αποσπασματα του ερωτικού λογου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "αποσπασματα του ερωτικού λογου"

Transcript

1 ΡΟΛΑΝ ΜΠΑΡΤ αποσπασματα του ερωτικού λογου ΠΡΟΒΑΗΜ ΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ ΜΑΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΑΠΠΑ

2 Ό Ρολάν Μπάρτ γεννήθηκε στό Χερβοϋργο τό Τά πρώτα παιδικά του χρόνια τά πέρασε στή Β&γοηηε. Τό 1924 έγκαταστάθηκε στό Παρίσι πού φοίτησε στά Λύκεια ΜοηΙαΐβηε καί Εοπΐδ-Εε-ΟΓ&ηά. Στίς 10 Μαΐου 1934 έκανε τήν πρώτη αιμόπτυση. Ά π ό τό 1935 έως τό 1939 φοίτησε στή Σορβόνη καί πήρε τό δίπλωμα τής Κλασικής Φιλολογίας. Τό 1938 έκανε τό πρώτο του ταξίδι στήν Ελλάδα. Τόν "Οκτώβριο τοΰ 1945 έκανε δεξιό πνευμοθώρακα. Καθηγητής στό πανεπιστήμιο τοΰ Βουκουρεστιοΰ καί τής Αλεξάνδρειάς (Αίγύπτου) γιά μικρό χρονικό διάστημα. Υπεύθυνος έρευνών στό Ο.Ν.Κ.δ. πέθανε άπό αΰτοκινητιστικό άτύχημα τό Ό Ρ. Μπάρτ ήταν πολυγραφότατος. Έ χει γράψει πάμπολλα άρθρα, βιβλία καί μελέτες. Στή σειρά μας «Προβλήματα τοΰ καιροΰ μας» κυκλοφόρησαν τά έξης βιβλία τοΰ Ρ. Μπάρτ : Μυθολογίες, Μάθημα, Ή άπόλαυση τοϋ κειμένου, Ή Επικράτεια τών σημείων, 'Ο Ρολάν Μπάρτ, άπό τόν Ρολάν Μπάρτ. Άποσπάσματα τοϋ έρωτικοϋ λόγου. Αναλυτικά καί ολοκληρωμένα στοιχεία γιά τή ζωή τοΰ Ρ. Μπάρτ καί γιά τό έργο του, δίνονται στό βιβλίο του Ό Ρ. Μπάρτ άπό τόν Ρ. Μπάρτ. Επίσης θά κυκλοφορήσουν προσεχώς στή σειρά «Προβλήματα τοΰ καιροΰ μας» τά βιβλία του : Ό βαθμός μηδέν τής Γραφής καί Ό φωτεινός θάλαμος.

3 ΡΟΛΑΝ ΜΠΑΡΤ αποσπασμαχα του ερωτικού λογου ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ ΡΑ Π Π Α

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πώς χτίστηκε τό παρόν βιβλίο, 9. - Έόώ, λοιπόν, μιλά ένας ερωτευμένος καί λέει: «Χάνομαι, υποκύπτω...», Ό άπών, «Αξιολάτρευτο!», Τό άτρεπτο, Τής μύτης μιά άκρίτσα, Α οηγ, Τόν έρωτα άγαπώ, Ασκητεύω, Άτοπος, Ή άναμονή, Τά μαϋρα γυαλιά, «ΤιιΙίί δίδίοιηαΐΐ», Ή καταστροφή, Ε&οίίΙΐα, Ή Καρδιά, «Ό λες οι ηδονές τής γης», «Ό άλλος μέ κάνει νά πονώ», «Θέλω νά καταλάβω», «Τί νά κάνω ;», Ή συμπαιγνία, «Όταν τό δάχτυλό μου, άπό άπροσεξία...», Γεγονότα, έμπόδια, αναποδιές, Τό σώμα τοΰ άλλου, Ή συντήρηση, Ή άφιέρωση, «Έμεΐς οι ϊδιοι είμαστε οί δαίμονες τοΰ έαυτοΰ μας», Οοπιηεί, Ή περίσσεια, Ό κατάπληκτος κόσμος, Μυθιστόρημα/δράμα, Ό γδαρμένος, Έρωτας άνέκφραστος, Τό πλοΐο-φάντασμα, «Μέσα στή στοργική θαλπωρή τής άγκαλιάς σου», Ή έξορία άπό τό Φαντασιακό, Τό πορτοκάλι, Ρα<ϋη, Λάθη, «Μέρες ξεχωριστές», «Είμαι τρελός», «Μέ ύφος ταραγμένο», Ή Γκραντίβα, Μπλέ κοστούμι καί κίτρινο γιλέκο, Ταυτίσεις, Οί εικόνες, Τό μή γνώσιμο, «Δείξε μου ποιόν νά ποθήσω», Ό Πληροφοριοδότης, «Δέν πάει άλλο», Ιδέες γιά λύσεις, Ή ζήλια, Σ άγαπώ, Ή έρωτική χαύνωση, Ή έρωτική επιστολή, Ή λογόρροια, Τό τελευταίο φύλλο, «Είμαι άπαίσιος», Δίχως άπόκριση, Νέφη, «Κι ή νύχτα φώτιζε τή νύχτα», Ή κορδέλα, Ή αισχρότητα τοΰ έρωτα, Δακρύων έγκώμιο, Τό κουτσομπολιό, Γιατί ; Ή σαγήνη, Θά μέ λυπούνται ; «Γαλανός πού ήταν ό ούρανός», Ή άπήχηση, Εωθινό, Κάνω Σκηνή, «Ούτε ένας παπάς δέν τόν συνόδευε», Ή άβεβαιότητα τών σημείων, «Ε Ιυοεναη \&δΐοΐΐο», Σκέψεις περί αύτοκτονίας, "Οπως είναι, Τρυφερότητα, Ένωση, Αλήθεια, οβπ& οβπβίδδ 273.

5 Ή άναγκαιότητα τοϋ παρόντος βιβλίου βασίζεται στήν άκόλουθη εκτίμηση: ό έρωτικός λόγος χαρακτηρίζεται σήμερα άπό μιάν άκρα μοναξιά. Τό λόγο αύτό τόν μιλούν χιλιάδες ύποκείμενα (ποιός ξέρει, άραγε;), άλλά δέν τόν στηρίζει κανείς. Τόν έχουν εγκαταλείπει πλήρως οί, περιρρέουσες γλώσσες, οί όποιες ή τόν άγνοούν, ή τόν υποτιμούν, ή τόν χλευάζουν. Έτσι, ό λόγος αύτός βρίσκεται άποκομμένος, όχι μόνο άπό τήν εξουσία, άλλά καί άπό τούς μηχανισμούς της (επιστήμες, γνώσεις, τέχνες). "Οταν ένας λόγος παρεκκλίνει κατ αύτό τόν τρόπο, συρόμενος άπό τήν ϊδια του τή δύναμη, πρός τήν κατεύθυνση τοΰ άνεπίκαιρου, καί φέρεται έκτός πάσης άγελαιότητος, δέν έχει άλλη επιλογή: πρέπει νά άποοεϊ ό τόπος, ό ισχνότατος έστω, μιάς κατάφασης. Ή κατάφαση αύτή είναι, έν όλίγοις, τό θέμα τοϋ βιβλίου πού εγκαινιάζεται έδώ.

6 Πώς χτίστηκε τό παρόν βιβλίο 'Ολα ξεκίνησαν μέ βάση τήν αρχή: ό ερωτευμένος όέν πρέπει νά άναχθεΐ σέ ένα άπλό ύποκείμενο-φορέα συμπτωμάτων αύτό πού πρέπει, είναι νά προβληθεί όποιο άνεπίκαιρο, κ α ί ά ρ α άτρεπτο, στοιχείο περιέχει στή φωνή του. 'Έτσι έπελέγη μιά «δραματική» μέθοδος πού άπ οπ οιειται τά π αραδείγμ ατα κ α ί στηρίζεται αποκλειστικά στή δράση μιας πρωτογενούς γλώσσας (άποκλείεται όποιαδήποτε μεταγλώσσα). Ύ ποκαταστήσαμε, λοιπόν, τήν περιγραφή τοϋ έρωτικού λόγου μέ τό ομοίωμά του, καί άποδώσαμε στό λόγο αύτό τό βασικό του πρόσωπο, πού είναι τό πρώτο πρόσωπο τοϋ ένικοϋ (τό εγώ), ούτως ώστε νά σκηνοθετήσουμε μιάν έκφώνηση καί όχι μιάν άνάλυση. Προτείνουμε, άν θέλετε, ένα πορτρέτο, πού δέν είναι όμως ψυχολογικό άλλά δομικό: παρουσιάζει καί μάς προτείνει νά διαβάσουμε μιά θέση ομιλίας - τή θέση κάποιου πού μιλά μέσα του έρωτικά άπέναντι στόν άλλο (τό άγαπημένο άντικείμενο) πού δέ μιλά. 1. Σχήματα Οίδ-οιίΓδίΐδ (= Λόγος) σημαίνει άρχικά: τρέξιμο έδώ κι έκεΐ, πήγαιν έλα, «διαβήματα», «μηχανορραφίες». Πράγματι, ό έρωτευμένος δέν παύει νά τρέχει μέσα στό μυαλό του, νά έπιχειρει νέα διαβήματα, νά μηχανορραφεί έναντίον τοϋ έαυτοϋ του. 'Ο λόγος του ύπάρχει μόνο μέ τή μορφή γλωσσικών ριπών πού προκαλοϋνται έντός του άπό άσήμαντες, τυχαίες περιστάσεις. Λ ύτά τά θραύσματα λόγου μπορούμε νά τά ονομάσου-

7 ΠΩΣ Χ ΤΙΣΤΗ Κ Ε ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΒΙΒΛΙΟ με σχήματα. Τή λέξη δέν πρέπει νά τήν έκλάβουμε μέ τή ρητορική, άλλά μάλλον μέ τή γυμναστική ή χορογραφ ι κή, κοντολογίς, μέ τήν ελληνική της έννοια: τό σχήμα τών Ελλήνων δέν είναι τό δικό μας «δοιιέπΐβ», άλλά κάτι πολύ πιο έντονο: ή χειρονομία τοϋ σώματος δπως τό συλλαμβάνουμε νά δρά, δχι δπως τό άτενίζουμε νά άναπαύεται. Είναι τό σώμα τών άθλητών, τών ρητόρων, τών άγαλμάτων: δ,τι μ πορεΐ νά άκινη το ποιηθεί άπό τό τεταμένο σώμα. Τό ϊδιο ισχύει καί γιά τόν έρωτευμένο πού κατατρύχεται άπό τά σχήματά του: σπ αρταρά επιδιδόμενος σ ένα κάπως τρελό άθλημα, άναλώνεται σάν άθλητής' φρασεολογεΐ σάν ρήτορας συλλαμβάνεται, άπολιθωμένος μέσα σ ένα ρόλο, σάν άγαλμα. Τό σχήμα είναι ό ερωτευμένος έν ώ ρα εργασίας. Τά σχήματα άρχίζουν νά διαγράφονται μόλις μπορεΐς νά άναγνωρίσεις μέσα στόν περαστικό λόγο κάτι πού διάβ ασες, άκουσες, ένιωσες. Τό σχήμα είναι κομμένο γύρω γύρω (σάν σημείο) καί άξιομνημόνευτο (σάν εικόνα η παραμύθι). Τό σχήμα θεμελιώνεται άπό τή στιγμή πού κάποιος μπορεΐ νά πει: «Τί αληθινό πού είναι αύτό! Τήν αναγνωρίζω αύτή τή γλωσσική σκηνή». Οί γλωσσολόγοι χρησιμοποιούν σάν βοηθό σέ ορισμένες επιχειρήσεις μ έ σα στό χώρο τής τέχνης τους κάτι πολύ άόριστο: τό γλωσσικό συναίσθημα. Γιά νά συγκροτηθούν τά σχήματα, χρειάζεται, οϋτε λίγο ούτε πολύ, ένας άντίστοιχος οδηγός: τό έρωτικό συναίσθημα. Κ ατά βάθος, δέν έχει σημασία πού ή διασπορά τοϋ κειμένου είναι άλλοϋ πλούσια κι άλλοϋ φτωχή. Μήν ξεχνάμε πώς υπάρχουν νεκροί χρόνοι, πώς άρκετά σχήματα άλλάζουν κατεύθυνση άπότομα. 'Ορισμένα άλλα π ά λι, δντας υποστάσεις τοϋ συνόλου τοϋ ερωτικού λόγου, χαρακτηρίζονται άπό τή σπανιότητα - τή φτώχεια - τής ουσίας: τί νά πεις γιά τή Χαύνωση, τήν Εικόνα, τήν :Ερωτική επιστολή, άπό τή στιγμή πού δλος ό ερωτικός λόγος ύφαίνεται άπό πόθο, φαντασιώσεις καί δηλώσεις; 'Όμως εκείνος πού διατυπώνει αύτό τό λόγο καί άποτέμνει τά επεισόδιά του, δέν ξέρει δτι μ δλα αύτά θά φτια-

8 ΠΩΣ Χ ΤΙΣΤΗ Κ Ε ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΒΙΒΛΙΟ 11 χτεΐ ενα βιβλίο. Δέν ξέρει άκόμη πώς, σάν καλό υποκείμενο τοϋ πολιτισμικού γίγνεσθαι, δέν πρέπει ούτε νά αύτοεπαναλαμβάνεται, οϋτε νά υποπίπτει σέ άντιφάσεις, οϋτε νά βλέπει τό δλον σάν μέρος. Ξέρει μόνο πώς αύτό πού περνά άπό τό μυαλό του τήν τάδε στιγμή, σημαδεύεται σάν άποτύπωμα ένός κώδικα (παλιά, θά ήταν ό έρωτικός κώ δικας τών εύγενών ή ό Χάρτης τής Αγάπης). Τόν κώδικα αύτόν μπορεϊ κανείς νά τόν φορτίσει μέ τά δεδομένα τής προσωπικής του ιστορίας. Ά ρα τό σχήμα, λειψό ή όχι, πρέπει νά υπάρχει, ή θέση (ή θήκη) πρέπει νά χει κρατηθεί. Σάμπως νά είχαμε δηλαδή μιά έρωτική Τοπική, πού τό σχήμα της θά ήταν ένας τόπος. 'Όμως μιά Τοπική είναι πάντα ένμέρει κενή: ή Τοπική εϊναι, κ α ταστατικά, κατά τό ήμισυ κωδικό ποιημένη καί κατά τό ήμισυ προβολική (ή, άν θέλετε, προβολική επειδή είναι κωδικό ποιημένη). 'Όσα λέγονται έδώ γιά τήν άναμονή, τό άγχος, τήν άνάμνηση, δέν είναι τίποτ άλλο άπό μιά ταπεινή προσθήκη πού προσφέρεται στόν άναγνώστη γιά νά τήν άρπάξει, νά κόψει καί νά ράψει, νά τήν περάσει έπειτα σέ άλλους. Οι παίκτες, γύρω γύρω άπό τό σχήμα, ξαμολούν τό ζωάκι - γιά μιά στιγμή, όσο κρατά, πές, μιά τελευταία παρένθεση, κάποιος κρατά τόν κρίκο γιά ένα επιπλέον δευτερόλεπτο πρίν τόν πετάξει στό διπλανό του. (Τό ιδεώδες γιά τό βιβλίο θά ήταν νά άποτελούσε μιά συνεργατική: «Στούς Α ναγνώστες - στούς Ερω τευμένους - Αντάμα».) Στήν κεφαλίδα κάθε σχήματος δέν παρατίθεται ό ορ ι σμός του, άλλά τό επιχείρημά του. Επιχείρημα, Αι^ιιηιβηίιιηι: «έκθεση, διήγηση, περίληψη, δραμάτιο, επινοημένη ιστορία». Προσθέτω: άποστασιοποιητικό εργαλείο, πινακίδα τύπου Μπρέχτ. Τό επιχείρημα δέν άναφέρεται σ αύτό πού είναι τό έρωτευμένο ύποκείμενο (δέν υ π άρχει κανείς παράγοντας έξωτερικός ώς πρός τό ύποκείμενο, κανείς λόγος περί έρωτος) άλλά σ αύτό πού λέει. 5/Άν ύπάρχει σχήμα μέ τίτλο «Αγχος», είναι γιατί τό ύποκείμενο άναφωνεϊ μερικές φορές (χωρίς νά νοιάζεται γιά τήν κλινική σημασία τοϋ δρου) «Έχω άγχος!» «Αη ο-

9 Π Ω Σ Χ ΤΙΣΤΗ Κ Ε ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΒΙΒΛΙΟ 5θία!», τραγουδά κάπου ή Κάλλας. Τό σχήμα μοιάζει κ ά πως μέ άρια. Τήν άρια τήν άναγνωρίζεις, τήν άναθυμάσαι καί τή χειρίζεσαι μέ βάση τούς πρώτους πρώτους στίχους της («Θέλω νά ζήσω τούτο τό όνειρο», «Μάτια μου χύστε δάκρυα», «Τιιοβναπ Ιβ 8ίε11β», «Ρίαηξβτό Ια ηϊία Ξοτίβ»). Τό ϊδιο ισχύει κ αί γιά τό σχήμα: εκκινεί άπό μιά γλωσσική πτυχή (κάτι σάν στίχος, ρεφραίν, έλαφρή μ ε λωδία) πού τό ύφαίνει, τό άρθρώνει μέσα στό σκοτάδι. Λέγεται πώς μόνο οί λέξεις έχουν χρήσεις, όχι οί φράσεις. 'Όμως στό βάθος κάθε σχήματος κεϊται μ ιά φράση, συχνά άγνωστη (άσύνειδη;), πού έχει τή χρήση της μέσα στή σημαίνουσα οικονομία τοϋ ερωτευμένου υποκειμένου. Αύτή ή μητρική φράση (έδώ άπλώς ορίζεται άξιωματικά) δέν είναι μιά φράση πλήρης, δέ συνιστά ένα ά ρ τιο μήνυμα. Ή κινούσα άρχή της δέ βρίσκεται σ αύτό πού λέει, άλλά σ αύτό πού άρθρώ νει: πρόκειται, σέ τελική άνάλυση, γιά μιά «συντακτική άρια», γιά έναν «τρόπο κατασκευής». Λογουχάρη, όταν τό ύποκείμενο περιμένει τό άγαπημένο άντικείμενο σ ενα ραντεβού, μιά φ ραστική άρια έρχεται καί ξανάρχεται μέσα στό νοϋ του: «Ό π ω ς καί νά χει, δέν είναι πρέπον...», ή «αύτός/αύτή θά μπορούσε κάλλιστα...», ή «αύτός/αύτή ξέρει ώστόσο π ώ ς...» Θά μπορούσε τί; Ξέρει τί; Δέν έχει σημασία - τό σχήμα «'Αναμονή» εχει κιόλας διαμορφωθεί. Οί φράσεις αύτές είναι μήτρες σχημάτων, άκριβώ ς επειδή π αραμ έ νουν μετέωρες: δηλώνουν τό πρωτογενές συναίσθημα καί σταματούν - ό ρόλος τους έχει τελειώσει. Οί λέξεις ποτέ δέν είναι τρελές (τό πολύ πολύ νά ναι διεστραμμένες), τρελή είναι ή σύνταξη. Μήπως τό ύποκείμενο δέν άναζητά τή θέση του στό επίπεδο τής φράσης - καί δέν τή βρίσκει - ή, τελικά, βρίσκει μιά κίβδηλη θέση πού τοϋ τήν επιβάλλει τό γλωσσικό όργανο; Στό βάθος τοϋ σχήματος υπάρχει κάτι άπό τή «^ αστυ<ή^αο.αίσθηση»^ (Φρόυντ, I Α ακάν): μιά φράση κολοβή, πού περιορίζεται τίς π ε ι ρισσότερες φορές στό συντακτικό της τμήμα «Μόλο πού \ είσαι...», «Ά ν όφειλες καί πάλι...»). "Έτσι παράγεται ό τρόμος πού άποπνέει κάθε σχήμα: άκόμα κ αί τό πιο ήπιο

10 ΠΩΣ ΧΤΙΣΤΗ ΚΕ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΒΙΒΑΙΟ 13 φέρει έντός τον τή φρικίαση ένός μετεωρισμού: μέσα του άκούω τό ποσειδώνειο, τό θυελλώδες ςιιοδ ο Τάξη Στή διάρκεια τής ερωτικής ζωής, τά σχήματα άναδύονται μέσα στό μυαλό τοϋ έρωτευμένου υποκειμένου χωρίς καμιά τάξη, γιατί έξαρτιοννται κάθε φορά άπό κάτι τυχαίο (ενδογενές ή έξωγενές). Κάθε τέτοιο άπροσδόκητο συμβάν έχει μιά επίπτωση (κυριολεκτικά: «πέφτει κ α τα κέφαλα») στόν έρωτευμένο, καί τόν κάνει νά άντλεΐ άπό τό άπόθεμα (τό θησαυρό;) τών σχημάτων, άνάλογα μέ τίς άνάγκες, τίς επιταγές ή τίς προτιμήσεις τοϋ φαντασιακοϋ του. Τό σχήμα θρυμματίζεται, πάλλεται μόνο του, σάν ήχος ξεκομμένος άπό κάθε μελωδία - ή επ αν α λαμβάνεται, κατά κόρον, σάν μοτίβο μιας ιπτάμενης μουσικής. Καμιά λογική δέ συνδέει τά σχήματα μήτε καθορίζει τή συνάφειά τους: τά σχήματα δέν ύπόκεινται σέ συνταγματικές δεσμεύσεις, κείνται έκτος διηγήσεως. Ε ί ναι Έ ρινύες πού άνταριάζονται, συγκρούονται, κατευνάζονται, επανέρχονται, άπομακρύνονται χωρίς καμιά τάξη. Ή κίνησή τους θυμίζει τό πέταγμα τοϋ κουνουπιού. 'Ο έρωτικός άΐ8-αιΐυ8ΐΐ8 (λόγος) δέν είναι διαλεκτικός. Κάνει κύκλο σάν άτελεύτητος ημεροδείκτης, σάν εγκυκλοπαίδεια τοϋ συναισθηματικού πολιτισμικού γίγνεσθαι (στόν έρωτευμένο ύπάρχει κάτι άπό τόν Μπουβάρ καί τόν Πεκυσέ). Χρησιμοποιώντας γλωσσολογικούς δρους, θά λέγαμε δτι τά σχήματα είναι διανεμητικά άλλά δχι άπαρτιωτικά. Π αραμένουν πάντα στό ϊδιο έπίπεδο: ό έρωτευμένος μιλά μέ πακέτα φράσεων, άλλά δέν άρτιώνει τίς φράσεις αύτές σ ένα άνώτερο έπίπεδο, σ ένα έργο. Ό λόγος του είναι οριζόντιος: δέν ύπάρχει ύπέρβαση, σωτηρία, μυθιστόρημα (ύπάρχει δμως μπόλικο μυθιστορηματικό στοιχείο). Φυσικά, κάθε έρωτικό έπεισόδιο μ π ορεϊ νά είναι

11 Π Ω Σ ΧΤΙΣΤΗ Κ Ε ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΒΙΒΑΙΟ προικισμένο μέ ένα νόημα: γεννιέται, Αναπτύσσεται καί πεθαίνει* άκολονθεϊ ένα δρόμο πού μπορείς πάντα νά τόν ερμηνεύσεις σύμφωνα μέ μιά αιτιότητα ή σκοπιμότητα, κ α ί στήν άνάγκη μάλιστα νά βγάλεις κ α ί κάποια ήθικά συμπεράσματα («Ή μουν τρελός, μά τώ ρα γιατρεύτηκα», «'Ο έρωτας είναι μιά απάτη κ αί πρέπει άπό τώρα κ αί στό εξής νά είσαι κουμπωμένος άπέναντι του», κτλ.). Έχουμε νά κάνουμε έδώ μέ τήν έρωτική ιστορία, τήν ύποδουλωμένη στό μέγα άφηγηματικό Έ τερον, στήν κ οινή γνώμη πού ύποτιμά κάθε άκραία δύναμη καί ύπαγορεύει στό ύποκείμενο νά άναγάγει μόνο του τή μεγάλη φαντασιακή ροή πού τό διαπερνά άτακτα κ αί άτέρμονα σέ μιά έπώδυνη, νοσηρή κρίση, άπό τήν όποια πρέπει νά γιατρευτεί («Γεννιέται, άκμάζει, προξενεί πόνο κ α ί π ερνά», δπως κάθε ίπποκράτεια νόσος). Ή έρωτική ιστορία (ή «περιπέτεια») είναι τό τίμημα πού πρέπει νά καταβάλει ό έρωτευμένος στόν κόσμο, άν θέλει νά συμφιλιωθεί μ αζί του. Εντελώς διαφ ορετικός δμως είναι ό λόγος, ό μονόλογος, τά κατ ίδιαν πού συνοδεύουν τήν ιστορία αύτή χωρίς ποτέ νά τήν έχουν ύπόψη. Αρχή τοϋ λόγου αύτού (καί τοϋ κειμένου πού άποτελεϊ παράστασή του) εΐναι δτι τά σχήματά του δέν μπορούν νά καταταχθούν, δηλαδή νά διαταχθοϋν, νά μποϋν σέ παράταξη, νά συγκλίνουν πρός ένα τέρμα (πρός μιά κατασκευή): δέν ύπάρχουν πρώτα καί τελευταία. Γιά νά δηλώσουμε έδώ δτι τό άντικείμενο μ ας δέν είναι μιά ιστορία έρωτος (ή: ή ιστορία ένός έρωτα), γιά νά άπολακτίσουμε τόν πειρασμό τοϋ νοήματος, έπρεπε άπαραιτήτως νά διαλέξουμε μιά τάξη άπολύτως μή σημαίνουσα. Υ ποτάξαμε λοιπόν αύτή τήν άκολουθία τών σχημάτων (άναπόφευκτα, άφοϋ τό βιβλίο είναι καταδικασμένο, έξ ορισμού, νά έχει μιά π ο ρεία) στό συνδυασμό δύο αύθαίρετων άρχών: ονομασία κ α ί άλφάβητο. 'Ωστόσο, ο ί αύθαιρεσίες αύτές ελέγχονται: ή πρώτη άπό τή σημασιολογική συνθήκη (άνάμεσα σ δλες τίς λέξεις τοϋ λεξικού, δύο ή τρεις μόνο μπορούν νά άποδοθοϋν σέ κάθε σχήμα), ή δεύτερη άπό τήν π ροαι

12 Π Ω Σ ΧΤΙΣΤΗ Κ Ε ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΒΙΒΛΙΟ 15 ώνια σύμβαση πού διέπει τή σειρά τού άλφαβήτον μας. Άποφύγαμε, έτσι, τίς πανουργίες τοϋ καθαρά τυχαίου πού θά μπορούσε κάλλιστα νά άποόώ σει λογικές ενότητες. Γιατί, δπως λέει ένας μαθηματικός, δέν πρέπει «νά* ύποτιμοϋμε τήν ικανότητα πού έχει ή τύχη νά γεννά τέρατα». Μιά τέτοια τερατογονία θά είχαμε στή συγκεκριμένη περίπτωση άν, μέσα άπό μιά ορισμένη τάξη τών σχημάτων, προέκυπτε μιά «φιλοσοφία τοϋ έρωτα», έκεί πού δέ θά πρεπε νά περιμένει κανείς παρά μόνο τήν κ α τάφασή του. 3. Αναφορές Γιά νά συνθέσουμε αύτό τό έρωτευμένο ύποκείμενο, «συναρμολογήσαμε» κομμάτια ποικίλης προελεύσεως. Είναι αύτά πού προέρχονται άπό τήν τακτική άνάγνωση ενός βιβλίου - τοϋ Βέρθερου τοϋ Γκαιτε. Είναι αύτά πού προέρχονται άπό επίμονα διαβάσματα (τό Συμπόσιο τοϋ Πλάτωνα, τό Ζέν, ή ψυχανάλυση, ορισμένοι Μυστικοί, ό Νίτσε, τά γερμανικά έρωτοτράγουδα). Είναι εκείνα πού προέρχονται άπό περιστασιακά διαβάσματα. Είναι τά άλλα πού προέρχονται άπό συζητήσεις μέ φίλους. Είναι, τέλος, αύτά πού βγαίνουν άπό τήν ϊδια τή ζωή. 'Ό,τι προέρχεται άπό τά βιβλία κ α ί τούς φίλους, δηλώνεται μερικές φορές στό περιθώριο τοϋ κειμένου μέ τή μορφή ονομάτων, γιά τά βιβλία, καί άρχικών, γιά τούς φίλους. Οί άναφ ορές αύτές δέ γίνονται γιά λόγους κύρους, άλλά γιά λόγους φιλίας: δέν επικαλούμαι εγγυήσεις, άπλώς θυμίζω, μ ένα είδος φευγαλέου χαιρετισμού, αύτόν πού μέ γοήτευσε, μέ έπεισε, μοϋ χάρισε γιά ^ μιά στιγμή τήν ηδονή τοϋ νά καταλαβαίνεις )(μήπως καί τοϋ νά σέ καταλαβαίνουν;). Αφήσαμε λοιπόν σέ πολλές περιπτώσεις αύτές τίς υπομνήσεις διαβασμάτων καί άκουσμάτων σέ κατάσταση ρευστή, ήμιτελή, στήν κ α τ ά σταση πού άρμοζει σ ένα λόγο πού ή ύπατη άρχή του

13 ΠΩΣ ΧΤΙΣΤΗ Κ Ε ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΒΙΒΛΙΟ δέν είναι άλλη άπό τή μνήμη τών τόπων (τών βιβλίων, τών συναντήσεων) όπου διάβασες, είπες ή άκουσες τό τάδε πράγμα. Γιατί, άν έδώ ό συγγραφέας δανείζει στό έρωτευμένο ύποκείμενο τήν «κουλτούρα» του, έκεϊνο, σέ άντάλλαγμα, τού μεταγγίζει τήν άθωότητα τοϋ φαντασιακοϋ του πού άδιαφ ορεϊ γιά τίς σωστές χρήσεις τής γνώσης.

14 Έδώ, λοιπόν, μιλά ένας έρωτευμένος καί λέει:

15 «Χάνομαι, υποκύπτω...» ΧΑΝΟΜΑΙ. Πνοή άφανισμού πού φτάνει στό έρωτευμένο ύποκείμενο άπό τήν οδό τής άπελπισίας ή τής πλήρωσης. 1. 'Ωρες ώρες μιά πληγή κι άλλες ώρες μιά εύτυχία μού γεννά τήν έπιθυμία νά χαθώ. Σήμερα τό πρωί (στήν έξοχή) ό καιρός είναι μουντός, μαλακός. Υποφέρω (μά δέν ξέρω άπό τί). Γιά μιά στιγμή ό νούς μου πάει στήν αύτοκτονία, άπαλλαγμένος άπό κάθε μνησίκακη διάθεση (δέν άσκώ έκβιασμό σέ κανέναν). Είναι μιά σκέψη ξέθωρη, πού δέν επιφέρει καμιά ρήξη (δέ «σπάζει» τίποτε), μιά σκέψη πού δένει μέ τό χρώμα (τή σιωπή, τήν παραίτηση) αύτού τού πρωινού. Μιάν άλλη μέρα, περιμένουμε τό καράβι στήν όχθη μιας λίμνης, κάτω άπό βροχή. Μού ρχεται καί πάλι ή ϊδια πνοή άφανισμού - τούτη τή φορά άπό εύτυχία. Έ τσι, μέ πλακώνει, κάποτε, ή δυστυχία ή ή χαρά, χωρίς νά έπακολουθεϊ καμιά ταραχή. Κανένα πάθος δέν ύπάρχει πιά : είμαι διαλυμένος, οχι κομματιασμένος. Πέφτω, κατρακυλώ, λιώνω. Ή σκέψη αύτή, σκέψη πού άγγιξα, ΒΕΡΘΕΡΟΣ: «Μ αύτές τίς σκέψεις νιώθω νά χάνομαι, νά υποκύπτω κάτω άπό τή δύναμη τών θεσπέσιων οραμάτων» (4). «Θά τή δώ [...] Τά πάντα, ναί, τά πάντα, εξαφανίζονται μπροστά σ αύτή τήν προοπτική, λες καί τά καταπίνει ή άβυσσος» (43).

16 20 ΧΑΝΟΜΑΙ δοκίμασα, ψηλάφησα (όπως ψηλαφεί κανείς μέ τό πόδι του τό νερό), ένδέχεται νά έπιστρέψει. Είναι μιά σκέψη που δέν έχει τίποτε τό πανηγυρικό. Αύτό άκριβώς τό πράγμα είναι ή ήπιότητα. 2. Ή πνοή άβύσσου μπορεΐ νά προέρχεται άπό μιά πληγή, μπορεΐ όμως νά πηγάζει κι άπό μιά στενή ένωση. Θά Τριστανος πεθάνουμε μαζί γιατί άγαπιόμαστε: θάνατος άνοιχτός, Μπωντλαί ο σμπροκ σ(*ν διάλυση & ^θέρα, θάνατος κλειστός, τοΰ τάφου τοΰ κοινού. Ή άβυσσος είναι μιά στιγμή ύπνωσης. Λειτουργεί έδώ Αιιά ύποβολή πού μού έπιβάλλ^ι^νά^έξαφανιστώ χωρίς Λ^νουαχοτ^οθώ. Ίσως σ αυτό νά όφείλεται ή ήπιότητα της άβύσσου: έγώ δέν έχω καμιάν εύθύνη, ή πράξη (τοΰ θνήσκειν) δέν πέφτει στούς ώμους μου: έγώ έμπιστεύοέαυτό μου, μεταθέτω τόν έαυτό μου (σέ ποιόν; στό Θεό, στή Φύση, στά πάντα έκτος άπό τόν άλλον). 3. Ό ταν χάνομαι μ αύτό τόν τρόπο είναι γιατί δέν ύπάρχει πιά γιά μένα θέση πουθενά, οΰτε καί μέσα στό θάνατο. Άφαντη ή εικόνα τοΰ άλλου - στήν όποια είχα προσκολληθεΐ καί μέ τήν όποια ζοΰσα. Τήν εικόνα αύτή άλλοτε φαίνεται νά τήν άπομακρύνει γιά πάντα άπό κοντά μου μιά (άσήμάντη) καταστροφή, κι άλλοτε πάλι μέ ξαναφέρνει κοντά της μιά ύπέρμετρη εύτυχία. Όπως τριςτα ν ο ς : «Μες στό ευλογημένο βάραθρο τοϋ απέραντου αιθέρα, μέσα στήν υπέροχη ψυχή σου, άπέραντη άπεραντοσύνη, βουλιάζω καί χάνομαι, χωρίς συνείδηση, ω ήδονή!» (Θάνατος τής Ίζόλδης). μ π ω ν τ λ α ίρ : «Έ να βράδυ καμωμένο άπό χρώμα μυστικό, ρόδινο καί κυανό, Θ άνταλλάξουμε μιά μοναδική άστραπή, Σάν μακρόσυρτο λυγμό πού θά κουβαλά τόν άποχωρισμό» ('Ο θάνατος τών εραστών). ρ ο ύ σ μ π ρ ο κ : «... ή άνάπαυση τής άβύσσου» (40).

17 ΧΑΝΟΜΑΙ 21 καί νά χει, άποκομμένον ή διαλυμένο, δε μέ περισυλλέγει κανείς. Απέναντι μου μήτε έγώ μήτε εσύ, μήτε ό θάνατος. Δέν ύπάρχει τίποτε πιά γιά νά μιλήσω μ αζί τον. (Περιέργως, ή πτώση τού ερωτικού Φαντασιακού συντελείται τήν ώρα πού ύλοποιεΐται τό άκραΐο ενέργημα αύτού τού Φαντασιακού - ό έκμηδενισμός, επειδή διώχτηκες άπό τήν εικόνα ή συγχωνεύτηκες μαζί της. Στό έλάχιστο διάστημα πού κρατά αύτός ό κλονισμός, χάνω τή δομή τού έρωτευμένου. Πρόκειται γιά ένα πένθος πεποιημένο, μή λειτουργικό: κάτι σάν άπαλλακτικό βούλευμα.) Έρωτευμένος λοιπόν μέ τό θάνατό; Μεγάλος λόγος, προκειμένου γιά ένα ήμισυ. ΗαΙ/ ίπ Ιονβ \νίίη βα$β/ιιι άβαίη (Κοαίδ): ό θάνατος άπελευθερωμένος άπό τό θνήσκειν. Μέ κυριεύει τότε ή εξής φαντασίωση: μέ πιάνει μιά ήπια αιμορραγία πού δέν εκδηλώνεται άπό κανένα σημείο τού σώματός μου, ένας σχεδόν άμεσος μαρασμός, ύπολογισμένος έτσι ώστε νά χω τό χρόνο νά πάψω νά ύποφέρω προτού έκλείψω. Βυθίζομαι φευγαλέα σέ έναν κίβδηλο συλλογισμό περί θανάτου (κίβδηλο μέ τήν έννοια πού μπορεϊ νά είναι κίβδηλο ένα άντικλείδι): σκέφτομαι τό θάνατο π αράμ ερα: τόν σκέφτομαι σύμφωνα μέ μιά άσυλλόγιστη λογική, παρεκκλίνω καί βγαίνω έξω άπό τή σφαίρα τού μοιραίου ζεύγους πού συνδέει, άντιπαραθέτοντάς τα, τά δύο στοιχεία: θάνατος - ζωή. Σάρτρ Άραγε ή άβυσσος νά είναι ένας καίριος έκμηδενισμός; Προσωπικά, δέ θά δυσκολευόμουν νά τήν έννοήσω, όχι σάν μιά άνάπαυση, άλλά σάν μιά σνγκίνηση. Καλύπτω τό πένθος μου πίσω άπό μιά φυγή. Διαλύομαι, έξατμί- ΣΑΡΤΡ: Γιά τήν έξαφάνιση καί τό θυμό ώ ς φυγή, Σχέδιο γιά μιά θεωρία τών συγκινήσεων. [Εδςιιΐδδε <3 ιιηε Ιίιόοπο άεδ έηιοΐΐοηδ].

18 ΧΑΝΟΜΑΙ ζομαι, γιά νά ξεφύγω άπ αύτή τή συμπαγή κατάσταση, άπ αύτή τήν έμφραξη πού μέ καθιστά υπεύθυνο υποκείμενο. Βγαίνω - καί νιώθω έκσταση. Στήν οδό Οιειχίΐβ-Μκΐι, ύστερα άπό μιά δύσκολη βραδιά, ό X μού έξηγούσε πολύ κανονικά, μέ φωνή σταθερή καί φράσεις στρογγυλές, χωρίς ϊχνος ασάφειας, πώς μερικές φορές έπιθυμούσε νά έξαφανιστεί* λυπόταν πού δέν μπορούσε ποτέ νά έκλείψει κατά βούληση. Τά λόγια του δήλωναν ότι τίς στιγμές έκεΐνες έπιθυμούσε νά ύποκύψει στήν άδυναμία του, νά μήν άντιστέκεται στήν πληγή πού τού προξενεί ό κόσμος. Ταυτόχρονα όμως, ύποκαθιστούσε αύτή τή φθίνουσα δύναμη μέ μιά άλλη δύναμη, μιά άλλη κατάφαση: άπέναντι κ α ί ενάντια ατά πάντα Αναλαμβάνω μιάν άρνηση θάρρους, άρα μιάν άρνηση ηθικής: αύτό ομολογούσε ή φωνή τού X.

19 Ό απών α π ο υ σ ί α. Κ αβενγλω σσικό έπ εισ ό δ ιο ]π ο ΰ ω έονει ατό π οοσκήνιο τήν α π ο υ σ ία τοϋ α γα π η μ ένου α ντικ ειμένου - ό π ο ια κι άν είναι ή α ιτία καί ή διά ρ κ εια α υ τή ς τή ς ά π ο υ σ ία ς - καί τείνει νά π ροσδώ σει στήν ά π ουσ ία τή μοοφή τής έγκα τά λειφ τκ. Βέρθερος 1. Πολλά ΙΐοάβΓ, μελωδίες καί τραγούδια γιά τήν έρωτική άπουσία. Κι όμως, τούτο τό κλασικό σχήμα δέν τό συναντούμε στό Βέρθερο. Ό λόγος είναι άπλός: έδώ τό άγαπημένο άντικείμενο (Καρλότα) δέν άλλάζει θέση. Αντίθετα, αύτό πού άπομακρύνεται, σέ μιά ορισμένη στιγμή, είναι τό έρωτευμένο ύποκείμενο (Βέρθερος). Ά λλά ή άπουσία ύπάρχει μόνο σάν άπουσία τού άλλου: ό άλλος φεύγει, έγώ μένω. Ό άλλος είναι συνεχώς σέ κατάσταση άναχώρησης, ταξιδιού έχει, άπό έσωτερική διάθεση, τήν τάση τής άποδημίας, τής φυγής. Ένώ έγώ πού άγαπώ είμαι, άπό άντίθετη έσωτερική διάθεση, δεμένος μέσα στό χώρο, άκίνητος, διαθέσιμος, σέ κατάσταση άναμονής, σωριασμένος στή θέση μου, νποφέροντας, σάν ένα πακέτο παραπεταμένο σέ κάποια γωνιά ένός σταθμού. Ή έρωτική άπουσία είναι μονής κατευθύνσεως καί μπορεϊ νά διατυπωθεί μονο άπό αύτόν πού μέν εγγογπηϊοιηγτο^^ 71 άντα^πΰγοον, σττντπταΐαγ^ιόνο άπέναντι στό εσύ πού συνεχώς άπουσιάζει. Γιά νά έκφράσω τήν άπουσία πρέπει νά δεχτώ έξαρχής ότι ή θέση τού ύποκειμένου καί ή θέση τού άλλου δέν μπορούν νά άντιμετατεθούν. Είναι σάν νά λέω: «Αγαπιέμαι λιγότερο άπ όσο άγαπώ».

20 24 ΑΠΟΥΣΙΑ Ούγκό Ε. Β. 2. Ιστορικά, φορέας τοΰ λόγου τής άπουσίας είναι ή Γυναίκα: ή Γυναίκα είναι μόνιμα έγκατεστημένη κάπου, ό Ά ντρας είναι κυνηγός, ταξιδιάρης* ή Γυναίκα είναι πιστή (περιμένει), ό άντρας είναι άστατος (άρμενίζει, «ψωνίζει»). Ή Γυναίκα δίνει μορφή στήν άπουσία, έπεξεργάζεται τή μυθοπλαστική της έκδοχή καί τοΰτο γιατί έχει καιρό στή διάθεσή της: υφαίνει καί τραγουδά. Οί Κλώστριες, τά τραγούδια τοΰ Αργαλειού έκφράζουν τήν άκινησία (μέ τό χαρακτηριστικό ήχο τοΰ Ροδανιού) καί ταυτόχρονα τήν άπουσία (άπόμακροι ρυθμοί ταξιδιού, ήχοι κυμάτων, καλπασμοί άλογων). Έ τσι μπορεΐ νά υποστηριχτεί ότι ]ΐξσα σε κάθε άντρα πού έκφράζει τήν άπουσία τοΰ άλλου εκδηλώνεται τό Θηλυκό στοιχείο : ό άντρας αύτός που περιμένει καί ύποφέρει έχει, κατά τρόπο θαυμαστό, θηλυκοποιηθεΐ. Ό άντρας δέ θηλυκοποιεΐται άντιστρέφοντας τή φύση του άλλά έρωτευόμενος. (Μύθος καί ούτοπία: ή άρχή τοΰ είδους μας άνήκε άλλά καί τό μέλλον του θά άνήκει στά ύποκείμενα πού φέρουν εντός τους τό Θηλυκό στοιχείο.) Κάποτε μού συμβαίνει νά μπορώ νά άντέχω μιά χαρά τήν άπουσία. Τότε είμαι «φυσιολογικός»: εύθυγραμμίζομαι μέ τόν τρόπο πού έχει «όλος ό κόσμος» νά ύπομένει τήν άναχώρηση ενός «προσφιλούς προσώπου». Υποτάσσομαι έτσι χωρίς προβλήματα στήν καταναγκαστική άγωγή χάρη στήν όποια συνήθισα άπό πολύ νωρίς νά άποχωρίζομαι τή μητέρα μου - πράγμα πού, στήν άρχή, μ έκανε νά πονώ πολύ (γιά νά μήν πώ: νά τρελαίνομαι). Συμπεριφέρομαι σάν παιδί πού άπογαλακτίστηκε σωστά* ξέρω νά τρέφομαι, περιμένοντας, καί μ άλλα πράγματα έκτος άπό τό μητρικό μαστό. ΟΥΓΚΟ: «Γυναίκα γιά ποιόν κλαΐς; - Γιά τόν άπόντα». (Ό Απών, ποίημα μελοποιημένο άπό τόν Φωρέ). Ε. β.: έπ ισ τ ο λ ή.

21 ΑΠΟΥΣΙΑ 25 Βέρθερος Ή απουσία πού άντέχεται είναι ή λησμονιά. Γίνομαι,) κατά διαλείμματα, άπιστος. Κι αύτός είναι ένας όρος\ άπαραίτητος γιά τήν επιβίωσή μου. Γιατί, άν δέν ξ ε - > χνοϋσα, θά πέθαινα. Ό έρωτευμένος πού δέν μπορεία πότε πότε νά ξεχνά πεθαίνει άπό άκραία διάταση, κό- ) I πωση καί ένταση τής μνήμης (όπως ό Βέρθερος). (Παιδί, δέν ξεχνούσα ποτέ: μέρες άτέλειωτες, μέρες τής εγκατάλειψης - ή Μητέρα νά δουλεύει κάπου μακριά. Τό βράδυ πήγαινα νά τήν περιμένω - τό λεωφορείο υ 5ΐδ στή στάση 5ένΓ 5-Β&βγ1οη6. Περνούσαν άράδα τά λεωφορεία έκείνη δέν ήταν σέ κανένα). 4 Ρούσμπροκ Συμπόσιο Ντιντερό Συνέρχομαι πολύ γρήγορα άπ αύτή τή λησμονιά. Βιαστικά βιαστικά οργανώνω μιά μνήμη, βάζω σέ τάξη μιά σύγχυση. Ά πό τό σώμα άναδύεται μιά λέξη (κλασική) πού εκφράζει τή συγκίνηση τής άπουσίας: Αναστεναγμός: «άναστενάζω γιά τή σωματική παρουσία». Τά δύο ή μίση τού άνδρογύνου άναστενάζουν τό ένα γιά τό άλλο λές καί κάθε πνοή, όντας άτελής, θά θελε νά ενωθεί μέ τήν άλλη: εικόνα τού έναγκαλισμού μέσα στήν όποια οί δύο εικόνες συγχωνεύονται σέ μία. Στήν έρωτική άπουσία είμαι μιά θλιβερή ξεκολλημένη εικόνα πού ξεραίνεται, κιτρινίζει, ζαρώνει. Ελληνικά (Πώς; Ό πόθος λοιπόν δέν είναι ό ίδιος άσχετα μέ τό άν τό άντικείμενο είναι παρόν ή άπόν; Τό άντικείμενο δέν είναι πάντα άπόν; - Δέν πρόκειται γιά τό ίδιο λίγων τ ιν τ ε ρ ο : «Σκύψε τά χείλη σου επάνω μου Καί βγαίνοντας άπό τό στόμα μου Ή ψυχή μου άς ξανάρθει σ εσένα». (Σάν έρωτικό τραγούδι) ΕΛΛΗΝΙΚΑ: ϋ έ Ι Ϊ 6 η η 6, 168.

22 26 ΑΠΟΥΣΙΑ μα. Υπάρχουν δύο λέξεις: ό Πόθος, πού δηλώνει τήν έπιθυμία γιά τό πλάσμα πού άπουσιάζει ό 'Ίμερος (φλογερότερος), πού δηλώνει τήν έπιθυμία γιά τό πλάσμα πού είναι παρόν). ^ 5. Απευθύνω συνεχώς στόν άπόντα τό λόγο πού έχει ώς άντικείμενο τήν άπουσία του. Ανήκουστη κατάσταση: ό άλλος είναι άπών ώς παραπομπή, παρών ώς προσφωνούμενος. 5Απ αύτή τή μοναδική παραμόρφωση προκύπτει ένα είδος άφόρητου παρόντος. Είμαι στριμωγμένος άνάμεσα σέ δύο χρόνους, τό χρόνο τής άναφοράςπαραπομπής καί τό χρόνο τής προσφώνησης: έφυγες (καί γι αύτό παραπονιέμαι), είσαι έδώ (γι αύτό άπευ- /θύνομαι σ έσένα). Μαθαίνω, λοιπόν, έτσι τί είναι ό / ένεστώς, αύτός ό δύσκολος χρόνος: ένα κομμάτι καθα- I ρού άγχους. Ή άπουσία διαρκεΐ, πρέπει νά τήν άντέξω. Θά άρχίσω, λοιπόν, νά τή χειραγωγώ: μεταμορφώνω τή διαστρέβλωση τού χρόνου σέ πήγαιν -έλα, παράγω ρυθμό, άνοίγω τή σκηνή τής γλώσσας (ή γλώσσα γεννιέται άπό τήν άπουσία: τό παιδί φτιάχνει μιά μπομπίνα, τήν πετά καί τήν ξαναπιάνει κι έτσι μιμείται τήν άναχώρηση καί τήν έπιστροφή τής μητέρας: μ αύτό τόν τρόπο δημιουργεΐται ένα παράδειγμα συμπεριφοράς). Ή άπουσία γίνεται μιά ένεργητική πρακτική, μιά άπασχόληση (πού δέ μ άφήνει νά κάνω τίποτε άλλο). Δημιουργεΐται έτσι ένα πλέγμα μυθοπλασίας μέ πολλούς ρόλους (άμφιβολίες, μομφές, έπιθυμίες, μελαγχολίες). Αύτή ή γλωσσική σκηνοθεσία άπομακρύνει τό θάνατο τού άλλου: ένα άπειροελάχιστο χρονικό διάστημα, λένε, χωρίζει τή στιγμή πού τό παιδί πιστεύει άκόμα πώς ή μητέρα του άπουσιάζει άπό τή στιγμή πού πείθεται πιά πώς είναι νεκρή. Χειραγωγώ τήν άπουσία σημαίνει παρατείνω αύτό τό χρονικό διάστημα, καθυστερώ όσο πε-

23 ΑΠΟΥΣΙΑ 27 ρισσότερο γίνεται τήν έλευση τής στιγμής κατά τήν όποια ό άλλος θά μπορούσε νά γκρεμιστεί άπότομα άπό τήν άπουσία στό θάνατο. 6. Τό άνικανοποίητο θά μπορούσε νά άντιστοιχεΐ στό σχήμα τής Παρουσίας (βλέπω κάθε μέρα τόν άλλο, όμως δέ νιώθω πλήρωση: τό άντικείμενο είναι εδώ, ώς πραγμα-^ τική ύπόσταση, άλλά εξακολουθεί νά μού λείπει στό επίπεδο τής φαντασίας). Ά πό τήν άλλη μεριά, τό σχήμα τού εύνουχισμού πρέπει νά είναι ή Διάλειψη (δέχομαι νά άφήσω κάπως τόν άλλο, «χωρίς κλάματα» άναδέχομαι τό πένθος τής σχέσης, ξέρω νά ξεχνώ). Τό σχήμα τής άποστέρησης είναι ή Άπουσία: ποθώ καί ταυτόχρονα έχω άνάγκη. Ό πόθος συντρίβεται πάνω στήν άνάγκη. Έ τσ ι παράγεται ή ψυχαναγκαστική διάσταση τού ερωτικού συναισθήματος. Ρούσμπροκ ^ π θος είναι εδώ, φλογερός, αιώνιος. Ό Θεός, όμως, βρίσκεται ψηλότερα άπ αύτόν, καί τά ύψωμένα χέρια τής Επιθυμίας δέ φτάνουν ποτέ τή λατρευτή πληρότητα». Ό λόγος τής Απουσίας είναι ένα κείμενο μέ δύο ιδεογράμματα: άπό τή μιά, τά υψωμένα χέρια τοϋ Πόθου, άπό τήν άλλη, τά άπλωμένα χέρια τής Ανάγκης. Αμφιταλαντεύομαι, κυμαίνομαι άνάμεσα στή φαλλική εικόνα τών ύψωμένων χεριών καί τή βρεφική εικόνα τών άπλωμένων χεριών). 7. Κάθομαι μόνος σ ένα καφενείο. Άνθρωποι έρχονται καί μέ χαιρετούν. Αισθάνομαι κυκλωμένος, άντικείμενο ζήτησης, κολακευμένος. Ό άλλος, όμως, άπουσιάζει. ΡΟΥΣΜΠΡΟΚ, 44.

24 28 ΑΠΟΥΣΙΑ Τόν άνακαλώ μέσα μου γιά νά μέ συγκρατήσει στό χείλος αυτής τής κοσμικής φιλαρέσκειας πού μέ παραμονεύει. Επικαλούμαι τήν «άλήθεια» του (τήν αίσθηση τής άλήθειας πού μού παρέχει) κόντρα σ αύτή τήν ύστερία τής γοητείας στήν όποια νιώθω ότι γλιστρώ λίγο λίγο. Καθιστώ τήν άπουσία τού άλλου ύπεύθυνη γιά τή δική μου κοσμικότητα: επικαλούμαι τήν προστασία του, τήν έπιστροφή του. Ά ς φανερωθεί έπιτέλους ό άλλος, άς μέ άποσπάσει - σάν μάνα πού έρχεται νά άναζητήσει τό παιδί της - άπό τήν κοσμική λάμψη καί τήν κοινωνική τύρβη* άς μού ξαναδώσει «τή θρησκευτική έσωτερικότητα, τήν αύστηρότητα» τού έρωτικού κόσμου. (Ό X... μού λεγε ότι ό έρωτας τόν προφύλαξε άπό τήν κοσμικότητα: κλίκες, φιλοδοξίες, προαγωγές, ραδιουργίες, συμμαχίες, παραχωρήσεις, ρόλοι, έξουσίες. Ό έρωτας τόν είχε μεταβάλει σ ένα κοινωνικό άπόβλητο, κι έκεΐνος χαιρόταν γι αύτό). 8. Μιά βουδιστική διήγηση (Ιίοαη) λέει τά εξής: «Ό δά σκαλος κρατά τό κεφάλι τού μαθητή γιά πάρα πολλή ώρα κάτω άπ τό νερό. Σιγά σιγά οί φουσκάλες τού άέρα άραιώνουν. Τήν τελευταία στιγμή ό δάσκαλος βγάζει τό μαθητή άπό τό νερό καί τόν έπαναφέρει στή ζωή: όταν θά χεις ποθήσει τήν άλήθεια όσο πόθησες τόν άέρα, τότε θά μάθεις τί έστί άλήθεια». Ή άπουσία τού άλλου μέ κρατά μέ τό κεφάλι κάτω άπό τό νερό. Σιγά σιγά πνίγομαι, ό άέρας μου λιγοστεύει άπελπιστικά. Μ αύτή τήν άσφυξία άνασυγκροτώ τήν «άλήθεια» μου καί προετοιμάζω τό Άτρεπτο τού έρωτα. δ. δ.: Διήγηση πού πληροφορήθηκα άπό τόν 8. 8.

25 «Αξιολάτρευτο!» α ξ ι ο λ ά τ ρ ε υ τ ο. Αδυνατώντας νά ονοματίσει τόν ειδικό χαρακτήρα τοΰ πόθου του γιά τό άγαπημένο πλάσμα, τό έρωτευμένο ύποκείμενο καταλήγει σ αύτή τήν κάπως άνόητη λέξη: άξίολάτρεντο! Ντιντερό 1. «Μιά όμορφη μέρα τοΰ Σεπτέμβρη βγήκα γιά ψώνια. Τό Παρίσι ήταν άξίολάτρεντο έκεινο τό πρωί..., καί τά λοιπά». Έ ν α πλήθος αισθήσεις έρχονται άπότομα νά σχηματίσουν μιάν έκθαμβωτική έντύπωση (θαμπώνω σημαίνει, σέ τελευταία άνάλυση, έμποδίζω κάποιον νά δει, νά μιλήσει): ό καιρός, ή έποχή, τό φώς, ή λεωφόρος, τό περπάτημα, οί Παριζιάνοι, τό δ1ιορρίη. Ό λα αύτά συγκεντρωμένα μέσα σέ κάτι πού είναι ήδη προορισμένο νά άποτελέσει άνάμνηση: ένας πίνακας, κοντολογίς, τό ιερογλυφικό τής εύμένειας (όπως θά τό ζωγράφιζε ό Ογ ιιζ6), ή εύδιαθεσία τοΰ πόθου. Τό Παρίσι ολόκληρο βρίσκεται στή διάθεσή μου χωρίς νά θέλω νά τό κατακτήσω: δέ νιώθω ούτε χαύνωση ούτε άπληστία. Ξεχνώ όποιοδήποτε πραγματικό στοιχείο πού, μέσα στό Παρίσι, ύπερακοντίζει τή γοητεία τοΰ Παρισιού. Ξεχνώ τήν ιστορία, τήν έργασία, τό χρήμα, τό εμπόρευμα, τή σκληρότητα τών μεγαλουπόλεων. Τό βλέπω μόνο σάν άντικείμενο ένός αισθητικά σνγκρατημένον πόθου. Ά π ό τό ν τ ιν τ ε ρ ό : Γιά τή θεωρία τής έγκυμονούσας στιγμής (Λέσσινγκ, Ντιντερό), Άπαντα [θβηντ68 οοητρίέίβ$] τοΰ Ντιντερό, III, 542.

26 30 ΑΞΙΟΛΑΤΡΕΥΤΟ Μπαλζάκ ύψος τοΰ Ρέι*6-Ι^ο1ΐ3ΐδ0 ό Ραατινιάκ απευθυνόταν στήν πόλη προκλητικά: κ αί τώρα οί όνο μας. Έγώ λέω στό Παρίσι: Αξιολάτρευτο! Ελληνικό Ύ πό τήν επήρεια μιάς εντύπωσης πού άποκόμισα τή νύχτα, ξυπνώ άποκαρωμένος, μέ τή μακάρια σκέψη: «ό X ήταν αξιολάτρευτος χτές βράδυ». Ποιο άντικείμενο έχει ή άνάμνησή μου; Έ χει αύτό πού οί Έλληνες άποκαλούσαν χάρη: «ή λάμψη τών ματιών, τό φωτεινό κάλλος τού σώματος, ή άκτινοβολία τού ποθητού πλάσματος». Ίσως όμως, όπως άλλωστε συνέβαινε καί μέ τήν άρχαία χάρη, νά προσθέτω καί τήν ιδέα - τήν ελπίδα - πώς τό άγαπημένο άντικείμενο θά ένδώσει στον πόθο μου. Κατά μιά ιδιόμορφη λογική, τό ερωτευμένο ύποκείμενο άντιλαμβάνεται τόν άλλον σάν ένα Ό λον (όμοια μέ τό φθινοπωρινό Παρίσι), καί ταυτόχρονα θεωρείται πώς αύτό τό Ό λον περιέχει ένα ύπόλειμμα πού δέν μπορεΐ νά τό έκφράσει λεκτικά. Ό άλλος, ολόκληρος, τού γεννά ένα αισθητικό όραμα: τόν έπαινεΐ πού είναι τέλειος, έναβρύνεται πού διάλεξε αύτόν τόν τέλειο. Φαντάζεται πώς ό άλλος θέλει νά άγαπηθεΐ, όπως καί ό ϊδιος θά τό θελε, όχι γιά τήν τάδε ή δείνα ιδιότητά του, άλλά γιά τά πάντα, καί αύτό τό παν τού τό άναγνωρίζει μέ τή μορφή μιάς λέξης κενής, γιατί τό Ό λον δέ θά μπορούσε νά καταγραφεΐ χωρίς νά μειωθεί: στό άξιολάτρευτο! δέν εμφωλεύει καμιά ιδιότητα, έμφωλεύει μόνο τό άπαν τού πρωτογενούς αισθήματος. 'Ωστόσο, τό άξιολάτρευτο, ενώ εκφράζει τό πάν, δηλώνει ταυτόχρονα κι αύτό πού λείπει άπό τό πάν. Θέλει νά ορίσει αύτό τόν τόπο τού άλλου, στον όποιο άγκιστρώνεται ειδικά ό πόθος μου. Ά λλά ό τόπος αύτός δέν είναι προσδιορίσιμος δέ θά ΕΛΛΗΝΙΚΑ: ϋέίΐεηπβ, 168.

27 ΑΞΙΟ ΛΑΤΡΕΥΤΟ 31 μάθω ποτέ τίποτε γι αυτόν. Ή γλώσσα μου πάντα θά ψηλαφεί, θά τραυλίζει, προσπαθώντας νά τόν έκφράσει λεκτικά, άλλά τό μόνο πού θά καταφέρνω νά άρθρώσω θά είναι - πάντα - μιά λέξη κενή πού μοιάζει μέ τό βαθμό μηδέν όλων τών τόπων όπου διαμορφώνεται ό ειδικότατος πόθος πού τρέφω γι αύτόν έκεϊ τόν άλλον (κι όχι γιά κάποιον άλλον). Λακάν Προύστ 3. Στή ζωή μου συναντώ εκατομμύρια σώματα. 5Απ αύτά μπορει νά ποθήσω κάποιες έκατοντάδες. Μά άπό τις εκατοντάδες αύτές δέν άγαπώ παρά μονάχα ένα. Ό άλλος, μέ τόν όποιο είμαι έρωτευμένος, μού ορίζει τήν ειδοποιό διαφορά τού πόθου μου. Αύτή ή επιλογή, ή τόσο αύστηρή ώστε νά μή συγκρατεί παρά μόνο τό Μοναδικό, συνιστά, λένε, τή διαφορά τής ψυχαναλυτικής άπό τήν έρωτική μετάθεση. Ή πρώτη είναι οικουμενική, ή δεύτερη ειδική. Χρειάστηκαν πολλοί κίνδυνοι, πολλές εκπληκτικές συμπτώσεις (κι ϊσως πολλές άναζητήσεις) γιά νά βρώ τήν Εικόνα πού, άνάμεσα σέ χίλιες δυο άλλες, άρμόζει στον πόθο μου. Ιδού ένα μεγάλο αίνιγμα, πού τό κλειδί δέ θά τό βρώ ποτέ: γιατί ποθώ τόν Τάδε; Γιατί τόν ποθώ άποχαυνωμένα καί ό πόθος μου έχει τόση διάρκεια; Τόν ποθώ ολόκληρον; (Μιά σιλουέτα, μιά μορφή, έναν άδιόρατο τόνο;) Ή μήπως ποθώ μόνον ένα κομμάτι αύτού τού σώματος; Καί, σέ μιά τέτοια περίπτωση, τί είναι αύτό πάνω στό άγαπημένο σώμα πού προορίζεται νά άποτελέσει γιά μένα φετίχ; Ποιά, άπίστευτα ϊσως ισχνή, μερίδα του; Ποιά άντικανονική του λεπτομέρεια; Ή κοψιά ενός νυλ α κ α ν : «Δέ συναντάς κάθε μέρα αύτό πού είναι φτιαγμένο γιά νά σοϋ προσφέρει άκριβώς τήν εικόνα τοΰ πόθου σου» (Εβ 8έΐΎΐίηαΐτβ, I, 163). π ρ ο υ ς τ : Σκηνή τοΰ ειδικού χαρακτήρα τού πόθου: ή συνάντηση τοΰ Σαρλύς μέ τόν Ζυπιέν στήν αύλή τοΰ Γκερμάντ (στήν αρχή τοΰ Σόόομα καί Γόμορρα).

28 ΑΞΙΟ ΛΑΤΡΕΥΤΟ χιού; "Ενα δόντι λίγο σπασμένο καί στραβό; Μιά τούφα μαλλιά; Ό τρόπος πού άνοίγουν τά δάχτυλα τή στιγμή τής κουβέντας ή τού καπνίσματος; Γιά όλες αύτές τις πτυχές τού σώματος έχω τή διάθεση νά πώ ότι είναι Αξιολάτρευτες. 1Α ξιολάτρευτο σημαίνει: τούτος έδώ είναι ό πόθος μου στό μέτρο πού είναι μοναδικός: «Αύτό είναι! Αύτό άκριβώς είναι (πού άγαπώ)!» Όμως, όσο περισσότερο συναισθάνομαι τήν ειδοποιό διαφορά τού πόθου μου, τόσο λιγότερο μπορώ νά τήν ονοματίσω ή άποσαφήνιση τοϋ στόχου συμβαδίζει μέ μιά σύγχυση στό έπίπεδο τής ονοματοθεσίας. Τό ϊδιον τού πόθου οδηγεί άναγκαστικά σέ άσάφεια στό έπίπεδο τού έκφωνήματος. 5Από τή γλωσσική αύτή άποτυχία δέ μένει παρά ένα άχνάρι: ή λέξη «άξιολάτρευτο» (ή ορθή μετάφραση τού «άξιολάτρευτο» θά ήταν τό λατινικό ίρζβ: αύτός είναι, αύτός αύτοπροσώπως). Τό άξιολάτρευτο άποτελεϊ τό εύτελές άχνάρι μιάς κόπωσης, τής κόπωσης τής γλώσσας. Λέξη τή λέξη έξαντλούμαι έκφράζοντας διαφορετικά τήν ϊδια Εικόνα (τήν Ε ι κόνα μου), γενικολογώντας γιά τήν ειδικότητα τού πόθου μου. Είναι ένα ταξίδι αύτό. Στό τέρμα του ή τελική μου φιλοσοφία δέν μπορεϊ νά είναι άλλη άπό τήν παραδοχή - καί τήν έφαρμογή - τής ταυτολογίας. Α ξ ιο λ ά τρευτο είναι δ,τι είναι άξιολάτρευτο. Ή άκόμα: σέ λατρεύω έπειδή είσαι άξιολάτρευτος, σ άγαπώ επειδή σ άγαπώ. Βλέπουμε λοιπόν ότι ή έρωτική γλώσσα περιφράσσεται τελικά άπό τό στοιχείο άκριβώς πού τήν έθέσπισε: τή γοητεία. Γιατί ή περιγραφή τής γοητείας δέν μπορει ποτέ, σέ τελευταία άνάλυση, νά ύπερβεϊ τούτο τό έκφώνημα: «είμαι γοητευμένος». Έχοντας φτάσει στό άκρο τής γλώσσας, στό σημείο όπου αύτή δέν μπορει παρά νά έπαναλαμβάνει τήν τελευταία της λέξη, σάν δίσκος έμποδισμένος, νιώθω μεθυσμένος άπό τήν κατάφασή της: ταυτολογία δέν είναι άραγε αύτή ή άνήκουστη

29 ΑΞΙΟ ΛΑΤΡΕΥΤΟ 33 Νίτσε κατάσταση δπου βλέπουμε νά άνταμώνουν μέσα σ ένα συνονθύλευμα άξιων, τό ένδοξο τέλος τού λογικού διαβήματος, ή αισχρότητα τής βλακείας καί ή έκρηξη τού νιτσεϊκού ναί;

30 Τό άτρεπτο κ α τ α φ α ς η. Α π έν α ν τι τών πάντων καί ένάντια στούς πάντες καί τά πάντα τό ύποκείμενο λέει ναί στόν έρωτα ώς ά ξ ια. 1. Παρά τις δυσκολίες τής προσωπικής μου ιστορίας, παρά τις στενοχώριες, τις άμφιβολίες, τις άπελπισίες, παρά τήν έντονη διάθεσή μου νά ξεφύγω άπ όλα αύτά, δέν παύω νά λέω μέσα μου ναί στόν έρωτα ώς άξια. Ποικίλα συστήματα έκφέρουν επιχειρήματα γιά νά άπομυθοποιήσουν, νά περιορίσουν, νά άποχρωματίσουν, κοντολογίς νά ύποτιμήσουν τόν έρωτα. Ακούω τά επιχειρήματα αύτά καί έντούτοις έπιμένω: «Τά ξέρω αύτά, ώστόσο...». Συσχετίζω τις ύποτιμήσεις τού έρωτα μέ ένα είδος σκοταδιστικής ήθικής, μέ ένα φαρσοειδή ρεαλισμό, καταστάσεις έναντίον τών όποιων επικαλούμαι τόν εμπράγματο χαρακτήρα τής άξίας. Στά «στραβά» τού έρωτα άντιτάσσω μιά κατάφαση: κατάφαση σ ό,τι ύπάρχει μέσα του πού άξίζει. Αύτή ή ίσχυρογνωμοσύνη άποτελεϊ έκφραση τής έρωτικής διαμαρτυρίας. Κάτω άπό τήν ενορχηστρωμένη παράθεση τών «σοβαρών λόγων» γιά τούς όποιους πρέπει νά άγαπούμε διαφορετικά, νά άγαπούμε σωστότερα, νά άγαπούμε χωρίς νά είμαστε ερωτευμένοι κ.τ.λ., άκούγεται μιά πεισματάρικη φωνή πού διαρκεϊ λίγο περισσότερο: ή φωνή τού ερωτικού Άτρεπτου. Ό κόσμος άντιμετωπίζει κάθε έγχείρημα ύπό τό πρίσμα μιας διαζευκτικής κρίσης: έπιτυχία-άποτυχία, νίκη-

31 ΚΑΤΑΦΑΣΗ 35 Πελλέας Σέλλινγκ ήττα. Έγώ πρεσβεύω μιάν άλλη λογική: είμαι ταυτόχρονα καί κατα τρόπο αντιφατικό εύτυχισμένος και δυστυχισμένος. Για μένα τό νόημα τής «έπιτυχίας» καί τής «άποτυχιας» είναι συμπτωματικό, παροδικό (πράγμα πού δέν άποκλείει τή σφοδρότητα τών επιθυμιών ή τών πόνων μου). Αύτό πού μέ εμψυχώνει, τυφλά καί πεισματικά, δέν έχει νά κάνει μέ τακτικές: άποδέχομαι καί καταφάσκω έξω άπό τή σφαίρα τού ζεύγματος άληθινό / ψεύτικο, έπιτυχημένο / άποτυχημένο. Άποτραβιέμαι άπό τήν περιοχή τής σκοπιμότητας, ζώ σύμφωνα μέ τις διαθέσεις τής τύχης (άπόδειξη: τά σχήματα τού λόγου μου μού ρχονται σάν ζαριές). Αντιμέτωπος μέ τήν περιπέτεια (μέ ό,τι μού συμβαίνει) δέ βγαίνω άπ αύτήν ούτε νικητής ούτε νικημένος: είμαι, άπλώς, τραγικός. (Μού λένε: αύτό τό είδος έρωτα δέν είναι βιώσιμο. Πώς μπορούμε όμως νά Αξιολογήσουμε τή βιωσιμότητα; Γιατί τό βιώσιμο νά ταυτίζεται μέ τό 5Αγαθό; Γιατί τό διαρκώ νά είναι προτιμότερο άπό τό καίγομαι;). 2. Σήμερα τό πρωί πρέπει νά γράψω κατεπειγόντως ένα «σημαντικό» γράμμα - άπό τό όποιο έξαρτάται ή επιτυχία κάποιας ύπόθεσης. Άντί γι αύτό, όμως, κάθομαι καί γράφω μιά έρωτική έπιστολή - πού δέν ταχυδρομώ. Παρατώ εύχαρίστως κάποιες άχαρες ύποχρεώσεις, σχολαστικές λεπτολογίες, άντι-δραστικές συμπεριφορές - πού μού επιβάλλει ό κόσμος - γιά χάρη μιάς άσκοπης κίνησης πού μοϋ τήν ύπαγορεύει ένα εκτυφλωτικό Κα- ΠΕΛΛΕΑΣ: «Μά τί έχεις; Δέ μοΰ φαίνεσαι ευτυχισμένη. - Μά ναί, είμαι ευτυχισμένη, άλλά νιώθω θλίψη». σ έ λ λ ιν γ κ : «Ή ουσία τής τραγωδίας βρίσκεται [...] στήν πραγματική σύγκρουση άνάμεσα στήν έλευθερία τοΰ υποκειμένου καί στήν άντικειμενική άναγκαιότητα, σύγκρουση πού δέν τερματίζεται μέ τήν ήττα ένός άπό τούς δύο αυτούς παράγοντες, γιατί, στό τέλος, άμφότεροι, νικητές καί νικημένοι δηλαδή, φανερώνονται μέσα στό φώς τής τέλειας άδιαφορίας» (Παραθέτει ό δζοικίί, 12).

32 36 ΚΑΤΑΦΑΣΗ Βέρθερος θήκον: τό ερωτικό Καθήκον. Κάνω μέ διακριτικό τρόπο πράγματα τρελά. Είμαι ό μόνος μάρτυρας τής τρέλας μου. Ό έρωτας ξεσκεπάζει μέσα μου τήν ενέργεια. Ό,τι κάνω έχει νόημα (μπορώ λοιπόν νά ζώ χωρίς νά τρώγομαι μέ τά ροϋχα μου), άλλά τό νόημα αύτό διέπεται άπό μιάν άσύλληπτη σκοπιμότητα: πρόκειται άπλώς καί μόνο γιά τό νόημα τής δύναμής μου. Οί έπώδυνες, ένοχες, θλιβερές καμπύλες - τό άντι-δραστικό στοιχείο τής καθημερινής μου ζωής άνατρέπεται. Ό Βέρθερος έγκωμιάζει τή δύναμή του καί τήν ύποστηρίζει άπέναντι στήν πλαδαρότητα τού Άλμπερτ. Έ τσι κι έγώ, γέννημα-θρέμμα τής λογοτεχνίας, μή μπορώντας νά μιλήσω παρά μόνο μέ τή βοήθεια τών φθαρμένων κωδίκων της, είμαι μόνος μέ τή δύναμή μου, ταμένος στή φιλοσοφία μου. Μέχρι σήμερα, στή χριστιανική Δύση όλη ή δύναμη περνά άπό τά χέρια τού άνθρώπινου τύπου πού λέγεται Ερμηνευτής (μέ νιτσεϊκούς όρους: ό έβραϊος Ιερέας). Όμως, ή έρωτική δύναμη δέν μπορεϊ νά μεταβιβαστεί, νά παραδοθεϊ στά χέρια ένός Διερμηνέα. Μένει έδώ, κολλημένη στή γλώσσα, γητεμένη, άτρεπτη. Στήν περίπτωσή μας ό τύπος δέν είναι ό Ιερέας άλλά ό Έρωτευμένος. Υπάρχουν δύο λογιών καταφάσεις τού έρωτα. Πρώτα πρώτα, όταν ό έρωτευμένος συναντά τόν άλλον, έχουμε τήν άμεση κατάφαση (ψυχολογικές όρίζουσες: σαγήνη, ενθουσιασμός, έξαρση, άλόγιοτη προβολή σέ ένα εύδαιβ ε ρ θ ε ρ ο Σ: «Ά χ, άγαπητέ μου, άν είναι άπόδειξη δύναμης τό τάνυσμα ολόκληρης τής ύπαρξής μου, γιατί θά ήταν άδυναμία μιά ύπερβολικά μεγάλη ένταση;» (53 κ.έ.) Β.: σ υ ζή τ η σ η.

33 ΚΑΤΑΦΑΣΗ 37 Νίτσε μον μέλλον: μέ καταβροχθίζει ή επιθυμία, ή παρόρμηση νά ευτυχήσω). Λέω (τυφλωμένος) ναί στά πάντα. Α κ ο λουθεί μιά μεγάλη σήραγγα: τό άρχικό μου ναί τό τρώνε, σάν σαράκι, οί άμφιβολίες, ή έρωτική άξία άπειλείται άδιάκοπα άπό υποτίμηση: είναι ή φάση τοϋ μελαγχολικού πάθους, ή φάση κατά τήν όποια όξύνεται τό αίσθημα τής μνησικακίας καί ή διάθεση τής άναθηματικής προσφοράς. Κι όμως, μπορώ νά βγώ άπ αύτή τή σήραγγα μπορώ νά «ξεπεράσω» τήν κατάσταση χωρίς νά προχωρήσω σέ οριστική διάλυση. Αύτό στό όποιο χάρισα τήν κατάφασή μου άρχικά μπορώ καί πάλι νά τό βεβαιώσω, δίχως νά τό έπαναλάβω - γιατί άν τό έπαναλάμβανα θά πρόσφερα τήν κατάφασή μου στήν κατάφαση καί όχι στό ενδεχόμενό της: προσφέρω τήν κατάφασή μου στήν πρώτη συνάντηση άλλά ώς πρός τό στοιχείο τής διαφοράς πού περιέχει, επιθυμώ τήν επιστροφή, όχι τήν επανάληψή της. Λέω στον άλλον (παλιό ή καινούργιο): Πάμε πάλι άπ τήν άρχή. ν ιτ ς ε : Κατά τόν Ντελέζ, 77 καί 218 (γιά τήν κατάφαση τής κατάφασης).

34 Τής μύτης μιά άκρίτσα α λ λ ο ί ω σ η. Ή παραγωγή μέσα στό έρωτικό πεδίο, γιά βραχύ χρονικό διάστημα, μιάς άντι-είκόνας τοΰ άγαπημένου άντικειμένου. Μέσα άπό άσήμαντα περιστατικά ή ισχνά χαρακτηριστικά, τό ύποκείμενο βλέπει ξαφνικά τήν άγαθή Εικόνα νά άλλοιώνεται καί νά άνατρέπεται. 1. Ό Ρούσμπροκ είναι θαμμένος εδώ καί πέντε χρόνια. Τόν ξεθάβουν τό σώμα του άθικτο καί καθαρό (προφανώς! διαφορετικά δέ θά γινόταν ιστορία). "Ομως: «μόνο σέ μιάν άκρίτσα τής μύτης ύπήρχε ένα σημαδάκι, ΧΤ, ένα βέβαιο σημάδι διαφθοράς». Ξάφνου, πάνω στήν τέ- Ντοστογιεφσκι,,,, / λεια και σαν ταριχευμενη μορφή τού άλλου (τοσο με γοητεύει), διακρίνω ένα σημάδι διαφθοράς. Τό σημάδι αύτό είναι άπειροελάχιστο: μιά χειρονομία, μιά λέξη, ένα άντικείμενο, ένα ρούχο. Κάτι τό άσυνήθιστο πού ξεπροβάλλει (πού ξεμυτίζει) άπό μιά περιοχή πού ποτέ δέν τήν είχα ύποψιαστεΐ, καί έπανασυνδέει άπότομα τό άγαπημένο άντικείμενο μέ έναν άνονσιο κόσμο. Λές ό άλλος, πού λάτρευα εύλαβικά τή λεπτότητα καί τήν πρωτοτυπία του, νά είναι χυδαίος; Μιά χειρονομία του μού φανερώνει τήν ύπαρξη μιάς άλλης ράτσας μέσα του. Μένω εμβρόντητος, συλλαμβάνω έναν άντιρρυθμό, κάτι σάν συγκοπή στήν ώραία φράση τού άγαπημένου πλάσματος* τό θόρυβο πού κάνει σάν σχίζεται τό λείο περίβλημα τής Εικόνας.* ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚί: Ό θάνατος τοΰ στάρετς Ζωσιμά: ή δηλητηριώδης οσμή τοΰ πτώματος ( Αδελφοί Καραμάζοφ, III, VII, 1).

35 ΑΛΛΟ ΙΩΣΗ 39 (Σάν τήν κότα τού ίησουίτη Κίρχερ, πού τή συνεφέρνουν άπό τήν ύπνωση μ ένα ελαφρό χτύπημα, άπογοητεύομαι προσωρινά - κι όχι άνώδυνα). Συμπόσιο Χάινε Θά - λεγε κανείς πώς ή άλλοίωση τής Εικόνας παράγεται όταν ντρέπομαι γιά τόν άλλον (κατά τά λεγόμενα τού Φαιδρού, ό φόβος αύτής τής ντροπής συγκρατούσε τούς Έλληνες εραστές στήν οδό τοϋ Αγαθού, άφού ό καθένας τους όφειλε νά έπιτηρεϊ τήν ϊδια του τήν εικόνα κάτω άπό τό βλέμμα τού άλλου). Όμως, ή ντροπή πηγάζει άκριβώς άπό τήν ύποταγή: ό άλλος, μέσα άπό ένα άσήμαντο περιστατικό πού μόνο ή οξυδέρκειά μου ή τό παραλήρημά μου είναι σέ θέση νά συλλάβουν, φανερώνεται ξαφνικά - ξεσκεπάζεται, ξεσκίζεται, άποκαλύπτεται, μέ τή φωτογραφική σημασία τού όρου - σάν υποταγμένος σέ μιάν άρχή πού άνήκει κι αύτή στήν τάξη τής δουλικότητας: τόν βλέπω ξαφνικά (θέμα οράματος) νά χτυπιέται, νά λυσσά, ή άπλώς νά προσπαθεί πεισματικά νά άρέσει, νά τηρήσει καί νά ένδώσει σέ κοσμικές τυπικότητες, χάρη στις όποιες ελπίζει πώς θά κατορθώσει νά κάνει τούς άλλους νά τόν άναγνωρίσουν. Γιατί, άσχημη Εικόνα δέν είναι ή κακή, άλλά ή ευτελής Εικόνα. Αύτή μού δείχνει τόν άλλον δέσμιο τής ποταπότητας τού κοινωνικού κόσμου. (Ή άκόμα: ό άλλος άλλοιώνεται όταν άσπάζεται, άπό μόνος του, τίς κοινοτοπίες πού πρεσβεύει ό κόσμος, προκειμένου νά ύποτιμήσει τόν έρωτα: ό άλλος γίνεται άγελαίος). Μιά φορά, ό άλλος, μιλώντας γιά μάς, μού είπε: «έχουμε μιά σχέση ποιότητας». Ή λέξη δέ μού άρεσε: ερχόταν ξαφνικά άπέξω καί ισοπέδωνε τόν ειδικό χαρακτήρα χ α ϊ ν ε : «διό δαδδεη ιιηά ΐΓ&ηΙίεη &ιη ΤεείΐδοΙι...» (Λυρικό Ιντερμέτζο, 50, 249).

36 40 ΑΛΛΟΙΩΣΗ Προύστ τής σχέσης μας κάτω άπό τό βάρος μιάς συμβατικής διατύπωσης. Πολύ συχνά ό άλλος άλλοιώνεται μέσω τής γλώσσας. Προφέρει μιά λέξη διαφορετική, κι έγώ άκούω τότε νά 1 ήχεϊ άπειλητικά ένας ολόκληρος κόσμος Αλλιώτικος, ό κόσμος τού άλλου. Μόλις ή Άλμπερτίνα ξεστομίζει τήν τετριμμένη έκφραση «χαλάστηκε», ό προυστικός άφηγητής τρομάζει, γιατί τού φανερώνεται διαμιάς τό έπίφοβο γκέτο τής γυναικείας ομοφυλοφιλίας, ένας κόσμος όπου επικρατεί τό χυδαίο ψωνιστήρι: μιά ολόκληρη σκηνή μέσα άπό τήν κλειδαρότρυπα τής γλώσσας. Ή λέξη άποτελεϊται άπό μιά λεπτή χημική ούσία πού προκαλεΐ τις πιο ί βίαιες άλλοιώσεις: ό άλλος, κρατημένος γιά καιρό μέσα στό κουκούλι τού δικού μου λόγου, μέ μιά λέξη πού τού ξεφεύγει κάνει ν άκουστούν οί γλώσσες πού μπορει νά δανείζεται, καί, συνεπώς, τού τής δανείζουν άλλοι. 4. Μερικές φορές πάλι, ό άλλος μοϋ φαίνεται ύποταγμένος σ έναν πόθο. Εκείνο πού τόν κηλιδώνει τότε, στά μάτια μου, δέν είναι ένας πόθος διαμορφωμένος, έπώνυμος, ισορροπημένος, σωστά κατευθυνόμενος - σ αύτήν τήν περίπτωση άπλώς θά ζήλευα (καί τότε έχουμε νά κάνουμε μέ μιάν άλλου είδους άπήχηση). Αύτό πού διακρίνω στον άλλον, δίχως έκεϊνος νά έχει πλήρη έπίγνωση τού πράγματος, είναι άπλώς ένας γεννώμενος πόθος, μιά ώθηση πόθου: τόν βλέπω, τήν ώρα τής κουβέντας, νά παραδέρνει, νά πολυμερίζεται, νά πολυπραγμονεί, νά παίρνει θέση αίτούντος άπέναντι σ έναν τρίτο, νά κρέμεται, κατά κάποιον τρόπο, άπό πάνω του γιά νά τόν σαγηνεύσει. Παρατηρήστε τήν τάδε συνάθροιση: θά δείτε τό ύποκείμενο αύτό νά τρελαίνεται (διακριτικά, "κοσμικά) γιά τό δείνα άλλο, νά ώθείται γιά νά άποκαταστήσει μαζί του μιά σχέση πιο θερμή, πιο άπαιτητική, ΠΡΟΥΣΤ: Ή φυλακισμένη [ΐ^ ΡπδοηηίέΓβ], III, 337 κ.έ.

37 ΑΛΛΟ ΙΩΣΗ 41 Φλόμπερ Ζίντ πιό κολακευτική: πιάνω τόν άλλον, άν μπορούμε νά τό πούμε έτσι, επ αύτοφώρω, νά διαπράττει τό άδίκημα τού αύτοπληθωρισμού. Διακρίνω ένα μένος ύπάρξεως, πού δέν άπέχει πολύ άπ αύτό πού ό Σάντ θά άποκαλούσε εγκεφαλικό κοχλασμό («Είδα τήν κάβλα νά βγαίνει άπ τά μάτια του»). Κι άν ό προκαλούμενος εταίρος άνταποκρίνεται άνάλογα, ή σκηνή γίνεται γελοία: βλέπω δύο παγόνια πού φουσκώνουν τό ένα μπροστά στό άλλο. Ή Εικόνα διαφθείρεται, γιατί αύτός πού άντικρίζω τότε ξαφνικά είναι κάποιος άλλος (κι όχι πιά ό άλλος), κάποιος ξένος (κάποιος τρελός;). (Όπως ό Ζίντ, στό τρένο τής Μπίσκρα, ένδίδοντας στό παιχνίδι τριών Άλγερινών μαθητών, «φουσκώνοντας καί ξεφουσκώνοντας», μπροστά στή γυναίκα του πού έκανε πώς διαβάζει, είχε ύφος «έγκληματία ή τρελού». Μήπως κάθε άλλος πόθος έκτος άπό τόν δικό μου δέν είναι τρελός;) Ό ερωτικός λόγος είναι συνήθως ένα λείο περίβλημα πού εφαρμόζει τέλεια στήν Εικόνα, ένα πολύ μαλακό γάντι, πού τυλίγει τό άγαπημένο πλάσμα. Είναι ένας λόγος εύσεβής, καθωσπρεπικός. Όταν ή Εικόνα άλλοιώνεται, τό περίβλημα τής άφοσίωσης ξεσκίζεται ένα τράνταγμα άναποδογυρίζει τήν ϊδια μου τή γλώσσα. Πληγωμένος άπό μιά έκφραση πού τόν ξαφνιάζει, ό φ λ ό μ π ε ρ : «"Ενας ξαφνικός άνεμος σήκωσε τά σεντόνια καί τότε είδαν δύο παγόνια, ένα άρσενικό καί ένα θηλυκό. Τό θηλυκό στεκόταν άκίνητο, μέ τίς άντζες μαζεμένες καί τά καπούλια σηκωμένα. Τό άρσενικό έφερνε βόλτες ολόγυρά της άπλώνοντας τήν ούρά του σάν βεντάλια, καμάρωνε, γουργούριζε. Έπειτα, χαμηλώνοντας τά φτερά του, πήδηξε έπάνω της. Τά φτερά τού άρσενικού σκέπασαν τήν παγόνα, σάν ένα πελώριο σκιάδι, καί τά δυό τεράστια πουλιά δονήθηκαν μέσα σέ μιά κοινή φρικίαση» (Μπουβάρ καί Πεκυσέ, 966). ΖΙΝΤ: Εί ηαηε ηταηβί ίη (β, 1134.

38 42 ΑΛΛΟΙΩΣΗ Βέρθερος Βέρθερος βλέπει ξαφνικά τήν Καρλότα σάν μιά κυράτσα, τήν έντάσσει στήν ομάδα τών φιλενάδων της μέ τις όποιες έκείνη σαχλαμαρίζει (δέν είναι πιά ή άλλη, άλλά μία άλλη άνάμεσα σέ άλλες). Λέει τότε περιφρονητικά: «Καλές μου γυναικούλες» (τηβίηβ ΨβώοΗβη). Μιά βλασφημία άνεβαίνει ξαφνικά στά χείλη τού ύποκειμένου καί θρυμματίζει άνευλαβέστατα τήν εύλογία τού ερωτευμένου. Ό έρωτευμένος κυριεύεται άπό ένα δαίμονα ό όποιος μιλά μέσα άπό τό στόμα τό δικό του, άπό όπου, όπως στά παραμύθια, δέν βγαίνουν πιά άνθη άλλά βρομιές. Φρικτή ύποχώρηση τής Εικόνας. (Ό τρόμος τού άφανισμού είναι πολύ ισχυρότερος άπό τό άγχος τής άπώλειας). ΒΕΡΘΕΡΟΣ, 9 9.

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία.

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Λίγα λόγια... Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Στην πορεία άρχισα να αλλάζω. Όχι πώς δεν

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Του Τάκη Γιαννόπουλου

Του Τάκη Γιαννόπουλου Του Τάκη Γιαννόπουλου Δεν πρόλαβε να τελειώσει καλά καλά η σεζόν κι άρχισαν τα σενάρια για την επόμενη! Τελικά εμείς οι γονείς, πρέπει να είμαστε, πολύ άρρωστοι με το ποδοσφαιρικό μέλλον των παιδιών μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

πιθανολογησεων κτλ. Αν,δε, ο ίδιος ο ρήτορας εχει την διαλεκτική αρετή, τοτε τα ρητορικα εργαλεία ειναι ηδη στη διαθεση του.

πιθανολογησεων κτλ. Αν,δε, ο ίδιος ο ρήτορας εχει την διαλεκτική αρετή, τοτε τα ρητορικα εργαλεία ειναι ηδη στη διαθεση του. Φαίδρος Σχόλια Για τον Πλάτωνα, το ερωμένο αντικείμενο δεν είναι παρά αντανάκλαση του ιδεατού κάλλους. Πριν την έλξη, έχει προηγηθεί ένα μεταφυσικό γεγονός. Το κάλλος είναι σε ένα υπερβατολογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της  Μη βίας Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας" Στις 25-2-2013 οι ομάδα των Έμπιστων Διαμεσολαβητών του σχολείου μας πραγματοποίησε επίσκεψη στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Μια φορά και έναν καιρό, σε ένα μακρινό ψαροχώρι, ένας ψαράς πήγαινε κάθε βράδυ στη θάλασσα και έριχνε τα δίχτυα του στο νερό. Όταν ο άνεμος φυσούσε από τη στεριά,

Διαβάστε περισσότερα

Το δέντρο με τις καρδούλες

Το δέντρο με τις καρδούλες Το δέντρο με τις καρδούλες κείμενο Valérie Bonenfant εικόνες Fan Marion Meert Adna Morat Anne Uriot-Dalbignat μετάφραση Eleni Tsialta εικόνα Fan Ζούσε κάποτε, μπορεί κι ακόμα, ένα δέντρο που είχε το όνομα

Διαβάστε περισσότερα