Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης σε κλινικά και μη κλινικά πλαίσια

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης σε κλινικά και μη κλινικά πλαίσια"

Transcript

1 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ HIV/AIDS ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης σε κλινικά και μη κλινικά πλαίσια Με τη συνεργασία της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΓΡΑΦΩΝ 3-5, ΜΑΡΟΥΣΙ ΤΗΛ: ΑΘΗΝΑ 2013

2 Ομάδα Εργασίας: Β. Καψιμάλη, Επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής- Διευθύντρια Οροδιαγνωστικού Εργαστήριου «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Β. Κοντέ, Παιδίατρος- Λοιμωξιολόγος, Γραφείο HIV λοίμωξης & ΣΜΝ, ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Χ. Μπότση, Ιατρός Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Μ.Ε.Λ. «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ», ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ Ε. Παπαδογεωργάκη, Βιοπαθολόγος-Διευθύντρια Μικροβιολογικού και Εργαστηρίου ΣΜΝ και HIV/AIDS Νοσοκομείο «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Δ. Παρασκευά, Παθολόγος, Υπεύθυνη γραφείου HIV λοίμωξης & ΣΜΝ του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Δ. Παρασκευής, Λέκτορας Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής-Εργαστήριο Υγιεινής Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Μ. Πύλλη, Νοσηλεύτρια ΠΕ, Γραφείο HIV λοίμωξης & ΣΜΝ, ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Λ. Σκούρα, Επικ. Καθηγήτρια Ιατρικής Βιοπαθολογίας, Μικροβιολογίας-Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ Διευθύντρια Μικροβιολογικού Εργαστηρίου «ΑΧΕΠΑ» Ν. Τσόγκας, Ιατρός Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Μ.Ε.Λ. «Ε.Ε.Σ», ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Ευχαριστίες Ευχαριστούμε για την πολύτιμη συμβολή τους, τους: Χ. Παναγιωτίδη, Ανοσοβιολόγος, Διεύθυνση Δημόσιας Υγιεινής, Υπουργείο Υγείας Χ. Πολίτη, Νομικό Σύμβουλο ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. ηθικής, δεοντολογίας και ανθρώπινων δικαιωμάτων, και την Επιτροπή Κοινωνικού Διαλόγου για το HIV/AIDS του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. [2]

3 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 5 Βασικές αρχές της εθνικής στρατηγικής για την εξέταση για την HIV λοίμωξη... 6 Στόχοι της εργαστηριακής διάγνωσης της HIV λοίμωξης στις κλινικές ή στα ιατρεία Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων... 6 Προληπτικός έλεγχος ατόμων... 6 Διαθεσιμότητα της εξέτασης για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης... 7 Συστάσεις για τη συνιστώμενη συχνότητα εξέτασης... 7 Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης... 8 Μέθοδοι εργαστηριακής διάγνωσης της HIV λοίμωξης... 8 Δοκιμασίες ταχείας ανίχνευσης της HIV λοίμωξης στο αίμα και σε εναλλακτικά βιολογικά υγρά (rapid tests)... 8 Επιβεβαιωτικές δοκιμασίες ανίχνευσης της HIV λοίμωξης (confirmatory tests)... 9 Δοκιμασίες ανίχνευσης νουκλεϊνικού οξέος με μοριακές τεχνικές Βασικές αρχές διαγνωστικής ανίχνευσης της HIV λοίμωξης Ερμηνεία του αρνητικού αποτελέσματος (αλγόριθμος 1) Ερμηνεία του θετικού αποτελέσματος (αλγόριθμος 1) Ερμηνεία του αμφιβόλου αποτελέσματος (αλγόριθμος 1) Εθελοντική εξέταση για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης με ταυτόχρονη παροχή προ και μετα την εξέταση-συμβουλευτικών υπηρεσιών στην κοινότητα (Community Based Voluntary Counseling and Testing- CBVCT) Προτεινόμενος αλγόριθμος διαγνωστικής ανίχνευσης της HIV λοίμωξης με τη χρήση γρήγορων δοκιμασιών ανίχνευσης Αλγόριθμος 1: Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης για ενήλικες και παιδιά μεγαλύτερα των 18 μηνών Αλγόριθμος 2: Διάγνωση της HIV λοίμωξης με χρήση ταχειών δοκιμασιών ανίχνευσης της HIV λοίμωξης στα σημεία εξέτασης (point of care) Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης στις εγκύους Συχνότητα εξέτασης [3]

4 Τεστ ταχείας ανίχνευσης κατά την έναρξη του τοκετού Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης σε νεογνά οροθετικών μητέρων Νεογέννητα από μητέρες με άγνωστο ορολογικό για τον HIV προφίλ Έλεγχος για HIV λοίμωξη νεογνών οροθετικών μητέρων Εξέταση μετά από έκθεση στην HIV λοίμωξη Ανωνυμία και Εμπιστευτικότητα Αξιολόγηση και έλεγχος της εφαρμογής των οδηγιών (monitoring and evaluation system) Αλγόριθμος συστήματος αξιολόγησης της εφαρμογής των κατευθυντηρίων οδηγιών για την ανίχνευσης της HIV λοίμωξης Μονάδες υγείας που μπορεί να γίνει η εξέταση για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης 21 Παράρτημα Ι Παράρτημα ΙΙ Παράρτημα ΙΙΙ Βιβλιογραφικές πηγές [4]

5 Εισαγωγή Η πρώτη εγκύκλιος σχετικά με τις ενδείξεις εργαστηριακής ανίχνευσης της HIV λοίμωξης (4548/ ) δημοσιεύτηκε το Οι παρούσες οδηγίες αποτελούν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της εξέτασης για την διάγνωση της HIV λοίμωξης σε κλινικά και μη κλινικά πλαίσια. Ο κύριος σκοπός αυτών των κατευθυντηρίων οδηγιών είναι να δημιουργηθεί ένας αλγόριθμος εργαστηριακού ελέγχου της HIV λοίμωξης τόσο με τις κλασσικές μεθόδους ανίχνευσης αντισωμάτων όσο και με τις νεότερες ταχείες διαγνωστικές μεθόδους όχι μόνο σε κλινικά πλαίσια αλλά και στην κοινότητα. Στόχους των κατευθυντηρίων οδηγιών αποτελούν α) η μείωση του αριθμού των αδιάγνωστων ατόμων β) η αύξηση του αριθμού των ατόμων, που ανήκουν σε περιθωριοποιημένους πληθυσμούς με δύσκολη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, που επιθυμούν να εξεταστούν και γ) η διασφάλιση της ποιότητας της διαδικασίας εξέτασης και της αξιολόγησης (follow up). Οι κατευθυντήριες οδηγίες ελπίζουμε ότι θα αποτελέσουν ένα σημαντικό εργαλείο: για τους κλινικούς, τους εργαστηριακούς και τους γιατρούς που ασχολούνται με την HIV λοίμωξη σε οποιαδήποτε δομή υγείας, καθώς θα συμβάλουν στην ορθότερη λήψη αποφάσεων, στη μείωση των διαγνωστικών λαθών και κατ επέκταση στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πόρων. για όλους τους πολίτες που επιθυμούν να γνωρίζουν τις διαδικασίες διαγνωστικού ελέγχου της HIV λοίμωξης καθώς και τα δικαιώματα τους σε σχέση με την εξέταση. Βάση αυτών των κατευθυντήριων οδηγιών αποτέλεσαν οι κατευθυντήριες οδηγίες του 2006 από τον Οργανισμό Ελέγχου Λοιμώξεων της Αμερικής (CDC, 2006), οι Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες του 2008 (Poljak et al, 2009), οι Ευρωπαϊκές αναθεωρημένες κατευθυντήριες οδηγίες που δημοσιεύτηκαν το 2010 (ECDC, 2010), οι Αμερικάνικες οδηγίες για την πρόληψη της κάθετης μετάδοσης της HIV λοίμωξης (Panel on Antiretroviral Guidelines for Adults and Adolescents, 2012), οι οδηγίες της Ένωσης των Εργαστηρίων Δημόσιας Υγείας των ΗΠΑ (APHL, 2009), οι οδηγίες του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το HIV/AIDS (UNAIDS, 2007). [5]

6 Βασικές αρχές της εθνικής στρατηγικής για την εξέταση για την HIV λοίμωξη Ο έλεγχος για την HIV λοίμωξη πρέπει να είναι πάντα εμπιστευτικός και εθελοντικός, δωρεάν και ανώνυμος στη περίπτωση που το επιθυμεί ο/η εξεταζόμενος/η. Πριν από την εξέταση πρέπει να προηγείται πάντα η ρητή συναίνεση του ατόμου μετά από την πλήρη και κατανοητή ενημέρωσή του (informed consent) (σελ 18-19). Σχετικά με τον έλεγχο αντισωμάτων για την HIV λοίμωξη ισχύουν οι σχετικές διατάξεις (σελ 22-23) (Πολίτης 2002). Αναγκαία είναι η: Συμβουλευτική πριν και μετά την εξέταση (Pre and Post-test counseling). Διάθεση της εξέτασης σε ευρύτερα κλινικά πλαίσια όπως σε δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, στα ιατρεία φυλακών/κέντρων κράτησηςυποδοχής, στις δομές απεξάρτησης. Διάθεση της εξέτασης σε μη κλινικά πλαίσια, όπως στην κοινότητα με τη χρήση κινητών ιατρικών μονάδων, σε σημεία ελέγχου (checkpoints), ή ακόμα και σε σημεία συνάθροισης των δύσκολα προσβάσιμων και ευάλωτων πληθυσμών στην HIV λοίμωξη. Προώθηση εναλλακτικών μεθόδων ανίχνευσης της HIV λοίμωξης. Χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας, ανάλογα με το πλαίσιο που διεξάγεται η εξέταση. Στόχοι της εργαστηριακής διάγνωσης της HIV λοίμωξης στις κλινικές ή στα ιατρεία Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων Οι πρωταρχικοί στόχοι της εργαστηριακής ανίχνευσης της HIV λοίμωξης στις κλινικές και στα ιατρεία σεξουαλικώς μεταδιδομένων νοσημάτων είναι: Να διαγνωστούν όσο το δυνατόν γρηγορότερα τα άτομα που έχουν μολυνθεί από την HIV λοίμωξη. Να διαγνωστεί έγκαιρα η συλλοίμωξη με HIV, σε άτομα που πάσχουν από άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ώστε να παρασχεθεί η κατάλληλη θεραπεία και κατ επέκταση να μειωθεί η μετάδοση της HIV λοίμωξης. Να παρασχεθεί συμβουλευτική πριν και μετά τη διαγνωστική εξέταση και σε οροαρνητικά άτομα, που ανήκουν σε ομάδες με συμπεριφορές υψηλού κινδύνου. Να παρασχεθεί η συμβουλευτική στους συντρόφους των οροθετικών ασθενών. Προληπτικός έλεγχος ατόμων Οι ενδείξεις-συστάσεις για εξέταση αφορούν στις παρακάτω κατηγορίες ατόμων: Σε άτομα που πιστεύουν ότι μπορεί να έχουν εκτεθεί. Σε άτομα των οποίων τα συμπτώματα είναι συμβατά με αυτά της οξείας HIV λοίμωξης. Σε άτομα που αναφέρουν απροφύλακτες πρωκτικές ή κολπικές επαφές ή σεξουαλικές επαφές με πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους. Στους χρήστες ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών. Σε άτομα πού αναφέρουν σεξουαλικές επαφές σε χώρες υψηλού επιπολασμού της HIV λοίμωξης ή με σεξουαλικούς συντρόφους που κατάγονται από χώρες γενικευμένης επιδημίας. Σε άτομα που κατάγονται από χώρες με υψηλό επιπολασμό της HIV λοίμωξης. Σε άτομα με HIV (+) σύντροφο. Σε κάθε εγκυμονούσα γυναίκα. Σε ασθενείς με λοιμώξεις ή νοσήματα όπως φυματίωση, λέμφωμα, HCV, HBV και λοιπά ΣΜΝ ή νοσήματα όπως το λέμφωμα. [6]

7 Σε άτομα που έχουν ιστορικό κάποιου άλλου σεξουαλικώς μεταδιδόμενου νοσήματος. Έλεγχος λόγω συνθηκών: Ανεξάρτητα από την πληθυσμιακή ομάδα ο HIV έλεγχος οφείλει να προτείνεται στις παρακάτω περιπτώσεις: Σε προγραμματισμό εγκυμοσύνης. Στα θύματα βιασμού ή σεξουαλικής κακοποίησης. Σε θύματα διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων. Σε κρατούμενους/ες φυλακών, κέντρων κράτησης-υποδοχής μεταναστών. Διαθεσιμότητα της εξέτασης για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης Η προώθηση του ανώνυμου και εμπιστευτικού ελέγχου για την HIV λοίμωξη σε ευρύτερα πλαίσια εκτός των κλασσικών δομών υγείας καθώς και η χρήση των εναλλακτικών μεθόδων ανίχνευσης της HIV λοίμωξης, αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους στην προσπάθεια να αυξηθεί ο αριθμός των ατόμων που γνωρίζουν ότι είναι μολυσμένα και να προσεγγιστούν περισσότερα άτομα προς έλεγχο. Συνεπώς, συστήνεται η δυνατότητα της εξέτασης για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης σε κλασσικές δομές υγείας, όπως: Σε κλινικές σεξουαλικώς μεταδιδομένων νοσημάτων. Σε δομές απεξάρτησης, για τους χρήστες ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών. Σε κλινικές προγεννητικού ελέγχου για όλες τις έγκυες γυναίκες. Σε δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, όπως κέντρα υγείας/ πολυϊατρεία ασφαλιστικών οργανισμών. Σε σωφρονιστικά ιδρύματα. Σε ιατρεία φυλακών-κέντρα υποδοχής/κράτησης μεταναστών. Σε δομές δευτεροβάθμιας φροντίδας υγείας, όπως τα δημόσια νοσοκομεία. Σε κλινικές, που μπορεί να προσέρχονται οι ασθενείς για άλλα νοσήματα ενδεικτικά της HIV λοίμωξης όπως φυματίωση, λέμφωμα, ηπατίτιδα C. Στην κοινότητα, εκτός των κλασσικών δομών υγείας, όπως: Σε κινητές ιατρικές μονάδες στην κοινότητα ή σε χώρους που συχνάζουν δύσκολα προσβάσιμοι πληθυσμοί (πχ σε κέντρα διασκέδασης προσφιλή στους MSM «gay bars», στέκια χρηστών). Σε ειδικά διαμορφωμένους και φιλικούς χώρους ελέγχου (checkpoints). Σε κέντρα υποδοχής/κράτησης μεταναστών. Συστάσεις για τη συνιστώμενη συχνότητα εξέτασης O ετήσιος έλεγχος για την ανίχνευση των αντισωμάτων για την HIV λοίμωξη συμβάλλει στην έγκαιρη διάγνωση της λοίμωξης σε άτομα που υιοθετούν συμπεριφορές υψηλού κινδύνου. Συγκεκριμένα, ετήσιος έλεγχος συστήνεται στις παρακάτω περιπτώσεις: Σε άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες. Ο έλεγχος μπορεί να διενεργείται και συχνότερα ανάλογα με την υιοθέτηση συμπεριφορών υψηλού κινδύνου. Σε σεξουαλικούς συντρόφους HIV οροθετικών ατόμων. Σε σεξουαλικούς συντρόφους χρηστών εξαρτησιογόνων ουσιών. Σε ετεροφυλόφιλα άτομα, που είχαν περισσότερο από έναν σεξουαλικούς συντρόφους από την τελευταία φορά που είχαν εξεταστεί. Σε άτομα αλλοδαπής εθνικότητας, που κατάγονται από χώρες με υψηλό επιπολασμό της HIV λοίμωξης (κυρίως από χώρες γενικευμένης επιδημίας, όπως χώρες Υποσαχαρίου Αφρικής). [7]

8 Στους χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών, συστήνεται έλεγχος αντισωμάτων HIV τουλάχιστον μία φορά σε εξαμηνιαία βάση. Στα επ αμοιβή εκδιδόμενα άτομα, σύμφωνα με τη νομοθεσία, αναφέρεται ο υποχρεωτικός έλεγχος αντισωμάτων για HIV ανά 3μηνο. Ειδική κατηγορία εξεταζομένων αποτελούν οι δότες αίματος, παραγώγων αίματος, ιστών και οργάνων. Ο έλεγχος αντισωμάτων έναντι του ιού είναι υποχρεωτικός, πάντοτε όμως με την προηγούμενη ρητή συναίνεση των ατόμων που επιθυμούν να γίνουν δότες. Στην προαναφερόμενη κατηγορία ατόμων συστήνεται ο ετήσιος προληπτικός έλεγχος για HIV. Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης Μέθοδοι εργαστηριακής διάγνωσης της HIV λοίμωξης Ο εργαστηριακός έλεγχος της HIV λοίμωξης εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1985 για τον έλεγχο των μονάδων αίματος και των παραγώγων του. Οι ανιχνευόμενοι δείκτες στο αίμα του ασθενούς με χρονολογική σειρά εμφάνισης είναι το ιϊκό RNA, το αντιγόνο p24 του ιού και τα αντισώματα έναντι των ιϊκών αντιγόνων. Τα επίπεδα ιϊκού RNA στο πλάσμα αυξάνονται εκθετικά, φτάνοντας στη μέγιστη τιμή στις 24 ημέρες μετά τη μόλυνση, όπου ακολουθεί η βαθμιαία πτώση των επιπέδων τους και σταθεροποίηση τους στο αίμα (McMichael et al, 2010). Πλέον, χρησιμοποιούνται ευρέως οι ανοσοαντιδράσεις Elisa 4 ης γενιάς, που ανιχνεύουν ταυτόχρονα τα IgG και IgM αντισώματα καθώς και το αντιγόνο HIV p24 και μπορούν να ανιχνεύσουν και τους δύο τύπους του ιού HIV-1/2. Οι ανοσοαντιδράσεις EIA 4 ης γενιάς παρουσιάζουν μικρότερη περίοδο παραθύρου (χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι και τη δυνατότητα ανίχνευσης των βιολογικών δεικτών) περίπου 14 μέρες σε σύγκριση με την περίοδο παραθύρου των ανοσοαντιδράσεων 3 ης γενιάς που είναι περίπου 22 μέρες (Malhotra et al, 2013). Eμφανίζουν υψηλές τιμές ευαισθησίας που προσεγγίζουν το 100% και ειδικότητας που κυμαίνονται από 99,69%-99,93% (Poljak 2009). Η εμφάνιση ψευδώς θετικών και αρνητικών αποτελεσμάτων με τη χρήση των ανοσοενζυμικών ελέγχων εμφανίζεται στις περιπτώσεις που αναφέρονται στο πίνακα 1 (παράρτημα Ι). Βιβλιογραφικά, έχουν περιγραφεί τα στάδια και τα λάθη τα οποία μπορεί να επηρεάσουν το αποτέλεσμα μιας αρχικής εξέτασης με ανοσοενζυμικές αντιδράσεις και αναφέρονται στον πίνακα 2 (παράρτημα Ι). Ο έλεγχος αντισωμάτων γίνεται στα κέντα αναφοράς AIDS, στα κέντρα ελέγχου AIDS, στα μικροβιολογικά εργαστήρια των νοσοκομείων σε συνεργασία με τις αιμοδοσίες καθώς και στα κέντρα παρακολούθησης των πολυμεταγγιζόμενων ατόμων. Δοκιμασίες ταχείας ανίχνευσης της HIV λοίμωξης στο αίμα και σε εναλλακτικά βιολογικά υγρά (rapid tests) Εκτός από την κλασική ανοσοενζυμική μέθοδο ανίχνευσης της HIV λοίμωξης, έχουν αναπτυχθεί τεχνικές όπου το αρχικό αποτέλεσμα δίνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα (rapid tests). Οι γρήγοροι εργαστηριακοί HIV έλεγχοι ανήκουν στην κατηγορία των ανοσοχρωματογραφικών τεχνικών όπου το αποτέλεσμα εκτιμάται οπτικά εντός 30 λεπτών (Arora et al, 2013). Eίναι απλές στη χρήση τους και η ευαισθησία και η ειδικότητά τους κυμαίνεται από 99,3% έως 100% και από 99,7% έως 99,9% αντίστοιχα (Daskalakis, 2011). Οι ταχείες δοκιμασίες ανίχνευσης έχουν σχεδιαστεί για να ανιχνεύουν αντισώματα έναντι του HIV-1/2 και όχι αντιγόνα. Για το λόγο αυτό παρουσιάζουν και μεγαλύτερες περιόδους παραθύρου από τις συμβατικές μεθόδους 4 ης γενιάς ELISA. Η συσκευή ταχείας ανίχνευσης αντισωμάτων είναι μιας χρήσης και περιέχει τον εξοπλισμό που χρειάζεται για την εξέταση. Σε κάθε συσκευή εμπεριέχονται και οδηγίες χρήσης, οι οποίες θα πρέπει να τηρούνται αυστηρά. Η [8]

9 αξιοπιστία τους βασίζεται στο ότι περιέχουν εσωτερικό μάρτυρα (internal control). Το βιολογικό δείγμα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι πλάσμα, ορός ή ολικό αίμα ή άλλο βιολογικό υγρό όπως διίδρωμα από την περιοχή των ούλων (Arora et al, 2013). Οι δοκιμασίες ταχείας ανίχνευσης θα πρέπει να διαθέτουν πιστοποιητικό ποιοτικής γνησιότητας (CE) και πιστοποιητικό για διαγνωστική χρήση (IVD). Ειδικότερα, στην Ελληνική αγορά έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας για διαγνωστικούς λόγους δοκιμασίες ταχείας ανίχνευσης του ιού που χρησιμοποιούν ως βιολογικό δείγμα το διίδρωμα στοματικού βλεννογόνου, το ολικό αίμα μέσω τρυπήματος της θηλής του δακτύλου (τριχοειδικό αίμα- finger stick) ή του λοβού του αυτιού, το πλάσμα ή ο ορός. Τα τεστ ταχείας ανίχνευσης με αίμα (ορός, πλάσμα, ολικό αίμα) εμφανίζουν υψηλές τιμές ευαισθησίας και ειδικότητας που κυμαίνονται από 99,6%-100% και 99,90%-100% αντίστοιχα. Τα προαναφερόμενα τεστ παρουσιάζουν περίοδο παραθύρου περίπου στις τρεις βδομάδες. Τα τεστ ταχείας ανίχνευσης που χρησιμοποιούν το περιοδοντικό υγρό από την περιοχή των ούλων (διίδρωμα) εμφανίζουν υψηλές τιμές ευαισθησίας 99.3% και ειδικότητας 99.8% σε διάστημα εμπιστοσύνης 95%. Μπορούν να ανιχνεύουν μικρή συγκέντρωση αντισωμάτων στα στοματικά υγρά, στα οποία η συγκέντρωση τους είναι περίπου 1/400 αραιωμένη λόγω του σάλιου, σε σύγκριση με το πλάσμα (http://hivinsite.ucsf.edu/). Τα προαναφερόμενα τεστ παρουσιάζουν μεγαλύτερη περίοδο παραθύρου, η οποία ορίζεται στους τρεις μήνες. Επιπρόσθετα υπάρχουν δοκιμασίες ανίχνευσης της HIV λοίμωξης που μπορούν να χρησιμοποιήσουν αποξηραμένες κηλίδες ολικού αίματος για ερευνητικούς και για διαγνωστικούς σκοπούς. Στην παρούσα φάση τα προαναφερόμενα τεστ δεν είναι διαθέσιμα στην ελληνική αγορά. Τα πλεονεκτήματα που αναφέρονται στη βιβλιογραφία είναι ότι με τη χρήση των γρήγορων δοκιμασιών ανίχνευσης μειώνονται οι πιθανότητες επαγγελματικής έκθεσης στον HIV καθώς δεν υπάρχει η άμεση επαφή με μεγάλες ποσότητες μολυσματικών βιολογικών υγρών, είναι απλές και εύκολες στη χρήση τους. Μπορούν να διεξαχθούν σε κλινικά πλαίσια, στα σημεία που παρέχεται η υγειονομική φροντίδα, ή ακόμα και σε ευρύτερα πλαίσια, όπως στα σημεία που συχνάζουν οι δύσκολα προσβάσιμοι πληθυσμοί καθώς δεν απαιτείται εργαστηριακός εξοπλισμός (Clerk et al, 2008). Επίσης, η χρήση των παραπάνω δοκιμασιών ανίχνευσης της HIV λοίμωξης στην κοινότητα συμβάλλει στη διεξαγωγή επιδημιολογικών μελετών, καθώς τα άτομα εμφανίζουν μεγαλύτερη προθυμία να συμμετέχουν (Protto et al, 2004). Επιπρόσθετα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επείγουσες καταστάσεις, όπως σε: Επαγγελματική έκθεση σε αίμα: μπορεί να ζητηθεί από τον ασθενή-πηγή. Έκθεση μετά από σεξουαλική επαφή: μπορεί να προσφερθεί η επιλογή του τεστ και στους δύο σεξουαλικούς συντρόφους. Στον τοκετό σε γυναίκα με άγνωστο HIV ορολογικό προφίλ ή επίτοκο γυναίκα που έχει ύποπτη επαφή μετά τον τελευταίο έλεγχο που έχει κάνει για HIV. Όπως προαναφέρθηκε οι ταχείες δοκιμασίες ανίχνευσης με εναλλακτικά βιολογικά δείγματα παρουσιάζουν μεγαλύτερη περίοδο παραθύρου σε σύγκριση με τις ανοσοενζυμικές συμβατικές μεθόδους 4 ης γενιάς και ενδεχομένως κάποιες να έχουν μεγαλύτερο κόστος. Επιβεβαιωτικές δοκιμασίες ανίχνευσης της HIV λοίμωξης (confirmatory tests) Σε χώρες με χαμηλό επιπολασμό της HIV λοίμωξης, η πιθανότητα παραγωγής ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων μειώνει τη θετική διαγνωστική αξία του [9]

10 ανοσοενζυμικού ελέγχου. Γι αυτό το λόγο κάθε θετικό αρχικό αποτέλεσμα πρέπει να επιβεβαιώνεται με επιπρόσθετη διαδικασία διάγνωσης. Οι πιο κοινές δοκιμασίες επιβεβαίωσης είναι η Western blot, η τεχνική ραδιοανοσοκαθίζησης (radio immune precipitation assay-ripa), η τεχνική έμμεσου ανοσοφθορισμού (immune fluorescent antibody assay-ifa), και η τεχνική της γραμμικής ανοσομεθόδου (line immunoassay- LIΑ) (Constantine & Zink 2005). Η ευρύτερα εφαρμοσμένη μέθοδος επιβεβαίωσης διεθνώς είναι η Western blot. Οι επιβεβαιωτικές μέθοδοι διεξάγονται σε εξειδικευμένα κέντρα αναφοράς (σελ 24). Δοκιμασίες ανίχνευσης νουκλεϊνικού οξέος με μοριακές τεχνικές Οι μέθοδοι ανίχνευσης του HIV-RNA διαγιγνώσκουν την HIV λοίμωξη μια εβδομάδα πριν από την εφαρμογή της δοκιμασίας ανίχνευσης του αντιγόνου (Daskalakis 2011). Με τη χρήση των παραπάνω δοκιμασιών επιτρέπεται ο πολλαπλασιασμός και η ανίχνευση συγκεκριμένων νουκλεοτιδικών αλληλουχιών DNA ή RNA του ιού σε σύντομο χρονικό διάστημα από τη μόλυνση από τον HIV και πριν από την παραγωγή αντισωμάτων και είναι χρήσιμες τόσο στη διάγνωση όσο και στην παρακολούθηση των ασθενών. Παρουσιάζουν υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα και είναι ακριβότερες από τις συμβατικές μεθόδους διάγνωσης της HIV λοίμωξης. Οι κυριότερες τεχνικές άμεσης ανίχνευσης νουκλεϊνικού οξέος (DNA-RNA) είναι η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR polymerase chain reaction), η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης ανάστροφης μεταγραφάσης (reverse transcription-pcr), η τεχνική ενισχυμένου σήματος διακλαδιζόμενου DNA (branced DNA- bdna), η τεχνική άμεσου πολλαπλασιασμού του νουκλεϊνικού οξέος-στόχου (Nucleic acid sequence based amplification (NASBA) (Constantine & Zink, 2005) Οι ενδείξεις της εφαρμογής των δοκιμασιών ανίχνευσης του νουκλεϊνικού οξέος του ιού είναι: Ως διαγνωστική εξέταση, επί επανειλημμένως αμφίβολου WB επιβεβαιωτικού αποτελέσματος. Έγκαιρη διάγνωση σε νεογνό, με οροθετική μητέρα. Στους αιμοδότες, για την ασφάλεια του αίματος και των παραγώγων του. Ο μοριακός έλεγχος δεν ενδείκνυται ως αρχική εξέταση για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης λόγω του υψηλού κόστους. Οι εργαστηριακές μέθοδοι ανίχνευσης του γενετικού υλικού του ιού με μοριακές τεχνικές διεξάγονται σε εξειδικευμένα κέντρα αναφοράς (σελ 25) Βασικές αρχές διαγνωστικής ανίχνευσης της HIV λοίμωξης Η κύρια διαγνωστική αρχή για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης βασίζεται στη διενέργεια μιας αρχικής δοκιμασίας ανοσοενζυμικού ελέγχου. Στη περίπτωση αρχικού θετικού αποτελέσματος ακολουθείται πρόσθετη διερεύνηση με επιβεβαιωτικές δοκιμασίες όπως Western blot ή IFA ή σε κάποιες περιπτώσεις με μοριακές τεχνικές ανίχνευσης νουκλεïνικού οξέος του ιού. Στην περίπτωση θετικού αποτελέσματος αρχικής δοκιμασίας (EIA) ανίχνευσης της HIV λοίμωξης θα πρέπει να διενεργείται επανάληψη της εξέτασης σε δεύτερο ξεχωριστό δείγμα ορού ή πλάσματος και μετά να ελέγχεται και με επιβεβαιωτικές δοκιμασίες, ώστε να ελαχιστοποιούνται τα λάθη κατά τη διαδικασία ταυτοποίησης του συγκεκριμένου θετικού δείγματος με συγκεκριμένο ασθενή. Το κύριο βιολογικό δείγμα που πρέπει να χρησιμοποιείται είναι το αίμα. Η χρήση άλλων εναλλακτικών βιολογικών δειγμάτων θα πρέπει να αποφεύγεται εκτός αν είναι εξαιρετικά δύσκολη η αιμοληψία. [10]

11 Για τον αρχικό ανοσοενζυμικό έλεγχο συστήνεται η χρήση ανσοσοενζυμικών δοκιμασιών 4 ης γενιάς που να επιτρέπουν την ανίχνευση αντισωμάτων και αντιγόνου p24 ταυτοχρόνως. Για τον επιβεβαιωτικό έλεγχο προτείνεται να γίνεται χρήση δοκιμασίας που να επιτρέπει τη διάκριση των δύο τύπων του HIV (HIV-1/ HIV-2). Οι δοκιμασίες ανίχνευσης γενετικού υλικού του HIV δεν ενδείκνυνται ως εξετάσεις ρουτίνας για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης. Η χρήση τους ενδείκνυται σε εξαιρετικές περιπτώσεις (σελ 10). Για να συσταθεί το ασφαλές χρονικό διάστημα για την εξέταση για την HIV λοίμωξη θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τόσο το χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει από τη στιγμή της πιθανής έκθεσης όσο και η μέθοδος που χρησιμοποιείται από το κάθε εργαστήριο. Συνεπώς, προτείνεται μια αρχική εξέταση ανίχνευσης αντισωμάτων κατά την προσέλευση του ατόμου στη δομή υγείας και μία επιπρόσθετη εξέταση σε χρονικό διάστημα 6-8 βδομάδων από την πιθανή έκθεση. Επανεξέταση των ατόμων σε χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 6-8 εβδομάδων θα πρέπει να συστήνεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως στη περίπτωση λήψης προφυλακτικής αντιρετροικής αγωγής, ή στις περιπτώσεις συλλοίμωξης με άλλους παθογόνους μικροοργανισμούς όπως κυτταρομεγαλοιός ή ο ιός της ηπατίτιδας C ή σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Ερμηνεία του αρνητικού αποτελέσματος (αλγόριθμος 1) Όταν το αποτέλεσμα της αρχικής δοκιμασίας EIA είναι αρνητικό, τότε το άτομο θεωρείται αρνητικό στην HIV λοίμωξη, εκτός αν βρίσκεται στη περίοδο ορομετατροπής (του χρονικού διαστήματος πριν τη παραγωγή αντισωμάτων). Τα άτομα με πρόσφατη επικίνδυνη συμπεριφορά θα πρέπει να επαναξιολογούνται σε κάθε περίπτωση σε χρονικό διάστημα 6-8 βδομάδων από τη στιγμή της έκθεσης. Σε περίπτωση που το αρνητικό αποτέλεσμα αρχικής ή επιβεβαιωτικής δοκιμασίας συνδυάζεται με κλινική εικόνα HIV πρωτολοίμωξης (σελ 12), τότε παραπέμπεται το δείγμα για περαιτέρω διερεύνηση (μοριακός έλεγχος). Σε περίπτωση που το αποτέλεσμα επιβεβαιωτικής εξέτασης είναι αρνητικό, ενώ έχουν προηγηθεί θετικά αποτελέσματα αρχικού ανοσοενζυμικού ελέγχου, τότε συνίσταται περαιτέρω διερεύνηση. Ερμηνεία του θετικού αποτελέσματος (αλγόριθμος 1) Σε καμία περίπτωση δε θα πρέπει να ανακοινώνεται σε κάποιο άτομο το θετικό αποτέλεσμα HIV οροθετικότητάς του, αν δεν έχει ακολουθήσει επιβεβαιωτική μέθοδος ανίχνευσης της HIV λοίμωξης. Στην περίπτωση θετικού αποτελέσματος αρχικής δοκιμασίας (EIA) ανίχνευσης της HIV λοίμωξης, θα πρέπει να διενεργείται επιπρόσθετη διερεύνηση στα κέντρα αναφοράς. Ερμηνεία του αμφιβόλου αποτελέσματος (αλγόριθμος 1) Στην περίπτωση επαναλαμβανόμενου αδιευκρίνιστου αποτελέσματος αρχικής εξέτασης EIA συστήνεται η διενέργεια δεύτερης EIA μετά από δύο βδομάδες σε νέο βιολογικό δείγμα. Στη περίπτωση επαναλαμβανόμενου αμφίβολου αποτελέσματος διενεργείται δοκιμασία WB επιβεβαίωσης ή δοκιμασίες ελέγχου ιϊκού φορτίου. [11]

12 Σε περιπτώσεις αδιευκρίνιστου αποτελέσματος επιβεβαιωτικής δοκιμασίας προτείνεται επανεξέταση σε καινούργιο βιολογικό δείγμα (προτιμάται να είναι πλάσμα) σε διάστημα 2 εβδομάδων, ή εναλλακτικά μοριακός έλεγχος τους αρχικού δείγματος. Στην περίπτωση διαφορετικών αποτελεσμάτων των δύο αρχικών δοκιμασιών (EIA) θα πρέπει να διενεργείται επανάληψη της εξέτασης σε δεύτερο ξεχωριστό δείγμα ορού ή πλάσματος και μετά να ελέγχεται και με επιβεβαιωτικές δοκιμασίες, ώστε να ελαχιστοποιούνται τα λάθη κατά τη διαδικασία ταυτοποίησης του συγκεκριμένου θετικού δείγματος με το συγκεκριμένο ασθενή. Πίνακας 1: Ορισμός και συμπτώματα της πρωτολοίμωξης Ορισμός: Η πρώτη φάση της HIV λοίμωξης καλείται πρωτολοίμωξη ή οξύ ρετροϊκό σύνδρομο. Είναι το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την είσοδο του ιού στον οργανισμό μέχρι την παραγωγή αντισωμάτων. Το ιϊκό φορτίο ανευρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις και συνεπώς στη φάση αυτή η μολυσματικότητα είναι υψηλή. Συμπτώματα: Τα συμπτώματα είναι μη ειδικά και προσιδιάζουν σε αυτά της γριπώδους συνδρομής ή της λοιμώδους μονοπυρήνωσης. Τα συμπτώματα που μπορεί να παρουσιαστούν είναι πυρετός, εξάνθημα, μυαλγίες ή αρθαλγίες, αίσθημα καταβολής, νυχτερινές εφιδρώσεις, πονοκέφαλος, διόγκωση τραχηλικών λεμφαδένων, άτυπα έλκη στη στοματική κοιλότητα. Το 30% των μολυσμένων ατόμων μπορεί να μην εμφανίσουν συμπτώματα. Τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν από 2 έως 4 βδομάδες. Η λεμφαδενοπάθεια μπορεί να παραμείνει για περισσότερο χρονικό διάστημα. Εθελοντική εξέταση για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης με ταυτόχρονη παροχή πριν και μετα την εξέταση-συμβουλευτικών υπηρεσιών στην κοινότητα (Community Based Voluntary Counseling and Testing- CBVCT) Η κοινότητα αποτελεί μια δεξαμενή αδιάγνωστων ατόμων που ενδεχομένως να μην έχουν εύκολη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας. Η διαδικασία διαγνωστικής ανίχνευσης της HIV λοίμωξης με την ταυτόχρονη παροχή πριν και μετα την εξέτασησυμβουλευτικών υπηρεσιών στη κοινότητα μπορεί να υλοποιηθεί με τη λειτουργία κινητών ιατρικών μονάδων που παρέχουν υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας σε διάφορα σημεία όπως σε σημεία συνάντησης των δύσκολα προσβάσιμων πληθυσμών. Σε πλαίσια, όπως αυτό της κοινότητας, ενδείκνυται η χρήση δοκιμασιών ταχείας ανίχνευσης της HIV λοίμωξης. Οι πληθυσμοί που αναφέρονται ως δύσκολα προσβάσιμοι πληθυσμοί και μπορούν να προσεγγιστούν με αυτή τη μεθοδολογία είναι οι μετανάστες, οι χρήστες ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών, τα παράνομα εκδιδόμενα άτομα, οι άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες. Η εξέταση τόσο σε κλινικά όσο και σε μη κλινικά πλαίσια πρέπει να διενεργείται από ιατρονοσηλευτικό προσωπικό ή από επαγγελματίες υγείας που έχουν εκπαιδευτεί σε θέματα τεχνικής και συμβουλευτικής και να τηρούνται οι αρχές της εμπιστευτικότητας όπως αυτές περιγράφονται αναλυτικά (σελ 18). Προτεινόμενος αλγόριθμος διαγνωστικής ανίχνευσης της HIV λοίμωξης με τη χρήση γρήγορων δοκιμασιών ανίχνευσης Τα τεστ ταχείας ανίχνευσης της HIV λοίμωξης έχουν παρόμοια ευαισθησία και ειδικότητα με τις συμβατικές μεθόδους όπως έχει ήδη περιγραφεί (σελ 8-9). Συνεπώς ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν χρειάζεται περισσότερη διερεύνηση. Οι επαγγελματίες υγείας οφείλουν να γνωρίζουν ότι οι προαναφερόμενες δοκιμασίες ανιχνεύουν μόνο αντισώματα έναντι του ιού και όχι το αντιγόνο ρ24 οπότε μπορεί να δώσουν ψευδώς [12]

13 θετικά αποτελέσματα στη περίπτωση που το άτομο βρίσκεται σε περίοδο ορομετατροπής ή σε προχωρημένο στάδιο AIDS (Poljak et al, 2009). Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι αντίστοιχες περίοδοι παραθύρου. Σε περιπτώσεις πρόσφατης ορομετατροπής και προχωρημένου σταδίου AIDS μπορεί η εξέταση με το rapid test να δώσει ψευδώς θετικά αποτελέσματα (Poljak et al, 2009). Για το λόγο αυτό η κάθε περίπτωση θα πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά από τον επαγγελματία υγείας. Σε περίπτωση που το αποτέλεσμα της αρχικής δοκιμασίας εξέτασης (ΕΙΑ) είναι διαφορετικό από το αποτέλεσμα του «rapid test» η εξέταση πρέπει να επαναληφθεί σε καινούργιο βιολογικό δείγμα μετά από ένα μήνα. Ο προτεινόμενος αλγόριθμος διαγνωστικής ανίχνευσης της HIV λοίμωξης με τη χρήση δοκιμασιών εναλλακτικών βιολογικών δειγμάτων στη κοινότητα περιγράφεται με τον αλγόριθμο 2 (σελ 15). Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος με τη χρήση των «rapid tests», απαιτείται πρόσθετη διερεύνηση σε αίμα σύμφωνα με τον αλγόριθμο 1 (σελ 14). [13]

14 Αλγόριθμος 1: Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης για ενήλικες και παιδιά μεγαλύτερα των 18 μηνών 1 η αιμοληψία/4 ης γενιάς EIA Θετικό Aρνητικό: Απουσία HIV λοίμωξης, εκτός αν υπάρχει έκθεση τις προηγούμενες 6 βδομάδες Αμφίβολo Αποτέλεσμα 2 η EIA στο ίδιο δείγμα 2 η EIA σε δεύτερο βιολογικό δείγμα αρνητικό Αμφίβολο Θετικό Επιπρόσθετη διερεύνηση με διαφορετική αιμοληψία EIA σε δεύτερο δείγμα (επανάληψη) μετά από 2 εβδομάδες Επιβεβαίωση με WB ή άλλες επιβεβαιωτικές Δοκιμασίες Αμφίβολο θετικό Αμφίβολο Αρνητικό WB ή μοριακός έλεγχος Θετικό: παρουσία λοίμωξης 2 η WB μετά από 2 βδομάδες ή μοριακός έλεγχος ανάλογα με την κλινική εικόνα ή την τελευταία επαφή Αρνητικό: απουσία λοίμωξης Επιπρόσθετη διερεύνηση για HIV-2 ή σε περίπτωση που το αρνητικό αποτέλεσμα επιβεβαιωτικής δοκιμασίας συνδυάζεται με κλινική εικόνα HIV πρωτολοίμωξης, τότε παραπέμπεται το δείγμα για περαιτέρω διερεύνηση (μοριακός έλεγχος) [14]

15 Αλγόριθμος 2: Διάγνωση της HIV λοίμωξης με χρήση ταχειών δοκιμασιών ανίχνευσης της HIV λοίμωξης στα σημεία εξέτασης (point of care) Α1 Α1+ Α2 - Απουσία HIV λοίμωξης, εκτός αν υπάρχει έκθεση τους προηγούμενους 3 μήνες / λαμβάνονται υπόψη οι αντίστοιχες περίοδοι παραθύρου Α2 (αιμοληψία) Α1+,Α2+ Α1+, Α2- Αμφίβολο αποτέλεσμα, ακολουθεί 2 η EIA ένα μήνα μετά και εφαρμόζεται από την αρχή ο αλγόριθμος της σελ. 14 ή Θετικό αποτέλεσμα, επιβεβαίωση με WB ή άλλες επιβεβαιωτικές δοκιμασίες (βλ. Αλγόριθμο στη σελ. 14) μοριακός έλεγχος ανάλογα με την κλινική εικόνα Α 1 : rapid τεστ Α 2 : τεστ ανίχνευσης σε αίμα με τις συμβατικές EIA [15]

16 Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης στις εγκύους Ο HIV μεταδίδεται από τη HIV οροθετική μητέρα στο έμβρυο διαπλακουντιακά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κατά τον τοκετό λόγω διέλευσης από τον κόλπο και κατά τη διάρκεια του θηλασμού με το μολυσμένο γάλα. Οι πιθανότητες μετάδοσης της λοίμωξης αθροιστικά είναι 25-30%, αλλά μειώνονται σημαντικά σε ποσοστό μικρότερο του 2% αν η έγκυος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης λάβει την απαραίτητη αντιρετροϊκή αγωγή (Havens, 2010). Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν συμπεριλάβει τον έλεγχο της HIV λοίμωξης στον προγεννητικό έλεγχο ρουτίνας όλων των εγκύων. Οι κύριες αρχές που πρέπει να διέπουν τον έλεγχο των εγκύων γυναικών όσο αφορά στην HIV λοίμωξη είναι (CDC, 2006): Ο έλεγχος για HIV λοίμωξη πρέπει να περιλαμβάνεται στον προγεννητικό έλεγχο των γυναικών. Ο έλεγχος πρέπει να είναι εθελοντικός. Καμία γυναίκα δεν πρέπει να ελέγχεται χωρίς να το γνωρίζει. Οι έγκυες πρέπει να λαμβάνουν προφορική ή γραπτή ενημέρωση πριν την εξέταση για την HIV λοίμωξη. Στις εγκύους πρέπει να δίνεται η ευκαιρία να απευθύνουν ερωτήσεις. Σε περίπτωση άρνησης εκ μέρους της εγκύου να εξεταστεί, η απόφαση αυτή πρέπει να καταγράφεται στον ιατρικό της φάκελο και να διερευνάται από τους επαγγελματίες υγείας. Συχνότητα εξέτασης Η πρώτη εξέταση θα πρέπει να γίνεται όσο το δυνατόν νωρίτερα μετά τη διαπίστωση της κύησης. Οι γυναίκες που αρνούνται να εξεταστούν στην πρώτη επίσκεψη πρέπει να ενθαρρύνονται να εξεταστούν στην αμέσως επόμενη. Ένα δεύτερο τεστ συστήνεται στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, και κατά προτίμηση πριν από την 36 η βδομάδα της κύησης σε: o Γυναίκες που βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο για την HIV λοίμωξη, όπως οι εκδιδόμενες, οι χρήστριες ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών ή οι γυναίκες που έχουν σεξουαλικούς συντρόφους χρήστες. o Γυναίκες που έχουν περισσότερους από ένα σεξουαλικούς συντρόφους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. o Γυναίκες που διαγιγνώσκονται με ένα ΣΜΝ. o Κρατούμενες φυλακών/κέντρων κράτησης μεταναστών. o Γυναίκες που έχουν σημεία ή συμπτώματα όμοια με αυτά της οξείας λοίμωξης από HIV. Στη περίπτωση αυτή προτιμάται ο έλεγχος HIV-RNA. o Γυναίκες που κατάγονται από χώρες με υψηλό επιπολασμό της HIV λοίμωξης. o Γυναίκες με HIV οροθετικό σύντροφο. Τεστ ταχείας ανίχνευσης κατά την έναρξη του τοκετού Κάθε γυναίκα με αδιευκρίνιστο προφίλ για την HIV λοίμωξη τη στιγμή του τοκετού θα πρέπει να εξετάζεται για τη λοίμωξη με ταχεία δοκιμασία (rapid test). Σε περίπτωση άρνησης της εξέτασης, οι λόγοι της άρνησης πρέπει να καταγράφονται. Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης σε νεογνά οροθετικών μητέρων Τα μητρικά αντισώματα μέσω της εμβρυοπλακουντιακής επικοινωνίας εισέρχονται στη κυκλοφορία του εμβρύου και μπορεί να είναι ανιχνεύσιμα στο βρέφος για 18 μήνες. Γι αυτό το λόγο οι μετρήσεις του τίτλου τους δεν [16]

17 αντικατοπτρίζουν το HIV ορολογικό προφίλ του νεογνού. Οι δοκιμασίες μοριακού ελέγχου είναι εκείνες που ενδείκνυνται για την διάγνωση της HIV λοίμωξης στα νεογνά. Ιδιαίτερα η χρήση της ανίχνευσης του προιϊκού DNA είναι περισσότερο ενδεικτική σε σύγκριση με το RNA του ιού που μπορεί να είναι σε χαμηλά επίπεδα λόγω του ότι μπορεί να λαμβάνει προφυλακτική αντιρετροϊκή αγωγή (Parry et al, 2003). Συνεπώς, για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης σε ηλικίες <18 μηνών απαιτείται η χρήση μοριακών μεθόδων για τον προσδιορισμό του ιϊκού φορτίου. Νεογέννητα από μητέρες με άγνωστο ορολογικό για τον HIV προφίλ Για νεογέννητα που γεννιούνται από μητέρες με άγνωστο HIV ορολογικό προφίλ πρέπει να γίνεται ταχύς έλεγχος για HIV στη μητέρα ή/και το παιδί όσο το δυνατόν συντομότερα μετά τον τοκετό με άμεση έναρξη χημειοπροφύλαξης. Στην περίπτωση θετικoύ αποτελέσματος ταχείας ανίχνευσης αντισωμάτων, στη μητέρα πρέπει να γίνει επιβεβαιωτική δοκιμασία και εάν είναι αρνητική να διακόπτεται η χημειοπροφύλαξη. Στην περίπτωση θετικoύ αποτελέσματος ταχείας ανίχνευσης αντισωμάτων στη μητέρα, πρέπει να γίνεται έλεγχος του νεογέννητου περιγεννητικά με μέτρηση του ιϊκού HIV-DNA με μοριακές μεθόδους. Έλεγχος για HIV λοίμωξη νεογνών οροθετικών μητέρων Κάθε νεογέννητο HIV οροθετικής μητέρας, πρέπει να ελέγχεται σε ηλικία ημερών, 1-2 μηνών και 4-6 μηνών με μέτρηση του ιϊκού HIV-RNA ή DNA με μοριακές μεθόδους. Μερικοί ειδικοί συστήνουν τη μέτρηση του ιϊκού HIV-DNA με μοριακές μεθόδους στη γέννηση ειδικά για γυναίκες που δεν υπήρχε ιϊκή καταστολή κατά τη διάρκεια της κύησης ή διαγνώστηκαν στη διάρκεια του τοκετού. Κάθε θετικό ιολογικό τεστ πρέπει να επιβεβαιώνεται με δεύτερη μέτρηση ιϊκού φορτίου από διαφορετικό δείγμα όσο το δυνατόν συντομότερα. Τα έως τώρα δεδομένα δεν δείχνουν καμία καθυστέρηση στη διάγνωση της HIV λοίμωξης με μέτρηση με PCR του ιϊκού HIV DNA σε βρέφη που έλαβαν ζιδοβουδίνη. Όμως η επίδραση της έκθεσης της μητέρας ή του παιδιού σε συνδυασμό αντιρετροϊκών σκευασμάτων στην ευαισθησία των διαγνωστικών ιολογικών εξετάσεων στα βρέφη και ιδιαίτερα στη μέτρηση του ιϊκού RNA είναι άγνωστη. Η HIV λοίμωξη μπορεί μερικώς να αποκλεισθεί με δύο ή περισσότερα αρνητικά τεστ, το ένα στην ηλικία των 14 ημερών ή μεγαλύτερη και το άλλο στην ηλικία του 1 μηνός ή μεγαλύτερη. Οριστικός αποκλεισμός της HIV λοίμωξης σε βρέφος που δε θήλασε μπορεί να γίνει με δύο αρνητικά ιολογικά τεστ το ένα σε ηλικία ενός μηνός ή μεγαλύτερη και το άλλο σε ηλικία 4 μηνών ή μεγαλύτερη. Πολλοί ειδικοί επιβεβαιώνουν το αρνητικό HIV προφίλ του βρέφους με έλεγχο αντισωμάτων σε ηλικία 18 μηνών. Εξέταση μετά από έκθεση στην HIV λοίμωξη Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η λήψη αντιρετροϊκής αγωγής καθυστερεί την ορομετατροπή έως και 6 μήνες. Έτσι προτείνεται η εφαρμογή μιας δοκιμασίας ανίχνευσης της HIV λοίμωξης αμέσως μετά την έκθεση και πριν τη λήψη προφυλακτικής αντιρετροϊκής θεραπείας. Οι επόμενες δοκιμασίες ανίχνευσης της HIV λοίμωξης γίνονται σε 4 έως 6 βδομάδες από την πιθανή έκθεση, σε 3 μήνες και ένα τελευταίο τεστ σε 6 μήνες. [17]

18 Ανωνυμία και Εμπιστευτικότητα Ο έλεγχος αντισωμάτων για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης είναι πάντα εμπιστευτικός, εθελοντικός και ανώνυμος αν το επιθυμεί ο εξεταζόμενος, με την προηγούμενη ρητή συναίνεση του και μετά από πλήρη ενημέρωσή του (Παράρτημα ΙΙ). Κατά τον εμπιστευτικό έλεγχο, οι επαγγελματίες ή οι συνεργάτες του φορέα παροχής υγειονομικής φροντίδας με οποιαδήποτε σχέση εργασίας ή έργου οφείλουν να τηρούν αυστηρά το ιατρικό απόρρητο και τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα του ασθενή (άρθρο 7, Ν. 2472/1997). Η τήρηση του ιατρικού απορρήτου πρέπει να διασφαλίζεται για πάντα και αφορά σε κάθε τρίτο που δεν έχει σχέση με τη διαγνωστική και θεραπευτική διαδικασία του υπό εξέταση ατόμου. Τρίτοι θεωρούνται και άτομα του ίδιου κέντρου υγείας ή νοσοκομείου αν δεν έχουν σχέση με την εξέταση. Κατά τον ανώνυμο έλεγχο, οι πολίτες μπορούν να εξεταστούν χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση οποιουδήποτε αναγνωριστικού εγγράφου ταυτοποίησης. Στην περίπτωση αυτή αναγράφονται η ημερομηνία γέννησης και τα δύο αρχικά του ονόματος και του επωνύμου ή κάποιος άλλος κωδικός που δίνεται από το εργαστήριο. Στην περίπτωση αυτή δίνεται γραπτώς το αποτέλεσμα των εξετάσεων προς το ίδιο άτομο. Κατά τον ανώνυμο έλεγχο η συναίνεση μπορεί να είναι και προφορική. Στην περίπτωση που κάποιος/α προσέρχεται σε ιατρική δομή οικειοθελώς να εξεταστεί κατά τον ανώνυμο έλεγχο, η συναίνεση μπορεί να είναι προφορική και τεκμαίρεται από το γεγονός της προσέλευσης του/της στην ιατρική δομή. Στην περίπτωση που το άτομο επιθυμήσει να εξεταστεί και να αναφέρεται το πλήρες ονοματεπώνυμό του στη βεβαίωση με το αποτέλεσμα (επώνυμος έλεγχος) για δική του χρήση, τότε ο έλεγχος γίνεται με τη χρήση προσωπικών αναγνωριστικών (ταυτότητας ή άλλων εγγράφων) ώστε να διασφαλιστεί η ταυτοποίηση και το εργαστήριο να μπορεί να δώσει γραπτώς το αποτέλεσμα της εξέτασης. Σημειώνεται ότι σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση επώνυμου ελέγχου η εξέταση για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης προϋποθέτει την ύπαρξη της έγγραφης συναίνεσης του ατόμου που πρόκειται να εξεταστεί η οποία φυλάσσεται με την ευθύνη του διευθυντή του εργαστηρίου ή της δομής υγείας ή άλλου αρμόδιου επαγγελματία υγείας που διεξάγει την εξέταση (εγκύκλιος 4548/1990). Επίσης, η συναίνεση πρέπει να είναι έγγραφη, όταν ζητείται από κάποιον ασθενή να εξεταστεί, για αποδεικτικούς κυρίως λόγους, να αποδείξει δηλαδή ο γιατρός ότι παρείχε την κατάλληλη ενημέρωση και έλαβε την κατάλληλη συναίνεση. Εξαιρέσεις στην έγγραφη συναίνεση θα μπορούσαν να γίνουν σε άτομα τα οποία είναι υπερευαίσθητα ή δεν μπορούν να κατανοήσουν τα της συναίνεσης, δεν υπάρχει συγγενής και υπάρχει κατάσταση επείγουσας διενέργειας της εξέτασης. Σκόπιμο σε αυτή τη περίπτωση να συνυπογράφουν δύο ή περισσότεροι γιατροί ή και νοσηλευτικό προσωπικό για το γεγονός, αιτιολογώντας το γιατί καθώς επίσης αναφέροντας την ύπαρξη προφορικής συναίνεσης. Υποχρεωτική είναι η εξέταση, πάντοτε με τη προηγούμενη ρητή συναίνεση των ατόμων μετά από ενημέρωση τους, αν επιθυμούν να γίνουν δότες αίματος, σπέρματος, οργάνων και ιστών. Το αποτέλεσμα της εξέτασης πρέπει να ανακοινώνεται αποκλειστικά στο άτομο που εξετάστηκε. Δεν επιτρέπεται η ανακοίνωση αποτελέσματος της εξέτασης με ταχυδρομική επιστολή ή ηλεκτρονικό ταχυδρομείο κλπ. Στη περίπτωση θετικού αποτελέσματος η ανακοίνωση γίνεται πάντα από γιατρό μετά από ψυχοκοινωνική υποστήριξη του ατόμου που έχει εξεταστεί. Ειδική κατηγορία ενδείξεων-συστάσεων για έλεγχο αντισωμάτων αποτελούν οι νοσηλευόμενοι ασθενείς. Ο έλεγχος στην κατηγορία αυτή επιτρέπεται μόνο στην [18]

19 περίπτωση που η γνώση της πιθανής HIV λοίμωξης θα συμβάλλει στη διάγνωση ή στη θεραπεία της νόσου για την οποία νοσηλεύονται. Ο έλεγχος γίνεται μετά από σαφή ενημέρωση του ασθενή και απαραιτήτως με την έγγραφη συναίνεσή του. Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η εξέταση σε ασθενή χωρίς τη ρητή συναίνεση του. Σε περίπτωση σοβαρής ιατρικής ένδειξης και εαν υπάρχει κατεπείγουσα ανάγκη διενέργειάς της και εφόσον ο ασθενής αδυνατεί να παράσχει τη συναίνεσή του είτε μόνιμα είτε προσωρινά ή δεν έχει συνείδηση των πραττομένων, θα πρέπει να εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 11 και 12 του Ν.3418/2005 (σελ 22). Σύμφωνα με την προαναφερόμενη διάταξη θα πρέπει να ενημερώνονται και να δίνουν συναίνεση οι οικείοι. Ως οικείος μπορεί να θεωρείται και ο/η σεξουαλικός/ή σύντροφος. Όλα τα παραπάνω πρέπει να διενεργούνται πάντοτε λαμβανομένου υπόψη του ότι πρέπει να υφίστανται απόλυτη ιατρική ένδειξη, τα κριτήρια δε που λαμβάνει υπόψη του πάντοτε ο γιατρός αποβλέπουν στη διάγνωση, θεραπεία και εν γένει βελτίωση ή μη επιδείνωση της υγείας του ασθενή. Σε καμιά περίπτωση ο ασθενής δεν είναι υποχρεωμένος σε αναγκαστική παροχή συναίνεσης ακόμη και αν τίθεται ζήτημα επαγγελματικής έκθεσης. Το άτομο που έχει υποστεί επαγγελματική έκθεση (ο γιατρός ή οποιοσδήποτε υγειονομικός υπάλληλος ή άλλο προσωπικό του νοσοκομείου ή εθελοντής) θα πρέπει να απευθυνθεί άμεσα και όχι πάνω από 72 ώρες, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, σε κάποια Μονάδα Λοιμώξεων ώστε να του παρασχεθεί η κατάλληλη φροντίδα. Αυτό ισχύει και στην περίπτωση που ο ασθενής βρεθεί οροαρνητικός μετά από την εξέταση. Το άτομο που έχει υποστεί επαγγελματική έκθεση δεν πρέπει να αφήσει να περάσει πολύτιμος χρόνος και να περιμένει τα αποτελέσματα της εξέτασης του ασθενή διότι ο ασθενής μπορεί να βρίσκεται σε περίοδο ορολογικού παραθύρου. Όσο αφορά στην ανίχνευση αντισωμάτων έναντι του ιού στους ανήλικους η τηρούμενη διεθνώς πολιτική ορίζει ότι οι νέοι ηλικίας άνω των 15 ετών έχουν δικαίωμα να εξεταστούν χωρίς τη συναίνεση των γονέων υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ωριμότητα για την αποδοχή αυτής της εξέτασης καθώς και του τυχόν θετικού αποτελέσματος με την κατάλληλη ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Αν ο ασθενής είναι ανήλικος, η συναίνεση δίδεται από αυτούς που ασκούν τη γονική μέριμνα ή έχουν την επιμέλεια του σύμφωνα με το άρθρο 12/ Ν. 3418/2005. Κατ εξαίρεση δεν απαιτείται η συναίνεση στις περιπτώσεις που ορίζονται στη διάταξη του άρθρου 12 παρ. 3 του Ν.3418/2005. Αξιολόγηση και έλεγχος της εφαρμογής των οδηγιών (monitoring and evaluation system) Η διασφάλιση της ποιότητας ενός συστήματος παρακολούθησης της εφαρμογής των παραπάνω κατευθυντηρίων οδηγιών περιλαμβάνει τους παρακάτω δείκτες (WHO 2010), τις εισροές, τις εκροές-δηλαδή τα ενδιάμεσα αποτελέσματα- και τα αποτελέσματα. Οι προαναφερόμενοι δείκτες παρουσιάζονται αναλυτικά στον πίνακα 2. [19]

20 Πίνακας 2: Δείκτες διασφάλισης ποιότητας του συστήματος παρακολούθησης της εφαρμογής των οδηγιών Εισροές Εκροές 1. Πρότυπα: οι κατευθυντήριες οδηγίες που έχουν συνταχθεί βάσει των διεθνών οδηγιών και αφού έχουν πρώτα προσαρμοστεί στα ελληνικά δεδομένα και η δημοσιοποίηση τους μέσω της ανάρτησης στο διαδίκτυο και της αποστολής τους σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία. Η αποτελεσματική διάχυση της πληροφορίας εξασφαλίζεται με την επικοινωνία με όλα τα νοσοκομεία ώστε να διασφαλιστεί ότι έχουν λάβει τις προαναφερόμενες οδηγίες. 2. Εσωτερικός ποιοτικός έλεγχος: το ποσοστό των δομών, στις οποίες διενεργείται η εξέταση (HIV Testing Centers-HTC) σύμφωνα με τις παραπάνω οδηγίες. 3. Το ποσοστό κάλυψης: το ποσοστό των περιθωριοποιημένων πληθυσμών (marginalized populations) - όπως χρήστες ενδοφλέβιων ουσιών, άνδρες που έχουν επαφές με άλλους άνδρες και μετανάστες, εκδιδόμενα άτομα, που έχουν εξεταστεί τους τελευταίους 12 μήνες και έχουν λάβει τα αποτελέσματα της εξέτασης τους. Αποτελέσματα 4. Αποτελεσματικό σύστημα παραπομπής: η αναλογία του αριθμού των νέων ασθενών που λαμβάνουν θεραπεία ή παρακολουθούνται προς τον αριθμό των νεοδιαγνωσθέντων με HIV. Αλγόριθμος συστήματος αξιολόγησης της εφαρμογής των κατευθυντηρίων οδηγιών για την ανίχνευσης της HIV λοίμωξης Εισροές Εκροές Αποτελέσματα Υπαρξη κατευθυντηρίων οδηγιών Ποσοστό των HTC που εφαρμόζουν τις οδηγίες Το ποσοστό των MARP που έχουν εξεταστεί τους τελευταίους 12 μήνες και έχουν λάβει τα αποτελέσματά τους η αναλογία του αριθμού των νέων ασθενών που λαμβάνουν θεραπεία ή παρακολουθούνται [20]

21 Μονάδες υγείας που μπορεί να γίνει η εξέταση για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης Ο έλεγχος αντισωμάτων για την ανίχνευση της HIV λοίμωξης διεξάγεται: Στα Κέντρα Αναφοράς και Ελέγχου AIDS (σελ 23). Στα δημόσια νοσοκομεία. Η εξέταση καλύπτεται πλήρως από τα ασφαλιστικά ταμεία όταν πραγματοποιείται εντός των μονάδων του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., των σχηματισμών του ΕΣΥ, των πανεπιστημιακών και των στρατιωτικών νοσοκομείων. Διεξάγεται επίσης σε: Ιδιωτικά νοσοκομεία. Ιδιωτικά εργαστήρια. Σ.Σ. Οι πληροφορίες ισχύουν για τη χρονική περίοδο δημοσίευσης των κατευθυντήριων οδηγιών. Θα αναθεωρούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα εφόσον υπάρχουν αλλαγές στο εκάστοτε καθεστώς και θα είναι διαθέσιμες στο διαδικτυακό τόπο του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. [21]

22 Παράρτημα Ι Πίνακας 1: Ψευδώς θετικά και ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα αρχικής εξέτασης EIA (Sharma et al, 2008) Ψευδώς θετικά Αυτοάνοσα νοσήματα Πολλαπλές κυήσεις Πολλαπλές μεταγγίσεις Αιματολογικές κακοήθειες Αντιπολυστερινικά αντισώματα Υπερ-γ- σφαιριναιμία Οξύς ρευματικός πυρετός Αλκοολική ηπατίτιδα Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια Τεχνικά λάθη ψευδώς αρνητικά Περίοδος παραθύρου Τεχνικά λάθη Θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά Προχωρημένο στάδιο HIV λοίμωξης Πίνακας 4: Λάθη κατά τη διαδικασία διενέργειας των ανοσοενζυμικών δοκιμασιών (Parry et al, 2003) Κατά : Τη συλλογή των δειγμάτων Την ταυτοποίηση των βιολογικών δειγμάτων με τους κωδικούς Τη μεταφορά των βιολογικών δειγμάτων Το διαχωρισμό πλάσματος ορού Την ανάγνωση των αποτελεσμάτων Την ερμηνεία των αποτελεσμάτων Τη μεταφορά των αποτελεσμάτων στα αρχεία καταγραφής [22]

23 Παράρτημα ΙΙ Άρθρο 11/ Ν.3418/2005 Υποχρέωση ενημέρωσης 1. Ο ιατρός έχει καθήκον αληθείας προς τον ασθενή. Οφείλει να ενημερώνει πλήρως και κατανοητά τον ασθενή για την πραγματική κατάσταση της υγείας του, το περιεχόμενο και κατανοητά τον ασθενή για την πραγματική κατάσταση της υγείας του, το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα της προτεινόμενης ιατρικής πράξης, τις συνέπειες και τους ενδεχόμενους κινδύνους ή επιπλοκές από την εκτέλεσή της, τις εναλλακτικές προτάσεις, καθώς και για τον πιθανό χρόνο αποκατάστασης, έτσι ώστε ο ασθενής να μπορεί να σχηματίζει πλήρη εικόνα των ιατρικών, κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων και συνεπειών της κατάστασης του και να προχωρεί, ανάλογα, στη λήψη αποφάσεων. 2. Ο ιατρός σέβεται την επιθυμία των ατόμων τα οποία επιλέγουν να μην ενημερωθούν. Στις περιπτώσεις αυτές, ο ασθενής έχει δικαίωμα να ζητήσει από τον ιατρό να ενημερώσει αποκλειστικά άλλο ή άλλα πρόσωπα, που ο ίδιος θα υποδείξει, για την κατάσταση της υγείας του, το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα της προτεινόμενης ιατρικής πράξης, τις συνέπειες ή και τους κινδύνους από την εκτέλεσης της καθώς και τον βαθμό πιθανόλογησής τους. 3. Αν τα απρόσωπα δεν έχουν την ικανότητα να συναινέσουν για την εκτέλεση ιατρικής πράξης, ο ιατρός τα ενημερώνει στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό. Ενημερώνει, επίσης, τα τρίτα πρόσωπα, που έχουν την εξουσία να συναινέσουν για την εκτέλεση της πράξης αυτής, κατά τις διακρίσεις του επόμενου άρθρου. Άρθρο 12/ Ν.3418/2005 Συναίνεση του ενημερωμένου ασθενή 1. Ο ιατρός δεν επιτρέπεται να προβεί στην εκτέλεση οποιασδήποτε ιατρικής πράξης χωρίς την προηγούμενη συναίνεση του ασθενή. 2. Προϋποθέσεις της έγκυρης συναίνεσης του ασθενή είναι οι ακόλουθες: α) Να παρέχεται μετά από πλήρη, σαφή και κατανοητή ενημέρωση, σύμφωνα με το προηγούμενο άρθρο. β) ο ασθενής να έχει ικανότητα για συναίνεση. βα) Αν ο ασθενής είναι ανήλικος, η συναίνεση δίδεται από αυτούς που ασκούν τη γονική μέριμνα ή έχουν την επιμέλεια του. Λαμβάνεται, όμως, υπόψη και η γνώμη του, εφόσον ο ανήλικος, κατά τη κρίση του ιατρού, έχει την ηλικιακή, πνευματική και συναισθηματική ωριμότητα να κατανοήσει την κατάσταση της υγείας του, το περιεχόμενο της ιατρικής πράξης και τις συνέπειες ή τα αποτελέσματα ή τους κινδύνους της πράξης αυτής. Στην περίπτωση της παραγράφου 3 του άρθρου 11 απαιτείται πάντοτε η συναίνεση των προσώπων που ασκούν τη γονική μέριμνα του ανηλίκου. ββ) Αν ο ασθενής δεν διαθέτει ικανότητα συναίνεσης, η συναίνεση για την εκτέλεση ιατρικής πράξης δίδεται από το δικαστικό συμπαραστάτη, εφόσον αυτός έχει οριστεί. Αν δεν υπάρχει δικαστικός συμπαραστάτης, η συναίνεση δίνεται από τους οικείους του ασθενή. Σε κάθε περίπτωση, ο ιατρός πρέπει να προσπαθήσει να εξασφαλίσει εκούσια συμμετοχή, σύμπραξη και συνεργασία του ασθενή, και ιδίως εκείνου του ασθενή που κατανοεί την κατάσταση της υγείας του, το περιεχόμενο της ιατρικής πράξης και τα αποτελέσματα της πράξης αυτής. βγ) Η συναίνεση να μην είναι αποτέλεσμα πλάνης, απάτης ή απειλής και να μην έρχεται σε σύγκρουση με τα χρηστά ήθη. [23]

24 βδ) Η συναίνεση να καλύπτει πλήρως την ιατρική πράξη και κατά το συγκεκριμένο περιεχόμενο της και κατά το χρόνο εκτέλεσης της. 3. Κατ εξαίρεση δεν απαιτείται συναίνεση: α) στις επείγουσες περιπτώσεις, κατά τις οποίες δεν μπορεί να ληφθεί συναίνεση και συντρέχει άμεση, απόλυτη και κατεπείγουσα ανάγκη παροχής ιατρικής φροντίδας, β) στην περίπτωση αυτοκτονίας ή γ) αν οι γονείς του ανήλικου ασθενή ή οι συγγενείς ασθενή που δεν μπορεί για οποιοδήποτε λόγο να συναινέσει ή άλλοι τρίτοι, που έχουν εξουσία συναίνεσης για τον ασθενή, αρνούνται να δώσουν την αναγκαία συναίνεση και υπάρχει ανάγκη άμεσης παρέμβασης, προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία του ασθενή. [24]

25 Παράρτημα ΙΙΙ Κέντρα Αναφοράς & Ελέγχου AIDS στα οποία διεξάγεται o έλεγχος ΑΘΗΝΑ Κέντρο Αναφοράς AIDS-Κυτταρικής Ανοσίας Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ- ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ-ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» Υπεύθυνοι: Χ. Παπαστεριάδη, Δ/ντρια Ανοσολογικού Τμήματος Ε. Γρηγορίου, Αιματολόγος, Επιμελήτρια Α Τμήμα Ανοσολογίας Ιστοσυμβατότητας Τηλ / fax: Εθνικό Κέντρο Αναφοράς Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων & AIDS Υπεύθυνη: Β. Καψιμάλη, Επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής- Διευθύντρια Οροδιαγνωστικού Εργαστήριου «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Τηλ / fax: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Εθνικό Κέντρο Αναφοράς AIDS Βορείου Ελλάδος (Μικροβιολογικό Εργαστήριο Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης) Υπεύθυνοι: Ν. Μαλισιόβας- Καθηγητής Μικροβιολογίας Παν/μίου Θεσ/νίκης Λ. Σκούρα- Επικ. Καθηγήτρια Μικροβιολογίας-Βιοπαθολογίας, Διευθύντρια Μικροβιολογικού Τηλ / fax: ΠΑΤΡΑ Εθνικό Κέντρο Αναφοράς AIDS Νοτιοδυτικής Ελλάδος Γενικό Νοσοκομείο Πατρών «Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ» Α. Νικολοπούλου, Δ/ντρια Αιματολογικού Εργαστηρίου, Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Αναφοράς Θ. Βανδαράκη, Υπεύθυνη Κέντρου Αναφοράς Γ.Ζαχαρόπουλος, Βιολόγος Κέντρου Αναφοράς Τηλ/ fax: ή 976 ΚΡΗΤΗ Εθνικό Κέντρο Αναφοράς AIDS Κρήτης Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης «ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ-ΠΑΝΑΝΕΙΟ» Υπεύθυνη: Α. Σφυριδάκη, Δ/ντρια Αιμοδοσίας Τηλ , / fax: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Κέντρο Προληπτικής Ιατρικής (ΕΟΠΠΥ) ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Υπεύθυνη: Φ. Τζάρα, Αν. Διευθύντρια Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Τηλ , / fax: ΙΩΑΝΝΙΝΑ Τμήμα Αιμοδοσίας Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Υπεύθυνη: Ε. Ζερβού, Συντονίστρια-Διευθύντρια Αιμοδοσίας Τηλ , / fax: [25]

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης σε κλινικά και μη κλινικά πλαίσια

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης σε κλινικά και μη κλινικά πλαίσια ΓΡΑΦΕΙΟ HIV/AIDS ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση της HIV λοίμωξης σε κλινικά και μη κλινικά πλαίσια Με τη συνεργασία της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al.

ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ΣΗΜΕΡΑ... Three postpartum antiretroviral regimens to prevent intrapartum HIV Nielsen-Saines K, Watts DH, Veloso VG, et al. ZDV 4.8% ZDV NEVIRAPINE 2.2% ZDV NELFINAVIRE LAMIVUDINE 2.4 % N Engl J Med. June

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS

Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS Β. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΚΡΟΥΣΜΑΤΩΝ AIDS Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων Υπουργείο Υγείας Αγράφων 3-5, 151 23 Μαρούσι Τηλ: 210-52.12.000, 210-52.12.133 Fax: 210-52.12.121, 210-52.12.130 www.keelpno.gr

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV. Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΦYΛΑΞΗ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ HIV Σταυρούλα-Δάφνη Ελευθεριάδου Ιατρός Επαγγελματική έκθεση ΟΡΙΣΜΟΣ: η επαφή των επαγγελματιών υγείας με υλικά που είναι ή μπορεί να είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου : 63240/2012

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου : 63240/2012 ANAΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου : 63240/2012 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών.

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ESTIMATION AND PROJECTION PACKAGE (EPP) ΚΑΙ SPECTRUM ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗΣ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στην Ελλάδα, η επιτήρηση της HIV/AIDS λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος

Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας. Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Πρόληψη από έκθεση και προφύλαξη μετά από έκθεση σε HepB, HepC, και HIV σε χώρους παροχής υγείας Αικατερίνη K. Μασγάλα Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Κίνδυνος έκθεσης Ο κίνδυνος έκθεσης σε αίμα είναι σαφώς μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης

στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης Γεώργιος Μαρτίνης στα θέματα αιμοδοσίας μεταγγισιοθεραπείας δημόσιας υγείας και επιδημιολογίας καθώςκαιστουςτομείςτηςεπικοινωνίας συμβουλευτικής, στατιστικής ανάλυσης εκπαίδευσης και οργάνωσης Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΗΚΟΝΤΟΛΟΓΙΟ. Ιατροί

ΚΑΘΗΚΟΝΤΟΛΟΓΙΟ. Ιατροί Ιατροί Λήψη ιατρικού ιστορικού με προτεραιότητα στην ύπαρξη χρονίων (υπέρταση, Σ.Δ, καρδιολογικά,αναπνευστικά προβλήματα, χρήση ουσιών) και μεταδοτικών νοσημάτων (φυματίωση, ηπατίτιδες, HIV λοίμωξη), ανίχνευση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φώτης Βλαστός Διευθυντής ΕΣΥ Νοσοκομείο «Σωτηρία» Σήμερα, η τήρηση των κανόνων προστασίας έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω: της μεγάλης εισροής μεταναστών από περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Πληροφορίες : Καλύβα Φ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας : 104 38 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

. ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΟΚΑΝΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ Πολιτική του ΟΚΑΝΑ στη Μείωση της Βλάβης ΣΤΑΘΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΤΟΥ ΟΚΑΝΑ Παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΜΠΟΥΣΜΠΟΥΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΣ - ΙΑΤΡΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΡΩΝΥΜΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΜΑΙΑ Σ.Π.Μ.Π.& Ε ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Π.Ε.Δ.Υ. 3 Η ΥΠΕ ΙΣΤΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ. Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β

ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ. Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Σταθμός Αιμοδοσίας Νοσοκομείου Λαμίας Ξυνοτρούλας Π. Ιωάννης Ειδικός Παθολόγος Επιμελητής Β ΜΕΤΑΓΓΙΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ Η μετάγγιση αίματος είναι μια ζωτική θεραπευτική πράξη

Διαβάστε περισσότερα

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

7 η Υ Π Ε 1 Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ Κ Ρ Η Τ /ΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΟΜΙΑ ΜΑ ΑΑ Ο AIDS 1 ΔΜΒΙΟ /Ν ΟΓΑΜΜΑΙΜΟ & ΑΝΑΞ Tί είναι ο HIV Ο HIV (Human Immunodeficiency Virus Ιός Ανοσοανεπάρκειας του Ανθρώπου) είναι ο ιός που καταστρέφει το αμυντικό σύστημα του ανθρώπου ροκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΑΜΝΙΟΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819 e-mail: hmesogiaki@ippokratio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορώ να προσφέρω εθελοντικά;

Πώς μπορώ να προσφέρω εθελοντικά; ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, ως ένας από τους Εποπτευόμενους Φορείς του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγικός πυρετός Ebola

Αιμορραγικός πυρετός Ebola Αιμορραγικός πυρετός Ebola Επιστημονική Συνάντηση SOS Ιατρών 29/11/2014 Φώτιος Π. Πετρόπουλος MD, MHA Ειδικός Παθολόγος Δεν υπάρχει καμία οικονομική ή άλλη εξάρτηση του ομιλούντος που να μπορεί να επηρεάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΣΑΤΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ν.Υ. ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ»

ΚΑΤΣΑΤΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ν.Υ. ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» ΚΑΤΣΑΤΟΥ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ν.Υ. ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ Π.Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» 1 η ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΥΘΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΒΟ ΟΜΑΔΑΣ Επίτοκος 36 ετών

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Τεχνικές προδιαγραφές για την προμήθεια αντιδραστηρίων για την εξακρίβωση ομάδας αίματος

Θέμα : Τεχνικές προδιαγραφές για την προμήθεια αντιδραστηρίων για την εξακρίβωση ομάδας αίματος Προς Γενικό Νοσοκομείο Μαμάτσειο Μποδοσάκειο Φορέας Νοσοκομείο Κοζάνης Αριθ. Πρωτ. 8219 Θέμα : Τεχνικές προδιαγραφές για την προμήθεια αντιδραστηρίων για την εξακρίβωση ομάδας αίματος Στις εξετάσεις αιμοδοσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη

ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΣ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι. ΓΕΝΙΚΑ 1. Το ζήτημα της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ΙΥΑ) παρά το γεγονός ότι απασχολεί τη χώρα μας τα τελευταία 30 χρόνια τουλάχιστον,

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Πολιτεία έχει υποχρέωση να διασφαλίζει τη δημόσια υγεία.

2. Η Πολιτεία έχει υποχρέωση να διασφαλίζει τη δημόσια υγεία. AIDS, Αρχές Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ατομικών Ελευθεριών (Εγκύκλιος Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας με αρ. πρωτ. Υ1/3239/4.7.2000) Προοίμιο Επιδημιολογία Αλλοδαποί μετανάστες Οικογένεια Στέγαση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία Μάρκα Ανδριανή Ιατρός,

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα νεότερα δεδομένα στην κάθετη μετάδοση της ΗIV Λοίμωξης από τη μητέρα στο παιδί

Τα νεότερα δεδομένα στην κάθετη μετάδοση της ΗIV Λοίμωξης από τη μητέρα στο παιδί Τα νεότερα δεδομένα στην κάθετη μετάδοση της ΗIV Λοίμωξης από τη μητέρα στο παιδί ΒΑςΙΛΕΙΑ ΚΟΝΤΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟς ΛΟΙΜΩΞΙΟΛΟΓΟς ΓΡΑΦΕΙΟ HIV ΛΟΙΜΩΞΗς & ςμν ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗς ΝΟςΗΜΑΤΩΝ Χρόνος Κάθετης

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ-YΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ-YΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ελπιζώ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΩΝ ΝΟΤΙΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ-YΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ * Εσωτερικό έντυπο Σύμφωνα με το άρθρο 2 του καταστατικού του Συλλόγου μας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΑΘΗΝΑ, 31/5 4/6/2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 20/9 24/9/2010 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΛΟΥΚΑΣ ΔΑΔΙΩΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Ν Υ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΝΠΤΖΑΝΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ HIV λοίμωξης, ΣΜΝ & ESTHER ΔΡΑΣΕΙΣ 2008

ΓΡΑΦΕΙΟ HIV λοίμωξης, ΣΜΝ & ESTHER ΔΡΑΣΕΙΣ 2008 ΓΡΑΦΕΙΟ HIV λοίμωξης, ΣΜΝ & ESTHER ΔΡΑΣΕΙΣ 2008 1 Αρμοδιότητες γραφείου HIV λοίμωξης, ΣΜΝ & ESTHER Το Γραφείο HIV λοίμωξης, ΣΜΝ & ESTHER παρακολουθεί με επιστημονικό και οργανωμένο τρόπο την πορεία της

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφυµατικός εµβολιασµός.

Αντιφυµατικός εµβολιασµός. Αντιφυµατικός εµβολιασµός. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.:Γ32/1878/2-11-07 Σας κοινοποιούµε την υπ αριθ. πρωτ. Υ1/Γ.Π./126769/19.10.07 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας & Κοιν/κής Αλληλεγγύης, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Υγιεινής Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΠΡOΛΗΨΗ HIV/AIDS. Δ. Παρασκευής

Εργαστήριο Υγιεινής Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΠΡOΛΗΨΗ HIV/AIDS. Δ. Παρασκευής Εργαστήριο Υγιεινής Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΠΡOΛΗΨΗ HIV/AIDS Δ. Παρασκευής Θεματολογία Ιολογία Επιδημιολογία Μετάδοση Διάγνωση Πρόληψη Τα πρώτα κρούσματα 5/6/1981: Ταυτοποίηση 5 περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η Σύνθεση. Ιικό φορτίο & Τ4

Ποια είναι η Σύνθεση. Ιικό φορτίο & Τ4 Ποια είναι η Σύνθεση Είμαστε μια ομάδα ακτιβιστών, άλλοι οροθετικοί άλλοι όχι. Ένας από τους βασικούς στόχους μας είναι να αποκτήσουν όσοι έχουν διαγνωστεί θετικοί στον HIV τα απαραίτητα εφόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη

Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων Γεργιανάκη Ειρήνη Δωρεά Ομφαλικού Αίματος Τι είναι το ομφαλoπλακουντιακό αίμα; «Ομφαλοπλακουντιακό» ονομάζουμε το αίμα που μπορεί να ληφθεί από τον ομφάλιο λώρο και

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό αφιέρωμα του Ενημερωτικού Δελτιου ΚΕΕΛΠΝΟ Τεύχος Νοεμβρίου 2012, αριθμός 21/ έτος 2ο, ISSN 1792-9016

Ειδικό αφιέρωμα του Ενημερωτικού Δελτιου ΚΕΕΛΠΝΟ Τεύχος Νοεμβρίου 2012, αριθμός 21/ έτος 2ο, ISSN 1792-9016 Ειδικό αφιέρωμα του Ενημερωτικού Δελτιου ΚΕΕΛΠΝΟ Τεύχος Νοεμβρίου 2012, αριθμός 21/ έτος 2ο, ISSN 1792-9016 1η εκέµβρη 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΙDS τις νέες µολύνσεις τους θανάτους τις διακρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις. έτος. Ξενοδοχείο 4 Εποχές. Φθινοπωρινές Ημέρες Παθολογίας ΛΟΥΤΡΑ ΑΡΙΔΑΙΑΣ (ΠΟΖΑΡ) Οργάνωση: Συνδιοργάνωση:

Λοιμώξεις. έτος. Ξενοδοχείο 4 Εποχές. Φθινοπωρινές Ημέρες Παθολογίας ΛΟΥΤΡΑ ΑΡΙΔΑΙΑΣ (ΠΟΖΑΡ) Οργάνωση: Συνδιοργάνωση: Οργάνωση: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ & ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΟΜΩΝΥΜΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Συνδιοργάνωση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ;

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1

Οδηγίες περιορισμού της διασποράς του ιού του Η1Ν1 E Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 157-80, τηλ.: 7721568, 7721566 Fax: 7721567 Οδηγίες περιορισμού της διασποράς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου :67323/2012

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου :67323/2012 ANAΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ : Β43046ΨΖ2Ν-Ζ6Γ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αρ. Πρωτοκόλλου :67323/2012 Αθήνα,22/10/2012 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες B και C και HIV Λοίµωξη στο Γενικό Πληθυσµό και σε Μετακινούµενους Πληθυσµούς: Προκαταρκτικά αποτελέσµατα της µελέτης Hprolipsis

Ιογενείς Ηπατίτιδες B και C και HIV Λοίµωξη στο Γενικό Πληθυσµό και σε Μετακινούµενους Πληθυσµούς: Προκαταρκτικά αποτελέσµατα της µελέτης Hprolipsis Ιογενείς Ηπατίτιδες B και C και HIV Λοίµωξη στο Γενικό Πληθυσµό και σε Μετακινούµενους Πληθυσµούς: Προκαταρκτικά αποτελέσµατα της µελέτης Hprolipsis Γιώτα Τουλούµη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εργ. Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε.

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 24, 25 και 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑLEXANDER BEACH HOTEL ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Πρόε δροσ: Μαρία Παπαϊωάννου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε.

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 24, 25 και 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑLEXANDER BEACH HOTEL ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Πρόε δροσ: Μαρία Παπαϊωάννου

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, σε επανειληµµένες συνεδριάσεις, εξέτασε το ζήτηµα των αποδεκτών

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας και η πορεία του μέχρι σήμερα. Το AIDS και η μελλοντική αντιμετώπιση του

Σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας και η πορεία του μέχρι σήμερα. Το AIDS και η μελλοντική αντιμετώπιση του ΤΕΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας και η πορεία του μέχρι σήμερα. Το AIDS και η μελλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣ Ε.Α.Ν Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΡΟΥΠΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΠΕ 12/2/2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Πύλλη Μαγδαληνή 1, Βασίλειος Ραφτόπουλος 2, Νίκος Μίντλετον 2, Αντρέας Χαραλάμπους 2

Πύλλη Μαγδαληνή 1, Βασίλειος Ραφτόπουλος 2, Νίκος Μίντλετον 2, Αντρέας Χαραλάμπους 2 Πύλλη Μαγδαληνή 1, Βασίλειος Ραφτόπουλος 2, Νίκος Μίντλετον 2, Αντρέας Χαραλάμπους 2 1.Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων 2. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Τμήμα Νοσηλευτικής Η κύρια λειτουργία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΓΡΙΠΗΣ ΠΑΤΟΥΛΗΣ E. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο.Τ.Α. & ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΝΟΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα C Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ Τι πρέπει να ξέρει ο υποψήφιος εθελοντής αιμοδότης: - Κάθε υγιής άνδρας ή γυναίκα 18 62 ετών, μπορεί να δίνει άφοβα αίμα 3 4 φορές το χρόνο. - Ο όγκος αίματος που προσφέρει ο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Συχνή η ενασχόληση των δικαστηρίων με την ποινική ευθύνη των γιατρών

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους!

www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η Ηπατίτιδα C μας αφορά όλους! www.c-afora.gr Η ηπατίτιδα C είναι μία ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται αιματογεν ασθενών που προσβάλλονται δεν κατορθώνουν να αποβάλλουν τον αναπτύξει κίρρωση

Διαβάστε περισσότερα

ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 395 396 ÁÍÁÊÏÉÍÙÓÅÉÓ ΣΕ ÅËËÇÍΙΚΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ 397 398 399 400 401 402 3 ο Εθνικό Συνέδριο Κλινικής Μικροβιολογίας 9 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νοσοκομειακών Λοιμώξεων & Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» DNA RNA: ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ DNA RNA: Βασικά Χαρακτηριστικά Ρόλος Κεντικό Δόγμα της Βιολογίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αποτελέσματα από την παρέμβαση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στα κέντρα κράτησης μεταναστών ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 www.msf.gr Εισαγωγή Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ, ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ISBN 960-7081-87-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 1 1. Αντίδραση της εγκύου, του εμβρύου και του νεογνού στη λοίμωξη... 5 Εισαγωγή... 5 Επίδραση της λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα