ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΤΑ ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΤΑ ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ»"

Transcript

1 Ταχ. Γραφείο Κ.Ε.Μ.Π.Α ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΔΩΡΙΔΟΣ ΤΑ ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ ΕΥΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΔΩΡΙΚΗΣ ΤΕΤΡΑΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ: Κυτινίου - Ερινεού - Βόϊου και Πίνδου ή Ακύφαντος 1 ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΤΑ ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ» ΓΡΑΦΕΙΑ: ΣΙΝΑ & ΔΑΦΝΟΜΗΛΗ 1Α ΑΘΗΝΑ ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΑΡΙΘ. ΦΥΛΛΟΥ 57 (238) ΠΕΡΙΟΔΟΣ Α ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 ΤΙΜΗ ΦΥΛΛΟΥ ΕΥΡΩ 0.20 Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΣ Τα «Κ.Ν.» η εφημερίδα μας ως δημοσιογραφικό όργανο του Συλλόγου μας, αλλά και κυρίως ως μέσο επικοινωνίας των μελών του, σε κυκλοφορία έχει ξε περάσει προ πολλού τον μισό αιώνα. Στο διάστημα αυτό της κυκλοφορίας της, δεν ήτο απλώς μια εφημερίδα ενημερωτική ή μάλλον δεν ήτο μόνο αυτό. Είχε πάντοτε με πλήρη ακρίβεια κάθε πληροφορία, για να λάβουν γνώση των κοι νωνικών του χωριού μας οι απανταχού αναγνώστες της. Γάμοι, θάνατοι, βα πτίσεις, προαγωγές, αφίξεις, συγχαρητήρια για κάθε σταδιοδρομία ή επιτυχία κι ακόμα ευχαριστίες από τους ευεργετούμενους σε γιατρούς κυρίως, αλλά και σε άλλους φιλοφρονούντες και στέργοντες σε αγαθά έργα συμπολίτες μας. Αλλά πέραν όλων αυτών, η εφημερίδα μας δεν άφηνε ανενημέρωτο το αναγνωστικό της κοινό από τις διάφορες εκδηλώσεις και γιορτές. Με κάθε λεπτομέρεια, αλλά και με φωτογραφικό υλικό απαράμιλλο, παρέθετε τα γενόμενα, έτσι ώστε να έχει πλήρη εποπτεία και ο μη παρασταθείς σ αυτά. Σθεναρή ή ταν η συμβολή της στην διευθέτηση και με τις υποδείξεις της στη λύση των δημοτικών μας προβλημάτων. Απ την άλλη μεριά πιο πολύ μαχητική δε γίνεται, από τη συμπεριφορά που κρατούσε απέναντι στους λογής-λογής επιχειρούντες στην αλλοίωση και την παράνομη εκ- (Συνέχεια στη σελίδα 5) Ανακοίνωση Ταχυδρομικό «τέλος» στον επαρχιακό Τύπο Από την 1η Αυγούστου 2011 σύμφωνα με το άρθρο 48 του Ν.3986/11 έπαψε να ισχύει το μειωμένο τιμολόγιο για μια σειρά εντύπων που εκδίδουν οι διάφοροι Σύλλογοι για να ενημερώνουν τα μέλη τους. Από τα μειωμένα τέλη εξαιρούνται μόνο οι ημερήσιες, οι εβδομαδιαίες εφημερίδες και τα έντυπα που έχουν ιδιοκτήτη που είναι μέλος της Ένωσης Δημοσιογράφων Ιδιοκτητών Περιοδικού Τύπου, δηλαδή εκείνα που έ χουν ως σκοπό το κέρδος. Από την άλλη «τιμωρούνται» όλα εκείνα τα έντυπα που στηρίζονται στο μεράκι και τον εθελοντισμό των συντακτών τους, στη συνδρομή και την στήριξη των αναγνωστών τους. Τα «Κ.Ν.» κατέβαλαν για ταχυδρομικά τέλη πριν τον νόμο Με τον νέο νόμο τα τέλη ξεπερνούν τα 350! Το ποσόν αυτό επιβαρύνει τον σύλλογο που στηρίζεται αποκλειστικά στις εισφορές των μελών και φίλων. Γι' αυτό και η σταθερή ενίσχυση του συλλόγου μας από ΟΛΟΥΣ ΕΣΑΣ αποτελεί και τη μόνη αναγκαία και ικανή συνθήκη για την επιβίωσή του. Αλλιώς τα «Καστελλιώτικα Νέα» σύντομα θα πάψουν να υπάρχουν σαν έντυπη εφημερίδα. Μπορείτε να στέλνετε χρήματα στον παρακάτω λογαριασμό: Λογαριασμός Ταμιευτηρίου Γενικής Τράπεζας Δικαιούχος: Προοδευτικός Σύλλογος Τα Καστέλλια Αριθμός: Ομιλίες από τη γιορτή της κοπής της πίτας Ομιλία Αθανασίου Γραμματικού Κυρίες και Κύριοι Καλώς ήλθατε απόψε στην εκδήλωσή μας και σας ευχαριστούμε. Όπως κάθε χρόνο θα κόψουμε την Πρωτοχρονιάτικη πίτα και θα επιβραβεύσουμε τους νέους Καστελλιώτες για τις επιτυχίες τους και να τιμήσουμε και ένα συγχωριανό μας. Το Δ.Σ. καταβάλει προσπάθειες όπως η παρουσία του συλλόγου μας να είναι όσο το δυνατόν πιο έντονη. Όμως οι δραστηριότητες περιορίζονται καθώς τα οικονομικά μας δεν βοηθούν. Αντιμετωπίζουμε σοβαρό πρόβλημα καθώς και η έκδοση της εφημερίδας μας γίνεται δύσκολη. Κάνουμε έκκληση σ όλους τους Καστελλιώτες. Βοηθήστε μας να διατηρήσουμε τον Σύλλογο και τα Καστελλιώτικα Νέα που είναι ο μόνος συνδετικός κρίκος που μας απέμεινε. Καλή χρονιά υγεία και ευτυχία σε όλους. Συνήθως κάθε χρόνο τιμούμε κάποιον συγχωριανό μας για την επαγγελματική, κοινωνική και πνευματική προσφορά τόσο στο χωριό μας όσο και γενικότερα. Απόψε θα τιμήσουμε τον συγχωριανό μας Σεραφείμ Δελμούζο που από αύριο αρχίζει να διανύει το εκατοστό έτος ζωής. Θα τιμήσουμε έναν άνθρωπο του χωριού μας με πολλά χαρακτηριστικά. Ήπιος, απλός, χαμηλών τόνων, τίμιος, εργατικός, αφοσιωμένος στην οικογένειά του. Αιωνόβιος ο Μπάρμπα Σεραφείμ και το «Μπάρμπα» ας θεωρηθεί με σεβασμό ως τίτλος. Πολλά τα χρόνια που κουβαλάει στους ώμους του. Γεμάτα εμπειρίες και δυσκολίες που έζησε στην Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας. Αυτό που δεν του 'λειψε (Συνέχεια στη σελίδα 5) ΤΑ ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΟΔΗ Καθαρή Δευτέρα στο χωριό και ζήσαμε όλες τις εποχές σε τρεις μέρες: Το Σάββατο θύμιζε καλοκαίρι, η Κυριακή άνοιξη και η Δευτέρα καταχείμωνο. Το κέφι πάντως δεν έλειψε σε καμία περίπτωση! ΧΟΡΟΣ, ΦΑΣΟΛΑΔΑ ΚΑΙ...ΧΙΟΝΙ... Το καζάνι στήθηκε από νωρίς και σύντομα όλη η γειτονιά μοσχομύριζε φασολάδα. Οι γυναίκες του χωριού είχαν φροντίσει για (καταπληκτική) ταραμοσαλάτα και για τα υπόλοιπα πιάτα που ταιριάζουν στη μέρα. Το κρασί άφθονο στα τραπέζια και το κέφι δεν άργησε να ανάψει. Είχε και ζωντανή μουσική, ενώ ο Κώστας Μπαλωμένος επέδειξε και τις φωνητικές του ικανότητες ερμηνεύοντας άψογα παραδοσιακά τραγούδια. Τα τραπέζια είχαν στηθεί στα δυο καφενεία του χωριού και στη μέση του δρόμου, παρά το χιόνι που έπεφτε πυκνό, Καστελλιώτες και Καστελλιώτισσες χόρεψαν μέχρι τελικής πτώσεως, αψηφώντας και την παγωνιά! Βγήκαμε για λίγο από το καταθλιπτικό κλίμα των ημερών... ΗΛΘΟΝ, ΕΙΔΟΝ ΚΑΙ... ΑΠΗΛΘΟΝ... Για δυο μέρες λοιπόν το χωριό μας ζωντάνεψε. Κι αυτά είναι ασφαλώς καλά νέα. Καλό θα ήταν όμως όλοι μας να πηγαίνουμε συχνότερα στα Καστέλλια και να προτιμούμε τα τοπικά μαγαζιά. Καθώς φαίνεται μάλιστα θα έχουμε μέχρι το καλοκαίρι πολλά καινούργια «ανοίγματα». Μπακάλικο, καφέ, μίνι μάρκετ, ακόμη και φαρμακείο φαίνεται πως θα λειτουργήσουν στο χωριό μας. Λέτε να αποδειχθεί προφητικός ο τίτλος «Επιστροφή στο χωριό;» ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ Το βιβλίο «Επιστροφή στο χωριό», που έχει εκδοθεί από τον Σύλλογο μας και τις εκδόσεις Α/ Συνέχεια, περιλαμβάνει δέκα βραβευμένα διηγήματα και πωλείται προς δέκα ευρώ. Το προτείνουμε όχι μόνον ως ένα πολύ καλό ανάγνωσμα, αλλά και ως δώρο για τους φίλους του χωριού. Παράλληλα ενισχύουμε τα Καστελλιώτικα Νέα. Η εφημερίδα και ο Σύλλογος μας, πληρώνουν το τίμημα της ανεξαρτησίας, καθώς βασίζονται αποκλειστικά και μόνο στις δικές σας συνδρομές! (Συνέχεια στη σελίδα 8) Οι Σύλλογοι και το Κοινοτικό Συμβούλιο του Χωριού μας εύχονται σε όλους τους Κα στελ λιώ τες Κα λό Πάσχα 1 Αν γυρίσουμε λίγα χρόνια πίσω, λίγο πριν από τον Πόλεμο, το Χωριό μας ήτο γεμάτο παιδιά. Στο τριτάξιο σχολειό του το 1932 φοι τούσαν εκατόν ογδόντα πέντε παιδιά, και όταν σχολούσε, γιόμιζαν οι δρόμοι του από τις φωνές τους κι από τη δυνατή παρουσία τους. Χα λούσε ο κόσμος^ όλο ζωή. Μέσα στ άλλα, πέρα απ τα μαθήματα τους, έπαιζαν μέχρι ξεθεωμού τα λογής παιγνίδια τους. Και δεν ήτο μόνο αυ τό, αλλά ό, τι ήταν απαραίτητο στο παιγνίδι και τα ίδια τους τα παιγνίδια τα σοφίζονταν και τα έφτιαχναν με τα χέρια τους, ήταν οι κατασκευαστές τους. Καρότσια, σβούρες, νεροκάλαμα, στεφάνια, μαγγάνια για τα που λιά, σφεντόνες, ξυλοντούφεκα κι ένα σωρό άλλα, ήταν από κατασκευές τους με τα ΤΟ ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ ΜΑΣ ΣΑΝ ΤΟΤΕ ίδια τους τα χέρια και με τα πενιχρά μέσα που διέθεταν. Φρούντζες, βροντάρες, τσελικόξυλα και τσελικόνια, τόπια από το μαλλί των βοδιών που μαδούσαν για το «μέσα-φούσκο», ματσούκες για το παι γνίδι της «γ ρούνας», κότσια των αρνιών για το παιγνίδι της «βεζυρίας», σιαμάδες για το «πεταρδάκι», μπαστούνες πλατανίσιες για το «χωστό» και τόσα άλλα. Απ την άλλη μεριά τα κορίτσια μάζευαν κουκλορούμπια και έφτιαχναν κούκλες χειροποίητες και νυφικά τους και παλτά τους και προικιά τους, έκαναν γάμους με κούκλες γαμπρό και νύφη, έπαιζαν κουτσό και απλό-ένα, πεντόβολα και κρυφτηράκι, φουρνάρ -φουρνάρ και γκέο-βαγκέο, μέλισσα-μελισσίτσα, δεν περνάς Κυρά Μαρία, η μικρή Κατίνα κι άλλα κι άλλα πολλά, και τ αγόρια έκαναν τις φούσκες των γουρουνιών μπαλόνια, πετούσαν χαρταετούς και αερόστατα και τ ανοι ξιάτικα και τα καλοκαιρινά απογέματα έπαιζαν σκλαβάκια στο λιβάδι ή μπάλα με το μάλλινο τόπι από το μαλλί των βοδιών και τα εφευρήματα και ο πλούτος τελειωμό δεν είχαν. Παντού έσφυζε ζωή ατέλειωτη. Ώ σπου η καταναλωτική βιομηχανία, μάλιστα μετά την εφεύρεση των πλα στικών, γέμισε την αγορά παιγνίδια λογής-λογής, που είναι να τα χάνει κανείς. Έτσι κόπηκε με το μαχαίρι η παλιά κατασκευή των αυτοσχέδιων παιγνιδιών από τα ίδια τα παιδιά, που προσαρμόστηκαν αμέσως στο νέο εξελιγμένο παιγνιδόκοσμο της βιομηχανίας. Αλλά κι αυτό κράτησε για πολύ λίγο, γιατί το Χωριό μας έπαψε πια οριστικά να έχει παιδιά, για ν αγοράζουν παιγνίδια και να παίζουν, όπως τότε, σα μια φορά κι ένα καιρό. Χ.-

2 ΣΕΛΙΔΑ 2 ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ ΘΑΝΑΤΟΙ - Την 29η Φεβρουαρίου 2012 απεβίωσε και ετάφη στη Λαμία, όπου ήτο εγκατεστημένος, ο εκλεκτός συμπολίτης μας Δημήτριος Φ. Γεωργίου, ετών Τέλη Ιανουαρίου 2012 απεβίωσε και ετάφη στον Μπράλο όπου ήτο παντρεμένη η Γεωργία Λάμπρου Σκωλίκη. - Απεβίωσε τη και ετάφη στη Γραβιά, όπου ήτο παντρεμένη, η Αλεξάνδρα Ευθ. Κόλλια - Γκόλφη. - Απεβίωσε την 20η Φεβρουαρίου 2012 και κηδεύτηκε στο χωριό μας η Δήμητρα σύζυγος Παναγιώτη Ν. Τσακνιά (Τσακνοπάνου), το γένος Μαργαρίτη Βέλλιου, ετών Απεβίωσε τη στην Αθήνα ο Δημήτριος Παφίλης σύζυγος της Μαρίας θυγ. Παναγιώτη Ν. Τσακνιά (Τσακνοπάνου). - Απεβίωσε την 24η Φεβρουαρίου 2012 και κηδεύτηκε στην Αθήνα ο Αθανάσιος Τριμηνιαία Έκδοση «ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ» Ιδιοκτησίας του Προοδευτικού Συλλόγου «ΤΑ ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ» Οδός Σίνα & Δαφνομήλη 1Α Αθήνα Τ.Κ Α.Φ.Μ ΚΩΔΙΚΟΣ: 4490 Εκδότης TΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ Π. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Τηλ.: Αρχισυντάκτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ε. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Συντακτική Επιτροπή ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Χ. ΧΑΛΑΤΣΑΣ ΚΩΣΤΑΣ Ε. ΣΤΟΦΟΡΟΣ Υπεύθυνος ηλεκτρονικών μέσων ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Θ. ΜΠΑΣΙΟΣ Αριθμός φύλλου 238 ΙΑΝ. - ΦΕΒ. - ΜΑΡ Ηλεκτρονική σελ/ση - Εκτύπωση ΑΦΟΙ ZOYΜΠΟΥΛΗ Ο.Ε. Γερανίου 7-2ος όροφος Τηλ. - Fax: Ε-mail: Τεχνικός σύμβουλος Κ. ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ Αγ. Φωτεινής 3 - Ν. Σμύρνη Τηλ.: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Τα ενυπόγραφα κείμενα απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων τους. Διατηρείται όμως το δικαίωμα συντόμευσης μεγάλων κειμένων. Τα υπόλοιπα κείμενα είναι ευθύνη της σύνταξης και του Διοικητικού Συμβουλίου. Για αλλαγή διευθύνσεων ή νέων διευθύνσεων να ενημερώνετε τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου. Τα κείμενα δεν επιστρέφονται. Κοινωνικά Δημ. Αποστολόπουλος (Καραμήτρος). - Απεβίωσε τη 19η Φεβρουαρίου 2012 και κηδεύτηκε στο χωριό μας η Φρόσω, σύζυγος Δημητρίου Παν. Μπάκα, το γένος Βασ. Τσακνιά. - Την 8η Μαρτίου 2012 απεβίωσε στην Αθήνα ο εκλεκτός συμπολίτης μας νευροχειρουργός Αθανάσιος Ι. Τραμπάκλος και κηδεύτηκε στην Αθήνα στις 12 Μαρτίου Απεβίωσε στις στην Αθήνα και κηδεύτηκε στο τρίτο Νεκροταφείο Νίκαιας η Αικατερίνη σύζυγος Θρασυβούλου Παπαγεωργίου. - Απεβίωσε στις στην Αθήνα και κηδεύτηκε την επομένη στα Καστέλλια ο δάσκαλος Πολύκαρπος Π. Κοτσίκης, ετών 84. ΔΩΡΕΕΣ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΤΡΑΜΠΑΚΛΟΥ Εις μνήμην Αθανασίου Τραμπάκλου, αντί καταθέσεως στεφάνων, απέστειλαν απ' ευθείας στην εφημερίδα μας: Μαίρη Θεμ. Μπάσιου 50 Ελένη Χαλατσά 50 Χρήστος Γ. Χαλατσάς 50 Γεώργιος Ηλ. Βέλλιος 50 Δημήτριος Ηλ. Βέλλιος 50 Ανδρέας Ηλ. Αυγερίου 50 Παναγιώτης Θ. Μπάσιος 50 Πόπη Ταμπαροπούλου 50 Αλεξάνδρα Κ. Κατσογιάννου 50 Ιωάννης Κ. Κατσόγιαννος 50 Ρον Καλιάν & Ιόλη Χαλατσά - Καλιάν 50 Χρυσηΐς & Δημήτριος Χρ. Χαλατσάς 50 Αυτοί που μας έφυγαν ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΤΣΙΚΗΣ Το Σάββατο 4/2 έφυγε ήσυχα από κοντά μας ο θείος Γιάννης, πρόσωπο αγαπημένο για μένα. Η κηδεία έγινε την επομένη του θανάτου του στην Θεσσαλονίκη στον τόπο διαμονής του. Ο θείος Γιάννης ήταν πρόσωπο αγαπητό, ακέραιος χαρακτήρας, με ηθικές αξίες. Υπήρξε άνθρωπος εργατικός με μεράκι. Σαν παιδί κάθε φορά που ανεβαίναμε στο χωριό, ήλπιζα πως θα έχει κι αυτός στο χωριό. Ήταν ευκαιρία να τον δω μιας και δεν κατοικούσε στην Αθήνα ώστε να μπορούμε να τον δούμε. Όταν ήταν στο χωριό τον επισκεπτόμασταν με τον αδελφό μου τον Ζαχαρία κι ακούγαμε με προσοχή κι ενδιαφέρον τις ιστορίες που μας έλεγε ή τις συμβουλές που μας έδινε σαν μεγαλύτερος και ποιο έμπειρος στην ζωή. Ήταν άνθρωπος μορφωμένος, κοινωνικός με κοφτερό μυαλό, ευχάριστος συνομιλητής με χιούμορ και καλή θέληση, άνθρωπος φιλότιμος κι αξιόλογος χαρακτήρας που έκλεισε τον κύκλο της ζωής. Έφυγε από κοντά και εύχομαι να αναπαύεται εν Κύριο. Ας είναι ελαφρύ το Σαλονικιώτικο χώμα που τον σκεπάζει. Καλό ταξίδι Θείε Γιάννη και καλή ανάπαυση. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Χ. ΚΟΤΣΙΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΣΥΖ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Ν. ΤΣΑΚΝΙΑ Την 20η Φεβρουαρίου 2012 απεβίωσε και ετάφη στο χωριό μας, άλλη μια από τις παλιές νοικοκυρές και μανάδες η Δήμητρα σύζυγος του Τσακνοπάνου, θυγατέρα του Μαργαρίτη Βέλλιου. Πρόσχαρη πάντα και καλοσυνάτη, έχαιρε της εκτιμήσεως όλων όσοι την εγνώριζαν. Αφοσιώθηκε στην οικογένειά της πλάϊ στον σύζυγό της και κατανάλωσε όλη τη δραστηριότητά της. Πάντοτε με τη μεγαλύτερη προθυμία, συμμετείχε στα κοινά και τα κοινωνικά του χωριού μας και σε όλες του τις εκδηλώσεις. Τα «Κ.Ν.» συλλυπούνται τα παιδιά της, να ζούνε να τη θυμούνται. ΦΡΟΣΩ ΔΗΜ. ΜΠΑΚΑ Μετά από μακριά ταλαιπωρία της υγείας της τη 19η Φεβρουαρίου 2012, απεβίωσε και ετάφη στο χωριό μας η Φρόσω συζ. Δημ. Μπάκα, θυγατέρα Βασιλείου Τσακνιά. Η μεταστάσα πολύ νέα, έγινε σύζυγος του εκλεκτού συμπολίτη μας του Δημητρίου Παν. Μπάκα και σχημάτισαν μια αξιοζήλευτη οικογένεια. Όμως δεν ήταν τυχερή από την πλευρά της πορείας της υγείας της. Για πολλά χρόνια πραγματικά υπέφερε με καρτερία και με εγκράτεια, μέχρι του τέλους της. Τα «Κ.Ν.» απευθύνουν τα πιο εγκάρδια συλλυπητήρια στην οικογένειά της. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΦΩΤΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ένας ακόμη Καστελλιώτης της διασποράς ο Δημήτριος Φ. Γεωργίου την 29η Φεβρουαρίου 2012 έφυγε από κοντά μας. Έφηβος ακόμη, εγκαταστάθηκε στη Λαμία και μαθήτευσε στην αρχή σε συνεργείο αυτοκινήτων και όταν πλέον έγινε τεχνίτης με πείρα, άνοιξε δική του επιχείρηση, την οποία διατήρησε μέχρι πρότινος. Φύση δημιουργικά, αφοσιώθηκε ψυχή τε και σώματι, όπως λέγεται, στο έργο του αυτό και μεγαλούργησε και σταδιοδρόμησε ως πετυχημένος επιχειρηματίες. Παράλληλα παντρεύτηκε και απέκτησε οικογένεια και απετέλεσε με τον καιρό ένα αξιόλογο συντελεστή στον εμπορικό κόσμο της Λαμίας. Η απώλειά του δημιουργεί ένα πραγματικό κενό. Τα «Κ.Ν.» συλλυπούνται ολόψυχα την οικογένειά του με την ευχή να είναι ελαφρύ το χώμα της Λαμίας που τον σκεπάζει. Ο κ. Παναγιώτης Κ. Κοτσιμπός, εδώρησε στην Κοινοτική μας Βιβλιοθήκη εκατό τόμους λογοτεχνικών βιβλίων. ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ - Η δρ. Φιλολογίας Ευθαλία (Λία) Παπαδάκη κόρη του εκλεκτού συγχωριανού μας Πτεράρχου Παν. Παπαδάκη επελέγη ως Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων και τοποθετήθηκε στο Νομό Φωκίδας. ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ - Οι κόρες του αγαπητού συγχωριανού μας Ιατρού Γεωργίου Βέλλιου μεγαλουργούν. Η Ειρήνη Βέλλιου ανακηρύχθηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Leuven στο Βέλγιο και συνεχίζει μεταδιδακτορικές σπουδές. Η Ραλλία Βέλλιου απέκτησε το δίπλωμα Χημικού Μηχανικού στο Ε.Μ.Π. και πέτυχε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα προσθέτοντας και καλλιτεχνική διάσταση στην σημαντική επιστημονική ζωή της. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΤΡΑΜΠΑΚΛΟΣ Την 8η Μαρτίου έφυγε από κοντά μας και κηδεύτηκε στην Αθήνα ο εκλεκτός συμπολίτης μας νευροχειρουργός Αθανά- Καστελλιώτικα Πρωτομαγιά Και πιασμένα χέρι - χέρι, -Αχ! ποιος πίσω θα με φέρει; στο σχολειό μας μαθητούδι στο σχολειό ξεπεταρούδι, μια φορά κι έναν καιρό που είχε κόσμο το χωριό, εκδρομή για να με πάει για να πιάσουμε το Μάηόλη μέρα τραγουδώντας και τρελλά χοροπηδώντας, ξένοιαστα και με χαρά με παιγνίδια και φτερά. Τι χαρούμενη γιορτή, τα παιδάκια αγγελούδια μεσ τα χόρτα απ το πρωί μέσα στ άγρια λουλούδια και στους ίσκιους στα πλατάνια να τα πλέκουμε στεφάνια. Σμίγαμε μ άλλα σχολειά απ τα γύρω τα χωριά από Μπράλια, Παλιοχώρια Κάνιανη κι από Γραβιά, με κορίτσια και μ αγόρια με πνοή και με καρδιά, ο τόπος γέμιζε παιδιά. Και κοντά το μεσημέρι όλη η γης ήταν τραπέζι, -κάθε μαθητούδι ξέρει και σταμάταγε να παίζεικι απλωνόνταν φαγητά που απ τα σπίτια φέρναμε κόπαζαν ξεφωνητά και το γιόμα παίρναμε. Κι αρχίνιζαν τ αθλήματα και τα χοροπηδήματα ο δρόμος, το λιθάρι το πήδημα και οι χοροί, ποιος πρώτος θα το πάρει, ποιος ήταν άξιος και μπορεί δόξα του για το σχολείο πρώτο ζηλευτό βραβείο! Σαν έπεφταν οι αποσκιές σφύριζαν οι δάσκαλοι: -«Για μαζευτείτε στις γραμμές όλοι μικροί μεγάλοι, μαζί να ξεκινήσουμε στα σπίτια να γυρίσουμε κι από του χρόνου πάλι!» Και μέσα απ τα λουλούδια και μέσα απ τα τραγούδια του Μάη του Χρυσομάη, με την καρδιά να σπάει, να σκάει και να πετάει, μεσ στη χαρά την τόση η μέρα είχε τελειώσει. Α. ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΗΣ σιος Ι. Τραμπάκλος. Ο απρόοπτος χαμός του, συνεγκίνησε όλη την περιοχή μας, την οποία, ως νευροχειρουργός στο ΚΑΤ είχε ποικιλότροπα εξυπηρετήσει. Την εκφορά του παρηκολούθησε πλήθος κόσμου, εκτός από τους συγγενείς και φίλους. Νέος ακόμη, αφού τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές του, ακολούθησε το δρόμο που είχε χαράξει από μικρός να γίνει γιατρός και εισήλθε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αριστούχος. Μετά την περαίωση και των πανεπιστημιακών του σπουδών, ανεχώρησε για περαιτέρω σπουδές και μετεκπαίδευσή του στις Η.Π.Α., όπου παρέμεινε εκπαιδευόμενος αρκετά χρόνια. Εκεί γνώρισε τη γυναίκα των ονείρων του, την αείμνηστη Μαίρη - Τζιν, με την οποία μετά τους γάμους τους επέστρεψαν στην Ελλάδα, όπου και εγκαταστάθηκαν. Αμέσως άρχισε ν' ασκεί την Ιατρική με μεγάλες επιτυχίες στην νευροχειρουργική και προσελήφθη ως Διευθυντής της Νευροχειρουργικής Κλινικής του ΚΑΤ, όπου παρέμεινε χειρουργών επί πολλά έτη, μέχρι της συνταξιοδοτήσεώς του. Είχε το ατύχημα ενωρίς να χάσει την αγαπημένη του σύζυγο Μαίρη - Τζιν, γεγονός που τον συνεκλόνισε, χωρίς να μπορέσει να συνέλθει ποτέ. Είχε όμως την χαρά να ιδεί το γιο του το Γιάννη αποκατεστημένο και να ιδεί και την πρόσφατα γεννημένη εγγονή του. Αφ' ότου επέστρεψε από την Αμερική και άρχισε να ασκεί το ιατρικό επάγγελμα, χάραξε μια τελείως προσωπική του ιατρική τακτική με νεόγνωρα χαρακτηριστικά. Ήταν λεπτομερειακός μα και ακούραστος στις εξετάσεις των ασθενών του και πίστευε απόλυτα στην εξατομίκευση των περιστατικών. Κάθε ασθενής γι' αυτόν ήταν μοναδική περίπτωση και έχριζε της ανάλογης ιατρικής συμπεριφοράς, που την πραγματοποιούσε με επιμονή και με ιερότητα. Δεν μπορούσε στις συναναστροφές του και τις επαγγελματικές και τις κοινωνικές και τις ανθρώπινες να πολιτευθεί σαν διπλωμάτης. Υπήρξε ατόφιος και σταθερός, πάντοτε μιλώντας χωρίς περιστροφές κάθετα την αλήθεια. Δεν έκρυψε ποτέ τίποτε και δεν είπε ποτέ ψέματα. Όπως ήταν επόμενο αυτή η

3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Οδυσσέας, το μαύρο λαμπραντόρ Τα χαρούμενα τιτιβίσματα του Μάστορα με υποδέχτηκαν. Το μικρό μου καναρίνι με αναγνώρισε. Είχα φτάσει έξω από την αυλόπορτα του σπιτιού μου. Τα φύλλα της βοκαμβίλιας είχαν ήδη κατεβεί μέχρι το ύψος μου και με χαιρέτισαν κι εκείνα. Έσκυψα λίγο για να μην τα χαλάσω. - Καλημέρα Δανάη. Μια γνωστή φωνή πίσω μου με έκανε να γυρίσω. - Καλημέρα κύριε Γιάννη. Τι κάνετε; - Καλά είμαι, εσύ; - Κι εγώ καλά είμαι. - Καλημέρα Οδυσσέα, τι κάνεις; Ρώτησε ο κύριος Γιάννης το σκύλο μου. Θέριεψες βλέπω. Τρώει, τρώει; - Ναι, δόξα τω Θεώ, τρώει. - Ώστε σου πέρασε η αδιαθεσία φίλε μου; - Γουβ, του απάντησε ο Οδυσσέας. - Α, κι έκανε ένα τρίχωμα ολόλαμπρο. Τελικά Δανάη ταιριάξατε οι δυο σας. - Ναι, κύριε Γιάννη, ο Οδυσσέας είναι εξαιρετικός. Να δείτε τις προάλλες με γλίτωσε από φωτιά. - Από φωτιά; Τι έγινε; - Είχα ξεχάσει το τηγάνι πάνω στο μάτι. Ο Οδυσσέας ήρθε στο στούντιο και με τράβηξε από το παντελόνι. Τελευταία στιγμή πρόλαβα και το έριξα στο νεροχύτη. - Ε, τότε είναι ήρωας! Μπράβο Οδυσσέα! Με αυτά τα λόγια ο κύριος Γιάννης, ο συνταξιούχος δικηγόρος, χάιδεψε το σκύλο μου και απομακρύνθηκε. - Α, Δανάη, ξέχασα να σου πω. Ήδη είχα μπει μέσα στην αυλή του σπιτιού μου, όταν τον άκουσα και κοντοστάθηκα. - Τι ξεχάσατε; - Από αύριο θα έρχεται μία κυρία με την κόρη της να μου καθαρίζουν. Θέλεις μετά από μένα να στις στέλνω να σου κάνουν κάποιες δουλειές; - Όχι, ευχαριστώ κύριε Γιάννη. Τα καταφέρνω και μόνη μου. - Δεν είπα ότι δεν μπορείς μόνη σου να κάνεις τις δουλειές σου, αλλά να, έλεγα για τις πιο βαριές δουλειές. Για τα τζάμια για παράδειγμα. - Είμαι εντάξει, σας ευχαριστώ πολύ. - Μεθαύριο είναι η έκθεση; - Ναι, μεθαύριο. ~ Ε, τότε, να τις στείλω για μία γενική; - Όχι, σας ευχαριστώ πολύ. Τα έχω όλα υπό έλεγχο. Καλημέρα σας. Αποχαιρέτησα τον γείτονα μου και μπήκα στο σπίτι Τι εξαιρετικός κύριος! Αν και πλησίαζε τα ογδόντα, ήταν ακόμα δυναμικός και ακμαίος. Η υγεία του ήταν εξαιρετική. Ήταν αθλητικός τόπος και συχνά διοργάνωνε αθλοπαιδιές για τα παιδιά του χωριού. Ο κύριος Γιάννης αγαπούσε πολύ τα παιδιά, αν και δεν είχε αποκτήσει δικά του. Είχε, βέβαια, παντρευτεί μία φορά, αλλά χώρισε χωρίς να κάνει παιδιά. Έκτοτε είχε αφοσιωθεί στο επάγγελμά του. Ήταν φημισμένος δικηγόρος και σαν δικηγόρος είχε έρθει και στο χωριό μας πριν από είκοσι χρόνια. Τότε είχε γίνει ένα έγκλημα και ο κύριος Γιάννης είχε αναλάβει την πλευρά των συγγενών του δολοφονημένου. Τελικά έμεινε μυστήριο ο θάνατος αυτού του ανθρώπου. Όλες οι ενδείξεις έδειχναν ότι ήταν θύμα δολοφονίας, όμως ποτέ δεν βρέθηκε ο δολοφόνος του. Έκτοτε στο χωριό -παραδόξως- δεν έγινε κανένα έγκλημα, σαν να είχε ξορκίσει το κακό ο άδικος χαμός του γερο- Διονύση. Όλοι ήταν αγαπημένοι με όλους κι όλοι υποστηρίζονταν αναμεταξύ τους. Αυτός ήταν και ο λόγος που επέλεξα να μείνω στο χωριό, αφότου πέθαναν οι γονείς μου. Η θεία μου με έκανε «χρυσή» να μείνω μαζί της. «Χρειάζεσαι κάποιον να σε φροντίζει», μου έλεγε και μου ξανάλεγε. Εγώ όμως το είχα αποφασίσει. Το μόνο που ήθελα ήταν να με βοηθήσει να μετακομίσω στο πατρικό σπίτι. Με τα λίγα χρήματα που μου είχε αφήσει ο πατέρας μου, το επισκεύασα και μετέφερα μερικά έπιπλα από το σπίτι μας στην Αθήνα. Τα υπόλοιπα τα χάρισα σε κάποιους μετανάστες στη Αυτοί που μας έφυγαν ντομπροσύνη του έτσουζε πολλούς, μα τούτο δεν τον ενδιέφερε μπροστά στον ορθόδοξο και αντρίκιο χαρακτήρα του. Ολοκληρωμένος δεν είχε δισταγμούς μπρος στην αλήθεια πως ακάθεκτη τραβούσε μπροστά. Πέρα από αυτά τον χαρακτήριζε επίσης μια επιλεκτική κοινωνικότητα και στον επαγγελματικό και στον ιδιωτικό τομέα. Συνεπώς με τους συναδέλφους του, θεωρούσε τη συνεργασία μυσταγωγία και ποτέ δεν προβαλόταν ο ίδιος, αφήνοντας την πρωτοβουλία στους συνεργάτες του που δεν τους απογοήτευε, αλλά με τη δέουσα επιστημονική αυστηρότητα συνεργαζόταν μαζί τους ανοιχτά. ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΤΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥ Β ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Τα «Κ.Ν.» με χαρά δημοσιεύουν δύο εκ των τεσσάρων διηγημάτων που απέσπασαν επαίνους για τη συμμετοχή τους στον Β Διαγωνισμό «Στέλιος Ξεφλούδας». Ο τίτλος του πρώτου διηγήματος είναι «Έγκλημα στο Χωριό» (συμμετοχή Ν ο 1) και συγγραφέας είναι η Οδυσσεία Φίσκυλη του Γεωργίου (ψευδώνυμο «Μαρί Γεωργίου»). Γεννήθηκε το 1962 στον Κορυδαλλό, είναι μητέρα 2 θυγατέρων και γιαγιά 3 εγγονιών, ζει κι εργάζεται στην Αθήνα. Αρθρογραφούσε από 14 ετών στη σχολική εφημερίδα. Έκτοτε ασχολείται με τη συγγραφή ποιημάτων, διηγημάτων, μυθιστορημάτων, θεατρικών έργων, παραμυθιών, μελετών και δοκιμίων. Έχει βραβευθεί σε διάφορους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Το διήγημά της (το ποδαρικό στο διαγωνισμό) είναι αστυνομική ιστορία με ενδιαφέρουσα υπόθεση, όμορφη διαστρωμάτωση στην πλοκή, στρωτή γραφή και ζωντανούς διαλόγους. Ιστορία που σου μένει. Στα πολλά συν και ο πιο πρωτότυπος ήρωας του διαγωνισμού, ο εκπληκτικός τετράποδος Οδυσσέας, φορέας του ονόματος της δημιουργού. Καλή ανάγνωση. «ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ» Το ίδιο επιλεκτικός ήταν και στις συναναστροφές του, που αφηνόταν σαν μικρό παιδί σε όσους τιμούσε και αγαπούσε και στις προτιμήσεις του, με ιδιαίτερη πάντα προσήλωση στους συγγενείς και φίλους. Το πέρασμά του άφησε εποχή. Αλλά η τύχη δεν θέλησε να τον αφήσει να συμπληρώσει τις απαντοχές και τα όνειρά του. Τελείως απρόοπτα και απρόσμενα τον πήρε από κοντά μας. Το χώμα της Αττικής γης που τον σκεπάζει, ας σταθεί επάνω του ελαφρύ, όπως αξίζει στους μεγάλους. Ας παραμείνει μεταξύ μας η μνήμη του αιωνία. Στο γιο του και την οικογένειά του, ολόψυχα ευχόμαστε να ζουν και να τον θυμούνται. γειτονιά. Όσο για τα προς το ζειν, ας είναι καλά η θεία. Κάθε μήνα μου στέλνει τακτικά το «χαρτζηλίκι» μου, όπως ονομάζει τη μηνιαία βοήθεια Από την άλλη έχει γίνει γνωστή η δουλειά μου και πολύς κόσμος με επισκέπτεται και όλο και κάτι αγοράζει. Ο φίλος μου ο Ανδρέας έχει ανεβάσει στο ίντερνετ μία ιστοσελίδα με φωτογραφίες από τα έργα μου και αρκετά συχνά προκύπτουν παραγγελίες. Με αυτά και με άλλα κυλάει η ζωή. Από τότε που ο κύριος Γιάννης μου χάρισε τον Οδυσσέα, η ζωή μου έχει γίνει καλύτερη. Μαζί του μπορώ, πλέον, να απομακρύνομαι πιο πολύ, να περπατάω μέχρι το παλιό χωριό και να επισκέπτομαι τον Αύγουστο τον ξεροπόταμο με τα πλατανόριζα. Είχα ακούσει για τα πλατανόριζα, όμως δεν είχε τύχει ποτέ να τα επισκεφτώ από κοντά, ούτε να τα αγγίξω. Από τη στιγμή που τα περιεργάστηκα για πρώτη φορά, άλλαξε και η τεχνική των γλυπτών μου. Αποφάσισα να πειραματιστώ με περίεργα σχήματα όπως οι ρίζες αυτών των παλαιών πλάτανων. - Δανάη, η φωνή του κυρίου Γιάννη με καλούσε. - Έλα, Οδυσσέα, πάμε, είπα στον σκύλο μου. Εκείνος μου έδωσε το λουρί του και με αυτόν οδηγό βγήκα μέχρι την πλαϊνή βεράντα. Αυτή η βεράντα βρισκόταν ανάμεσα στο σπίτι μου και στο σπίτι του κυρίου Γιάννη. - Σας ακούω. - Δανάη, θέλεις να σου διαβάσω το καινούριο βιβλίο που αγόρασα; - Τι είναι; - Η Γκέμμα του Λιαντίνη, σ' ενδιαφέρει; - Ναι, βέβαια, όμως πότε θα έχετε χρόνο; - Την Κυριακή μετά την εκκλησία. Θα έχω και μία έκπληξη στον Οδυσσέα. - Γουφ, απάντησε ο σκύλος μου χαρούμενος. Τι περίεργο πράγμα με αυτό το σκυλί Τα καταλαβαίνει όλα. Ακόμα και τη λέξη «έκπληξη» κατάλαβε! Ο κύριος Γιάννης είχε αναθέσει σε ειδικό εκπαιδευτή σκύλων την εκπαίδευση του Οδυσσέα. Τα Λαμπραντόρ είναι ιδανικά σκυλιά για την συνοδεία τυφλών. Ο Οδυσσέας εύκολα εκπαιδεύτηκε γιατί ήταν ιδιαίτερα ευφυής, όπως μας είπαν από τη σχολή. - Τον είδες τον πονηρό, χάρηκε, είπε ο κύριος Γιάννης. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β Ο τσακωμός Το χωριό είχε αναστατωθεί μετά τα τελευταία γεγονότα. Από τότε που είχαν έρθει στο σπίτι του κυρίου Γιάννη -Θεός σ'χωρέστον- οι δύο ουκρανές, μέρα καλή δεν είδε το χωριό. Ήταν υποκρίτριες. Στην αρχή η συμπεριφορά τους ήταν εξαιρετική. Προκομμένες, ευγενικές, πρόθυμες, μέσα στη γλύκα τα λόγια τους για τον καθένα. Αφότου όμως πέθανε ο κύριος Γιάννης, οι δύο γυναίκες ξεσάλωσαν. Μέσα στον καυγά με το παραμικρό με τον καθένα. Ο μόνος που από την αρχή δεν τις χώνεψε, ήταν ο σκύλος μου, ο Οδυσσέας. Από την πρώτη στιγμή, ο Οδυσσέας τους γαύγιζε και προσπαθούσε να τις δαγκώσει Πιο πολύ τα έβαζε με τη μητέρα, τη Δαρεία όπως την αποκαλούσε ο κύριος Γιάννης. Κάποια μέρα, μάλιστα, της είχε σκίσει το φόρεμα. Αυτή τη φορά οι δύο γυναίκες πιάστηκαν στον καυγά με την ξαδέλφη του συγχωρεμένου. Η ηλικιωμένη γυναίκα ποτέ δεν πίστεψε ότι ο ξάδελφος της ήταν στα συγκαλά του όταν πέθανε. Είχε την εντύπωση ότι ο ξάδελφος της είχε πάθει Αλτσχάιμερ πριν να πεθάνει. Αλλιώς δεν μπορούσε να δικαιολογήσει την απόφαση του, μόλις τρεις μήνες πριν το θάνατο του, να παντρευτεί με πολιτικό γάμο τη Δαρεία και να της γράψει όλη του την περιουσία με δημόσια διαθήκη. Η Δαρεία ήταν 35 χρόνια μικρότερη του και μάλιστα, όπως μάθαμε αργότερα, ήταν παντρεμένη με έναν από την πατρίδα της και πήρε διαζύγιο μόλις γνώρισε τον κύριο Γιάννη. Είμαι τυφλή και δεν βλέπω, ακούω όμως και καταλαβαίνω πολύ περισσότερα πράγματα από αυτούς που βλέπουν. Ο μικρός Αλέξης βγήκε από το σπίτι του και ήρθε κοντά μου. Με είχε δει που κοντοστάθηκαν' ακούσω τη φασαρία. Με ενημέρωσε ότι ο γιος της ξαδέλφης του κυρίου Γιάννη ήρθε τρέχοντας να σταματήσει τον καυγά. Όμως πριν προλάβει να πάρει τη μητέρα του και να κάνουν λίγα βήματα, ξαφνικά η Δαρεία έτρεξε πίσω της και τη κτύπησε με μπουνιές στο κεφάλι και στον αυχένα. Η γυναίκα ζαλίστηκε και κόντεψε να πέσει κάτω. Την ώρα που ο μικρός Αλέξης μου περιέγραφε το τι συνέβαινε, ο Οδυσσέας τράβηξε με δύναμη από τα χέρια μου το λουρί του και έτρεξε καταπάνω στη Δαρεία. Την άρπαξε από το πόδι και την δάγκωσε δυνατά. Η Δαρεία ούρλιαξε από τον πόνο. Πήρα από το χέρι τον Αλέξη και πήγα προς τον Οδυσσέα. - Οδυσσέα, Οδυσσέα, σταμάτα, φώναξα στον σκύλο μου. Μάταια όμως. Ο Οδυσσέας συνέχιζε να δαγκώνει τη Δαρεία. - Να φωνάξω τον μπαμπά μου; Με ρώτησε ο μικρός Αλέξης. - Ναι, φώναξε τον, εγώ δεν μπορώ να τον κουμαντάρω. Οι δύο ουκρανές συνέχισαν να φωνάζουν προσπαθώντας να απεγκλωβίσουν το πόδι της ΣΕΛΙΔΑ 3 Δαρείας από τα σαγόνια του Οδυσσέα. Με έπιασαν τα κλάματα. Ένοιωσα ανήμπορη. Σχεδόν αμέσως έφτασε τρέχοντας ο αστυνομικός από τον σταθμό. Αλλά και αυτός δεν κατάφερε να κάνει τον Οδυσσέα να αφήσει το πόδι της Δαρείος. Ο Οδυσσέας είχε πάθει αμόκ. Τότε ήρθε ο πατέρας του Αλέξη και μαζί με τον αστυνομικό κατάφεραν τον Οδυσσέα να αφήσει το πόδι της. Βέβαια του έδωσαν μερικές μπουνιές στη μύτη για να αναγκαστεί να την αφήσει. Σε λίγο έφτασε με ένα τζιπ και ο αγροτικός γιατρός. Εγώ είχα καθίσει σε ένα γειτονικό πεζούλι Φοβόμουν πολύ. - Γιατί της επιτέθηκε, ξέρεις Δανάη; Η ερώτηση του αστυνομικού με έκανε να αναστενάξω. - Θα τον σκοτώσετε; - Όχι, Δανάη, γιατί να τον σκοτώσουμε; Κάτι έγινε και ο σκύλος σου σε υπεράσπισε, έτσι δεν είναι; Κούνησα αρνητικά το κεφάλι. Τότε κατάλαβα ότι η μόνη δικαιολογία για να ζήσει ο Οδυσσέας είναι εάν το έκανε αυτό για να με υπερασπίσει. - Την κυρία Αντιγόνη πήγε να υπερασπίσει, του απάντησα ελπίζοντας ότι και αυτό θα μετρούσε υπέρ του Οδυσσέα. Ο αστυνομικός ήταν καλός άνθρωπος και ήξερε από σκυλιά. Άρχισε τις ερωτήσεις στους παρευρισκόμενους για το συμβάν. Η Δαρείο, όμως, και η κόρη της η Ειρήνη -κάθε άλλο παρά ειρήνη έφερνε αυτή η κοπέλα- επέμεναν να θανατωθεί ο σκύλος μου γιατί τους επιτέθηκε. Ο αστυνομικός τηλεφώνησε στον διοικητή του στο τμήμα και πήρε οδηγίες. Μετά από τις περιποιήσεις του γιατρού (έκανε μερικά ράμματα στο πόδι της Δαρείος), ο γιατρός έκρινε μικρό το πρόβλημα. Σε αυτό στηρίχθηκε και ο αστυνομικός και δεν είχε καμία επίπτωση το γεγονός στον σκύλο μου. Ανακουφισμένη σηκώθηκα. Ο μικρός Αλέξης με οδήγησε κοντά στον Οδυσσέα και ο πατέρας του μου έδωσε το λουρί. Ξεκίνησα για το σπίτι. Η κυρία Αντιγόνη είχε αποφασίσει να μην υποβάλει μήνυση κατά της Δαρείος και η Δαρείο τελικά πείστηκε να μην υποβάλλει μήνυση εναντίον μου για την επίθεση του σκύλου μου. Την επομένη ανακάλυψα ότι ο Οδυσσέας δεν είχε κοιμηθεί δίπλα μου, όπως συνήθιζε. Έψαξα να τον βρω σε όλο το σπίτι. Τον φώναξα αρκετές φορές αλλά εκείνος δεν εμφανίστηκε. Βγήκα στο μπαλκόνι και κάλεσα τον μικρό Αλέξη να με βοηθήσει να βρω τον Οδυσσέα. Φοβήθηκα ότι κάτι κακό του είχε συμβεί. Τελικά τον βρήκαμε κάτω από το πλαϊνό μπαλκόνι από τη μεριά του σπιτιού του κυρίου Γιάννη. Ήταν καλά, αλλά ρούπι δεν κουνήθηκε από τη θέση του. Ούτε να τον αγγίξω με άφησε. Γάβγιζε απειλητικά και σε μένα και στον Αλέξη. Τότε σκέφτηκα να ειδοποιήσω τον κτηνίατρο. Με ανησύχησε η συμπεριφορά του. Σε δυο ώρες ο κτηνίατρος είχε έρθει Τον οδήγησα στην αυλή που ο Οδυσσέας είχε κρυφτεί. Ο κτηνίατρος δεν μπόρεσε ούτε αυτός να τον πλησιάσει. Ο Οδυσσέας έδειχνε αρκετά επιθετική συμπεριφορά. Τον ενημέρωσα για το (Συνέχεια στη σελίδα 6)

4 4 4 ΣΕΛΙΔΑ 4 ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 ΤΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥ Β ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Ο τίτλος του δεύτερου διηγήματος που δημοσιεύεται είναι «Ισούται με» (η συμμετοχή Ν ο 31) και συγγραφέας είναι η Θεοδώρα Διέννη του Δημητρίου, η οποία χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο «Παις Πεσσεύων». Η Θεοδώρα Διέννη γεννήθηκε στην Αθήνα το Είναι απόφοιτος του τμήματος Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, έχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, είναι απόφοιτος Εκπαιδευτικής Εμψύχωσης του Εργαστηρίου Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης Anima και νυν εκπαιδευόμενη στο «συστημικό σκέπτεσθαι» στο Αθηναϊκό Κέντρο Μελέτης του Ανθρώπου. Εργάζεται στη δημόσια μέση εκπαίδευση. Το πρώτο της διήγημα με θέμα «Επιστροφή στο χωριό» βραβεύτηκε στον Α Διαγωνισμό «Στέλιος Ξεφλούδας» (περιλαμβάνεται στην ανθολογία) και το διήγημα «Ισούται με» αποτελεί τη δεύτερη διακριθείσα συγγραφική απόπειρά της. Οι συνιστώσες της ήδη αναγνωρίσιμης- συγγραφικής της ταυτότητας είναι ο εσωτερικός μονόλογος, η γνήσια εκφορά συναισθημάτων, η ευαίσθητη και συνάμα υψηλότατης λογοτεχνικής αξίας γραφή, οι «σκοτεινές» φιλοσοφικές και δοκιμιακές προεκτάσεις, μια οσμή νοσταλγίας για τη χαμένη παιδικότητα, μια γεύση μελαγχολίας στα άλματά της στο χρόνο. Στο χρόνο που, σαν παιδί, παίζει με τα ζάρια Καλή ανάγνωση. ΣΥΓΝΩΜΗ μα δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω. Το ότι θέλησα να σου μιλήσω γι αυτά που έζησα πριν έρθω να σε γνωρίσω δε σημαίνει ότι ξέρω και τον τρόπο. Γιατρός είμαι, τη γνώση μου και τη δύναμή μου την έχω αφιερώσει στους άλλους. Εμένα τώρα με μαθαίνω. Το θρανίο μου στο σχολείο ήταν πάντοτε τελευταία σειρά προς το παράθυρο. Και διπλανή μου το Ελενάκι. Με όποια πρόθεση για νέους κανόνες κι αν έμπαιναν όλους τους πνιγηρούς κι αναποφάσιστους Σεπτέμβρηδες των λυκειακών μου χρόνων οι καινούριοι καθηγητές, αυτά τα δύο τα διαπραγματευόμουν με τον αέρα του στρογγυλού είκοσι της περασμένης χρονιάς και της πρόωρα αποκτημένης υπευθυνότητας και τα κέρδιζα. Πώς να εναντιωθεί νεοφερμένος καθηγητής στο νησί στο αίτημα της μαθήτριας - φαινόμενο, για την οποία τα εγκωμιαστικά σχόλια προηγούνταν της πρώτης εισόδου του στην τάξη; Τελευταίο θρανίο από τη μεριά της θάλασσας λοιπόν και δίπλα μου το Ελενάκι. Το πρώτο ήταν ένα καπρίτσιο, κάτι σαν το γούρι για την εξασφάλιση της επίδοσης μου και το δεύτερο μια ανάγκη επιτακτική, θρανίο - οχυρό μιας φιλίας συγκινητικής, πλεγμένης στις αντιθέσεις των χαρακτήρων μας, όπως πιστεύω ότι συμβαίνει με κάθε δυνατή φιλία. Οι αιχμές οι δικές μου λειαίνονταν από την επαφή μου με την Ελένη, κι ας ήταν η συζήτηση για μουσική, μπαράκια ή αγόρια. Εκείνη γήινη, αιωνίως αδιάβαστη κι ωστόσο πάντοτε αξιοπρεπής. Κοντή και παχουλή, με νύχια φαγωμένα και στωική αντιμετώπιση του φαινομένου «σχολική πλήξη». Εγώ ψηλή, αδύνατη, ανικανοποίητη, περιεργαζόμουν τα πάντα και συγκρατούσα με πάθος όλες τις πληροφορίες από το μάθημα και τον έξω κόσμο. Κι όταν ακόμη δεν παρακολουθούσα το μάθημα ήταν γιατί κάτω από το θρανίο είχα ανοίξει κάποιο άλλο βιβλίο και ξεκοκάλιζα. «Είσαι για δέσιμο αλλά σε λατρεύω» μου έλεγε η Ελένη. Τη θάλασσα την ατένιζα και μέσα από το τοπικό λεωφορείο που μας κατέβαζε με την Ελένη κάθε πρωί από το χωριό στη Χώρα για το σχολείο, για να μας επιστρέψει αναγκαστικά στις τρεις το μεσημέρι. Φιδογυριστές στροφές πέντε χιλιομέτρων δύο φορές την ημέρα. Ο γκρεμός τη μία φορά από τα δεξιά και την άλλη από τα αριστερά. Τις καλαμιές καθώς βγαίναμε από το χωριό συνήθως τις έσειε ο άνεμος. Το μεσημέρι που γυρίζαμε ο αέρας -με έναν μυστηριώδη τρόπο- είχε κοπάσει. Καλοσύνη και σήμερα, έλεγε η μάνα μου μ ένα μοιρολατρικό, ανεπαίσθητο σπάσιμο στη φωνή, καθώς σκούπιζε την αυλή, τίναζε τα στρώματα ή πάλευε με το δέσιμο κάποιου γλυκού. Απερίγραπτος κι ανεξήγητος ο εκνευρισμός μου από ένα τόσο δα μικρό σπάσιμο. Την αγνοούσα και κατέφευγα σ έναν κόσμο δικό μου με μυστικό χτισμένο πάνω στη μουσική και την ποίηση. Ορόσημα και τα δύο αυτά μιας εφηβείας η οποία πάλευε να εκφραστεί σε μια επαρχία της δεκαετίας του ενενήντα που άλλαζε μένοντας συγχρόνως πεισματικά συντηρητική. Το άλλοτε και το τώρα της επαρχίας κακοχωνεμένα σε ένα αβέβαιο αισθητικό και ηθικό αποτέλεσμα. Τα νησιά ξέρεις δεν είναι για τα παιδιά και τους εφήβους, μόνο για τους μεγάλους είναι. Για κάτι τύπους σαν εσένα. Εμένα η θέση μου ήταν στην Αθήνα Δεν το είχα ξεστομίσει ποτέ αλλά αυτή ήταν η σκέψη που στιγμιαία με χτυπούσε σαν ηλεκτρική εκκένωση, σαν υπόσχεση ελευθερίας, προτού σκύψω ξανά πάνω από τα βιβλία. Κυνηγώντας υψηλούς στόχους, όπως έλεγε η μητέρα στους καθηγητές καμαρώνοντας. Κυνηγώντας τη φυγή, θα έλεγα εγώ. Φυγή από τι; Μην τα ρωτάς. Ούτε εγώ θα ήξερα τότε να σου πω. Όλα τα πράγματα θέλουν χρόνο για να δείξουν. Εντάξει, ας μη με αδικώ. Κυνηγούσα και τη δημιουργία και την προκοπή. Ό,τι πετύχαινα όμως με κρατούσε απλώς σαν αόρατο, φιλεύσπλαχνο χέρι στην άκρη μιας σκοτεινής χαράδρας για να μη γκρεμιστώ, δε μου δίνε φτερά για να πετάξω. Χόρταινα απλώς για λίγο την αναπνοή μου προτού αρχίσω πάλι ν αποζητώ να πάρω ανάσα. Πάρε παράδειγμα την πρωτιά μου στην Ιατρική. Μην πιαστείς τώρα από αυτό το «καμαρώνοντας» για να με μπουκώσεις παραμύθια για το παρελθόν και τους κεκοιμημένους. Μπορώ ν αντέξω και χωρίς ψέματα. Να χαρείς. Μπορεί να ήμουν μοναχοπαίδι αλλά σε κανένα στερεότυπο για τα πολυαγαπημένα μοναχοπαίδια δε χώρεσα ποτέ εγώ. Άχτι με είχε η μάνα μου. Αυτό το ανεπαίσθητο σπάσιμο στη φωνή δεν ήταν παρά φτηνός συναισθηματισμός μεταμφιεσμένος σε συγκίνηση κι ευγνωμοσύνη για τη ζωή. Όποτε αφηνόμουν να χαρώ κι όταν παρασυρόμουν από ενθουσιασμό ήταν εκεί για να σπείρει αμφιβολίες, να συγκρατήσει τη χαρά, να υπενθυμίσει υποχρεώσεις και πρακτικές πλευρές της ζωής και να μου αναθέσει ένα σωρό ανιαρές δουλειές. Λες και το έκανε επίτηδες. Με τον πατέρα δεν τσακωνόταν, γιατί αυτός δεν της έδινε πάτημα να τσακωθούν κι όχι γιατί δεν είχαν λόγους. Από εκείνον παραδόξως δε θυμάμαι πολλά. Συμβουλές δε μου έδινε ποτέ, μοναχά μου έλεγε ιστορίες από τη ζωή του, έμενε λίγο σιωπηλός για να μου δώσει χρόνο να τις σκεφτώ και ξανάσκυβε στην εφημερίδα του. Παραιτημένος νομίζω είναι η λέξη που του ταίριαζε. Κι αν όταν κόντευα να χάσω το μυαλό μου στο μικρό νησί με τις μεγάλες, παγερές σιωπές των δικών μου άντεξα, ήταν γιατί με κατοικούσε ο λόγος. Η λογική πίστη -και μη βιαστείς να πεις ότι αυτά τα δύο δε λέγονται ποτέ μαζί- ότι για όλα τα πράγματα υπάρχει μια εξήγηση και περιμένει υπομονετικά στο σκοτάδι να την ανακαλύψουμε. Μια έκβαση, αν θες, που κάνει την περιπέτεια ν αξίζει. Ένα βράδυ στα δεκαπέντε μου με είχε ξυπνήσει ένα παράξενο όνειρο που ακόμη θυμάμαι. Ήμουν λέει στο κατώι, εκεί που η μάνα μου φυλούσε το κρασί και το τυρί στην άρμη. Ο πατέρας μου είχε δώσει ένα πολύχρωμο χράμι για να σκεπάσω τα βαρέλια, σα «ΙΣΟΥΤΑΙ ΜΕ» να ήτανε μωρά στην κούνια. Ενώ προσπαθούσα ανεβασμένη σε μια καρέκλα να τινάξω με δύναμη το χράμι για να καλύψει και τα δύο βαρέλια, μπήκε η μάνα βλεφαρίζοντας συγχυσμένη και κρατώντας ένα μαύρο διπλωμένο ύφασμα. «Μ αυτό θα τα σκεπάσεις, κατάλαβες; Αυτό το ύφασμα έχουμε για τα βαρέλια. Τι ιδέες έχει αυτός ο χριστιανός να χαλάσει το καλό μας χράμι;» Πήρα το μαύρο, βαρύ ύφασμα, το ξετύλιξα κι όπως με κόπο έκανα να το απλώσω, το ύφασμα άρχισε να μικραίνει. Το έπιασα από την άλλη πλευρά μα μίκρυνε κι από κει. Αδύνατο πια να καλύψω τα βαρέλια με αυτό το τοσοδούλικο ρετάλι. Παραιτήθηκα από την προσπάθεια απορημένη και ξύπνησα εκνευρισμένη από την ανοησία. Έτσι όπως ανακάθισα στο κρεβάτι μου έπιασα σκόρπιες ομιλίες, έναν υπόκωφο τσακωμό. «Μα πώς τον έμπασες χριστιανέ μου στο σπίτι μας; Ας είναι και για να επισκευάσει τη μάντρα. Τι θα πει είναι ο καλύτερος τεχνίτης; Το γείτονα μας τον οικοδόμο πώς θα τον αντικρίσω, τι θα του πω; Πήραμε τον εγκληματία από την άλλη άκρη του νησιού κι όχι εσένα; Τι θα πει ήπιατε μαζί κρασί και δεν είναι εγκληματίας; Ξέρεις με τι ισούται αυτό που έκανες; Θα σου πω εγώ με τι ισούται». Σκέφτηκα ότι στους τσακωμούς των γονιών μου πάντοτε άκουγα μόνο τη μάνα. Σα να τσακωνόταν μόνη της ή σα να παραμιλούσε. Τώρα όμως αυτό το «ισούται» με ξάφνιασε τόσο πολύ που έχασα το παρακάτω. Έχασα την πληροφορία τι ισούται με τι. Πού το ξετρύπωσε η μάνα μου αυτό το ισούται με; Και εγκληματίας ποιος; Ο Πέτρος. Δεν ήταν όμως. Μπήκε φυλακή για έναν φόνο που δεν έκανε ποτέ. Δικαστική πλάνη είπαν, όταν τον αποφυλάκισαν δεκατέσσερα χρόνια αργότερα με δημόσια συγνώμη του Υπουργού Δικαιοσύνης. Το μονόστηλο της είδησης με την αποφυλάκιση και την παραδοχή της πλάνης το είχα κόψει από την εφημερίδα και το είχα φυλάξει. Δεν ξέρω γιατί. Ίσως επειδή μπήκε στη φυλακή τη χρονιά που γεννήθηκα εγώ, το εβδομήντα επτά. Ίσως γιατί ήταν από το νησί μου. Κανά δυο φορές που τον είχα συναντήσει στη Χώρα ψώνιζε με τη φοβισμένη αξιοπρέπεια του ανθρώπου που πληγώθηκε μια φορά απ τους ανθρώπους και δε θέλει να ξανανιώσει το ίδιο. Οι σιωπηροί νόμοι των μικρών επαρχιών πάντως κραυγάζουν. Ευγένεια, απόσταση και άτυπη απομόνωση. Φίλους δεν απέκτησε ξανά ποτέ. Επιλογή και δική του με το σπιτάκι που έχτισε στην πιο απομακρυσμένη παραλία. Αγέραστος παρά τα δεκατέσσερα χρόνια εγκλεισμού. Κι ωραίος. Ψηλός πολύ. Συντηρείται από το ψάρεμα και από αραιά μεροκάματα που του προσφέρουν κάποιοι σαν τον πατέρα μου. Εκείνο το βράδυ πάντως για κάτι άλλο μιλούσαν οι γονείς. Λίγο χρόνο χρειαζόμουν και θα είχα καταλάβει, αν μερικές μέρες μετά δεν πέθαινε ο πατέρας. Η μάνα ανασκουμπώθηκε για την κηδεία, να γίνουν όλα όπως έπρεπε, στο βάθος ανακουφισμένη παρά λυπημένη. Έτσι μου φάνηκε τότε. Για τα χρόνια που μεσολάβησαν θα σου μιλήσω άλλη φορά. Για τις χαρές και τις απογοητεύσεις, τις δυνατές φιλίες και τις ερωτικές μου σχέσεις που δε στέριωναν ποτέ. Πρέπει να φτάσω στα εικοστά ένατα γενέθλια, τη μέρα που συνέβησαν όλα εκείνα που με οδήγησαν σε σένα. Τη μέρα των γενεθλίων μου έμεινα στο νοσοκομείο μέχρι αργά, παρόλο που είχα σχολάσει. Είμαι για δέσιμο, όπως θα έλεγε κι η Ελένη. Η μέρα μου είχε αρχίσει με το τηλεφώνημα της. «Ευχές κοριτσάκι μου, να είσαι γερή και να μας επισκέπτεσαι. Εγώ καλά αλλά κλεισμένη μέσα μέχρι να σαραντίσω». Δεύτερο παιδί για την Ελένη. Χαρά και κόπος και στο βάθος μια βαθιά κατάφαση ότι όλα θα πάνε ακόμη καλύτερα, αφού είναι ήδη καλά. Την αγαπώ πάντα αλλά η σχέση μας είναι κι αυτή σαν το ύφασμα του ονείρου. Φάνταζε μεγάλη κι όμως ούτε που μας σκεπάζει πια. Τις πιο άκυρες συνδέσεις κάνω ώρες-ώρες, μέμφομαι τον εαυτό μου. Άσε πια τα φαντάσματα. Βγες στη ζωή. Δε σου φτάνει τόσος πόνος κάθε μέρα στο νοσοκομείο; Κλείνω τα βλέφαρα και περνά από μπροστά μου μια κλωστή με κόμπους διάσπαρτους στιγμές της ημέρας. Ένας μακρύς διάδρομος με λάμπες φθορισμού, τα αθόρυβα σαμπό των νοσοκόμων, καθώς το βλέμμα μου χαμηλωμένο διασταυρώνεται μαζί τους όπως ζυγίζω την απόφαση που πρέπει στιγμιαία να πάρω για την τύχη του οδηγού που μας έφεραν από το τροχαίο στην Εθνική. Είναι ενδιαφέρον ότι η ψυχή μας, η δική μου τουλάχιστο σίγουρα, δεν ησυχάζει με συμβουλές και νουθεσίες. Θέλει αλήθειες, θέλει να βρεις τη δική της γλώσσα, αφού κωφεύει πεισματικά σε καθετί προκατασκευασμένο, έτοιμο να της πάρει την αγωνία αντί να την ψηλαφήσει. Μετά τη δουλειά βγήκαμε με τους συναδέλφους για ποτό. Ευχές κι απ αυτούς. Χιλιόχρονη κι ευτυχισμένη. Έκλεινα τα είκοσι εννιά. Οι νύχτες του καλοκαιριού στην Αθήνα επιβάλλουν λόγω ζέστης μια συγκινητική αφαίρεση κι απλότητα που μου ταιριάζει πολύ. Μετά την πολυκοσμία στο μπαράκι επιτέλους σκοτάδι και ησυχία. Παγωμένο νερό πάνω στο τραπέζι και στο μπωλ φλούδες από το πεπόνι που δείπνησα. Κάθομαι στο στενό μπαλκόνι με μακό τιραντάκι και σορτσάκι και προσπαθώ να βολέψω τα πόδια μου ανάμεσα στα κάγκελα του στενού μπαλκονιού. Τα ρούχα του νοσοκομείου τα πέταξα στο χολ με το που μπήκα κι ακολουθώντας μια γραμμή χλωμού φωτός που σχηματιζόταν στα πλακάκια από το φωταγωγό στο βάθος έφτασα μέχρι το μπάνιο ολόγυμνη και ξυπόλητη. Παλιά συνήθεια αυτή που μου έμεινε από φοιτήτρια στις κλινικές. Να αφήνω στο χολ την οσφρητική μνήμη του έξω κόσμου προτού καταδυθώ στο δικό μου μυστικό βυθό. Εισπνέω το ανεπαίσθητο νυχτερινό αεράκι που φέρνει τις ανακατεμένες μυρωδιές που ανεβαίνουν στην ατμόσφαιρα τώρα που η πόλη ησυχάζει. Το άρωμα του αφρόλουτρου και μια υποψία νυχτολούλουδου από τη διπλανή βεράντα μαζί με τη μπουκωτική μυρωδιά μπαχαρικών από το κλειστό μαγαζάκι του Πακιστανού στο ισόγειο. Ο βόμβος από τα ψυγεία του ακούγεται πιο έντονα τώρα που δεν περνούν αυτοκίνητα στο στενό (Συνέχεια στη σελίδα 5) Από τη συλλογή ποιημάτων της Νάντιας Βαλαβάνη «ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ» Η ΑΥΛΗ Τάχα να υπάρχει στον ουρανό ένα ψηλό βουνό και πάνω κει να φαίνονται από μακριά οι φλόγες απ των φτωχών τα χαμοτζάκια; MAJA - LIISA VATIO Τρεις αναστεναγμοί Μέσα από τα δικά τους μάτια είδα την αυλή που έχω σε δυο μου ποιήματα -τα είχαν υπόψη τουςαπεικονίσει: Η υγρασία πέταξε τον ασβέστη πάνω από τις -πέτρες χαμηλά στον τοίχο του σπιτιού Το χώμα κάτω από τα δέντρα πατημένο από τα παιδιά και τα παιχνίδια τους δε διατηρεί παρά ένα χνούδι αχυροπράσινο Ο κήπος μικρός και χωριάτικος Καμιά αίσθηση κηποτεχνικής Τα δέντρα δεν είναι περήφανα Χαρακωμένα, χρήσιμα φέρνουνε πάνω τα σημάδια από την ιστορία του σπιτιού: Το σκίσιμο στον κορμό της μουριάς είναι από το μουλάρι που τη δοκίμασε ακόμα τότε νεαρή Οι χαρακιές στα πιo χοντρά κλαδιά από το σύρμα που χρόνια ολόκληρα κρατούσε τη μπουγάδα που έσταζε (Συνέχεια στη σελίδα 6)

5 5 5 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 (Συνέχεια από τη σελίδα 4) δρομάκι. Ένας μακρινός συναγερμός σταματά και ξαναπαίρνει μπρος ρυθμικά. Κάθε που σταματά μοιάζει οριστικό μα λίγο μετά ξαναρχίζει. Νομίζω πως γι αυτό δεν άκουσα αμέσως το τηλέφωνο που χτύπησε. Μα χτυπούσε επίμονα σα να έπρεπε οπωσδήποτε να με βρουν, οπωσδήποτε να το σηκώσω. Έστω και στο δέκατο χτύπημα. Ετοιμάζομαι να σε ρωτήσω μήπως σε κουράζουν οι τόσες λεπτομέρειες μα εμπιστεύομαι και δε ρωτώ. Ξέρω πως δε σε κουράζει τίποτα. Από το τούνελ που βγήκες εσύ πριν από χρόνια εννοείς να βοηθήσεις τώρα και μένα να βγω. Τόση ώρα μου χαϊδεύεις τα χέρια κι από τη ζέστη που νιώθω νομίζω πως έχω πυρετό. Πρέπει να συγκεντρωθώ πολύ για να μπορέσω να συνεχίσω. Μια κλωστή με χωρίζει από το να πέσω στην αγκαλιά σου και τότε δεν ξέρω πια τι... Στο τηλέφωνο ήταν η κυρία Καίτη από τα Επείγοντα. Κάτι μπερδεμένο μου είπε. Θα χρειαστεί να σε ξανακουβαλήσω ή κάτι τέτοιο. Η μητέρα. Έμφραγμα αλλά την προλάβανε. «Κούκλα μου να μη φοβάσαι, όλα είναι υπό έλεγχο». Μα δε φοβήθηκα. Θυμωμένη περνούσα την πύλη του νοσοκομείου μισή ώρα μετά το τηλεφώνημα. Γιατί άραγε; Οι ατελείωτοι, όμοιοι διάδρομοι των θαλάμων των ασθενών και η μυρωδιά του αντισηπτικού με υποδέχονταν δεύτερη φορά μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο. Τώρα όμως νιώθω αλλιώτικα. Ένα αλλόκοτο προαίσθημα μου βαραίνει τα πόδια και μου αφαιρεί την αυτοπεποίθηση της γιατρού. Κάτι πάω να συναντήσω. Όταν μπήκα στο δωμάτιο η μάνα είχε, παρά τον οξύ πόνο που παραμόρφωνε τα χαρακτηριστικά της, μία σπουδή σα να βιαζόταν να ετοιμάσει το σπίτι για να το ανοίξει στην ονομαστική εορτή του πατέρα. «Πρέπει να σου μιλήσω». Καθώς φαντάστηκα να ξεκινούν αυτές οι κινηματογραφικές ιστορίες περί κρυμμένης διαθήκης τις οποίες όφειλα να αντικρούσω καθησυχαστικά με ένα «όλα θα πάνε καλά», έχασα τις πρώτες της κουβέντες. Ο πρόλογος είχε τελειώσει κι από τα λόγια της που έφταναν στ αυτιά μου δε μπορούσα πια να προστατευτώ. Οι φράσεις της με πυροβολούσαν. «Ο πατέρας σου είναι ο Πέτρος. Μη ρωτήσεις ποιος Πέτρος. Αυτός που ξέρεις. Μη με ρωτήσεις πώς και γιατί. Απλώς θα έπρεπε να μάθεις την αλήθεια πριν κλείσω τα μάτια μου. Δεν είχαμε ποτέ σχέση. Είκοσι χρονών ήμουν όταν τον πρωτογνώρισα σε μια παρέα που είχαμε πάει για μπάνιο. Μιλούσε για την Αθήνα της Μεταπολίτευσης και μεθούσα στην ιδέα ότι κάποτε θα ζήσουμε μαζί εκεί. Την άλλη νύχτα την περάσαμε μαζί. Υπάκουα σε κάτι που ήταν πιο ισχυρό από μένα. Στη μικρή σπηλιά στην άκρη της δυτικής παραλίας. Εκεί έμεινα έγκυος σε σένα. Την επόμενη μέρα στο καφενείο της Χώρας ο Πέτρος τσακώθηκε άγρια με έναν φιλήσυχο παντοπώλη ξενομερίτη που είχε πρόσφατα ανοίξει μαγαζί στο νησί. Τον κύριο Αντώνη, έτσι τον λέγαν. Το επώνυμο του αμφιβάλλω αν το χα ακούσει ποτέ. Είχε εξομολογηθεί στη μάνα μου πως από τη στιγμή που χήρεψε τίποτα πια δεν τον κρατούσε στην Αθήνα. Τον δέχτηκαν όλοι και τον βοήθησαν να φτιάξει τη νέα ζωή «ΙΣΟΥΤΑΙ ΜΕ» που έλεγε πως λαχταρούσε. Η ιστορία του τσακωμού έκανε ακαριαία το γύρο του νησιού, αφού ο Πέτρος όχι μόνο τον αναγνώρισε ως βασανιστή της χούντας στα κρατητήρια της Μπουμπουλίνας αλλά του το πέταξε και κατάμουτρα. Όταν την ίδια νύχτα ο κύριος Αντώνης βρέθηκε μαχαιρωμένος πίσω από το δημοτικό σχολείο, η αστυνομία ήταν απόλυτα πεπεισμένη ότι συλλαμβάνοντας τον Πέτρο ξεμπέρδευε με το φόνο. Η υπόθεση είχε κλείσει μέσα σε λιγότερο από εικοσιτέσσερις ώρες. Ο Θεός να με συγχωρέσει αλλά μέχρι κι εγώ πίστεψα αμέσως ότι το έκανε αυτός. Ίσως γιατί δεν είχα καμιά εμπιστοσύνη ούτε σ αυτόν ούτε σε μένα και τα αισθήματα μου. Το άλλο πρωί που μια συμμαθήτρια μου έφερε ένα σημείωμα του που έγραφε επάνω «δεν το έκανα εγώ» το θέμα είχε πια κλείσει μέσα μου. Έσκισα το σημείωμα και κοίταξα να δω τι θα κάνω. Ο πατέρας σου -ο Κωσταντής εννοώ- με είχε ζητήσει και περίμενε απάντηση. Όλοι ξαφνιάστηκαν από τη βιασύνη με την οποία είπα το ναι, ενώ μέχρι τότε παραπονιόμουν για τη διαφορά ηλικίας αλλά δεν το σκάλισαν περισσότερο, γιατί το ναι το δικό μου βόλευε και τις δύο οικογένειες. Ο γάμος όμως αργούσε πολύ. Ορίστηκε για το Σεπτέμβρη και τότε είχαμε Ιούλιο. Ήξερα -ή θες καλύτερα ένιωθα- πως ήμουν έγκυος και μέχρι τότε θα φαινόταν. Τον άφησα να με πλησιάσει και να πλαγιάσουμε γιατί έπρεπε να δικαιολογηθεί η εγκυμοσύνη πριν το γάμο. Στο μυστήριο οι συγγενείς μας έκλειναν το μάτι πονηρά κοιτώντας με στην κοιλιά βέβαιοι ότι ξέρουν τα πάντα για το πώς τελοσπάντων έχουν τα πράγματα στη ζωή. Μη με κρίνεις και μη με ρωτήσεις τίποτε άλλο. Τα υπόλοιπα αφορούν εμένα και το μακαρίτη. Εγώ θα δώσω λόγο εκεί που πρέπει. Εσύ κοίτα την επιστήμη σου και φρόντισε να φτιάξεις τη ζωή σου. Ξέρεις δεν πείστηκα ποτέ απόλυτα ότι ο Πέτρος δεν έκανε το έγκλημα. Μόνο ένα πράγμα σου ζητώ: μη μαθευτεί ό,τι σου είπα στο χωριό, στο νησί. Κάτι τέτοιο είναι έγκλημα. Οφείλεις να σκεφτείς την οικογένεια σου. Ο κόσμος είναι κακός, ρώτα κι εμένα που απ το στόμα του προσπάθησα να μας προστατέψω τόσα χρόνια. Οι ιστορίες αυτές έχουν κλείσει για πάντα και μόνο πόνο θα προκαλέσεις σ αυτούς που έχουν μείνει. Χώρια την προσβολή στη μνήμη όσων έχουν πεθάνει». Το δεύτερο έμφραγμα λίγο μετά ήταν μοιραίο. Μέσα σε λίγες ώρες μισοξεχασμένοι θείοι και μακρινοί συγγενείς ξανάρχιζαν μετά από χρόνια να εισβάλλουν στον κόσμο μου μέσα από το κινητό μου. Συμπόνια κι ελεγχόμενη περιέργεια. Ενέδωσα στις πιέσεις τους από εξάντληση και τους άφησα να αναλάβουν τα πάντα για την κηδεία όπως μου ζήτησαν. Εξάλλου εμένα κάτι άλλο μ απασχολούσε τώρα. Αν η αλήθεια ισούται με έγκλημα. Όποια κι αν είναι αυτή. Γύρισα στο διαμέρισμα και βάλθηκα να το τακτοποιήσω. Μέχρι να μπω στο καράβι που θα με γύριζε πίσω στο νησί για την κηδεία φρόντισα να είμαι διαρκώς απασχολημένη. Στον καφέ της παρηγοριάς αποτελειώνω το δεύτερο κονιάκ και την περισυλλογή μου. Ο Πέτρος στη φυλακή για ένα έγκλημα που δεν έκανε ποτέ κι εγώ λίγα ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ χιλιόμετρα πέρα από το σπιτάκι του να μεγαλώνω με μια αλήθεια που δεν ειπώθηκε ποτέ κι ωστόσο όριζε τις ζωές μας. Κι όσο ξορκιζόταν τόσο μας κρατούσε τυλιγμένους άβολα σ ένα δίχτυ σιωπής και λύπης. Κι αυτό γιατί μια αλήθεια δύσκολη, αδούλευτη και καταχωνιασμένη, αποκτά διαστάσεις εγκλήματος στη μικρή κοινωνία του χωριού για τη μεγαλύτερη γενιά. Κι όμως η αλήθεια δεν είναι παρά το παραμέρισμα της λήθης, του μαύρου υφάσματος που σκεπάζει όσα θα έπρεπε να ναι στο φως. Οι λέξεις χάνουν το νόημα τους όταν δεν τις χρησιμοποιείς σωστά ή όταν τις χρησιμοποιείς για να συγκαλύψεις κάτι άλλο που δεν αντέχεις ν αντικρίσεις. Χρωστώ στον εαυτό μου την αλήθεια και την ευκαιρία που μου δόθηκε για μια σχέση πολύτιμη που δεν αξιώθηκα ως τώρα. Χαμογελώ, ένα βάρος μ έχει εγκαταλείψει. Να μισήσω δε μπορώ, ούτε να κρίνω τώρα, τον Πέτρο όμως πρέπει να πάω να τον βρω. Κουράστηκα να μιλώ κι εξάλλου τα υπόλοιπα τα ξέρεις. Τα κουβεντιάσαμε μαζί την πρώτη φορά που ήρθα να σε βρω. Αμέσως μετά την κηδεία. Ούτε τα μαύρα δεν είχα πάει ν αλλάξω. Ακόμη δεν κατάλαβα πώς άνοιξες την πόρτα προτού καν χτυπήσω. Με τράβηξες μέσα και με φίλησες στα μάγουλα κρατώντας μου το κεφάλι με λατρεία. Μου είπες ότι θα τα βρούμε όλα. Μαζί και σιγά σιγά. Μου έστρωσες τα μαλλιά που τα είχε ανακατέψει ο αέρας όση ώρα περπατούσα κόβοντας δρόμο από τα βράχια και τους αμμόλοφους. Μ έβαλες να καθίσω και πήγες να μου φτιάξεις καφέ. Εκείνες τις στιγμές που με την πλάτη γυρισμένη ανακάτευες τον καφέ στο μπρίκι αποφάσισα ότι με ενδιαφέρει τι υπάρχει στη ζωή μου κι όχι με τι ισούται. Δε θυμάμαι αν στο είπα: πάνω στο τραπεζάκι του μπαλκονιού έχω ακουμπήσει το κοχύλι που ψάρεψες για μένα. Ακόμη κρατάει τη βαριά μυρωδιά της θάλασσας. Αν με ρωτήσουν θα πω είναι από τον πατέρα μου. ΘΕΟΔΩΡΑ ΔΙΕΝΝΗ (Συνέχεια από τη σελίδα 1) είναι η σκληρή δουλειά. Δουλειά ως τσοπάνης από μικρός, ως γεωργός και εργάτης στο μεταλλείο. Συνταξιούχος τώρα εδώ και 39 χρόνια. Παντρεύτηκε νέος 24 χρόνων το 1937 την Παναγιού Φαμίλη και μαζί δημιούργησαν την δική τους οικογένεια. Μεγάλωσαν και πάντρεψαν τα δυό τους παιδιά και ο μπάρμπα Σεραφείμ ευτύχισε να δει δύο εγγόνια και δύο δισέγγονα. Ακόμα ο συγχωριανός μας Σεραφείμ Δελμούζος στέκεται στα πόδια του που είναι πολύ σημαντικό και το μυαλό ξυράφι. Την μακροζωΐα που του χάρισε ο Πανάγαθος Θεός την διαχειρίστηκε τέλεια. Χωρίς ακρότητες και καταχρήσεις. Η ευχή που ακούγεται συχνά «καλά γεράματα» την απολαμβάνει πλήρως με την φροντίδα της οικογενείας του ιδιαίτερα της κόρης του Μαρίας. Όλοι τον αγαπούν και όλους τους αγαπάει. Τον αγαπούμε και τον σεβόμαστε όλοι γείτονες και συγχωριανοί γιατί δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. Οι ευχές μας είναι εγκάρδιες. Να ζήσει πολλά χρόνια ακόμα ήρεμα, στα πόδια του. Να απολαμβάνει όλες τις χαρές τις ζωής να χαίρεται την οικογένειά του και να απολαμβάνει ότι τον ευχαριστεί. Γνωρίζει πλήρως τι συμβαίνει απόψε εδώ και το μεσημέρι μου 'στειλε παραγγελίες με την επιθυμία να ακουστούν δημόσια. Μας ευχαριστεί για την τιμή που του κάνουμε και μας στέλνει τις ευχές του. Θέλει την τιμητική διάκριση να παραλάβει η νύφη του Μαρία και ότι «τέτοια νύφη δεν υπάρχει καλύτερη στον κόσμο». Είναι η καλύτερη αναγνώριση νομίζω. Νάσαι καλά μπάρμπα. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΣ Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΣ (Συνέχεια από τη σελίδα 1) μετάλλευση του Χωριού μας. Όμως ποτέ δεν παρέλειψε να εκθειάσει τα πολιτιστικά και πολιτισμικά δρώμενα, λαμ βάνοντας θέση σε πάσης φύσεως συνηγορίες και συμπαραστάσεις προς κάθε κατεύθυνση. Η πολιτεία της εφημερίδος μας στη διάρκεια της εκδόσεως της υπήρξε ελεύθερο βήμα για όλους, χωρίς ποτέ να θίξει πρόσωπα και στάθηκε αξιόλογη και πολύ μακρυά από τις κάθε λογής πολιτικές σκοπιμότητες. Παραστάθηκε αρωγός στις δημόσιες επιβραβεύσεις των νέων παιδιών, που με επιτυχία άρχιζαν την ακαδημαϊκή τους καριέρα, αλλά και κήρυκας στις αρωγές τις κοινοτικές, τις κοινωνικές και τις ιδιωτικές από τους παρέχοντες, εκθειάζοντας κάθε κοινωνικό έργο. Και στον μορφωτικό, τον ιστορικό και το λαογραφικό τομέα, όχι μόνο δεν υστέρησε, αλλά με πλούτο δημοσιευμάτων τον διέδωσε, ώστε να γίνει κτήμα όλων. Στον κύκλο των Γραμμάτων και της Τέχνης, υπήρξε πρωτοπόρος με δημοσιεύσεις ποιημάτων, χρονογραφημάτων, διηγημάτων και κριτικής παρουσιάσεως λογοτεχνικών βιβλίων. Τελευταία με τους διαγωνισμούς διηγήματος με τον τίτλο «Στέλιος Ξεφλούδας» που προκήρυξε ο Σύλλογός μας, στάθηκε διαλαλητής μοναδικός. Δεν έλειψε ποτέ να ε νημερώνει για κάθε εκδήλωση του Συλλόγου μας. Μοναδικά και με συλλεκτικό χαρακτήρα ήσαν τα πανηγυρικά τεύχη που κυκλοφόρησε, τα οποία αποτελούν αληθινές προσφορές κυρίως στην ιστορία του Χωριού μας. Όμως -πρέπει να το ειπούμε δυστυχώς- η συνδρομή των συμπολιτών μας για την διατήρηση της υπήρξε πενιχρή έως τελείως αδιάφορη, σε ανύπαρ κτο σχεδόν επίπεδο από το ό,τι γίνεται με άλλες τοπικές εφημερίδες. Οι καιροί είναι χαλεποί, το γνωρίζομε, πλην η ζωή της εφημερίδας μας είναι μοναδική και απαραίτητη για την ίδια τη συνοχή μας, αφού για έλλειψη πόρων κινδυνεύ ει να σταματήσει την κυκλοφορία της, η οποία τελικά εναπόκειται πάντοτε στα χέρια και τον «πατριωτισμό» όλων ημών των Καστελλιωτών. ΣΕΛΙΔΑ 5 Ομιλίες από τη γιορτή της κοπής της πίτας Ομιλία Αθανασίου Παπανικολάου Κατ αρχήν θέλω να σας θυμίσω ότι σε προηγούμενες παρεμβάσεις, διαφορετικά πάντα, εξεφράσθην ευμενώς για το έργο των παλαιοτέρων Διοικητικών Συμβουλίων και διετύπωσα απόψεις προτάσεις δια την πραγματοποίησιν εκδηλώσεων τιμής σε ακάματους εργάτες, συντελεστάς προόδου και αναπτύξεως, ταγούς της κοινωνίας του χωριού μας (Ιατροί, Πρόεδροι Κοινότητος, Διδάσκαλοι, Ιερείς). Σήμερα μου δίδεται η ευκαιρία να συγχαρώ από καρδιάς το νέο Διοικητικό Συμβούλιο, αυτά τα νέα παιδιά, για τις αξιόλογες δραστηριότητες προβολής του ωραίου Χωριού μας, ιδιαίτερα του διαγωνισμού διηγήματος που τόσον ενδιαφέρον προκάλεσε ως τιμήν του Στέλιου Ξεφλούδα. Τώρα θα σημειώσω μία παράλειψη όλων μας που αφορά τον εκδημήσαντα Δήμο Πέτρου διατελέσαντα προέδρου της Κοινότητος του χωριού μας. Ξεχωριστό το ήθος του, η εργατικότητα, η ευπρέπεια, η σεμνότητα, η ανιδιοτέλεια που απαντάται και στο σύνολο των διατελεσάντων Προέδρων. Πρωτοπόρος όμως σχεδόν σ όλη την Ελλάδα στο θέμα της εθνικής συμφιλιώσεως. Στο Μνημείο του χωριού μας επί της Προεδρίας του περιέλαβε όλους τους πεσόντας και αναφέρομαι κυρίως κατά την διάρκεια της Εχθρικής Κατοχής και της ακολούθησης τραγικής αναμετρήσεως ως χαρακτηρίζεται ο εμφύλιος σπαραγμός από τον συγγραφέα Ιατρόν Ταούσην. Ναι, βραδύτερον επί κυβερνήσεως Μητσοτάκη η συμφιλίωσης υλοποιήθηκε πανελληνίως με νόμο υπήκοντα, κατά την άποψή μου, σε πολιτική σκοπιμότητα. Αντιθέτως το Μνημείο του χωριού μας έγινε με ανιδιοτέλεια και αγάπη για τους πεσόντας Καστελλιώτες. Ναι, το χωριό μας είναι ίσως το μοναδικό χωριό στην Ελλάδα που κατά την διάρκειαν της κατοχής και της ακολουθήσας εμφυλίου συρράξεως δεν θρήνησε απώλειαν αίματος για λόγους κομματικής αντεκδικήσεως. Ναι, δεν έπεσε ούτε ένα χαστούκι από αριστερό σε δεξιό και αντιστρόφως. Υπήρξε αντιπαλότητα, αλλά και αλληλοσεβασμός εκατέρωθεν. Όμως θα αποτελούσε παράλειψη αν δεν σημείωνα την σύνεση και την ευπρέπεια σημαντικών ηγετικών στελεχών και παραγόντων του αριστερού κινήματος του χωριού όπως ο Γεωργ. Κρεμμύδας, ο Νικ. Διεννης, ο Σπύρος Στοφόρος (Γραμ. του ΚΚΕ στο Χωριό) και άλλοι επώνυμοι συμπατριώτες μας που συνιστούσαν ασπίδα προστασίας όλου του χωριού. Και τώρα μια δεύτερη πρόταση. Να τιμήσουμε την Καστελλιώτισσα Μάνα. Πρόταση: δύο γυναίκες, μία από το Λυκόρραχο και μία από το Μηρμιγκιάρη. Για το Λυκόρραχο προτείνω Μάνα με τα χαρακτηριστικά της περιόδου να προσομοιάζει τις μητέρες ημών των ηλικιωμένων. Για το Λυκόρραχο προτείνω την Δημητρούλα Τσάκαλου Κοντολάτη αντίγραφο της Τσακαλομαρίας και την μικρότερη απ τις Τσακαλοπούλες. ΑΘΑΝ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

6 ΣΕΛΙΔΑ 6 ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ (Συνέχεια από τη σελίδα 3) χτεσινό συμβάν. - Έχω την εντύπωση ότι βρίσκεται σε κατάσταση σοκ. Όμως θα επικοινωνήσω και με έναν συνάδελφο μου στη Θεσσαλονίκη να τον συμβουλευτώ. Καλό είναι να πάρεις και εσύ τον εκπαιδευτή του να τον ρωτήσεις. Χωρίς να χάσω χρόνο τηλεφώνησα στον εκπαιδευτή του. Του περιέγραψα την όλη κατάσταση. Ο εκπαιδευτής του μου είπε να τον παρακολουθήσω για μερικές μέρες. Να του βάλω κοντά του ξηρή τροφή και νερό και να τον αφήσω για λίγο μόνο του. Περίπου τα ίδια σύστησε στον κτηνίατρο ο συνάδελφος του από τη Θεσσαλονίκη. Όμως ο κτηνίατρος της Θεσσαλονίκης μας επεσήμανε και έναν ακόμη παράγοντα που δεν είχαμε υπολογίσει. - Ο Οδυσσέας δεν χώνευε αυτήν τη γυναίκα από την αρχή που την είδε, όπως μου είπατε, έτσι δεν είναι; με ρώτησε. - Ναι, από την αρχή της γαΰγιζε και την δάγκωνε, τον ενημέρωσα. Ο κτηνίατρος είχε καλέσει από το κινητό του τον συνάδελφο του στη Θεσσαλονίκη και είχε βάλει ανοιχτή ακρόαση. - Άρα δεν έπαθε σοκ επειδή της επιτέθηκε. Το είχε ξανακάνει και στο παρελθόν. Κάτι άλλο συμβαίνει. Αυτά τα λόγια του κτηνίατρου από τη Θεσσαλονίκη μας έβαλε σε σκέψεις. Τόσο εγώ όσο και ο κτηνίατρος του Οδυσσέα αρχίσαμε να αναρωτιόμαστε τι να συμβαίνει μέσα στο μυαλό του. Κάναμε αρκετές υποθέσεις αλλά τελικά δεν καταλήξαμε πουθενά. - Κι αν είδε κάτι που εμείς δεν έχουμε δει; Ο κτηνίατρος είχε δίκιο. Ίσως ο Οδυσσέας να γνώριζε κάτι που εγώ δεν γνώριζα. Ο Οδυσσέας έβλεπε, δεν ήταν τυφλός. - Λέτε; - Μμμ, το βλέπω πολύ πιθανό. Ο κτηνίατρος έφυγε. Με άφησε να σκέφτομαι. Πώς θα μπορούσε ο Οδυσσέας να ξέρει κάτι και εγώ να μην το έχω αντιληφθεί; Και πιο μπορεί να είναι αυτό; Τι ακριβώς είχε γίνει; Πότε είχε γίνει; Ένα σωρό ερωτηματικά γέμισαν το μυαλό μου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ Η αποκάλυψη της αλήθειας Όλες οι εφημερίδες είχαν πρωτοσέλιδο το γεγονός. «Η δολοφονία εύπορου συνταξιούχου δικηγόρου», είχε σαν τίτλο η μία. «Συμμορία ουκρανών δολοφόνων», έγραφε η άλλη. Η τοπική εφημερίδα «Τα Καστελλιώτικα Νέα» έκανε εκτενή αναφορά στην αποκάλυψη της δολοφονίας του κυρίου Γιάννη. Ο μικρός Αλέξης μου διάβαζε το κείμενο. - Είδες, Δανάη, που ο Οδυσσέας είχε δίκιο που δεν τις χώνευε; - Ναι, Αλέξη μου, είχε δίκιο. Απλά δεν μπορούσε να μιλήσει. Εάν μιλούσε θα μας έλεγε αυτά που είχε δει και θα είχε γλιτώσει το θάνατο ο κύριος Γιάννης. Σίγουρα ο Οδυσσέας κάτι ήξερε. Η αποκάλυψη της δολοφονίας συνέβη τυχαία. Η ξαδέλφη του κυρίου Γιάννη έγινε μάρτυρας ενός συμβάντος που έμοιαζε με το δικό της. Δηλαδή, ήταν παρούσα όταν η Δαρεία είχε επιτεθεί και είχε κτυπήσει στο κεφάλι και στον αυχένα με μπουνιές έναν ηλικιωμένο άνδρα στην ουρά μιας τράπεζας στην Αθήνα. Η κυρία Αντιγόνη είχε αναφέρει στον διοικητή του αστυνομικού σταθμού, το γεγονός. Του είχε αναφέρει, επίσης, ότι υποψιαζόταν τις δύο ουκρανές για φόνο. Ότι η Δαρεία συνήθιζε να κτυπάει τους ανθρώπους στο κεφάλι και στον αυχένα και ότι αυτή πιθανόν να είναι και η αιτία του θανάτου του ξάδελφου της. Ο διοικητής, όμως, υπέθετε ότι απλά τον είχαν εκβιάσει ότι δεν θα τον φρόντιζαν κι ότι ο κύριος Γιάννης μέσα στην ανάγκη του είχε παντρευτεί τη Δαρεία και της έγραψε όλη του την περιουσία. Όμως για κακή τους τύχη, ένας συμπατριώτης τους ο Ντιμίτρι είχε πάει για δουλειά στο διπλανό χωριό. Ήξερε αρκετά καλά ελληνικά και είχε γίνει φίλος με τους ντόπιους. Εκεί είχε μάθει και την ιστορία με τις δύο ουκρανές. Στην αρχή του είχε κάνει εντύπωση που είχαν ελληνικά ονόματα. Όμως αργότερα συσχέτισε τα ονόματα τους με τα ονόματα δύο υπόπτων για φόνο στην πατρίδα του. Όπως είχε ενημερώσει τους ντόπιους, ο ιατροδικαστής είχε ανακαλύψει τραύματα στον αυχένα και στο πίσω μέρος του κεφαλιού μιας ηλικιωμένης γυναίκας. Οι υποψίες είχαν στραφεί στις δύο γυναίκες που φρόντιζαν την ηλικιωμένη. Η πιο μεγάλη ονομαζόταν Ντάριγια και την πιο μικρή -ήταν γύρω στα 14- την έλεγαν Ιρίνα. Στόμα με στόμα διαδόθηκε η ιστορία αυτή και στο χωριό μας. Οι συγγενείς του κυρίου Γιάννη ζήτησαν με επιμονή από τον κύριο Εισαγγελέα να διατάξει εκταφή του πτώματος και τη διενέργεια νεκροψίας και νεκροτομής. Ο ιατροδικαστής, τελικά, ανακάλυψε ίχνη από τραυματισμό στον αυχένα και στο κεφάλι του κυρίου Γιάννη. Όταν γύρισαν οι δύο γυναίκες στο χωριό, είχε ήδη εκδοθεί ένταλμα σύλληψης με την κατηγορία της δολοφονίας. Μετά από σύντομη ανάκριση πρώτη η Ιρίνα, αποκάλυψε τα γεγονότα. Η Ντάρια αρχικά αρνιόταν το κάθε τι, όμως όταν της έβαλαν και άκουσε τις αποκαλύψεις της κόρης της, αναγκάστηκε να τα παραδεχτεί όλα. - Για αυτό ο κύριος Γιάννης μου ψιθύριζε «βοήθεια» όποτε με έβλεπε, είχε πει ο αγροτικός γιατρός στον αστυνομικό, νόμιζα ότι μου ζητούσε να τον βοηθήσω με το πρόβλημα υγείας του. - Που να το βάλει ο νους του γιατρού ότι του ζητούσε να τον βοηθήσει να γλιτώσει από τις φόνισσες; Μονολόγησα. - Δανάη, τι λες, είχε καταλάβει κάτι ο Οδυσσέας; Η ερώτηση του Αλέξη με έκανε να αντιληφθώ ότι δεν είχαμε ακόμα καταλάβει τι έκανε τον Οδυσσέα να επιτίθεται στις δύο γυναίκες. - Οδυσσέα, τι λες, είχες κάτι υποψιαστεί; Ο μικρός Αλέξης ρώτησε τον Οδυσσέα ελπίζοντας να του απαντήσει. Τότε ο Οδυσσέας σηκώθηκε και μου έδωσε το λουρί του. - Θέλει κάπου να πάμε, είπα και σηκώθηκα. Ακολουθήσαμε τον Οδυσσέα μέχρι έξω στην αυλή κάτω από το πλαϊνό μπαλκόνι, ανάμεσα στο σπίτι μου και στο σπίτι του συγχωρεμένου. Άρχισε να σκάβει. Σε λίγο έβγαλε στην επιφάνεια ένα κουτάκι. Ο Αλέξης το πήρε στα χέρια του και το άνοιξε. - Έχει ένα χαρτί μέσα, μου είπε. Να το διαβάσω; -Ναι. - «Εγώ ο Ιωάννης Γ. Γ..., έχων σώας τας φρένας,...» - Μα αυτή είναι μία διαθήκη, αναφώνησα - Διαθήκη; - Έλα βοήθησε με. Πρέπει αμέσως να πάμε να τη δώσουμε στον κύριο διοικητή. Σε λίγη ώρα φτάσαμε στον σταθμό. Για καλή μας τύχη προλάβαμε τον κύριο διοικητή που ετοιμαζόταν να φύγει. Του δώσαμε το κουτί και του εξηγήσαμε την ιστορία με τον Οδυσσέα. Ο κύριος διευθυντής άρχισε να διαβάζει. - Μα αυτό τα ανατρέπει όλα. Αντώνη, Αντώνη. Ο αστυφύλακας μπήκε στο γραφείο του διευθυντή. - Διάβασε, του είπε και του έδωσε το χαρτί. Όταν ο αστυφύλακας το διάβασε κάθισε σε μια καρέκλα συγκλονισμένος. - Άρα, κύριε διοικητά, είχε σώας τας φρένας ο μακαρίτης. Θα πρέπει να την έγραψε πριν το εγκεφαλικό. Που τη βρήκατε; Ο κύριος διοικητής του εξήγησε για το κουτί και τον σκύλο μου. - Φαίνεται ότι ο κύριος Γιάννης κάτι υποψιαζόταν και δεν μπορούσε να εμπιστευτεί κανέναν. Έτσι το έδωσε στον Οδυσσέα και εκείνος το έθαψε. - Άρα, τώρα, κύριε διοικητά, θα χάσουν και την περιουσία. - Έτσι φαίνεται. Θα ζητήσουμε γραφολογική εκτίμηση και πιστεύω ότι ο κύριος Εισαγγελέας θα κινήσει τις διαδικασίες άμεσα. Φεύγοντας από τον αστυνομικό σταθμό περπάτησα περήφανα. Καμάρωνα για τον σκύλο μου. Ο Οδυσσέας ήξερε, ο Οδυσσέας καταλάβαινε, ο Οδυσσέας μου ήταν έμπιστος και έκρυψε καλά το μυστικό του κυρίου Γιάννη. Έτσι τώρα δεν μπορούν μέσα από τη φυλακή να κάνουν τίποτα. Ούτε να πλαστογραφήσουν καμία δήθεν νεότερη διαθήκη, ούτε να αμφισβητήσουν αυτήν. Και έτσι θα χάσουν και την περιουσία. Άλλωστε, η πραγματική διαθήκη που έδωσε στον Οδυσσέα, είχε ημερομηνία μετά την δημόσια διαθήκη που είχε κάνει σε αυτές. Ήταν πιο πρόσφατη και καταργούσε κάθε προηγούμενη. - Οδυσσέα μου, αγόρι μου, λεβέντη μου, να δεις εγώ μια έκπληξη που θα σου ετοιμάσω, είπα στον σκύλο μου και του χάιδεψα τη ράχη. - Γουβ, έκανε ο Οδυσσέας ακούγοντας τη λέξη «έκπληξη». Είχε μάθει να την αναγνωρίζει. Ο κύριος Γιάννης -Θεός σ'χωρέστον- τον είχε εκπαιδεύσει κατάλληλα με τις τακτικές «εκπλήξεις» του. Σίγουρα ήξερε τι να περιμένει! Ένα παλιό παπούτσι για να δαγκώνει! ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΦΙΣΚΥΛΗ Από τη συλλογή ποιημάτων της Νάντιας Βαλαβάνη «ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ» (Συνέχεια από τη σελίδα 4) Κομμένα ξύλα από τη ροδακινιά που πέρυσι σώριασε ο αέρας τούβλα, κεραμίδια από οικοδομικές εργασίες χρόνια πριν εγκαταλελειμμένα ανάμεσα στους θάμνους Κι η βλάστηση δεν είναι ευγενική ή μελετημένη: Ό,τι φυτρώνει στις γειτονικές αυλές κι ο αέρας ή το χέρι μπορούσε εύκολα ως εδώ να φέρει Στο πίσω μέρος μεγαλώνει το μικρό περιβόλι: διάλειμμα από ντοματιές, φασολιές, αγγουριές πιπεριές, κολοκυθιές Θα δέσουν τους καρπούς τους τούτο το καθυστερημένο καλοκαίρι και βιαστικά τη θέση θα παραχωρήσουν πάλι στα αγριόχορτα Η αυλή δεν είναι παλιά. Υπάρχει εδώ μισό αιώνα Ο τοίχος του σπιτιού από πέτρες μεγάλες παχύς σχεδόν μισό μέτρο απομεινάρι της τεχνικής των παλιών μαστόρων που έχτιζαν κάστρα κραυγή για την ανάγκη μιας υστεροφημίας ανώνυμης Το τσιμέντο γύρω από το σπίτι κακοχυμένο από την αρχή και λεκιασμένο από το πέρασμα των εποχών κι από τα απόνερα έχει σπάσει Από τα ερείπια του ξεπροβάλλουν χαλίκια ποταμίσια στρογγυλά και λεία απ το νερό και τα γυμνά πόδια των γυναικών και των παιδιών που τα πατούσαν αναιμικά αγριολούλουδα και τούφες άγριο τριφύλλι Οι άνθρωποι του σπιτιού νεαρός λαός, φτωχοί αγρότες δεν είχαν προϊστορία Αυτή χάθηκε μαζί με τα πλίνθινα σπίτια των κτηνοτρόφων προγόνων τους που σωριάστηκαν σκόνη στον ήλιο, τον άνεμο και τη βροχή πριν τα σκεπάσει το άγριο χορτάρι Αδύνατος απόηχος κι οι μνήμες απ τις περιπλανήσεις τους στα ελατοδάση παρέα με τα κατσίκια, τα αρνιά τους και τους φαύνους Το πέτρινο σπίτι χτίστηκε στο μέσο του αιώνα με τα δολάρια του παππού που σαράντα χρόνια νωρίτερα είχε σταθεί στη φιδίσια ουρά του Ellis Island με προορισμό το Toledo, Ohio σε ταξίδι χωρίς γυρισμό Το σπίτι κατοίκησε η στυφή γυναίκα η ίδια που κορίτσι ακόμα τον είχε αποχαιρετήσει με δυο μωρά αγκαλιά Ποτέ δεν τον ξαναείδε κι έζησε χωρίς άντρα κοντά μια εκατονταετία χρόνο το χρόνο όλο και πιο στυφή στα τελευταία τυφλή και κατάκοιτη με τα παιδιά της από χρόνια πεθαμένα γαντζωμένη απ τη ζωή προσμένοντας άραγε τι; Αντί για κόκορα λένε πως στα θεμέλια οι μαστόροι χύσανε το αίμα του παππού και σπάσανε ένα πιάτο, όπως στο ξόδι συμβολικά για τα χιλιάδες πιάτα που είχε πλύνει Μέσα από τα δικά τους μάτια είδα την αυλή που έχω σε δυο μου ποιήματα απεικονίσει και την απογοήτευσή τους γεύτηκα Παιδιά της πόλης με όνειρα για ένα εξοχικό τακτοποιημένο μια μικρή βίλα μέσα στα λουλούδια Την ξανακοίταξα με μάτια τώρα πιo έμπειρα και στα σημάδια της φτώχειας και της εγκατάλειψης διάβασα την παρουσία των ανθρώπων που από εδώ περάσαν τις απεγνωσμένες τους επιθυμίες Με τα κλαδιά δέντρων και θάμνων να θροΐζουν και το φως να χορεύει πάνω στο χαρτί μου με μυρωδιά καμένου ξύλου στα ρουθούνια: κανένα άλλο μέρος στη ζωή μου δε μου προσφέρει τούτη τη γαλήνη ΝΑΝΤΙΑ ΒΑΛΑΒΑΝΗ, Καστέλλια,

7 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Ασφαλώς σε πολλούς από εσάς, φίλοι και φίλες, θα σας φαίνεται παράξενο και θα διερωτάσθε, πώς ένα μικρό χωριό σαν το δικό μας έ χει μια τόσο μεγάλη παράδοση με πρωτοφανή έφεση στις Επιστήμες και τα Γράμματα. Σε τι να οφείλεται άραγε η παράδοση αυτή και ποιοι οι συντελεστές της ή μήπως «το 'χει το νερό», όπως λέμε, συνήθως. Συνέχειά της ζωντανή, είναι οι σημερινοί νέοι Καστελλιώτες που τιμούμε για την επιτυχία τους στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και που τους αξίζουν αληθινά συγχαρητήρια από όλους μας. Ας μη φανεί κομπορρημοσύνη και απαράδεκτη έπαρση, για εμένα και τους συγχωριανούς μου, αλλά απλά σαν ανακοίνωση μιας πραγματικής διαπίστωσης που έγινε μετά τον πόλεμο: Σε μια τέτοια απογραφή, βρέθηκαν τετρακόσιοι εβδομήντα πέντε πτυχιούχοι Ανωτάτων Σχολών. Δηλαδή ο ένας στους τρεις Καστελλιώτες, βρέθηκε τελειόφοιτος Ανωτάτης Σχολής. Αριθμή θηκαν πενήντα δύο γιατροί, είκοσι έξι δάσκαλοι, δέκα πέντε έως είκοσι στρατηγοί (παρεμβαίνοντας ο Επίτιμος Αρχηγός της Αεροπορίας, διόρθωσε, ανεβάζοντας τους στρατιωτικούς Καστελλιώτες του Στρατού του Ναυτικού και της Αεροπορίας να υπερβαίνουν τους εβδομήντα τέσσερις), είκοσι δικηγόροι, άλλοι τόσοι οικονομολόγοι, σειρά όλη Καθηγητών, Καθηγητές στο Πανεπιστήμιο και στις Ανώτατες Σχολές, γεωπόνοι, πολιτικοί μηχανικοί, μηχανολόγοι, δασολόγοι και η παράθεση δεν έχει τέλος. Όταν κάποτε ο νέος Νομάρχης Φωκίδος, κάλεσε τους Κοινοτάρχες του Νομού, ρώτησε και τον τότε Κοινοτάρχη μας, τον αείμνηστο Παναγιώτη Τσακνιά, «τι παράγει το Χωριό μας;» Προσφυέστατα αυτός του απήντησε: «Καπνά και Στρατηγούς». Πού οφείλεται όμως αυτή η πρωτο φανής πνευματική ακμή, που συνεχίζεται άκαμπτη και αμείωτη από τα παλιά τα χρόνια μέχρι σήμερα; Ας το ειπούμε απ αρχής. Σε δυό συντε λεστές: Πρώτο στο ότι οι Καστελλιώτες από τους χρόνους του Βυζαντίου ακόμη ως καλλιεργητές, δεν περιορίστηκαν στην καλλιέργεια των κα ταναλωτικών γεωργικών προϊόντων, όπως σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι, βρώμη κ.λπ., καλλιεργούσαν βέβαια για τις ανάγκες τους και από αυτά, αλλά επιδόθηκαν απ αρχής στην παραγωγή γεωργικών πρώτων υλών για τη βιομηχανία, όπως ήταν στην αρχή και μέχρι το χίλια εξακόσια περίπου η σηροτροφία (μεταξοπαραγωγή) και στη συνέχεια η καπνοκαλλιέργεια μέχρι και το τέλος του Β Παγκοσμίου Πολέμου, που έδωσε την οικονομική ευμάρεια και την άνεση στο Χωριό, και το δεύτερο: η συμβο λή ως εκπαιδευτικού φάρου του Μοναστηριού του Αγίου Γεωργίου, που από τους βυζαντινούς χρόνους, αλλά κυρίως μέσα στην Τουρκοκρατία με τους έξοχους ιερείς του, λειτούργησε ως κρυφό σχολειό και εκεί έμα θαν γράμματα, όχι μόνο τα Καστελλιωτάκια, αλλά και όλα τα παιδιά της Περιοχής από το Χλωμό, τη Βάργιανη, τον Μπράλλο, την Κάτω και την Απάνω Κάνιανη, το Σκλήθρο και την Καλοσκοπή. Αλλά λεπτομερέστερα ας αρχίσομε από μακρυά: Τα Καστέλλια είναι ένα κεφαλοχώρι της Φωκίδας που δεσπόζει στην Δωρική Κοιλάδα (την Αρχαία Μητρόπολη των Δωριέων) στη σημερινή του θέση, όπου μεταφέρθηκε σιγά-σιγά μέσα στην Τουρκοκρατία και ε πίσημα το 1864 από την παλιά του θέση, όπου βρισκόταν στις κλιτύες της Γκιώνας (το Παλιοκαστέλλι). Μαζί με την Κοινότητα του Χλωμού μετά το 1912, απετέλεσαν ενιαία Κοινότητα το αραιοδομημένο όμορφο χωριό της Παρνασσίδας που σήμερα αποτελεί Τοπικό Δημοτικό Διαμέ ρισμα του Δήμου Γραβιάς. Ακόμα από το 800 περίπου μ.χ., όταν στη μετακίνηση των λαών που σάρωσαν την ελληνική χερσόνησο -αρχίζοντας από τον έκτο αιώνα ακόμα- ό,τι είχε απομείνει από την Δω ρική Τετράπολη (Κυτίνιο- Ερινεός-Βοϊον και Ακύφας ή Πίνδος), μετακι νήθηκε στο Πάνω Καστέλλι (το Παλιοκαστέλλι) που κι εκεί παλιά υπήρ ξε μία από τις αρχαίες πόλεις της Δωρικής Τετράπολης, χωρίς να ξέρουμε ακόμα θετικά ποια (ίσως και πιθανότερα το Βόϊον) και για την αποφυγή των επιδρομέων η Δωρική Τετράπολη, διαλυμένη και κατε στραμμένη από τις επιδρομές, μετασχηματίστηκε στους ορεινούς οικι σμούς της απάνω Κάνιανης, της Κουκουβίστας, του Απάνω Καστελλιού, του Χλωμού και της Βάριανης. Το όνομά του το Χωριό το πήρε στον καιρό της Φραγκοκρατίας (Castrum - Castelli - Καστέλλι και επειδή είναι πολλά τα κάστρα - Καστέλλια), χωρίς να γνωρίζουμε θετικά, ποια ήταν η παλιότερη ονο μασία του, που μάλλον ήταν η ονομασία «Πύργος» και όχι «Καγενίτσα», όπως υποστηρίζουν άλλοι, γιατί αυτό το τελευταίο δεν είναι παρά η παραφθορά της λέξεως «Κανιανίτης», (πρόκειται για τον Ποταμό Κη φισό), που κάποιος από τους μεταγενέστερους ξένους συγγραφείς που ασχολήθηκε με την ιστορία του τόπου (ο Μπούρσιαν), την άκουσε ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ ΚΤΗΜΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ Οινοποιείο Αρχαίας Μαντινείας 15 ο Χιλιόμετρο Επαρχιακής οδού Τρίπολης - Αρτεμισίου Αρχαία Μαντίνεια, Νομός Αρκαδίας Οινοποιείο Αρχαίας Νεμέας Εθνική οδός Κορίνθου-Τρίπολης, Κόμβος Αρχαίας Νεμέας Αρχαία Νεμέα, Νομός Κορινθίας - Τ: στραβά και την παραποίησε ως «Καγενίτσα», όνομα που δεν αναφέρε ται πουθενά σε καμιά πηγή. Έτσι μετά την συγκρότησή του αυτή στους βυζαντινούς χρόνους, μεγάλωσε και εδέσποσε ως κεφαλοχώρι σε όλα τα άλλα γύρω χωριά, η δε πλούσια παραγωγή του στην αρχή από το Βυζάντιο ακόμα από την μεταξοτροφία και αργότερα μέσα στην Τουρ κοκρατία κυρίως από την καπνοκαλλιέργεια, του επέτρεψαν να δημι ουργήσει σημαντικές οικονομικές προϋποθέσεις και συναλλαγές αξιό λογες, ώστε να ευημερεί. Στην εκτροφή μεταξοσκωλήκων οι Καστελλιώτες επιδόθηκαν από τα βυζαντινά ακόμη χρόνια. Για την διατροφή τους είχαν φυτέψει μαύρες μουριές πλατύφυλλες, που λείψανα τους σώζονται ακόμη στα ερείπια του Απάνω Χωριού, όπως και στου Παλιοχλωμού, που και οι κάτοικοί του ασχολούνταν επίσης με την μεταξοτροφία. Τα κουκούλια τα φόρτωναν στα μουλάρια και τα μετέφεραν στα μεταξουργεία των Θη βών, που ήταν περίφημα στην εποχή τους και τροφοδοτούσαν με μετα ξωτά υφάσματα όλο το Βυζάντιο ακόμη και την Κωνσταντινούπολη. Αλλά όταν κατίσχισαν στις αγορές τα μεταξουργεία της Μ. Ασίας, τα με ταξουργεία των Θηβών περιήλθαν σε μαρασμό και έκλεισαν. Οι Κα στελλιώτες όμως δεν άλλαξαν νοοτροπία. Κατέγιναν σε άλλη γεωργική πρώτη ύλη για τη βιομηχανία, στην καλλιέργεια του καπνού. Καλλιέρ γησαν μια ιδιαίτερη ποικιλία τα λεγόμενα «Μαύρα Καπνά Καστελλίων» και ανεζήτησαν νέα καπνοτόπια. Όπως ήταν επόμενο η ορεινή σύσταση του Απάνω Καστελλιού δεν επέτρεπε την ευρεία καπνοκαλλιέργεια και γι αυτό σιγά-σιγά, για την απόκτηση καπνοτόπων, αναγκάστηκαν να κατεβαίνουν πλέον πάλι στην Δωρική κοιλάδα που ήταν σκεπασμένη από τη θαμνώδη δρυ (ρουπάκια - ντούσκα - ρόγγια) (εξ ου και το όνομα της που το πήρε κα τά τους βυζαντινούς χρόνους ως «Γραβιά», που σημαίνει στη σλαβική γλώσσα, «ντουσκότοπος», δηλαδή τόπος σκεπασμένος με θαμνώδη δρυ), να ξεχερσώνουν τη θαμνώδη αυτή δρυ και να δημιουργούν καπνοτόπια, τα οποία τα πότιζαν με τα νερά του αρχαίου ποταμού Πίνδου, σημερινού Κηφισού. Καθένας Καστελλιώτης εκεί που ξεστρεμμάτιζε και αποκτούσε τα καλλιεργήσιμα καπνοτόπια του, για να διαμένει πολλές φορές, ιδιαίτερα κατά το καλοκαιρινό πότισμα του καπνού, αλλά και να αποθηκεύει τα γεωργικά του εργαλεία και να στεγάζει τα ζώα του, έχτιζε και από μια αγροικία («καλύβι»). Για τούτο και κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ο χώρος αυτός με τις αραιοκατοικημένες αγροικίες, ονομαζόταν «Καλύβια». Αυτή η αραιή δόμηση στον τόπο του σημερινού χωριού των Καστελλίων, δημιούργησε τη σημερινή πολεοδομική μορφή του, όπου κά θε σπίτι είναι χτισμένο μέσα στον αγροτικό περίγυρο του και τούτο ισχύ ει καθιερωμένο από τότε που σιγάσιγά οι κάτοικοι έγιναν μόνιμοι, μετα σκευάζοντας τα καλύβια σε μόνιμες πλέον κατοικίες και μετέφεραν την Κοινότητα στη ΣΕΛΙΔΑ 7 σημερινή της θέση οριστικά το έτος Όλος αυτός ο τόπος ο καλλιεργήσιμος σήμερα, ήταν σκεπασμέ νος από τη θαμνώδη δρυ και για να εκχερσωθεί και να γίνει καπνότοπος, χρειάστηκαν αιώνες κόπος και ιδρώτας. Η καπνοπαραγωγή σε δέματα μεταφερόταν στην Ιτιά και φορτωνόταν σε καΐκια κι από εκεί οι Καστελλιώτες με τη φουστανέλα και τα τσαρούχια, είχαν ανακαλύψει και τα διοχέτευαν στις αγορές της Μάλτας και της Αλεξάνδρειας, αποκομί ζοντας σημαντικά ποσά για την ευημερία τους και τις σπουδές των παιδιών τους. Τα Καστέλλια έπεσαν στα χέρια του Τούρκων τον Μάιο του 1456, τρία (3) χρόνια δηλαδή μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλε ως και τριάντα (30) χρόνια μετά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης (αφού είχαν προηγηθεί από τον έκτο ακόμα αιώνα σαράντα οκτώ επιδρομές στη Δωρική Κοιλάδα. Η Δωρική Τετράπολη βρισκόταν μέσα στο δρόμο που οδηγούσε στους Δελφούς και δέχτηκε όλα αυτά τα χρόνια τη λαί λαπα της παλίρροιας των λαών. Γαλάτες, Ούνοι, Μογγόλοι, Οστρογότ θοι, Βησιγότθοι, Βούλγαροι, Πετσενέγοι, Σκορδίσκοι κ.λπ. και ο κατά λογος δεν έχει τέλος, πέρασαν και λεηλάτησαν κυριολεκτικά τους οικι σμούς της. Και όταν λέμε επιδρομές, δεν μιλάμε για περιπάτους, αλλά για αρπαγές αγαθών, ρουχισμού, υποζυγίων, ζώων, ακόμη και γυναι κών. Τελικά αναγκάστηκαν οι κάτοικοι να εγκαταλείψουν την πεδιάδα της Δωρικής Κοιλάδας και να τραπούν στα βουνά για να γλιτώσουν. Έτσι για κάθε χωριό, έχομε και το ορεινό αντίστοιχό του, Κάνιανη - Απάνω Κάνιανη, Μπράλος Απάνω Μπράλος, Καστέλλι - Πάνω Καστέλλι, Γραβιά - Βάργιανη, Αγόριανη - Πάνω Αγόριανη, Σουβάλα - Πά νω Σουβάλα κλπ. Ο χώρος της έμεινε επί αιώνες ακαλλιέργητος, με αποτέλεσμα να σκεπαστεί ολόκληρος με τη θαμνώδη δρυ, που φύτρω σε. Οι αρρώστιες, κυρίως η ελονοσία και πιθανόν η πανώλη, αποδεκάτισαν τον ελληνικό πληθυσμό και έτσι βρήκαν βοσκοτόπια οι νομάδες που κατέβαιναν με τα κοπάδια τους στη Δωρική γη. Ο ιστορικός χάρ της της άλλαξε. Οι νεοφερμένοι ονόμασαν με δικές τους ονομασίες το χώρο. Η Καστελλιώτικη ντοπιολαλιά έμεινε η πιο αλώβητη. Σχετικά από τα σλαβικά τοπωνύμια που γέμισε ο τόπος, έχομε μόνο τα «Λυσκοβίτσα» που σημαίνει στη σλαβική γλώσσα κισσός, «Μπαρούκα» που σημαίνει τέλμα, «Μητσέσι» που σημαίνει κορυφή και ίσως και ένα δύο άλ λα. Αντίθετα έχομε πολλές νέες ονομασίες στο χώρο: «Βάργιανη» που σημαίνει Ασβεστοχώρι, Κάνιανη - Κοκινοχώρι, Μπράλος - διάβαση, Αγόριανη - Πέρασμα, Σουβάλα - Νερότοπος, Κουκουβίστα - εκεί που λα λούν οι κούκοι, Αράχοβα - Καρυδοχώρι κ.λπ. Ας έλθομε όμως τώρα στον άλλο συντελεστή, στο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου: Η λειτουργία του Μοναστηρίου του Αγίου Γεωργίου Παλαιού Καστελλίου ως Σχολείου καθ όλη την διάρκεια της Τουρκοκρατίας, αλλά και στους μετέπειτα χρόνους της Επαναστάσεως μέχρι του έτους 1830 που διορίστηκε ο πρώτος δάσκαλος από το νεοσύστατο Ελληνικό Κράτος είναι βεβαιωμένο γεγονός, διότι η αναφορά του είναι πολύ έντονη, όχι μόνο στο Αρχείο της οικογενείας Ζεΐνη, αλλά και σε όλους τους παλιό τερους Καστελλιώτες και αναφέρεται πάρα πολύ επιτακτικά μέχρι σήμερα, ως αδιαμφισβήτητη παράδοση. Άλλωστε προκύπτει καθαρά και αβία στα από όλα τα έγγραφα της Τουρκοκρατίας του Αρχείου, τα οποία α ναφέρονται στις συναλλαγές των Καστελλιωτών της εποχής αυτής, τα οποία εκτός από τα έγγραφα μεταβιβάσεως ακινήτων (Βεράτια), που έχουν συνταχθεί στην αραβοτουρικική γραφή -και αυτό για τους καθα ρά φορολογικούς λόγους εισπράξεως του Χαρατσίου, που η είσπραξη του ανετίθετο στους Τούρκους Σπαχήδες του Σουλτάνου-, όλα τ άλλα είναι γραμμένα στην νεοελληνίζουσα βυζαντινή γραφή, όπως διδασκόταν από τους ιερείς του Μοναστηριού του Αγίου Γεωργίου και υπογρά φονται άνετα από τους συμπράττοντες Καστελλιώτες, που όλοι γνωρί ζουν γραφή και ανάγνωση, ως συμβαλλόμενοι ή μάρτυρες. Πουθενά δεν θα ιδεί κανείς στα έγγραφα του Αρχείου την ένδειξη «αγράμματος». Μάλιστα η εμπέδωση της βυζαντινής γραφής έχει μεταξύ των Καστελλιωτών, αλλά και όλων των κατοίκων των χωριών της Περιοχής σε τέ τοιο σημείο εμπεδωθεί, ώστε και οι Τούρκοι ζαμπίτες (φοροεισπράκτορες), να αλληλογραφούν μεταξύ τους στα Ελληνικά. Στο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου, που λειτουργούσε ως Σχολείο, εκτός από τα Καστελλιωτάκια συνέρρεαν για να μάθουν γράμματα και όλα τα μαθητούδια της Περιφέρειας από την Βάριανη, τον Χλωμό, τον Μπράλλο, Πάνω και Κάτω Κάνιανη, Σκλήθρο και Καλοσκοπή. Η διδασκαλία ήταν ανάγνωση, απλοποιημένη βυζαντινή γραφή, αριθμητική, ψαλτική και θρησκευ τικά. Βιβλία που χρησιμοποιούσαν ήταν «το Οχτωήχι», «ο Απόστο λος», το «Ψαλτήρι» και το Ευαγγέλιο. Η διδακτική της εποχής ήταν η εκμάθηση των κειμένων από στήθους, ψάλλοντας τα και η γραφή τους στα πινάκια (πλάκες με κοντύλι). Ιερείς που αναφέρονται στα έγγραφα του Αρχείου Ζεΐνη που θήτευσαν και ως διδάσκαλοι στο Μοναστήρι, ήσαν με την χρονολογική σειρά τους οι παρακάτω: Παπαυγέρης Κάντζος, περί το τέλος του χίλια πεντακόσια, ο οποίος όπως φαίνεται είχε μονάσει και στο Άγιον Όρος και εγνώριζε πολύ καλά αρχαία ελληνικά (Πλάτωνα, Αριστοτέλη κ.λπ.), Παπα Μιχάλης, Παπαγιώργης Αναγνώ στης, Παπα Σταμάτης Ζεΐνης, Παπα Πέτρος, Παπα Γιωργάκης, Παπα Γιάννης Παπαδάκης, Παπα Νικόλας Κόλιας, Παπα Ευθύμιος Ρούλιας και Παπα Γιώργης Αδαμόπουλος. Έχουν μείνει μέχρι σήμερα παροι μιώδεις οι εκφράσεις «το παιδί μου δεν τα παίρνει τα γράμματα», δηλα δή δυσκολευόταν στην εκμάθηση δεν είχε ευληψία και σώζεται και η λέ ξη «ατσίδας» (κουνάβι), που σημαί- (Συνέχεια στη σελίδα 8)

8 8 8 ΣΕΛΙΔΑ 8 ΚΑΣΤΕΛΛΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ - ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Αγαπητά «Καστελλιώτικα Νέα», Θα ήθελα να ανα φερθώ σε μια εκκρεμότητα, για την ονομασία του ποταμού του χωριού μας και να προτείνω την άρση της. Την πιο σωστή απάντηση, για τη θέση που υπήρχε η ωρική Τετράπολις, την έχει δώσει ο αείμνηστος θείος μου Παναγιώτης Τσακρής, φιλόλογος, στην πτυχιακή εργασία του. Όλοι γνωρίζουμε ότι ο Κηφισός ποταμός πηγάζει από τη Καλοσκοπή, ενώ οι παρακάτω αρχαίοι συγγραφείς με σαφήνεια διατυ πώνουν, ότι πηγάζει από την Λιλαία η επέκταση του δε ονομάζεται Πίνδος. α) Παυσανίας: «Για τη Λιλαία λένε ότι ήταν μια από τις ονομα ζόμενες Ναΐδες, κόρη του Κηφισού. Από τη νύμφη αυτή λένε ότι πήρε το όνομα η πόλη. Εδώ είναι οι πηγές του ποταμού Κηφι σού». (ΚΑΚΤΟΣ Βιβλ. 79, σελ. 201). β) Στράβων: «Ο Κηφισός κατεβαίνει από τη Λιλαία, πόλη Φωκική. Το λέει και ο Όμηρος: Και όσοι κατοικούσαν τη Λιλαία, στις πηγές του Κηφισού». (Βιβλ. 248 σελ. 91) «Η Πίνδος βρίσκεται πάνω από τον Ερινεό και τη διατρέχει (παραρρεί) ομώνυμο ποτάμι που βγαίνει στον Κηφισό, όχι μακριά από τη Λιλαία. Από εδώ ξεκίνησαν οι Ηρακλείδες και κατέβηκαν στην Πελοπόννησο». (Βιβλ. 248 σελ. 15) Άρα το σωστό είναι το Τμήμα του Κηφισού ποταμού μεταξύ Καλοσκοπής και Λιλαίας να ονομάζεται Πίνδος, όπως και κατά την αρχαιότητα. Κατόπιν όλων αυτών τα Καστέλλια, ως κοιτίδα της ωρικής Τετραπόλεως, θα πρέπει κάποια στιγμή να ενδιαφερθούν για την έναρξη αρχαιολογικών ερευνών και την ίδρυση μουσείου, έχοντας υπόψη ότι ο πολιτισμός αποτελεί την μεγαλύτερη επένδυση των πο λιτισμένων λαών. Ο Μίμης Χαλατσάς, κοντά στις τόσες άλλες ασχολίες του για το χωριό μας, παρακαλείται, όπως εξετάσει, εάν είναι δυνατόν το τμήμα του ποταμού Κηφισός μεταξύ Καλοσκοπής και Λιλαίας, να ονομάζεται επισήμως Πίνδος. Αυτή η διόρθωση πρέπει να επιδιωχθεί, γιατί έτσι θα αρθούν τυχόν αμφισβητήσεις του προσδιορισμού της θέσεως που υπήρχε η ωρική Τετράπολις. Μετά τιμής ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ * * * Ο Συνεργάτης μας και Επίτιμος Πρόεδρος του Συλλόγου μας κ.. Χαλατσάς, μας απέστειλε σχετικά το εξής σημείωμα: Αθήνα Αγαπητά «Κ.Ν.» Ο επιστελων έγκριτος ερευνητής κ. Ι.Ν. Παπανικολάου, έχει απόλυτο δίκιο και η πρόταση του πρέπει να τύχει αμέσου πραγματώσεως. Προς τούτο το Τοπικό ημο τικό ιαμέρισμα του Χωριού μας, πρέπει να λάβει απόφαση για τη μετο νομασία ή μάλλον για την καθιέρωση της πραγματικής ονομασίας του ποταμιού μας μεταξύ Καλοσκοπής και Λιλαίας να ονομάζεται εφεξής Πίνδος, όπως στην αρχαιότητα, τη δε απόφαση του αυτή να τη θέσει προς παρά πέρα προώθηση της σε μια Συνεδρίαση του ημοτικού Συμβουλίου ελφών και απόσπασμα αυτής να σταλεί προς έγκριση στην Αντινομαρχία Φωκίδας και για την παρά πέρα περαίωση της διαδικασίας. Με εξαίρετη εκτίμηση. ΧΑΛΑΤΣΑΣ ΧΡΗΜΑΤΑ ΜΑΣ ΑΠΕΣΤΕΙΛΑΝ ΕΥΡΩ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΘΑΝ. ΧΡΟΝΗΣ 50 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΑΓΟΡΓΙΑΝΙΤΗ 50 ΕΦΗ ΚΟΝΤΟΛΑΤΗ 30 ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΕΥΘ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 20 ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΣΤΑΘ. ΜΑΚΡΗΣ 20 ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΚΛΙΟΥΜΗ 20 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ 40 ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΕΣΚΙΤΖΟΠΟΥΛΟΣ 50 ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΒΑΡΣΟΣ 20 ΞΕΝΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΔΙΕΝΝΗ 25 ΝΙΚΟΣ ΜΑΚΡΗΣ 20 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΖΑΧΑΡΙΑ ΜΑΚΡΗ 20 ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ 30 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΕΡ. ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ 30 ΖΑΝΙΝ ΚΑΚΑΤΣΙΟΥ 40 ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΜΟΥΤΕΒΕΛΗ 50 ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΟΥΤΕΒΕΛΗ ΗΛΙΑΔΗ 50 ΒΑΝΑ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 20 ΝΙΚΟΣ ΜΟΣΧΟΛΙΟΣ 20 ΚΩΝ/ΝΑ ΠΑΠΑΧΑΤΖΗ 30 ΤΖΑΒΕΛΛΑ ΕΥΑΝΘΙΑ 20 ΤΑΚΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ 100 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΙΠΕΛΙΑΣ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΗΠΑ 150 ΔΟΛΛΑΡΙΑ ΗΠΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ 10 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΒΕΛΗΣ 10 ΡΙΤΑ ΚΑΚΑΤΣΙΟΥ 10 ΖΑΝΙΝ ΚΑΚΑΤΣΙΟΥ 10 ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΥΘ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 150 ΤΑ ΚΑΣΤΕΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΟΔΗ (Συνέχεια από τη σελίδα 1) ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Για να καταλάβετε ποιοι άνθρωποι συμμετέχουν με κείμενα τους στο βιβλίο, να πω ότι τρεις από τους συγγραφείς κυκλοφόρησαν πρόσφατα εξαιρετικά βιβλία τα οποία και σας προτείνουμε ανεπιφύλακτα: - Η Γεωργία Χιόνη την «Αδικιά» (εκδόσεις Νιραγός), ένα βιβλίο για μια αληθινή ιστορία που συνέβη στη Θάσο το 1880 και το μυθιστόρημα «Μια αλήθεια- χίλια ψέμματα» (εκδόσεις ΑΛΔΕ) - Η Κωνσταντίνα Τασσοπούλου την εκπληκτική νουβέλα «Το καλοκαίρι του Ευκλείδη», το mini book «Όταν είναι Χριστούγεννα» (εκδόσεις Οσελότος, το τελευταίο και σε Αγγλικά και Ισπανικά) και το «Μαγειρεύοντας με ένα ψάρι» (εκδόσεις Ίτανος), μυθιστόρημα αποτελούμενο από 25 διηγήματα - συνταγές με εξαιρετικές φωτογραφίες. - Η Μαρία Δασκαλάκη, τη «Μυστική Αποστολή - Εξερεύνηση στη στοιχειωμένη σπηλιά» (εκδόσεις Μίνωας), ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα για παιδιά κάθε ηλικίας που προσφέρει και πλούτο γνώσεων....μακαρι! Μακάρι να είχαμε τη δυνατότητα να φιλοξενήσουμε όλους αυτούς τους ανθρώπους που έχουμε γνωρίσει και θα ήθελαν να έρθουν στα Καστέλλια. Δυστυχώς χώρος φιλοξενίας δεν υπάρχει... Όσοι έχουν καλεσμένους αναγκάζονται να καταφεύγουν σε λύσεις εκτός Χωριού. Χρήματα που θα έμεναν στο χωριό, ταξιδεύουν σε γειτονικά χωριά, χαρίζοντας τους ευημερία, ενώ το δικό μας χωριό μαραζώνει... Βεβαίως υπάρχει και μια περίεργη νοοτροπία. Πήγα σε πολυδιαφημισμένη ταβέρνα γειτονικού χωριού (όχι της Γραβιάς), όπου πληρώσαμε πανάκριβα για να δοκιμάσουμε παντελώς αδιάφορα πιάτα. Το μαγαζί γεμάτο και από Καστελλιώτες, την ώρα που στα δικά μας μαγαζιά δεν υπήρχε κόσμος. Τη στιγμή που στα Καστέλλια το φαγητό είναι σαφώς καλύτερο και φθηνότερο!...που ΕΙΣΑΙ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ;...Αναρωτιόμαστε τι ακριβώς έχει προσφέρει ο πολυδιαφημισμένος «Καλλικράτης» στο Χωριό μας. Αναρωτιόμαστε τι ακριβώς πήρε το Χωριό μας από τον Δήμο Δελφών. Σας παρακαλώ, μην πείτε κακές κουβέντες! Προσωπικά βλέπω μόνο την εγκατάλειψη της περιφέρειας και όλες τις δομές που κρατούσαν κόσμο στην περιοχή να διαλύονται... Μήπως θα πρέπει η επόμενη Κυβέρνηση να καταργήσει τον «Καλλικράτη» μετά την πλήρη αποτυχία του; ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΚΑΙ ΜΗΝΥΤΗΡΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ S & Β Έξω από τα δόντια τα γράφει σε καταγγελία και μηνυτήρια αναφορά του «κατά παντός υπευθύνου» ο Δημήτρης Μπάκας, τοπογράφος και πολιτικός μηχανικός: «...Η μεταλλευτική εταιρεία S& Βιομηχανικά Ορυκτά Α.Ε. κερδίζει εκατομμύρια ευρώ από την εξόρυξη βωξίτη στην περιοχή της Φωκίδας αφού ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ, ΕΞΟΦΘΑΛ- ΜΑ, ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΒΑΡΒΑΡΑ καταπατά εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους, Υπουργικές Αποφάσεις, Νόμους και Διατάξεις. Δεν πληρώνει στο Ελληνικό Δημόσιο ούτε ένα ευρώ για την αξία του μεταλλεύματος που εξάγει. Εισπράττει από το Ελληνικό Δημόσιο εκατομμύρια για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος την οποία ούτε στο ελάχιστο δεν πραγματοποιεί, υπεξαιρώντας στην ουσία δημόσιο χρήμα, δημιουργώντας μία μη αναστρέψιμη και τρομακτική υποβάθμιση του περιβάλλοντος. Δεν επενδύει στην περιοχή της Φωκίδας ούτε ένα ευρώ. Μέρος από αυτά τα υπερκέρδη χρησιμοποιείται για τη στήριξη της παραπάνω παράνομης δραστηριότητας, με τη διαχείριση συνειδήσεων και την άμβλυνση αντιστάσεων, κοινωνικών και υπηρεσιακών παραγόντων, διάφορων υπηρεσιών, τοπικής αυτοδιοίκησης, τοπικών Συλλόγων κλπ., μη αποκλείοντας τον πλουτισμό πολλών εξ αυτών και την ενθάρρυνση διάφορων φασιστοειδών τραμπούκων για την απειλή και εκφοβισμό κάθε πολίτη που τολμά με κάποιο τρόπο να αντισταθεί και να διαμαρτυρηθεί...» Η πολυσέλιδη αναφορά περιέχει πλούσιο υλικό, με έγγραφα, φωτογραφίες, αποφάσεις και στοιχεία που αναδεικνύουν με τον πλέον πειστικό τρόπο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η S & Β στην περιοχή μας. Αυτό που μένει να δούμε είναι τι θα πράξει η Δικαιοσύνη... (Συνέχεια από τη σελίδα 7) νει τον επιμελή και ευμαθή καλό μα θητή, αλλά και η άλλη βαρεία έκφραση που κυκλοφορεί άνετα μέχρι σή μερα: «Κάτσε καλά, γιατί θα σε μάθω γράμματα», που σημαίνει ξυλο δαρμό για την μαθητική απραξία, ή «τον έστρωσε κάτω και τον έμαθε γράμματα», που λέγεται για την περίπτωση αφόρητης πίεσης σε άν θρωπο, για να πραγματοποιήσει υποχρεωτικά κάτι αναγκαίο και απαραίτητο. Δεν είναι απολύτως εξακριβωμένο ιστορικά, πότε διαλύθηκε η Δωρική Τετράπολη ή Εξάπολη και τι απέγιναν, όσοι απόμειναν, μετά τις λογής-λογής καταστροφές μέσα στους αιώνες. Πάντως ένα είναι βέβαι ο, ότι στη μεγάλη κοσμοχαλασιά του 6ου και 7ου αιώνα μ.χ. σ' αυτό το ανακάτεμα ορδών, φυλών και λαών, που σαρώνουν τον ελληνικό χώ ρο, αναφέρεται να επιζεί από όλες αυτές τις Δωρικές πόλεις το Βόϊον στο «Συνέκδημο» του βυζαντινού ιστορικού και γεωγράφου Ιεροκλέους, που έζησε Δευτέρα του Πάσχα: Μαθαίνουμε την ιστορία του χωριού και φτιάχνουμε το παραμύθι του!...η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ...Ελπίζοντας το χωριό μας να έχει ζωή και στο μέλλον, ο Προοδευτικός Σύλλογος Τα Καστέλλια, αποφάσισε να πραγματοποιήσει εκδήλωση στο Χωριό με σκοπό να γνωρίσουν τα παιδιά μας την ιστορία του Χωριού. Στις αίθουσες του σχολείου θα ακουστούν πάλι παιδικές φωνές! Τη Δευτέρα του Πάσχα (16 Απριλίου) στις 11 π.μ., ο Δημήτρης Χαλατσάς θα αφηγηθεί -σαν παραμύθι- την ιστορία του Χωριού μας. Στη συνέχεια με τη βοήθεια της Μαγικής Τράπουλας των παραμυθιών τα παιδιά θα δημιουργήσουν και θα εικονογραφήσουν παραμύθι, εμπνευσμένο από την ιστορία του χωριού. Σκοπός είναι το παραμύθι (ή παραμύθια) που θα προκύψουν να εκδοθούν σε βιβλιαράκι. Θεωρούμε πως πολιτισμός δεν είναι να μετέχεις ως απλός θεατής, αλλά να γίνεσαι συν-δημιουργός. Στην εκδήλωση -που έχει ως σκοπό και την ενίσχυση του Συλλόγου- θα διατίθενται βιβλία και τράπουλες... Καλούμε όσους μπορούν να συμβάλλουν στην εκδήλωση να επικοινωνήσουν μαζί μας! ΚΩΣΤΑΣ ΣΤΟΦΟΡΟΣ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ κατά τους χρόνους του Ιουστινιανού, στο οποίο σύγγραμμα γίνεται απαρίθμηση των θεμάτων (νομών) του Βυζαντίου και των Μητροπόλεων. Στην περιοχή αναφέρονται να επιζούν, εκτός από το Βόϊον, το οποίο το αναφέρει μάλιστα ως Βοέ ο Ιεροκλής και η Δρυμαία (Γλούνιστα) κ.λπ. και για πρώτη φορά μνημονεύεται και η Μητρόπολη Βάριανης. Ανακεφαλαιώνοντας, τονίζουμε για μια φορά ακόμη, ότι αυτή η πνευματική υπεροχή του Χωριού μας, όχι μόνο στο χώρο της Φω κίδας, αλλά που του προσδίδει μια πανελλήνια μοναδικότητα, οφείλεται, αφενός μεν στην οικονομική ευμάρεια του Χωριού από τους χρόνους του Βυζαντίου ακόμη, αλλά και στην εκπαιδευτική οργάνωση και ακάμα τη δραστηριότητα του Μοναστηριού του Αγίου Γεωργίου, που υπήρξε ο πνευματικός φάρος και η παραδοσιακή παιδεία των Καστελλιωτών. ΜΙΜΗΣ ΧΑΛΑΤΣΑΣ

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript 1. Announcement Καλημέρα, παιδιά. Θα ήθελα να δώσετε μεγάλη προσοχή σε ό,τι πω σήμερα, γιατί όλες οι ανακοινώσεις είναι πραγματικά πολύ σημαντικές. Λοιπόν ξεκινάμε: Θέμα πρώτο: Αύριο η βιβλιοθήκη του σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα...

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Αμέσως έβγαλα το κινητό από τη θήκη και έστειλα μήνυμα στο κινητό της μαμάς πού

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Εργασία από τα παιδιά της Στ 1 2014-2015 Να που φτάσαμε πάλι στο τέλος μιας ακόμα χρονιάς. Μιας χρονιάς που καθορίζει πολλές στιγμές που θα γίνουν στο μέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΗ» Ένα δωδεκάχρονο

Διαβάστε περισσότερα

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου Με αφορµή το εκαπενθήµερο Οδικής Ασφάλειας που διοργανώθηκε στο σχολείο µας µε θέµα «Μαθαίνω να περπατώ µε ασφάλεια στο δρόµο», τα παιδιά της Β 2 αποφάσισαν να

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Μια φορά και έναν καιρό, σε ένα μακρινό ψαροχώρι, ένας ψαράς πήγαινε κάθε βράδυ στη θάλασσα και έριχνε τα δίχτυα του στο νερό. Όταν ο άνεμος φυσούσε από τη στεριά,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του»

«Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του» 6/θ Δημοτικό Σχολείο Πολυδενδρίου Τάξη Γ «Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του» Ζνα παραμφθι για το δικαίωμα των παιδιών ςτη φιλία, ςτο παιχνίδι και ςτο ςεβαςμό τησ προςωπικότητάσ τουσ. 6/Θ Δθμοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός)

Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; (Κάθε σωστή απάντηση 1 βαθµός) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Φύλλο εργασίας 1 Ερµηνεύουµε σύµβολα! Αν δούµε κάπου τα παρακάτω σήµατα πώς θα τα ερµηνεύσουµε; Επικοινωνούµε έτσι κι αλλιώς 26 2. Πού µπορείτε να συναντήσετε αυτό το σήµα; Σύνολο: (Κάθε σωστή.

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις και έχουν ζήσει συναρπαστικές περιπέτειες. Είναι αδύνατον

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους. Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια.

Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους. Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια. https://ucy.ac.cy/psifides-gnosis/el/ Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια. Έχω άλλα τέσσερα αδέλφια

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ Α ΣΚΗΝΗ: (Αυγό+κότα) ΑΥΓΟ: Γεια σας, εγώ είμαι ο Μήτσος. Ζω σ αυτό το κοτέτσι σαν όλα τα αυγά. Βαρέθηκα όμως να μαι συνέχεια εδώ. Θέλω να γνωρίσω όλον τον κόσμο. Γι αυτό σκέφτομαι

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνα Γεωργακάκου

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου,

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, την περιπλάνησή μου. Ξεκίνησε ο συρμός, αφετηρία ή προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα