IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 29

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 29"

Transcript

1 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 29 Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ Toυ Θεόφιλου Tριανταφύλλου 1. Ιστορική αναδροµή Oαυταρχικός και συγκεντρωτικός χαρακτήρας αποτέλεσε σταθερό παράγοντα του σύγχρονου ισπανικού κράτους έως το σηµερινό Σύνταγµα του Στις λίγες περιόδους που δροµολογήθηκε µια πραγµατικά φιλελεύθερη δηµοκρατική διαδικασία, την οποία οι συντηρητικές οµάδες δεν κατέστησαν ικανές να ελέγξουν, ο στρατός ανέλαβε τη διασφάλιση της ηγε- µονίας της ολιγαρχίας. Τη δική τους µαρτυρία δίνουν άλλωστε οι δύο περίοδοι δικτατορικών καθεστώτων: του Primo de Rivera ( ), καθώς και του Φράνκο ( ). 1 Πάντως, στις ενδιάµεσες σύντοµες περιόδους ελευθερίας κατεβλήθη προσπάθεια να δηµιουργηθούν προϋποθέσεις αποκέντρωσης. Στο πρώτο τµήµα του 19 ου αιώνα η τάση για αποκέντρωση προσανατολίστηκε προς την αναζωογόνηση των δηµοτικών αρχών και των επαρχιών, µε την πεποίθηση ότι ενθαρρύνοντας τις ζωτικές δυνάµεις σε τοπικό επίπεδο, θα εξασθένιζε η ολιγαρχία που δηµιουργεί ο συγκεντρωτισµός. Ωστόσο, στα τέλη του 19 ο υ αιώνα και στις αρχές του 20ού εµφανίζονται εθνικιστικά κινή- µατα στην Καταλονία, τη Γαλικία και τη Χώρα των Βάσκων, που διεκδικούν περιφερειακή αυτονοµία, µε αποκατάσταση των γλωσσικών και πολιτισµικών δικαιωµάτων. 2 Όµως, τα διάφορα σχέδια αποκέντρωσης που συζητήθηκαν στα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα δεν υλοποιήθηκαν. Έτσι, το 1823 ξεκινά η περίοδος της δικτατορίας του Primo de Rivera και κάθε προσπάθεια αποκέντρωσης µαταιώνεται. 3 Κατά τη διάρκεια της σύντοµης δεύτερης δηµοκρατίας ( ), δόθηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα θέσπισης περιφερειακής αυτονοµίας. Το Σύνταγµα του 1931 (χωρίς να διαιρεί την Ισπανική επικράτεια σε συγκεκριµένο αριθµό αυτόνοµων περιφερειών) όριζε ότι όποια ε- παρχία (province) επιθυµούσε να σχηµατίσει αυτόνοµη περιφέρεια, θα µπορούσε να συντάξει το Καταστατικό Αυτονοµίας της (Statute of Autonomy), το οποίο όµως έπρεπε έπειτα να ε- γκριθεί από το ισπανικό Κοινοβούλιο (Cortes). Αυτόνοµη περιφέρεια µπορούσαν επίσης να καταστούν δύο ή περισσότερες όµορες επαρχίες, οι οποίες διέθεταν κοινά ιστορικά, πολιτισµικά και οικονοµικά χαρακτηριστικά 4 Ο Θεόφιλος Tριανταφύλλου είναι απόφοιτος της Eθνικής Σχολής ηµόσιας ιοίκη - σης, Yποψήφιος ιδάκτωρ σε θέµατα ηµοσίου ικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήµιο.

2 30 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Η Καταλονία, µόλις ένα χρόνο µετά την πτώση της µοναρχίας το 1931, ήταν η πρώτη περιφέρεια που έζησε την εµπειρία της περιφερειακής αυτονοµίας. Τον Ιούλιο του 1936, υιοθετήθηκε και το Βασκικό Καταστατικό Αυτονοµίας, ενώ τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου το Ισπανικό Κοινοβούλιο το ενέκρινε. Τέλος, η Γαλικία κατόρθωσε να υιοθετήσει το Καταστατικό Αυτονοµίας της τον Ιούνιο του 1936, χωρίς ωστόσο να τύχει της έγκρισης του Ισπανικού Κοινοβουλίου. 5 Μεγάλο πλήγµα για τους νεότευκτους αυτονοµιστικούς θεσµούς αποτέλεσε ο εµφύλιος πόλεµος που ξέσπασε το καλοκαίρι του Είναι προφανές ότι κατά τη διάρκεια ενός εµφυλίου πολέµου σε µια χώρα που έχει χωριστεί σε δύο στρατόπεδα, δύσκολα µπορούν να λειτουργήσουν δηµοκρατικά οι αυτόνοµοι περιφερειακοί θεσµοί. Το 1939 εγκαθιδρύεται το Φρανκικό δικτατορικό καθεστώς, µε σαφείς τάσεις συγκεντρωτισµού, ενώ την ίδια στιγµή τα Καταστατικά Αυτονοµίας των Βάσκων και της Καταλονίας χάνουν τη νοµική τους ισχύ. Η φυλάκιση εθνικιστικών ηγετών, η κατάργηση της χρήσης της Βασκικής και Καταλανικής γλώσσας στα σχολεία και στους δηµόσιους χώρους, η κατάργηση των τοπικών ονοµασιών των δρόµων και η αντικατάστασή τους µε ισπανικά ονόµατα, αποτελούν ενδεικτικά κάποια από τα µέτρα της απόπειρας του Φράνκο να καταπνίξει τις εθνικιστικές-περιφερειακές τάσεις που είχαν ξεπηδήσει κατά την περίοδο της δεύτερης δηµοκρατίας. 6 Το 1975 ο Φράνκο πεθαίνει και τον «διαδέχεται» ο βασιλιάς Juan Carlos. Μετά από τόσα χρόνια στυγνής δικτατορίας, η οποία οδήγησε στα άκρα το συγκεντρωτικό χαρακτήρα του Ισπανικού κράτους, ήταν πλέον έκδηλο ότι η αποκατάσταση της δηµοκρατίας θα έπρεπε αναγκαστικά να συµπεριλάβει µια δραστική αλλαγή στην εδαφική διάρθρωση της εξουσίας. Για την Καταλονία και τη Χώρα των Βάσκων ειδικότερα, η παγίωση της δηµοκρατίας θα ήταν δυνατή µόνο εάν συνοδευόταν από ορισµένες σηµαντικές µορφές αυτονοµίας. 7 H κυβέρνηση του Adolfo Suarez που προέκυψε από τις πρώτες δηµοκρατικές εκλογές του 1977, µε την υποστήριξη του βασιλιά Juan Carlos, άνοιξε το δρόµο για τη δηµοκρατία και ταυτόχρονα για την περιφερειοποίηση του ισπανικού κράτους. Όλα τα µεγάλα προβλήµατα που το Σύνταγµα θα έπρεπε να λύσει θίχτηκαν από τις Συντακτικές Συνελεύσεις υπό το πρίσµα της οµοφωνίας, δηλαδή της επίτευξης βασικής συµφωνίας µεταξύ των πολιτικών δυνάµεων, οι ο- ποίες απέφυγαν την επίλυσή τους µέσω αυστηρών κανόνων πλειοψηφίας. Ο κανόνας της οµοφωνίας υπήρξε ιδιαίτερα σηµαντικός ως προς τον καθορισµό της εδαφικής διάρθρωσης της ε- ξουσίας και την οργάνωση των περιφερειών, δεδοµένου ότι οι τοποθετήσεις των κοµµάτων και η βούληση των πολιτών σε κάθε περιοχή ήταν πολύ διαφορετικές. 8 Με βάση τα παραπάνω, κατέστη απαραίτητο για τον Ισπανό συντακτικό νοµοθέτη να καταλήξει σε ένα συµβιβαστικό κείµενο, το οποίο θα πρόσφερε µεν σηµαντικές παραχωρήσεις στις υπό διαµόρφωση περιφέρειες, θα διατηρούσε ωστόσο τον ενιαίο χαρακτήρα του κράτους και τον ισχυρό ρόλο της κεντρικής κυβέρνησης. Συνεπεία τούτου, το Σύνταγµα που προέκυψε το 1978 ήταν σε αρκετά σηµεία διφορούµενο και ασαφές, πράγµα το οποίο οδήγησε σε ένα ευρύ πεδίο ευελιξίας και πολλαπλών ερµηνειών σχετικά µε το ζήτηµα της περιφερειακής αυτονο- µίας. Ακριβώς αυτή η ευελιξία θα επέτρεπε, κατά την άποψη του Ισπανού συντακτικού νοµοθέτη, τη βαθµιαία ενσωµάτωση των ιδιαιτεροτήτων των περιφερειών στο Ισπανικό πολιτικοδιοικητικό σύστηµα Οργάνωση και λειτουργία της περιφερειακής αυτοδιοίκησης: Οι Αυτόνοµες Κοι - νότητες (Autonomous Communities) 10 Οτίτλος 8 του Συντάγµατος του 1978 («εδαφική οργάνωση του κράτους») προβλέπει τις γενικές αρχές και διαδικασίες οι οποίες θα πρέπει να γίνουν σεβαστές, τόσο όσον αφορά τη διαδικασία σχηµατισµού των Α.Κ., όσο και τη µετέπειτα οµαλή λειτουργία τους. 11 Ωστόσο, το

3 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 31 ισπανικό Σύνταγµα (σε αντίθεση µε το ιταλικό του 1948) δεν προσδιορίζει το «χάρτη» των Α.Κ. που µπορούν να συγκροτηθούν, ούτε εξειδικεύει τη δοµή τους. Αυτό επέτρεψε στις Α.Κ. να α- ποφασίσουν τις αρµοδιότητες και τους θεσµούς τους (κατά την έγκριση του Καταστατικού της Αυτονοµίας τους), σύµφωνα µε την πορεία προς την αυτονοµία την οποία η κάθε µία επιθυµεί να ακολουθήσει Η οριστική οργάνωση των Α.Κ. είχε µία σειρά παρόµοια χαρακτηριστικά µε αυτά που υφίστανται στα γερµανικά Lander ή οµοσπονδιακά κρατίδια, όπως η συνταγµατική κατοχύρωση της αυτονοµίας (αφού κανένας νόµος δεν µπορεί να περιορίσει την αυτοδιοίκηση), 14 η κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ κράτους και Α.Κ. και η επίλυση των διαφορών από το ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο. 15 Έτσι λοιπόν, οι δεκαεπτά Α.Κ 16 απολαµβάνουν καθεστώς αυτονο- µίας, µε νόµο που έχει ψηφιστεί από το ισπανικό Κοινοβούλιο, όπου προσδιορίζεται η ονοµασία, τα εδαφικά όρια, η οργάνωση, η έδρα και οι αρµοδιότητές τους, στοιχεία τα οποία περιέχονται στα αντίστοιχα Καταστατικά Αυτονοµίας. 17 Θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι το 1983, όταν εγκρίθηκαν όλα τα Καταστατικά Αυτονοµίας, υπήρχαν δύο οµάδες ΑΚ που διαφοροποιούνταν ανάλογα µε το επίπεδο (των παρεχόµενων σε αυτές) αρµοδιοτήτων. Η πρώτη οµάδα απολάµβανε πλήρες καθεστώς αυτονοµίας (Καταλο- Πίνακας 1. Οι περιφερειακές αυτοδιοικήσεις της Ισπανίας ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΕΙΣ (ΣΕ Τ. ΧΛΜ.) Ανδαλουσία (Andalousia) Καταλονία (Catalonia) Μαδρίτη (Madrid) Βαλένθια (Pais Valenciano) Γαλικία (Galicia) Καστίγια Λεόν (Castille y Leon) Χώρα των Βάσκων (Basque Country) Καστίγια λα Μάντσα (Castilla-la-Mancha) Κανάρια νησιά (Canary Islands) Αραγονία (Aragon) Αστούριας (Asturias) Μούρθια (Murcia) Εστρεµαδούρα (Extremadura) Βαλεαρίδες νήσοι (Balearic Islands) Καντάµπρια (Cantabria) Ναβάρα (Navarra) Λα Ριόχα (La Rioja) Πηγή: Council of Europe, 1997, Structure and operation of local and regional democracy of Spain.

4 32 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH νία, Χώρα Βάσκων, Γαλικία), ενώ η δεύτερη, (η οποία αρχικά διέθετε περιορισµένο αριθµό αρ- µοδιοτήτων) θα αποκτούσε σταδιακά πλήρη αυτονοµία σε πέντε έτη. 18 Η αρχική διαφορά αρµοδιοτήτων µεταξύ των δύο οµάδων ΑΚ θεωρήθηκε από ορισµένους ως έκφραση των ιστορικοπολιτικών διαφορών, όπως αντικατοπτρίζονται κυρίως από τη διαίρεση σε εθνότητες και περιφέρειες του άρθρου 2 του ισπανικού Συντάγµατος του Ωστόσο, είναι ορθότερο να θεωρηθεί ότι οι κατώτερες αρµοδιότητες των ΑΚ της δεύτερης οµάδας α- ναφέρονταν αποκλειστικά σε µία αρχική φάση προετοιµασίας, ενώ το Σύνταγµα επέτρεπε να διευρυνθούν µετά τα πέντε πρώτα έτη αυτονοµίας, έπειτα από αναθεώρηση του Καταστατικού τους και νέα έγκριση από το ισπανικό Κοινοβούλιο. Πράγµατι, στα τέλη της δεκαετίας του 80 ορισµένες ΑΚ (Castille y Leon, Balearic Islands κλπ) άρχισαν να απαιτούν τη µεταρρύθµιση του καθεστώτος τους, ώστε να διευρύνουν τις αρ- µοδιότητές τους. Τελικά η διαµάχη για τη διεύρυνση των αρµοδιοτήτων επιλύθηκε µέσω νέων Καταστατικών Αυτονοµίας το Φεβρουάριο του 1992, µεταξύ της σοσιαλιστικής κυβέρνησης και του Λαϊκού Κόµµατος. Σήµερα, µπορούµε να πούµε ότι όλα τα καθεστώτα έχουν ένα ισοδύναµο επίπεδο ουσιαστικών αρµοδιοτήτων, µε εξαίρεση τον τοµέα της υγείας, λόγω των δυσκολιών διαχείρισης και χρηµατοδότησης που συνεπάγεται. 19 Οι βασικοί θεσµοί των Α.Κ. παρουσιάζουν οµοιογενή χαρακτηριστικά, που θεσπίζονται α- πό το άρθρο 152 του Συντάγµατος. 20 Έτσι, υπάρχει µία Νοµοθετική Συνέλευση (Legislative A s s e m b l y ) που εκλέγεται µε άµεση και καθολική ψηφοφορία (µε αναλογικό εκλογικό σύστη- µα) για θητεία τεσσάρων ετών και αποτελείται από περιφερειακούς συµβούλους (diputados regionales) και ένα Περιφερειακό Κυβερνητικό Συµβούλιο (Regional Government Council), το οποίο είναι το εκτελεστικό όργανο της Α.Κ., λαµβάνει συλλογικά τις αποφάσεις του και είναι πολιτικά υπόλογο στη Νοµοθετική Συνέλευση, η οποία µπορεί να παύσει τον πρόεδρό του, έπειτα από πρόταση µοµφής εναντίον του, η οποία λαµβάνεται µε την απόλυτη πλειοψηφία των µελών της. 21, 22 Τα µέλη του Περιφερειακού Κυβερνητικού Συµβουλίου, τα οποία διορίζονται (ή παύονται) από τον πρόεδρο του εν λόγω οργάνου, συνήθως δεν ξεπερνούν τα 10, ενώ πρέπει να σηµειωθεί ότι η εκλογή των µελών του Περιφερειακού Κυβερνητικού Συµβουλίου από τον πρόεδρο αυτού δεν προβλέπεται στο ισπανικό Σύνταγµα. Ωστόσο αυτό ακολουθήθηκε ως πρακτική α- πό έναν αριθµό ΑΚ και έτσι παγιώθηκε. 23 Επικεφαλής του Περιφερειακού Κυβερνητικού Συµβουλίου είναι ο πρόεδρος της Α.Κ. (President of the Autonomous Community), ο οποίος εκλέγεται µεταξύ των µελών της Νοµοθετικής Συνέλευσης (και διορίζεται από το βασιλιά), διευθύνει και συντονίζει το Περιφερειακό Κυβερνητικό Συµβούλιο της Α.Κ. και αποτελεί τον εκπρόσωπο της Α.Κ. έναντι του κράτους. 24 Όσον αφορά στη σύνθεση των περιφερειακών κυβερνήσεων υπάρχουν σαφείς πολιτικές δ ι α φ ο ρ έ ς. Τα πολιτικά κόµµατα, που συµµετέχουν σ αυτές και διαθέτουν ταυτόχρονα την πλειοψηφία στα περιφερειακά κοινοβούλια, έχουν άλλοτε καθαρά εθνικιστικές ευαισθησίες (π.χ. Καταλονία, Χώρα των Βάσκων), άλλοτε σοσιαλιστικό προσανατολισµό (π.χ. Βαλένθια), ενώ άλλοτε είναι συντηρητικής απόχρωσης (πχ. Βαλεαρίδες νήσοι).σε κάθε περίπτωση, ο πολιτικός προσανατολισµός των αυτόνοµων κυβερνήσεων δικαιολογεί την εφαρµοζόµενη κοινωνικοοικονοµική πολιτική καθώς και τις σχέσεις τους µε την κεντρική κυβέρνηση. Σε κάθε Α.Κ. υπάρχει ένας διορισµένος εκπρόσωπος (Delegate General) της κεντρικής κυβέρνησης, ο οποίος όπως και στην περίπτωση της Ιταλίας µε τον Κυβερνητικό Επίτροπο (Government Commissioner), αποτελεί τον σύνδεσµο (liaison) µεταξύ κράτους και Περιφερειών. εν ασκεί ωστόσο καµία εξουσία στη διοικητική λειτουργία της Α.Κ. Ο ρόλος του έγκειται στο συντονισµό και την καθοδήγηση της κρατικής δηµόσιας διοίκησης των επαρχιών που περι-

5 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 33 λαµβάνονται στα διοικητικά όρια της Α.Κ. στην οποία είναι διορισµένος. 25 Υπό αυτήν την έννοια, ο ρόλος του θεωρείται υποδεέστερος από αυτόν που διαδραµατίζει ο οµόλογός του στην Ιταλία. Στην τελευταία χώρα, οι Κυβερνητικοί Επίτροποι ασκούν διοικητικές εξουσίες που τους έχουν ανατεθεί από την κεντρική διοίκηση, διεξάγοντας παράλληλα a priori ελέγχους νο- µιµότητας στην Περιφέρεια στην οποία είναι διορισµένοι. 26 Η έλλειψη ιδιαίτερης εξουσίας από τον Ισπανό Delegate General δεν σηµαίνει ότι η κεντρική κυβέρνηση δεν ασκεί καµιά µορφή ελέγχου στις ΑΚ. Το ισπανικό Σύνταγµα επιτρέπει στην κεντρική κυβέρνηση να παρεµβαίνει στην περίπτωση που κάποια ΑΚ αδυνατεί να εκπληρώσει τις συνταγµατικές επιταγές ή ενεργεί ενάντια στο εθνικό συµφέρον της χώρας. 27 Συγκεκριµένα, η κεντρική κυβέρνηση απευθύνει µια επίσηµη ανακοίνωση στον πρόεδρο της ΑΚ ενηµερώνοντάς τον για την παραβίαση που έχει επισυµβεί. Αν η διαδικασία αυτή αποβεί άκαρπη, η κεντρική κυβέρνηση, έπειτα από την έγκριση της Γερουσίας, δύναται να προβεί στην υιοθέτηση των αναγκαίων µέτρων µε στόχο τη συµµόρφωση της ΑΚ. 28 Οι ΑΚ µπορούν να θεσπίσουν στην περιοχή δικαιοδοσίας τους τοπικές αρχές (Comarcas), οι οποίες περιλαµβάνουν έναν αριθµό δήµων, σε µια προσπάθεια να εκφραστούν κοινά συµφέροντα ή να υλοποιηθεί ένας ιδιαίτερος στόχος ή υπηρεσία. 29 Η νοµοθεσία των ΑΚ καθορίζει τα εδαφικά όρια αυτών των αρχών, τη σύνθεση και λειτουργία των εκτελεστικών τους οργάνων, καθώς και τις ακριβείς αρµοδιότητες και πηγές χρηµατοδότησής τους. 30 Σχετικά µε τον έλεγχο των ΟΤΑ Α και Β βαθµού, οι ΑΚ ασκούν γενική διοικητική εποπτεία (general administrative supervision), η οποία αναφέρεται µόνο στον έλεγχο νοµιµότητας. 31 Έτσι, όταν οι διοικητικές υπηρεσίες µιας ΑΚ, στο πλαίσιο των αντίστοιχων αρµοδιοτήτων τους, θεωρούν ότι µια πράξη ή απόφαση οποιασδήποτε τοπικής αρχής (εντός των ορίων της συγκεκριµένης περιφέρειας) παραβιάζει την αρχή της νοµιµότητας, δύναται να καλέσει την αρχή εκείνη να ακυρώσει την απόφαση που έλαβε ή την πράξη που εξέδωσε. 32 Η απαίτηση αυτή για συµµόρφωση πρέπει να είναι επαρκώς αιτιολογηµένη, ενώ θα πρέπει να προσδιορίζει το νοµικό κανόνα ο οποίος έχει παραβιαστεί. 33 Σε περίπτωση εξάλλου που κάποια ΑΚ θεωρεί ότι κάποια πράξη ή απόφαση τοπικής αρχής παραβιάζει την περιοχή αρµοδιοτήτων της, ή συνιστά εµπόδιο στην άσκησή τους, ή εκτείνεται πέρα από τον κύκλο των τοπικών αρµοδιοτήτων, µπορεί να ασκήσει προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια, ζητώντας την ανάκληση της πράξης ή α- πόφασης της τοπικής αρχής. 34 Εάν συγκρίνουµε την ιταλική και ισπανική δοµή της περιφερειακής διακυβέρνησης, παρατηρούµε κοινά σηµεία. Οι στοιχειώδεις δοµικές οµοιότητες είναι προφανείς. Όχι µόνο δεσπόζει και στις δύο χώρες το κοινοβουλευτικό στοιχείο, αλλά επίσης υφίστανται κοινά σηµεία σε βασικούς θεσµούς. Έτσι, το ιταλικό Περιφερειακό Συµβούλιο (Regional Council) αντιστοιχεί στην ισπανική Περιφερειακή Συνέλευση (Regional Assembly) και η ιταλική Περιφερειακή Κυβέρνηση (Regional Junta), αντιστοιχεί στο ισπανικό Περιφερειακό Κυβερνητικό Συµβούλιο (Regional Government Council). Με βάση επίσης τις συνταγµατικές προβλέψεις έλαβε χώρα µία διαφοροποίηση µεταξύ των περιφερειών στα διοικητικά συστήµατα και των δύο προαναφερόµενων χωρών: Oι πέντε ιταλικές Περιφέρειες µε ειδικό καθεστώς [Σικελία, Σαρδηνία, Νότιο Τυρόλο (Trentino-Alto Adige), Val d Aosta και Fruili-Venezia Giulia] και οι τέσσερις ισπανικές ιστορικές κοινότητες (Καταλονία, Χώρα Βάσκων, Γαλικία, Ανδαλουσία), προικοδοτήθηκαν µε ένα ιδιαίτερο (προνοµιακό) καθεστώς, σε σχέση µε τις υπόλοιπες περιφέρειες, ιδιαίτερα σε ότι αφορά την κατανοµή των αρµοδιοτήτων. Πάντως, παρά την οµοιοµορφία που διέπει τα δύο συστήµατα, υπάρχουν και στοιχεία διαφοροποίησης. Ένα σηµαντικό στοιχείο διαφοροποίησης αφορά το καθεστώς των προέδρων

6 34 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH των περιφερειακών κυβερνήσεων. Ο πρόεδρος της Ισπανικής περιφερειακής κυβέρνησης εµφανίζεται ως ένα πολύ πιο ισχυρό στοιχείο σε σχέση µε τον Ιταλό οµόλογό του. Η διακριτική του ευχέρεια να επιλέγει τα µέλη της περιφερειακής κυβέρνησης, απουσιάζει στο ιταλικό µοντέλο, όπου η περιφερειακή κυβέρνηση εκλέγεται από το Περιφερειακό Συµβούλιο (που αποτελεί το νοµοθετικό όργανο της περιφέρειας). 35 Επισηµάνθηκε εξάλλου νωρίτερα ο διαφορετικός ρόλος που διαδραµατίζει ο Ισπανός Delegate General σε σχέση µε τον Ιταλό οµόλογό του. Η ύπαρξη περιφερειακής (ή οµοσπονδιακής) δοµής σε ένα κράτος δε σηµαίνει ότι οι οντότητες εντός αυτού (περιφέρειες στην περίπτωση της περιφερειακής δοµής, κρατίδια στην περίπτωση της οµοσπονδιακής δοµής) είναι αναγκαστικά ίσες (equal). Αντίθετα, λαµβάνουν χώρα διαφορές, οι οποίες σχετίζονται είτε α) µε τις αρµοδιότητες των οντοτήτων, είτε β) µε το βαθµό συµµετοχής τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων του κεντρικού κράτους. Όταν εξασφαλίζεται η ισότητα των οντοτήτων τότε µιλούµε για την περίπτωση της συµµετρικής περιφερειο - ποίησης ή οµοσπονδιοποίησης (symmetric regionalism or federalism). Στην περίπτωση όπου εµφανίζονται ανισότητες µεταξύ των oντοτήτων, τότε µιλούµε για ασύµµετρη περιφερειοποί - ηση ή οµοσπονδιοποίηση (asymmetric regionalism or federalism). 36 Στην περίπτωση της Ισπανίας (όπως και της Ιταλίας) η έννοια της συµµετρικότητας αναφέρεται κυρίως σε αναφορά µε την κατανοµή αρµοδιοτήτων, αφού η συµµετοχή των Περιφερειών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων του κεντρικού κράτους είναι περιορισµένη, λόγω του ό- τι οι Περιφέρειες υπο-αντιπροσωπεύονται στη Γερουσία. Σε σχέση µε την κατανοµή των αρµοδιοτήτων, το Ιταλικό σύστηµα είναι σαφώς ασύµµετρο, διότι χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη περιφερειών µε ειδικό (special) καθεστώς και περιφερειών µε κανονικό (ordinary) καθεστώς. Οι πρώτες απολαµβάνουν περισσότερων αρµοδιοτήτων από τις δεύτερες, ενώ οι αρµοδιότητες ακόµη και µεταξύ των περιφερειών µε ειδικό καθεστώς δεν είναι όµοιες. Μεγαλύτερο βαθµό όµως ασυµµετρίας µπορεί κανείς να διαπιστώσει στην Ισπανία. Εδώ συνυπήρχαν (µέχρι το 1983) περιφέρειες δύο ταχυτήτων, όπου οι πρώτες διέθεταν πλήρες καθεστώς αυτονοµίας ευθύς εξαρχής από την έγκριση των Καταστατικών Αυτονοµίας τους (οι ι- στορικές περιφέρειες της Καταλονίας, της Χώρας των Βάσκων, της Γαλικίας και της Ανδαλουσίας), ενώ οι δεύτερες διέθεταν λιγότερες αρµοδιότητες από τις πρώτες. Επιπροσθέτως, ο µεγάλος βαθµός της ισπανικής ασυµµετρίας πηγάζει από το γεγονός ότι οι αρµοδιότητες των ισπανικών περιφερειών δεν καθορίζονται (µόνο) από το Σύνταγµα, αλλά (κυρίως) από τα Καταστατικά Αυτονοµίας τους. Τα Καταστατικά αυτά αποτελούν µια πολύπλοκη διαδικασία στην οποία εµπλέκονται τα θεσµικά όργανα της περιφέρειας (διαµόρφωση), οι πολίτες της Περιφέρειας (διαµόρφωση και αποδοχή) και τελικά το ισπανικό Κοινοβούλιο (τελική έ- γκριση), για να προσλάβουν τελικά τη µορφή εθνικού οργανικού νόµου (Organic Law). 3 7 Η προσπάθεια πάντως του κεντρικού κράτους να εναρµονίσει το επίπεδο αυτονοµίας µεταξύ των ΑΚ έχει «µειώσει» το προνοµιακό καθεστώς των τεσσάρων ιστορικών περιφερειών, το οποίο αρχικά απόλαυσαν. Η πολιτική του café para todos (coffee for everyone), σε αντιδιαστολή µε τη champagne for nacionalidades (champagne for the autonomous communities), υποστηρίχθηκε σθεναρά από όλα τα εθνικά πολιτικά κόµµατα προκαλώντας βαθύτατα το προνοµιακό καθεστώς και δηµιουργώντας διενέξεις µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ι- στορικών περιφερειών. 38 Η απαίτηση για προνοµιακά δικαιώµατα έχει επιπλέον προκαλέσει συγκρούσεις µεταξύ των ΑΚ, αφού οι υπόλοιπες περιφέρειες απορρίπτουν κάθε απαίτηση εκ µέρους των ιστορικών περιφερειών η οποία συνεπάγεται τη διαιώνιση του προνοµιακού τους καθεστώτος. Αλλά α- κόµη και µεταξύ των ιστορικών περιφερειών, οι Καταλανοί διαµαρτύρονται ότι η Χώρα των Βάσκων και η Ναβάρα διαθέτουν περισσότερα προνόµια στα φορολογικά ζητήµατα. 39

7 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Αρµοδιότητες της περιφερειακής αυτοδιοίκησης Το Σύνταγµα του 1978 ρυθµίζει την κατανοµή των αρµοδιοτήτων µεταξύ του κράτους (άρθρο 149) και των ΑΚ (άρθρα 137 και 148). Σε αντίθεση όµως µε το ιταλικό Σύνταγµα, (το ο- ποίο απαριθµεί τις αρµοδιότητες των περιφερειών, καθιστώντας επίσης σαφές ότι αυτές είναι συντρέχουσες µε τις αντίστοιχες κρατικές), το Ισπανικό Σύνταγµα δεν προβαίνει σε σαφή αναφορά σχετικά µε την κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ των ΑΚ και του κράτους. 40 Το άρθρο 148 του Ισπανικού Συντάγµατος απαριθµεί µια σειρά από αρµοδιότητες, τις ο- ποίες οι ΑΚ µπορούν να ασκήσουν ( may assume ). εν διευκρινίζει ωστόσο εάν πρόκειται για αποκλειστικές ή συντρέχουσες. Από την άλλη πλευρά, το άρθρο 149, αναφέρει µια σειρά α- ποκλειστικών αρµοδιοτήτων που επιφυλάσσονται στην κεντρική κυβέρνηση. Το ίδιο άρθρο ο- ρίζει περαιτέρω σε σχέση µε κάποιες από αυτές τις (αποκλειστικά κρατικές) αρµοδιότητες, ότι η κεντρική κυβέρνηση είναι υπεύθυνη να νοµοθετεί πάνω στις γενικές αρχές και κατευθύνσεις πολιτικής στους αντίστοιχους τοµείς, µέσω νόµων-πλαισίων (framework laws), ενώ οι ΑΚ µπορούν να λάβουν εξουσιοδότηση για τη νοµοθετική παραγωγή των λεπτοµερειών που αφορούν στην υλοποίηση της πολιτικής που έχει χαράξει η κεντρική κυβέρνηση. 41 Στην Ισπανία, το σύστηµα των νόµων-πλαισίων θεωρείται ο ακρογωνιαίος λίθος της διαδικασίας περιφερειοποίησης. Σε πολλά ζητήµατα τα οποία εµπίπτουν στις αρµοδιότητες των περιφερειών µε βάση τα Καταστατικά Αυτονοµίας τους, το κράτος καθορίζει µόνο τις βασικές γραµµές-αρχές πολιτικής, αφήνοντας στις περιφέρειες να νοµοθετήσουν επάνω στις λεπτοµέρειες που αφορούν την υλοποίηση των κατευθύνσεων που έχει θέσει η κεντρική κυβέρνηση. Πρόκειται για την περίπτωση του εκτελεστικού φεντεραλισµού (executive federalism), όπου το κράτος διατηρεί τη νοµοθετική αρµοδιότητα, ενώ την εφαρµογή αναλαµβάνουν οι περιφέρειες. Το σύστηµα αυτό αποτελεί τον κανόνα στη Γερµανία και στην Ελβετία, αλλά εφαρµόζεται συχνά επίσης και στην Αυστρία. 42 Σύµφωνα εξάλλου µε το άρθρο 150 παρ. 2 του ισπανικού Συντάγµατος, «το κράτος µπορεί να εξουσιοδοτεί ή να µεταβιβάζει στις ΑΚ αρµοδιότητες που του ανήκουν, οι οποίες από τη φύση τους είναι δεκτικές εξουσιοδότησης ή µεταβίβασης». Ο εξουσιοδοτικός νόµος προβλέπει την αντίστοιχη µεταβίβαση των µέσων χρηµατοδότησης όπως επίσης και τους τρόπους ελέγχου, που επιφυλάσσονται στο κράτος». Στην περίπτωση αυτή, ο σχετικός νόµος-πλαίσιο δίνει τις γενικές κατευθύνσεις, ενώ οι περιφέρειες εξουσιοδοτούνται να νοµοθετήσουν σχετικά µε τις λεπτοµέρειες εφαρµογής. 43 Ωστόσο το ερώτηµα που ανακύπτει είναι εάν οι ΑΚ διαθέτουν αποκλειστικές αρµοδιότητες ή όχι. Μια ευρεία ερµηνεία του άρθρου 149 θα µπορούσε να συµπεριλάβει ως αποκλειστικές, ό- λες τις αρµοδιότητες που εµπεριέχονται στο άρθρο 148. Όµως, ένας αριθµός αυτών των αρµοδιοτήτων χαρακτηρίζονται, όπως θα δούµε παρακάτω, συντρέχουσες ή ασκούµενες στο πλαίσιο της πολιτικής που χαράζει η κεντρική κυβέρνηση. Ελλείψει συνταγµατικής πρόβλεψης, η παραπάνω ερώτηση πρέπει να τεθεί και να εξεταστεί αφενός από τις ίδιες τις ΑΚ, όταν δηµιουργούν τα Καταστατικά Αυτονοµίας τους και α- φετέρου από το ισπανικό Κοινοβούλιο, όταν αυτό αποφαίνεται σχετικά µε την έγκριση των Καταστατικών. Είναι πάντως γεγονός ότι πολλά Καταστατικά Αυτονοµίας περιέχουν σειρά «αποκλειστικών» περιφερειακών αρµοδιοτήτων και υπό την έννοια αυτή, τα Καταστατικά πολύ περισσότερο από το ίδιο το Σύνταγµα καθίστανται ως ένα βασικό «εργαλείο» προσδιορισµού και κατανοµής αρµοδιοτήτων. 44 Ωστόσο, πολλές φορές τα Καταστατικά Αυτονοµίας δυσχεραίνουν την κατάσταση. Αυτό συµβαίνει διότι συχνά τα Καταστατικά ορίζουν ως αποκλειστικές περιφερειακές αρµοδιότητες κάποιες από τις αποκλειστικές αρµοδιότητες που το Σύνταγµα επιφυλάσσει στο κράτος, κατά

8 36 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH το άρθρο 149. Οι ανακύπτουσες διαµάχες απαιτούν συχνά την παρέµβαση του Συνταγµατικού ικαστηρίου ανά περίπτωση (case-by-case basis). Εµπλεκόµενο µε αυτές τις περιπτώσεις το ι- σπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο έχει αποφανθεί ότι οι ΑΚ µπορούν να ασκήσουν αποκλειστικές αρµοδιότητες στους τοµείς εκείνους, οι οποίοι δεν επηρεάζουν το εθνικό συµφέρον του ισπανικού κράτους, καθώς επίσης και στους τοµείς εκείνους οι οποίοι δεν έχουν άµεση επίδραση στις υποθέσεις (affairs) των γειτονικών ΑΚ. 45 Υπό το πρίσµα των παραπάνω σκέψεων, φαίνεται να υποβόσκει µια µεγάλη διαφωνία µεταξύ των Ισπανών αναλυτών σχετικά µε το ερώτηµα εάν ή όχι οι ΑΚ διαθέτουν αποκλειστικές αρµοδιότητες. Μία σχολή σκέψης ισχυρίζεται ότι όλες οι αρµοδιότητες των ΑΚ είναι συντρέχουσες, ενώ η κεντρική κυβέρνηση διατηρεί ένα πρωταρχικό και δεσπόζων ρόλο αναφορικά µε αυτές. Μία δεύτερη σχολή υιοθετώντας µία πιο επιλεκτική ερµηνεία πρεσβεύει ότι κάποιες (αλλά όχι οι περισσότερες ή όλες) από τις αρµοδιότητες που απαριθµούνται στο άρθρο 148, είναι πραγµατικά ή δυνητικά αποκλειστικές. Ένα τρίτο γκρουπ αναλυτών υποστηρίζει ότι κάποια τµήµατα του Ισπανικού Συντάγµατος «ανοίγουν» τον ασκό του Αιόλου προς µια σειρά φυγόκεντρων πιέσεων, επιφέροντας µια τρο- µερή διάβρωση των αρµοδιοτήτων της κεντρικής κυβέρνησης και δηµιουργώντας τις προϋποθέσεις για την εγκαθίδρυση ενός σχεδόν οµοσπονδιακού συστήµατος (quasi federal system). Τέλος, κάποιοι προχωρούν περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι το ισπανικό Σύνταγµα δεν κατοχυρώνει επαρκώς την κεντρική κυριαρχία και ως εκ τούτου η Ισπανία µπορεί πολύ εύκολα να εκφυλιστεί και να µετατραπεί σε ένα είδος άναρχης συνοµοσπονδίας. 46 Στη βάση των αποφάσεων του Ισπανικού Συνταγµατικού ικαστηρίου, η πρώτη από αυτές τις σχολές σκέψης φαίνεται να διαθέτει τη µεγαλύτερη αξιοπιστία. Σε κάθε περίπτωση οι ΑΚ πριν την άσκηση των συντρεχουσών αρµοδιοτήτων τους, αλλά και πριν την άσκηση των αποκλειστικών τους αρµοδιοτήτων (µέσα στα όρια που έχει θέσει το Συνταγµατικό ικαστήριο), πρέπει να αναµένουν τη θετική ανταπόκριση της κεντρικής κυβέρνησης. Σε κάθε ΑΚ, µία µικτή επιτροπή µεταβίβασης αρµοδιοτήτων (Mixed Commission on the Transfer of Powers), µε εκπροσώπους τόσο της κεντρικής κυβέρνησης, όσο και της περιφερειακής κυβέρνησης, πρέπει να προβεί στην αποδοχή κάθε µεταβιβαζόµενης αρµοδιότητας από τη Μαδρίτη στην Περιφέρεια, ανά περίπτωση (on a case-by-case basis). Μετά την «έγκριση» της µικτής επιτροπής, η προτεινό- µενη µεταβίβαση αποστέλλεται στην κεντρική κυβέρνηση για την τελική έγκριση ή απόρριψη. 4 7 Σε κάθε περίπτωση, δεν µπορεί να αµφισβητηθεί το γεγονός ότι η Ισπανία δεν έχει αναπτύξει ακόµη ένα οργανωµένο σύστηµα θεσµοποιηµένου διαλόγου µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ, όπως συµβαίνει στην Ιταλία. εν υπάρχει καµία ένδειξη ότι οι πρόεδροι των περιφερειακών κυβερνήσεων έχουν δηµιουργήσει κάτι ανάλογο µε το Περιφερειακό Κυβερνητικό Συµβούλιο Προέδρων (Conference of Regional Junta Presidents) που λαµβάνει χώρα στην Ιταλία, ή ότι σχεδιάζουν να συναντώνται σε τακτική βάση µε τα µέλη του ισπανικού Συµβουλίου Υπουργών, στο πλαίσιο µιας επίσηµης διάσκεψης. 48 Όσον αφορά στη σύγκριση µεταξύ Ισπανίας και Γερµανίας παρατηρούµε ότι η τοµεακή κατανοµή αρµοδιοτήτων στην Ισπανία µεταξύ κράτους και ΑΚ είναι πολύ διαφορετική από τη λειτουργική κατανοµή αρµοδιοτήτων στο πλαίσιο του γερµανικού συνεργατικού οµοσπονδισµού (cooperative federalism). 49 Είδαµε παραπάνω ότι όλες σχεδόν οι αρµοδιότητες µεταξύ ι- σπανικής κυβέρνησης και ΑΚ είναι συντρέχουσες. Όµως αντίθετα, µε τις επιταγές του συνεργατικού οµοσπονδισµού, οι συντρέχουσες αρµοδιότητες δεν συνεπάγονται αναγκαστικά κοινή δράση µεταξύ των δύο επιπέδων διοίκησης. Έτσι, η ισπανική κυβέρνηση εξουσιοδοτεί τις ΑΚ να «µοιραστούν» τις αρµοδιότητές της, αναπτύσσοντας περαιτέρω και υλοποιώντας το νοµοθετικό πλαίσιο που αυτή ορίζει. Από τη µια µεριά δηλαδή η κεντρική κυβέρνηση νοµοθετεί χω-

9 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 37 ρίς τη συµµετοχή των ΑΚ, ενώ από την άλλη, οι ΑΚ εκτελούν την πολιτική της κεντρικής κυβέρνησης, χωρίς αυτή να µπορεί να επέµβει στη διαδικασία αυτή. 50 Υπό την έννοια αυτή κάθε επίπεδο διοίκησης δρα ανεξάρτητα κατά την άσκηση των αντίστοιχων αρµοδιοτήτων του, εν απουσία µάλιστα συνταγµατικής πρόβλεψης για δηµιουργία µηχανισµών συντονισµού µεταξύ των δύο επιπέδων διοίκησης κατά την άσκηση των συντρεχουσών αυτών αρµοδιοτήτων. Πολλές φορές πάντως το κεντρικό κράτος καταφεύγει σε αρκετά λεπτοµερειακούς νόµους-πλαίσια, περιορίζοντας έτσι την ευχέρεια των ΑΚ για τη συµπλήρωση της νοµοθεσίας µε ειδικότερες (εκτελεστικού κυρίως τύπου) ρυθµίσεις. Έτσι, δεν είναι υπερβολική η άποψη των ΑΚ ότι η συνεχής λεπτοµερειακή θέσπιση νόµων-πλαισίων από τη πλευρά της κεντρικής κυβέρνησης συνιστά µια προσπάθεια της τελευταίας να εισχωρήσει στην αποκλειστική σφαίρα της περιφερειακής αυτονοµίας. Αυτή ακριβώς η κρατική «διείσδυση» έχει α- ποτελέσει µία από τις κυριότερες αιτίες διενέξεων µεταξύ του κεντρικού κράτους και των ΑΚ. 51 Η προαναφερόµενη έλλειψη µηχανισµών συντονισµού µεταξύ των δύο επιπέδων διοίκησης έχει οδηγήσει την ισπανική κυβέρνηση, αλλά και τις ΑΚ στο να προσπαθούν να διευθετούν τις µεταξύ τους διενέξεις µέσω διµερών συµφωνιών και προσφυγής στο Συνταγµατικό ικαστήριο, παρά µέσω πολυµερούς συνεργασίας και αναζήτησης consensus. Τα δύο σηµαντικότερα εργαλεία διακυβερνητικής συνεργασίας είναι οι διµερείς επιτροπές (Juntas de Cooperacion) και οι διακυβερνητικές συµφωνίες (Convenios). 52 Οι διµερείς επιτροπές λειτουργούν σαν ένας ανεπίσηµος δίαυλος ανταλλαγής πληροφοριών µεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και ΑΚ, αλλά ταυτόχρονα και σαν ένας µηχανισµός διευθέτησης των διενέξεων σχετικά µε την κατανοµή των αρµοδιοτήτων. Οι επιτροπές αυτές δεν διαθέτουν ικανότητα λήψης αποφάσεων, αλλά στοχεύουν στην προετοιµασία σχεδίων συµφωνιών µεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και ΑΚ, προωθώντας τα παράλληλα για έγκριση. Πέρα α- πό τις διµερείς επιτροπές υπάρχουν και ad hoc συναντήσεις µεταξύ υψηλών αξιωµατούχων της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ, όπου συζητούνται ειδικότερα ζητήµατα, η συµφωνία των οποίων οδηγεί προς τη σύναψη της αντίστοιχης συµφωνίας. 53 Τα Convenios, σε αντίθεση µε τις διµερείς επιτροπές, αποτελούν ένα επίσηµο µηχανισµό συνεργασίας µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ, ο οποίος έχει διαδραµατίσει ένα πολύ σπουδαίο ρόλο όσον αφορά στην αποκέντρωση, µέσα από τη ρύθµιση των ζητηµάτων που άπτονται της κατανοµής των αρµοδιοτήτων και της µεταφοράς των αντίστοιχων πόρων από το κεντρικό κράτος προς τις ΑΚ. Τα Convenios δεν έχουν αναγκαστικά διµερή χαρακτήρα. Υπό την έννοια αυτή µπορεί να συµφωνηθούν µεταξύ του κεντρικού κράτους και όλων των ΑΚ. 54 Στην πράξη πάντως, σχεδόν όλα τα Convenios είχαν διµερή χαρακτήρα. Μεταξύ των ετών 1981 και 1999 η ισπανική κυβέρνηση διαπραγµατεύτηκε περίπου Convenios σε διµερή βάση. Σε κάποιες από αυτές τις διµερείς συµφωνίες µεταξύ κεντρικού κράτους και ΑΚ, έχουν καταστεί (εκ των υστέρων) συµβαλλόµενα µέρη και άλλες ΑΚ. Σπανίζουν ωστόσο «γνήσιες» πολυµερείς συµφωνίες, όπου η διαπραγµάτευση και η συµφωνία λαµβάνει χώρα µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και όλων των ΑΚ. 55 Πέρα από τα παραπάνω, οι ΑΚ (αλλά και η κεντρική κυβέρνηση) έχουν χρησιµοποιήσει το Συνταγµατικό ικαστήριο σαν ένα µέσο επίλυσης των διενέξεων που ανακύπτουν, κυρίως σε σχέση µε την κατανοµή αρµοδιοτήτων. Σε αντίθεση µε τη Γερµανία, όπου η κεντρική κυβέρνηση (Bund) και τα κρατίδια (Lander) διευθετούν τις µεταξύ τους διενέξεις µέσω πολιτικών συµφωνιών, στην Ισπανία πολύ συχνά οι προαναφερόµενες συγκρούσεις παίρνουν το δρόµο της δικαστικής επίλυσης. εν είναι έτσι τυχαίο που η Ισπανία κατέχει το υψηλότερο ποσοστό διενέξεων σε επίπεδο Συνταγµατικού ικαστηρίου. Μεταξύ των ετών 1981 και 1999 η ισπανική κυβέρνηση και οι ΑΚ έφεραν ενώπιον του Συνταγµατικού ικαστηρίου πάνω από υποθέσεις, εκ των οποίων τα 2/3 παραπέµφθηκαν α-

10 38 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH πό τις ΑΚ. 56 Πρωτοστάτες των δικαστικών προσφυγών αποτελούν η περιφέρεια της Καταλονίας και της Χώρας των Βάσκων. Οι δύο αυτές περιφέρειες έχουν εµπλακεί σε περισσότερες α- πό τις µισές δικαστικές υποθέσεις. 57 Οι ΑΚ θεωρούν το συγκεντρωτισµό ως τη µεγαλύτερη πρόκληση για την αυτονοµία τους. Σε αντίθεση πάντως µε τη Γερµανία, οι ΑΚ δεν έχουν δει καµία µεταφορά αρµοδιοτήτων τους προς το κεντρικό κράτος. Αντιθέτως, στα χρόνια που ακολούθησαν µετά την ισπανική µετάβαση στη δηµοκρατία, αρκετές είναι εκείνες οι αρµοδιότητες που µεταβιβάστηκαν στο περιφερειακό επίπεδο. Παρόλα αυτά οι ΑΚ ισχυρίζονται ότι ένας συνεχώς αυξανόµενος αριθµός κρατικών πολιτικών έχει εµπλακεί στη σφαίρα των περιφερειακών αρµοδιοτήτων. Επιπλέον, οι περισσότερες ΑΚ αντιλαµβάνονται την πρωτοβουλία της κεντρικής κυβέρνησης να εναρµονίσει τις αρµοδιότητες των ΑΚ και να εισάγει µηχανισµούς συνεργασίας µεταξύ αυτής και των ΑΚ σαν µια προσπάθεια (από πλευράς κεντρικής κυβέρνησης) να επανακτήσει αρµοδιότητες οι ο- ποίες έχουν ήδη µεταφερθεί στο περιφερειακό επίπεδο. 58 Στην προσπάθειά τους να προστατέψουν, αλλά και να ενδυναµώσουν τη σφαίρα αρµοδιοτήτων περιφερειακής αυτονοµίας οι ΑΚ εφάρµοσαν ένα δίπτυχο στρατηγικής (a two-fold strategy): αφενός, προσπάθησαν να διευρύνουν τις αρµοδιότητές τους σε περιοχές όπου η κεντρική κυβέρνηση θεωρούσε ως αρµοδιότητα του κεντρικού κράτους, αφετέρου, προσπάθησαν να θωρακίσουν τη σφαίρα των αρµοδιοτήτων τους, προσφεύγοντας στο Συνταγµατικό ικαστήριο, κάθε φορά που θεωρούσαν ότι το κεντρικό κράτος παρεµβαίνει στο χώρο αρµοδιοτήτων τους. Το δίπτυχο αυτό στρατηγικής αντανακλάται στο µεγάλο αριθµό διενέξεων µεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και ΑΚ στις οποίες παρενέβη το Συνταγµατικό ικαστήριο, σχετικά µε την κατανοµή και άσκηση των αρµοδιοτήτων (βλ. παραπάνω). Οι πολυπληθείς αποφάσεις του τελευταίου έχουν συνεισφέρει πάντως, σε µεγάλο βαθµό, στον προσδιορισµό των κεντρικών και περιφερειακών αρµοδιοτήτων, ώστε δεν υφίσταται πλέον αρκετός χώρος είτε για το κεντρικό κράτος είτε για τις ΑΚ να προβούν σε διεύρυνση των αντίστοιχων αρµοδιοτήτων τους. 59 O «επιθετικός» χαρακτήρας της υιοθετούµενης στρατηγικής εκ µέρους των ΑΚ είναι επίσης προφανής µέσα από την άρνηση που εκδηλώνουν για συστηµατική συνεργασία µε το κεντρικό κράτος. Οι ΑΚ έχουν απορρίψει κάθε πολυµερή τύπο συνεργασίας µεταξύ αυτών και του κεντρικού κράτους µε σκοπό το συντονισµό στην άσκηση των συντρεχουσών αρµοδιοτήτων. Σαν αποτέλεσµα, πολλές κεντρικές πολιτικές δεν έχουν υλοποιηθεί ή έχουν υλοποιηθεί µόνο µερικώς σε περιφερειακό επίπεδο. Ενώ οι ΑΚ αναγνωρίζουν το πρόβληµα ζητούν περαιτέρω αποκέντρωση κρατικών αρµοδιοτήτων, τις οποίες το κεντρικό κράτος αρνείται να µεταβιβάσει, ε- πικαλούµενο την οικονοµικο-κοινωνική ανοµοιογένεια που διακρίνει τις ΑΚ. Πολύ δε περισσότερο, κάποιες από τις περιφερειακές αρµοδιότητες η κεντρική κυβέρνηση προσπάθησε να τις επανακτήσει µε στόχο να πετύχει µεγαλύτερη αποτελεσµατικότητα όσον α- φορά στην υλοποίηση των πολιτικών της. Έτσι, αντίθετα µε την εγκαθίδρυση ενός βιώσιµου µηχανισµού συνεργασίας, η κεντρική κυβέρνηση και οι ΑΚ βρέθηκαν να ανταγωνίζονται µεταξύ τους, σε έναν αγώνα για τη διεκδίκηση αρµοδιοτήτων, πράγµα που οδήγησε, όπως ειπώθηκε παραπάνω, σε προβλήµατα αποτελεσµατικής υλοποίησης των κρατικών πολιτικών. 60 Ο χαρακτήρας που προσλαµβάνει η περιφερειακή στρατηγική ως προς τη σχέση µεταξύ περιφερειών και κεντρικής κυβέρνησης, εφαρµόζεται και στις σχέσεις µεταξύ των ισπανικών περιφερειών. Μεταξύ των 17 ΑΚ λαµβάνει χώρα ένας ιδιαίτερα σκληρός ανταγωνισµός για υ- φαρπαγή πολιτικής και οικονοµικής εξουσίας, ιδιαίτερα δε µεταξύ των ιστορικών περιφερειών και των υπολοίπων. Ως εκ τούτου, οι ΑΚ δεν έχουν αναπτύξει µία αίσθηση αλληλεγγύης η ο- ποία θα µπορούσε να παρέχει τη βάση για την εδραίωση ενός περιφερειακού συνασπισµού συµφερόντων απέναντι στην κεντρική κυβέρνηση. Επιπλέον, οι εύπορες ΑΚ, όπως η Καταλο-

11 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 39 νία και η Χώρα των Βάσκων, τείνουν να δροµολογούν περισσότερες επαφές µε τους Βόρειους Ευρωπαίους γείτονές τους, παρά µε τις λιγότερο εύπορες ΑΚ, ειδικότερα αυτές του Νότου. 61 εν έχει δηµιουργηθεί έως σήµερα κανένα forum στο οποίο οι ΑΚ να έχουν συζητήσει κοινά θέµατα και να έχουν συντονίσει τις απαιτήσεις τους, παρά το γεγονός ότι το ισπανικό Σύνταγµα προσφέρει αυτή τη δυνατότητα. 62 Παρέχεται δηλαδή η δυνατότητα οριζόντιας συνεργασίας µεταξύ των ΑΚ, ακόµη και µέσα από τη σύναψη συµφωνιών, οι οποίες σχετίζονται µε τη διαχείριση και την παροχή υπηρεσιών που τις αφορούν. Εξαίρεση αποτελούν οι συµφωνίες που οδηγούν στη δηµιουργία πολιτικών συµµαχιών, οι οποίες υπό το φόβο της ενδεχόµενης οµοσπονδιοποίησης των ΑΚ απαγορεύονται ρητά από το ισπανικό Σύνταγµα. 63 Ανάλογα µε το χαρακτήρα τους οι εν λόγω συµφωνίες υπόκεινται σε διαφορετικά επίπεδα κρατικού ελέγχου. Μερικές δε εξ αυτών απαιτούν ειδική εξουσιοδότηση από το ισπανικό Κοινοβούλιο. Συνεπώς, δεν είναι παράξενο που µέχρι σήµερα υπάρχουν κάτω από δέκα οριζόντιες συµφωνίες µεταξύ δύο ή περισσότερων ΑΚ, συγκρινόµενες µε τις περίπου κάθετες συµφωνίες µεταξύ µεµονωµένων ΑΚ και κεντρικής κυβέρνησης. Στην πράξη δηλαδή, οι όποιες προσπάθειες συνεργασίας µεταξύ των ΑΚ ακολουθούν σχεδόν πάντα ανεπίσηµους οδούς και άτυπες φόρµες. 64 Σύµφωνα µε τις επιταγές του Συντάγµατος του 1978, το κεντρικό κράτος κατέχει αποκλειστικές αρµοδιότητες στον τοµέα των διεθνών σχέσεων- εξωτερικής πολιτικής, της άµυνας, της οικονοµικής και νοµισµατικής πολιτικής, του εξωτερικού εµπορίου και της µετανάστευσης. Όσον αφορά στην ασφάλεια και την αστυνοµία, το κράτος διαθέτει αποκλειστικές αρµοδιότητες σε σχέση µε τη θέσπιση της αντίστοιχης νοµοθεσίας και τη διατήρηση της τάξης, ωστόσο οι ΑΚ µπορούν να δηµιουργήσουν δική τους αστυνοµική δύναµη, στο πλαίσιο όµως της κρατικής νοµοθεσίας. 65 Στον τοµέα της εκπαίδευσης, το ισπανικό Σύνταγµα ορίζει ότι η κεντρική κυβέρνηση ρυθ- µίζει τις βασικές εκπαιδευτικές αρχές, ενώ διαθέτει αποκλειστικές αρµοδιότητες για τη ρύθµιση της αναγνώρισης και απονοµής των ακαδηµαϊκών τίτλων. Οι ΑΚ µπορούν να αναπτύξουν µε πιο λεπτοµερειακό τρόπο τις βασικές εκπαιδευτικές αρχές που έχει θέσει η κεντρική κυβέρνηση και να τις εφαρµόσουν εντός της περιφέρειάς τους. Οι ΑΚ πάντως, τείνουν να αποκτήσουν ολοένα και περισσότερες αρµοδιότητες στον τοµέα της εκπαίδευσης, ενώ είναι αξιοση- µείωτο ότι όλες έχουν δηµιουργήσει δικό τους Πανεπιστήµιο. 66 Ο τοµέας της υγείας είναι ένας ιδιαίτερος τοµέας, στον οποίο λόγω των δυσκολιών διαχείρισης και χρηµατοδότησης, η κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ κεντρικού κράτους και ΑΚ δεν είναι οµοιόµορφη σε όλη την ισπανική επικράτεια. Σε γενικές γραµµές, το κεντρικό κράτος θέτει µόνο τις βασικές αρχές των υπηρεσιών υγείας, ενώ οι ΑΚ διαχειρίζονται τη διοικητική λειτουργία της υγειονοµικής περίθαλψης. Αν και όλες οι ΑΚ δικαιούνται να αναπτύξουν περαιτέρω τις βασικές αρχές των υπηρεσιών υγείας, µόνο έξι απ αυτές έχουν δηµιουργήσει δικές τους υπηρεσίες υγείας (πάντα σε συµφωνία µε τις βασικές αρχές που έχει χαράξει η κεντρική κυβέρνηση). 67 Οι ΑΚ έχουν επίσης αρµοδιότητα σε θέµατα πολιτικής προστασίας, κοινωνικής πολιτικής, στέγασης και φυσικού σχεδιασµού. Σηµαντική είναι εξάλλου η συµµετοχή των Α.Κ. στην εκπόνηση των εθνικών αναπτυξιακών σχεδίων, αφού η γνώµη τους λαµβάνεται υπόψη από τις αρ- µόδιες κρατικές αρχές, ενώ οι ίδιες έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν στην εκπόνηση ειδικών σχεδίων οικονοµικής ανάπτυξης για το γεωγραφικό τους χώρο. Επίσης, η γνώµη των Α.Κ. λαµβάνεται υπόψη κατά την κατάρτιση του εθνικού προϋπολογισµού. 68 Τέλος, οι Α.Κ. ασκούν αρµοδιότητες σχετικά µε την οργάνωση των περιφερειακών µέσων συγκοινωνίας, την προστασία του περιβάλλοντος, τον τουρισµό, τη διαχείριση των αθλητικών εγκαταστάσεων και των µουσείων, την παροχή ύδατος και της ηλεκτρικής ενέργειας. 69

12 40 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 4. Πόροι της περιφερειακής αυτοδιοίκησης Το άρθρο 156 του ισπανικού Συντάγµατος αναγνωρίζει οικονοµική αυτονοµία στις ΑΚ. Όµως η πραγµατική αυτονοµία προϋποθέτει έλεγχο των οικονοµικών πηγών, κάτι που στην Ισπανία, σε αντίθεση µε τη Γερµανία, δεν ισχύει. Ειδικότερα, η οικονοµική αυτονοµία των ΑΚ υπόκειται σε µια σειρά από περιορισµούς. Πρώτον, οι φορολογικές αρµοδιότητες των ΑΚ µπορούν να ασκηθούν µόνο κατόπιν νοµοθετικής εξουσιοδότησης. Επιπροσθέτως το ισπανικό Κοινοβούλιο, στο πλαίσιο του εξουσιοδοτικού νόµου, µπορεί να επιβάλλει σοβαρούς περιορισµούς στη φορολογική εξουσία των ΑΚ. 70 εύτερον, κατά την αναφορά του σχετικά µε την οικονοµική αυτονοµία των ΑΚ, το ισπανικό Σύνταγµα στο άρθρο 156 ορίζει ότι αυτή οφείλει να ασκηθεί σε σχέση µε τον κρατικό προϋπολογισµό και να είναι απολύτως συµβατή µε την αρχή της ενότητας (principle of solidarity) ως προς τις υπόλοιπες ΑΚ. 71 Η εν λόγω αρχή υπονοεί ότι οι πλούσιες περιφέρειες αναµένεται να συνεισφέρουν περισσότερο (από τους οικονοµικούς τους πόρους) προς το σκοπό της άµβλυνσης των οικονοµικο-κοινωνικών ανισοτήτων µεταξύ των ισπανικών περιφερειών, απ ότι οι υ- πόλοιπες περιφέρειες. 72 Τέλος, το χαµηλό ποσοστό των ιδίων εσόδων στο σύνολο των περιφερειακών εσόδων, σε συνδυασµό µε το υπερβολικά υψηλό ποσοστό των κρατικών επιχορηγήσεων δεν συνάδει µε τη δηµιουργία των προϋποθέσεων εξασφάλισης µιας πραγµατικής οικονοµικής αυτονοµίας των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων. Η εξάρτηση αυτή από την κρατική µηχανή δεν περιορίζεται µόνο στον οικονοµικό τοµέα, αλλά έχει πολλές διαστάσεις, µε τελική συνέπεια να εξανεµίζονται τα πλεονεκτήµατα της αποκέντρωσης και να αναιρείται η ίδια η ιδέα της ουσιαστικής ενδυνά- µωσης της περιφερειακής αυτοδιοίκησης. Το ζητούµενο εν προκειµένω αφορά στην ισχυροποίηση των ιδίων εσόδων και τη µείωση της εξάρτησης από τις κρατικές επιχορηγήσεις (ιδιαιτέρως τις ειδικές), πράγµα που θα προωθήσει την εικόνα µιας πραγµατικής αυτοδιοίκησης, που δεν δρα ως απλός εντολοδόχος της κρατικής διοίκησης, αλλά ως ανεξάρτητος φορέας περιφερειακής αυτοδιοίκησης, µε δυνατότητες επηρεασµού του ύψους των εσόδων και (σε ένα βαθµό) του τρόπου κατανοµής των βαρών. Βάσει του γενικού συστήµατος χρηµατοδότησης που αποκαλείται Οργανικός Νόµος Χρη- µατοδότησης των Α.Κ. (Organic Law on Autonomous Communities Financing, LOFCA), 73 το υψηλότερο ποσοστό χρηµατοδότησης των Α.Κ., (όπως επίσης και των περιφερειών της Ιταλίας) προέρχεται από τον εθνικό προϋπολογισµό. 74 Οι κύριες πηγές των κρατικών επιχορηγήσεων είναι δύο: Η πρώτη πηγή είναι ο κρατικός προϋπολογισµός, η οποία περιλαµβάνει πιστώσεις για κάθε µία από τις ΑΚ, µε βάση γενικά κριτήρια όπως ο πληθυσµός, η έκταση, το εισόδηµα κ.α. Η στοχοθεσία της κατανοµής αυτών των πόρων αφορά στη διατήρηση ενός minimum επιπέδου υπηρεσιών σε κάθε ΑΚ. 75 Η άλλη πηγή είναι το ιαπεριφερειακό Ταµείο Αποζηµίωσης (Interterritorial Compensation Fund). Οι πόροι αυτού του Ταµείου διανέµονται στις ΑΚ στη βάση κριτηρίων ό- πως ο πληθυσµός, το κατά κεφαλή εισόδηµα των κατοίκων, η έκταση και το ποσοστό ανεργίας. Ο στόχος εδώ είναι η οικονοµική ανάπτυξη των ασθενέστερων περιφερειών, µε απώτερη επιδίωξη τη µείωση των διαπεριφερειακών ανισοτήτων. 76 Η κατανοµή των οικονοµικών πόρων έχει οδηγήσει πάντως σε αρκετές διενέξεις µεταξύ των ΑΚ και της κεντρικής κυβέρνησης. Σε αυτές πρωτοστατούν οι φτωχότερες ΑΚ, οι οποίες διαµαρτύρονται ότι το ιαπεριφερειακό Ταµείο Αποζηµίωσης ευνοεί τις πιο πυκνοκατοικη- µένες περιφέρειες όπως τη Μαδρίτη, την Ανδαλουσία, τη Βαλένθια και κυρίως την Καταλονία,

13 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 41 στης οποίας την υποστήριξη η κεντρική κυβέρνηση βασίστηκε για αρκετά χρόνια στο εθνικό Κοινοβούλιο. 77 Ως προς τα ζητήµατα φορολογίας, υφίστανται δύο µοντέλα. Το γενικό (general) και το ειδικό (special). Σύµφωνα µε το πρώτο µοντέλο, οι φόροι στις περιφέρειες επιβάλλονται καταρχήν από το κράτος. Ένας οργανικός νόµος παρέχει τη δυνατότητα για περιφερειακούς φόρους, επιβάλλοντας όµως ταυτόχρονα σοβαρούς περιορισµούς στη δυνατότητα επιβολής τέτοιων φόρων. Έτσι, οι ΑΚ µπορούν να εισάγουν νέους φόρους, υπό την προϋπόθεση αυτοί να µην ε- πιβάλλονται στα προϊόντα τα οποία το κράτος έχει ήδη φορολογήσει ή να µη δηµιουργούν ε- µπόδια στην ελεύθερη κίνηση προσώπων, αγαθών και υπηρεσιών. 7 8 Επίσης νέοι φόροι µπορούν να επιβληθούν για παροχή υπηρεσιών, τα έσοδα όµως από τη φορολογία δεν θα πρέπει να ξεπερνούν το πραγµατικό κόστος των υπηρεσιών που παρέχονται. 79 Από το 1997 πάντως, έχει δροµολογηθεί (µέσω της συµφωνίας Acuerdo) µία διαδικασία, η οποία στοχεύει στη µεταβίβαση (στις ΑΚ) σηµαντικών αρµοδιοτήτων σε θέµατα φορολογίας, αυξάνοντας έτσι το ποσοστό της φορολογίας επί των συνολικών εσόδων τους. Ανάµεσα στους φόρους που έχουν εισαχθεί µέχρι σήµερα (συνεπεία της συµφωνίας Acuerdo) είναι ο φόρος του Bingo και ο περιβαλλοντικός φόρος. 80 Από την άλλη µεριά, το ειδικό µοντέλο (το οποίο βασίζεται στα ιστορικά δικαιώµατα κάποιων περιοχών) υφίσταται στη Ναβάρα (µονοεπαρχιακή περιφέρεια) και στη Χώρα των Βάσκων (περιλαµβάνει τρεις επαρχίες: Vizcaya, Alava, Guipuzcoa). Στη Ναβάρα, η περιφερειακή κυβέρνηση ρυθµίζει και εισπράττει όλους τους περιφερειακούς φόρους (εκτός από τους φόρους τελωνείου, προϊόντων πετρελαίου και καπνού) και µεταφέρει στην κεντρική κυβέρνηση έ- να τµήµα του ποσού, που ισοδυναµεί µε τις δαπάνες που καταβάλλει το κράτος για την περιφέρεια αυτή. 81 Στη Χώρα των Βάσκων, οι ίδιες νοµοθετικές και διαχειριστικές αρµοδιότητες σχετικά µε τους φόρους ανατίθενται σε κάθε µία από τις τρεις επαρχίες, οι οποίες µεταφέρουν επίσης ένα τµήµα των εσόδων τους στη Βασκική κυβέρνηση και το υπόλοιπο τµήµα στην κεντρική κυβέρνηση, «αντισταθµίζοντας» έτσι τις αντίστοιχες δαπάνες που πραγµατοποιούνται για την περιφέρεια αυτή. 82, απάνες της περιφερειακής αυτοδιοίκησης Ηδιαδικασία της περιφερειοποίησης, η οποία δροµολογήθηκε µε το Σύνταγµα του 1978, ε- πέφερε µια ουσιαστική µεταβολή της δηµόσιας δαπάνης, κυρίως όσον αφορά το κεντρικό και το περιφερειακό επίπεδο. Tο µερίδιο των δαπανών της κεντρικής κυβέρνησης µειώθηκε α- πό 88% (της συνολικής δηµόσιας δαπάνης) σε 63,8% µεταξύ των ετών Είναι αξιοσηµείωτο ότι το ποσοστό το οποίο η κεντρική κυβέρνηση απώλεσε µεταφέρθηκε σχεδόν στο σύνολό του στις περιφέρειες, οι οποίες δεκαοκτώ χρόνια από τη θέσπισή τους έφτασαν να δαπανούν το 1/4 περίπου της συνολικής δηµόσιας δαπάνης. Παρατηρείται ότι υφίσταται µια αλληλοσύνδεση (interrelation) µεταξύ των δαπανών των υπηρεσιών όλων των επιπέδων διοίκησης. Έτσι, σε όλες σχεδόν τις κύριες ισπανικές δηµόσιες υπηρεσίες, η αρµοδιότητα χρηµατοδότησης µοιράζεται µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των υπόλοιπων επιπέδων διοίκησης. Η υγεία και η εκπαίδευση είναι δύο χαρακτηριστικοί τοµείς όπου οι ΑΚ συµµετέχουν µε το µεγαλύτερο ποσοστό δαπάνης, σε σχέση µε τα υπόλοιπα επίπεδα διοίκησης (53% και 56% α- ντίστοιχα). Αντίθετα, οι τοµείς της άµυνας και της κοινωνικής ασφάλισης είναι οι τοµείς όπου οι ΑΚ διαθέτουν µικρό µερίδιο χρηµατοδότησης σε σχέση µε το µερίδιο που καταβάλλουν τα άλλα επίπεδα διοίκησης (5%).

14 42 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Συνολικά, οι ΑΚ κατέχουν το 20% επί του συνόλου των δαπανών των υπηρεσιών, ενώ η τάση που διαµορφώνεται είναι σαφώς η αύξηση του µεριδίου τους. Είναι λογικό άλλωστε η συνεχής διεύρυνση των αρµοδιοτήτων τους να επιφέρει αντίστοιχη αυξητική µεταβολή του ποσοστού των δαπανών για υπηρεσίες, οι οποίες πλέον προορίζονται για τη χρηµατοδότηση (όχι µόνο των υφιστάµενων αλλά και) των νέων αρµοδιοτήτων που βαθµιαία τους απονέµονται. Σε περιφερειακό επίπεδο, οι ΑΚ καταβάλλουν τη µεγαλύτερη δαπάνη στον τοµέα της υγείας (29%). Ακολουθεί ο τοµέας της εκπαίδευσης (23%), οι υποδοµές και η έρευνα (12%), η κοινωνική πολιτική (10%), η οικονοµική ανάπτυξη (8%), ενώ οι υπόλοιποι τοµείς καταλαµβάνουν το 18% της συνολικής περιφερειακής δαπάνης. Τέλος, σηµειώνουµε ότι, όπως και στην περίπτωση της διοικητικής εποπτείας, έτσι και στον τοµέα της χρηµατοδότησης των ΟΤΑ, οι ΑΚ µοιράζονται αυτό το ρόλο µε την κεντρική κυβέρνηση. 84 Έτσι, οι Επαρχίες και οι ήµοι λαµβάνουν επιχορηγήσεις όχι µόνο από την κεντρική κυβέρνηση, αλλά και από τις ΑΚ στις οποίες ανήκουν γεωγραφικά. Όσον αφορά δε στους ή- µους, πέρα από το ποσό των γενικών επιχορηγήσεων που λαµβάνουν από κρατικούς και περιφερειακούς πόρους, µπορεί να καταβληθούν σε αυτούς (από τις ΑΚ και τις Επαρχίες) και ειδικές επιχορηγήσεις, οι οποίες προορίζονται για τη χρηµατοδότηση συγκεκριµένων επενδυτικών προγραµµάτων (investment projects) Η στάση των Ισπανών πολιτών απέναντι στο θεσµό της Περιφέρειας Στην Ισπανία σήµερα η δηµοκρατία έχει εδραιωθεί καλά και υπάρχει ελάχιστη αµφισβήτηση του δηµοκρατικού συστήµατος και νοσταλγία για το προηγούµενο αυταρχικό καθεστώς του Φράνκο. Όλες οι δηµοσκοπήσεις δείχνουν µια σταθερή δηµοκρατική υποστήριξη κατά τη διάρκεια όλης της χρονικής περιόδου από την εγκαθίδρυση της δηµοκρατίας (µε το Σύνταγµα του 1978) µέχρι σήµερα. Στις αρχές του 1996, το 80% των Ισπανών δήλωσε ότι θεωρεί ότι η µορφή και ο τρόπος µετάβασης στη δηµοκρατία αποτελεί πηγή υπερηφάνειας, ενώ το ίδιο ποσοστό δήλωσε ότι θεωρεί πως η δηµοκρατία είναι προτιµότερη από οποιοδήποτε άλλο πολιτικό σύστηµα. 86 Ωστόσο, µολονότι ένα υψηλό ποσοστό πολιτών είναι ευχαριστηµένο µε την παγίωση του δηµοκρατικού συστήµατος στη χώρα τους, µικρότερο είναι το ποσοστό εκείνων που είναι ικανοποιηµένοι µε τον τρόπο µε τον οποίο το σηµερινό πολιτικο-διοικητικό σύστηµα λειτουργεί (50%). Το 46% εκφράζει την επιθυµία να υπάρξουν µεταρρυθµίσεις, ενώ το 33% επιθυµεί τη διατήρηση της υπάρχουσας κατάστασης. Σχετικά µε τη δηµιουργία της περιφερειακής αυτοδιοίκησης, υπάρχει ένα µεγάλο ποσοστό ι- κανοποίησης. Μόνο µια µικρή (και φθίνουσα) µειοψηφία έδειξε ότι προτιµά ένα ενιαίο και συγκεντρωτικό κράτος: 9% το 1985, 7% το 1991 και 3% το Αντίθετα, η πλειοψηφία τάσσεται υπέρ ενός κράτους µε περιφερειακή διάρθρωση: 51% το 1985, 60% το 1991 και 69% το Στην τελευταία κατηγορία υπήρξε πάντως σηµαντικό ποσοστό που εξέφρασε την επιθυµία να έχουν οι ΑΚ περισσότερες αρµοδιότητες απ ότι σήµερα, ενώ ένα µικρό ποσοστό εξέφρασε την επιθυµία να υπάρξει η δυνατότητα πλήρους ανεξαρτησίας των ΑΚ. Τέλος, το 1996, το 60% εξέφρασε την άποψη ότι το αυτονοµιστικό σύστηµα επέφερε προσέγγιση της δηµόσιας διοίκησης προς τους πολίτες. 88 Συµπεράσµατα Είναι γεγονός ότι ο αυταρχικός και συγκεντρωτικός χαρακτήρας αποτέλεσε σταθερό παράγοντα του σύγχρονου ισπανικού κράτους έως το σηµερινό Σύνταγµα του Ωστόσο, τα τελευταία 25 χρόνια έχουν σηµατοδοτήσει µια πορεία ριζικής µεταµόρφωσης της δοµής και της

15 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 43 οργάνωσης του ισπανικού διοικητικού συστήµατος. Από ένα συγκεντρωτικό κράτος, όπου υ- φίσταντο µόνο δύο επίπεδα διοίκησης (κεντρικό και τοπικό), η Ισπανία πέρασε σε ένα σύστη- µα τριών επιπέδων διοίκησης, αφού στα δύο προηγούµενα προστέθηκε και ένα (ενδιάµεσο) περιφερειακό, µέσα από τη δηµιουργία του θεσµού της περιφερειακής αυτοδιοίκησης και την ί- δρυση των 17 Αυτόνοµων Κοινοτήτων. Η διαµόρφωση όµως του ισπανικού Συντάγµατος δεν ήταν µια εύκολη υπόθεση. Εκ των πραγµάτων κατέστη αναγκαίο να «επινοηθεί» µια σειρά διφορούµενων φορµών συµβιβασµού. Ως αποτέλεσµα το ισπανικό Σύνταγµα θεωρείται σαν ένα πολύπλοκο και διφορούµενο κείµενο, το οποίο είναι ανοιχτό σε διαφορετικές και αντικρουόµενες ερµηνείες, ιδιαίτερα σε σχέση µε την κατανοµή των αρµοδιοτήτων µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ. Σήµερα, το ισπανικό κράτος µετά και από την ένταξή του στην ΕΕ το 1986 (η οποία συνέβαλε σαφώς στην ωρίµανση των δηµοκρατικών του θεσµών), ανήκει στην οικογένεια των δη- µοκρατικών κρατών της Ευρώπης, ενώ εντάσσεται, όπως η Ιταλία και το Ηνωµένο Βασίλειο, στην κατηγορία των ενιαίων κρατών, τα οποία διαθέτουν περιφερειακή κρατική διάρθρωση. Το ισπανικό κράτος τείνει ωστόσο να λειτουργεί σχεδόν ως οµοσπονδιακό (quasi federal). Η δηµιουργία των Αυτόνοµων Κοινοτήτων προήλθε ουσιαστικά από µια προσπάθεια ενδυνάµωσης των ισπανικών περιφερειών µε έντονη εθνική ταυτότητα, δια της παρεχόµενης σε αυτές δυνατότητας να επιλέξουν ένα πλέον αποκεντρωµένο σύστηµα αυτοδιοίκησης. Το αίτη- µα για την εγκαθίδρυση και ανάπτυξη του θεσµού των ΑΚ, το οποίο συνδέθηκε απόλυτα µε την εµπέδωση των δηµοκρατικών θεσµών στην Ισπανία, υπήρξε ιδιαίτερα έντονο, οπότε µέχρι το 1983, ο νεοσύστατος αυτός θεσµός κατάφερε να λειτουργήσει σε ολόκληρη τη χώρα, παρά την αρχική ανισοµερή ανάπτυξή του λόγω της προσωρινής πρόβλεψης για περιφέρειες «δύο ταχυτήτων». Σήµερα πια, όλες οι ΑΚ διαθέτουν σχεδόν το ίδιο ουσιαστικό καθεστώς αρµοδιοτήτων και περιφερειακής αυτονοµίας, αποτελώντας το δυναµικότερα εξελισσόµενο θεσµό της χώρας σε επίπεδο αποκεντρωµένης (και µάλιστα αυτοδιοικούµενης) διακυβέρνησης. Η συνταγµατική αναγνώριση των ΑΚ ήταν αποφασιστική για να απεµπλακεί η αυτονοµία α- πό τις µεταβολές των κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών. Στην Ισπανία δεν υπάρχει καµιά αµφιβολία για το θέµα αυτό, δεδοµένου ότι προβλέπεται ρητά και µε σαφή τρόπο στο ισπανικό Σύνταγ- µα. Το καθεστώς αυτονοµίας έχει παράγωγο συνταγµατικό χαρακτήρα, όπως έχει αναγνωριστεί από το Ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο και µπορεί να τροποποιηθεί µόνο µε διαδικασία που την καθορίζει το ίδιο, δεδοµένου ότι είναι ανώτερο τόσο από τους νόµους του κράτους, όσο και της ίδιας της ΑΚ, οι οποίοι θεωρούνται αντισυνταγµατικοί σε περίπτωση σύγκρουσης. Η οριστική οργάνωση των Α.Κ. είχε µία σειρά παρόµοια χαρακτηριστικά µε αυτά που υφίστανται στα γερµανικά Lander ή οµοσπονδιακά κρατίδια, όπως η συνταγµατική κατοχύρωση της αυτονοµίας (αφού κανένας νόµος δεν µπορεί να περιορίσει την περιφερειακή αυτοδιοίκηση), η κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ κράτους και Α.Κ. και η επίλυση των διαφορών από το ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο. Όσον αφορά στην κατανοµή των αρµοδιοτήτων µεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και ΑΚ, αυτή µπορεί να υλοποιηθεί µε διάφορες νοµικές τεχνικές, όπως συµβαίνει στα ισχύοντα οµοσπονδιακά συντάγµατα. Το αποτέλεσµα είναι η διάκριση µεταξύ αποκλειστικών αρµοδιοτήτων της κεντρικής κυβέρνησης, «ανταγωνιστικών» αρµοδιοτήτων (νοµοθεσία της κεντρικής κυβέρνησης και δευτερεύοντες νόµοι των ΑΚ) και συντρεχουσών αρµοδιοτήτων (νοµοθεσία της κεντρικής κυβέρνησης, εκτέλεση εκ µέρους των ΑΚ). Σε περίπτωση διαφορών ως προς τις αρµοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ, αρµόδιο για τη διευθέτησή τους είναι το ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο. Είναι γεγονός πάντως, ότι η συνταγµατική πρόβλεψη για αυτονόµηση κάποιων περιοχών αποτελεί µέρος ενός συνόλου µηχανισµών και θεσµικών ρυθµίσεων που συγκροτούν ένα

16 44 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH modus vivendi για τις χώρες εκείνες που διαιρούνται από βαθιές εθνοτικές διαφορές.η Ισπανία ανήκει στις χώρες αυτές και ως εκ τούτου ο θεσµός της περιφερειακής αυτονοµίας, ο οποίος εισήχθη µέσα από τη διαδικασία αυτονόµησης των ισπανικών περιφερειών, φαίνεται να α- ποτελεί αναµφισβήτητα µια πρόσφορη λύση, στο βαθµό που «εκκενώνει» τεχνηέντως τις περιφερειακές πιέσεις και αντιδράσεις, καταφέρνοντας παράλληλα να διατηρήσει αλώβητο τον ε- νιαίο χαρακτήρα του ισπανικού κράτους. Συµπερασµατικά, η ισπανική προσπάθεια για την υιοθέτηση περιφερειακής δοµής, θα πρέπει να θεωρηθεί σαν επιτυχής. Η εκτίµηση αυτή, λαµβάνει κυρίως υπόψη την οµαλή εγκαθίδρυση του περιφερειακού θεσµού στην εν λόγω χώρα, την άσκηση ιδίων περιφερειακών αρµοδιοτήτων από τις ΑΚ και την τάση διεύρυνσης των αρµοδιοτήτων τους, καθώς επίσης και την αργή αλλά σταθερή οικονοµική αποδέσµευση των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων από τον ι- σπανικό προϋπολογισµό. Ως τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σηµαντικό, η παραπάνω εκτίµηση λαµβάνει υπόψη ένα κύριο στόχο ο οποίος εν προκειµένω διαπιστώνεται ότι στέφθηκε µε επιτυχία: Tο µετασχηµατισµό ενός αυταρχικού κράτους σε ένα δηµοκρατικό, χωρίς να διαταραχτεί η κρατική ενότητα. Την ί- δια στιγµή, η παγίωση της δηµοκρατίας έχει φέρει πιο κοντά στον Ισπανό πολίτη τις έννοιες της εγγύτητας (proximity) και της ανταπόκρισης (responsiveness), µέσα από την καθιέρωση δηµοκρατικά εκλεγµένων κυβερνήσεων σε περιφερειακό επίπεδο. Yποσηµειώσεις 1. Committee of the Regions, 1999, σελ Genieys W., 2002, Autonomous Communities and the state in Spain in Regions in Europe, edited by Gales P. and Lequesne C., σελ Committee of the Regions, 1999, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, Regionalism and regional devolution in comparative prospective, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Είναι χαρακτηριστικά τα πρώτα λόγια του Juan Carlos σε µήνυµά του προς τον ισπανικό λαό στις 22 Νοεµβρίου 1975: it needs to recognize regional peculiarities as an expression of the diversity of peoples that constitute the reality of Spain, within the unity of the kingdom and the state. Βλ. σχετ. Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Committee of the Regions, 1999, σελ Council of Europe, 1997β, Federalism, regionalism, local authority and minorities, σελ Στις Α.Κ. δίνεται ο ορισµός των περιφερειακών αρχών δηµοσίου δικαίου, που είναι περιβεβληµένες µε πολιτική αυτονοµία, διαθέτουν νοµοθετική εξουσία και ίδια κυβερνητικά όργανα. European Parliament, 1993, The organization of local and regional government in the European Community, σελ. 20, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1997, σελ Θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι βασικά προαπαιτούµενα της διαδικασίας ίδρυσης µιας ΑΚ είναι η διε - ξαγωγή περιφερειακού δηµοψηφίσµατος και η έγκριση από το ισπανικό Κοινοβούλιο. Ιστοσελίδα ΟΟΣΑ, 2003α, σελ Σύµφωνα µε το ισπανικό Σύνταγµα (άρθρο 147, παρ.1), το Καταστατικό Αυτονοµίας (Statute of Autonomy) είναι ο βασικός θεσµικός κανόνας κάθε Α.Κ. και το κράτος το αναγνωρίζει και το προ - στατεύει σαν αναπόσπαστο µέρος της τάξης δικαίου του. 13. Θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι σχετικά µε το σχηµατισµό των Καταστατικών Αυτονοµίας, υφίσταται µια ειδοποιός διαφορά µεταξύ των ισπανικών και ιταλικών περιφερειών. Στην Ιταλία, τα Καταστατι - κά υιοθετούνται από τα εκλεγµένα Περιφερειακά Συµβούλια των Περιφερειών, ενώ δεν υπάρχει κα - µία πρόβλεψη για αποδοχή τους από την τοπική αυτοδιοίκηση ή έγκρισή τους µε τοπικό δηµοψήφι -

17 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 45 σµα. Αντίθετα, στην Ισπανία, οι τοπικές αρχές και οι κάτοικοι των περιφερειών εµπλέκονται ενεργά στη διαδικασία διαµόρφωσης των Καταστατικών. Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Σύµφωνα µε τη νοµολογία του ισπανικού Συνταγµατικού ικαστηρίου, το καθεστώς αυτονοµίας κά - θε Α.Κ. έχει παράγωγο συνταγµατικό χαρακτήρα και µπορεί να τροποποιηθεί µόνο µε διαδικασία που την καθορίζει το ίδιο, δεδοµένου ότι είναι ανώτερο τόσο από τους νόµους του κράτους, όσο και της ίδιας της Α.Κ., οι οποίοι θεωρούνται αντισυνταγµατικοί σε περίπτωση σύγκρουσης, Committee of the Regions 1999, σελ Το ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο (το οποίο ιδρύθηκε µε το Σύνταγµα του 1978), διαδραµατίζει ένα ρόλο που προσιδιάζει σε αυτόν του ιταλικού και γερµανικού Συνταγµατικού ικαστηρίου, κρί - νοντας τις περιπτώσεις όπου ανακύπτει διαφωνία µεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των ΑΚ (ή µεταξύ των ΑΚ), σε ζητήµατα κατανοµής αρµοδιοτήτων, ενώ παράλληλα, αποφαίνεται για τις περι - πτώσεις όπου αµφισβητείται η συνταγµατικότητα των νόµων είτε της κεντρικής κυβέρνησης, είτε των ΑΚ. Οι υποθέσεις φθάνουν ενώπιόν του είτε µέσω του πρωθυπουργού, είτε µέσω του δηµόσιου συνη - γόρου (public defender), είτε από 50 µέλη ενός εκ των δύο νοµοθετικών οργάνων (Γερουσία, Βουλή), είτε τέλος µέσω της Περιφερειακής Συνέλευσης (το νοµοθετικό όργανο των ΑΚ) µιας ή περισσότερων ΑΚ. Βλ. σχετ. άρθρα 161 και 162 ισπανικού Συντ., καθώς επίσης και Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ. 240, Committee of the Regions, 1999, σελ Oι οποίες θεσπίστηκαν την περίοδο Βλ. άρθρο 147 παρ. 2 Ισπανικού Συντάγµατος. 18. Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Committee of the Regions, 1999, σελ , Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Οι θεσµοί των ΑΚ ανταποκρίνονται στον προσανατολισµό της πλειοψηφίας έτσι όπως εκφράζεται στις εκλογές κάθε ΑΚ, χωρίς ιεραρχική εξάρτηση από τα κεντρικά όργανα, Committee of the Regions, 1999, σελ Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1997, σελ. 58, Council of Europe, 1997, σελ Είναι εµφανές ότι, όπως και στην Ιταλία, το σύστηµα της Ισπανικής περιφερειακής αυτοδιοίκησης έ - χει κοινοβουλευτική δοµή και λειτουργία. 23. Council of Europe, 1997, σελ. 18, Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ European Parliament, 1993, σελ. 20, Γεωργούλης Σ, 1997, σελ. 70, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1997, σελ Βλ. άρθρο 154 Ισπανικού Συντ. 26. Η πολυβάθµια αυτοδιοίκηση στην ΕΕ, 2003, σελ Βλ. άρθρο 155 Ισπανικού Συντ. 28. Η κεντρική κυβέρνηση εξάλλου δύναται να αµφισβητήσει τις αποφάσεις που εγκρίνονται από τα όρ - γανα των ΑΚ, παραπέµποντας το σχετικό θέµα ενώπιον του Συνταγµατικού ικαστηρίου. Βλ. σχετ. άρθρο 161 παρ. 2 του Ισπανικού Συντάγµατος. 29. Στη διεθνή βιβλιογραφία τα Comarcas δεν ορίζονται ως µορφή διαδηµοτικής συνεργασίας, αλλά ως special structures for particular areas. Βλ σχετ. Council of Europe, 1997, σελ Comarcas έχουν θεσπίσει οι ΑΚ της Καταλονίας (37), της Χώρας των Βάσκων (7) και της Καστίλιας (1). Council of Europe, 1997, σελ Ο διοικητικός έλεγχος των ΟΤΑ στην Ισπανία ασκείται και από την κεντρική κυβέρνηση, µέσω του Government Delegate (διορισµένο εκπρόσωπο του κράτους σε κάθε Περιφέρεια), ή του Civil Governor (διορισµένο εκπρόσωπο του κράτους σε κάθε Επαρχία). Βλ. σχετ. Council of Europe, 1997, σελ Οι τοπικές αρχές είναι υποχρεωµένες να διαβιβάσουν, εντός έξι ηµερών, ένα αντίγραφο ή, όπου α - παιτείται, ένα ακριβές απόσπασµα των αποφάσεων και των πράξεών τους στις διοικητικές υπηρεσίες της ΑΚ. Council of Europe, 1997, σελ Παρατηρούµε, ότι σε αντίθεση µε τη ανία, το Λουξεµβούργο και την Ολλανδία, όπου οι περιφερει - ακές εποπτικές αρχές µπορούν να ακυρώσουν τις αποφάσεις των ΟΤΑ, µετά από αίτηση πολιτών ή µειοψηφίας του ηµοτικού ή Επαρχιακού Συµβουλίου, στην Ισπανία οι ΑΚ µπορούν µόνο να απαι - τήσουν την τήρηση των νόµων και τη συµµόρφωση προς αυτούς. Βλ. σχετ. ΥΠ. ΕΣ... Α., 2001, Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα και στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σελ Council of Europe, 1997, σελ. 56.

18 46 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 35. Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ. 235 και «Η πολυβάθµια αυτοδιοίκηση στην ΕΕ», 2003, σελ Council of Europe, 1997α, σελ Council of Europe, 1997α, σελ. 17 και Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ Για τo θέµα της κατανοµής αρµοδιοτήτων µεταξύ ΑΚ και κράτους βλ. σχετ. Council of Europe, 1997, σελ και Council of Europe, 1997α, σελ Υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις αποκλειστικών κρατικών αρµοδιοτήτων, οι οποίες ανήκουν στις γκρίζες περιοχές ( grey areas ). Για παράδειγµα, φαίνεται συνταγµατικά ξεκάθαρο ότι οι εξωτερικές σχέσεις, εµπίπτουν στην αποκλειστική αρµοδιότητα του κεντρικού κράτους. Ωστόσο, κάποιες ΑΚ α - ποφάσισαν ότι είναι προς το συµφέρον τους να δηµιουργήσουν δικά τους γραφεία στις Βρυξέλλες, διατηρώντας έτσι άµεση επαφή µε την ΕΕ. Τέτοιου είδους πρωτοβουλίες αµφισβητήθηκαν από την κεντρική κυβέρνηση, αλλά το Ισπανικό Συνταγµατικό ικαστήριο έκρινε ότι η πρακτική αυτή δεν µπορεί να θεωρηθεί ότι εντάσσεται στο πεδίο των εξωτερικών σχέσεων και έτσι οι ΑΚ µπορούν να δια - θέτουν γραφεία στις Βρυξέλλες για σκοπούς πληροφόρησης και διασύνδεσης µε τους ευρωπαϊκούς θεσµούς, αρκεί να µην επηρεάζουν τις εξωτερικές σχέσεις που το ισπανικό Σύνταγµα επιφυλάσσει στην κεντρική κυβέρνηση. Ιστοσελίδα ΟΟΣΑ, 2003α, σελ Council of Europe, 1997α, σελ Council of Europe, 1997α, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ. 238 και Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Ο συνεργατικός οµοσπονδισµός είναι βασισµένος σε ένα λειτουργικό καταµερισµό εργασίας µεταξύ κεντρικού κράτους και κρατιδίων. Ενώ η νοµοθετική λειτουργία λαµβάνει χώρα στο κεντρικό επίπε - δο, η εκτέλεση είναι κατά κύριο λόγο ανατεθειµένη στα Lander. Αυτό πάντως που διαφοροποιεί τα Lander από απλές διοικητικές οντότητες της οµοσπονδίας είναι η διακριτική ευχέρεια που διαθέτουν όσον αφορά στην εκτέλεση των οµοσπονδιακών νόµων. Ακόµη, διαθέτουν ένα σηµαντικό πολιτικό βάρος στην οµοσπονδιακή νοµοθετική λειτουργία, µέσω της συµµετοχής τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων του κεντρικού κράτους και συγκεκριµένα µέσω της Bundesrat (Άνω Βουλή), δια της ο - ποίας τα κρατίδια συµµετέχουν στη νοµοθεσία της Οµοσπονδίας (Bund). Βλ. σχετ. Η πολυβάθµια αυ - τοδιοίκηση στην ΕΕ, 2003, σελ Borzel T., 2002, σελ ια της πρακτικής δηλαδή των νόµων-πλαισίων, το κεντρικό κράτος νοµοθετεί και επί εκτελεστικών ζητηµάτων, τα οποία συνήθως αποτελούν αρµοδιότητα των ΑΚ. Βλ. σχετ. Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ Περισσότερες από _ των διενέξεων έλαβαν χώρα πριν το Μεταξύ των ετών οι ΑΚ πα - ρέπεµψαν 188 υποθέσεις, (συγκρινόµενες µε τις 215 πριν το 1989), κατά τις οποίες θεωρούσαν την κρατική νοµοθεσία σαν αντισυνταγµατική, επειδή εµπλέκονταν στη δικαιοδοσία των ΑΚ. Βλ. σχετ. Borzel T., 2002, σελ Η προτίµηση των ΑΚ για επίλυση των διενέξεων µέσω της παρέµβασης του Συνταγµατικού ικαστη - ρίου, παρά µέσω επίτευξης πολιτικής συµφωνίας µε την κεντρική κυβέρνηση, εξηγείται κυρίως από τη δυσπιστία που οι ΑΚ διατηρούν απέναντι στην κεντρική εξουσία. Έτσι, από τη µια µεριά οι αποφάσεις του Συνταγµατικού ικαστηρίου παρέχουν µία αξιόπιστη και µόνιµη λύση σχετικά µε τα επίµα - χα ζητήµατα, ενώ από την άλλη, οι πολιτικές συµφωνίες µε την κεντρική κυβέρνηση ενέχουν το «στίγ - µα της προδοσίας των περιφερειακών συµφερόντων». Βλ. σχετ. Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ. 101.

19 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ Βλ. σχετ. άρθρο 145 παρ. 2 του ισπανικού Συντάγµατος. 63. Βλ. σχετ. άρθρο 145 παρ. 1 του ισπανικού Συντάγµατος. 64. Borzel T., 2002, σελ Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1997, σελ. 59, Γεωργούλης Σ., 1997, σελ. 71,Council of Europe, 1997, σελ Ιστοσελίδα ΟΟΣΑ, 2003α, σελ Council of Europe, 1997, σελ. 42, ΚΕ ΚΕ, 2000, Τετράδια Αυτοδιοίκησης, τ.1, σελ Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1997, σελ. 60, Γεωργούλης Σ., 1997, σελ Council of Europe, 2000, Economic intervention by local and regional authorities, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Βλ. άρθρο 156 παρ. 1 ισπανικού Συντ. 72. Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ Ο LOFCA, ο οποίος βασίζεται στη συνταγµατική επιταγή του άρθρου 157 παρ. 3 του Ισπανικού Συ - ντάγµατος, θεσπίστηκε στις 22 Σεπτεµβρίου 1980, European Parliament 1993, σελ Είναι αξιοσηµείωτο ότι το µέχρι το 1994 το 96% των πόρων των ΑΚ προέρχονταν από κρατικές επι - χορηγήσεις. Committee of the Regions, 2000, σελ Council of Europe, 1997α, σελ Rousseau M.- Zariski R., 1997, σελ. 246, Borzel T., 2002, σελ Borzel T., 2002, σελ Βλ. άρθρο 157 παρ. 2 Ισπανικού Συντ. 79. Council of Europe, 1997α, σελ Committee of the Regions, 2000, σελ. 212, Council of Europe, 1997α, σελ Borzel T., 2002, σελ Committee of the Regions, 1999, σελ. 113, Council of Europe, 1997, σελ Στην ουσία, οι δύο περιφέρειες που «απολαµβάνουν» του ειδικού καθεστώτος θέσπισης φορολογίας (Ναβάρα, Χώρα των Βάσκων), δεν διαθέτουν πραγµατική αρµοδιότητα σε θέµατα φορολογίας, α - φού οι φόροι που επιβάλλουν δεν είναι κατ ουσία περιφερειακοί, αλλά εθνικοί και οι οποίοι απλά ε - πιβάλλονται και εισπράττονται σε περιφερειακό επίπεδο. 84. Σύµφωνα δε µε τις διατάξεις ορισµένων Καταστατικών Αυτονοµίας (πχ. της Καταλονίας), η αρµο - διότητα για τον οικονοµικό έλεγχο των τοπικών αρχών ανήκει στις αντίστοιχες ΑΚ. Βλ. σχετ. Council of Europe, 1997, σελ Committee of the Regions, 2000, σελ Committee of the Regions, 1999, σελ Committee of the Regions, 1999, σελ Committee of the Regions, 1999, σελ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α. Ελληνική Γεωργούλης Σταµάτης, 1997: Η τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκδ. Σάκκουλα. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1997: Η τοπική αυτοδιοίκηση και η Ευρώπη. Η πολυβάθµια αυτοδιοίκηση στην ΕΕ, Συλλογική εργασία, τµήµα ΤΑΠΑ, σειρά Ι. ΚΕ ΚΕ, 1998: Τετράδια Αυτοδιοίκησης, τ.1. ΚΕ ΚΕ, 2000: Τετράδια Αυτοδιοίκησης, τ.1. ΥΠ. ΕΣ... Α., 2001: Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα και στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένω - σης.

20 48 IOIKHTIKH ENHMEPΩΣH Β. Ξενόγλωσση Borzel Tanja, 2002: States and regions in the European Union, Cambridge University Press. Committee of the Regions, 1999: Regional and local democracy in the European Union. Committee of the Regions, 2000: Regional and local government in the European Union. Committee of the Regions, 2001: Devolution in Spain. Council of Europe, 1997: Structure and operation of local and regional democracy of Spain. Council of Europe, 1997α: Federal and regional states. Council of Europe, 1997β: Federalism, regionalism, local autonomy and minorities. Council of Europe, 1999: Federal and regional states in the perspective of European integration. Council of Europe, 2000: Economic intervention by local and regional authorities. European Parliament, 1993: The organization of local and regional government in the European Community. Genieys William, 2002: Autonomous Communities and the state in Spain in Regions in Europe, edited by Gales P. and Lequesne C., Routledge publications. OECD, 2002: Economic outlook, vol.2. Rousseau M.- Zariski R., 1997: Regionalism and regional devolution in comparative prospective, Praeger publishers. Γ. Ηλεκτρονική Ιστοσελίδα ΟΟΣΑ, 2003α Main characteristics- Managing across level of government of Spain, www. oecd. puma. org.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ ΠΜΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 2013-2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΚΑΙΟ ΟΙ ΑΥΤΟΝΟΜΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ Έφη Γόντικα 15/7/2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Σύνταγμα του 1978 Ιστορική αναδρομή του θεσμού της

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΟ ΒΑΘΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ

Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ Ανέστης Στάθης Αναπληρωτής Γ. Γραµµατέας & Γραµµατέας Τύπου ΓΣΕΕ Αθήνα, 14 Φεβρουαρίου 2011 Με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 14 Ιανουαρίου 2013 (OR. en) 16977/12 ιοργανικός φάκελος: 2012/0298 (APP) FISC 183 ECOFIN 1000 OC 699

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 14 Ιανουαρίου 2013 (OR. en) 16977/12 ιοργανικός φάκελος: 2012/0298 (APP) FISC 183 ECOFIN 1000 OC 699 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 14 Ιανουαρίου 2013 (OR. en) 16977/12 ιοργανικός φάκελος: 2012/0298 (APP) FISC 183 ECOFIN 1000 OC 699 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέµα: Σχέδιο ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση -Η έννοια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης επιχειρεί να συλλάβει τις περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα κυβερνητικά επίπεδα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ:

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΤΟΣ: 2009-2010 ΘΕΜΑ: «Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΥΤΡΟΥ ΛΥΔΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος 2. Ο Κανονισμός της βουλής 3. Η αρχή της αυτονομίας 4. Περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 703/1977 "ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΜΟΝΟΠΩΛΙΩΝ ΚΑΙ ΟΛΙΓΟΠΩΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ" Με την ευκαιρία της δημοσίευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ

ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ  ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ» ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΚΟΤΣΙΝΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση

Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Συμμετοχικές Διαδικασίες και Τοπική διακυβέρνηση Θεσμοί, Όργανα και Δομή της Δημόσιας Διοίκησης Χαρίτα Βλάχου Γεωπόνος Αγροτικής Οικονομίας Στέλεχος Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μ-Θ Σήμερα Ποιό είναι το πολίτευμα

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ CRI(97)36 Version grecque Greek version ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ ΣΎΣΤΑΣΗ ΓΕΝΙΚΉΣ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΤΗΣ ECRI ΑΡΙΘ. 2: ΕΙ ΙΚΕΥΜΈΝΑ ΣΏΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΈΜΗΣΗ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ, ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου

Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου Πολιτική και Δίκαιο Γραπτή Δοκιμασία Α Τετραμήνου ΘΕΜΑΤΑ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ 1. Απόλυτη διάκριση λειτουργιών υπάρχει όταν τα όργανα της μιας κρατικής λειτουργίας δεν επιτρέπεται να παρεμβαίνουν και να ασκούν,

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ

Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ Οι συνθήκες του Μάαστριχτ και του Άμστερνταμ Η συνθήκη του Μάαστριχτ τροποποίησε τις προηγούμενες ευρωπαϊκές συνθήκες και δημιούργησε μια Ευρωπαϊκή Ένωση που βασιζόταν σε τρεις πυλώνες: τις Ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ

ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Σ Χ Ε Ι Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟY ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ, 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 21.5.2015 JOIN(2015) 24 final 2015/0110 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.3.2014 COM(2014) 149 final 2014/0086 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη της Συμφωνίας Σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ (ΝΟΜΟΣ 2477/1997 Συνήγορος του Πολίτη και Σώµα Ελεγκτών-Επιθεωρητών ηµόσιας ιοίκησης Άρθρο 4, Παράγραφος 6) [ΑΡ. ΠΡΩΤ. ΑΝΑΦΟΡΑΣ 8957/20-09-1999] Θέµα: Υπαγωγή στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ. σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ. σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.10.2013 COM(2013) 733 final 2011/0195 (COD) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 14.7.2004 COM(2004) 496 τελικό 2004/0168 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την ίδρυση Ευρωπαϊκού Οµίλου ιασυνοριακής

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 204-209 ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ P8_TA(206)0260 Επικύρωση και προσχώρηση στο πρωτόκολλο του 200 της σύμβασης επικινδύνων και επιβλαβών ουσιών με εξαίρεση τις πτυχές δικαστικής συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος { Μοναρχία Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Μοναρχία ή Βασιλεία είναι ο θεσμός διακυβέρνησης, όπου ο αρχηγός του κράτους είναι ο Βασιλιάς. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι ότι ο τελευταίος κρατά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.6.2010 COM(2010)331 τελικό 2010/0179 (CNS) C7-0173/10 Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά µε το κοινό σύστηµα φόρου προστιθέµενης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας.

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας. 20 Ιουνίου, 2007 Πρόεδρο και Μέλη Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Βουλής των Αντιπροσώπων, Βουλή των Αντιπροσώπων, Λευκωσία. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι Μέλη της Επιτροπής, Θέµα: Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 16 Οκτωβρίου 2012 (23.10) (OR. en) 14826/12 Διοργανικός φάκελος: 2012/0036 (COD)

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 16 Οκτωβρίου 2012 (23.10) (OR. en) 14826/12 Διοργανικός φάκελος: 2012/0036 (COD) ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 16 Οκτωβρίου 2012 (23.10) (OR. en) 14826/12 Διοργανικός φάκελος: 2012/0036 (COD) DROIPEN 139 COPEN 223 CODEC 2357 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της: Προεδρίας προς: το Συμβούλιο αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 17/5/2016 Ίδρυση Ιδρύονται με Νομοθετική πράξη Κανονιστική πράξη βάσει νομοθετικής εξουσιοδότησης Σε ορισμένες περιπτώσεις, με βάση το εταιρικό δίκαιο Όχι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/0278(COD)

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2015/0278(COD) Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων 11.10.2016 2015/0278(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων προς

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.10.2015 COM(2015) 601 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ EL EL Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 15ης Φεβρουαρίου σχετικά με τους λογαριασμούς πληρωμών (CON/2017/2)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 15ης Φεβρουαρίου σχετικά με τους λογαριασμούς πληρωμών (CON/2017/2) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 15ης Φεβρουαρίου 2017 σχετικά με τους λογαριασμούς πληρωμών (CON/2017/2) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 23 Ιανουαρίου 2017 η Ευρωπαϊκή Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Η Σύμβαση της Χάγης της 13 ης Ιανουαρίου 2000 σχετικά με τη διεθνή προστασία των ενηλίκων

Η Σύμβαση της Χάγης της 13 ης Ιανουαρίου 2000 σχετικά με τη διεθνή προστασία των ενηλίκων ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η Σύμβαση της Χάγης της 13 ης Ιανουαρίου 2000 σχετικά με τη διεθνή προστασία των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών.

Με το παρόν σας υποβάλουµε τις παρατηρήσεις της ΑΠ ΠΧ επί του σχεδίου κανονισµού της Α ΑΕ σχετικά µε τη διασφάλιση του απορρήτου των επικοινωνιών. ιεύθυνση Γραµµατείας Αθήνα, 17.05.2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3409 Προς Αρχή ιασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α ΑΕ) Ιερού Λόχου 3, Μαρούσι 151 24, Αθήνα Email: kanonismos@adae.gr. ΘΕΜΑ: Παρατηρήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΙΑΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ. ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ κ. ΣΠΥΡΟΥ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΙΑΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ. ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ κ. ΣΠΥΡΟΥ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΙΑΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ κ. ΣΠΥΡΟΥ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ----------------------------------------- Το έργο που επιτέλεσε η Βουλή κατά τη σύνοδο που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΡΘΡΟ 49 Β ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2011/0437(COD) της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2011/0437(COD) της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου 2011/0437(COD) 4.7.2012 ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου προς την Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 23.2.2009 COM(2009)81 τελικό 2009/0023 (CNS) C6-0101/09 Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη εκ µέρους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας του πρωτοκόλλου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ για την τροποποίηση του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1702/2003 της Επιτροπής για τον καθορισµό εκτελεστικών κανόνων για τη πιστοποίηση αξιοπλοΐας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Καταθέσαµε σήµερα το πρωί το Σχέδιο Νόµου για τις Συµπράξεις ηµοσίου και Ιδιωτικού Τοµέα.

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Καταθέσαµε σήµερα το πρωί το Σχέδιο Νόµου για τις Συµπράξεις ηµοσίου και Ιδιωτικού Τοµέα. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Πέµπτη 4 Αυγούστου 2005 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Με αφορµή την κατάθεση σήµερα στη Βουλή του Σχεδίου Νόµου για τις Συµπράξεις ηµοσίου και Ιδιωτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.3 ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2 Άρθρο 1 του Συντάγματος Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ Το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», το οποίο αποτελεί τη συνέχεια και ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (2016/C 202/01)

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (2016/C 202/01) 7.6.2016 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 202/1 ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (2016/C 202/01) 7.6.2016 Επίσημη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Προς τη Βουλή των Ελλήνων

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Προς τη Βουλή των Ελλήνων ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Κατανόησης µεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελληνικής Δηµοκρατίας και του Υπουργείου Εξωτερικών και Αποδήµων του Χασεµιτικού Βασιλείου της

Διαβάστε περισσότερα

Είδος Επιχειρήσεων & Νοµικά Ζητήµατα

Είδος Επιχειρήσεων & Νοµικά Ζητήµατα Είδος Επιχειρήσεων & Νοµικά Ζητήµατα Το υφιστάµενο νοµικό καθεστώς προδιαγράφει σε σηµαντικό Βαθµό αρκετούς περιορισµούς ενός επιχειρηµατικού σχεδίου Βασικά Θέµατα Νοµικό Πλαίσιο Επιχειρήσεων Επιλογή Νοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 211,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 211, ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ 18ΗΣ ΜΑΪΟΥ 2005 ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ Ι ΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΟΜΙΜΕΣ ΕΠΙΓΡΑΜΜΙΚΕΣ (ONLINE) ΜΟΥΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης. Οι κύριοι σταθμοί

Ιστορία της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης. Οι κύριοι σταθμοί Ιστορία της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης Οι κύριοι σταθμοί Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο

Διαβάστε περισσότερα

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων

Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Οι διακυβερνητικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων Η διαδικασία λήψης αποφάσεων στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, καθώς και σε διάφορους άλλους τομείς, όπως είναι η ενισχυμένη συνεργασία,

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Δικαίωμα στην εκπαίδευση. Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12 η : Δικαίωμα στην εκπαίδευση Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων 26.1.2016 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με μια ετήσια πανευρωπαϊκή συζήτηση στο πλαίσιο της νομοθετικής έκθεσης πρωτοβουλίας σχετικά με τη θέσπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ. Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση του κράτους δικαίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 158 final ANNEXES 1 to 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ στην ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.7.2013 SWD(2013) 275 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ν.3373/2005: ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ν.3373/2005: ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ν.3373/2005: ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ Ν.703/77 «ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΜΟΝΟΠΩΛΙΩΝ ΚΑΙ ΟΛΙΓΟΠΩΛΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ». Από 1 ης Μαΐου 2004 ισχύει στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η επιλογή της προσήκουσας νομικής βάσης για το οικογενειακό δίκαιο Μελλοντικές προοπτικές

Η επιλογή της προσήκουσας νομικής βάσης για το οικογενειακό δίκαιο Μελλοντικές προοπτικές ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η επιλογή της προσήκουσας νομικής βάσης για το οικογενειακό δίκαιο Μελλοντικές προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 15.2.2017 JOIN(2017) 7 final 2017/0031 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 26.09.2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 1116/2001, του Siegfried Missalla, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με τη φορολόγηση από τη φινλανδική κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ C 374/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 4.12.2012 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Γ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Β. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΠΟΥΝ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Γ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Β. ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΠΟΥΝ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση της Τεχνικής Διευθέτησης µεταξύ των Σουηδικών Ενόπλων Δυνάµεων και του Υπουργείου Εθνικής Άµυνας της Ελληνικής Δηµοκρατίας για τη Συνεργασία των Σουηδικών Ενόπλων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ Συνταγματικά προβλήματα έχουν εντοπίσει νομικοί στην καταβολή της έκτακτης εισφοράς για το έτος 2011. Ως πρώτο βήμα για την προστασία των φορολουμένων νομικοί έχουν συντάξει ένα κείμενο, το οποίο τιτλοφορείται

Διαβάστε περισσότερα

29

29 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 Άρθρο δεύτερο Η ισχύς του παρόντος νόµου αρχίζει από τη δηµοσίευσή του στην Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως και του Μνη- µονίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 29.1.2015 COM(2015) 20 final 2015/0012 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Το άρθρο 4 αναφέρεται στη χρηµατοδότηση των δραστηριοτήτων

Το άρθρο 4 αναφέρεται στη χρηµατοδότηση των δραστηριοτήτων ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεννόησης µεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελληνικής Δηµοκρατίας και του Υπουργείου Εξωτερικών της Αραβικής Δηµοκρατίας της Αιγύπτου για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΡΑΤΟΥΣ ΙΚΑΙΟΥ Καθορίζοντας το γενικό περιεχόµενο ενός δικαιώµατος, µε διατάξεις δικαίου στο πλαίσιο γενικής σχέσης, προσδιορίζονται τα ανώτατα όρια άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

2009, ΧΑΝΙΑ, ΚΡΗΤΗ 1

2009, ΧΑΝΙΑ, ΚΡΗΤΗ 1 2009, ΧΑΝΙΑ, ΚΡΗΤΗ 1 Ο συνολικός αριθμός των Δήμων, Κοινοτήτων, Τ.Ε.Δ.Κ & Δ.Ε.Υ.Α που εκπροσωπούνται στο Δίκτυο ανέρχονται σε 472. Ο συνολικός αριθμός των κατοίκων που καλύπτονται από τους προαναφερόμενους

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 27.6.2016 COM(2016) 421 final 2016/0194 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΑΘΗΝΑ 1-8-2007 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ κ. ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα