Η ΚΑΛΛΙΈΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΆΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΚΑΛΛΙΈΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΆΣ"

Transcript

1 Η ΚΑΛΛΙΈΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΠΤΟΚΑΡΥΆΣ Παυλίνα Δρογούδη 1 & Μιλτιάδης Βασιλακάκης 2 1 Ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας, Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός ΔΗΜΗΤΡΑ 2 Ομότιμος Καθηγητής στο Τμήμα Γεωπονίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχήμα 1α. Παραγωγή φουντουκιών με κέλυφος στις κυριότερες χώρες παραγωγής στον κόσμο ( ). 1β. Μεταβολές στην παγκόσμια παραγωγή και καλλιεργούμενες εκτάσεις φουντουκιών στον κόσμο ( ) (FAOstats, 2011) ΚΑΤΑΓΩΓΉ Η λεπτοκαρυά ή φουντουκιά ανήκει στο γένος Corylus (οικ. Betulaceae), του οποίου το όνομα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη κόρυς που σημαίνει κράνος, περικεφαλαία, και προσομοιάζει τον καρπό της φουντουκιάς όταν είναι φρέσκος και περιβάλλεται από ένα προστατευτικό φυλλώδες περίβλημα το οποίο μοιάζει με στρατιωτικό κράνος. Η λέξη φουντούκι έχει τούρκικες ρίζες (findik) και έχει ενσωματωθεί στο ελληνικό λεξιλόγιο από τον καιρό της τουρκοκρατίας. Η καλλιεργούμενη λεπτοκαρυά ανήκει στα είδη Corylus avellana L., C. pontica Koch και C. maxima. Οι περισσότερες καλλιεργούμενες ποικιλίες ανήκουν στο είδος C. avellana L., ενώ οι Τούρκικες ποικιλίες/γενότυποι συχνά ταξινομούνται στο είδος C. pontica Koch. που περιλαμβάνει τις ποικιλίες Extra Giaghli, Sivri Giaghli και Palaz, οι οποίες διαφέρουν ως προς το μικρότερο μέγεθος δέντρου (3 μέτρα), το μακρύ φυλλώδες περίβλημα που καλύπτει τον καρπό και τους πολλούς (4-10) μικρούς καρπούς ανά ταξικαρπία (15). Ένα άλλο είδος είναι το C. colurna (συνών. C. byzantina) κοινώς λεπτοκαρυά η βυζαντινή ή δενδρώδης που απαντάται στην Πίνδο και την Αιτωλοακαρνανία (26) και χρησιμοποιείται ως υποκείμενο στην Ισπανία και άλλες χώρες. Επίσης, υπάρχει η Αμερικάνικη λεπτοκαρυά C. americana, καθώς και άλλα είδη. Το δένδρο είναι ιθαγενές στην ανατολική και κεντρική Ασία, περιλαμβανομένης της Τουρκίας, Συρίας και Ιράν, καθώς και της Αλγερίας και Βόρειας Αφρικής (22). Η γεωγραφική της εξάπλωση επεκτείνεται από την Ευρώπη και τη Νότια Αφρική μέχρι την περιοχή του Καυκάσου και την Ανατολική Τουρκία (Ανατολία). Στην Νότια Ευρώπη έχουν ταυτοποιηθεί 42 διαφορετικές ποικιλίες και αυτόχθονοι γενότυποι, που είχαν μεγάλη ποικιλομορφία στα φαινολογικά και χημικά χαρακτηριστικά τους (3, 2, 28). ΥΦΙΣΤΆΜΕΝΗ ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΣΤΟΝ ΚΌΣΜΟ Αν και η γεωγραφική εξάπλωση της λεπτοκαρυάς παρατηρείται σε πολλές περιοχές με διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες, η εμπορική καλλιέργειά της περιορίζεται σε λίγες περιοχές οι οποίες συνορεύουν με μεγάλες μάζες νερού. Όλες οι περιοχές χαρακτηρίζονται από ήπιους, υγρούς χειμώνες και δροσερά καλοκαίρια. Το μεγαλύτερο ποσοστό φουντουκιών στον κόσμο παράγεται στις χώρες που περικλείουν τη Μαύρη Θάλασσα: Τουρκία (67,8% της παγκόσμιας παραγωγής, μέσος όρος ), Αζερμπαϊτζάν (3,4%) και Γεωργία (2,7%). Η Ιταλία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός χώρα στον κόσμο (13,3%) μετά την Τουρκία, ενώ σημαντικές ποσότητες παράγονται και στις Η.Π.Α. (3,8%), το Ιράν (2,4%) και την Ισπανία (2,2%) (FAOstat, 2011) (Σχήμα 1). Η συνολική καλλιεργούμενη έκταση και η παγκόσμια παραγωγή φουντουκιών παρουσιάζει σταδιακή αύξηση, φτάνοντας τα εκτάρια και τους τόνους το έτος Μικρή αυξομείωση της παραγωγής παρατηρείται από χρονιά σε χρονιά εξαιτίας της παρενιαυτοφορίας ή της ζημίας των ανθέων από παγετό (Σχήμα 1). Οι αλλαγές στις καλλιεργούμενες εκτάσεις τα έτη ήταν θετικές για την Κίνα (+132%), Γεωργία (+72%), Αζερμπαϊτζάν (+28%), Τουρκία (+10%), Ιράν (+8%), ΗΠΑ (+4%) και Ιταλία (+4%) και αρνητική για την Ισπανία (-31%). Μερικά χαρακτηριστικά της καλλιέργειας λεπτοκαρυάς όπως εφαρμόζεται στις κυριότερες παραγωγές χώρες του κόσμου παρατίθεται παρακάτω: Τουρκία: Η λεπτοκαρυά καλλιεργείται στις ακτές που συνορεύουν με το νότιο τμήμα της Μαύρης θάλασσας και κυρίως στις περιοχές Ordu και την επαρχεία Giresun. Τα εδάφη είναι συνήθως βραχώδη και επικλινή, τα δένδρα διαμορφώνονται σε θάμνο και η καλλιέργεια δεν είναι μηχανοποιημένη. Παρ όλα αυτά η Τουρκία επέκτεινε τις καλλιεργούμενες εκτάσεις και σήμερα παράγει το 80% της παγκόσμιας παραγωγής. Περίπου το 80% των φουντουκιών πωλείται καθαρισμένο. Οι σπασμένοι καρποί χρησιμοποιούνται για την εξαγωγή λαδιού, ενώ από τα ταγγισμένα και κακής ποιότητας φουντούκια παράγεται βιομηχανικό λάδι. Το φυλλώδες περίβλημα του καρπού, ο φλοιός κ.α. χρησιμοποιούνται ως καύσιμη ύλη. Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται κατηγοριοποιούνται σύμφωνα με το σχήμα και μέγεθος, ως στρογγυλόκαρπες (Extra giaghli), επιμήκεις (Badem) και σφηνοειδείς (Sivri giaghli). Στρογγυλόκαρπες είναι οι Tombul, Palaz, Fosa, Çagildac, Kalinkara, Kargalak, Uzunmusa, Mincane, Cavaca και Kan, επιμήκεις είναι οι Badem, Yassi badem και Degirmendere, και σφηνοειδείς είναι οι Sivri, Incekara, Aci και Kus (10). Ιταλία: Οι καλλιεργούμενες περιοχές λεπτοκαρυάς (98%) εντοπίζονται στην Campania (επαρχίες Avellino, Napoli, Caserta και Salerno, 32% της εθνικής παραγωγής), Latium (Viterbo, 27%), Sicily (Catania και Messina, 22%) και Piedmont (Torino και Asti, 16%) (1). Τα σημαντικότερα προβλήματα της καλλιέργειας είναι το κόστος παραγωγής (πολλαπλασιασμός και διαχείριση του οπωρώνα) και η παρουσία της ασθένειας βακτηριακός καρκίνος της λεπτοκαρυάς (Pseudomonas syringae pv. avellanae). Η Ιταλική βιομηχανία φουντουκιών βασίζεται ουσιαστικά στην καλλιέργεια 6 ποικιλιών που αντιπροσωπεύουν το 80% της συνολικής παραγωγής εκ των οποίων οι Tonda Gentile delle Langhe, Tonda Gentile Romana και Tonda di Giffoni θεωρούνται ως οι πιο ενδιαφέρουσες λόγω των πολύ καλών τεχνολογικών και οργανοληπτικών χαρακτηριστικών τους. Επιπλέον, μερικές από αυτές έχουν αποκτήσει ευρωπαϊκή αναγνώριση ως Προστατευμένης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) ή Προστατευμένης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ). ΗΠΑ: Η εμπορική καλλιέργεια της λεπτοκαρυάς γίνεται αποκλειστικά (99%) στην κοιλάδα Willamette του Oregon, όπου το κλίμα μετριάζεται από τον Ειρηνικό ωκεανό (14). Οι παραγωγοί διαμορφώνουν τα δένδρα σε κύπελλο και η συγκομιδή είναι μηχανοποιημένη. Τα φουντούκια που καλλιεργούνται στο Oregon έχουν μεγαλύτερο μέγεθος από αυτό που παράγεται σε άλλες χώρες, χαρακτηριστικό για το οποίο υπάρχει εμπορικό ενδιαφέρον. Το σημαντικότερο πρόβλημα της καλλιέργειας είναι η παρουσία του μύκητα Anisogramma anomala, ο οποίος προκαλεί καρκινώματα που όταν φτάσουν στον κεντρικό κορμό το δένδρο ξεραίνεται μετά από μερικά χρόνια. Η ποικιλία που καλλιεργείται κυρίως είναι η Barcelona και επειδή είναι ευπαθής στον παραπάνω μύκητα, αντικαθίσταται από την Lewis καθώς και νέες ποικιλίες ανθεκτικές στο μύκητα, που δημιουργήθηκαν στο πανεπιστήμιο του Oregon (13). Ισπανία: Η λεπτοκαρυά καλλιεργείται κυρίως στη βορειοδυτική επαρχία της Taragona, όπου παράγεται το 90% της συνολικής ισπανικής παραγωγής (1). Την τελευταία δεκαετία μειώθηκαν οι καλλιεργούμενες εκτάσεις, από εκτάρια τη δεκαετία του 1990 στα εκτάρια το Η αφαίρεση των παραφυάδων είναι σημαντικό πρόβλημα της καλλιέργειας και πρόσφατα οι καλλιεργητές έχουν δείξει ενδιαφέρον στην προμήθεια εμβολιασμένων φυτών σε υποκείμενα που δεν δίνουν παραφυάδες. Η Ισπανική παραγωγή φουντουκιών βασίζεται σε παραδοσιακές ποικιλίες μεσαίου-μικρού μεγέθους όπως οι Negret (70% της παραγωγής), Pauetet και Gironell. Τα τελευταία χρόνια φυτεύονται οπωρώνες με τις ποικιλίες Tonda di Giffoni, Tonda Romana και San Giovanni. Επίσης, μερικοί οπωρώνες με την ποικιλία Ennis εγκαταστάθηκαν για να καλύψουν τις ανάγκες της επιτραπέζιας κατανάλωσης. Γαλλία: Η καλλιέργεια γίνεται κυρίως στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας (Aquitaine και Midi-Pyrenees). Οι αποστάσεις φύτευσης είναι συνήθως 5x3 μ. (ανάλογα με την γονιμότητα του εδάφους). Τα δένδρα διαμορφώνονται σε κύπελλο (ύψος εκ.) με 3-4 βραχίονες. Η συγκομιδή γίνεται με μηχανές. Οι κυριότερες ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι οι: Pauetet (27%), Corabel (25%), Ennis (21%), Segorbe (13%), Fertile de Coutard (9%) και άλλες (5%). Οι ποικιλίες Ennis, Corabel και Fertile de Coutard καλλιεργούνται για την εμπορία της ψίχας, η Pauetet για ολόκληρο τον καρπό και οι Segorbe και Tonda di Giffoni για κάθε χρήση (1). Τρεις νέες ποικιλίες έχουν διαδοθεί πρόσφατα οι: Feriale (ψίχα), Lewis (διπλή χρήση) και 106 Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/2013 ΑγροΤύπος ΑγροΤύπος Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/

2 Πίνακας 1. Ποσότητα φουντουκιών με κέλυφος, συνολική αξία και αξία ανά τόνο, που εισήχθησαν σε διάφορες χώρες το έτος 2011 Χώρα Ποσότητα (τόνοι) Συνολική αξία (1000 $) Ferwiller (πολύ όψιμος επικονιαστής). Τα δέντρα διαμορφώνονται σε ελεύθερο κύπελλο και η συγκομιδή είναι κυρίως μηχανοποιημένη. ΥΦΙΣΤΆΜΕΝΗ ΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ Αξία ($/τόνο) Γερμανία Ιταλία Γαλλία Βέλγιο Καναδάς Ρωσία Ελβετία Ισπανία Αυστρία Ολλανδία ΗΠΑ Βραζιλία Αυστραλία Πολωνία Ελλάδα Ηνωμένο Βασίλειο Τσεχία Ουκρανία Δανία Τουρκία Πηγή: FAOstat, 2011 Η καλλιέργεια της λεπτοκαρυάς στην Ελλάδα έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί. Ξεκίνησε στις αρχές του 1970, φτάνοντας στις αρχές του 80 το ανώτατο όριο των στρεμμάτων και αργότερα μειώθηκε σταδιακά στα στρέμματα το 2008 (Σχήμα 2). Οι εναπομείναντες οπωρώνες φουντουκιάς βρίσκονται στην Κεντρική Μακεδονία (57%), την Ήπειρο (27%) και ιδιαίτερα στην Πιερία, στο Πήλιο και την Άρτα (δεδομένα Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, 2008). Η παραγωγή φουντουκιών στην Ελλάδα είναι μόλις τόνοι (έτος 2008) (Σχήμα 2) και η χώρα είναι ελλειμματική σε φουντούκια. Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται εισαγωγές (περίπου τόνοι) κυρίως από Τουρκία και ΗΠΑ, εξάγοντας συνάλλαγμα συνολικής αξίας χιλιάδες δολάρια. Η αξία των εισαγόμενων φουντουκιών ανά τόνο ήταν δολάρια ανά τόνο, δηλαδή περίπου 5,46 ευρώ/κιλό (Πίνακας 1). Σχήμα 2. Έκταση και παραγωγή φουντουκιών στην Ελλάδα ( ) Σχήμα 3. Τιμή παραγωγού (ευρώ/κιλό) στην Ελλάδα από το έτος 2005 μέχρι 2011 (Πηγή: ΥπΠΑΑΤ, 2013) Σύμφωνα με δεδομένα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην Ελλάδα η τιμή παραγωγού για φουντούκια με κέλυφος κυμάνθηκε από 1,3 μέχρι 2,2 ευρώ/κιλό τα έτη 2005 μέχρι 2011 (Σχήμα 3). Η καλλιέργεια της φουντουκιάς στην Ελλάδα βασίστηκε στις ποντιακές ποικιλίες Έξτρα γιαγλί, Σιβρί γιαγλί, Τομπούλ γιαγλί, Παλλάζ και Μπαντέμ, οι οποίες εισήχθησαν κατά την περίοδο από τους μετανάστες του πόντου. Ένα σημαντικό πρόβλημα της καλλιέργειας της λεπτοκαρυάς στην Ελλάδα ήταν η ασθένεια του βακτηριακού καρκίνου (Pseudomonas syringae pv. avellanae) που εμφανίστηκε για πρώτη φορά παγκοσμίως στη Βόρεια Ελλάδα, στο τέλος της δεκαετίας του 1970 και δεν υπήρχε τρόπος αντιμετώπισης. Αποτέλεσμα της βακτηρίωσης ήταν η μειωμένη παραγωγή/στρέμμα και φυσικά η απώλεια εισοδήματος. Επίσης, η είσοδος της καλλιέργειας της ακτινιδιάς στην Πιερία, που αποδείχθηκε πολύ δυναμική, εκτόπισε ολoκληρωτικά την καλλιέργεια της φουντουκιάς από την περιοχή. Oι χαμηλές τιμές πώλησης ήταν επίσης ένας από τους λόγους εγκατάλειψης της καλλιέργειας. ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΌΤΗΤΑ Η φουντουκιά αρχίζει να καρποφορεί από το 3ο έτος Πίνακας 2. Μεταβολές στην απόδοση μέχρι την πλήρη παραγωγή (8) Έτος Κιλά/δένδρο 0,1 0,25 0,6 1,2 2,0 2,8 2,9 3,0 Κιλά/στρέμμα Σχήμα 4. Κόστος εγκατάστασης και έσοδα σε οπωρώνες φουντουκιάς με κανονική και πυκνή φύτευση (9) μετά τη φύτευση, σταδιακά αυξάνει η παραγωγή, και στο 10-12ο έτος το δένδρο μπαίνει στην πλήρη καρποφορία (Πίνακας 2). Η απόδοση επηρεάζεται από παράγοντες όπως η ποικιλία, οι εδαφοκλιματικές συνθήκες, οι καλλιεργητικές πρακτικές καθώς και η παρενιαυτοφορία (27). Μέσες αποδόσεις αναφέρονται τα κιλά/στρέμμα (8, 22), αν και αναφέρεται πως μπορεί να επιτευχθούν αποδόσεις μέχρι και 300 κιλά/στρέμμα (15). Η μικρή παραγωγή που παρατηρείται τα πρώτα χρόνια αντιμετωπίζεται επιτυχώς με πυκνή φύτευση (6). Μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ έδειξε πως με πυκνή φύτευση τα έξοδα εγκατάστασης αποσβένονται στο 9ο έτος, ενώ με την κανονική φύτευση στο 11ο έτος (Σχήμα 4). Στην πυκνή φύτευση, προβλέπεται να απομακρυνθεί το 50% των δένδρων, μετά από χρόνια (6). ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΌΣ Η πιο διαδεδομένη μέθοδος πολλαπλασιασμού είναι με παραφυάδες και πολλαπλή καταβολάδα, λόγω της φυσικής ευκολίας δημιουργίας παραφυάδων. Πρόβλημα των παραπάνω μεθόδων πολλαπλασιασμού μπορεί να είναι η μετάδοση ασθενειών όπως Pseudomonas avellanae, Armillaria mellea και Rosellinia necatrix (20). Επίσης, εάν αφαιρούνται παραφυάδες από μητρικό φυτό που καρποφορεί τότε υπάρχει ο κίνδυνος η καταβολάδα να προέρχεται από σπορόφυτο και να μην έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με το μητρικό φυτό. Η λεπτοκαρυά πολλαπλασιάζεται επίσης και με μοσχεύματα σκληρού ξύλου, καθώς και εμβολιασμό σε υποκείμενα που δεν σχηματίζουν παραφυάδες. ΚΑΤΆΛΛΗΛΕΣ ΠΕΡΙΟΧΈΣ Εδαφοκλιματικές συνθήκες Η λεπτοκαρυά είναι φυτό των εύκρατων περιοχών, απαιτεί ήπιους χειμώνες και δροσερά καλοκαίρια. Παραδοσιακά η καλλιέργειά της περιορίζεται σε περιοχές που βρίσκονται κοντά σε νερό. Προτιμά κυρίως δροσερές τοποθεσίες με σχετικά ψηλή υγρασία. Εάν η θερμοκρασία του χειμώνα πέσει κάτω από -7 ο C μπορεί να καταστραφούν τα άνθη και να μην καρποφορήσει. Το δέντρο όμως αντέχει σε χαμηλές θερμοκρασίες μέχρι και -18 ο C. Για τη διάσπαση του ληθάργου των οφθαλμών απαιτείται ένας αριθμός ωρών με θερμοκρασίες χαμηλότερες των 7 ο C ο οποίος διαφέρει ανάλογα με την ποικιλία και το είδος των οφθαλμών (αρσενικά άνθη, ώρες; θηλυκά άνθη, ώρες; βλαστοφόροι οφθαλμοί ώρες). Βροχόπτωση mm/έτος, καλά κατανεμημένη σε όλη την καλλιεργητική περίοδο είναι ιδανική για μία καλή ανάπτυξη των δένδρων και παραγωγή. Η ύπαρξη ελαφρού ανέμου κατά τη διάρκεια της άνθησης είναι απαραίτητη για να υπάρξει καλή επικονίαση. Οι φουντουκιές αναπτύσσονται καλύτερα σε έδαφος βαθύ, που στραγγίζει καλά με ph 6,0-7,5. Απαιτείται να γίνεται εδαφολογική ανάλυση πριν την εγκατάσταση του οπωρώνα. ΆΝΘΗΣΗ, ΑΣΥΜΒΊΒΑΣΤΟ, ΕΠΙΚΟΝΊΑΣΗ Η φουντουκιά είναι δένδρο μόνοικο δίκλινο (δηλαδή φέρει αρσενικά και θηλυκά άνθη στο ίδιο δένδρο) και ανεμόγαμο ή ανεμόφιλο (η γύρη μεταφέρεται με τον άνεμο). Ανθίζει στα μέσα του χειμώνα και παρουσιάζει το φαινόμενο της πρωτανδρίας ή πρωτογυνίας χαρακτηριστικό που μπορεί να διαφέρει από χρονιά σε χρονιά ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες (29). Τα θηλυκά άνθη δε διακρίνονται από τους βλαστοφόρους οφθαλμούς μέχρι να ξεκινήσει η άνθηση τον Ιανουάριο, και παραμένουν υποδεκτικά για 2-3 μήνες (Εικόνα 1). Τα αρσενικά άνθη εμφανίζονται ως ίουλοι, 2-4 ανά θέση, και είναι εμφανείς από το καλοκαίρι ή φθινόπωρο του προηγούμενου έτους και απολύουν τη γύρη τους νωρίς την άνοιξη (Φεβρουάριο) όταν τα θηλυκά άνθη είναι υποδεκτικά (Εικόνα 1). Οι ποικιλίες λεπτοκαρυάς είναι μερικώς αυτόστειρες έως αυτόστειρες. Πολλές ποικιλίες είναι επίσης ασυμβίβαστες και μεταξύ τους (σταυροασυμβίβαστο). Το ασυμβίβαστο είναι σποροφυτικό, δηλαδή όταν η γύρη έχει το ίδιο αλληλόμορφο S με αυτό που έχει το στίγμα τότε παρουσι- 108 Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/2013 ΑγροΤύπος ΑγροΤύπος Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/

3 Κύρια ποικιλία Επιτραπέζιες Κλάδεμα καρποφορίας Γίνεται αραίωμα βλαστών για καλό φωτισμό και αερισμό (με το χέρι ή μηχανικά). Η βελτίωση του φωτισμού στο εσωτερικό της κόμης συντελεί σε καλύτερη διαφοροποίηση οφθαλμών, ικανοποιητική καρπόδεση και καράζεται ασυμβίβαστο. Εξαιτίας των φαινομένων του ασυμβιβάστου και σταυροασυμβιβάστου, και του διαφορετικού χρόνου άνθησης ανάλογα με τη χρονιά είναι απαραίτητο να φυτεύονται 2 ή και 3 επικονιάστριες ποικιλίες σε ένα οπωρώνα (Πίνακες 3 και 4). Συνήθως οι επικονιάστριες ποικιλίες αποτελούν το 10% των δένδρων του οπωρώνα. Επειδή τα θηλυκά άνθη παραμένουν υποδεκτικά και ικανά να γονιμοποιηθούν επί 2-3 μήνες, καλό είναι να υπάρχει μία επικονιάστρια ποικιλία στον οπωρώνα που εκλύει γύρη αργότερα από το άριστο στάδιο υποδεκτικότητας των θηλυκών ανθέων (15). ΠΟΙΚΙΛΊΕΣ Πίνακας 3. Κύριες και επικονιάστριες ποικιλίες λεπτοκαρυάς Επικονιάστριες ποικιλίες Barcelona (1 2)* Hall s Giant (5 15), Butler (2 3), Cosford (3 11), Daviana (3 11), Negret (10 22), Segorbe (9 23) Ennis ( 1 11) Hall s Giant (5 15), Butler (2 3), Cosford (3 11), Daviana (3 11) Hall s Giant (5 15) Daviana (3 11), L. D Espagna, Morell (1 2) Corabel (3 1) Ennis (1 11), Hall s Giant (5 15), Butler Διπλή χρήση San Giovanni (2 8) Tonda di Giffoni (2 23), Mortarella (2 17), Camponica, Tonda Bianca Segorbe (9 23) Ennis (1 11), Morell (1 2), Hall s Giant (5 15), Daviana (3 11) Tonda di Giffoni (2 23) Ennis (1 11), Morell (1 2), Camponica (1 2), Segorbe (9 23), Barcelona (1 2) Βιομηχανική Negret (10 22) Tonda G.d. Langhe (2 7), Ennis (1 11), Segorbe (9 23), Barcelona (1 2) Pauetet (18 22) Grifoll, Negret (10 22), Gironell (1 2) Tonda G. De Langhle (2 7) Segorbe (9 23), Ennis (1 11), Longue d Espagne Tonda Romana (10 20) Santa Maria di Gesu, Cosford (3 11), Mortarella (2 17), Tonda de Giffoni (2 23) Sivri (8 10) Extra Ghiaghli (4 12), Palaz (2 4), Mincane (8?), Fosa (8?), Kalinkara (21?) Extra Ghiaghli (4 12) Palaz (2 4), Mincane (8?), Fosa (8?) Tombul Ghiaghli (4 8) Sivri Ghiaghli (4 12), Palaz (2 4), Badem (2 5), Karidaty (2 10) Pallaz (2 4) Extra Ghiaghli (4 12), Fosa (8?), Mincane (8?), Kalinkara (21?) *Σε παρένθεση παρατίθενται τα αλληλόμορφα που εκφράζονται στη γύρη (υπογραμμισμένο) και το στίγμα. Όταν ένα αλληλόμορφο που εκφράζεται στη γύρη συναντήσει το ίδιο αλληλόμορφο στον στίγμα, τότε η διασταύρωση είναι ασυμβίβαστη (δεδομένα από 5, 11 και 14) Τα χαρακτηριστικά του δένδρου και των καρπών των κυριότερων ποικιλιών λεπτοκαρυάς παρουσιάζονται στον Πίνακα 4 και την Εικόνα 2. Επίσης, φωτογραφίες και δεδομένα από μορφολογικά, χημικά και γενετικά χαρακτηριστικά από 60 ποικιλίες και αυτόχθονους γενότυπους λεπτοκαρυάς που βρέθηκαν στην Νότια Ευρώπη βρίσκονται σε βάση δεδομένων στην ιστοσελίδα του ερευνητικού προγράμματος SAFENUT (http://safenut.casaccia.enea.it/db/). Τα φουντούκια χρησιμοποιούνται κυρίως ως βιομηχανικά (αποφλοιωμένα) τα οποία καταλαμβάνουν το 90-95% της παγκόσμιας αγοράς, και μικρότερη χρήση έχουν τα επιτραπέζια (φουντούκι με κέλυφος, 5-10%). Οι ποικιλίες που είναι κατάλληλες για τη μία χρήση συνήθως δεν είναι για την άλλη. Επιθυμητό χαρακτηριστικό για τις ποικιλίες που προορίζονται για πώληση ως αποφλοιωμένα είναι να έχουν καρπό με μικρό-μεσαίο μέγεθος, στρογγυλό σχήμα και τραγανή ψίχα από την οποία το λεπτό περισπέρμιο αποχωρίζεται εύκολα σε ζεστό ξηρό αέρα (15). Τα αποφλοιωμένα φουντούκια πωλούνται συνήθως έχοντας λευκανθεί, δηλαδή αφαιρεθεί το λεπτό καφέ περισπέρμιο που περιβάλει την ψίχα. Οι ποικιλίες Extra Ghiaghli, Negret, Pauetet, Tonda di Giffoni και Tonda G.d. Langhe θεωρούνται ως οι πλέον κατάλληλες για πώληση αποφλοιωμένων φουντουκιών. Οι ποικιλίες που προορίζεται για πώληση με το κέλυφος απαιτείται να έχουν κέλυφος μεγάλου μεγέθους, ελκυστικό και χωρίς χνούδι, ενώ η ψίχα να έχει ένα ελάχιστο ποσοστό ινών. Η πιο κατάλληλη ποικιλία είναι η Ennis, ενώ οι Barcelona, San Giovanni και Segorbe είναι επίσης καλές. Για διπλή χρήση οι ποικιλίες πρέπει να έχουν καλά γεμισμένο το κέλυφος, λεπτό κέλυφος, στρογγυλό σχήμα, λίγα ελαττώματα και μακρά συντηρησιμότητα. Οι ποικιλίες διαφέρουν αρκετά ως προς τη ζωηρότητα, το σχήμα της κόμης και την τάση να βγάζουν παραφυάδες. Οι Τούρκικες ποικιλίες Extra Giaghli, Badem, Sivri Giaghli και Καρυδάτη έχουν μικρή ζωηρότητα και μπορούν εύκολα να συγκομιστούν με τα χέρια και χωρίς σκάλα. Τα ώριμα δένδρα έχουν το μισό μέγεθος από αυτό της Barcelona. Αποτελέσματα αξιολόγησης διαφορετικών ποικιλιών λεπτοκαρυάς που έγιναν στο Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων στο Μακροχώρι τις δεκαετίες του 70 και 80 έδειξαν πως οι Tonda di Giffoni, διακρίθηκε για την παραγωγικότητα του δένδρου και τα ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά καρπού και ψίχας, οι Sivri Giaghli, Tombul Giaghli και Palaz έχουν πολύ μεγάλη αναλογία ψίχας (54-55%), 1α Εικόνα 1α&β. Θηλυκά & αρσενικά άνθη φουντουκιάς 2α 1β μεγάλο αριθμό καρπών ανά ομάδα και ψίχα πολύ καλής γεύσης. Οι Barcelona, Negret και Segorbe έδωσαν καλές αποδόσεις, καρπό και ψίχα μέτριας ποιότητας που φαίνεται να εξυπηρετούν τις απαιτήσεις της βιομηχανίας ενώ η Extra Giaghli και η Tonda G.d. Langhe είχαν μικρή παραγωγικότητα (29, 30). Τέλος, η δενδρώδης μορφή ήταν αρκετά κατάλληλη για την ποικιλία Negret και γενικά για τις ποικιλίες προέλευσης Ιταλίας και Γαλλίας (30). ΕΓΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΟΠΩΡΏΝΑ Εικόνα 2. Καρποί των κυριότερων ποικιλιών λεπτοκαρυάς 2α. Barcelona 2β. Hall s Giant 2γ. Negret 2δ. Tonda di Giffoni 2ε. Tonda Romana 2ζ. Segorbe 2η. Sivri Giaghli 2θ. Tombul Giagli Συστήματα φύτευσης και διαμόρφωσης της κόμης Τα εφαρμοζόμενα συστήματα διαμόρφωσης της κόμης είναι η θαμνώδης μορφή και το κύπελο, από τα οποία το δεύτερο διευκολύνει περισσότερο τη μηχανοποίηση της καλλιέργειας. Στη θαμνώδη μορφή συνήθως αφήνονται τρεις παραφυάδες αν και συχνά απαντώνται 4-5 (Πίνακας 5). Στη διαμόρφωση του κυπέλλου ο κορμός μπορεί να έχει ύψος από 20 εκ. μέχρι 100 εκ. και ο αριθμός των βραχιόνων συνήθως είναι 3-4 ή ελεύθερα, σύμφωνα με τη φυσική διαμόρφωση της κόμης (Εικόνα 3). Οι αποστάσεις φύτευσης στη θαμνώδη μορφή είναι 4-6x4-6 μέτρα, στο κύπελλο είναι 4-6x3-5 μέτρα και στη πυκνή φύτευση είναι 4-6x2,5-3,0 μέτρα. Η εφαρμογή της πυκνής φύτευσης μειώνει το πρόβλημα της μειωμένης παραγωγής τα πρώτα χρόνια εγκατάστασης, όμως μετά από 2β 2δ 2ζ 2θ χρόνια το 50% των δένδρων πρέπει να απομακρυνθεί (6) 2γ 2ε 2η 110 Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/2013 ΑγροΤύπος ΑγροΤύπος Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/

4 Ποικιλία Προέλευση Πίνακας 4. Χαρακτηριστικά κυριότερων ποικιλιών λεπτοκαρυάς (15) Απόδοση Ωρίμανση ΝΒΚ(g) % Ψίχας Barcelona 1 Ισπανία 4 6 3, Ennis ΗΠΑ 5 7 4, Gironell 2 Ισπανία 4 5 2, Hall s Giant 3 Γερμανία 2 7 3, Karidaty 4 Τουρκία 5 4 2, Negret Ισπανία 4 6 2, Palaz Τουρκία 4 4 1, Pauetet Ισπανία 4 5 1, San Σχήμα Ίνες ψίχας Λεύκανση Άκαρι ανθεκτικότητα Θηλυκό χρόνος Ιταλία 4 4 2, Giovanni Sivri Ghiaghli Τουρκία 5 4 1, Extra Ghiaghli 5 Τουρκία 4 4 1, Tombul Τουρκία 4 4 1, Ghiaghli Tonda G.d. Langhe 6 Ιταλία 3 3 2, Tonda Ιταλία 4 6 3, Romana Tonda di Giffoni Ιταλία 4 6 3, Συνώνυμα 1 Fertile de Coutard και Castanyera; 2 Grossal; 3 M. De Bollwiller; 4Imp. De Trebizonde ; 5 Tombul; 6 Ronde de Piemant; Περιγραφές και βαθμολογίες όπως αναφέρονται στην εργασία Thompson et al. (1978). Απόδοση 1=χαμηλή με 5=πολύ υψηλή; Ωρίμανση 1=πολύ νωρίς με 9=πολύ αργά; Σχήμα 2=στρογγυλό-πεπλατυσμένο, 3=σφαιρικό, 4=σφαιρικό-τρίλοβο, 5, οβάλ; Ίνες ψίχας 1=καθόλου με 4=πολύ; Λεύκανση από 1=εντελώς αφαίρεση με 7=καθόλου αφαίρεση; Ευπάθεια στο άκαρι 1=καθόλου με 5=πολύ ευπαθής; Θηλυκά και αρσενικά χρόνος 1=πολύ νωρίς με 9=πολύ αργά Πηγή: πούς καλύτερης ποιότητας. Η σημασία του κλαδέματος είναι μεγαλύτερη όσο πιο πυκνό σύστημα διαμόρφωσης εφαρμόζεται. Στην θαμνώδη μορφή οι βραχίονες ανανεώνονται κάθε 7-12 χρόνια. ΛΊΠΑΝΣΗ Αρσενικά χρόνος Η φυλλοδιαγνωστική και εδαφολογική ανάλυση είναι σημαντικά εργαλεία για την απόφαση της λιπαντικής αγωγής. Τα δείγματα για τη φυλλοδιαγνωστική ανάλυση παίρνονται από το μέσο των ετήσιων βλαστών το μήνα Αύγουστο, ενώ η εδαφολογική ανάλυση συστήνεται να γίνεται πριν το Φθινόπωρο έτσι ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί κάλιο ή γύψος εάν χρειαστεί. Το Πανεπιστήμιο του Oregon συστήνει τα ανώτερα και κατώτερα επίπεδα ανόργανων στοιχείων που παρουσιάζονται στον Πίνακα 6. Συνήθως ένα ώριμο δένδρο λεπτοκαρυάς απαιτεί g αζώτου/δένδρο. Τα νεαρά δένδρα φυσικά χρειάζονται λιγότερες ποσότητες και οι περισσότεροι παραγωγοί ξεκινούν την εφαρμογή από το δεύτερο έτος με 60g αζώτου/δένδρο, φτάνοντας τη μέγιστη δόση το 12ο έτος. Το άζωτο θα πρέπει να δίνεται στις παρακάτω δόσεις: α) 35% με την έναρξη της βλάστησης, β) 50% πριν την καρπόδεση και γ) 15% πριν τη συγκομιδή (22). Σε περίπτωση που υπάρχει ανάγκη για καλιούχο λίπανση τότε συνήθως εφαρμόζονται 2,8-4,5 κιλά/δένδρο Κ 2 Ο το Φθινόπωρο γιατί δεν είναι τόσο ευκίνητο στο χώμα όπως το άζωτο. Το βόριο είναι το πιο σημαντικό ιχνοστοιχείο και πολλές φορές έχει σημαντική επίδραση στην παραγωγή όταν εφαρμόζεται την άνοιξη (24). Τα δένδρα μετά το 5ο έτος μπορεί να ξεκινήσουν να αντιδρούν θετικά σε λίπανση βορίου. Εφαρμόζονται g/στρέμμα στα μέσα Μαΐου με αρχέ ς Ιουνίου. ΆΡΔΕΥΣΗ Για μία καλή παραγωγή απαιτείται βροχόπτωση mm/έτος καλά κατανεμημένη σε όλη την καλλιεργητική περίοδο. Η άρδευση είναι απαραίτητη ιδιαίτερα κατά τα πρώτα τρία χρόνια εγκατάστασης των δένδρων στον οπωρώνα για να αναπτυχθούν πιο γρήγορα. Η παραγωγή επηρεάζεται σημαντικά από την ξηρασία ιδιαίτερα όταν παρατηρείται ημέρες μετά την καρπόδεση. Ένα δεύτερο κρίσιμο στάδιο είναι κατά την ανάπτυξη και το γέμισμα του καρπού μέσα στο καλοκαίρι (Σχήμα 5). Εικόνα 3. Δενδρώδης και θαμνώδης διαμόρφωση φουντουκιάς σε οπωρώνες στην Πορτογαλία Πίνακας 5. Αποστάσεις φύτευσης, δένδρα/στρέμμα σε διαφορετικά συστήματα φύτευσης (6) Αποστάσεις Ανάμεσα στις γραμμές Επί της γραμμής Δένδρα/ στρέμμα Θαμνώδης Κύπελο Πυκνή φύτευση 4-6 2,5-3, ΈΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΦΥΆΔΩΝ Εάν δε χρησιμοποιούνται υποκείμενα που δεν παράγουν παραφυάδες, τότε για την καταστροφή των παραφυάδων σε δένδρα ηλικίας μεγαλύτερης των 3 ετών συνήθως εφαρμόζονται 4-5 ψεκασμοί το έτος με ζιζανιοκτόνο (π.χ. Reglone) επί της γραμμής. Η εφαρμογή του ζιζανιοκτόνου γίνεται όταν οι παραφυάδες έχουν ύψος 15-25εκ. και εάν καθυστερήσει τότε θα πρέπει να κοπούν. Για καλύτερα αποτελέσματα ο ψεκασμός με ζιζανιοκτόνο πρέπει να γίνεται με συννεφιασμένο ουρανό ή το απόγευμα όταν δεν υπάρχει ηλιοφάνεια. ΣΥΓΚΟΜΙΔΉ Γίνεται με το χέρι ή μηχανικά. Η συγκομιδή γίνεται όταν πέσει το 50% των καρπών ή στο τέλος όταν πέσουν όλοι μαζί. Όταν πρόκειται να εφαρμοστεί μηχανική συγκομιδή, το έδαφος πρέπει να είναι καθαρό διαφορετικά οι απώλειες είναι μεγάλες. Συνήθως μία μηχανή φυσάει και σκουπίζει τους καρπούς σε μία γραμμή και μετά μία δεύτερη μηχανή τα μαζεύει (Εικόνα 4). Έχοντας μοντέρνο μηχανολογικό εξοπλισμό, πέντε εργάτες μπορούν να συ- Πίνακας 6. Επεξήγηση φυλλοδιαγνωστικής ανάλυσης σε φύλλα λεπτοκαρυάς. Τα στοιχεία εκφράζονται ως % ή ppm επί ξηρού βάρους (17) Ανόργανο στοιχείο Έλλειψη Βέλτιστα επίπεδα Περίσσεια Άζωτο (%) < >3.00 Φώσφορος (%) < >0.55 Κάλιο (%) < >3.00 Θείο (%) < >0.50 Ασβέστιο (%) < >3.00 Μαγνήσιο (%) < >1.00 Μαγγάνιο (ppm) < >1000 Σίδηρο (ppm) < >500 Χαλκός (ppm) < >100 Βόριο (ppm) < >100 Ψευδάργυρος (ppm) < > Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/2013 ΑγροΤύπος ΑγροΤύπος Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/

5 γκομίσουν 80 στρέμματα την ημέρα. Μετά τη συγκομιδή γίνεται το καθάρισμα των φουντουκιών, δηλαδή αφαιρείται το φυλλώδες περίβλημα, και κατόπιν στεγνώνουν. Τα φουντούκια στη συνέχεια αποθηκεύονται ή πωλούνται όπως είναι με το κέλυφος ή καθαρίζονται και πωλούνται ως ψίχα. ΕΧΘΡΟΊ ΚΑΙ ΑΣΘΈΝΕΙΕΣ Βακτηριακός καρκίνος παραφυάδων δεν πρέπει να γίνεται όταν υπάρχει υψηλή σχετική υγρασία. Εάν κοπεί ένας βραχίονας είναι σημαντικό να καλυφθεί η τομή με κερί ή μείγμα Βορδιγάλειου πολτού. Οι παραγωγοί πρέπει να ψεκάζουν με χαλκούχα σκευάσματα αμέσως μετά το κλάδεμα, τον ανοιξιάτικο παγετό, και στην αρχή και το τέλος της πτώσης των φύλλων με σκοπό να ελαχιστοποιηθεί η είσοδος του βακτηρίου. Είναι σημαντικό να ελέγχονται τα έντομα Scolytidae χρησιμοποιώντας παγίδες. Εφαρμογές με Acibenzolar-S-methyl (Bion, Syngenta Crop Protection) μείωσαν τον αριθμό των Ο βαλανίνος του καρπού Το κολεόπτερο Curculio nucum L. είναι ο πιο σημαντικός εχθρός της λεπτοκαρυάς στην Ευρώπη και Τουρκία. Το έντομο εναποθέτει τα αυγά του σε νεαρούς καρπούς πριν ξυλοποιηθεί το εξωκάρπιο (από τον Ιούνιο μέχρι τον Ιούλιο). Η ζημιά περιλαμβάνει την πτώση των νεαρών καρπών ως αποτέλεσμα προσβολής από τα ενήλικα, ενώ η προνύμφη του τρώει το σπέρμα του καρπού (Εικόνα 6). Η αντιμετώπιση βασίζεται στην εφαρμογή εντομοκτόνων Εικόνα 4. Μηχανές συλλογής φουντουκιών (22) Εικόνα 6. Ενήλικο του βαλανίνου, καθώς και οπή εξόδου του ενήλικου από τον καρπό Σχήμα 5. Καμπύλες αύξησης του περικάρπιου και του σπέρματος των φουντουκιών (27) Προκαλείται από το βακτήριο Pseudomonas syringae pv. avellanae, το οποίο αναφέρθηκε για πρώτη φορά παγκοσμίως το 1976 σε περιοχές του Κιλκίς και της Δράμας (19), και στην Ιταλία στο τέλος της δεκαετίας 1990 όπου προκάλεσε μεγάλη οικονομική καταστροφή. Τα τελευταία χρόνια δεν έχουν γίνει αναφορές ύπαρξης του βακτηρίου στην Ελλάδα (προσωπική επικοινωνία με Δρ. Μ. Χολέβα, Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Κέντρο), γεγονός που μπορεί να οφείλεται στο μειωμένο αριθμό των υπαρχουσών οπωρώνων λεπτοκαρυάς, κάτι που δεν αναιρεί την πιθανότητα ύπαρξης μολύσματος και στις μέρες μας. Μόλυσμα μπορεί να υπάρχει σε άγριους πληθυσμούς φουντουκιάς. Το βακτήριο προκαλεί μάρανση των κλαδιών και ολόκληρου του δένδρου την άνοιξη και το καλοκαίρι ως αποτέλεσμα μπλοκαρίσματος του κεντρικού κυλίνδρου στο ξύλωμα, όπου το βακτήριο αναπτύσσεται (21). Σε έντονες προσβολές ολόκληρα δένδρα και ακόμα οπωρώνες μπορεί να ξεραθούν σε μία χρονιά. Η εξάπλωση του βακτηρίου γίνεται κυρίως με το αγενές πολλαπλασιαστικό υλικό και γι αυτό πρέπει να φυτεύονται υγιή - πιστοποιημένα φυτά. Πρέπει να γίνεται προσεκτική παρακολούθηση του οπωρώνα κυρίως την άνοιξη και το καλοκαίρι και όταν παρατηρούνται προσβεβλημένοι βλαστοί, τότε αμέσως να κόβονται και να καίγονται. Στην περίπτωση των τελείως μαραμένων-ξεραμένων δένδρων πρέπει να αφαιρούνται οι ρίζες και παραφυάδες. Το κλάδεμα και η αφαίρεση των Εικόνα 5. Κανονικός και προσβεβλημένος οφθαλμός από το άκαρι Eriophyes avellanae νεκρών βλαστών και δένδρων μετά από πέντε εφαρμογές σε δόση 2,5g δραστικής ουσίας/στρέμμα, ξεκινώντας αργά τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούλιο, ενώ μία τελευταία επέμβαση τον Σεπτέμβριο μετά τη συγκομιδή ήταν επίσης σημαντική (21). Δεν έχουν βρεθεί ανθεκτικές ή ανεκτικές ποικιλίες στο βακτήριο αυτό. Άκαρι των οφθαλμών ή Φούσκωμα των οφθαλμών Τα ακάρεα Eriophyes avellanae και Phytoptus avellanae προκαλούν ζημιές σε φυτείες λεπτοκαρυάς σε όλες τις χώρες του κόσμου. Έχουν μικροσκοπικό μέγεθος, σχήμα τσιγάρου και άσπρο χρώμα. Διαχειμάζουν μέσα στους οφθαλμούς προκαλώντας ζημιά τον χειμώνα. Οι οφθαλμοί διογκώνονται αργά τον χειμώνα και νωρίς την άνοιξη (Εικόνα 5). H παρακολούθηση του εντόμου γίνεται τοποθετώντας προσκολητικές ταινίες διπλής όψεως την άνοιξη και εκεί για να είναι ορατά χρησιμοποιείται μεγεθυντικός φακός χειρός με 20x μεγέθυνση (25). Η αντιμετώπιση γίνεται με ψεκασμό με σκευάσματα θείου ή ακαρεοκτόνων τα οποία μπορούν να μειώσουν το μόλυσμα κατά 83% (1 ψεκασμός) μέχρι 99% (3 ψεκασμοί) (18). Η ευπάθεια της λεπτοκαρυάς στο άκαρι διαφέρει μεταξύ ποικιλιών. Μερικές ανθεκτικές είναι οι Barcelona, Hall s Giant, Tonda Bianca και Tonda Romana, ενώ ποικιλίες ευπαθείς είναι οι Ennis, Negret, Butler, Cosford και Tonda gentile delle Langhe (15). Εικόνα 7. Ενήλικο και προνύμφη του βλαστορύκτης της φουντουκιάς το Μάιο. Η καλλιέργεια του εδάφους κάτω από τα δένδρα, τον χειμώνα μπορεί να καταστρέψει αρκετά έντομα. Βλαστορύκτης (Oberea linearis L) Είναι κολεόπτερο που προσβάλει νεαρούς βλαστούς. Έχει μία γενεά κάθε δύο έτη, την πρώτη διαχειμάζει ως σχετικά νεαρή προνύμφη και τη δεύτερη ως αναπτυγμένη προνύμφη μέσα σε στοές σε νεαρούς βλαστούς (Εικόνα 7) προκαλώντας ξήρανση των βλαστών. Για την αντιμετώπισή του μπορεί να εφαρμοστεί εντομοκτόνο επαφής, μεγάλης διάρκειας, αλλά κατά το δυνατόν εκλεκτικό για τους φυσικούς εχθρούς του βλαστορύκτη. Μυκητολογικές ασθένειες Οι μυκητολογικές ασθένειες μπορεί να προκαλέσουν μείωση της ποσότητας και ποιότητας της παραγωγής. Στην Ιταλία σημαντικές ζημιές προκαλεί ο μύκητας Cytospora corylicola, ο οποίος προσβάλει στρεσαρισμένα δένδρα, προκαλώντας αποπληξία (12). Οι μύκητες Fusarium lateritium, Alternaria spp., Epicoccum spp., Phomopsis spp., Penicillium spp. και Aspergillus spp. έχουν επίσης βρεθεί σε οφθαλμούς, άνθη και καρπούς. Συνιστώμενα μέτρα αντιμετώπισης είναι η: αντικατάσταση των γερασμένων-αδύναμων δένδρων, χρησιμοποίηση υγιούς πολλαπλασιαστικού υλικού, απομάκρυνση των προσβεβλημένων βλαστών και απομάκρυνσή τους από τον οπωρώνα και οι ψεκασμοί με μυκητοκτόνα. ΧΡΉΣΕΙΣ, ΘΡΕΠΤΙΚΉ ΑΞΊΑ Τα φουντούκια έχουν πολλές χρήσεις και πωλούνται κυρίως καθαρισμένα ως ψίχα (περίπου το 90% της παγκόσμιας παραγωγής) και λιγότερο με το κέλυφος (υπόλοιπο 10%). Το 80% της παγκόσμιας παραγωγής αποφλοιωμένων φουντουκιών χρησιμοποιείται στη σοκολατοβιομηχανία, το 15% για παραγωγή κέικ, μπισκότων και γλυκισμάτων και το υπόλοιπο 5% εμπορεύεται ως σνακ (1). Τα μεγάλα στρογγυλά, ανοιχτόχρωμα φουντούκια που προήλθαν μετά από λεύκανση (αφαίρεση του λεπτού περισπερμίου) χρησιμοποιούνται για να γίνουν σοκολατάκια. Επίσης παράγεται βούτυρο καθώς και αναμειγνύονται με σοκολάτα για τη παραγωγή πάστας πραλίνας φουντουκιού. Τα μη λευκασμένα φουντούκια συνήθως ψήνονται και αναμειγνύονται με άλλους ξηρούς καρπούς και πωλούνται ως σνακ. Τα φουντούκια εκτός των θρεπτικών συστατικών προσφέρουν ιδιαίτερο άρωμα σε προϊόντα της βιομηχανίας τροφίμων. Επίσης, από τα φουντούκια παράγεται και λάδι, το οποίο έχει έντονο άρωμα και χρησιμοποιείται στην μαγειρική. Τα φουντούκια τέλος χρησιμοποιούνται για ζωοτροφή. Τα φουντούκια έχουν σημαντικό ρόλο στην ανθρώπινη διατροφή και υγεία. Περιέχουν υψηλή συγκέντρωση σε λιπαρά οξέα και πρωτεΐνη, καθώς και είναι σημαντική πηγή πρόσληψης φυτικών ινών, ανόργανων στοιχείων και αντιοξειδωτικών ουσιών, όπως η βιταμίνη Ε (2). Τα λιπαρά ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ 114 Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/2013 ΑγροΤύπος ΑγροΤύπος Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/

6 οξέα μπορεί να αποτελούν περισσότερο από το 60% του ξηρού βάρους του φουντουκιού, είναι παρόμοια με αυτά του ελαιόλαδου και θεωρούνται ως μέρος μίας επιθυμητής υγιεινής διατροφής. Το λάδι του φουντουκιού μειώνει την χοληστερόλη στο αίμα και ρυθμίζει την πίεση (7). Επιπλέον, το λάδι του φουντουκιού περιέχει τοκοφερόλη (βιταμίνη Ε) (μέσος όρος 400mg/100g), ουσία με μεγάλη αντιοξειδωτική ικανότητα που έχει συσχετιστεί με την προστασία από καρδιακές παθήσεις και την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος (4, 15). H συγκέντρωση σε πρωτεΐνη κυμαίνεται από 5 μέχρι 20mg/100g ξηρό βάρος (δεδομένα από 92 ποικιλίες και γενότυπους, 28), και υπολογίζεται πως το 22% της ημερήσιας ανάγκης του ανθρώπου καλύπτεται από 100 γραμμάρια φουντουκιών την ημέρα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΊΑ 1. Avanzato D., A. Vaccaro, L. Bacchetta, C. Tronci, P. Drogoudi, H. Duval, M. Rovira, A.P. Silva, R. Rocias y Company, A. Solar, D. Spera and R. Botta, Survey of almond and hazelnut festivals in Europe. Eds D. Acanzato and A. Vaccaro. 2. Bacchetta L., Aramini M., Zini A., Di Giammatteo V., Spera D., Drogoudi P., Rovira, M., A.P. Silva, A. Solar and R. Botta, Fatty acids and alpha-tocopherol composition in hazelnut (Corylus avellana L.): A chemometric approach to emphasize the quality of European germplasm. Euphytica 191, Boccacci P., Aramini M., Valentini N., Bacchetta L., Rovira M., Drogoudi P., Solar A., Silva A.P., Erdogan V., Ciarmiello L.F., Cristofori V., Contessa C. and Botta R., Molecular and morphological diversity of on-farm hazelnut (Corylus avellana L.) landraces from southern Europe and their role in the origin and diffusion of cultivated germplasm. Tree Genetics and Genomes. 9: Dietrich M., Traber M.G., Jacques P.F., Cross C.E., Hu Y. and Block G., Does gamma-tocopherol play a role in the primary prevention of heart disease and cancer? A review. J Am Coll Nutr. 25: Erdogan V., S.A. Mehlenbacher, A.I. Köksal and H. Kurt, Incompatibility alleles expressed in pollen of Turkish hazelnut cultivars. Turk J Biol 29: Fideghelli C. and F.R. De Salvador, World hazelnut situation and perspectives. Acta Hort. 845: Fraser G.E., Vegetarian diets: what do we know of their effects on common chronic diseases? Am J Clin Nutr May 89, 1607S-1612S. 8. HGANZ, Growing hazelnuts in New Zealand. 9. Julian J.W., Seavert C.F. and Olsen J.L., Orchard economics: The costs and returns of establishing and producing hazelnuts in the Willamette Valley. Oregon State University. oaeb/files/pdf/em8748-e.pdf 10. Kanbur G., Arslan D. and Özcan M.M., Some compositional and physical characteristics of some Turkish hazelnut (Corylus avellana L.) variety fruits and their corresponding oils. International Food Research Journal 20: Koksal A.I., Turkish hazelnut cultivars. Hazelnut Promotion Group ISBN: Magro P., Ciambella C. and Marcucci E., Fungal diseases as an important cause of losses in hazelnut crop. In book of abstracts from the 7th International congress on hazelnut. Page McCluskey R.L., Mehlenbacher S.A., Smith D.C. and Azarenko A.N., Advanced selection and new cultivar performance in hazelnut trials planted in 1998 and 2000 at Oregon State University. In book of abstracts from the 7th International Congress on Hazelnuts. Page Mehlenbacher S.A., Revised dominance hierarchy for S-alleles in Corylus avellana L. Theor Apple Genet 94: Mehlenbacher S.A., Hazelnuts. In: J.N. Moore and J.R. Ballingham (Eds.). Genetic Resources in temperate fruit and nut crops. Acta Hort 290: Mehlenbacher S.A. and Olsen L., The hazelnut industry in Oregon. Acta Hort. 445: Olsen J., EM 8786, Nutrient Management Guide for Hazelnuts. Oregon State University Extension Service. 18. Ozman-Sullivan S.K. and Akça I., Efficiency of pesticides against big bud mites [Phytoptus avellanae Nal. and Cecidophyopsis vermiformis Nal. Acarina: Eriophyoidea)] on hazelnut. Proceedings of the 6th International Congress on Hazelnuts. Acta Hort Psallidas P.G. and Panagopoulos C.G., A bacterial canker of hazelnut in Greece. Phytopatholologische Zeitschrift 94: Redpath M., The identification of hazelnut varieties available in New Zealand. Part 2 of MAF Sustainable Farming Fund Project L Scortichini M., Bacterial canker and decline of European hazelnut. Plant Disease 86: Silva A.P., Santos F., Santos A., Sousa V., Lopes A., Assunção A., Mota B., J.L. Carvalho, O. Borges, A Aveleira. ISBN , Pages Thompson M.M., Romisondo P., Germain E., Vidal-Barraquer R., Tasias-Valls J An evaluation system for filberts (Corylus avellana L.). HortSci. 13: Tous J., A. Romero, J. PLana, X. Sentis and J. Ferrán, Effect of nitrogen, boron and iron fertilization on yield and nut quality of Negret hazelnut trees. Acta Hort. 686: Walton V., Chambers U. and Olsen J., Hazelnut pest and beneficial insects. An identification guide EM 8979-E 26. Α.Τ.Ε., Η καλλιέργεια της λεπτοκαρυάς. Έκδοση Αγροτικής Τράπεζας, Δ/νση Φυτ. Παρ/γης, Τμήμα Δενδροκομίας. 27. Βασιλακάκης Μ.Δ., Γενική & Ειδική Δενδροκομία. Εκδόσεις Γαρταγάνης. 28. Δρογούδη Π., Γ. Παντελίδης, L. Bachetta, R. Botta, G. De Donato, H. Duval, I. Μετζιδάκης, M. Rovir, JP Sarraquigne, A.P. Silva και A. Solar, Συγκέντρωση πρωτεϊνών και ανόργανων στοιχείων σε αμύγδαλα και φουντούκια από διαφορετικές Ευρωπαϊκές ποικιλίες και γενοτύπους. Βιβλίο περιλήψεων της 26ης Επιστημονικής Συνεδρίασης της ΕΕΕΟ, σελ Μάινου Α., Στοιχεία αξιολογήσεως 13 ποικιλιών λεπτοκαρυάς. Γεωργική Έρευνα ΙΙΙ, Μάινου Α., Αξιολόγηση δεκαεννέα ποικιλιών λεπτοκαρυάς υπό δενδρώδη μορφή. Γεωργική Έρευνα 19: ΠΗΓΈΣ ΑΠΌ INTERNET Εικόνα 5. MWS42722&res=640 Εικόνα 6. Εικόνα 7. m 116 Γεωργία Κτηνοτροφία τεύχος 10/2013 ΑγροΤύπος

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΥ ΙΑ. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα

ΚΑΡΥ ΙΑ. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα ΚΑΡΥ ΙΑ ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα Νάουσα, Ιστοσελίδα www.pomologyinstitute.gr Η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Κωνσταντίνος Καζαντζής 1 και Πασχάλης Αποστόλου 2 1 ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων, Τ.Θ. 122, 592 00 Νάουσα 2 «Φυτώρια Αποστόλου», 592 00

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής

Τα μεγάλα και σοβαρά προβλήματα της παραδοσιακής Νεότερα συστήματα καλλιέργειας της ελιάς Σταύρος Βέμμος Αναπλ. Καθηγητής, Δ/ντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας, Γεωπονικό Πανεπ. Αθηνών Για αύξηση της απόδοσης και μείωση του κόστους παραγωγής ελαιολάδου γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια.

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το φυτό Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι γνωστό εδώ και αιώνες

Διαβάστε περισσότερα

Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς

Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα Νάουσα, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ. ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜ ΜΟΥΤΑΦΗ Γεωπόνου Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής ΠΕ Χαλκιδικής Οδεσμόςτηςελιάςμετη Χαλκιδική ξεκίνησε στα βάθη των αιώνων αποδείξεις για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Καρυδιά. Φυσιολογία καρυδιάς. Ποικιλίες της καρυδιάς. Υποκείμενα - Πολλαπλασιασμός

Καρυδιά. Φυσιολογία καρυδιάς. Ποικιλίες της καρυδιάς. Υποκείμενα - Πολλαπλασιασμός Καρυδιά Όλες οι καλλιεργούμενες ποικιλίες από Juglans regia. Στην Καλιφόρνια οι J. nigra και κύρια η J. hindsii μόνο για υποκείμενο και υβρίδια. Μεγάλη παραγωγή σε ΗΠΑ (>40% της παγκόσμιας παραγωγής).

Διαβάστε περισσότερα

γνωστό ως μονόκλωνο γραμμικό σύστημα, διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς

γνωστό ως μονόκλωνο γραμμικό σύστημα, διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς Το μονόκλωνο γραμμικό σύστημα διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς Προϋποθέσεις Εγκατάσταση Διαμόρφωση των δένδρων Κλάδεμα καρποφορίας Κωνσταντίνος Καζαντζής, Τεχνολόγος Γεωπονίας Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΠΟΓΛΟΥ ΣΤΗΝ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 29-30/ 3/2013 ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ. Στην αρχή της ομιλίας του ο Γεωπόνος κ. Παύλος Καπόγλου, συγγραφέας του βιβλίο «ΣΤΕΒΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση των δένδρων κερασιάς σε U.F.O.

Διαμόρφωση των δένδρων κερασιάς σε U.F.O. Διαμόρφωση των δένδρων κερασιάς σε U.F.O. Κωνσταντίνος Καζαντζής & Ανθούλα Δέλλα Τεχνολόγος Γεωπονίας & Γεωπόνος, αντίστοιχα, ΕΛ.Γ.Ο. «Δήμητρα», Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας Το UFO είναι ένα νέο

Διαβάστε περισσότερα

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες της περιοχής. Τοποθεσίες µε περιορισµένη ηλιοφάνεια,

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια

Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια του R. Gucci Πανεπιστήμιο Πίζας, Τομέας καλλιέργειας και προστασίας της δενδροκομίας Καινοτομίες στην ελαιοκαλλιέργεια Η καλλιέργεια της ελιάς, του ελαιόδεντρου συσχετίζεται συνήθως με την παράδοση. Συναντάμε

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της ελιάς. Πληροφορίες για την λίπανση της Ελιάς. Η Αυθεντία στο Κάλιο και στο Μαγνήσιο

Η καλλιέργεια της ελιάς. Πληροφορίες για την λίπανση της Ελιάς. Η Αυθεντία στο Κάλιο και στο Μαγνήσιο Η καλλιέργεια της ελιάς Η καλλιέργεια της ελιάς Πληροφορίες για την λίπανση της Ελιάς Η Αυθεντία στο Κάλιο και στο Μαγνήσιο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΑΛΙΕΡΓΕΙΑΣ - ΛΙΠΑΝΣΗ ΕΛΑΙΟΔΕΝΔΡΩΝ 3 Καλλιεργητική τεχνική ελαιοδένδρων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

Βέμμος Σταύρος. 2. Καρυδιά. Εισαγωγή 4/4/2013

Βέμμος Σταύρος. 2. Καρυδιά. Εισαγωγή 4/4/2013 2. Καρυδιά Εισαγωγή Ιστορικό Κατάγεται από τα Καρπάθια βουνά. Από το Ιράν ήλθε στην Ελλάδα, από Έλληνες εξαπλώθηκε στη Ρώμη, στη Γαλλία, την Ισπανία, Αμερική κ.α. Εξέλιξη της καλλιέργειας στη χώρα μας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΠΡΟΩΘΟΥΜΕΝΕΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΑΝΝΑ ΦΟΥΛΙΔΗ Προϊσταμένη του τμήματος Πυρηνοκάρπων - Μηλοειδών Διεύθυνση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΥΠΑΑΤ ΛΑΡΙΣΑ 22-02-2013 ΜΥΡΤΙΛΟ 2 ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ Υψηλό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Δράμα, 25-10-2011 O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΕΥΜΑ. Η αποκοπή μερών του δένδρου ονομάζεται κλάδευμα Αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη καλλιεργητική τεχνική Με το κλάδευμα ρυθμίζουμε:

ΚΛΑΔΕΥΜΑ. Η αποκοπή μερών του δένδρου ονομάζεται κλάδευμα Αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη καλλιεργητική τεχνική Με το κλάδευμα ρυθμίζουμε: ΚΛΑΔΕΥΜΑ Η αποκοπή μερών του δένδρου ονομάζεται κλάδευμα Αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη καλλιεργητική τεχνική Με το κλάδευμα ρυθμίζουμε: Στα νεαρά δένδρα το μέγεθος και το σχήμα τους Στα ενήλικα δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΧΛΑ ΙΑ ΑΧΛΑ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: υτική Ασία και Βόρεια Ασία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Pyruscommunis L. P. pyrifolia, κ.ά.

ΑΧΛΑ ΙΑ ΑΧΛΑ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: υτική Ασία και Βόρεια Ασία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Pyruscommunis L. P. pyrifolia, κ.ά. ΑΧΛΑ ΙΑ Καταγωγή: υτική Ασία και Βόρεια Ασία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Pyruscommunis L. P. pyrifolia, κ.ά. Οι περισσότερες ποικιλίες είναι διπλοειδείς, αλλά υπάρχουν και τριπλοειδείς και τετραπλοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΡΕΨΗ ΚΑΙ Η ΛΙΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΘΡΕΨΗ ΚΑΙ Η ΛΙΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΘΡΕΨΗ ΚΑΙ Η ΛΙΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ (Δεδομένα για την καλλιέργεια στο Δήμο Τεμπών, Σύντομη περιγραφή καλλιέργειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Kαθοριστικός παράγοντας για την εμπορική καλλιέργεια της

Kαθοριστικός παράγοντας για την εμπορική καλλιέργεια της του Δρ. Σπύρου Λιονάκη, Γεωπόνου Καθηγητή Δενδροκομίας Τροπικά, Υποτροπικά & Μεσογειακά Καρποφόρα Δένδρα Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΤΕΙ Κρήτης (πρώην Ερευνητή στο Ινστιτούτο Ελιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 2014 Περιεχόμενα Καινοτομία DeKalb... 1 Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4 Με τα προϊόντα... 5 Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7 Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 Εγγύηση DeKalb 10-11 Μπες στο

Διαβάστε περισσότερα

Ροδιά: Μια δυναµική καλλιέργεια

Ροδιά: Μια δυναµική καλλιέργεια Ροδιά: Μια δυναµική καλλιέργεια Καλλιέργεια, Κλάδεµα, Λίπανση και Προστασία της Ροδιάς Νικόλας Κ.Παπακωνσταντίνου Γεωπόνος (Θήβα, 04.04. 2012) πέστε µου, είναι η τρελή ροδιά που ξεφωνίζει την καινούργια

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη με το όνομα της

Η θρέψη με το όνομα της Η θρέψη με το όνομα της Εισαγωγή Σύγκριση Nutri-Leaf με άλλα Υδατοδιαλυτά Λιπάσματα Για πάνω από 60 χρόνια η εταιρεία Miller (Η.Π.Α) πρωτοπορεί στην παραγωγή υδατοδιαλυτών λιπασμάτων με τη σειρά Nutri-Leaf.

Διαβάστε περισσότερα

Κερασιά. Διαμόρφωση των δένδρων κερασιασ σε ισπανικό θάμνο

Κερασιά. Διαμόρφωση των δένδρων κερασιασ σε ισπανικό θάμνο ειδικά άρθρά Διαμόρφωση των δένδρων κερασιασ σε ισπανικό θάμνο κωνσταντίνος καζαντζής ΕΛ.Γ.Ο. «Δήμητρα», Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Έρευνας, Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας Κερασιά Ο ισπανικός θάμνος

Διαβάστε περισσότερα

Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα. Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα. Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Η διαχρονική αξία της ελιάς για την Ελλάδα Σταύρος Βέμμος Αναπληρωτής Καθηγητής Διευθυντής Εργαστηρίου Δενδροκομίας Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Η ελιά στη σύγχρονη εποχή Η Ελαιοκαλλιέργεια στην σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Ο κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος (σκαθάρι) το έντοµο δηλαδή Rhynchophorus ferrugineus, είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ 17.8.2010 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 222/9 ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ροδιά: Μια δυναµική καλλιέργεια

Ροδιά: Μια δυναµική καλλιέργεια Ροδιά: Μια δυναµική καλλιέργεια Η καλλιέργεια της Ροδιάς: Πρώτες εµπειρίες και προοπτικές για το µέλλον Η λειτουργία του ΑΣΟΠ Αγίου Αθανασίου ράµας Νικόλας Κ.Παπακωνσταντίνου Γεωπόνος (Χαλκίδα, 07.03.

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ Σελίδα 1 από 27 Εγκατάσταση του αμυγδαλεώνα ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη των ενεργειακών καλλιεργειών μέσα από το βιοντίζελ και οι προοπτικές τους

Η ανάπτυξη των ενεργειακών καλλιεργειών μέσα από το βιοντίζελ και οι προοπτικές τους Η ανάπτυξη των ενεργειακών καλλιεργειών μέσα από το βιοντίζελ και οι προοπτικές τους Δρ Έφη Αλεξοπούλου Υπεύθυνη Ενεργειακών Καλλιεργειών του Τμήματος Βιομάζας ΚΑΠΕ Ενεργειακές καλλιέργειες Ετήσιες για

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα & Προοπτικές της καλλιέργειας των ΟΣΠΡΙΩΝ ρ. ηµήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΣΠΡΙΑ Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Βερικοκιά. Prunus armeniaca

Βερικοκιά. Prunus armeniaca Βερικοκιά Prunus armeniaca Χώρες που παράγουν σημαντικές ποσότητες βερυκόκκου: Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Ελλάδα, Ουγγαρία Ελλάδα 60.000-40.000 τόνους/έτος ένδρο βερικοκιάς Prunus armeniaca L. - κατάγεται

Διαβάστε περισσότερα

) η οποία απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και ένα ποσοστό σε αμμωνιακά ιόντα (NH + ). Αυτή η διαδικασία

) η οποία απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και ένα ποσοστό σε αμμωνιακά ιόντα (NH + ). Αυτή η διαδικασία Ιδιότητες και αποτελέσματα UTEC 46 = Ο ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ ΓΙΑ ΥΨΗΛΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ Η Ουρία είναι ένα από τα πιο ευρέως διαδεδομένα αζωτούχα λιπάσματα, συνδυάζοντας τις υψηλές λιπαντικές μονάδες και την ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο για την Καλλιέργεια Ροδιάς

Εγχειρίδιο για την Καλλιέργεια Ροδιάς Εγχειρίδιο για την Καλλιέργεια Ροδιάς Αγ. Αθανάσιος, Δράμας 2012 Εισαγωγικό σημείωμα Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Παραγωγών Οπωροκηπευτικών Αγίου Αθανασίου ράμας, έχει έδρα το.. Αγίου Αθανασίου του ήμου οξάτου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ» ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ» ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ» ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΕΙ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΤΕΥΧΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΩΝ «Βελτίωση της Πατατοκαλλιέργειας με Χρήση Εξειδικευμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η Δενδροκομία στην Κρήτη Προτάσεις για βελτίωση της

Η Δενδροκομία στην Κρήτη Προτάσεις για βελτίωση της 1 Η Δενδροκομία στην Κρήτη Προτάσεις για βελτίωση της Δρ. Σπύρος M. Λιονάκης, Γεωπόνος Ομότιμος Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Κρήτης Πρώην Τακτικός Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών Χανίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΙΝΟ-16 ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΙΝΟ-16 ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ ARTIS AgriFood Research & Technological Innovation Specialists ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΙΝΟ-16 ΣΤΗΝ ΕΛΙΑ Δρ. ΗΛΙΑΣ ΚΑΛΦΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Σελ. 0 «Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ C 273/26 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 16.9.2011 ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δημοσίευση αίτησης σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 510/2006 του Συμβουλίου για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΠΟΡΟ, ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΣΠΟΡΑΣ (ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ) ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΥΦΑΛΜΥΡΟ Η ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ. Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ

Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ. Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΤΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Φακή. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Φακή. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Ρίγανη. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Ρίγανη. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596 Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ Sorghum bicolor (L.) Moench ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟΥ BIOSIS Πρόγραμμα ΚοινοτικήςΠρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ ΙΤΑΛΙΑ ΑΘΗΝΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Δ. ΛΕΧΑΙΝΩΝ 19 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

www.elfegroup.eu Ελληνικά Λιπάσματα ELFE ABEE

www.elfegroup.eu Ελληνικά Λιπάσματα ELFE ABEE Ελληνικά Λιπάσματα ELFE ABEE Γραφεία Αθηνών: Έδρα: Πεντέλης 34 & Ζησιμοπούλου 11 Τ.Κ. 17564 Π.ΦΑΛΗΡΟ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Τηλ.: 2130 175700 Fax: 210 9211533 e-mail: headoffices@elfegroup.eu Εργοστάσιο Καβάλας: Ν.Καρβάλη

Διαβάστε περισσότερα

Πυρηνόκαρπα Οπωροφόρα ένδρα

Πυρηνόκαρπα Οπωροφόρα ένδρα Πυρηνόκαρπα Οπωροφόρα ένδρα Μιλτιάδης Βασιλακάκης Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ Χρυσούπολη Καβάλας 28 01 2013 Καλλιέργεια της ροδακινιάς Το προϊόν που εξάγεται σε σημαντικές ποσότητες (25% επί του συνόλου των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

Βοτανική Περιγραφή. Μαστιχόδενδρο ή σχίνος Ταξινόμηση και ποικιλίες. Καλλιέργεια του σχίνου. Βλαστικό μέρος. Ταξικαρπίες. Καλλιεργούμενα είδη

Βοτανική Περιγραφή. Μαστιχόδενδρο ή σχίνος Ταξινόμηση και ποικιλίες. Καλλιέργεια του σχίνου. Βλαστικό μέρος. Ταξικαρπίες. Καλλιεργούμενα είδη Μαστιχόδενδρο ή σχίνος Ταξινόμηση και ποικιλίες Καλλιεργούμενα είδη Pistacia lentiscus var. Chia Οικ. Anacardaceae 1 2 Καλλιέργεια του σχίνου Ελλάδα (Χίος) 20.000 στρ. 2.500.000 δένδρα 4.500 αγροτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ 1 Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme 2 econteplusproject Organic.Edunet ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΧΘΡΩΝ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ PhD Γεωπονικών Επιστημών Γ.Π.Α. MSc

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ALOE VERA

ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ALOE VERA Η FM GROUP δημιουργεί για εσάς μια μοναδική σειρά καλλυντικών υψηλής ποιότητας με βασικό συστατικό την Aloe Vera από βιολογικές καλλιέργειες, με την εγγύηση ποιότητας του Οργανισμού Ecocert και των πιστοποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών

Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών ΕΘΙΑΓΕ 10 / 11 Η εξαιρετική θρεπτική αξία της ψαρόσουπας, με ψάρια χαμηλής εμπορικής αξίας των ελληνικών θαλασσών Δέσποινα Στεργίου, Τεχνολόγος Τροφίμων Αντώνιος Τραγαντζόπουλος, Χημικός Γεώργιος Μόνιος,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η καλλιέργεια του αβοκάντο στην Ελλάδα άρχισε να διαδίδεται από τα τέλη της δεκαετίας του 1960.Οι πρώτες εμπορικές φυτείες έγιναν στον κάμπο

Διαβάστε περισσότερα

16.12.2013. Το Δ ιοικητικό Συµβούλιο και τα Μέλη της ΠΕΜΕΤΕ σας εύχονται Καλές Γιορτές!!!!

16.12.2013. Το Δ ιοικητικό Συµβούλιο και τα Μέλη της ΠΕΜΕΤΕ σας εύχονται Καλές Γιορτές!!!! 171 16.12.2013 Το Δ ιοικητικό Συµβούλιο και τα Μέλη της ΠΕΜΕΤΕ σας εύχονται Καλές Γιορτές ά ή ά ά (olivenews.gr) Τα μηνύματα πληθαίνουν σχεδόν από όλη την Ελλάδα και ιδίως από συγκεκριμένες ελαιοπαραγωγές

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

Ιπποφαές: µία καινοτόµος καλλιέργεια

Ιπποφαές: µία καινοτόµος καλλιέργεια ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής Ιπποφαές: µία καινοτόµος καλλιέργεια µε πολύτιµες φαρµακευτικές ιδιότητες Θήβα,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ. Στίγκας Γρηγόρης

ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ. Στίγκας Γρηγόρης 2η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ: ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ Στίγκας Γρηγόρης ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ Το οροπέδιο του Δομοκού, με μέσο υψόμετρο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ. Κατάλογος 2012. σελ. 1

ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ. Κατάλογος 2012. σελ. 1 ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ Κατάλογος 2012 ΔΡ. ΧΑΡΑΛΝΤ Χ. ΛΕΤΙΖΙ (ΓΕΩΠΟΝΟΣ) σελ. 1 Eutrofit και Orgazot S... και τα φυτά δυναμώνουν! Σειρά βιολογικών οργανικών αζωτούχων λιπασμάτων: χαμηλή δόση και μεγάλη απόδοση Eutrofit

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Φυτοπροστασία της Ελιάς ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Η ασθένεια του κυκλοκόνιου Γνωστή και ως μαύρισμα ή μουτζούρωμα ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια Συμπτώματα: Καφέ - Σταχτί κηλίδες στα φύλλα Φυλλόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο για την καλλιέργεια της ροδιάς

Εγχειρίδιο για την καλλιέργεια της ροδιάς Εγχειρίδιο για την καλλιέργεια της ροδιάς ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΥΛΛΟΒΟΛΩΝ ΔΕΝΔΡΩΝ ΝΑΟΥΣΑΣ Μάιος 2012 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δρ Παυλίνα Δρογούδη, Αναπληρώτρια ερευνήτρια 1 Καθηγητής Μιλτιάδης Βασιλακάκης 2 Αναπλ.

Διαβάστε περισσότερα

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά

3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΜΑ: Ο ελαιώνας ως οικοσύστημα: φυτά, πτηνά, θηλαστικά Στάδια Προγράμματος Καθορισμός Θέματος Ομάδων εργασίας Συλλογή υλικού σχετικού με το

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα