Βαυαρία, Μέρος Α Κείµενα του Κώστα Καραµαλή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βαυαρία, Μέρος Α Κείµενα του Κώστα Καραµαλή"

Transcript

1 Πολιτιστική Εταιρεία ΠΑΝΟΡΑΜΑ Σηµειώσεις ιαλέξεων Οκτώβριος 2011 Βαυαρία, Μέρος Α Κείµενα του Κώστα Καραµαλή Ιστορική Γεωγραφία Σήµερα το οµόσπονδο «Ελεύθερο Κράτος της Βαυαρίας» (Freistaat Bayern) µε έκταση τετρ. χλµ 1. αποτελεί το µεγαλύτερο από τα οµόσπονδα κράτη (Länder) της Οµοσπονδιακής ηµοκρατίας της Γερµανίας και καταλαµβάνει περίπου το 20% του εδάφους (συνολική έκταση Οµοσπονδιακής Γερµανίας τ.χλµ.). Συνορεύει, στα ανατολικά, µε την ηµοκρατία της Τσεχίας, στα νοτιοανατολικά και νότια µε την Αυστρία, ενώ έχει και ένα µικρό τµήµα που συνορεύει στα νοτιοδυτικά µε την Ελβετία, απέναντι από την λίµνη της Κωνσταντίας (γερµανικά Bodensee). Στα δυτικά και βόρεια συνορεύει µε άλλα τέσσερα Länder, κατά σειρά: την Βάδη-Βυρτεµβέργη, την Έσση, την Θουριγγία και την Σαξωνία 2. Η Βαυαρία έχει πληθυσµό 12,5 εκατοµµύρια (µεγαλύτερο από τα γειτονικά ανεξάρτητα κράτη της Αυστρίας µε 8 εκατ., της Τσεχίας µε 10,4 εκατ. ή της Ελβετίας µε 7 εκατ.). Πρωτεύουσα το Μόναχο (1,35 εκατ.). Άλλες µεγάλες πόλεις: η Νυρεµβέργη (Nőrnberg), το Augsburg, Regensburg, Wőrzburg καί Ingolstadt. Το σηµερινό οµόσπονδο κράτος της Βαυαρίας περιλαµβάνει και περιοχές που δεν αποτελούσαν τµήµατα της ιστορικής Βαυαρίας. Εκτός από τους νοµούς της Άνω (ορεινής-νότιας-µε πρωτεύουσα το Μόναχο) και Κάτω (βόρειας µε πρωτ. το Landshut) Βαυαρίας, που µαζί αποκαλούνται «Παλαιά Βαυαρία» (Altbayern), τρείς νοµοί στα βόρειοδυτικά αποτελούν την ιστορική Φρανκονία (γερµ. Franken, λατ. Franconia, δηλαδή: η χώρα των Φράγκων). Ιστορικά «Φρανκονία» ονοµάστηκε το ανατολικό τµήµα του Φραγκικού βασιλείου του Καρλοµάγνου. Το δυτικό είναι το σηµερινό Île-de-France στη Γαλλία. Η Φρανκονία ενσωµατώθηκε στην Βαυαρία το 1803, την εποχή του Ναπολέοντα. Στην Μέση Φρανκονία βρίσκεται η Νυρεµβέργη. Στα δυτικά, η Βαυαρία µοιράζεται µε την Βάδη-Βυρττεµβέργη την ιστορική Σουηβία (Schwaben-Suebia). Η Σουηβία ήταν επίσης ένα δουκάτο του Φραγκικού βασιλείου που εκτεινόταν κατά καιρούς από τα Βόσγια Όρη στα δυτικά µέχρι τον ποταµό Lech στα ανατολικά, περιλαµβάνοντας έτσι την Αλσατία, την κοµητεία της Βάδης, την σηµερινή γερµανόφωνη Ελβετία, το Λιχτενστάϊν και το ορεινό αυστριακό κρατίδιο Voralberg. Από την Σουηβία καταγόταν η ιστορική αυτοκρατορική δυναστεία των Hohenstaufen (η δυναστεία του Φρειδερίκου Μπαρµπαρόσσα) του 12 ου και 13 ου αιώνα. Το µεγαλύτερο τµήµα της Σουηβίας παραχωρήθηκε, επίσης, στην Βαυαρία από τον Ναπολέοντα. 1 Περίπου µισή σε έκταση από την Ελλάδα (που έχει έκταση τετρ.χλµ.). 2 Στην περίοδο της διαίρεσης της Γερµανίας ( ) η Θουριγγία και η Σαξωνία ανήκαν στην Ανατολική Γερµανία.

2 Στα ΒΑ της Βαυαρίας βρίσκεται και ο νοµός του Άνω Παλατινάτου (Oberpfalz) µε πρωτεύουσα το Ρέγκενσµπουργκ, επάνω στον ούναβη. Λέγεται «Άνω» σε αντιδιαστολή µε το Παλατινάτο του Ρήνου (Rheinland Pfalz µε πρωτεύουσα το Mainz), που βρίσκεται στην δυτική όχθη του Ρήνου 3, το οποίο επίσης ανήκε στην Βαυαρία µέχρι τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο αλλά από το 1946 είναι οµόσπονδο κράτος της Γερµανίας. Τα Οµόσπονδα Κράτη της Γερµανίας 3 εν έχει γεωγραφική συνέχεια µε την Βαυαρία.

3 Η θέση της Βαυαρίας µέσα στην Οµοσπονδιακή Γερµανία σήµερα Γεωφυσικός χάρτης της περιοχής της Κεντρικής Ευρώπης

4 Γεωµορφολογία Το κυρίαρχο γεωγραφικό στοιχείο της χώρας είναι η µεγάλη οροσειρά των Άλπεων στον νότο (Βαυαρικές Άλπεις), που εκτείνονται από τα ανατολικά προς τα δυτικά και σχηµατίζουν τα σύνορα µε την Αυστρία και Ελβετία. Οι Άλπεις σχηµατίζουν εξάρσεις παράλληλες µε τον άξονα της οροσειράς, µε αντίστοιχες επιµήκεις κοιλάδες. Αν και είναι η δεύτερη ψηλότερη οροσειρά της Ευρώπης (µετά τον Καύκασο) δεν είναι αδιαπέραστη από Βορρά προς Νότο. Το ασβεστολιθικό έδαφος, µετά το λιώσιµο των παγετώνων, δηµιούργησε πολλές πτυχώσεις που οδηγούν σε αλπικά περάσµατα. Μεγάλο µέρος των βουνών είναι δασωµένα και στις πλαγιές υπάρχουν και πολλά αλπικά λειβάδια. Βόρεια από τους πρόποδες των Άλπεων βρίσκεται το Βαυαρικό Οροπέδιο, που διασχίζεται από παράλληλους παραπόταµους του ούναβη και εκτείνεται στα βόρεια µέχρι τα όρη Rhın και τον Θουρίγγειο ρυµό και στα ανατολικά µέχρι τα όρη Τάτρα της Βοηµίας 4. Από εκεί και πέρα, απλώνεται η µεγάλη ευρωπαϊκή πεδιάδα από τα δάση της Λευκορωσίας και την Βαλτική µέχρι τα Πυρηναία. Οι Άλπεις, ιστορικά, αποτελούν το µεγάλο γεωγραφικό φράγµα που χωρίζει τον µεσογειακό κόσµο στον νότο από τον κεντροευρωπαϊκό κόσµο στον βορρά. Μέσω των αλπικών περασµάτων οι κόσµοι αυτοί ήρθαν σε επαφή και κατά καιρούς έγιναν απόπειρες εκατέρωθεν επεκτάσεων. Αλλά η Γεωγραφία δεν υποτάσσεται εύκολα και τελικά καθορίζει την Ιστορία. Ακόµα και σήµερα οι Άλπεις αποτελούν το όριο µεταξύ Νότιας και Βόρειας Ευρώπης. Ποταµοί Ο µεγάλος ούναβης πηγάζει στον Μέλανα ρυµό, στη γειτονική Βυρττεµβέργη, διασχίζει την Βαυαρία από την ύση προς την Ανατολή και, περνώντας από Αυστρία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Κροατία, Σερβία, Βουλγαρία και Ρουµανία, εκβάλλει µετά από χλµ. στην Μαύρη Θάλασσα. Με τους παραποτάµους του αποτελεί το µεγαλύτερο υδάτινο δίκτυο στην Βαυαρία. Στο δυτικό τµήµα των Άλπεων πηγάζει το άλλο µεγάλο ευρωπαϊκό ποτάµι, ο Ρήνος. Ξεκινάει από την Λίµνη της Κωνσταντίας, στο τριεθνές σύνορο Αυστρίας-Γερµανίας-Ελβετίας, ρέει λίγο προς τα δυτικά και µετά στρίβει προς τον Βορρά για να εκβάλει µετά από χλµ. στην Βόρεια Θάλασσα στην Ολλανδία. Αν και ο Ρήνος δεν διασχίζει την ίδια την Βαυαρία, (σχηµατίζει το σύνορο του γειτονικού γερµανικού κρατιδίου της Βάδης-Βυρττεµβέργης µε τη γαλλική Αλσατία), το υδάτινο σύστηµά του αποτελεί κυρίαρχο γεωγραφικό στοιχείο για όλη την περιοχή. Πολλοί παραπόταµοι του Ρήνου, διασχίζουν την Βαυαρία. Άλλα σηµαντικά ποτάµια στην Βαυαρία είναι ο Lech, (ο Licus των Ρωµαίων) δεξιός παραπόταµος του ούναβη, ιστορικό σύνορο Βαυαρίας-Σουηβίας. Επάνω στον Λεχ βρίσκεται το Αουγκσµπουργκ (η Ρωµαϊκή Αυγούστα). Στο 4 Τα όρη Τάτρα είναι η προέκταση των Καρπαθίων.

5 ιστορικό πεδίο µάχης του Λεχ (Lechfeld) νίκησε ο Οθων Α τους Μαγυάρους το 955 µ.χ. Ο Regen, αριστερός παραπόταµος του ούναβη, πηγάζει από την Βοηµία (Τσεχία). Στην συµβολή µε τον ούναβη το Regensburg, (Η Ρωµαϊκή Castra Regina). Ο Isar, (Ιστρος;) δεξιός παραπόταµος του ούναβη, πηγάζει από το αυστριακό Τυρόλο, µπαίνει στην Βαυαρία, και χύνεται στον ούναβη λίγο πριν αυτός µπει στην Αυστρία. Επάνω στον Ιζαρ βρίσκονται το Μόναχο (πρωτεύουσα της Άνω Βαυαρίας) και το Landshut (πρωτεύουσα της Κάτω). Ο Inn (ο Oenus των Ρωµαίων). Πηγάζει από την Ελβετία, διασχίζει το αυστριακό Τυρόλο, περνάει από την τυρολέζικη πρωτεύουσα το Innsbruck (γέφυρα επί του Inn), µπαίνει στην Βαυαρία και συµβάλλει από δεξιά στον ούναβη στο Passau πάνω στα αυστριακά σύνορα. Για τα τελευταία 60 χλµ. σχηµατίζει το σύνορο Βαυαρίας-Αυστρίας. Ο Main, (ο Moenus των Ρωµαίων) είναι ο µεγαλύτερος παραπόταµος του Ρήνου. Πηγάζει κοντά στα σύνορα της Τσεχίας, διασχίζει την ιστορική Φρανκονία ρέοντας δυτικά, περνάει από το Würzburg (πρωτεύουσα του νοµού της Κάτω Φρανκονίας) µπαίνει στην Βάδη-Βυρττεµβέργη αφού για ένα διάστηµα ορίζει το σύνορο µε την Βαυαρία, µπαίνει στην Εσση περνάει από την Φραγκφούρτη (Frankfurt-am-Main 5 ), και χύνεται στον Ρήνο απέναντι από το Mainz. Τα υδάτινα συστήµατα του ούναβη και Ρήνου ήταν σε µεγάλο βαθµό πλωτά από την αρχαιότητα. Οι Ρωµαίοι χρησιµοποίησαν εντατικά και τα δύο ποτάµια για επικοινωνία και έλεγχο κατά µήκος των συνόρων. Αυτοί πρώτοι εξέτασαν την δυνατότητα σύνδεσης των δύο ποτάµιων οδών στην περιοχή των Άλπεων. Ο Καρλοµάγνος, επίσης, εξέτασε την δυνατότητα ενός καναλιού από τον Ρήνο στον ούναβη. Η πιο πρακτική σύνδεση θα ήταν µέσω του Μάϊν προς τον ούναβη. Τελικά το πρώτο κανάλι ανοίχτηκε το 1846 από τον βασιλιά Λουδοβίκο Α της Βαυαρίας µεταξύ του Kelheim στον ούναβη και της Bamberg στον Μάϊν και ονοµάστηκε Ludwigskanal. Στον Β Παγκόσµιο Πόλεµο το Ludwigskanal βοµβαρδίστηκε τόσο έντονα που η επιδιόρθωσή του κρίθηκε ασύµφορη. Αντικαταστάθηκε από το παράλληλο και πολύ µεγαλύτερο Europa-Kanal (Rhein-Main-Donau). Σήµερα χάρη σε αυτή την σύνδεση µπορεί ένα ποταµόπλοιο να ταξιδέψει από το Ρόττερνταµ µέχρι τον Σουλινά. Κλίµα Το σχετικά µεγάλο υψόµετρο (το Μόναχο είναι στα 500 µ.) έχει σαν συνέπεια ψυχρό και υγρό ηπειρωτικό κλίµα µε µεγάλη χιονόπτωση στα ορεινά, και άφθονες βροχοπτώσεις όλο τον χρόνο. Μέσα στις κοιλάδες του ούναβη και των παραποτάµων του αλλά και στις προστατευµένες ορεινές κοιλάδες το κλίµα είναι γλυκύτερο. Στην Άνω Βαυαρία κατεβαίνει ένας ζεστός ξηρός αλπικός άνεµος ο Fıhn από τα νότια, συνήθως την άνοιξη και φθινόπωρο. Οι 5 Φραγκφούρτη γερµανικά σηµαίνει ο πόρος (το πέρασµα) των Φράγκων.

6 Βαυαροί κατηγορούν τον ζεστό άνεµο για όλα τα κακά, απο πονοκεφάλους µέχρι πολιτικές αλλαγές. Στις κοιλάδες και στο οροπέδιο καλλιεργούνται οπωρικά, λαχανικά και άµπελος ενώ στα αλπικά λιβάδια κυριαρχεί η κτηνοτροφία. Στις Άλπεις, από τον Μεσαίωνα, εξορυσσόταν ορυκτό αλάτι (βλ. Salzburg), καθώς και ορισµένες ποσότητες λιγνίτη. Αλπικά Περάσµατα Στην οροσειρά των Άλπεων υπάρχουν πολλά περάσµατα, αλλά ο πιό εύκολος δρόµος µεταξύ της κοιλάδας του Πάδου, στην Β. Ιταλία, και της κοιλάδας του Άνω ούναβη είναι από την κοιλάδα του ποταµού Αδίγη. Από το Bolzano στον Άνω Αδίγη υπάρχουν δύο δυνατότητες. Το αλπικό πέρασµα Reschenpass (ιταλικά Passo di Resia) σε υψόµετρο 1507 µ., σήµερα στα σύνορα Ελβετίας- Αυστρίας-Ιταλίας ή το ανατολικότερο Brennerpass (ιταλ. Passo del Brennero) στα µ 6. στα σύνορα Αυστρίας Ιταλίας. Και τα δύο περάσµατα κατεβάζουν στην κοιλάδα του Inn στο αυστριακό Τυρόλο. Από εκεί, ο δρόµος ανεβαίνει ξανά και οδηγεί είτε δυτικά προς το πέρασµα του Fernpass (1.212 µ.) και από εκεί, µέσα στην Βαυαρία, στην κοιλάδα του Lech και το Augsburg, είτε βόρεια στο πέρασµα του Mittenwald ( 923µ. ) και από εκεί στην κοιλάδα του Isar και το Μόναχο. Τα περάσµατα αυτά είναι συνήθως ανοιχτά και τον χειµώνα. Σήµερα, η περισσότερη κυκλοφορία περνάει από το Brenner µε τον ευρωπαϊκό αυτοκινητόδροµο Ε45 (Ρώµη, Bologna, Verona, Innsbruck, Μόναχο, Νυρεµβέργη). Από το Brenner πέρασε και η πρώτη σιδηροδροµική γραµµή, το 1867, και µέχρι σήµερα η µόνη που διασχίζει τις Άλπεις χωρίς τούννελ. Ταυτότητα Μέσα στον γερµανικό κόσµο η Βαυαρία παρουσιάζει µια σηµαντική πολιτιστική ιδιοµορφία και οι Βαυαροί έχουν πλήρη συνείδηση αυτής. Θεωρούν ότι η ιστορία, οι παραδόσεις, οι συµπεριφορές και η κουλτούρα τους τούς διαφοροποιούν από τους λοιπούς Γερµανούς. Ένα βασικό στοιχείο αυτής της ιδιαιτερότητας αποτελεί ιστορικά η κυρίαρχη Ρωµαιοκαθολική πίστη και ο κοινωνικός συντηρητισµός των Βαυαρών. Αυτή η συνείδηση όµως δεν επεκτείνεται και στους πληθυσµούς των νοµών της Φρανκονίας και Σουηβίας, οι οποίοι είναι ανάµικτοι µε Προτεστάντες και οι οποίοι, αν και ανήκουν επί δύο αιώνες στο Βαυαρικό κράτος, συνήθως δεν αποκαλούν εαυτούς Βαυαρούς. ΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ Ανθρώπινη Παρουσία Οι πρώτοι ανατοµικά σύγχρονοι άνθρωποι φθάνουν από την Αφρική γύρω στο π.χ. και µέχρι το τέλος των Παγετώνων (12500 π.χ.) έχουν αποικίσει την Ευρώπη, εκτοπίζοντας και εξαφανίζοντας τους Neanderthal. Κατασκευάζουν σύνθετα εργαλεία από πέτρα, κόκκαλα και ξύλο, βελόνα και 6 Για σύγκριση το πέρασµα της Κατάρας στο Μέτσοβο είναι στα µ.

7 ραφή (άρα και ρούχα, άρα και επιβίωση σε ψυχρότερα κλίµατα), σχοινί, δίχτυα (ψάρεµα), τόξα / βέλη, και ακόντια (άρα και δυνατότητα κυνηγιού επικίνδυνων θηραµάτων), αναπαραστατική τέχνη, και µουσική (όργανα). Με την άνοδο της θερµοκρασίας τα µεγάλα θηράµατα της εποχής των Πάγων (µαµούθ, βίσωνες, τάρανδοι κλπ.) υποχωρούν προς τα βόρεια και οι Παλαιολιθικοί κυνηγοί τα ακολουθούν αποσυρόµενοι στις βόρειες εσχατιές της Ευρασίας. Γύρω στο 4000 π.χ., φυλές της γλωσσικής οµοεθνίας των Ινδοευρωπαίων εξαπλώνονται στην κεντρική Ευρώπη βόρεια των Άλπεων, όπου και εγκαθίστανται ανάµεσα σε προϋπάρχοντες πληθυσµούς Παλαιολιθικών κυνηγών και Νεολιθικών αγροτών. Κατά το 2000 π.χ., οι Ινδοευρωπαίοι αρχίζουν να διαχωρίζονται σε διάφορες υπο-οµάδες, µε κυριότερες τους Χιττίτες, τους Κέλτο-Ιταλούς, τους Σλάβο-Βαλτικούς, τους Θράκες και τους Άριους. Στην Βαλκανική από τους Κέλτο-Ιταλούς θα αποσχισθούν οι Ιλλυριοί ενώ οι Ελληνες θα αποσχισθούν από τους Θράκες και θα δηµιουργήσουν δική τους ταυτότητα στο οικοσύστηµα του αρχιπελάγους του Αιγαίου. Με ανάλογο τρόπο, µια οµάδα των Σλαβο-Βαλτικών θα εγκατασταθεί στο Σκανδιναυϊκό Αρχιπέλαγος και στις γύρω ακτές και σε αυτό το οικοσύστηµα, αναµιγνυόµενοι µε γηγενείς Παλαιολιθικούς πληθυσµούς, θα δηµιουργήσουν την δική τους ταυτότητα και θα εξελιχθούν στη Γερµανική οµοεθνία. Οι γερµανικοί λαοί είναι πιθανόν να κληρονόµησαν από τους προ- Ινδοευρωπαϊκούς Παλαιολιθικούς κυνηγούς της Σκανδιναυίας τα κυρίαρχα ανατοµικά χαρακτηριστικά τους, όπως την µεγαλόσωµη διάπλαση, τα ανοιχτά χρώµατα στην επιδερµίδα, στα µαλλιά και στα µάτια. Η Ρωµαϊκή επέκταση Στις αρχές του 4 ου π.χ. αιώνα, την εποχή που οι Ρωµαίοι ενώνουν τις πόλεις του Λατίου κάτω από την εξουσία τους, ολόκληρη η Κεντρική Ευρώπη βόρεια των Άλπεων, από τον Λίγηρα µέχρι τον µέσο ούναβη, κατοικείται από φυλές της Κελτικής οµοεθνίας. Την εποχή αυτή, ο Κελτικός κόσµος βρίσκεται στην φάση που οι ιστορικοί ονοµάζουν La Téne. 7 Είναι άριστοι σιδηρουργοί, δηµιουργούν αφηρηµένη διακοσµητική τέχνη και έχουν πυκνές επαφές µε τον Μεσογειακό κόσµο. Οι Κέλτες (ή Γαλάτες στις ελληνικές πηγές) τον 4 ο αιώνα περνούν τις Άλπεις, εκτοπίζουν τους γηγενείς Ετρούσκους 8 και αποικίζουν την κοιλάδα του Πάδου στην βόρεια Ιταλία. Λόγω των Κελτών, οι Ρωµαίοι θα ονοµάσουν την περιοχή αυτή Εντεύθεν των Άλπεων Γαλατία, (Gallia Cisalpina) µε νότιο σύνορο τον ποταµό Ρουβίκωνα 9. Στην διάρκεια των Καρχηδονιακών Πολέµων του 3 ου π.χ. αιώνα, η Ρωµαϊκή ηµοκρατία θα κατακτήσει όλη την κοιλάδα του Πάδου µέχρι τις Άλπεις. Οι Άλπεις θα παραµείνουν το βόρειο σύνορο της ρωµαϊκής επικράτειας για τους επόµενους δύο αιώνες, όσο η Ρώµη θα κατακτά τον ελληνικό και 7 Από την τοποθεσία στην Λίµνη της Γενεύης (Λεµάν) όπου βρέθηκαν τα πρώτα δείγµατα. 8 Οι Ετρούσκοι είναι οι µόνοι γνωστοί κάτοικοι της Ιταλικής Χερσονήσου που δεν ήταν Ινδοευρωπαίοι. 9 Λίγο βόρεια του Ρίµινι.

8 ελληνιστικό κόσµο στην Ανατολική Μεσόγειο. Στα µέσα του 1 ου π.χ. αιώνα, ο νεαρός φιλόδοξος πατρίκιος Ιούλιος Καίσαρ, επιδιώκοντας να ισοσταθµίσει τις νίκες του αντίζηλού του Ποµπήϊου στην Ανατολή, εκστρατεύει για να κυριεύσει την ύση, υποτάσσει τις κελτικές φυλές, κατακτά την εκείθεν των Άλπεων Γαλατία (Gallia Transalpina, σηµερινή Γαλλία) και µετατοπίζει το ρωµαϊκό σύνορο στον Ρήνο. Ο διάδοχός του Καίσαρα Οκταβιανός (Αύγουστος), µετά την νίκη του κατά του Αντώνιου και της Κλεοπάτρας (31 π.χ.), στρέφει κι αυτός την προσοχή του στα βόρεια. Οι λεγεώνες του, κάτω από την ηγεσία του στρατηγού Τιβέριου 10, διασχίζουν τις Άλπεις και υποτάσσουν τις αλπικές φυλές. Το 15 π.χ., ο Τιβέριος ανακαλύπτει τις πηγές του ούναβη. Μεταξύ 14-8 π.χ., οι Ρωµαίοι κατακτούν όλες τις χώρες νότια του µεγάλου ποταµού, µέχρι τις εκβολές του στην Μαύρη Θάλασσα. Η γραµµή του ούναβη θα αποτελέσει το ρωµαϊκό σύνορο στην Ευρώπη για τα επόµενα τετρακόσια χρόνια στην ύση και για τα επόµενα χίλια διακόσια χρόνια στην Ανατολή. Οι επιτυχίες αυτές κάνουν τους Ρωµαίους να στρέψουν την προσοχή τους και στην χώρα ανατολικά του Ρήνου µέχρι τον Έλβα. Με την κατάκτησή αυτή και ενδεχοµένως και της Βοηµίας, το ρωµαϊκό σύνορο θα συντοµευόταν σηµαντικά, ευθυγραµµιζόµενο στην γραµµή Έλβα-Καρπαθίων- ούναβη. Έτσι, το 12 π.χ. οι λεγεώνες του Αυγούστου κάτω από την ηγεσία του µικρού αδελφού τού Τιβέριου, ρούζου 11, διαβαίνουν τον κάτω Ρήνο για την κατάκτηση της Γερµανίας. Η ρωµαϊκή επέκταση προς τα βόρεια συµπίπτει, όµως, χρονικά µε µια ταυτόχρονη γερµανική επέκταση προς τα νότια. Γερµανικές φυλές από τα βαλτικά παράλια εισβάλουν στις χώρες των Κελτών και φθάνουν µέχρι την Βοηµία και Μοραβία. Μια γερµανική φυλή, που θα την ξαναβρίσκουµε συχνά, οι Γότθοι, µεταναστεύει από την κοιτίδα της στην νότια Σουηδία (νησί Gotland=χώρα των Γότθων) στην απέναντι νότια ακτή της Βαλτικής και απο εκεί εισδύει στην ενδοχώρα. Έτσι, αρχίζει µια τεράστια µετακίνηση λαών που θα αλλάξει τελείως τον ευρωπαϊκό χάρτη, θα εξαφανίσει την κελτική παρουσία, εκτός από µικρούς θύλακες στα απώτατα δυτικά 12, και θα φέρει γερµανόφωνους πληθυσµούς µέχρι την Μαύρη Θάλασσα, τον Βόλγα, τα Βρεταννικά νησιά, την Ιβηρική Χερσόνησο και την Βόρειο Αφρική. Στην πορεία της αυτή η µεγάλη µετανάστευση λαών (Vılkerwanderung) θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην κατάρρευση της Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας στην ύση. Όταν οι λεγεώνες του Οκταβιανού εκστρατεύουν ανατολικά του Ρήνου, βρίσκουν απέναντί τους µικτούς πληθυσµούς από Κέλτες και Γερµανούς, µε κυρίαρχη την γερµανική παρουσία στον Βορρά. Οι Ρωµαίοι, ονοµάζουν Germania την χώρα γύρω και πέρα από τον Ρήνο, αν και στην περιοχή της Βαυαρίας η τοπική φυλή, οι Vindelicii, θα µιλούσαν µάλλον κελτικές γλώσσες. 10 Tiberius Julius Caesar Augustus, θετός γιός του Οκταβιανού, και µετέπειτα διάδοχός του και δεύτερος αυτοκράτορας (14-37 µ.χ.) 11 Nero Claudius Drusus Germanicus 12 Σκωτία, Ουαλλία (λατ.gallia), Ιρλανδία, Βρετάννη (. Γαλλία) και Galicia (Β Ισπανία). Σε αυτές τις περιοχές η ρωµαϊκή παρουσία λειτούργησε σαν προστασία των κελτικών λαών από την γερµανική πληµµυρίδα.

9 Ο Τίτος Λίβιος (59 π.χ.-17 µ.χ.) αναφέρει ότι οι κάτοικοι πέρα από τις Άλπεις συγγένευαν µε τους Ετρούσκους. Για τον ανεφοδιασµό της εκστρατείας, ιδρύονται νέα στρατόπεδα επάνω στον Ρήνο. Πιο γνωστά: το Moguntiacum (η Μαγεντία γερµ. Mainz) και η Colonia Agrippina (η σηµερινή Κολωνία γερµ.kıln). Μέχρι το 9 π.χ., ο ρούζος φθάνει στον Ελβα, ενώ ο Τιβέριος από τα νότια ετοιµάζει εισβολή από δύο διευθύνσεις για την κατάκτηση του υψιπέδου της Βοηµίας. Ο Τιβέριος τελικά ανακαλείται στα Βαλκάνια και η εισβολή της Βοηµίας δεν θα γίνει ποτέ. Ο ρούζος θα σκοτωθεί πέφτοντας από το άλογό του και ο νέος Ρωµαίος έπαρχος Βάρος 13, που διατάσσεται να ειρηνεύσει την Γερµανία, το 9 µ.χ. πέφτει σε ενέδρα στο Τευτοβούργιο άσος 14, όπου ολόκληρο το στράτευµά του αποτελούµενο από τρείς λεγεώνες 15 εξολοθρεύεται. Ο Αύγουστος θρηνεί για τις χαµένες λεγεώνες του και διατάσσει την επιστροφή στο σύνορο του Ρήνου. Έτσι, µόνον οι χώρες νότια του ούναβη και δυτικά του Ρήνου θα βιώσουν την ρωµαϊκή κυριαρχία και µαζί της τον κλασικό ελληνορωµαϊκό πολιτισµό. Οι επόµενοι αυτοκράτορες οργανώνουν τις νέες επαρχίες κατά το ρωµαϊκό διοικητικό σύστηµα. Το τµήµα της Βαυαρίας νότια του ούναβη µαζί µε την Ελβετία και το αυστριακό Τυρόλο αποτέλεσαν τις ρωµαϊκές επαρχίες Raetia και Vindelicia, ενώ η γειτονική Αυστρία θα αποτελέσει την επαρχία του Noricum. Τα ρωµαϊκά στρατόπεδα εξελίσσονται σε πόλεις, όπως η Augusta Vindelicorum (σήµερα Augsburg) 16 επάνω στον Lech και η Castra Regina (η µεσαιωνική Ratisbon σήµερα Regensburg, επάνω στην συµβολή του Regen µε τον ούναβη και έδρα Λεγεώνας). O Κλαύδιος (41-54 µ.χ.) ο µεγάλος κατασκευαστής έργων, ασχολήθηκε εντατικά µε την οδική σύνδεση των υπεραλπικών επαρχιών. Σηµαντικό έργο του η ρωµαϊκή οδός Via Claudia Augusta που συνέδεσε τον ούναβη µε την κοιλάδα του Πάδου, περνώντας από το αλπικό πέρασµα Reschenpass. Αρχικά ήταν µονοπάτι µόνο για ηµιόνους, αλλά το 47 µ.χ. βελτιώθηκε για κυκλοφορία τροχοφόρων. Ξεκινούσε από την Βερόνα και ανέβαινε την κοιλάδα του Αδίγη, περνούσε από το Trentinum (σήµ. Trento), από το Bauzanum (σήµερα Bolzano) και µετά το Reschen κατέβαινε την κοιλάδα του ποταµού Oenus ( Inn στο Τυρόλο), ανέβαινε το δεύτερο αλπικό πέρασµα Fern Pass, κατέβαινε την κοιλάδα του ποταµού Licus (Lech) και κατέληγε στην Augusta Vindelicorum (Augsburg). Τον 2 ο µ.χ. αιώνα, διανοίχθηκε σε αµαξιτή οδό και το ανατολικότερο Brennerpass. Ηταν κι αυτό αρχαίο µονοπάτι που µέσω της Veldidena (Innsbruck) και του Fern κατέληγε πάλι στην Augusta Vindelicorum. Οι ρωµαϊκές οδοί πέρα από την προφανή στρατιωτική σηµασία, τόνωσαν και το υπεραλπικό εµπόριο. Η οικονοµία της επαρχίας βασιζόταν στην κτηνοτροφία βοοειδών στα εύφορα αλπικά λιβάδια και στην 13 Publius Quintilius Varus, συγγενής του Αυγούστου. 14 Κοντά στο Osnabrőck της Κάτω Σαξωνίας. 15 Τις λεγεώνες XVII, XVIII και XIX, µε συνολική δύναµη περίπου Οι λεγεώνες αυτές µετά την καταστροφή τους δεν επανασυστάθηκαν ποτέ και οι αριθµοί τους έµειναν κενοί. 16 Στα τέλη του 1 ου µ.χ. αιώνα η Vindelicia ενσωµατώθηκε στην Raetia µε την Augusta πρωτεύουσα της ενωµένης επαρχίας.

10 εκµετάλλευση προϊόντων του δάσους. Εξαγωγικά προϊόντα: τυρί, δέρµατα, µέλι, κερί, ρετσίνι, πίσσα. Το 83µ.Χ., ο αυτοκράτορας οµιτιανός επιχειρεί να εξαλείψει την µεγάλη καµπύλη που σχηµατίζουν ο άνω Ρήνος µε τον άνω ούναβη και έτσι να βραχύνει το σύνορο. Κατακτά, λοιπόν, την περιοχή από το Mainz στον Ρήνο µέχρι το Regensburg στον ούναβη και οχυρώνει την γραµµή αυτή σαν Limes Germanicus (γερµανικό σύνορο). Το ρωµαϊκό σύνορο στον Ρήνο και ούναβη λίγο πριν από την κατάρρευση της ύσης Πηγή:Colin Mc Evedy, The New Penguin Atlas of Medieval History, Penguin Books, London,1992, σελ. 13

11 Η Ρωµαϊκή απόσυρση - Ο Εκχριστιανισµός Ήδη από τον 2 ο µ.χ. αιώνα, οι µεγάλες µετακινήσεις των γερµανικών λαών θα αρχίσουν να πιέζουν το ρωµαϊκό σύνορο. Οι Αλαµάννοι 17 θα είναι η πρώτη γερµανική οµάδα φυλών που θα εγκατασταθεί στα νοτιοδυτικά. Οι Φράγκοι θα ακολουθήσουν τον 3 ο αιώνα και τελικά θα εγκατασταθούν και στις δύο όχθες του Ρήνου για να δώσουν το όνοµά τους στην σηµερινή Γαλλία αλλά και στην γερµανική Φρανκονία. Το ρωµαϊκό σύνορο θα καταρρεύσει ολοκληρωτικά τον 5 ο µ.χ. αιώνα, όταν γερµανικές φυλές προερχόµενες από τα ανατολικά θα κατακλύσουν το δυτικό ρωµαϊκό κράτος. Η φυλή των Βαυαρών εικάζεται ότι προέρχεται από ανάµιξη τοπικών εκλατινισµένων Κελτών µε τους νεοαφιχθέντες ανατολικούς γερµανόφωνους εισβολείς. Το όνοµα «Βαυαροί» (αρχαία γερµανικά Baiuwaren) µπορεί να σχετίζεται µε το «άνθρωποι από την Baia; ίσως την Βοηµία». Το 555, ιδρύεται το πρώτο Βαυαρικό δουκάτο, το οποίο κατά διαστήµατα ήταν υποτελές στους Μεροβίγγιους (Φράγκους) βασιλείς στα βορειοδυτικά. Στις αρχές του 8 ου αιώνα, ο Χριστιανισµός εδραιώνεται στην Βαυαρία από την ιεραποστολική µορφή του Αγίου Βονιφάτιου (περ ), του «Αποστόλου των Γερµανών». Ο Άγιος Βονιφάτιος κι άλλοι ιεραπόστολοι φθάνουν στις γερµανικές χώρες από την νεοφώτιστη Σαξωνική Αγγλία. Στα 738, ο Βονιφάτιος ιδρύει τις πρώτες επισκοπές στο Ρέγκενσµπουργκ, Πάσσαου, Φράϊσινγκ και Σάλτσµπουργκ καθώς και τα πρώτα µοναστήρια και ο ίδιος ορίζεται πρώτος Αρχιεπίσκοπος της Μαγεντίας, πριν µαρτυρήσει σε αποστολή που είχε ως στόχο τον εκχριστιανισµό των Ολλανδών. Η εκκλησιαστική οργάνωση παίζει σηµαντικό ρόλο στην κρατική οργάνωση του Φραγκικού βασιλείου. Το 788, το δουκάτο της Βαυαρίας ενσωµατώνεται στο µεγάλο Φραγκικό κράτος του Καρλοµάγνου. Η δυναστεία του Καρλοµάγνου θα βασιλεύσει µέχρι το Από τους Αλαµάννους θα πάρουν την ονοµασία τους όλοι οι Γερµανοί στις περισσότερες λατινικές γλώσσες.

12 Το ουκάτο της Βαυαρίας σαν τµήµα του Φραγκικού Βασιλείου την περίοδο του εκχριστιανισµού των Γερµανών τον 8 ο αιώνα Πηγή: Colin Mc Evedy, The New Penguin Atlas of Medieval History, Penguin Books, London,1992, σελ. 37

13 Το ουκάτο της Βαυαρίας µέσα στην Αγία Ρωµαϊκή Αυτοκρατορία του Γερµανικού Έθνους την περίοδο της Μεταρρύθµισης, τον 16 ο αιώνα. Πηγή: Colin Mc Evedy, The Penguin Atlas of Modern History, Penguin Books, London,1972, σελ. 33 Η Αγία Ρωµαϊκή Αυτοκρατορία - Οι Βίττελσµπαχ στην Βαυαρία Το 955, ο Σάξωνας βασιλιάς Όθων Α ο Μέγας ( ) νικά τους Μαγυάρους στην µάχη του Lechfeld, κοντά στο Augsburg της Βαυαρίας, φέρνοντας το τέλος των ουγγρικών επιδροµών στην δυτική Ευρώπη. Το 962, ο πάπας θα στέψει τον Οθωνα (πεθερό της δικής µας Θεοφανούς) αυτοκράτορα της Αγίας Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας. Η εξουσία του αυτοκράτορα είναι πολύ χαλαρή και βασικός ενοποιητικός θεσµός στις γερµανικές χώρες, όπως και σε όλη την ύση, είναι η Εκκλησία της Ρώµης. Το 1158, ο Βαυαρός δούκας Ερρίκος ο Λέων (Heinrich der Lıwe) ιδρύει το Μόναχο πάνω στον Isar, σε µια θέση όπου υπήρχε µοναστήρι Βενεδικτίνων µοναχών. Το όνοµα προέρχεται από την γερµανική λέξη München=µοναχοί. Το 1180, ο αυτοκράτορας Φρειδερίκος Α Μπαρµπαρόσσα, διορίζει τον πιστό του ακόλουθο Otto von Wittelsbach ( ) τον «Κοκκινοµάλλη» (Rotkopf),

14 δούκα της Βαυαρίας. Η δυναστεία των Βίττελσµπαχ θα κυβερνήσει την Βαυαρία µέχρι το Το 1214, οι Βίττελσµπαχ προσθέτουν στα εδάφη τους την πλούσια επαρχία του Παλατινάτου (Pfalz) στην δυτική όχθη του Ρήνου, αυξάνοντας σηµαντικά την δύναµή τους. Η νέα επαρχία δεν έχει γεωγραφική συνέχεια µε την Βαυαρία κι έτσι, το 1255, η δυναστεία διασπάται σε δύο κλάδους: τους Βίττελσµπαχ της Βαυαρίας και τους Βίττελσµπαχ του Παλατινάτου. Με την θεσµοθέτηση του τρόπου εκλογής του αυτοκράτορα 18 ο ηγεµόνας Βίττελσµπαχ του Παλατινάτου εξασφαλίζει µόνιµο και κληρονοµικό εκλεκτορικό δικαίωµα. Η νέα ισχύς της δυναστείας κορυφώνεται το 1328 µε την άνοδο στον αυτοκρατορικό θρόνο του πρώτου Βίττελσµπαχ, του Λουδοβίκου της Βαυαρίας ( ). Το Μόναχο ευηµερεί ως κέντρο της διακίνησης του ορυκτού άλατος των Άλπεων (από το Σάλτσµπουργκ κλπ.), αλλά το 1349 πλήττεται σκληρά από την επιδηµία της Μαύρης Πανώλης που θα διαρκέσει µε διαλλείµατα επί 150 χρόνια. Η Μεταρρύθµιση - Ο Θρησκευτικός ιχασµός Το 1517, αρχίζει το µεγάλο κίνηµα αντίδρασης απέναντι στην Εκκλησία της Ρώµης µε το αίτηµα για Μεταρρύθµιση του Μαρτίνου Λούθηρου, που θα συνταράξει την δυτική Ευρώπη και θα διχάσει τον γερµανικό κόσµο. Το Προτεσταντικό κίνηµα θα έχει σηµαντική επιρροή στην Φρανκονία και την Σουηβία αλλά όχι στην Βαυαρία που θα µείνει πιστή στον Καθολικισµό. Στον Τριακονταετή Πόλεµο ( ), τα γερµανικά κράτη θα χωριστούν σε δύο στρατόπεδα: αφ ενός οι αυτοκρατορικοί που, σε γενικές γραµµές, συντάσσονται µε τον Καθολικισµό κι αφ ετέρου οι τοπικοί ηγεµόνες, που εν γένει υποστηρίζουν τον Προτεσταντισµό. Στον τροµερό αυτό πόλεµο, που θα σαρώσει τις γερµανικές χώρες, ο δούκας Μαξιµιλιανός Α της Βαυαρίας (βασιλεύει ) θα υποστηρίξει σταθερά τον αυτοκράτορα Φερδινάνδο Β των Αψβούργων καi τον Καθολικισµό. Στο 1623, διαρκούντος του 30ετούς Πολέµου, o Εκλέκτορας του Παλατινάτου γίνεται Προτεστάντης και έτσι ο Αψβούργος αυτοκράτωρ του αφαιρεί τον εκλεκτορικό τίτλο και τον µεταβιβάζει στον άλλο κλάδο της δυναστείας Βίττελσµπαχ, αυτόν της Βαυαρίας. Ο Μαξιµιλιανός Α θα είναι ο πρώτος εκλέκτωρ (γερµ. Kurfőrstλατ. Elector) της Βαυαρίας. Επίσης, στον 30ετή Πόλεµο κατακτά το Ανω Παλατινάτο (Oberpfalz µε πρωτεύουσα το Regensburg) από τον Προτεστάντη συγγενή, για να αποτελέσει µέχρι σήµερα µέρος της Βαυαρίας. Οι Βίττελσµπαχ παραµένουν σταθεροί σύµµαχοι των Αψβούργων για τον υπόλοιπο 17 ο αιώνα. Ο ούκας Μαξιµιλιανός Β Εµµανουήλ της Βαυαρίας (βασιλεύει ) προστρέχει στους Αψβούργους όταν αρχίζει η µεγάλη 18 Στα τέλη του 13 ου αιώνα θεσµοθετήθηκε η εκλογή του αυτοκράτορα να γίνεται από ένα «κολλέγιο εκλεκτόρων» που αποτελείτο από τους αρχιεπισκόπους Μαγεντίας (Mainz), Τρεβήρων (Trier) και Κολωνίας και από τους κοσµικούς ηγεµόνες της Βοηµίας, Βραδεµβούργου, Σαξωνίας και Παλατινάτου.

15 οθωµανική επίθεση του Καρά Μουσταφά, µε την δεύτερη πολιορκία της Βιέννης το Είναι επικεφαλής του χριστιανικού στρατού που θα καταλάβει το Βελιγράδι το και θα στείλει λάφυρα και Μουσουλµάνους αιχµαλώτους στο Μόναχο. Αλλά καθώς δεν εισπράττει τις ανταµοιβές που ανέµενε, αλλάζει στρατόπεδο και συµµαχεί µε τη Γαλλία εναντίον των Αυστριακών στον πόλεµο της Ισπανικής ιαδοχής ( ). Λάθος επιλογή. Ο νέος ικανός στρατηγός των Αψβούργων, ο Πρίγκηπας Ευγένιος της Σαβοϊας, στα 1704 συντρίβει τους Γαλλο-Βαυαρούς στην αποφασιστική µάχη του Blenheim 20 στην Βαυαρία. Η Βαυαρία θα περάσει τα επόµενα δέκα χρόνια κάτω από αυστριακή κατοχή, και θα υποστεί σηµαντική αφαίµαξη πόρων και µείωση της δύναµης και του κύρους της. Ο γιός του Μαξιµιλιανού, ο Karl Albrecht (βασιλεύει ) διψάει για εκδίκηση. Έτσι, όταν η δυναστεία των Αψβούργων αντιµετωπίζει, το 1740, το πρόβληµα της θηλυκής διαδοχής της Μαρίας Θηρεσίας 21, ο Karl Albrecht µε την υποστήριξη Γαλλίας και Πρωσσίας ανέρχεται στον αυτοκρατορικό θρόνο ως Κάρολος Ζ ( ). Μοναδικό διάλειµµα από την αδιάκοπη συνέχεια των Αψβούργων και ο µοναδικός Βίττελσµπαχ αυτοκράτορας µετά τον 15 ο αιώνα. Αλλά και πάλι η δόξα δεν θα κρατήσει πολύ. Οι Αυστριακοί καταλαµβάνουν ξανά την Βαυαρία και αναγκάζουν τον διάδοχο του Κάρολου, Μαξιµιλιανό Γ Ιωσήφ (βασιλεύει ) να απαρνηθεί για πάντα κάθε διεκδίκηση στον αυτοκρατορικό τίτλο. Όταν το 1777, ο Μαξιµιλιανός πεθαίνει χωρίς απογόνους, ο δυναστικός κλάδος της Βαυαρίας εκλείπει. Το στέµµα διεκδικούν οι συγγενείς Βίττελσµπαχ του Παλατινάτου αλλά και οι ισχυροί και γειτονικοί Αψβούργοι. Η Πρωσσία και η Σαξωνία αντιδρούν στην ένωση της Βαυαρίας µε την Αυστρία. Έτσι, θα κηρυχθεί ο Πόλεµος της Βαυαρικής ιαδοχής ( ), ένας πόλεµοςοπερέττα, εφόσον δεν έγινε ούτε µία µάχη. Με την διαµεσολάβηση Γαλλίας και Ρωσσίας αναλαµβάνει ο κλάδος των Βίττελσµπαχ του Παλατινάτου και την Βαυαρία και επανενώνει τα δύο κρατίδια µετά από πέντε αιώνες. ιαφωτισµός - Γαλλική Επανάσταση - Ναπολέων Η περίοδος της Γαλλικής Επανάστασης και του Ναπολέοντα ήταν καθοριστική για την ιστορία της Βαυαρίας. Κυρίαρχη µορφή αυτήν την περίοδο θα είναι ο Maximilian von Montgelas, πρωθυπουργός και ουσιαστικός κυβερνήτης της Βαυαρίας από το 1779 έως το Γιός µιας οικογένειας µικροευγενών από την Σαβοΐα, που είχαν µπει στην υπηρεσία της Βαυαρίας, µιλούσε γαλλικά σαν µητρική γλώσσα. Στις σπουδές του στο Νανσύ και το Ίνγκολστατ συνδέθηκε µε την εταιρεία των «Ιλουµινάττι», µια αντικληρικαλική οµάδα µε σκοπό την προώθηση των αρχών του ιαφωτισµού. Αρχικά µπήκε στην υπηρεσία των 19 Οι Οθωµανοί θα το ανακαταλάβουν το Σήµερα Blindheim, κοντά στο Höchstädt στην Ανω Βαυαρία, πάνω στον ούναβη. 21 Μοναδική διάδοχος των Αψβούργων η Μαρία Θηρεσία (β ) δεν αναγνωρίστηκε από πολλούς εχθρούς της Αυστρίας (Γαλλία, Πρωσσία, Βαυαρία), Επίσης σαν γυναίκα δεν µπορούσε να ανακηρυχθεί Αυτοκράτωρ της Αγίας Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας. Ετσι ξέσπασε ο Πόλεµος της Αυστριακής ιαδοχής ( ).

16 Βίττελσµπαχ του Παλατινάτου κι όταν ο διάδοχός εκεί κληρονόµησε και την Βαυαρία τον πήρε µαζί του στο Μόναχο. Ο νέος εκλέκτωρ Μαξιµιλιανός Ιωσήφ (βασιλεύει ) τον έκανε βασικό σύµβουλό του και πρωθυπουργό. Στους πολέµους που ακολουθούν τη Γαλλική Επανάσταση, η Βαυαρία γίνεται πεδίο µάχης των αντιµαχοµένων Γάλλων από την µία και Αυστριακών και Πρώσσων από την άλλη. Μετά τις εντυπωσιακές νίκες του Ναπολέοντα επί των Αυστριακών στην Ιταλία, ο Montgelas διαπραγµατεύεται επιδέξια (µερικοί θα πουν και κυνικά) την πρόσδεση της Βαυαρίας στη Γαλλική Συµµαχία. Ακολουθώντας τις πολιτικές της Επαναστατικής Γαλλίας, εφαρµόζει την φορολόγηση και ενίοτε την κρατικοποίηση των κτηµάτων της Καθολικής Εκκλησίας, των µοναστηριών, των ανεξάρτητων επισκοπών και των συντεχνιακών πόλεων. Μέχρι το 1808, ολοκληρώνει ένα υποδειγµατικό κτηµατολόγιο για όλη την Βαυαρία. Εγκαινιάζει επίσης υποχρεωτική γενική λαϊκή εκπαίδευση και υποχρεωτική στρατιωτική θητεία κατά τα γαλλικά πρότυπα. Καταργεί τα διάφορα συµβούλια και εισάγει κεντρική κυβέρνηση µε θεµατικά υπουργεία. Συντάσσει έναν δηµοσιοϋπαλληλικό κανονισµό (Dienstpragmatik) που αργότερα θα υιοθετηθεί από όλη τη Γερµανία. Εισάγει νέο, πιο ανθρωπιστικό, ποινικό κώδικα που καταργεί τα βασανιστήρια. Για πρώτη φορά παρέχονται πλήρη πολιτικά δικαιώµατα στους Προτεστάντες 22 και µια στοιχειώδης νοµική κάλυψη (χωρίς όµως πολιτικά δικαιώµατα) στους Εβραίους. Με όλα αυτά ενισχύεται η κεντρική εξουσία και προωθείται ο εκσυγχρονισµός του κράτους. Με την επανέναρξη του πολέµου 23, η Βαυαρία είναι τώρα µε συνθήκη σύµµαχος της Γαλλίας. Με τις νέες γαλλικές νίκες στην Ούλµ και στο Αούστερλιτς, ο Ναπολέων προχωρεί στην αναδιάρθρωση του χάρτη της Ευρώπης. Η νέα σύµµαχος Βαυαρία ανταµείβεται πλούσια. Παίρνει την Φρανκονία και την Σουηβία στα βορειοδυτικά, καθώς και το αυστριακό Τυρόλο και Τρεντίνο στα νότια, διπλασιάζοντας την έκτασή της. Επιπλέον, ο Ναπολέων (που από το 1804 έχει ανακηρυχθεί αυτοκράτορας των Γάλλων) αναβαθµίζει την Βαυαρία σε Βασίλειο και τον εκλέκτορα Μαξιµιλιανό Ιωσήφ σε βασιλέα Μαξιµιλιανό Α της Βαυαρίας. Ταυτόχρονα, ο Ναπολέων µετά την συντριβή της Αυστρίας, προχωρεί στην αναδιοργάνωση όλου του γερµανικού κόσµου σύµφωνα µε τα γαλλικά συµφέροντα. Αναγκάζει τον ηττηµένο Αψβούργο αυτοκράτορα Φραγκίσκο Β να υπογράψει την διάλυση της Αγίας Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερµανικού Έθνους (6 Αυγούστου 1806) µετά από οκτακόσια πενήντα χρόνια. Στην θέση της ο Ναπολέων ιδρύει την Συνοµοσπονδία του Ρήνου (γερµ. Rheinbund, γαλλ. Ētats conféderes du Rhin), από 16 γερµανικά κράτη µε τον ίδιο επικεφαλής σαν επίσηµο προστάτη. Η Βαυαρία έχει την 22 Ο Georg Ludwig Maurer ( ) καθηγητής Νοµικής και µέλος της Αντιβασιλείεας του Όθωνα στην Ελλάδα ήταν Προτεστάντης. 23 Ο Πόλεµος του Γ Συνασπισµού ( ): Αυστρία, Βρεταννία, Ρωσσία σε νέο πόλεµο κατά του Ναπολέοντα.

17 πρωτοκαθεδρία στην νέα Συνοµοσπονδία, στην οποία δεν µετέχουν ούτε η Αυστρία ούτε η Πρωσσία. Στην Βαυαρία, ο Μονζελά (Montgelas) εργάζεται ακατάπαυστα για να οργανώσει το νέο Βασίλειο και να συνδέσει διοικητικά την «Παλαιά Βαυαρία» µε τα νέα εδάφη. Το 1808, προκηρύσσεται το πρώτο Σύνταγµα της Βαυαρίας βασισµένο στις αστικο-φιλελεύθερες αξίες, και προβλέπει αντιπροσωπευτική κυβέρνηση 24. Όταν όµως οι φιλελεύθερες µεταρρυθµίσεις του Montgelas επεκτείνονται και στα νεοαπεκτηθέντα εδάφη του Τυρόλου, προκαλούν την αντίδραση του συντηρητικού Καθολικού ορεινού πληθυσµού. Επτά τυρολέζικα µοναστήρια κλείνουν, οι επίσκοποι του Chur 25 και Τrent 26 εκδιώκονται, οι θρησκευτικές γιορτές περιορίζονται και τα προνόµια των τάξεων περικόπτονται. Η επιστράτευση στον νέο βαυαρικό στρατό (µε γαλλικά πρότυπα) είναι εξαιρετικά αντιδηµοφιλής στο Τυρόλο 27. Η ονοµασία Τυρόλο (Tirol) αντικαθίσταται µε το «Νότια Βαυαρία» (Südbayern). Πυρήνες αντίστασης οργανώνονται στα ορεινά χωριά και έρχονται σε επαφή µε την Βιέννη. Το Τυρόλο θα γίνει η θρυαλίδα του επόµενου πολέµου 28. Στις 9 Απριλίου 1809, η Αυστρία, µε πρόσχηµα την παραβίαση των δικαιωµάτων του Τυρόλου, εισβάλλει αιφνιδιαστικά στην Βαυαρία. Ταυτόχρονα ξεσπά λαϊκή εξέγερση στη «Νότια Βαυαρία». Οµάδες φυγόστρατων νέων καταλαµβάνουν την πρωτεύουσα Innsbruck και περιµένουν τα αυστριακά στρατεύµατα. Στο Νότιο Τυρόλο αναδεικνύεται λαϊκός ηγέτης ο πανδοχέας Andreas Hofer, που µε έναν στρατό από ατάκτους καταλαµβάνει το Μπρέννερ και τα άλλα αλπικά περάσµατα 29. Παρά τον αρχικό αιφνιδιασµό, ο Ναπολέων αντεπιτίθεται, απωθεί τους Αυστριακούς από την Βαυαρία και καταλαµβάνει (για δεύτερη φορά σε τέσσερα χρόνια) την Βιέννη. 30 Με την Συνθήκη του Schınbrunn (Οκτ.1809) η Αυστρία παραχωρεί στην Βαυαρία εκτός από το Τυρόλο και την πόληαρχιεπισκοπή του Salzburg. Οι ριζικές αλλαγές, που φέρνει η αναδιοργάνωση της Ευρώπης από τον Ναπολέοντα, θα αποτελέσουν µια τεράστια καινοτοµία στο πολιτικό, κοινωνικό και οικονοµικό επίπεδο. Η έµφαση στην ισότητα απέναντι στον νόµο και η εγγύηση της ιδιωτικής περιουσίας θα επιτρέψουν την απρόσκοπτη ανάπτυξη της αστικής τάξης αλλά θα απελευθερώσει και τον αγροτικό κόσµο. Όλη η διάρθρωση της κοινωνικής ζωής στην δυτική Ευρώπη άλλαζει ριζικά. 24 Το πρώτο Βαυαρικό Κοινοβούλιο (Landtag) τελικά θα συνέλθει το Chur, σήµερα στην ΒΑ Ελβετία. Η ρωµαϊκή πόλη Curia Raetorum. 26 Trent, σήµερα Τrentino, ΒΑ Ιταλία. Το ρωµαικό Trigidentum. 27 Υπό τους Αψβούργους οι Τυρολέζοι είχαν το προνόµιο να µην υπηρετούν εκτός Τυρόλου. 28 Ο Πόλεµος του Ε Συνασπισµού (1809). 29 Μετά την σύλληψή και εκτέλεσή του από τους Γάλλους ο Andreas Hofer θα µπεί στο πάνθεον των µαρτύρων του γερµανικού εθνικισµού, αν και στην πραγµατικότητα η εξέγερσή του στρεφόταν κυρίως κατά της νεωτερικής Βαυαρίας. 30 Στην εκστρατεία του 1809, µετέχει επικεφαλής της 1 ης Βαυαρικής Μεραρχίας ως σύµµαχος των Γάλλων ο διάδοχος Λουδοβίκος (Α ) ο πατέρας του δικού µας Όθωνα.

18 Αλλά µία άλλη κληρονοµιά του Ναπολέοντα είναι και η πυροδότηση των κινηµάτων που θα οδηγήσουν στην γερµανική (και ιταλική) εθνογένεση και τελικά πολιτική ενοποίηση. Με τις γαλλικές κατακτήσεις και την κατάργηση της Αγίας Ρωµαϊκής Αυτοκρατορίας, ο γερµανικός κόσµος που πρίν αποτελείτο από 1800 (!) πολιτικές οντότητες, αναδιοργανώθηκε σε τρία βασικά κράτη: τη νεότευκτη Συνοµοσπονδία του Ρήνου και τις ακρωτηριασµένες Αυστρία και Πρωσσία. Όλες όµως οι γερµανικές χώρες βιώνουν πολύ συχνά την παρουσία γαλλικών στρατών κατοχής. Αυτή συνδυάζεται µε λεηλασίες και συστηµατικές κατασχέσεις πόρων που προκαλούν αντιδράσεις. Η Βαυαρία, σαν κορυφαίος σύµµαχος, αναγκάζεται να διαθέτει και πόρους αλλά και την στρατευµένη νεολαία της στον Ναπολέοντα. Στις 24 Ιουνίου 1812, ο Ναπολέων εισβάλλει στην Ρωσσία επικεφαλής της Μεγάλης Στρατιάς (Grande Armée: ο µεγαλύτερος στρατός που είχε δει µέχρι τότε η Ευρώπη). Από αυτούς: οι µισοί είναι Γάλλοι, είναι Πολωνοί, και Γερµανοί, µεταξύ τους και Βαυαροί. Μόνο ένας στους δέκα θα ξαναδιαβεί τον Νιέµεν τον εκέµβριο 31. Η Βαυαρία θρηνεί τους νεκρούς της, ενώ ακούγονται φωνές εναντίον της γαλλικής τυραννίας. Λόγιοι από όλες τις γερµανικές χώρες εκφράζουν έναν καινοφανή πατριωτισµό. Ο Σάξωνας φιλόσοφος Fichte 32 στις διαλέξεις του καλεί την Πρωσσία να γίνει ο ελευθερωτής όλης της Γερµανίας από τον Γάλλο τύραννο. Σε αυτό το πνεύµα του νέου γερµανικού εθνικισµού προσχωρεί ενθουσιωδώς και ο γιός του Βαυαρού βασιλιά Μαξιµιλιανού, ο διάδοχος Λουδοβίκος 33, ο οποίος πάντα αντιτίθετο στον Μονζελά. Έτσι, συνωµοτεί µε τον Βαυαρό αρχιστράτηγο, και την παραµονή της µεγάλης µάχης της Λειψίας (14 Οκτωβρίου 1813), διαπραγµατεύονται µυστικά µε τους Αυστριακούς. Την εποµένη, η Βαυαρία αλλάζει στρατόπεδο στο πεδίο της µάχης και κηρύσσει τον πόλεµο στην Γαλλία. Σαν αντίτιµο της προδοσίας η Βαυαρία εξασφαλίζει ότι θα παραµείνει Βασίλειο και θα κρατήσει όλα τα εδάφη που της παραχώρησε ο Ναπολέων (Φρανκονία, Σουηβία, Παλατινάτο) πλην των πρώην αυστριακών (Τυρόλο και Σάλτσµπουργκ). 31 Στην µνήµη τους ο µπρούτζινος οβελίσκος στην Karolinenplatz στο Μόναχο. 32 Johann Gottlieb Fichte ( ). 33 Ο µετέπειτα Λουδοβίκος Α της Βαυαρίας, πατέρας του Όθωνα.

19 Το Βασίλειο της Βαυαρίας ενισχυµένο µετά από τους Ναπολεόντειους πολέµους σαν τρίτη δύναµη στον γερµανικό κόσµο µετά από την Αυστρία και την Πρωσσία. Πηγή: Colin Mc Evedy, The Penguin Atlas of Modern History, Penguin Books, London,1972, σελ. 81 Ο Λουδοβίκος Α (βασιλεύει ) Στην περίοδο της Παλινόρθωσης και µέχρι τα µέσα του 19 ου αιώνα, κυριαρχεί στην Βαυαρία η µορφή του βασιλιά Λουδοβίκου Α ( ), ο οποίος είναι ο πατέρας του δικού µας Όθωνα. Ήταν ο πρώτος γιός του κόµη Μαξιµιλιανού ( ) Ιωσήφ, ο οποίος το 1799 κληρονόµησε το ουκάτο της Βαυαρίας. Ο Λουδοβίκος σπούδασε µε επιµέλεια στα πανεπιστήµια του Landshut και του Gıttingen, όπου είχε σπουδαίους δασκάλους. Το 1803, κάνει το πρώτο του ταξίδι στην Ιταλία, όπου γοητεύεται από την κλασική τέχνη, ιστορία και φιλοσοφία. Από τότε θα επιστρέφει συχνά και θα περνάει πολύ χρόνο στην Ρώµη. Συχνάζει στο «καφέ Γκρέκο» στην Βία Κοντόττι, στέκι των διανοουµένων. Μαζεύει γύρω του έναν κύκλο καλλιτεχνών κι αρχίζει να συλλέγει αρχαία γλυπτά. Γοητεύεται από τις θεωρίες της τέχνης του Βίνκελµανν 34 και ενθουσιάζεται µε κάθε τι ελληνικό. Αποφασίζει να δηµιουργήσει µια µεγάλη συλλογή αρχαίων γλυπτών στην Βαυαρία. Είναι η 34 Johann Joachim Winckelmann ( ), Γερµανός ελληνιστής, ο πατέρας της κλασικής Ιστορίας της Τέχνης και της Αρχαιολογίας.

20 εποχή που το κίνηµα του Ροµαντισµού κατακτά τους υτικοευρωπαίους µε οτιδήποτε εξωτικό. Εκείνα ακριβώς τα χρόνια ο Έλγιν αποκαθηλώνει τα γλυπτά του Παρθενώνα και τα µεταφέρει στην Αγγλία. [Για τον Λουδοβίκο και την συλλογή των γλυπτών, δες και: Σηµειώσεις ιαλέξεων της Χρυσής Καραϊωσηφίδου «Αφαία Μόναχο, τα γλυπτά», Ιούνιος 2011.] Στα 1806, ο Λουδοβίκος ήταν 20 ετών όταν ο Ναπολέων έκανε την Βαυαρία Βασίλειο και τον πατέρα του βασιλιά. Στο γενικό κλίµα ευφορίας οι γάµοι του διαδόχου, τον Οκτώβριο του 1810, γιορτάστηκαν στο Μόναχο µε γενικευµένους πανηγυρισµούς και ζυθοποσίες που από τότε καθιερώθηκαν ετήσια σαν Oktoberfest. Αλλά, ενώ ο πατέρας κλείνει συµφωνίες µε τον Ναπολέοντα και ο Montgelas ανασυγκροτεί το κράτος και η αδελφή του παντρεύεται τον θετό γιό του Ναπολέοντα 35, ο διάδοχος, που κινείται στο πνεύµα του Ροµαντισµού, γοητεύεται από τις ιδέες του γερµανικού εθνικισµού. Απεχθάνεται την αναγκαστική γαλλική συµµαχία και οραµατίζεται τρόπους να καλλιεργήσει τη γερµανική συνείδηση. Από τότε συλλαµβάνει την ιδέα για έναν ναό προς τιµήν των ηρώων της Γερµανίας, µια σύγχρονη Βάλχάλλα. 36 Επιπλέον, σαν πιστός καθολικός δυσφορεί µε τους περιορισµούς που υφίσταται η Εκκλησία στην Βαυαρία. Ο διάδοχος Λουδοβίκος θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην µεταστροφή της Βαυαρίας, το 1813, εναντίον του Ναπολέοντα. Στο κλίµα της Παλινόρθωσης που ακολούθησε το Βατερλώ, ο Λουδοβίκος κατόρθωσε τελικά να πείσει τον πατέρα του, το 1817, να απολύσει τον Montgelas από πρωθυπουργό. Μόλις ανέβηκε ο ίδιος στον θρόνο, το 1825, έκανε µερικές παραχωρήσεις στην Εκκλησία και στις µονές, αλλά γενικά διατήρησε την κεντρική οργάνωση του Montgelas. Επίσης, το Σύνταγµα του 1808 παρέµεινε γενικά σε ισχύ. Η διάδοση των νεωτερικών ιδεών δεν ήταν δυνατόν να ανακοπεί. Η Βαυαρία βέβαια, στα 1815, ήταν ακόµα µια γεωργική χώρα που δεν είχε ακόµα βιώσει την διπλή διαδικασία της εκβιοµηχάνισης και αστικοποίησης, αλλά ο Λουδοβίκος έκανε τις πρώτες κινήσεις σε αυτή την κατεύθυνση. Ξεκίνησε την διάνοιξη του Ludwigskanal µεταξύ ούναβη και Μάϊν, συνδέοντας την λεκάνη του ούναβη µε αυτήν του Ρήνου. Ίδρυσε και το λιµάνι Ludwigshafen στον Ρήνο, στο Βαυαρικό Παλατινάτο. Ακόµη, το 1835, εγκαινίασε στην Βαυαρία την πρώτη σιδηροδροµική γραµµή της Γερµανίας µεταξύ της Νυρεµβέργης και της γειτονικής Főrth (µήκους 6 χλµ.). Το Μόναχο του Λουδοβίκου Και, βέβαια, ο Λουδοβίκος φιλοδόξησε να κάνει την πρωτεύουσά του, το Μόναχο, πνευµατικό και καλλιτεχνικό κέντρο όλης της Γερµανίας. Μετέφερε το πανεπιστήµιο του Landshut (όπου είχε σπουδάσει ο ίδιος) στο Μόναχο. 37 Μαζί έφερε και τον γνωστό µας φιλέλληνα Friedrich Thiersch (Θιέρσος) ελληνιστή λόγιο που αναδιοργάνωσε το εκπαιδευτικό σύστηµα της Βαυαρίας. Προσέλαβε τους δύο ικανούς (και αντίζηλους) αρχιτέκτονες Leo von Klenze 35 Η Αυγούστα Βίττελσµπαχ παντρεύτηκε τον θετό γιό του Ναπολέοντα Ευγένιο Beauharnais. Αυτός ήταν γιός της Ιωσηφίνας από πρώτο γάµο. Ο Ναπολέων τον είχε υιοθετήσει. 36 Walhalla,ο παράδεισος της σκανδιναυϊκής µυθολογίας. 37 Είναι το γνωστό σήµερα Ludwig-Maximilian Universität (LMU).

21 και Friedrich Gärtner 38 για να αναµορφώσει την πόλη µε τα περίφηµα νεοκλασσικά δηµόσια κτίρια, την Γλυπτοθήκη, την Παλαιά Πινακοθήκη, το βασιλικό παλάτι (Residenz), την Στοά των Στρατηγών (Feldherrnhalle), λεωφόρους (Ludwigstrasse µε την αψίδα του Θριάµβου) και πλατείες (Kınigsplatz, µε αντίγραφο των Προπυλαίων στην δυτική πλευρά). Ο Λουδοβίκος υπερηφανευόταν να ονοµάζει το Μόναχο «Αθήνα-επί-του-Ίζαρ». Εκτός του Μονάχου, έκτισε το Μνηµείο της Απελευθέρωσης (Befreiungshalle) στο Kelheim, σε ανάµνηση της Μάχης της Λειψίας (1813, όπου η Βαυαρία άλλαξε στρατόπεδο), καθώς και τον ναό της Βαλχάλλα κοντά στο Ρέγκενσµπουργκ (σχεδόν ακριβές αντίγραφο του Παρθενώνα) ως Πάνθεον των µεγάλων Γερµανών. Ο Λουδοβίκος βοήθησε µε κάθε τρόπο τους επαναστατηµένους Έλληνες µετά το Ίδρυσε φιλελληνικές επιτροπές, µάζεψε χρήµατα και εφόδια και βοήθησε εθελοντές φιλέλληνες να έρθουν στην Ελλάδα. Για την στάση του αυτή επελέγη από τις Μεγάλες υνάµεις ο δεύτερος γιός του, ο Όθων (Otto Friedrich Ludwig ), να γίνει ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδας. Στην ύστερη ζωή του, οι πρότερες φιλελεύθερες πολιτικές του Λουδοβίκου µετατράπηκαν σε όλο και πιο αυταρχικές. Μετά την επανάσταση του 1830 στη Γαλλία, ο Λουδοβίκος κατάργησε το Σύνταγµα και επέβαλε αυστηρή λογοκρισία. Επίσης µετά το 1835, υποστήριξε συντηρητικά Καθολικά κόµµατα στο βαυαρικό κοινοβούλιο. Η προσωπική του ζωή όµως, και ιδίως η σχέση του µε την ηθοποιό Λόλα Μοντέζ, προκάλεσε σκάνδαλα στους συντηρητικούς κύκλους. Επίσης, υπήρχε δυσφορία για τις βασιλικές δαπάνες και ειδικά για τα µεγάλα ποσά για έργα τέχνης και αυτά που είχε δανείσει στην Ελλάδα του γιού του Όθωνα. Μόλις ξέσπασαν οι πανευρωπαϊκές επαναστάσεις το 1848, ο Λουδοβίκος αντιµετώπισε εκτεταµένες διαδηλώσεις και ταραχές. Αρνούµενος να επαναφέρει το Σύνταγµα, παραιτήθηκε υπέρ του γιού του Μαξιµιλιανού (Β, βασιλεύει ). Μετά την παραίτησή του, αναγκάστηκε να αποπληρώσει τα ελληνικά δάνεια από δικούς του πόρους. Μετακόµισε στην Νίκαια, όπου πέθανε το Ο Λουδοβίκος Α επέβαλε την σηµερινή ορθογραφία της χώρας του «Bayern» αντί για «Baiern» που ήταν προηγούµενα, διότι το Y του φαινόταν πιό ελληνοπρεπές. Προς τιµήν του, η πρώτη ονοµασία της σηµερινής Πλατείας Κοτζιά στην Αθήνα ήταν Πλατεία Λουδοβίκου, ενώ υπάρχει µέχρι σήµερα και οδός Λουδοβίκου στον Πειραιά. 39 [ ες: Βαυαρία, Μέρος Β (από τα µέσα του 19 ου αιώνα έως τις αρχές του 21 ου αιώνα).] 38 Εργο του Klenze είναι ο Αγ. ιονύσιος(των Καθολικών) στην Πανεπιστηµίου και του Gärtner τα παλαιά Ανάκτορα, η σηµερινή Βουλή στην Αθήνα. 39 ίπλα στον σταθµό του ΗΣΑΠ.

22 Σαρκοφάγος του βασιλέα Όθωνα της Ελλάδος (µε τον βασιλικό θυρεό) στην κρύπτη των Βίττελσµπαχ, στην εκκλησία Theatinerkirche. (φωτ Κ. Καραµαλής) ίπλα στον Όθωνα, η σαρκοφάγος της Αµαλίας. (φωτ Κ. Καραµαλής)

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΧΑΝΙΩΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ 2010 ΙΤΑΛΙΑ ΑΥΣΤΡΙΑ ΤΣΕΧΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ (ΙΝΣΜΠΡΟΥΚ - ΠΡΑΓΑ ΜΟΝΑΧΟ ΒΕΝΕΤΙΑ) 12 ΗΜΕΡΕΣ 23/03/2010 ΕΩΣ 03/04/2010 ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Στα σύνορα Τουρκίας Ιράκ Μαριάννα Κορομηλά Με δυο γέρικες καμήλες κι ένα «κίτρινο» φαρί (κίτρινο ήταν το πούλμαν) φτάσαμε την περασμένη Κυριακή, 8 Ιουνίου, στα βόρεια της

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ THΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΝΤΥΣΣΕΛΝΤΟΡΦ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ THΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΝΤΥΣΣΕΛΝΤΟΡΦ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ THΣ EΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΝΤΥΣΣΕΛΝΤΟΡΦ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Ντύσσελντορφ, 27 Σεπτεμβρίου 11 Δημογραφικά στοιχεία για τη Γερμανία Βασικές τάσεις Οι βασικές τάσεις που παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα

Συνάντηση µε την ιστορία σε κάθε βήµα Το κράτος της Τσεχίας έχει µία ιστορία χιλίων ετών. Για αιώνες, οι Τσέχοι βασιλείς βρίσκονταν ανάµεσα στους

Συνάντηση µε την ιστορία σε κάθε βήµα Το κράτος της Τσεχίας έχει µία ιστορία χιλίων ετών. Για αιώνες, οι Τσέχοι βασιλείς βρίσκονταν ανάµεσα στους Συνάντηση µε την ιστορία σε κάθε βήµα Το κράτος της Τσεχίας έχει µία ιστορία χιλίων ετών. Για αιώνες, οι Τσέχοι βασιλείς βρίσκονταν ανάµεσα στους Ευρωπαίους ηγέτες, ενώ η Πράγα ήταν το σηµείο συνάντησης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Δ Ι Α Λ Ε Ξ Ε Ι Σ Ι Ο Υ Ν Ι Ο Σ 2 0 1 1

Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Δ Ι Α Λ Ε Ξ Ε Ι Σ Ι Ο Υ Ν Ι Ο Σ 2 0 1 1 Π Α Ν Ο Ρ Α Μ Α Δ Ι Α Λ Ε Ξ Ε Ι Σ Ι Ο Υ Ν Ι Ο Σ 2 0 1 1 ΑΙΓΙΝΑ ΜΟΝΑΧΟ ΜΟΝΑΧΟ ΝΑΥΠΛΙΟ ΑΘΗΝΑ Τα γλυπτά της Αφαίας στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου και οι Βαυαροί στην Ελλάδα ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Τα γλυπτά και ο Λουδοβίκος

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη

Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη στον κόσμο Δούναβης Ο υδάτινος δρόμος που ενώνει B Δ A N Χάρτης 1: Δούναβης και Κεντρική Ευρώπη O Δούναβης (μήκος 2.780 χιλιόμετρα περίπου) είναι ο δεύτερος μακρύτερος ποταμός στην ευρωπαϊκή ήπειρο (ο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) Από τα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Γ Γυμνασίου. Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο

Ιστορία Γ Γυμνασίου. Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο Ιστορία Γ Γυμνασίου Διαγώνισμα στο 1 ο Κεφάλαιο Ενότητα 1 1. Να δώσετε σύντομους ορισμούς για τις παρακάτω έννοιες: αγροτική επανάσταση, βιομηχανική επανάσταση, κίνημα του Διαφωτισμού. Αγροτική Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα

: 26 2013 ΠΡΑΓΑ-ΚΑΡΛΟΒΙ ΒΑΡΙ

: 26 2013 ΠΡΑΓΑ-ΚΑΡΛΟΒΙ ΒΑΡΙ 1η μέρα: 25 Αυγούστου 2013 ΑΘΗΝΑ- ΠΡΑΓΑ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο και πτήση για τη Χρυσή Πόλη των 100 Πύργων, την Πράγα. Ακολουθεί πεζή ξενάγηση στην παλιά πόλη. Θα δούμε το συγκρότημα κτιρίων που απαρτίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 20 Μαΐου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο να αδρανοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής 2013-2014 Ποτάμια και Λίμνες της Ευρώπης για την αειφορία και τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος Τάξη: Γ Τμήμα: Οικονομίας Καθηγήτριες: Ζαγγελίδου Ελπίδα Α.Καραπουλατίδου

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Οι χάρτες των 850 Hpa είναι ένα από τα βασικά προγνωστικά επίπεδα για τη παράµετρο της θερµοκρασίας. Την πίεση των 850 Hpa τη συναντάµε στην ατµόσφαιρα σε ένα µέσο ύψος περί

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠANEΠΙΣΤΗMIO ΘEΣΣΑΛΟNIKHΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ TOMEAΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ. Κ. Ζαρίφης (208θ, ΠκΦ, τηλ: 2310997893, e mail: gzarifis@edlit.auth.gr) Π 1810

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.gr Τηλ.-Φαξ: (0030)2108958016

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.gr Τηλ.-Φαξ: (0030)2108958016 Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.gr Τηλ.-Φαξ: (0030)2108958016 Ε-mail ena.drasi@gmail.com Facebook: enallaktiki drasi 18 27 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗ ΦΡΑΪΜΠΟΥΡΓΚ, ΤΟ ΜΕΛΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας

Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας Δύο χώρες της Βόρειας Θάλασσας ΟΛΛΑΝΔΙΑ Έκταση: 3 φορές μικρότερη από την Ελλάδα. Πληθυσμός: 1,5 φορές μεγαλύτερος από τον ελληνικό. H Ολλανδία έχει μεγάλο μήκος ακτών και μικρό βάθος προς την ηπειρωτική

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήματα και Νομίσματα

Χρήματα και Νομίσματα Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Χρήματα και Νομίσματα Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc21 Ξενάκης

Διαβάστε περισσότερα

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς»

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» «Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» Η Ρένα ούρου, µέλος του ΣΥΡΙΖΑ και εκλεγµένη Περιφερειάρχης Αττικής (η διοικητική περιφέρεια της Αθήνας), από την 1η Σεπτεµβρίου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΩΝ ΤΡΟΠΙΚΩΝ ΝΥΚΤΩΝ (Tmin >20 C) & ΠΟΛΥ ΘΕΡΜΩΝ ΗΜΕΡΩΝ (Tmax >35 C) ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ 30ΕΤΙΑΣ 1961 1990

ΜΕΣΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΩΝ ΤΡΟΠΙΚΩΝ ΝΥΚΤΩΝ (Tmin >20 C) & ΠΟΛΥ ΘΕΡΜΩΝ ΗΜΕΡΩΝ (Tmax >35 C) ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ 30ΕΤΙΑΣ 1961 1990 ΜΕΣΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΩΝ ΤΡΟΠΙΚΩΝ ΝΥΚΤΩΝ (Tmin >20 C) & ΠΟΛΥ ΘΕΡΜΩΝ ΗΜΕΡΩΝ (Tmax >35 C) ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ 30ΕΤΙΑΣ 1961 1990 Χάρτης 1 Ο παραπάνω χάρτης (1) δείχνει τη γεωγραφική κατανομή συνδυασμένων

Διαβάστε περισσότερα

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως S-65 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1578 Μια σειρά από επαναστάσεις πραγματοποιήθηκαν στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1571-1878) οι οποίες είχαν τη δική τους σημασία. Με αυτές τις επαναστάσεις ασχολήθηκε ο Κύπριος ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

περιηγήσεις στην Ελλάδα Μνημεία πόλεων στον Ελλαδικό χώρο! στην Ξάνθη! Στη σημερινή μας στήλη θα ασχοληθούμε με την Ιστορία και τα μνημεία της πόλης της Ξάνθης, η οποία σε πληθυσμό φθάνει σχεδόν τους 53.000

Διαβάστε περισσότερα

Κολέγιο Ανατόλια Θεσσαλονίκης

Κολέγιο Ανατόλια Θεσσαλονίκης Κολέγιο Ανατόλια Θεσσαλονίκης Το αμερικάνικο κολέγιο «Ανατόλια» λειτούργησε για πρώτη φορά στη Μερζιφούντα του Πόντου στα τέλη του 19 ου αιώνα. Λίγο πριν από την καταστροφή του 1922 και την αναγκαστική

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

Ηράκλειο : Ζωγράφου 12 τηλ. 2810 280040-fax 2810281506 Αθήνα roundtravel@roundtravel.gr

Ηράκλειο : Ζωγράφου 12 τηλ. 2810 280040-fax 2810281506 Αθήνα roundtravel@roundtravel.gr Ηράκλειο : Ζωγράφου 12 τηλ. 2810 280040-fax 2810281506 Αθήνα : Σαχτούρη 103 Πειραιάς τηλ. 210 3319761 e-mail : roundtravel@roundtravel.gr www.roundtravel.gr BENELUX 14 ΗΜΕΡΕΣ Κόμο * Λουκέρνη * Βασιλεία

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΓΑ - Κάρλοβι Βάρυ 3, 4 & 5 ημέρες

ΠΡΑΓΑ - Κάρλοβι Βάρυ 3, 4 & 5 ημέρες ΠΡΑΓΑ - Κάρλοβι Βάρυ 3, 4 & 5 ημέρες Η Πράγα πρωτεύουσα της Τσεχίας, «Χρυσή Πόλη» ή «Πόλη των εκατό πύργων» όπως έχει χαρακτηριστεί, μοναδική & πολύ καλά διατηρημένη ως σήμερα. Η γεωγραφική της θέση, την

Διαβάστε περισσότερα

Να αξιολογήσει αν πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις πολιτογράφησης.

Να αξιολογήσει αν πληρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις πολιτογράφησης. Έξι μήνες μετά την κατάθεση της αίτησης για την κτήση Ελληνικής Ιθαγένειας με τη διαδικασία της πολιτογράφησης, θα κληθείτε σε συνέντευξη στην Επιτροπή Πολιτογράφησης που λειτουργεί στην Αποκεντρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Γιατί εξακολουθεί να είναι σηµαντικό να σπουδάζουµε αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, γλώσσες που σπάνια πια χρησιµοποιούνται στη σύγχρονη κοινωνία; Γιατί να ξοδεύουµε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία]

ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ [επιστήμης κοινωνία] ειδικές μορφωτικές εκδηλώσεις 2014 2015 www.eie.gr Νέες προσεγγίσεις στην Ιστορία του Νότου της Ρωσικής Aυτοκρατορίας, 1784-1914 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Η υλοποίηση αυτών των στόχων ζήτηση» (σ. 195) Ήδη σήµερα 500 περίπου Ευρωσύµβουλοι βοηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραµµα Εξουσιοδοτηµένων Εγκαταστατών της PROINSO ξεπέρασε τις 2.000 συµβεβληµένες επιχειρήσεις σε όλο τον κόσµο Εδραιώνοντας έτσι την ηγετική της θέση διεθνώς Από την έναρξή του το 2010, συνολικά

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΓΑ - Κάρλοβι Βάρυ 4, 5 & 6 ημέρες

ΠΡΑΓΑ - Κάρλοβι Βάρυ 4, 5 & 6 ημέρες ΠΡΑΓΑ - Κάρλοβι Βάρυ 4, 5 6 ημέρες Η Πράγα πρωτεύουσα της Τσεχίας, «Χρυσή Πόλη» ή «Πόλη των εκατό πύργων» όπως έχει χαρακτηριστεί, μοναδική πολύ καλά διατηρημένη ως σήμερα. Η γεωγραφική της θέση, την κατέταξε

Διαβάστε περισσότερα

52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ

52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ 52η ιδακτική Ενότητα ΝΕΑ ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΟΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΥΡΩΠΗΣ ΘΕΣΜΟΙ ΓΙΑ ΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Στο πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία... 4oς -- 5oς αιώνας Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΝΙΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ: ΑΠΟ ΤΙΣ ΒΟΛΙΒΙΑΝΕΣ ΑΝΔΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΟΥ ΔΟΥΛΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΣΠΑΝΙΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ: ΑΠΟ ΤΙΣ ΒΟΛΙΒΙΑΝΕΣ ΑΝΔΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΤΟΥ ΔΟΥΛΕΜΠΟΡΙΟΥ O Σύνδεσμος Συνεργατών και Φίλων Κωνσταντίνου Α. Δοξιάδη είχε την πρωτοβουλία να συλλέξει σειρά επιστημονικών άρθρων για το έργο του Κωνσταντίνου Δοξιάδη και του Γραφείου Δοξιάδη. Περιελήφθησαν στην έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις

Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610 641). Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις. Α] Ερωτήσεις Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 1 ο : Από το θάνατο του Ιουστινιανού ως την αποκατάσταση των εικόνων & τη συνθήκη του Βερντέν Ενότητα 1.2. Η βασιλεία του Ηρακλείου (610

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Κυρίως μέρος

Πρόλογος. Κυρίως μέρος ΘΕΜΑ : Έχετε μελετήσει ως τώρα τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια του Εγχειριδίου Μελέτης και του Συνοδευτικού Βιβλίου του Henig. Στη δεύτερη γραπτή Εργασία απαντήστε στα εξής ερωτήματα: Εκτιμώντας τις ιδιαιτερότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Α) Προσδιορισµός ύψους υποτροφίας Β) Δικαιολογητικά για την κινητικότητα προσωπικού (διοικητικό ή διδακτικό προσωπικό) για επιµόρφωση Γ) Χρονοδιάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΕΣ «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ» ΚΑΙ «ΣΧΕΤΙΚΗ» ΘΕΣΗ

ΕΝΝΟΙΕΣ «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ» ΚΑΙ «ΣΧΕΤΙΚΗ» ΘΕΣΗ 1 ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ «ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ» ΚΑΙ «ΣΧΕΤΙΚΗ» ΘΕΣΗ Μαθαίνω τα κύρια σημεία Πολλές φορές μάς ενδιαφέρει να ξέρουμε τη θέση ενός ανθρώπου, ενός αντικειμένου, ενός τόπου κτλ. Σχετική θέση ενός σημείου ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΣΤΡΙΑ- ΚΡΑΤΙΚΗ ΟΠΕΡΑ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ

ΑΥΣΤΡΙΑ- ΚΡΑΤΙΚΗ ΟΠΕΡΑ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑ- ΚΡΑΤΙΚΗ ΟΠΕΡΑ ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ Η κρατική όπερα της Βιέννης είναι η αξιολογότερη όπερα της Βιέννης, και μια από τις αξιολογότερες όπερες του κόσμου. Ιδρύθηκε το 1868 και λειτουργεί μέχρι σήμερα. Η πρεμιέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουάριος - Ιούνιος 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 23 Οκτωβρίου 2013

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουάριος - Ιούνιος 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 23 Οκτωβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 23 Οκτωβρίου 2013 ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουάριος - Ιούνιος 2013 Από τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων που διενεργεί η ΤτΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα