (Convenios). 52 Οι διµερείς επιτροπές λειτουργούν σαν ένας ανεπίσηµος δίαυλος ανταλλαγής πληροφοριών µεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και ΑΚ, αλλά ταυτόχρονα και σαν ένας µηχανισµός διευθέτησης των διενέξεων σχετικά µε την κατανοµή των αρµοδιοτήτων. Οι επιτροπές αυτές δεν διαθέτουν ικανότητα λήψης αποφάσεων, αλλά στοχεύουν στην προετοιµασία σχεδίων συµφωνιών µεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και ΑΚ, προωθώντας τα παράλληλα για έγκριση. Πέρα α- πό τις διµερείς επιτροπές υπάρχουν και ad hoc συναντήσεις µεταξύ υψηλών αξιωµατούχων της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ, όπου συζητούνται ειδικότερα ζητήµατα, η συµφωνία των οποίων οδηγεί προς τη σύναψη της αντίστοιχης συµφωνίας. 53 Τα Convenios, σε αντίθεση µε τις διµερείς επιτροπές, αποτελούν ένα επίσηµο µηχανισµό συνεργασίας µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ, ο οποίος έχει διαδραµατίσει ένα πολύ σπουδαίο ρόλο όσον αφορά στην αποκέντρωση, µέσα από τη ρύθµιση των ζητηµάτων που άπτονται της κατανοµής των αρµοδιοτήτων και της µεταφοράς των αντίστοιχων πόρων από το κεντρικό κράτος προς τις ΑΚ. Τα Convenios δεν έχουν αναγκαστικά διµερή χαρακτήρα. Υπό την έννοια αυτή µπορεί να συµφωνηθούν µεταξύ του κεντρικού κράτους και όλων των ΑΚ. 54 Στην πράξη πάντως, σχεδόν όλα τα Convenios είχαν διµερή χαρακτήρα. Μεταξύ των ετών 1981 και 1999 η ισπανική κυβέρνηση διαπραγµατεύτηκε περίπου Convenios σε διµερή βάση. Σε κάποιες από αυτές τις διµερείς συµφωνίες µεταξύ κεντρικού κράτους και ΑΚ, έχουν καταστεί (εκ των υστέρων) συµβαλλόµενα µέρη και άλλες ΑΚ. Σπανίζουν ωστόσο «γνήσιες» πολυµερείς συµφωνίες, όπου η διαπραγµάτευση και η συµφωνία λαµβάνει χώρα µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και όλων των ΑΚ. 55 Πέρα από τα παραπάνω, οι ΑΚ (αλλά και η κεντρική κυβέρνηση) έχουν χρησιµοποιήσει το Συνταγµατικό ικαστήριο σαν ένα µέσο επίλυσης των διενέξεων που ανακύπτουν, κυρίως σε σχέση µε την κατανοµή αρµοδιοτήτων. Σε αντίθεση µε τη Γερµανία, όπου η κεντρική κυβέρνηση (Bund) και τα κρατίδια (Lander) διευθετούν τις µεταξύ τους διενέξεις µέσω πολιτικών συµφωνιών, στην Ισπανία πολύ συχνά οι προαναφερόµενες συγκρούσεις παίρνουν το δρόµο της δικαστικής επίλυσης. εν είναι έτσι τυχαίο που η Ισπανία κατέχει το υψηλότερο ποσοστό διενέξεων σε επίπεδο Συνταγµατικού ικαστηρίου. Μεταξύ των ετών 1981 και 1999 η ισπανική κυβέρνηση και οι ΑΚ έφεραν ενώπιον του Συνταγµατικού ικαστηρίου πάνω από υποθέσεις, εκ των οποίων τα 2/3 παραπέµφθηκαν α-

10 38 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH πό τις ΑΚ. 56 Πρωτοστάτες των δικαστικών προσφυγών αποτελούν η περιφέρεια της Καταλονίας και της Χώρας των Βάσκων. Οι δύο αυτές περιφέρειες έχουν εµπλακεί σε περισσότερες α- πό τις µισές δικαστικές υποθέσεις. 57 Οι ΑΚ θεωρούν το συγκεντρωτισµό ως τη µεγαλύτερη πρόκληση για την αυτονοµία τους. Σε αντίθεση πάντως µε τη Γερµανία, οι ΑΚ δεν έχουν δει καµία µεταφορά αρµοδιοτήτων τους προς το κεντρικό κράτος. Αντιθέτως, στα χρόνια που ακολούθησαν µετά την ισπανική µετάβαση στη δηµοκρατία, αρκετές είναι εκείνες οι αρµοδιότητες που µεταβιβάστηκαν στο περιφερειακό επίπεδο. Παρόλα αυτά οι ΑΚ ισχυρίζονται ότι ένας συνεχώς αυξανόµενος αριθµός κρατικών πολιτικών έχει εµπλακεί στη σφαίρα των περιφερειακών αρµοδιοτήτων. Επιπλέον, οι περισσότερες ΑΚ αντιλαµβάνονται την πρωτοβουλία της κεντρικής κυβέρνησης να εναρµονίσει τις αρµοδιότητες των ΑΚ και να εισάγει µηχανισµούς συνεργασίας µεταξύ αυτής και των ΑΚ σαν µια προσπάθεια (από πλευράς κεντρικής κυβέρνησης) να επανακτήσει αρµοδιότητες οι ο- ποίες έχουν ήδη µεταφερθεί στο περιφερειακό επίπεδο. 58 Στην προσπάθειά τους να προστατέψουν, αλλά και να ενδυναµώσουν τη σφαίρα αρµοδιοτήτων περιφερειακής αυτονοµίας οι ΑΚ εφάρµοσαν ένα δίπτυχο στρατηγικής (a two-fold strategy): αφενός, προσπάθησαν να διευρύνουν τις αρµοδιότητές τους σε περιοχές όπου η κεντρική κυβέρνηση θεωρούσε ως αρµοδιότητα του κεντρικού κράτους, αφετέρου, προσπάθησαν να θωρακίσουν τη σφαίρα των αρµοδιοτήτων τους, προσφεύγοντας στο Συνταγµατικό ικαστήριο, κάθε φορά που θεωρούσαν ότι το κεντρικό κράτος παρεµβαίνει στο χώρο αρµοδιοτήτων τους. Το δίπτυχο αυτό στρατηγικής αντανακλάται στο µεγάλο αριθµό διενέξεων µεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και ΑΚ στις οποίες παρενέβη το Συνταγµατικό ικαστήριο, σχετικά µε την κατανοµή και άσκηση των αρµοδιοτήτων (βλ. παραπάνω). Οι πολυπληθείς αποφάσεις του τελευταίου έχουν συνεισφέρει πάντως, σε µεγάλο βαθµό, στον προσδιορισµό των κεντρικών και περιφερειακών αρµοδιοτήτων, ώστε δεν υφίσταται πλέον αρκετός χώρος είτε για το κεντρικό κράτος είτε για τις ΑΚ να προβούν σε διεύρυνση των αντίστοιχων αρµοδιοτήτων τους. 59 O «επιθετικός» χαρακτήρας της υιοθετούµενης στρατηγικής εκ µέρους των ΑΚ είναι επίσης προφανής µέσα από την άρνηση που εκδηλώνουν για συστηµατική συνεργασία µε το κεντρικό κράτος. Οι ΑΚ έχουν απορρίψει κάθε πολυµερή τύπο συνεργασίας µεταξύ αυτών και του κεντρικού κράτους µε σκοπό το συντονισµό στην άσκηση των συντρεχουσών αρµοδιοτήτων. Σαν αποτέλεσµα, πολλές κεντρικές πολιτικές δεν έχουν υλοποιηθεί ή έχουν υλοποιηθεί µόνο µερικώς σε περιφερειακό επίπεδο. Ενώ οι ΑΚ αναγνωρίζουν το πρόβληµα ζητούν περαιτέρω αποκέντρωση κρατικών αρµοδιοτήτων, τις οποίες το κεντρικό κράτος αρνείται να µεταβιβάσει, ε- πικαλούµενο την οικονοµικο-κοινωνική ανοµοιογένεια που διακρίνει τις ΑΚ. Πολύ δε περισσότερο, κάποιες από τις περιφερειακές αρµοδιότητες η κεντρική κυβέρνηση προσπάθησε να τις επανακτήσει µε στόχο να πετύχει µεγαλύτερη αποτελεσµατικότητα όσον α- φορά στην υλοποίηση των πολιτικών της. Έτσι, αντίθετα µε την εγκαθίδρυση ενός βιώσιµου µηχανισµού συνεργασίας, η κεντρική κυβέρνηση και οι ΑΚ βρέθηκαν να ανταγωνίζονται µεταξύ τους, σε έναν αγώνα για τη διεκδίκηση αρµοδιοτήτων, πράγµα που οδήγησε, όπως ειπώθηκε παραπάνω, σε προβλήµατα αποτελεσµατικής υλοποίησης των κρατικών πολιτικών. 60 Ο χαρακτήρας που προσλαµβάνει η περιφερειακή στρατηγική ως προς τη σχέση µεταξύ περιφερειών και κεντρικής κυβέρνησης, εφαρµόζεται και στις σχέσεις µεταξύ των ισπανικών περιφερειών. Μεταξύ των 17 ΑΚ λαµβάνει χώρα ένας ιδιαίτερα σκληρός ανταγωνισµός για υ- φαρπαγή πολιτικής και οικονοµικής εξουσίας, ιδιαίτερα δε µεταξύ των ιστορικών περιφερειών και των υπολοίπων. Ως εκ τούτου, οι ΑΚ δεν έχουν αναπτύξει µία αίσθηση αλληλεγγύης η ο- ποία θα µπορούσε να παρέχει τη βάση για την εδραίωση ενός περιφερειακού συνασπισµού συµφερόντων απέναντι στην κεντρική κυβέρνηση. Επιπλέον, οι εύπορες ΑΚ, όπως η Καταλο-

11 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 39 νία και η Χώρα των Βάσκων, τείνουν να δροµολογούν περισσότερες επαφές µε τους Βόρειους Ευρωπαίους γείτονές τους, παρά µε τις λιγότερο εύπορες ΑΚ, ειδικότερα αυτές του Νότου. 61 εν έχει δηµιουργηθεί έως σήµερα κανένα forum στο οποίο οι ΑΚ να έχουν συζητήσει κοινά θέµατα και να έχουν συντονίσει τις απαιτήσεις τους, παρά το γεγονός ότι το ισπανικό Σύνταγµα προσφέρει αυτή τη δυνατότητα. 62 Παρέχεται δηλαδή η δυνατότητα οριζόντιας συνεργασίας µεταξύ των ΑΚ, ακόµη και µέσα από τη σύναψη συµφωνιών, οι οποίες σχετίζονται µε τη διαχείριση και την παροχή υπηρεσιών που τις αφορούν. Εξαίρεση αποτελούν οι συµφωνίες που οδηγούν στη δηµιουργία πολιτικών συµµαχιών, οι οποίες υπό το φόβο της ενδεχόµενης οµοσπονδιοποίησης των ΑΚ απαγορεύονται ρητά από το ισπανικό Σύνταγµα. 63 Ανάλογα µε το χαρακτήρα τους οι εν λόγω συµφωνίες υπόκεινται σε διαφορετικά επίπεδα κρατικού ελέγχου. Μερικές δε εξ αυτών απαιτούν ειδική εξουσιοδότηση από το ισπανικό Κοινοβούλιο. Συνεπώς, δεν είναι παράξενο που µέχρι σήµερα υπάρχουν κάτω από δέκα οριζόντιες συµφωνίες µεταξύ δύο ή περισσότερων ΑΚ, συγκρινόµενες µε τις περίπου κάθετες συµφωνίες µεταξύ µεµονωµένων ΑΚ και κεντρικής κυβέρνησης. Στην πράξη δηλαδή, οι όποιες προσπάθειες συνεργασίας µεταξύ των ΑΚ ακολουθούν σχεδόν πάντα ανεπίσηµους οδούς και άτυπες φόρµες. 64 Σύµφωνα µε τις επιταγές του Συντάγµατος του 1978, το κεντρικό κράτος κατέχει αποκλειστικές αρµοδιότητες στον τοµέα των διεθνών σχέσεων- εξωτερικής πολιτικής, της άµυνας, της οικονοµικής και νοµισµατικής πολιτικής, του εξωτερικού εµπορίου και της µετανάστευσης. Όσον αφορά στην ασφάλεια και την αστυνοµία, το κράτος διαθέτει αποκλειστικές αρµοδιότητες σε σχέση µε τη θέσπιση της αντίστοιχης νοµοθεσίας και τη διατήρηση της τάξης, ωστόσο οι ΑΚ µπορούν να δηµιουργήσουν δική τους αστυνοµική δύναµη, στο πλαίσιο όµως της κρατικής νοµοθεσίας. 65 Στον τοµέα της εκπαίδευσης, το ισπανικό Σύνταγµα ορίζει ότι η κεντρική κυβέρνηση ρυθ- µίζει τις βασικές εκπαιδευτικές αρχές, ενώ διαθέτει αποκλειστικές αρµοδιότητες για τη ρύθµιση της αναγνώρισης και απονοµής των ακαδηµαϊκών τίτλων. Οι ΑΚ µπορούν να αναπτύξουν µε πιο λεπτοµερειακό τρόπο τις βασικές εκπαιδευτικές αρχές που έχει θέσει η κεντρική κυβέρνηση και να τις εφαρµόσουν εντός της περιφέρειάς τους. Οι ΑΚ πάντως, τείνουν να αποκτήσουν ολοένα και περισσότερες αρµοδιότητες στον τοµέα της εκπαίδευσης, ενώ είναι αξιοση- µείωτο ότι όλες έχουν δηµιουργήσει δικό τους Πανεπιστήµιο. 66 Ο τοµέας της υγείας είναι ένας ιδιαίτερος τοµέας, στον οποίο λόγω των δυσκολιών διαχείρισης και χρηµατοδότησης, η κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ κεντρικού κράτους και ΑΚ δεν είναι οµοιόµορφη σε όλη την ισπανική επικράτεια. Σε γενικές γραµµές, το κεντρικό κράτος θέτει µόνο τις βασικές αρχές των υπηρεσιών υγείας, ενώ οι ΑΚ διαχειρίζονται τη διοικητική λειτουργία της υγειονοµικής περίθαλψης. Αν και όλες οι ΑΚ δικαιούνται να αναπτύξουν περαιτέρω τις βασικές αρχές των υπηρεσιών υγείας, µόνο έξι απ αυτές έχουν δηµιουργήσει δικές τους υπηρεσίες υγείας (πάντα σε συµφωνία µε τις βασικές αρχές που έχει χαράξει η κεντρική κυβέρνηση). 67 Οι ΑΚ έχουν επίσης αρµοδιότητα σε θέµατα πολιτικής προστασίας, κοινωνικής πολιτικής, στέγασης και φυσικού σχεδιασµού. Σηµαντική είναι εξάλλου η συµµετοχή των Α.Κ. στην εκπόνηση των εθνικών αναπτυξιακών σχεδίων, αφού η γνώµη τους λαµβάνεται υπόψη από τις αρ- µόδιες κρατικές αρχές, ενώ οι ίδιες έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν στην εκπόνηση ειδικών σχεδίων οικονοµικής ανάπτυξης για το γεωγραφικό τους χώρο. Επίσης, η γνώµη των Α.Κ. λαµβάνεται υπόψη κατά την κατάρτιση του εθνικού προϋπολογισµού. 68 Τέλος, οι Α.Κ. ασκούν αρµοδιότητες σχετικά µε την οργάνωση των περιφερειακών µέσων συγκοινωνίας, την προστασία του περιβάλλοντος, τον τουρισµό, τη διαχείριση των αθλητικών εγκαταστάσεων και των µουσείων, την παροχή ύδατος και της ηλεκτρικής ενέργειας. 69

12 40 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 4. Πόροι της περιφερειακής αυτοδιοίκησης Το άρθρο 156 του ισπανικού Συντάγµατος αναγνωρίζει οικονοµική αυτονοµία στις ΑΚ. Όµως η πραγµατική αυτονοµία προϋποθέτει έλεγχο των οικονοµικών πηγών, κάτι που στην Ισπανία, σε αντίθεση µε τη Γερµανία, δεν ισχύει. Ειδικότερα, η οικονοµική αυτονοµία των ΑΚ υπόκειται σε µια σειρά από περιορισµούς. Πρώτον, οι φορολογικές αρµοδιότητες των ΑΚ µπορούν να ασκηθούν µόνο κατόπιν νοµοθετικής εξουσιοδότησης. Επιπροσθέτως το ισπανικό Κοινοβούλιο, στο πλαίσιο του εξουσιοδοτικού νόµου, µπορεί να επιβάλλει σοβαρούς περιορισµούς στη φορολογική εξουσία των ΑΚ. 70 εύτερον, κατά την αναφορά του σχετικά µε την οικονοµική αυτονοµία των ΑΚ, το ισπανικό Σύνταγµα στο άρθρο 156 ορίζει ότι αυτή οφείλει να ασκηθεί σε σχέση µε τον κρατικό προϋπολογισµό και να είναι απολύτως συµβατή µε την αρχή της ενότητας (principle of solidarity) ως προς τις υπόλοιπες ΑΚ. 71 Η εν λόγω αρχή υπονοεί ότι οι πλούσιες περιφέρειες αναµένεται να συνεισφέρουν περισσότερο (από τους οικονοµικούς τους πόρους) προς το σκοπό της άµβλυνσης των οικονοµικο-κοινωνικών ανισοτήτων µεταξύ των ισπανικών περιφερειών, απ ότι οι υ- πόλοιπες περιφέρειες. 72 Τέλος, το χαµηλό ποσοστό των ιδίων εσόδων στο σύνολο των περιφερειακών εσόδων, σε συνδυασµό µε το υπερβολικά υψηλό ποσοστό των κρατικών επιχορηγήσεων δεν συνάδει µε τη δηµιουργία των προϋποθέσεων εξασφάλισης µιας πραγµατικής οικονοµικής αυτονοµίας των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων. Η εξάρτηση αυτή από την κρατική µηχανή δεν περιορίζεται µόνο στον οικονοµικό τοµέα, αλλά έχει πολλές διαστάσεις, µε τελική συνέπεια να εξανεµίζονται τα πλεονεκτήµατα της αποκέντρωσης και να αναιρείται η ίδια η ιδέα της ουσιαστικής ενδυνά- µωσης της περιφερειακής αυτοδιοίκησης. Το ζητούµενο εν προκειµένω αφορά στην ισχυροποίηση των ιδίων εσόδων και τη µείωση της εξάρτησης από τις κρατικές επιχορηγήσεις (ιδιαιτέρως τις ειδικές), πράγµα που θα προωθήσει την εικόνα µιας πραγµατικής αυτοδιοίκησης, που δεν δρα ως απλός εντολοδόχος της κρατικής διοίκησης, αλλά ως ανεξάρτητος φορέας περιφερειακής αυτοδιοίκησης, µε δυνατότητες επηρεασµού του ύψους των εσόδων και (σε ένα βαθµό) του τρόπου κατανοµής των βαρών. Βάσει του γενικού συστήµατος χρηµατοδότησης που αποκαλείται Οργανικός Νόµος Χρη- µατοδότησης των Α.Κ. (Organic Law on Autonomous Communities Financing, LOFCA), 73 το υψηλότερο ποσοστό χρηµατοδότησης των Α.Κ., (όπως επίσης και των περιφερειών της Ιταλίας) προέρχεται από τον εθνικό προϋπολογισµό. 74 Οι κύριες πηγές των κρατικών επιχορηγήσεων είναι δύο: Η πρώτη πηγή είναι ο κρατικός προϋπολογισµός, η οποία περιλαµβάνει πιστώσεις για κάθε µία από τις ΑΚ, µε βάση γενικά κριτήρια όπως ο πληθυσµός, η έκταση, το εισόδηµα κ.α. Η στοχοθεσία της κατανοµής αυτών των πόρων αφορά στη διατήρηση ενός minimum επιπέδου υπηρεσιών σε κάθε ΑΚ. 75 Η άλλη πηγή είναι το ιαπεριφερειακό Ταµείο Αποζηµίωσης (Interterritorial Compensation Fund). Οι πόροι αυτού του Ταµείου διανέµονται στις ΑΚ στη βάση κριτηρίων ό- πως ο πληθυσµός, το κατά κεφαλή εισόδηµα των κατοίκων, η έκταση και το ποσοστό ανεργίας. Ο στόχος εδώ είναι η οικονοµική ανάπτυξη των ασθενέστερων περιφερειών, µε απώτερη επιδίωξη τη µείωση των διαπεριφερειακών ανισοτήτων. 76 Η κατανοµή των οικονοµικών πόρων έχει οδηγήσει πάντως σε αρκετές διενέξεις µεταξύ των ΑΚ και της κεντρικής κυβέρνησης. Σε αυτές πρωτοστατούν οι φτωχότερες ΑΚ, οι οποίες διαµαρτύρονται ότι το ιαπεριφερειακό Ταµείο Αποζηµίωσης ευνοεί τις πιο πυκνοκατοικη- µένες περιφέρειες όπως τη Μαδρίτη, την Ανδαλουσία, τη Βαλένθια και κυρίως την Καταλονία,

13 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 41 στης οποίας την υποστήριξη η κεντρική κυβέρνηση βασίστηκε για αρκετά χρόνια στο εθνικό Κοινοβούλιο. 77 Ως προς τα ζητήµατα φορολογίας, υφίστανται δύο µοντέλα. Το γενικό (general) και το ειδικό (special). Σύµφωνα µε το πρώτο µοντέλο, οι φόροι στις περιφέρειες επιβάλλονται καταρχήν από το κράτος. Ένας οργανικός νόµος παρέχει τη δυνατότητα για περιφερειακούς φόρους, επιβάλλοντας όµως ταυτόχρονα σοβαρούς περιορισµούς στη δυνατότητα επιβολής τέτοιων φόρων. Έτσι, οι ΑΚ µπορούν να εισάγουν νέους φόρους, υπό την προϋπόθεση αυτοί να µην ε- πιβάλλονται στα προϊόντα τα οποία το κράτος έχει ήδη φορολογήσει ή να µη δηµιουργούν ε- µπόδια στην ελεύθερη κίνηση προσώπων, αγαθών και υπηρεσιών. 7 8 Επίσης νέοι φόροι µπορούν να επιβληθούν για παροχή υπηρεσιών, τα έσοδα όµως από τη φορολογία δεν θα πρέπει να ξεπερνούν το πραγµατικό κόστος των υπηρεσιών που παρέχονται. 79 Από το 1997 πάντως, έχει δροµολογηθεί (µέσω της συµφωνίας Acuerdo) µία διαδικασία, η οποία στοχεύει στη µεταβίβαση (στις ΑΚ) σηµαντικών αρµοδιοτήτων σε θέµατα φορολογίας, αυξάνοντας έτσι το ποσοστό της φορολογίας επί των συνολικών εσόδων τους. Ανάµεσα στους φόρους που έχουν εισαχθεί µέχρι σήµερα (συνεπεία της συµφωνίας Acuerdo) είναι ο φόρος του Bingo και ο περιβαλλοντικός φόρος. 80 Από την άλλη µεριά, το ειδικό µοντέλο (το οποίο βασίζεται στα ιστορικά δικαιώµατα κάποιων περιοχών) υφίσταται στη Ναβάρα (µονοεπαρχιακή περιφέρεια) και στη Χώρα των Βάσκων (περιλαµβάνει τρεις επαρχίες: Vizcaya, Alava, Guipuzcoa). Στη Ναβάρα, η περιφερειακή κυβέρνηση ρυθµίζει και εισπράττει όλους τους περιφερειακούς φόρους (εκτός από τους φόρους τελωνείου, προϊόντων πετρελαίου και καπνού) και µεταφέρει στην κεντρική κυβέρνηση έ- να τµήµα του ποσού, που ισοδυναµεί µε τις δαπάνες που καταβάλλει το κράτος για την περιφέρεια αυτή. 81 Στη Χώρα των Βάσκων, οι ίδιες νοµοθετικές και διαχειριστικές αρµοδιότητες σχετικά µε τους φόρους ανατίθενται σε κάθε µία από τις τρεις επαρχίες, οι οποίες µεταφέρουν επίσης ένα τµήµα των εσόδων τους στη Βασκική κυβέρνηση και το υπόλοιπο τµήµα στην κεντρική κυβέρνηση, «αντισταθµίζοντας» έτσι τις αντίστοιχες δαπάνες που πραγµατοποιούνται για την περιφέρεια αυτή. 82, απάνες της περιφερειακής αυτοδιοίκησης Ηδιαδικασία της περιφερειοποίησης, η οποία δροµολογήθηκε µε το Σύνταγµα του 1978, ε- πέφερε µια ουσιαστική µεταβολή της δηµόσιας δαπάνης, κυρίως όσον αφορά το κεντρικό και το περιφερειακό επίπεδο. Tο µερίδιο των δαπανών της κεντρικής κυβέρνησης µειώθηκε α- πό 88% (της συνολικής δηµόσιας δαπάνης) σε 63,8% µεταξύ των ετών Είναι αξιοσηµείωτο ότι το ποσοστό το οποίο η κεντρική κυβέρνηση απώλεσε µεταφέρθηκε σχεδόν στο σύνολό του στις περιφέρειες, οι οποίες δεκαοκτώ χρόνια από τη θέσπισή τους έφτασαν να δαπανούν το 1/4 περίπου της συνολικής δηµόσιας δαπάνης. Παρατηρείται ότι υφίσταται µια αλληλοσύνδεση (interrelation) µεταξύ των δαπανών των υπηρεσιών όλων των επιπέδων διοίκησης. Έτσι, σε όλες σχεδόν τις κύριες ισπανικές δηµόσιες υπηρεσίες, η αρµοδιότητα χρηµατοδότησης µοιράζεται µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των υπόλοιπων επιπέδων διοίκησης. Η υγεία και η εκπαίδευση είναι δύο χαρακτηριστικοί τοµείς όπου οι ΑΚ συµµετέχουν µε το µεγαλύτερο ποσοστό δαπάνης, σε σχέση µε τα υπόλοιπα επίπεδα διοίκησης (53% και 56% α- ντίστοιχα). Αντίθετα, οι τοµείς της άµυνας και της κοινωνικής ασφάλισης είναι οι τοµείς όπου οι ΑΚ διαθέτουν µικρό µερίδιο χρηµατοδότησης σε σχέση µε το µερίδιο που καταβάλλουν τα άλλα επίπεδα διοίκησης (5%).

14 42 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Συνολικά, οι ΑΚ κατέχουν το 20% επί του συνόλου των δαπανών των υπηρεσιών, ενώ η τάση που διαµορφώνεται είναι σαφώς η αύξηση του µεριδίου τους. Είναι λογικό άλλωστε η συνεχής διεύρυνση των αρµοδιοτήτων τους να επιφέρει αντίστοιχη αυξητική µεταβολή του ποσοστού των δαπανών για υπηρεσίες, οι οποίες πλέον προορίζονται για τη χρηµατοδότηση (όχι µόνο των υφιστάµενων αλλά και) των νέων αρµοδιοτήτων που βαθµιαία τους απονέµονται. Σε περιφερειακό επίπεδο, οι ΑΚ καταβάλλουν τη µεγαλύτερη δαπάνη στον τοµέα της υγείας (29%). Ακολουθεί ο τοµέας της εκπαίδευσης (23%), οι υποδοµές και η έρευνα (12%), η κοινωνική πολιτική (10%), η οικονοµική ανάπτυξη (8%), ενώ οι υπόλοιποι τοµείς καταλαµβάνουν το 18% της συνολικής περιφερειακής δαπάνης. Τέλος, σηµειώνουµε ότι, όπως και στην περίπτωση της διοικητικής εποπτείας, έτσι και στον τοµέα της χρηµατοδότησης των ΟΤΑ, οι ΑΚ µοιράζονται αυτό το ρόλο µε την κεντρική κυβέρνηση. 84 Έτσι, οι Επαρχίες και οι ήµοι λαµβάνουν επιχορηγήσεις όχι µόνο από την κεντρική κυβέρνηση, αλλά και από τις ΑΚ στις οποίες ανήκουν γεωγραφικά. Όσον αφορά δε στους ή- µους, πέρα από το ποσό των γενικών επιχορηγήσεων που λαµβάνουν από κρατικούς και περιφερειακούς πόρους, µπορεί να καταβληθούν σε αυτούς (από τις ΑΚ και τις Επαρχίες) και ειδικές επιχορηγήσεις, οι οποίες προορίζονται για τη χρηµατοδότηση συγκεκριµένων επενδυτικών προγραµµάτων (investment projects) Η στάση των Ισπανών πολιτών απέναντι στο θεσµό της Περιφέρειας Στην Ισπανία σήµερα η δηµοκρατία έχει εδραιωθεί καλά και υπάρχει ελάχιστη αµφισβήτηση του δηµοκρατικού συστήµατος και νοσταλγία για το προηγούµενο αυταρχικό καθεστώς του Φράνκο. Όλες οι δηµοσκοπήσεις δείχνουν µια σταθερή δηµοκρατική υποστήριξη κατά τη διάρκεια όλης της χρονικής περιόδου από την εγκαθίδρυση της δηµοκρατίας (µε το Σύνταγµα του 1978) µέχρι σήµερα. Στις αρχές του 1996, το 80% των Ισπανών δήλωσε ότι θεωρεί ότι η µορφή και ο τρόπος µετάβασης στη δηµοκρατία αποτελεί πηγή υπερηφάνειας, ενώ το ίδιο ποσοστό δήλωσε ότι θεωρεί πως η δηµοκρατία είναι προτιµότερη από οποιοδήποτε άλλο πολιτικό σύστηµα. 86 Ωστόσο, µολονότι ένα υψηλό ποσοστό πολιτών είναι ευχαριστηµένο µε την παγίωση του δηµοκρατικού συστήµατος στη χώρα τους, µικρότερο είναι το ποσοστό εκείνων που είναι ικανοποιηµένοι µε τον τρόπο µε τον οποίο το σηµερινό πολιτικο-διοικητικό σύστηµα λειτουργεί (50%). Το 46% εκφράζει την επιθυµία να υπάρξουν µεταρρυθµίσεις, ενώ το 33% επιθυµεί τη διατήρηση της υπάρχουσας κατάστασης. Σχετικά µε τη δηµιουργία της περιφερειακής αυτοδιοίκησης, υπάρχει ένα µεγάλο ποσοστό ι- κανοποίησης. Μόνο µια µικρή (και φθίνουσα) µειοψηφία έδειξε ότι προτιµά ένα ενιαίο και συγκεντρωτικό κράτος: 9% το 1985, 7% το 1991 και 3% το Αντίθετα, η πλειοψηφία τάσσεται υπέρ ενός κράτους µε περιφερειακή διάρθρωση: 51% το 1985, 60% το 1991 και 69% το Στην τελευταία κατηγορία υπήρξε πάντως σηµαντικό ποσοστό που εξέφρασε την επιθυµία να έχουν οι ΑΚ περισσότερες αρµοδιότητες απ ότι σήµερα, ενώ ένα µικρό ποσοστό εξέφρασε την επιθυµία να υπάρξει η δυνατότητα πλήρους ανεξαρτησίας των ΑΚ. Τέλος, το 1996, το 60% εξέφρασε την άποψη ότι το αυτονοµιστικό σύστηµα επέφερε προσέγγιση της δηµόσιας διοίκησης προς τους πολίτες. 88 Συµπεράσµατα Είναι γεγονός ότι ο αυταρχικός και συγκεντρωτικός χαρακτήρας αποτέλεσε σταθερό παράγοντα του σύγχρονου ισπανικού κράτους έως το σηµερινό Σύνταγµα του Ωστόσο, τα τελευταία 25 χρόνια έχουν σηµατοδοτήσει µια πορεία ριζικής µεταµόρφωσης της δοµής και της

15 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 43 οργάνωσης του ισπανικού διοικητικού συστήµατος. Από ένα συγκεντρωτικό κράτος, όπου υ- φίσταντο µόνο δύο επίπεδα διοίκησης (κεντρικό και τοπικό), η Ισπανία πέρασε σε ένα σύστη- µα τριών επιπέδων διοίκησης, αφού στα δύο προηγούµενα προστέθηκε και ένα (ενδιάµεσο) περιφερειακό, µέσα από τη δηµιουργία του θεσµού της περιφερειακής αυτοδιοίκησης και την ί- δρυση των 17 Αυτόνοµων Κοινοτήτων. Η διαµόρφωση όµως του ισπανικού Συντάγµατος δεν ήταν µια εύκολη υπόθεση. Εκ των πραγµάτων κατέστη αναγκαίο να «επινοηθεί» µια σειρά διφορούµενων φορµών συµβιβασµού. Ως αποτέλεσµα το ισπανικό Σύνταγµα θεωρείται σαν ένα πολύπλοκο και διφορούµενο κείµενο, το οποίο είναι ανοιχτό σε διαφορετικές και αντικρουόµενες ερµηνείες, ιδιαίτερα σε σχέση µε την κατανοµή των αρµοδιοτήτων µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ. Σήµερα, το ισπανικό κράτος µετά και από την ένταξή του στην ΕΕ το 1986 (η οποία συνέβαλε σαφώς στην ωρίµανση των δηµοκρατικών του θεσµών), ανήκει στην οικογένεια των δη- µοκρατικών κρατών της Ευρώπης, ενώ εντάσσεται, όπως η Ιταλία και το Ηνωµένο Βασίλειο, στην κατηγορία των ενιαίων κρατών, τα οποία διαθέτουν περιφερειακή κρατική διάρθρωση. Το ισπανικό κράτος τείνει ωστόσο να λειτουργεί σχεδόν ως οµοσπονδιακό (quasi federal). Η δηµιουργία των Αυτόνοµων Κοινοτήτων προήλθε ουσιαστικά από µια προσπάθεια ενδυνάµωσης των ισπανικών περιφερειών µε έντονη εθνική ταυτότητα, δια της παρεχόµενης σε αυτές δυνατότητας να επιλέξουν ένα πλέον αποκεντρωµένο σύστηµα αυτοδιοίκησης. Το αίτη- µα για την εγκαθίδρυση και ανάπτυξη του θεσµού των ΑΚ, το οποίο συνδέθηκε απόλυτα µε την εµπέδωση των δηµοκρατικών θεσµών στην Ισπανία, υπήρξε ιδιαίτερα έντονο, οπότε µέχρι το 1983, ο νεοσύστατος αυτός θεσµός κατάφερε να λειτουργήσει σε ολόκληρη τη χώρα, παρά την αρχική ανισοµερή ανάπτυξή του λόγω της προσωρινής πρόβλεψης για περιφέρειες «δύο ταχυτήτων». Σήµερα πια, όλες οι ΑΚ διαθέτουν σχεδόν το ίδιο ουσιαστικό καθεστώς αρµοδιοτήτων και περιφερειακής αυτονοµίας, αποτελώντας το δυναµικότερα εξελισσόµενο θεσµό της χώρας σε επίπεδο αποκεντρωµένης (και µάλιστα αυτοδιοικούµενης) διακυβέρνησης. Η συνταγµατική αναγνώριση των ΑΚ ήταν αποφασιστική για να απεµπλακεί η αυτονοµία α- πό τις µεταβολές των κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών. Στην Ισπανία δεν υπάρχει καµιά αµφιβολία για το θέµα αυτό, δεδοµένου ότι προβλέπεται ρητά και µε σαφή τρόπο στο ισπανικό Σύνταγ- µα. Το καθεστώς αυτονοµίας έχει παράγωγο συνταγµατικό χαρακτήρα, όπως έχει αναγνωριστεί από το Ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο και µπορεί να τροποποιηθεί µόνο µε διαδικασία που την καθορίζει το ίδιο, δεδοµένου ότι είναι ανώτερο τόσο από τους νόµους του κράτους, όσο και της ίδιας της ΑΚ, οι οποίοι θεωρούνται αντισυνταγµατικοί σε περίπτωση σύγκρουσης. Η οριστική οργάνωση των Α.Κ. είχε µία σειρά παρόµοια χαρακτηριστικά µε αυτά που υφίστανται στα γερµανικά Lander ή οµοσπονδιακά κρατίδια, όπως η συνταγµατική κατοχύρωση της αυτονοµίας (αφού κανένας νόµος δεν µπορεί να περιορίσει την περιφερειακή αυτοδιοίκηση), η κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ κράτους και Α.Κ. και η επίλυση των διαφορών από το ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο. Όσον αφορά στην κατανοµή των αρµοδιοτήτων µεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και ΑΚ, αυτή µπορεί να υλοποιηθεί µε διάφορες νοµικές τεχνικές, όπως συµβαίνει στα ισχύοντα οµοσπονδιακά συντάγµατα. Το αποτέλεσµα είναι η διάκριση µεταξύ αποκλειστικών αρµοδιοτήτων της κεντρικής κυβέρνησης, «ανταγωνιστικών» αρµοδιοτήτων (νοµοθεσία της κεντρικής κυβέρνησης και δευτερεύοντες νόµοι των ΑΚ) και συντρεχουσών αρµοδιοτήτων (νοµοθεσία της κεντρικής κυβέρνησης, εκτέλεση εκ µέρους των ΑΚ). Σε περίπτωση διαφορών ως προς τις αρµοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ, αρµόδιο για τη διευθέτησή τους είναι το ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο. Είναι γεγονός πάντως, ότι η συνταγµατική πρόβλεψη για αυτονόµηση κάποιων περιοχών αποτελεί µέρος ενός συνόλου µηχανισµών και θεσµικών ρυθµίσεων που συγκροτούν ένα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ ΠΜΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 2013-2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ ΟΙ ΑΥΤΟΝΟΜΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ Έφη Γόντικα 15/7/2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Σύνταγμα του 1978 Ιστορική αναδρομή του θεσμού της

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΟ ΒΑΘΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Σ Χ Ε Ι Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟY ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ, 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας.

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας. 20 Ιουνίου, 2007 Πρόεδρο και Μέλη Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Βουλής των Αντιπροσώπων, Βουλή των Αντιπροσώπων, Λευκωσία. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι Μέλη της Επιτροπής, Θέµα: Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος

Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Η θέση των συµβουλίων στη διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήµατος 4. Συγκριτική Ανάλυση των Στοιχείων Από τη σύντοµη επισκόπηση που προηγήθηκε προκύπτει ότι στον ορισµό και στα χαρακτηριστικά ενός συµβουλίου παιδείας που θέσαµε στην αρχή της µελέτης ανταποκρίνονται αρκετά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ

ΔΗΛΩΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ ΔΗΛΩΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ Ο κάτωθι υπογεγραµµένος: Όνοµα: Επώνυµο: Α. Δηλώνω τις επαγγελµατικές δραστηριότητες κατά τη διάρκεια των τριών ετών πριν από την ανάληψη των καθηκόντων µου

Διαβάστε περισσότερα

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική»

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Δρ. Μιχάλης Χρηστάκης Γενικός Γραμματέας Δήμου Αμαρουσίου Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Είδος Επιχειρήσεων & Νοµικά Ζητήµατα

Είδος Επιχειρήσεων & Νοµικά Ζητήµατα Είδος Επιχειρήσεων & Νοµικά Ζητήµατα Το υφιστάµενο νοµικό καθεστώς προδιαγράφει σε σηµαντικό Βαθµό αρκετούς περιορισµούς ενός επιχειρηµατικού σχεδίου Βασικά Θέµατα Νοµικό Πλαίσιο Επιχειρήσεων Επιλογή Νοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989),

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989), Θεόδωρος Π. Φορτσάκης Καθηγητής της Νοµικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών ικηγόρος στον Άρειο Πάγο Μητροπόλεως 38, 10563 Αθήνα, τηλ. +30 210 32 18 900, φαξ +30 210 32 18 933, e-mail thfortsakis@fdmalaw.com

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ Συνταγματικά προβλήματα έχουν εντοπίσει νομικοί στην καταβολή της έκτακτης εισφοράς για το έτος 2011. Ως πρώτο βήμα για την προστασία των φορολουμένων νομικοί έχουν συντάξει ένα κείμενο, το οποίο τιτλοφορείται

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο.

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια της οργάνωσης: ως ενέργεια: ρύθµιση των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές τις λύσεις εµφανίζει την ίδια αδυναµία µε τις υπόλοιπες. Οπότε τι

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Σ Χ Ε Ι Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. 1

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ ΠΡΑΞΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

ΑΡΘΡΟ ΠΡΑΞΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΚΔΟΘΟΥΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ "ΝΕΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ" ΑΡΘΡΟ ΠΡΑΞΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 211 (4) Απόφαση ΥΠΕΣΑΗΔ 216

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση

Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Η Οδηγία 2007/64/ΕΚ για τις υπηρεσίες πληρωμών στην εσωτερική αγορά Συνολική θεώρηση Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ

52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ 52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Στο πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ»

«Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» «Η ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ ΜΕ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ» Εισηγητής: ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Ζυρίχης Webpage Stadt ZÜRICH: http://www4.stzh.ch/kap01/gemeinderat_stzh/

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ν. 106(Ι)/2013 106(Ι)/2013 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΑΔΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αποκέντρωση και Ελευθερία

Αποκέντρωση και Ελευθερία Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Αποκέντρωση και Ελευθερία I Μία από τις πιο θεµελιώδεις συνεισφορές του Hayek στην κοινωνική θεωρία ήταν ότι διέγνωσε ορθά και µε διορατικότητα τον

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 1. Εισαγωγή Ο Καλλικράτης δεν αποτελεί απλά ένα νομοθέτημα που εκσυγχρονίζει τη διοικητική οργάνωση του Κράτους. Αποτελεί πολύ περισσότερο ένα νομοθέτημα, με το οποίο επιδιώκεται

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 2. ΤΟ ΝΕΟ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωµένων Πολιτειών της Αµερικής σχετικά µε την επιβολή εισαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο

Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο SPEECH/04/224 Σταύρος δήµας Επίτροπος υπεύθυνος για θέµατα Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων Το ευρωπαϊκό οικονοµικό και κοινωνικό µοντέλο Ευρωπαϊκο κοινοβουλιο συνοδος Στρασβουργο, 4 µαïου 2004 Εισαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Στις 29 Απριλίου 2004, η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε και επίσημα τον Ευρωπαϊκό κανονισμό 883/2004. Ο κανονισμός αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ: ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ

ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ: ΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Κεντρική Διοίκηση Περιφερειακή Διοίκηση Διορισμένος Περιφερειάρχης και Περιφερειακό Συμβούλιο ΤΙ ΕΙΣΑΓΕΙ Ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ Χωρίς αλλαγές στην Κεντρική Διοίκηση. 7 Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΡΟΕΓΚΡΙΣΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΔΟΟΜΙΛΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ 1.1 Σκοπός Oι παρούσες οδηγίες αφορούν τη διαδικασία προέγκρισης μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης ( APA")

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007 Ρυµούλκηση στο Αιγαίο Κανονισµός 3577/92 της ΕΕ ιαφορά σε σχέση µε το SAR Λοιπές συναφείς επισηµάνσεις * Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.9.2015 COM(2015) 460 final 2015/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με την εφαρμογή έκτακτων αυτόνομων εμπορικών μέτρων

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Πληροφορίες: Α. Κωστοπούλου Ταχ. /νση: Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Μονομελή και συλλογικά όργανα διοίκησης & ο ρόλος των αντιπρυτάνεων στο νέο νομικό πλαίσιο λειτουργίας των Πανεπιστημίων

Θέμα: Μονομελή και συλλογικά όργανα διοίκησης & ο ρόλος των αντιπρυτάνεων στο νέο νομικό πλαίσιο λειτουργίας των Πανεπιστημίων 2 Η ΣΥΝΟΔΟΣ ΑΝΤΙΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ & ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ (Πανεπιστήμιο Πατρών 29/11/2012) Θέμα: Μονομελή και συλλογικά όργανα διοίκησης & ο ρόλος των αντιπρυτάνεων στο νέο νομικό πλαίσιο λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ. Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ. Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ Dusan Sidjanski Απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Κολυβάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κράτη-µέλη της Ευρωζώνης βρίσκονται µπροστά σε µια ιδιαίτερα σηµαντική πολιτική επιλογή:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μάνθου Γιώτα Ψυχολόγος / Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Θέμα : Η απελευθέρωση του ιατρικού επαγγέλματος. Έγκριση των καταστατικών ιατρικών εταψειών από το ΔΙ του ΙΣΑ. Η νέα εγκύκλιος και οι περαιτέρω δυνατότητες. (α)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ. Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΟΜΙΛΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πολιτική κατηγοριοποίησης πελατών Η παρούσα Πολιτική Κατηγοριοποίησης Πελατών ισχύει για το σύνολο του Οµίλου της Τράπεζας Πειραιώς,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

10680 Αθήνα κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη

10680 Αθήνα κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΓΕΩΠΟΝΩΝ Αθήνα 29/6/2012 ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ Αρ. Πρωτ.: 801 (ΠΕΓΔΥ) ΠΡΟΣ: 1. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Ταχ. Δ/νση: Διδότου 26 & Τροφίμων 10680 Αθήνα κ. Αθανάσιο Τσαυτάρη Τηλ & Fax: 210-3614580

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου καταστρώνεται σε τρία βασικά κεφάλαια: Α) Ως προς το Ταμείο Παρακαταθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΟΜΑΔΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΡΑ! ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Λευκωσία, 25 Μαρτίου 2015. Ομάδα Εργασίας για την Οριζόντια Ψηφοφορία αποτελούμενη από εκπρόσωπους τριών κομμάτων (ΔΗΣΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 1. Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 1.1. Ιστορική εξέλιξη Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο άρχισε να λειτουργεί ανεπίσημα το 1974 ως φόρουμ συζήτησης μεταξύ των ηγετών της ΕΕ. Γρήγορα εξελίχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων»

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Αθήνα, 09/07/2012 «Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Ένα από τα προτεινόμενα μέτρα για την εξεύρεση ισοδύναμων δημοσιονομικών μέτρων είναι και η κατάργηση του δαπανηρού θεσμού των μετακλητών υπαλλήλων,

Διαβάστε περισσότερα

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ GROSOLI ΑΠΟΦΑΣΗ TOY ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 12ης Δεκεμβρίου 1973 * Στην υπόθεση 131/73, που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Tribunale του Τρέντο προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID)

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Μάρτιος 2007 1 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτη των εθελοντών Ευρωπαικη χαρτα για τα δικαιωµατα και τισ ευθυνεσ των εθελοντων

Χάρτη των εθελοντών Ευρωπαικη χαρτα για τα δικαιωµατα και τισ ευθυνεσ των εθελοντων Χάρτη των εθελοντών Ευρωπαικη χαρτα για τα δικαιωµατα και τισ ευθυνεσ των εθελοντων YFJ_VolunteeringCharter_EL.indd 1 16/09/12 12:37 Editorial team Editor in Chief Giuseppe Porcaro Copy Editor Thomas Spragg

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα,24 Ιανουαρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 125875/2909/2012 Πληροφορίες: ********

Αθήνα,24 Ιανουαρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 125875/2909/2012 Πληροφορίες: ******** Αθήνα,24 Ιανουαρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 125875/2909/2012 Πληροφορίες: ******** ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ 10187 Αθήνα ΘΕΜΑ: «Άρνηση εγγραφής µέλους στον Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΟΓΙΚΑ ΥΤΗΜΑΤΑ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις Παραθέτουµε απόσπασµα από το υνταγµατικό ίκαιο του Αθανασίου Γ. Ράικου, τόµος Α, εισαγωγή - οργανωτικό µέρος, τεύχος Α, καθώς και αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α.

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016 / 2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις,» (ΦΕΚ 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 του νόμου 3091/2002 (ΦΕΚ, 330/24.12.2002) (Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα