Πολιτιστική Διπλωματία Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πολιτιστική Διπλωματία Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης"

Transcript

1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Πολιτιστική Διπλωματία Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης Επιμέλεια : Άννα Δέσποινα Επιβλέπων Καθηγητής : Δρ. Γιαννάς Πρόδρομος Καστοριά

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή...3 Κεφάλαιο 1 ο Ιστορική αναδρομή στον θεσμό των Πολιτιστικών Πρωτευουσών 1.1 Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης Οι στόχοι μίας ΠΠΕ Ο τρόπος επιλογής των πόλεων Επιλογή πόλεων εκτός Ε.Ε Ενίσχυση του θεσμού Οργανωτικά Πρότυπα...15 Κεφάλαιο 2 ο Ανάλυση πόλεων που φιλοξένησαν τον θεσμό 2.1 Διάρθρωση της παρουσίασης των 6 μικρότερων Πολιτιστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης Γλασκώβη Φορείς διοργάνωσης Στόχοι Κοινά στόχοι Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Συμπεράσματα Κρακοβία Φορείς διοργάνωσης Στόχοι Κοινά στόχοι Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Συμπεράσματα Σαντιάγκο ντε Κομποστέλα Φορείς διοργάνωσης Στόχοι Κοινά στόχοι Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Συμπεράσματα Γκραζ Φορείς Διοργάνωσης Στόχοι

3 2.5.3 Κοινά στόχοι Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Συμπεράσματα Γένοβα Φορείς Διοργάνωσης Στόχοι Κοινά στόχοι Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Συμπεράσματα Κορκ Φορείς Διοργάνωσης Στόχοι Κοινά στόχοι Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Συμπεράσματα...49 Κεφάλαιο 3 ο Οι ελληνικές Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης 3.1 Η περίπτωση δύο ελληνικών πόλεων Η περίπτωση της Θεσσαλονίκης Φορείς διοργάνωσης Στόχοι Κοινά-στόχοι Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Συμπεράσματα Η περίπτωση της Πάτρας Φορείς Διοργάνωσης Στόχοι Κοινά-Στόχοι Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Συμπεράσματα...75 ΕΠΙΛΟΓΟΣ...76 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 Εισαγωγή Οι Πολιτιστικές Πρωτεύουσες είναι ένας θεσμός που ξεκίνησε το 1985 με πρωτοβουλία της τότε ελληνίδας υπουργού πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, σε συνεργασία με τους υπουργούς πολιτισμού των υπόλοιπων Ευρωπαϊκών κρατών. Στόχος του θεσμού ήταν να φέρει πιο κοντά τους ευρωπαϊκούς λαούς, να γνωρίσουν καλύτερα ο ένας τον άλλο μέσα από τον πολιτισμό, την κουλτούρα και την παιδεία κάθε χώρας και κατά επέκταση να αποκτήσουν αμοιβαίο σεβασμό, εκτίμηση και κατανόηση. Έτσι από το 1985 έως σήμερα έχουν επιλεγεί τουλάχιστον από μία πόλη των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για κάθε έτος, ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα. Συνολικά έχουν φιλοξενήσει τον θεσμό 32 πόλεις, (βλ. παράρτημα I). Από αυτές τις 32 επέλεξα τις 6 μικρότερες πόλεις που έχουν οριστεί ως πολιτιστικές πρωτεύουσες, την Γλασκώβη το 1990, την Κρακοβία το 2000, το Σαντιάγκο ντε Κομποστέλα το 2000 επίσης, το Γκραz το 2003, την Γένοβα το 2004 και το Κορκ το 2005, για να τις συγκρίνω. Οι πόλεις αυτές επιλέχτηκαν βάση των στοιχείων που βρέθηκαν για αυτές μέσα από τις ιστοσελίδες τους ως ΠΠΕ ή την ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον πολιτισμό και το πρόγραμμα των πολιτιστικών πρωτευουσών. Οι πέντε από τις πόλεις φιλοξένησαν τον θεσμό από το 2000 έως το 2005, οπότε υπήρχαν διαθέσιμα περισσότερα στοιχεία από ότι για πόλεις που φιλοξένησαν παλαιότερα τον θεσμό. Επιπρόσθετα η Γλασκώβη θεωρείται ως μία από τις πιο επιτυχημένες ΠΠΕ και το Πανεπιστήμιό της διαθέτει ένα πλούσιο αρχείο για την διοργάνωση της πολιτιστικής πρωτεύουσας στην Γλασκώβη. Πιο συγκεκριμένα θα γίνει σύγκριση ανάμεσα στους φορείς διοργάνωσης κάθε πόλης, δηλαδή αν δημιούργησαν κάποιον οργανισμό ή διαχειρίστηκαν με άλλον τρόπο την διοργάνωση. Αν υπήρξαν οργανισμοί θα εξετάσουμε την διαφοροποίηση στην διάρθρωση τους και τον τρόπο λειτουργίας τους. Θα γίνει σύγκριση των στόχων που έθεσαν, για να διαπιστώσουμε τις συγκλίσεις ή τις διαφοροποιήσεις. Θα εξετάσουμε ακόμα τα κοινά στόχους που έθεσαν και πόσο κατάφεραν να τα προσεγγίσουν, τα μεγαλύτερα γεγονότα και εκδηλώσεις που διοργάνωσαν και πως μέσα από τον θεσμό της πολιτιστικής πρωτεύουσας δόθηκε η ευκαιρία σε αυτές τις πόλεις να αναπτύξουν την πολιτιστική διπλωματία τους. Θα ακολουθήσει Case Study με τις δύο από τις τρεις ελληνικές πόλεις που φιλοξένησαν το θεσμό, την Θεσσαλονίκη το 1997 και την Πάτρα το Θα γίνει περιγραφή και σύγκριση για το πώς οργανώθηκαν και λειτούργησαν οι δύο πόλεις. Σε ποιους τομείς διαφοροποιήθηκαν και πως η πρώτη επηρέασε την δεύτερη. Σύμφωνα με το «Center for Arts and Culture» η Πολιτιστική Διπλωματία είναι η αμοιβαία ανταλλαγή ιδεών, πληροφοριών και κάθε μορφή τέχνης μεταξύ των εθνών ώστε 3

5 να αποκτήσουν αμοιβαία κατανόηση, καλύτερη επικοινωνία, στενότερη συνεργασία και τον απαιτούμενο σεβασμό. 1 Αυτή ασκείται κυρίως μέσα από την διάδοση της εκπαίδευσης μιας χώρας, δηλαδή μέσα από την διάδοση και την εκμάθηση της γλώσσας της σε τρίτες χώρες, τη μετάφραση βιβλίων, από λογοτεχνικά έως επιστημονικές διατριβές πάνω σε θέματα που συνδέουν άμεσα τις χώρες, με συνεργασίες σχολείων και πανεπιστημίων μέσω αμοιβαίων ανταλλαγών εκπαιδευτικών και εκπαιδευομένων και την δημιουργία βιβλιοθηκών ώστε να είναι πιο εύκολη η πρόσβαση στους ενδιαφερόμενους και να μην είναι αναγκασμένοι να διεξάγουν εκτεταμένες έρευνες. Επίσης ασκείται μέσω της ανταλλαγής ποικίλων πολιτιστικών στοιχείων. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι ανταλλαγές καλλιτεχνικών σχημάτων από κάθε είδους τέχνη όπως: θεατρικές ομάδες, χορευτικά συγκροτήματα παραδοσιακών ή σύγχρονων χορών, μουσικά σύνολα, κινηματογραφικές λέσχες και ραδιοτηλεοπτικά προγράμματα, διάφορες εκθέσεις συμπεριλαμβανομένων μουσειακών ειδών και αρχαιοτήτων, καθώς επίσης ανταλλαγές τεχνολογικών επιτευγμάτων που μπορούν να καλυτερεύσουν το βιοτικό επίπεδο του ανθρώπου. Οτιδήποτε μπορεί να εμπερικλείει στοιχεία πολιτισμού, να μπορεί να διαδοθεί εύκολα και να γίνει αποδεκτό από μία διαφορετική κοινωνία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την άσκηση πολιτιστικής διπλωματίας. Κύριος στόχος της πολιτιστικής διπλωματίας είναι να κατανοήσουν οι υπόλοιπες χώρες τις αρχές μιας άλλης χώρας, δηλαδή πως αντιλαμβάνεται έννοιες όπως η ελευθερία, η δημοκρατία, η ισότητα. Να κατανοήσουν τις αξίες της, όπως η οικογένεια, ο τρόπος οργάνωσης της και η ιεράρχησή της, τα ήθη και τα έθιμα, το θρησκευτικό της φρόνημα και η αντιμετώπιση άλλων θρησκειών. Να κατανοήσουν τα ιδεώδη, δηλαδή τις ιδέες και τις βάσεις στις οποίες στηρίζεται η κοινωνίας τους, από πού προήρθαν αυτές και πως διαμορφώθηκαν μέσα στον χρόνο, ώστε να κατανοήσουν τον τρόπο που αντιλαμβάνεται, ερμηνεύει και αντιδράει μία χώρα σε διάφορες πολιτικές, οικονομικές περιπτώσεις. Προβάλλοντας τα στοιχεία εκείνα του πολιτισμού τους που θεωρούν ότι τους αντιπροσωπεύει καλύτερα, με σκοπό την κατανόηση, δίνεται η δυνατότητα να καταπολεμήσουν παραδοσιακές προκαταλήψεις και λανθασμένες εικόνες που έχουν δημιουργηθεί κατά καιρούς για τη χώρα τους, να αναστρέψουν την υπάρχουσα εικόνα και να μετατρέψουν την προκατάληψη σε κατανόηση και συνεργασία. Η πολιτιστική διπλωματία αποκαλύπτει την ψυχή ενός έθνους 2. 1 Cynthia P. Schneider, Center for Arts and Culture, Ph.D., Georgetown University, Report of the Advisory Committee on Cultural Diplomacy, Cultural Diplomacy The Linchpin of Public Diplomacy, U.S. Department of State, September

6 Όταν κάποιος εξοικειώνεται με την γλώσσα, την λογοτεχνία κάποιου άλλου λαού και μάθει να αγαπάει αυτή τη χώρα, τις τέχνες της και τους ανθρώπους της, χωρίς την ύπαρξη άλλων ανασταλτικών παραγόντων, έχει την διάθεση να υποστηρίξει ενεργά την χώρα αυτή σε ενέργειες που τις θεωρεί σωστές, σε οποιοδήποτε τομέα, αλλά και να κρίνει λιγότερο αυστηρά ενέργειες που τις θεωρεί λανθασμένες. Έτσι υπάρχει η δυνατότητα να κερδίσουν τον σεβασμό και τον έπαινο του υπόλοιπου κόσμου και να διαμορφώσουν ευνοϊκό κλίμα στην χώρα υποδοχής που ασκείται η Πολιτιστική Διπλωματία ή να το μετατρέψουν από αρνητικό σε ουδέτερο ή αν είναί δυνατόν και σε θετικό 3. Όπως αναφέρεται στον οργανισμό δημόσιας διπλωματίας, η πολιτιστική διπλωματία είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορούμε να επηρεάσουμε και να δεσμεύσουμε 4. Απώτερος σκοπός όλων αυτών είναι η κατανόηση, η αποδοχή της εξωτερικής πολιτικής και η διατήρηση των ισορροπιών και της ειρήνης στον κόσμο, αποκτώντας συμμάχους με όπλο τον πολιτισμό. Ο Willy Brandt ήδη από το 1966 ονομάζει την πολιτιστική διπλωματία ως τον τρίτο στυλοβάτη της εξωτερικής πολιτικής, με δύο πρώτους την πολιτική και το εμπόριο 5. Για να είναι επιτυχείς οι πρωτοβουλίες της πρέπει να περιέχουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: 1. να επικοινωνεί κάποια πτυχή των αρχών και των αξιών τη χώρας που ασκεί την πολιτιστική διπλωματία 2. να μην έρχεται σε αντίθεση με τα συμφέροντα της χώρας υποδοχής, αλλά να τα υποστηρίζει 3. η πληροφόρηση, η πείρα και η ευχαρίστηση να προσφέρονται στο πνεύμα της ανταλλαγής και του αμοιβαίου σεβασμού 4. Να υπάρχει άριστη συνεργασία των Διπλωματών της χώρας που ασκεί την πολιτιστική διπλωματία με την χώρα υποδοχής. 5. να παρέχει μια άλλη διάσταση ή εναλλακτική λύση της επίσημης παρουσίασης της χώρας που ασκεί την πολιτιστική διπλωματία 6. να αποτελεί μέρος μιας μακροπρόθεσμης σχέσης μέσα στην οποία θα καλλιεργούνται δεσμοί μεταξύ των χωρών 3 Dr. Robert T. Taylor, Πολιτιστική Διπλωματία Το Μέλλον, Report of the Advisory Committee on Cultural Diplomacy, Cultural Diplomacy The Linchpin of Public Diplomacy, U.S. Department of State, September Dr. Robert T. Taylor, Πολιτιστική Διπλωματία Το Μέλλον,

7 7. να είναι δημιουργικές, ευέλικτες και καιροσκοπικές 6. Ο θεσμός βέβαια δεν ξεκίνησε με σκοπό την άσκηση πολιτιστικής διπλωματίας αλλά έμμεσα βοηθάει πολύ τις χώρες να οργανώσουν αυτόν τον τομέα και κυρίως χώρες που δεν έχουν μεγάλη εμπειρία, ή δεν ασκούν πολιτιστική διπλωματία. Μέσα από τον θεσμό δίνεται η ευκαιρία στις χώρες να καλλιεργήσουν και να αναπτύξουν όλες εκείνες τις σχέσεις που απαιτούνται μεταξύ των κρατών όταν αυτά θέλουν να έρθουν σε συμφωνία σε θέματα πέρα από τον πολιτισμό. Μία χώρα όταν φιλοξενεί τον θεσμό των πολιτιστικών πρωτευουσών, μέσα από τις πολιτιστικές συνεργασίες με άλλες χώρες και το πρόγραμμα εκδηλώσεων που πάντοτε συμπεριλαμβάνει μία πολύ μεγάλη ποικιλία τόσο τοπικού, όσο και διεθνούς ενδιαφέροντος γεγονότα, εφαρμόζει άτυπα όλες τις αρχές και τα χαρακτηριστικά της πολιτιστικής διπλωματίας. Κύριο χαρακτηριστικό της πολιτιστικής διπλωματίας είναι η αμοιβαία ανταλλαγή στοιχείων πολιτισμού, παιδείας και κουλτούρας με σκοπό την κατανόηση. Ο θεσμός των πολιτιστικών πρωτευουσών παρέχει αυτήν την δυνατότητα σε πολύ μεγάλο βαθμό, αφού η διάδοση και η ανταλλαγή τέτοιου είδους στοιχείων είναι και δικό του χαρακτηριστικό. Η ύπαρξη του στηρίζεται ακριβώς στο γεγονός ότι οι χώρες προσπαθούν να γνωρίσουν η μία την άλλη αρχικά σε επίπεδο πολιτισμού, μέσω της αμοιβαίας ανταλλαγής στοιχείων πολιτισμού, παιδείας και κουλτούρας και μετέπειτα να ακολουθήσει βαθύτερη αλληλοκατανόηση και συνεργασία. Αυτός άλλωστε είναι ο βασικός στόχος και της πολιτιστικής διπλωματίας. Ο θεσμός προωθώντας τον πολιτισμό κάθε περιοχής μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και σε πολλές τρίτες χώρες, δίνει την ευκαιρία να γίνουν γνωστά ποικίλα πολιτιστικά στοιχεία της περιοχής αυτής σε ένα πολύ ευρύ κοινό. Επιτρέπει επίσης την γνωριμία με άλλους πολιτισμούς, αφού οι ανταλλαγές πολιτιστικών γεγονότων μεταξύ των πολιτιστικών πρωτευουσών και του υπόλοιπου κόσμου είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό του θεσμού. Βοηθώντας έτσι στην απόκτηση καλύτερης γνώσης, κυρίως των ευρωπαϊκών κρατών μεταξύ τους. Σε αυτήν την ευρεία διάδοση των πολιτισμών στηρίζεται και η πολιτιστική διπλωματία και η αμοιβαιότητα είναι απαραίτητο στοιχείο για την αποτελεσματικότητά της και την επιτυχία της. Η γνωριμία των κρατών μελών της Ε.Ε. μέσω του πολιτισμού θεωρήθηκε πολύ σημαντική από την Μελίνα Μερκούρη γιατί θεωρούσε εξίσου σημαντικό παράγοντα, για την Ε.Ε., την ανάπτυξη του πολιτισμού παράλληλα με την ανάπτυξη της οικονομίας, της τεχνολογίας του εμπορίου και της ασφάλειας. Γιατί σε αυτά τα τέσσερα στοιχεία μπορεί να βασίζεται η απρόσκοπτη ανάπτυξη όλων των κρατών μελών όμως το συνεκτικό 6 Center for Arts and Culture, 2003, (03/2005) 6

8 στοιχείο που μπορεί να διατηρήσει τις ισορροπίες και την ειρηνική διαβίωσή τους είναι ο κοινός πολιτισμός και η κοινή συνείδηση ότι ανήκουν όλοι σε μία ομάδα που εκτός των οικονομικών παραγόντων και συμφερόντων, τους συνδέει πολύ περισσότερο ο πολιτισμός. Μαθαίνοντας έτσι να σέβονται και να εκτιμούν τους υπόλοιπους λαούς γύρω τους σαν να είναι ένα δικό τους κομμάτι. Ενισχύεται επίσης το αίσθημα ότι όλοι έχουν προσφέρει στο κτίσιμο της Ε.Ε. έστω και μέσω του πολιτισμού, αφού δεν έχουν όλα τα κράτη τη δυνατότητα να συνεισφέρουν στον ίδιο βαθμό σε όλους τους άλλους τομείς. Ως κοινός ευρωπαϊκός πολιτισμός ή ευρωπαϊκή πολιτισμική ταυτότητα θεωρείται η συνύπαρξη και η ανάπτυξη των διαφόρων ευρωπαϊκών πολιτισμών οι οποίοι έδρασαν στην συγκεκριμένη περιοχή, άλλοτε αρμονικά, επιδρώντας θετικά στην ιστορία της Ευρώπης και άλλοτε ανταγωνιστικά, δημιουργώντας συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις. Συνδετικό κρίκο ανάμεσα σε τόσους πολιτισμούς αποτελούν οι αξίες οι οποίες διαμορφώθηκαν, οι κοινωνικές μορφές οργάνωσης και ο τρόπος σκέψης και υιοθετήθηκαν από τους περισσότερους λαούς της, όπως η δημοκρατία και η ελευθερία, το κράτος πρόνοιας το οποίο παρεμβαίνει και στα κοινωνικά προβλήματα του ανθρώπου, ο ορθολογισμός, ο υλικός ευδαιμονισμός, η ανάπτυξη της επιστημονικής έρευνας και η κατάκτηση της φύσης 7. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός χαρακτηρίζεται από ορισμένα δομικά γνωρίσματα στα οποία οφείλονται τα παραπάνω συνεκτικά στοιχεία που εμφανίζονται στους περισσότερους Ευρωπαϊκούς λαούς. Τα κυριότερα από αυτά είναι: πρώτον, ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός, ο οποίος θεωρείται ως ο θεμέλιος λίθος της Ευρώπης. Δεύτερο δομικό στοιχείο του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι η ρωμαϊκή κληρονομιά, στην οποία τίθενται τα θεμέλια του νομικού και θεσμικού πολιτισμού της Ευρώπης. Το ρωμαϊκό δίκαιο και οι θεσμοί που γεννήθηκαν μέσα στην ρωμαϊκή αυτοκρατορία αποτέλεσαν πρότυπο και λειτούργησαν ως βάση για την οργάνωση πολλών σύγχρονων ευρωπαϊκών κρατών. Τρίτο, είναι η χριστιανική πίστη η οποία είναι διαχωρισμένη σε τρία εκκλησιαστικά δόγματα: Ρωμαιοκαθολικών, Προτεσταντών και Ορθοδόξων και παρόλα αυτά, δεν έπαψε να παίζει σημαντικό ρόλο στην ιστορία της Ευρώπης και να επηρεάζει την ιστορική, πολιτική και κοινωνική πορεία της ηπείρου. Το τέταρτο στοιχείο είναι τα κινήματα του ουμανισμού και του διαφωτισμού τα οποία ενοποίησαν, αναδιαμόρφωσαν και ανασυγκρότησαν τα τρία πρώτα δομικά χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Τα δύο αυτά κινήματα κατάφεραν να συνδυάσουν τις αρχές και τις αξίες του ελληνικού και ρωμαϊκού πολιτισμού και της χριστιανικής πίστης και δημιούργησαν νέες οι οποίες 7

9 υιοθετήθηκαν αρχικά από τα δυτικά ευρωπαϊκά κράτη και από τα ανατολικά μετέπειτα. Τέτοιου είδους αρχές και αξίες ήταν τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο οικονομικός φιλελευθερισμός και ορθολογισμός, η δημοκρατία κ.λ.π. Τέλος, το πέμπτο στοιχείο είναι η ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας με στόχο την ατομική αλλά και συλλογική ευημερία. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας και της επιστήμης στα πρώτα τους στάδια είχε ταυτιστεί με τον ευρωπαϊκό χώρο και αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα τα σημαντικότερα επιτεύγματα και ανακαλύψεις έλαβαν χώρα στην Ευρώπη 8. Οπότε μέσα από τον θεσμό επιτυγχάνεται ο σεβασμός, η εκτίμηση και η αποδοχή των άλλων, πράγμα πολύ σημαντικό για την πολιτιστική διπλωματία αφού μόνο μέσα από αυτά τα χαρακτηριστικά μπορεί να λειτουργήσει σωστά και να πετύχει τους σκοπούς και τους στόχους της. Μέσα από τις πολιτιστικές πρωτεύουσες καλλιεργείται ένα πολύ έφορο έδαφος για την άσκηση πολιτιστικής διπλωματίας με αυξημένες πιθανότητες να έχουν οι πόλεις τα επιθυμητά αποτελέσματα χωρίς να χρειαστεί να μετατρέψουν προκαταλήψεις ή αρνητικό κλίμα σε ουδέτερο ή θετικό, αφού όλα αυτά θα τα έχουν πετύχει ήδη και θα προσπαθούν πλέον να εξασφαλίσουν μόνο την πολιτική υποστήριξη των άλλων χωρών στον τομέα που επιθυμούν την συνεργασία τους. Μέσα από έναν τέτοιου είδους θεσμό έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν το ήμισυ μιας επιτυχημένης διαδρομή που θα τις οδηγήσει σε σίγουρα και ασφαλή αποτελέσματα. Μέσα από τα επόμενα κεφάλαια θα δούμε πως ακριβώς συμβάλλει ο θεσμός των ΠΠΕ στην Πολιτιστική Διπλωματία. Έτσι στο πρώτο κεφάλαιο θα γίνει περιγραφή της ιστορικής πορείας και εξέλιξης του θεσμού. Πότε και πως ξεκίνησε, ποιοι ήταν οι αρχικοί του στόχοι και πως επιλεγόντουσαν οι πόλεις. Θα παρακολουθήσουμε, πως με την πάροδο του χρόνου άλλαζαν και διαμορφώθηκαν εκ νέου οι στόχοι και ο τρόπος επιλογής των πόλεων, εξαιτίας των νέων δεδομένων και των νέων απαιτήσεων του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι. Επίσης θα δούμε τα μέτρα ενίσχυσης του θεσμού από την πλευρά της ευρωπαϊκής ένωσης, αλλά και πως αντιμετώπισαν το θεσμό, από πλευρά οργάνωσης, οι πόλεις που τον φιλοξένησαν. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα ακολουθήσει παρουσίαση των έξι μικρότερων πολιτιστικών πρωτευουσών. Οι πέντε από τις πόλεις φιλοξένησαν τον θεσμό από το Κωνσταντίνος Βρύζας, Παγκόσμια Επικοινωνία, Πολιτιστικές Ταυτότητες, Αθήνα, Βιβλιοθήκη Κοινωνικής Επιστήμης και Κοινωνικής Πολιτικής, Gutenberg σελ Γεώργιος Κόκκινος, Επιστήμη Ιδεολογία Ταυτότητα, Το μάθημα της Ιστορίας στον αστερισμό της υπερεθνικότητας και της παγκοσμιοποίησης, Αθήνα, Μεταίχμιο επιστήμες, σελ

10 έως το 2005, οπότε υπήρχαν διαθέσιμα περισσότερα στοιχεία από ότι για πόλεις που φιλοξένησαν παλαιότερα τον θεσμό. Επιπρόσθετα η Γλασκώβη θεωρείται ως μία από τις πιο επιτυχημένες ΠΠΕ και το Πανεπιστήμιό της διαθέτει ένα πλούσιο αρχείο για την διοργάνωση της πολιτιστικής πρωτεύουσας στην Γλασκώβη. Για τις έξι πόλεις θα παρουσιαστεί η οργανωτική δομή και διάρθρωση των φορέων που σχημάτισαν για την διαχείριση του γεγονότος. Τους στόχους που έθεσαν προς υλοποίηση, καθώς και τα κοινά-στόχους που επεδίωξαν να προσελκύσουν. Ακόμη θα εξετάσουμε τα μέσα που χρησιμοποίησαν για την επίτευξη των στόχων τους, την παρακίνηση και ενεργοποίηση των κοινών, παρουσιάζοντας τα σημαντικότερα γεγονότα-εκδηλώσεις που διοργάνωσαν. Στο τρίτο κεφάλαιο θα παρουσιαστούν και θα αναλυθούν όλα τα παραπάνω στοιχεία για τις δύο ελληνικές πόλεις, πολιτιστικές πρωτεύουσες και θα τις συγκρίνουμε. Στον Επίλογο θα ακολουθήσουν τα συμπεράσματα για την άσκηση πολιτιστικής διπλωματίας και τα γενικά συμπεράσματα για όλες τις πόλεις που θα αναλυθούν. 9

11 Κεφάλαιο 1 ο Ιστορική αναδρομή στον θεσμό των Πολιτιστικών Πρωτευουσών 1.1 Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης Τον Νοέμβριο του 1983, σε μία συνάντηση υπουργών πολιτισμού των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έπειτα από πρόσκληση της ελληνίδας υπουργού πολιτισμού, Μελίνας Μερκούρη, συζητήθηκε για πρώτη φορά η ιδέα της προβολής και της προώθησης του ευρωπαϊκού πολιτισμού, η οποία θεωρούσε, ότι ο πολιτισμός ήταν ένας εξίσου σημαντικός παράγοντας για την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως η οικονομία, η τεχνολογία και το εμπόριο τα τρία βασικότερα στοιχεία για την ύπαρξη, την επιβίωση και την επιτυχημένη πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Και κατά δεύτερο λόγο σε δύο θεμελιώδεις διαπιστώσεις ότι η Ευρώπη ήταν και παραμένει ένας πόλος πλουσιότατης και πολύμορφης πολιτιστικής και καλλιτεχνικής ανάπτυξης και ότι το φαινόμενο της αστικής ανάπτυξης διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση και στην άνθηση του πολιτισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο 9. Η υλοποίησή της πραγματοποιήθηκε στις 13 Ιουνίου 1985 όταν εκδόθηκε, από το Συμβούλιο των υπουργών πολιτισμού της Ε.Ε., το πρώτο ψήφισμα για εκδηλώσεις όπου για κάθε έτος θα οριζόταν μία πόλη της Ε.Ε. η οποία θα έφερε τον τίτλο της «Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Πόλης» (ΕΠΠ). Οι εκδηλώσεις μπορούν να είναι ετήσιες ή να καλύπτουν ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μέσα στο έτος. Ο θεσμός ξεκίνησε ως μία διακυβερνητική διαδικασία ανάμεσα στα κράτη μέλη της Ε.Ε. όπου η επιλογή των Ευρωπαϊκών Πολιτιστικών Πόλεων, από το 1985 έως το 1999 γινόταν από το Συμβούλιο Υπουργών Πολιτισμού. Κάθε υποψήφια πόλη έπρεπε να υποβάλλει αίτηση συμμετοχής στο Συμβούλιο, μέσω της μόνιμης αντιπροσωπείας της χώρας της στην Ε.Ε.. Έπειτα από αξιολόγηση των αιτήσεων, με ομόφωνη ψηφοφορία αποφάσιζαν ποιες πόλεις θα οριζόντουσαν ως ΕΠΠ. Το Σεπτέμβριο του 1997 το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε τη θέσπιση ενιαίου προγράμματος για τον πολιτισμό το οποίο θα έφερε τον τίτλο «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης». Τελικά στις 25 Μαΐου του 1999 ψηφίστηκε η τελική απόφαση με την οποία ο θεσμός μετατρέπεται από μία απλή διακυβερνητική διαδικασία ανάμεσα στα κράτη μέλη, σε κοινοτική δράση της Ε.Ε.. 9 Final report European Commission, European Cities of Culture for the year 2000, A wealth of urban cultures for celebrating the turn of the century,

12 Η απόφαση αυτή έχει ως κύρια βάση το αρχικό ψήφισμα του 1985 και τις τροποποιήσεις που κατά καιρούς είχε υποστεί. Επίσης βασίστηκε στην ήδη υπάρχουσα νομοθεσία της Ε.Ε. για τον πολιτισμό, στην εμπειρία που είχε αποκτηθεί από τις μέχρι τότε Ευρωπαϊκές Πολιτιστικές Πόλεις και τα συμπεράσματα που έχουν προκύψει ύστερα από μελέτες για τα αποτελέσματα που έχει ο θεσμός στις πόλεις αλλά και στην ίδια την Ε.Ε.. Οι κυριότερες αλλαγές που επέφερε η απόφαση μετατροπής του θεσμού σε κοινοτική δράση της Ε.Ε. ήταν α) να οριστούν πιο συγκεκριμένοι στόχοι για τις υποψήφιες πόλεις, β) να αλλάξει ριζικά ο τρόπος επιλογής των πόλεων και γ) η επιλογή πόλεων εκτός Ε.Ε.. Στόχος των ΕΠΠ ήταν να αξιοποιήσουν τον πολιτισμικό πλούτο και την ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών πόλεων, δίνοντας έμφαση στην κοινή πολιτιστική κληρονομιά τους, στη ζωντάνια της πολιτιστικής δημιουργίας και να συμβάλουν στην προσέγγιση των ευρωπαϊκών λαών 10. Εκτός από τον συγκεκριμένο στόχο το ψήφισμα όριζε ένα αρκετά ελαστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ήταν υποχρεωμένες οι πόλεις να προετοιμάζουν τα προγράμματά τους. Τα βασικά σημεία στα οποία έπρεπε να επιστήσουν την προσοχή τους οι πόλεις ήταν, πρώτον ότι στο περιεχόμενο του προγράμματος τους θα παρουσίαζαν τα στοιχεία εκείνα του πολιτισμού τους που θεωρούσαν ότι συνέβαλλαν στην διαμόρφωση του ευρωπαϊκού πολιτισμού ή και το αντίστροφο, δηλαδή πως συνέβαλλε ο πολιτισμός άλλων ευρωπαϊκών κρατών στην ανάπτυξη της περιοχής τους, και δεύτερον την εξασφάλιση υψηλής συμμετοχής των πολιτών της περιοχής που οριζόταν ως Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Πόλη, αλλά και τη δυνατότητα προσέλκυσης των πολιτών των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Έτσι οι υπόλοιποι όροι, για την εφαρμογή του σχεδίου που θα ανάπτυσσε η κάθε πόλη, κρατήθηκαν σκόπιμα όσο το δυνατόν πιο ασαφείς ώστε η ερμηνεία τους να εναπόκεινται στην πρωτοβουλία, τις ανάγκες και τις φιλοδοξίες κάθε Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Πόλης. Μόλις το 1996 θεσπίζονται για πρώτη φορά κριτήρια επιλογής και δημιουργείται ο κατάλογος τους με σκοπό να διευκολύνουν την διαδικασία προγραμματισμού από την πλευρά των υποψήφιων πόλεων, αλλά και την διαδικασία αξιολόγησης των προγραμμάτων από την πλευρά της Ε.Ε.. Οι προδιαγραφές που πρέπει να τηρούν τα προγράμματα των υποψήφιων πόλεων, σύμφωνα με την επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι να προωθούν κοινά 11

13 καλλιτεχνικά ρεύματα που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση του ευρωπαϊκού πολιτισμού, να εξασφαλίζουν την σωστή διαχείριση και προβολή κάθε μορφής τέχνης, να προβάλουν την ιστορία και την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης που ορίζεται ΠΠΕ, να ενθαρρύνουν τον πολιτιστικό και κοινωνικό διάλογο, να ευαισθητοποιούν το κοινό σε θέματα σταθερής και κινητής καλλιτεχνικής κληρονομιάς, να παρέχουν ευκολίες πρόσβασης στον πολιτισμό για τους νέους, να ενισχύουν την κοινωνική συνοχή, να συμβάλουν στην διάδοση του πολιτισμού μέσω των νέων τεχνολογιών όπως τα πολυμέσα, τα οπτικοακουστικά μέσα και την διάθεση όλων αυτών σε πολλές γλώσσες, να συμβάλουν στην ανάπτυξη της απασχόλησης και του τουρισμού, να εξασφαλίζουν την βιώσιμη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την ανάπτυξη του αστικού χώρου και να προωθούν τον πολιτιστικό διάλογο μεταξύ της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου Οι στόχοι μίας ΠΠΕ Ο αρχικός στόχος που είχε θέσει η Ε.Ε. στο πρώτο ψήφισμα το 1985, παραμένει ο ίδιος, απλά διατυπώνεται με διαφορετικό τρόπο. Έτσι ο βασικός στόχος των ΠΠΕ είναι να προβάλει τον πλούτο, την ποικιλομορφία και τα κοινά χαρακτηριστικά των ευρωπαϊκών πολιτισμών και να συμβάλει στη βελτίωση της αμοιβαίας γνωριμίας μεταξύ των ευρωπαίων πολιτών 12. Εκτός του βασικού στόχου η Ε.Ε. ορίζει και δευτερεύοντες στόχους που πρέπει να επιτευχθούν μέσα από τα προγράμματα των ΕΠΠ. Οι στόχοι αυτοί δεν διαφοροποιούνται από τους αρχικούς στόχους, απλά στην απόφαση της 25 ης Μαΐου του 1999 γίνονται πιο συγκεκριμένοι από ότι ήταν στο αρχικό ψήφισμα, χωρίς όμως να περιορίζουν την ελευθερία που έδινε το αρχικό ψήφισμα στις επιλογές και τις κινήσεις των πόλεων στην εφαρμογή του σχεδίου τους για την υλοποίηση του πολιτιστικού τους προγράμματος ως ΠΠΕ. 1.3 Ο τρόπος επιλογής των πόλεων Με την απόφαση της η Ε.Ε. να μετατρέψει τον θεσμό σε κοινοτική δράση από μία απλή διακυβερνητική διαδικασία που ήταν μέχρι πρότινος, δηλαδή παύει η επιλογή να είναι μία διαδικασία που απασχολεί αποκλειστικά τις κυβερνήσεις των χωρών και 10 Ενημερωτικό Δελτίο ΤΕΕ (1999), Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης Ευρωπαϊκός Πολιτιστικός Μήνας, Τεύχος Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Απόφαση 1419/1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Απόφαση 1419/1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου,

14 τους υπουργούς πολιτισμού των κρατών μελών. Πλέον εμπλέκονται σχεδόν όλα τα όργανα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το καθένα σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που έχει στον τομέα λήψης αποφάσεων της Ε.Ε.. Η αλλαγή αυτή και η αναδιατύπωση των στόχων του, είχε ως αποτέλεσμα να προκύψει η ανάγκη για αλλαγές και στον τρόπο με τον οποίο επιλέγονταν οι ΠΠΕ. Έτσι δημιούργησαν ένα προβλεπτό, συνεπές και διαφανές σύστημα όπου η επιλογή γίνεται εκ περιτροπής. Αυτό σημαίνει ότι ορίστηκε χρονολογικά από το 2005 έως και το 2019 σειρά προτεραιότητας για το ποιες χώρες έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν υποψηφιότητα για να διεκδικήσουν για μία πόλη τους τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Οι χώρες αυτές πρέπει να κοινοποιήσουν την υποψηφιότητα της πόλης που προτείνουν μαζί με ένα πολιτιστικό σχέδιο, το οποίο θα έχει ευρωπαϊκές διαστάσεις και θα ανταποκρίνεται στους στόχους και τα κριτήρια του θεσμού, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο Υπουργών, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Επιτροπή Περιφερειών. Η κοινοποίηση πρέπει να γίνει τουλάχιστον τέσσερα έτη πριν αναλάβει το γεγονός μία πόλη. Έπειτα η Επιτροπή συνιστά κριτική επιτροπή από εφτά ανεξάρτητες προσωπικότητες υψηλού κύρους, που είναι εμπειρογνώμονες στον πολιτιστικό τομέα. Τα πρόσωπα προέρχονται, δύο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δύο από το Συμβούλιο, δύο από την Επιτροπή και ένα από την Επιτροπή των Περιφερειών. Η επιτροπή είναι υπεύθυνη για την σύνταξη έκθεσης η οποία αξιολογεί τις υποψηφιότητες και την υποβάλλει στην Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Τα κριτήρια αξιολόγησης των πόλεων παραμένουν τα ίδια από το 1996 που ορίσθηκαν για πρώτη φορά για την ευκολότερη επιλογή πόλης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να απευθύνει στην Επιτροπή γνώμη για τις υποψηφιότητες εντός τριών μηνών μετά τη λήψη της έκθεσης. Το Συμβούλιο, ύστερα από σύσταση της Επιτροπής, που συντάσσεται βάσει της γνώμης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της έκθεσης της κριτικής επιτροπής, ορίζει επισήμως την εν λόγω πόλη ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το έτος για το οποίο έχει προταθεί η υποψηφιότητά της 13. Η διαδικασία επιλογής των πόλεων γίνεται πιο πολύπλοκη και πιο χρονοβόρα αλλά εξασφαλίζει την ίση και δίκαιη μεταχείριση των ευρωπαϊκών πόλεων. Επίσης η απόφαση της 25 ης Μαΐου του 1999 μπορεί να αναθεωρηθεί, όταν το θεωρήσει απαραίτητο η Επιτροπή, ώστε να εξασφαλίζει τη δυνατότητα συμμετοχής των χωρών που είναι υποψήφιες προς ένταξη στην Ε.Ε.. 13 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Απόφαση 1419/1999/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου,

15 1.4 Επιλογή πόλεων εκτός Ε.Ε. Ήδη από τον Μάιο του 1990 η Ε.Ε. είχε θεσπίσει τον «Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Μήνα», ένα σχέδιο που είχε τους ίδιους στόχους με την ΠΠΕ, αλλά προοριζόταν κυρίως για χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 14. Με την απόφαση όμως του 1999 οι χώρες αυτές από το 2005 και μετά έχουν δικαίωμα να υποβάλλουν και αυτές υποψηφιότητα ως μία δεύτερη ΠΠΕ, χωρίς καμία διάκριση. Ο θεσμός του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Μήνα συνεχίζει να υφίσταται λόγω του μεγάλου αριθμού υποψηφίων που διεκδικούν τον τίτλο της ΠΠΕ, ο λόγος άλλωστε για τον οποίο δημιουργήθηκε ο Ευρωπαϊκός Πολιτιστικός Μήνας. 1.5 Ενίσχυση του θεσμού Η Ε.Ε. σε μία προσπάθεια να ενισχύσει το θεσμό των ΠΠΕ το 1992 ίδρυσε, με πρωτοβουλία του κ. Σπύρου Μερκούρη, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό με την ονομασία «Δίκτυο Ευρωπαϊκών Πολιτιστικών Πρωτευουσών και Μηνών» (ECCM: The Network of European Cultural Capitals and Months), το οποίο εδρεύει στο υπουργείο Πολιτισμού του Λουξεμβούργου. Το δίκτυο έχει καταγράψει τις προσπάθειες όλων των ΠΠΕ από ο 1985 έως και σήμερα και θα συνεχίσει με τις επόμενες ΠΠΕ. Η καταγραφή γίνεται μέσω των εκπροσώπων των πόλεων και οργανισμών που τιμήθηκαν στο παρελθόν με το χρίσμα της ΠΠΕ, αλλά και τις ορισθείσες για το μέλλον πόλεις, τις υποψήφιες πόλεις, καθώς και εκπροσώπων των Υπουργείων Πολιτισμού χωρών που ορίστηκαν να διοργανώσουν τις εκδηλώσεις που αφορούν το θεσμό, αλλά δεν έχουν ακόμη επιλέξει τις πόλεις που θα εισηγηθούν. Επίσης μετέχουν οργανώσεις που έχουν μεταφέρει την ελληνική αυτή ιδέα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς διοργανώνονται Πολιτιστικές Πρωτεύουσες και στην αμερικάνικη ήπειρο, τη Ρωσία, τις αραβικές χώρες και στις χώρες του Ειρηνικού 15. Σκοπός του είναι η δικτύωση των πόλεων που υπήρξαν ΠΠΕ, των πόλεων που έχουν επιλεχθεί ήδη ως ΠΠΕ και των υποψήφιων πόλεων που θα οριστούν ΠΠΕ με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών, τεχνογνωσίας, τη συγκριτική αξιολόγηση και αξιοποίηση σχεδίων με διεθνή διάσταση. 14 Final report European Commission, European Cities of Culture for the year 2000, A wealth of urban cultures for celebrating the turn of the century, Εξπρές (Εφημερίδα), Ο κ. Ροδόλφος Μασλίας εισηγητής στο Συνέδριο της Εξπρές για την Πάτρα, 28/07/04 14

16 Η ανταλλαγή αυτή, μέσω του δικτύου, ανάμεσα στις προηγούμενες και τις επόμενες ΠΠΕ, βοηθάει πολύ τις δεύτερες να διδαχθούν από τις προσπάθειες των πρώτων. Μέσα από την μελέτη και την ανάλυση στατιστικών στοιχείων, των στόχων που είχε κάθε ΠΠΕ, των σχεδίων που εφάρμοσαν και με ποια αποτελέσματα και το πώς αντιλήφθηκε κάθε πόλη το θεσμό και ποιον τομέα επέλεξε για να προβάλει μπορούν να ανακαλύψουν πιθανά λάθη που μπορούν να αποφύγουν αλλά και τις ευκαιρίες που τους δίνονται μέσα από το θεσμό. Άλλα σχέδια του Δικτύου είναι η δημιουργία Ευρωπαϊκού Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης, το οποίο θα δίδεται σε κάθε ΠΠΕ, η καθιέρωση Ευρωπαϊκής Ημέρας Πολιτισμού, η δημιουργία ιστοσελίδας αναφοράς για όλες τις Πολιτιστικές Πρωτεύουσες, η δημιουργία κέντρου τεκμηρίωσης για επιστημονικές μελέτες, η διαπίστευση και συνεργασία με Μέσα που ασχολούνται με τον πολιτισμό και καλύπτουν τις εκδηλώσεις των ΠΠΕ 16. Ένα από τα σχέδια που έχει θέσει σε εφαρμογή και θα παρουσιαστεί στην επόμενη Πολιτιστική Πρωτεύουσα, την Πάτρα, είναι η μεγάλη περιοδεύουσα έκθεση για τις πολιτιστικές πρωτεύουσες. Η έκθεση διοργανώνεται σε συνεργασία με το «Δίκτυο Ευρωπαϊκών Πολιτιστικών Πρωτευουσών και Μηνών» και έχει αποφασιστεί να παρουσιάζεται κάθε χρόνο σε τρεις πόλεις που ήταν, είναι ή θα γίνουν πολιτιστικές πρωτεύουσες. Κάθε πόλη που αναλαμβάνει την παρουσίασή της οργανώνει ένα δικό της κομμάτι το οποίο ενσωματώνεται και ακολουθεί την υπόλοιπη έκθεση. Έτσι κάθε χρόνο θα εμπλουτίζεται με νέα στοιχεία. Η Ε.Ε. με την νομοθεσία της και την δημιουργία του δικτύου έχει καταφέρει σε ένα μεγάλο βαθμό να ορίσει ένα αρκετά ελαστικό πλαίσιο για τον θεσμό που δίνει όμως ικανοποιητικές κατευθυντήριες γραμμές για μία επιτυχημένη διοργάνωση της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Από την άλλη πλευρά οι πόλεις κλίθηκαν να διαμορφώσουν τον τρόπο διαχείρισης και διοίκησης για να διοργανώσουν μία επιτυχημένη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. 1.6 Οργανωτικά Πρότυπα Οι πόλεις ακολούθησαν δύο οργανωτικά πρότυπα για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες της διοργάνωσης. Το πρώτο στηρίχθηκε στην κρατική μέριμνα, ενώ στο δεύτερο 16 Εξπρές (Εφημερίδα), Ο κ. Ροδόλφος Μασλίας εισηγητής στο Συνέδριο της Εξπρές για την Πάτρα, 28/07/04 15

17 έχουμε την δημιουργία ανεξάρτητων γραφείων που έχουν την αποκλειστική ευθύνη για την ΠΠΕ. Στις πρώτες πόλεις που επιλέχθηκαν ως ΠΠΕ, υπεύθυνοι για την διοργάνωση και την διοίκηση ολόκληρου του προγράμματος, ήταν οι κυβερνήσεις των κρατών με τα αρμόδια υπουργεία και τους υπουργούς πολιτισμού της χώρας που φιλοξενούσε τον θεσμό σε μία πόλη της. Ήταν μία κρατική υπόθεση στην οποία αναμειγνύονταν οι τοπικοί φορείς της πόλης, είτε ήταν δημόσιοι, είτε ήταν ιδιωτικοί, ως βοηθητικοί παράγοντες του έργου που έπρεπε να επιτελεστεί. Από το 1991, στην ΠΠΕ του Δουβλίνου της Ιρλανδίας για πρώτη φορά το κράτος παύει να είναι ο κύριος υπεύθυνος για την ΠΠΕ και οργανώνονται ανεξάρτητα γραφεία τα οποία αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου τον προγραμματισμό και την διοργάνωση των εκδηλώσεων. Τα γραφεία στελεχώνονται σύμφωνα με τις λειτουργικές ανάγκες που προκύπτουν ανάλογα με το πρόγραμμα που έχουν σχεδιάσει, τους στόχους που έχουν θέσει, τις ενέργειες που θα ακολουθήσουν για να πετύχουν στην προσπάθειά τους. Το κράτος μετατρέπεται σε αρωγός προσφέροντας οικονομική βοήθεια στην πόλη ενώ ο ρόλος των τοπικών φορέων, και ιδίως της τοπικής αυτοδιοίκησης ενδυναμώνεται σε τέτοιο βαθμό που τις περισσότερες φορές τα ανεξάρτητα γραφεία στελεχώνονται και από πρόσωπα τα οποία προέρχονται από την τοπική αυτοδιοίκηση, κατέχοντας ηγετικές θέσεις μέσα σ αυτά. Στις περισσότερες πόλεις ο δήμαρχος κατέχει την θέση του προέδρου της ανεξάρτητης επιχείρησης και οι υπεύθυνοι των δήμων για οικονομικά ζητήματα ή προβολής και επικοινωνίας συμμετέχουν ενεργά σε θέσεις κλειδιά, όπως για παράδειγμα διευθύνοντες σύμβουλοι, διαχειριζόμενοι τα οικονομικά ή τον τομέα της προβολής και επικοινωνίας της πολιτιστικής πρωτεύουσας σύμφωνα με την πολιτική και την τακτική που ακολουθείται από τον δήμο γενικότερα για την πόλη, ώστε να υπάρχει ενιαία πολιτική και στρατηγική. Επίσης οι ιδιωτικοί φορείς παίζουν και αυτοί πολύ σημαντικό ρόλο στην διοργάνωση, λειτουργώντας τις περισσότερες φορές ως χορηγοί, αλλά και προσφέροντας τις υπηρεσίες τους και τα αγαθά τους προς όφελος της ΠΠΕ. Οι σημαντικότεροι φορείς κάθε πόλης όπως πανεπιστήμια, οι κυριότερες βιομηχανίες ανάπτυξης, παραδείγματος χάριν ναυπηγεία, ο δημοσιογραφικός κόσμος, εμπορικά και βιομηχανικά επιμελητήρια, διάφορα ινστιτούτα φορείς πολιτισμού, παραδείγματος χάριν ινστιτούτα λογοτεχνίας, συμμετέχουν ενεργά στο διοικητικό συμβούλιο και στην διαδικασία λήψη αποφάσεων. Προσφέρουν όμως και μέσα από τον θεσμό των χορηγιών υποστηρίζοντας οικονομικά και προβάλλοντας συγκεκριμένα προγράμματα της πολιτιστικής πρωτεύουσας. 16

18 Κεφάλαιο 2 ο Ανάλυση πόλεων που φιλοξένησαν τον θεσμό 2.1 Διάρθρωση της παρουσίασης των 6 μικρότερων Πολιτιστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης. Συνήθως ως ΠΠΕ ορίζονται είτε οι πρωτεύουσες των κρατών που αναλαμβάνουν να φιλοξενήσουν τον θεσμό, είτε οι μεγαλύτερες πόλεις τους, αμέσως μετά τις πρωτεύουσες. Σε κάποιες περιπτώσεις όμως επιλέχθηκαν και μικρότερες πόλεις οι οποίες είναι αναγνωρισμένες για την πλούσια πολιτιστική παράδοση τους αλλά και την ιστορική τους αξία. Είναι πόλεις που έχουν επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό την εξέλιξη της περιοχής τους και εξακολουθούν να είναι από τα σημαντικότερα κέντρα ανάπτυξης μέχρι και σήμερα. Θα εξεταστούν οι έξι μικρότερες πόλεις που χρήστηκαν πολιτιστικές πρωτεύουσες, την Γλασκώβη του Ηνωμένου Βασιλείου που θεωρείται η πιο επιτυχημένη διοργάνωση Πολιτιστικής Πρωτεύουσας και είχε αναλάβει τον θεσμό για το έτος Τις δύο μικρότερες πόλεις από τις εννέα που φιλοξένησαν τον θεσμό για το 2000, τη Κρακοβία της Πολωνίας και το Σαντιάγκο ντε Κομποστέλα της Ισπανίας. Το Γκραz της Αυστρίας, ΠΠΕ για το έτος 2003, την Γένοβα της Ιταλίας ΠΠΕ για το έτος 2004 και το Κορκ της Ιρλανδίας ΠΠΕ για το έτος Για κάθε πόλη θα αναλύσουμε ξεχωριστά τους εξής τομείς: τους φορείς διοργάνωσης, τους στόχους που έθεσαν, τα κοινά που στόχευσαν να προσελκύσουν, τα μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις και τις ευκαιρίες για πολιτιστική διπλωματία. Τα πέντε αυτά βασικά σημεία αναφοράς για όλες τις πολιτιστικές πρωτεύουσες επιλέχθηκαν με πρότυπο τις αρχές των εφαρμοσμένων δημοσίων σχέσεων και του επικοινωνιακού προγραμματισμού, δύο τομείς άρρηκτα συνδεδεμένους μεταξύ τους. Η επιλογή αυτή έγινε γιατί ταυτίζονται σε μεγάλο βαθμό με τις αρχές των δύο προηγούμενων επιστημών και αυτό γιατί η διοργάνωση μιας πολιτιστικής πρωτεύουσας, εκτός από την παρουσίαση ενός πλούσιου καλλιτεχνικού προγράμματος αποτελεί μία δράση δημοσίων σχέσεων και επικοινωνιακού προγραμματισμού που διενεργεί η πόλη και σαν στόχο έχει την γνωριμία της με τον κόσμο, έξω από τα στενά σύνορα της χώρας στην οποία ανήκει. Σύμφωνα με τις εφαρμοσμένες δημόσιες σχέσεις ο φορέας που υλοποιεί τις ενέργειες δημοσίων σχέσεων είναι ένα από τα καθοριστικά σημεία για την επιτυχία του εγχειρήματος αυτού. Παρόλο που διαχωρίζουμε τα τμήματα μιας επιχείρησης σε εσωτερικά και σε εξωτερικές εταιρίες δημοσίων σχέσεων, στις πολιτιστικές πρωτεύουσες 17

19 έχουμε δύο νέα μοντέλα διαχείρισης, τον κρατικό οργανισμό και την ανεξάρτητη επιχείρηση. Η σωστή όμως οργάνωση και η καλή συνεργασία είναι απαραίτητα στοιχεία για κάθε οργανισμό. Εφόσον, λοιπόν έχει συγκροτηθεί ο φορέας διοργάνωσης, πρέπει να καθοριστούν οι στόχοι και το μήνυμα ή τα μηνύματα τα οποία θέλει να περάσει η πόλη ως πολιτιστική πρωτεύουσα. Σύμφωνα με τις βασικές αρχές των δημοσίων σχέσεων και του επικοινωνιακού προγραμματισμού, το πρώτο καθοριστικό βήμα για να ξεκινήσουν σωστά και να επιτύχουν τον σκοπό τους είναι να οριστούν με σαφήνεια, ακρίβεια, αντικειμενικότητα, να είναι δηλαδή πραγματοποιήσιμοι και ανταποκρίνονται στις ανάγκες του οργανισμού για τον οποίο ασκούνται οι δημόσιες σχέσεις 17. Επίσης, ο καθορισμός στόχων είναι πολύ βασικός γιατί διαμορφώνουν ένα συγκεκριμένο πλαίσιο δράσης, χαράζουν την πορεία που πρέπει να ακολουθήσει ο οργανισμός για την επίτευξή τους, δίνουν τη δυνατότητα αξιολόγησης και ελέγχου των αποτελεσμάτων των οποίων επιτευχθήκαν, σε ποιο βαθμό και κατά πόσο ανταποκρίθηκαν στους αρχικούς στόχους 18. Ταυτόχρονα με τους στόχους, έχει μεγάλη σημασία να καθοριστούν και τα κοινά στόχοι. Το μήνυμα του οργανισμού πρέπει να έχει αποδέκτη και για να γίνει αυτό θα πρέπει να είναι γνωστά τα χαρακτηριστικά του κοινού στο οποίο επιθυμούν να διαδώσουν το μήνυμα ή στο κοινό στο οποίο απευθύνονται. Στα χαρακτηριστικά περιλαμβάνονται τα δημοσιογραφικά στοιχεία του κοινού φύλο, ηλικία, μόρφωση - και άλλα τα οποία κάθε φορά προσαρμόζονται στις ανάγκες του κάθε οργανισμού, όπως οι τάσεις του κοινού, οι στάσεις του, η συμπεριφορά και οι δυνάμεις επηρεασμού του. 19 Επιλέγοντας τα κοινά στόχους διευκολύνεται η διαδικασία καθορισμού των στόχων αλλά και των ενεργειών που πρέπει να πραγματοποιηθούν για να επιτευχθεί ο στόχος που τέθηκε και να προσεγγιστεί σωστά το κοινό στόχος, με την διάδοση των κατάλληλων μηνυμάτων. Εφόσον καθοριστούν οι στόχοι και τα κοινά στόχοι πρέπει να προγραμματιστούν οι απαιτούμενες ενέργειες για την εκπλήρωση και προσέγγιση των γεγονότων. Στην διοργάνωση μιας πολιτιστικής πρωτεύουσας αυτό το στάδιο είναι ο προγραμματισμός των εκδηλώσεων που θα πραγματοποιηθούν στα πλαίσια της πολιτιστικής χρονιάς. 17 Κώστας Ε. Φραγκομιχαλος, Στρατηγική Επικοινωνίας, Η τέχνη και η τεχνική του γραπτού και προφορικού λόγου, Αθήνα, ΜΠΓΡΗΓΟΡΗΣ, σελ Ελευθερία Αρναούτογλου Μανώλης Ντουρουντακης, Δημόσιες Σχέσεις, Μια τεχνική επικοινωνίας του Marketing και του Management, Αθήνα, Interbooks, σελ Ελευθερία Αρναούτογλου Μανώλης Ντουρουντακης, Δημόσιες Σχέσεις, Μια τεχνική επικοινωνίας του Marketing και του Management, Αθήνα, Interbooks, σελ

20 Έπειτα, ακολουθεί η αξιολόγηση και ο έλεγχος των αποτελεσμάτων το οποίο είναι και το τελευταίο στάδιο στον επικοινωνιακό προγραμματισμό των δημοσίων σχέσεων. Το στάδιο αυτό αποτελεί τον ασφαλέστερο τρόπο για να εκτιμήσουμε την αποτελεσματικότητα και τη λειτουργικότητα του προγράμματος. Η πολιτιστική διπλωματία είναι ένας δεύτερος στόχος για τις πολιτιστικές πρωτεύουσες και για αυτόν το λόγο θέλουμε να διαπιστώσουμε σε ποιο βαθμό κάθε πόλη εκμεταλλεύτηκε και αξιοποίησε αυτήν την ευκαιρία. 2.2 Γλασκώβη Η πόλη της Γλασκώβης είναι το μεγαλύτερο βιομηχανικό και ναυπηγικό κέντρο του Ηνωμένου Βασιλείου. Είναι γνωστή επίσης για την αρχιτεκτονική της με κυριότερο δείγμα τα Βικτοριανά κτήρια να μαρτυρούν την ιστορία και την πολιτιστική ακμή της πόλης γεγονός που ο περισσότερος κόσμος αγνοούσε πριν λάβει τον τίτλο της ΠΠΕ για το έτος Φορείς διοργάνωσης Η διοργάνωση της πολιτιστικής πρωτεύουσας στηρίχθηκε βασικά στις τοπικές αρχές της πόλης, στο Δημοτικό Συμβούλιο της που συνεργάστηκε με το Περιφερειακό Συμβούλιο της Strathclyde. Για τον κάθε φορέα υπήρχε ένας εκπρόσωπος στην διοργάνωση της πολιτιστικής χρονιάς. Ο εκπρόσωπος του Δ.Σ. της Γλασκώβης ήταν ο κύριος υπεύθυνος για την όλη διοργάνωση με συντονιστικό ρόλο ενώ ο εκπρόσωπος του περιφερειακού συμβουλίου είχε τον ρόλο του επόπτη. Επίσης υπήρξε άμεση συνεργασία με τους σημαντικότερους οικονομικούς, τουριστικούς και πολιτιστικούς παράγοντες της πόλης. Αυτοί ήταν ένας εκπρόσωπος της ναυπηγικής βιομηχανίας της περιοχής, ένας του πανεπιστημίου και ένας του δημοσιογραφικού κόσμου 20. Όλοι συμμετείχαν ενεργά στην λήψη αποφάσεων εξασφαλίζοντας την ίση και δίκαιη εκπροσώπηση των σημαντικότερων οικονομικών και πολιτιστικών φορέων της Γλασκώβης Στόχοι Η Γλασκώβη ήταν γνωστή ως βιομηχανικό και ναυπηγικό κέντρο, που όμως την περίοδο πριν ανακηρυχθεί ΠΠΕ, βρισκόταν σε κατάσταση παρακμής και παρουσίαζε μια εικόνα ενός εγκαταλελειμμένου αστικού κέντρου με πολλά περιβαλλοντικά και 20 Center for Cultural Policy Research, Gilmorehill Centre, Glasgow 1990 European City of Culture, University of Glasgow,

21 κοινωνικά προβλήματα 21. Για αυτό έθεσε σαν στόχο της να αλλάξει πλήρως αυτήν την εικόνα και να παρουσιάσει το νέο μεταβιομηχανικό πρόσωπο της. Για το νέο πρόσωπο της Γλασκώβης, οι προτεραιότητες που τέθηκαν ήταν η ενίσχυση του τομέα των υπηρεσιών, να χρησιμοποιηθούν η τέχνη και ο πολιτισμός ως μέσα για την αναγέννηση της πόλης ώστε να μετατραπεί σε ένα δημιουργικό και μοντέρνο πολιτιστικό κέντρο. Και τέλος να αναπτυχθούν οι δομές που ενισχύουν τους οικονομικούς και κοινωνικούς στόχους που έθεσε. Ο βασικός οικονομικός στόχος ήταν να αναπτυχθούν οι αγορές που συνδέονται με τον πολιτισμό με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες στην απασχόληση αφού μέχρι τώρα οι τουριστικές και πολιτιστικές επιχειρήσεις ήταν σε πολύ χαμηλό επίπεδο αναπτυγμένες. Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η αύξηση του εργατικού δυναμικού και η μείωση της ανεργίας αποτέλεσαν τους κυρίαρχους στόχους της Γλασκώβης. Ενώ ο κοινωνικός στόχος ήταν να προσφέρει διευκολύνσεις όσον αφορά στην πρόσβαση, στους κοινωνικά ασθενέστερους, στα πολιτιστικά δρώμενα της πόλεις ως πολιτιστική πρωτεύουσα αλλά και ως παρακαταθήκη για τις μετέπειτα πολιτιστικές δραστηριότητες της πόλης 22. Έθεσε σαν στόχο της να αποδείξει ότι δεν είναι μία πόλη μόνο με βαριά βιομηχανία, αλλά μια πόλη που ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο και την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της. Προβάλλοντας την ιστορία της και τους τομείς που έχει προσφέρει περισσότερο πολιτιστικά, όπως το σχέδιο, η εφαρμοσμένη μηχανική, η αρχιτεκτονική, η ναυπηγική, η εκπαίδευση, η θρησκεία και ο αθλητισμός Κοινά στόχοι Οι διεθνείς επενδυτές και συνεργάτες σε πολιτιστικό κυρίως επίπεδο ήταν το βασικότερο κοινό στο οποίο στόχευε η Γλασκώβη. Ήθελε να προσελκύσει για πρώτη φορά το ενδιαφέρον φορέων και ανθρώπων που θα έχουν άμεση σχέση με τον πολιτισμό και την κουλτούρα αφού μέχρι τότε ήταν γνωστή μόνο για την βαριά βιομηχανία της με τις ανάλογες επενδύσεις. Από την στιγμή που η Γλασκώβη ανακηρύχθηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα για το 1990 κατάφερε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να αναπτύξει σε πολύ μεγάλο βαθμό τους κλάδους των χρηματοδοτήσεων, των κοινωφελών υπηρεσιών & επιχειρήσεων και των τηλεπικοινωνιών. Από το 1992 μέχρι το 2000 πραγματοποιήθηκαν 21 Luke Binns, Capitalising of Culture: an evaluation of culture-red urban regeneration policy, The Futures Academy, (09/2004) 20

22 στους παραπάνω κλάδους 102 επενδύσεις επεκτάσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν περίπου νέες θέσεις εργασίας. Επίσης πολλές μεγάλες επιχειρήσεις από τα μέσα της δεκαετίας του 90 και έπειτα καθιέρωσαν την έδρα τους στην Γλασκώβη. Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα επιχειρήσεων είναι η Excell, η NTL, η Compaq, η J P Morgan, η AXA, η Siemens, η Interbrew, η Accor, καθώς και μεγάλες αλυσίδες ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων όπως το Forte Posthouse, το Marriott, το Thistle, το Hilton και το κέντρο διαλέξεων «Αρμανδίλλος» 23. Ένα δεύτερο βασικό κοινό που επιθυμούσε να προσεγγίσει ήταν τα οικονομικά ασθενή κοινωνικά στρώματα, διαμορφώνοντας τις τιμές πώλησης των εισιτηρίων για τις εκδηλώσεις με τέτοιον τρόπο ώστε να είναι προσιτές σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, αφού η ανεργία ήταν ένα από τα κυριότερα προβλήματα της Γλασκώβης. Όπως επίσης και τα άτομα με ειδικές ανάγκες και ειδικότερα τα άτομα με οπτικές αναπηρίες αφού αντιμετωπίζουν ίσως τα μεγαλύτερα προβλήματα πρόσβασης στον πολιτισμό και τις τέχνες. Έτσι προσπάθησε να εφαρμόσει, ως ΠΠΕ, μέτρα για την ευκολότερη πρόσβαση αυτών των ανθρώπων στις τέχνες και τον πολισμό. Τέτοιου είδους μέτρα ήταν το πλούσιο ακουστικό υλικό με σχόλια για το θέατρο και τον κινηματογράφο, προσφορά πληροφοριακού υλικού με το πρόγραμμα της πολιτιστικής σε μορφή Braille, δίνοντας τους την δυνατότητα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης σε επαγγέλματα που ενθαρρύνουν την καλλιτεχνική και πολιτιστική συμμετοχή του 24. Αποδεικνύοντας έτσι ότι ο πολιτισμός δεν είναι για λίγους αλλά ο καθένας μπορεί να αποτελεί κομμάτι του πολιτισμού. Στα πλαίσια αυτής τη λογικής προσπάθησε να αγνοήσει την άκαμπτη διαίρεση μεταξύ του ανώτερου και κατώτερου πολιτισμού. Το τρίτο κοινό στόχος ήταν οι τουρίστες από όλο τον κόσμο. Ο αριθμός επισκεπτών, στην πόλη της Γλασκώβης πριν γίνει πολιτιστική πρωτεύουσα ήταν αμελητέος. Από το 1990 έως σήμερα έχει αποδειχτεί στατιστικά ότι η Γλασκώβη είναι ένας από τους δημοφιλέστερους προορισμούς στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με την United Kingdom Tourism Survey (UKTS), ανάμεσα στα δέκα δημοφιλέστερα αξιοθέατα της χώρας, με ελεύθερη πρόσβαση κατατάσσονται: το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Γλασκώβης με επισκέπτες για το έτος 2005, το Μουσείων Μεταφορών της Γλασκώβης με επισκέπτες για το έτος 2005, και ο Βοτανικός Κήπος της Γλασκώβης με επισκέπτες για το έτος Τα αξιοθέατα αυτά καταλαμβάνουν την έκτη, την όγδοη και την δέκατη θέση αντίστοιχα ανάμεσα στα δέκα. Ενώ ανάμεσα 23 Center for Cultural Policy Research, Gilmorehill Centre, Glasgow 1990 European City of Culture, University of Glasgow, (12/2004) 21

23 στα δέκα δημοφιλέστερα αξιοθέατα της χώρας, με εισιτήριο εισόδου είναι και το Κέντρο Επιστημών της Γλασκώβης με επισκέπτες για το έτος 2005, στην τέταρτη θέση προτιμήσεων του κοινού με βάση τον αριθμό επισκεπτών 25. Επίσης έδωσε μεγάλη προσοχή στην προβολή της πολιτιστικής και την διαχείριση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, τοπικών εθνικών και διεθνών, επιδιώκοντας το καλύτερο επιθυμητό αποτέλεσμα στην αλλαγή της εικόνας της πόλης στον έξω κόσμο. Για τον σκοπό αυτό ανέθεσε στο διαφημιστικό γραφείο Saatchi & Saatchi την επικοινωνιακή της εκστρατεία «Glasgow s Miles Better». Στόχος της καμπάνιας ήταν να προωθήσουν το μήνυμα ότι η Γλασκώβη είναι μία πόλη σε ανάπτυξη, δημιουργική, μοντέρνα, ένα κέντρο ψυχαγωγίας. Το βασικό κοινό στόχος της επικοινωνιακής εκστρατείας ήταν τα ΜΜΕ, εφημερίδες και περιοδικά με πολιτιστικό περιεχόμενο σε τοπικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Ως βασικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε η διαφήμιση και φιλοξενία άρθρων για την Γλασκώβη τα οποία πρόβαλαν την αρχιτεκτονική παράδοση, τις στοές τεχνών, τον αστικό τρόπο ζωής των κατοίκων και την νυχτερινή ζωή της πόλης απαλλαγμένη από τους περιορισμούς της αγγλικής νομοθεσίας, τις πλούσιες αθλητικές δραστηριότητες, την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και την βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος 26. Επίσης ανατέθηκε στην βιβλιοθήκη της Γλασκώβης Mitchell η αποδελτίωση των δημοσιευμάτων τα οποία αναφερόντουσαν στην ΠΠΕ της Γλασκώβης από τον τοπικό, τον εθνικό και τον διεθνή τύπο. Στην καταγραφή των δημοσιευμάτων συμπεριλαμβάνονταν κάθε είδους εφημερίδα από καθημερινές έως της κυριακάτικες που περιείχαν κάποιο άρθρο για την πολιτιστική πρωτεύουσα του 1990, καταγράφοντας τα θετικά, τα αρνητικά και τα ουδέτερα άρθρα με σκοπό να προσδιορίσουν την γνώμη του κόσμου για την Γλασκώβη. Για την ανάλυση της εικόνας της πόλης έγινε καταγραφή και ανάλυση άρθρων, κατά την περίοδο , από τον τοπικό, εθνικό και διεθνή τύπο και άλλη μία για την περίοδο με 700 άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Τα αποτελέσματα των δύο ερευνών έδειξαν ότι ενώ το μόλις το 33% του τύπου διατηρούσε θετική στάση για την πόλη, το έφτασε στο 65%, τα ουδέτερα άρθρα ήταν 48%, έναντι 14% και τα αρνητικά άρθρα ήταν 19%, έναντι 21% αντίστοιχα. Αν και παρατηρείται μία πολύ μικρή αύξηση στις αρνητικές αναφορές, οι θετικές σημειώνουν σχεδόν διπλασιασμό κερδίζοντας αυτούς που μέχρι εκείνη τη χρονική περίοδο ήταν ουδέτεροι (βλ. παράρτημα I). Η καταγραφή αυτή ανέδειξε ότι η αλλαγή ήταν πραγματική και είχε επιτευχθεί ο βασικός στόχος της. 25 (10/2006) 22

24 2.2.4 Μεγαλύτερα γεγονότα εκδηλώσεις Η Γλασκώβη πιστή στον στόχο της να αναδιαμορφώσει την εικόνα της ξεκίνησε το πολιτιστικό έτος με το πρόγραμμα «Διατηρώντας την Γλασκώβη μία εύθυμη πόλη». Στο πρόγραμμα συμμετείχαν οι κάτοικοί της σχεδιάζοντας δώδεκα μεγάλες ημερολογιακές ενότητες με τα σημαντικότερα δρώμενα που θα εξελίσσονταν κατά την διάρκεια του πολιτιστικού έτους. Στον τομέα της μουσικής τα σπουδαιότερα προγράμματα που οργανώθηκαν ήταν το «Πρόσκληση σε εκείνους που τραγουδούν», ένα τοπικό φεστιβάλ τραγουδιού που χάρη στον θεσμό των πολιτιστικών πρωτευουσών μετασχηματίστηκε σε ένα κοινοτικό πρόγραμμα τραγουδιού με την συμμετοχή πλέον μουσικών σχημάτων από όλη την Ευρώπη και όχι μόνο της Σκωτίας. Άλλο ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα ήταν το «Luciano Pavarotti», ένας μήνας αφιερωμένος στον μεγάλο τενόρο με μεγάλες συναυλίες και εκθέσεις με το έργο του και τις σημαντικότερες στιγμές της σταδιοδρομίας του. Ένα ακόμη μεγάλο γεγονός ήταν η «The Big Day», ένα ανοικτό υπαίθριο πάρτι που περιελάμβανε τις περισσότερες συναυλίες που πραγματοποιήθηκαν στους σημαντικότερους δημόσιους χώρους της πόλης. Και η συναυλία του «Jessye Norman με την Σκοτσέζικη Συμφωνική Ορχήστρα BBC». Στον αθλητισμό το σημαντικότερο πρόγραμμα που οργάνωσε ήταν το «The European Special Olympics», ένα πρόγραμμα για αθλητές με ειδικές ανάγκες, αναπτύσσοντας τον ανταγωνισμό μεταξύ πόλεων και περιοχών. Ένας άλλος τομέας στον οποίο παρουσίασε πολλά και μεγάλα γεγονότα ήταν το θέατρο και ο κινηματογράφος. Τα μεγαλύτερα ήταν το «StreetBiz», ένα υπαίθριο θέατρο που συγκεντρώνει τους καλλιτέχνες του θεάτρου από όλο τον κόσμο, τα «Ευρωπαϊκά Βραβεία Ταινιών» και «Το σκάφος Govan», μία θεατρική απόδοση που γιορτάζει την βιομηχανία κατασκευής σκαφών. Επίσης αφιέρωσε ένα πρόγραμμα αποκλειστικά στον κλασικό χορό σε συνδυασμό με την όπερα, προσκαλώντας το γνωστό σχήμα «Bolshoi Opera». Τα περισσότερα από τα παραπάνω προγράμματα και εκδηλώσεις αποσκοπούσαν να αναδείξουν την ευρωπαϊκή κουλτούρα στη μουσική, το θέατρο και τον κινηματογράφο, τον κλασικό χορό, τον αθλητισμό και να επισημάνουν κοινά πολιτιστικά χαρακτηριστικά και στοιχεία το ευρωπαϊκού πολιτισμού. Ενώ για την ανάδειξη του τοπικού πολιτισμού της Γλασκώβης επέλεξαν μία σειρά από εκθέσεις οι οποίες παρουσίαζαν την ιστορική και πολιτιστική πορεία της 26 (10/2005) 23

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 17.11.2003 COM(2003) 700 τελικό 2003/0274 (COD) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 1419/1999/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός. Νομική βάση

Πολιτισμός. Νομική βάση Πολιτισμός Η δραστηριότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του πολιτισμού συμπληρώνει την πολιτιστική πολιτική των κρατών μελών σε διάφορους τομείς: όπως για παράδειγμα, στην προστασία της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός. Νομική βάση

Πολιτισμός. Νομική βάση Πολιτισμός Η δραστηριότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του πολιτισμού συμπληρώνει την πολιτιστική πολιτική των κρατών μελών σε διάφορους τομείς: όπως για παράδειγμα, στην προστασία της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021 στην Eλλάδα.

Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021 στην Eλλάδα. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Με την υποστήριξη του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ευρώπη για τους πολίτες» Η ΕΕ με μια ματιά

Για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Με την υποστήριξη του προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ευρώπη για τους πολίτες» Η ΕΕ με μια ματιά Η ΕΕ με μια ματιά, ς και ανάπτυξη των ΜμΕ Το έργο χρηματοδοτήθηκε με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το παρόν έντυπο αποτυπώνει τις απόψεις του συντάκτη και μόνο και η Επιτροπή δεν μπορεί να θεωρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG III A

INTERREG III A INTERREG III A 2000-2006 ΕΛΛΑΔΑ - ΙΤΑΛΙΑ Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG III A 2000-2006 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 003 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

A8-0061/19. Santiago Fisas Ayxelà Πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης για τα έτη 2020 έως 2033 COM(2016)0400 C8-0223/ /0186(COD)

A8-0061/19. Santiago Fisas Ayxelà Πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης για τα έτη 2020 έως 2033 COM(2016)0400 C8-0223/ /0186(COD) 8.6.2017 A8-0061/19 Τροπολογία 19 Petra Kammerevert εξ ονόματος της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας Έκθεση Santiago Fisas Ayxelà Πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης για τα έτη 2020 έως 2033 COM(2016)0400

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ

Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ο ΔΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ 1 Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 9.3.2015 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την έκθεση για την υλοποίηση, τα αποτελέσματα και τη συνολική αξιολόγηση του Eυρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες

Δίκτυο για έναν Ιδανικό Πολιτιστικό Τουρισμό Στρατηγικές Προτεραιότητες Δίκτυο για έναν Ιδανικό Στρατηγικές Προτεραιότητες Πλαίσιο έργου Το Δίκτυο Για έναν Ιδανικό δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Για ένα Ιδανικό», συγχρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΗΜΟΣ ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 19:00 ΚΟΜΝΗΝΑ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΟΥ ΒΕΡΜΙΟΥ ΕΟΡΔΑΙΑΣ. Πέμπτη 25/8/ :00 ΣΕΡΒΙΩΝ- ΒΕΛΒΕΝΤΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΗΜΟΣ ΤΟΠΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ 19:00 ΚΟΜΝΗΝΑ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΔΗΜΟΥ ΒΕΡΜΙΟΥ ΕΟΡΔΑΙΑΣ. Πέμπτη 25/8/ :00 ΣΕΡΒΙΩΝ- ΒΕΛΒΕΝΤΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μετά την ολοκλήρωση και την επιτυχημένη υποβολή της Α Φάσης του Τοπικού Προγράμματος Κοζάνης Γρεβενών CLLD/ του ΠΑΑ και του ΕΠΑλΘ στις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis)

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Α. ΓΕΝΙΚΑ Οι πολιτιστικές/καλλιτεχνικές εκδηλώσεις συμβάλλουν στη δημιουργία θετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ (www.gnto.gov.gr) v Ίδρυση: έτος 1950 v Αποστολή: οργάνωση, ανάπτυξη και προώθηση του τουρισµού στην Ελλάδα v Δράσεις: τουριστική

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)»

«Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» «Παιδαγωγική προσέγγιση της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μέσω τηλεκπαίδευσης (e-learning)» Εισαγωγικά Στη σημερινή πρώτη μας συνάντηση θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με απλό και ευσύνοπτο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ. «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών»

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ. «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών» Δημοσιοποίηση της Δράσης Έργο ΕΤΕ 4.1/13 «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών για θέματα διαθρησκευτικού διαλόγου και άσκησης θρησκευτικών πρακτικών» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ «Δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κρατών

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ k a k Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα Πληροφόρηση, Τεκμηρίωση και Συντονισμός των Δικτύων Πληροφόρησης ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΑΘΗΝΑ 14-16.06.2006 "Η Στρατηγική της Λισσαβόνας:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Βέροια, 14 Ιουλίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ Γραφείο Επικοινωνίας & Δημοσίων Σχέσεων Πληροφορίες: Όλγα Ιγνατίου Email: presver@otenet.gr Τηλέφωνο: 2331350617 www.veria.gr Προς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας κ. Βασίλης Μαγγίνας μίλησε σήμερα Δευτέρα 16 Ιουλίου στο Όγδοο Διακυβερνητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 2010 (04.11) (OR. fr) 15448/10 CULT 97 SOC 699

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 2010 (04.11) (OR. fr) 15448/10 CULT 97 SOC 699 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 26 Οκτωβρίου 2010 (04.11) (OR. fr) 15448/10 CULT 97 SOC 699 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της: Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου προς: την Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων (1ο τμήμα)

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΔΕ ΑΘΗΝΑ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 Εισαγωγικό Σημείωμα Η Ελληνική Εταιρία Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ) είναι μη κερδοσκοπικό Σωματείο, που ως σκοπό έχει τη «διάδοση των αρχών και της σωστής

Διαβάστε περισσότερα

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων,

1. Την παρουσίαση του ελληνικού προτύπου ΕΛΟΤ 1452 για τη διαχείριση της ποιότητας εμπορικών καταστημάτων, Εκδήλωση για Πρότυπο ποιότητας για εμπορικά καταστήματα Νέες εκδόσεις προτύπων συστημάτων διαχείρισης αίθουσα Εμπορικού και Εισαγωγικού Συλλόγου Πατρών πλ. Γεωργίου Α 25, ΠΑΤΡΑ Τετάρτη, 25 Νοεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

15206/14 AΣ/νικ 1 DG D 2C

15206/14 AΣ/νικ 1 DG D 2C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 14 Νοεμβρίου 2014 (OR. en) 15206/14 FREMP 198 JAI 846 COHOM 152 POLGEN 156 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Συμβούλιο Διασφάλιση του σεβασμού του

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ο ρόλος των Δημοσίων Βιβλιοθηκών στην ενίσχυση της Κοινωνικής Συνοχής Δρ. Γεώργιος Κ. Ζάχος Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1 Κύρια σημεία της παρουσίασης Ρόλοι των Δημοσίων Βιβλιοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ειρήνη ΚΟΜΝΗΝΟΥ Προϊσταμένη του Τμήματος Ευρωπαϊκής Ένωσης Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων

ΣΧΕΔΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ειρήνη ΚΟΜΝΗΝΟΥ Προϊσταμένη του Τμήματος Ευρωπαϊκής Ένωσης Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων ΣΧΕΔΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Ειρήνη ΚΟΜΝΗΝΟΥ Προϊσταμένη του Τμήματος Ευρωπαϊκής Ένωσης Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Ποιος επιδοτείται; Φορείς του πολιτιστικού και δημιουργικού τομέα από διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής

Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας (50%) και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (50%) Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

MINISTER PRESS CONFERENCE STATEMENTS

MINISTER PRESS CONFERENCE STATEMENTS COUNCIL MEETINGS Education, Youth, Culture and Sport Council (EYCS) 26.11.2012-27.11.2012 Location: Council of the European Union (Justus Lipsius building), Brussels MINISTER PRESS CONFERENCE STATEMENTS

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα

Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα Σύνοψη Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα Στο παρόν έγγραφο γίνονται ορισμένες υποδείξεις σχετικά με ενδεχόμενες πηγές χρηματοδότησης, δημόσιες και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

«Υποστηρίξτε τη δράση µας»

«Υποστηρίξτε τη δράση µας» «Υποστηρίξτε τη δράση µας» 1 Λαιµός, 18 Φεβρουαρίου 2012 Αγαπητοί φίλοι, υποστηρικτές και συνεργάτες, Το Πολιτιστικό Τρίγωνο Πρεσπών είναι πάνω από 11 χρόνια σηµείο αναφοράς για νέους από την ευρύτερη

Διαβάστε περισσότερα

15320/14 ΕΠ/γπ 1 DG E - 1 C

15320/14 ΕΠ/γπ 1 DG E - 1 C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 13 Νοεμβρίου 2014 (OR. en) 15320/14 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: CULT 127 TOUR 24 REGIO 123 RELEX 908 Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων(1ο Τμήμα) Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

A8-0061/ Πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης για τα έτη 2020 έως Πρόταση απόφασης (COM(2016)0400 C8-0223/ /0186(COD))

A8-0061/ Πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης για τα έτη 2020 έως Πρόταση απόφασης (COM(2016)0400 C8-0223/ /0186(COD)) 8.6.2017 A8-0061/ 001-018 ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ 001-018 κατάθεση: Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας Έκθεση Santiago Fisas Ayxelà Πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης για τα έτη 2020 έως 2033 A8-0061/2017 (COM(2016)0400

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα Α: Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: ΤΑΣΕΙΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης

Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Σχέδιο Δράσης Συνεργασία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση Σχέδιο Δράσης 2016-2018 Δέσμευση : Ενίσχυση της εξωστρέφειας και της προσιτότητας του Κοινοβουλίου στον πολίτη Στόχος: Ενίσχυση της διαφάνειας των κοινοβουλευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 2003-2005 Δύο χρόνια μετά την ιδρυτική του Συνέλευση το Δίκτυο, μέσα στα πλαίσια των αξόνων που αυτή έθεσε και με βάση τη μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς]

Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς] 41 Διαγώνισµα 111 Τέχνη Κείµενο [Υψηλή τέχνη για τους πολλούς] Η σχέση µεταξύ τέχνης και χρήµατος είναι αµφιλεγόµενη. Κάθε άλλο παρά σαφές είναι ότι τα κυριότερα επιτεύγµατα που πραγµατοποιήθηκαν και αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΚΕΙΜΕΝΟ Με τον όρο αυτομόρφωση περιγράφουμε μία σύνθετη εκπαιδευτική διαδικασία της οποίας θεμελιώδης κινητήρια δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Dr. Ηλίας Γαλανός Δημοτικός Σύμβουλος Φραγκφούρτης Πρόεδρος Συντονιστικής Επιτροπής Δικτύου Ελλήνων Αποδήμων Αιρετών Αυτοδιοίκησης της Ευρώπης Αξιότιμοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Διοίκηση Επιχειρήσεων Έννοια του Μάνατζμεντ Ικανότητες των Μάνατζερ Στόχοι του Μάνατζμεντ Βασικές Λειτουργίες του Μάνατζμεντ Σχεδιασμός Οργάνωση Διεύθυνση Έλεγχος Εφαρμογή του Μάνατζμεντ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων 26.1.2016 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με μια ετήσια πανευρωπαϊκή συζήτηση στο πλαίσιο της νομοθετικής έκθεσης πρωτοβουλίας σχετικά με τη θέσπιση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητές: Αμαλία Μακρή -Φώτης Τσίπης Περιφερειακοί Σύμβουλοι ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εισηγητές: Αμαλία Μακρή -Φώτης Τσίπης Περιφερειακοί Σύμβουλοι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ 2014: ΕΤΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ 150 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 15-21 ΗΣ ΜΑΙΟΥ ΩΣ ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ -ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΣΤΑΘΕΡΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ Εισηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Θέατρο Τ 7η Το αρχαίο Θέατρο και οι σύγχρονοι Λαρισαίοι των ρόλων μεταξύ των μαθητών αποφασίστηκε το χρονοδιάγραμμα των γυρισμάτων. Λίγο πριν το γύρισμα της κάθε σκηνής, λαμβάνονταν αποφάσεις για τα πλάνα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day

Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου. στο HP day Χαιρετισμός του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο HP day 31.03.2005 Θέμα: Ο δημόσιος τομέας ως adaptive enterprise Αγαπητοί σύνεδροι, φίλοι και φίλες Επιθυμώ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα

Ερευνητικό Κέντρο Λεμεσού Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Νέες προοπτικές στην αρχειακή και ιστορική έρευνα Με την έναρξη των εργασιών του Παττίχειου Δημοτικού Μουσείου, Ιστορικού Αρχείου και Κέντρου Μελετών Λεμεσού στην ανακαινισμένη πρώην Οικία Έπαρχου, ο Δήμος

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ τ ο υ Υ π ο υ ρ γ ε ί ο υ Ο ι κ ο ν ο μ ί α ς, Υ π ο δ ο μ ώ ν, Ν α υ τ ι λ ί α ς κ α ι Το υ ρ ι σ μ ο ύ μ ε τ η ν Αν ε ξά ρ τ η τ η Α ρ χ ή «Σ υ ν ή γ ο ρ ο ς

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος οδηγός της AEGEE

Σύντομος οδηγός της AEGEE Σύντομος οδηγός της AEGEE EUROPEAN STUDENTS FORUM AEGEE-Europe, European Students Forum Rue du Noyer / Notelaarsstraat 55 1000 Bruxelles Belgium - Belgique Τα περισσότερα οπτικά υλικά που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Ιδέες από το Αναπτυξιακό Συνέδριο εκέµβριος 2005 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τη διενέργεια του Αναπτυξιακού Συνεδρίου της Περιφέρειας, αλλά και από τις επιµέρους συσκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Κύρωση του Μνηµονίου Κατανόησης Πολιτιστικής Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής

Κύρωση του Μνηµονίου Κατανόησης Πολιτιστικής Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Κατανόησης Πολιτιστικής Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωµένων Αραβικών Εµιράτων» Προς τη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ενότητα 3β: Πολιτισμικός Τουρισμός και Βιώσιμη Ανάπτυξη Αριστοτέλης Μαρτίνης Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με

Διαβάστε περισσότερα

Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία

Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία Παροχή τεχνικής υποστήριξης στα μέλη των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ), παροχή κατάρτισης στους εμπλεκόμενους σε αυτά σχετικά με τη λειτουργία των Συμβουλίων αυτών και διευκόλυνση της δικτύωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Οκτωβρίου 2016 (OR. en) Σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου ως προς την αθλητική διπλωματία

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Οκτωβρίου 2016 (OR. en) Σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου ως προς την αθλητική διπλωματία Conseil UE Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Οκτωβρίου 2016 (OR. en) 12355/16 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αντιπροσωπίες LIMITE αριθ. προηγ. εγγρ.: 11816/16

Διαβάστε περισσότερα

(β) Αρμοδιότητες Τμήματος Πολιτισμού Αθλητισμού & Παιδείας (Αρμοδιότητες σε θέματα Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης) 1. Μεριµνά για την εξασφάλιση των

(β) Αρμοδιότητες Τμήματος Πολιτισμού Αθλητισμού & Παιδείας (Αρμοδιότητες σε θέματα Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης) 1. Μεριµνά για την εξασφάλιση των (β) Αρμοδιότητες Τμήματος Πολιτισμού Αθλητισμού & Παιδείας (Αρμοδιότητες σε θέματα Παιδείας και Δια Βίου Μάθησης) 1. Μεριµνά για την εξασφάλιση των κατάλληλων υλικοτεχνικών υποδοµών για την προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ Η Εναλλακτική Δράση μετά από 5 χρόνια συνεχών εκδηλώσεων και πρωτοβουλιών στους τομείς του περιβάλλοντος του πολιτισμού και της κοινωνίας έχει αποκτήσει μέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2015 Αριθ. Πρωτ. Φ. 1500.2/46831/2015 Πληροφορίες: Νίκη Μπαφέ, Ματούλα Παπαδημητρίου τηλ. 2131306817, 213 1306816 Προς: Πίνακα αποδεκτών Αξιότιμες

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία

Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π.Ι.Ν. Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση στην πόλη της Κέρκυρας με εστίαση στην πολιτιστική & δημιουργική οικονομία εισήγηση στην 1 η συνάντηση για την ΟΧΕ πόλης Κέρκυρας -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Οκτωβρίου Ίδρυμα Ευγενίδου, Αθήνα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Οκτωβρίου Ίδρυμα Ευγενίδου, Αθήνα ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ 17 o Εθνικό Συνέδριο Ενέργειας Ενέργεια & Ανάπτυξη 2012 30-31 Οκτωβρίου 2012 Ίδρυμα Ευγενίδου, Αθήνα Έντιμε Κύριε Υπουργέ, Εκλεκτοί προσκεκλημένοι, Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη.

Δράσεις με πρόσθετη αξία που θα προωθηθούν στη βάση πάντα της αρχής της επικουρικότητας, όπως ορίζεται άλλωστε και στη Συνθήκη. Πέμπτη, 25/10/2012 Ομιλία του Υπουργού Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού κ. Νεοκλή Συλικιώτη κατά την εναρκτήρια τελετή του 11 ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ Τουρισμού 2012, στο Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία» Σας

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000 2006 Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 2: ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟ 2.5 Ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

04/29/15. ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

04/29/15. ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ 04/29/15 ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Παρενέργειες από την ανάπτυξη του τουρισµού Νέοι χώροι για τουριστικές εγκαταστάσεις (δάση, ακτές) Ρύπανση

Διαβάστε περισσότερα

15064/15 ΘΚ/νκ 1 DG C 1

15064/15 ΘΚ/νκ 1 DG C 1 Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 10 Δεκεμβρίου 2015 (OR. en) 15064/15 DEVGEN 264 ACP 177 REX 1019 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Αποστολέας: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αποδέκτης: Αντιπροσωπίες

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» 4.1 Τίτλος 4ης Επιμέρους Δράσης: Αξιοποίηση του Stop Motion Animation (χειροποίητη κινούμενη εικόνα ) στην αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων ΤΑΞΗ ΣΥΝΟΛΟ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΑΞΗΣ : : Δ 39 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ ΟΙ ΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ ΟΙ ΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Enter the name of the interviewer. ΠΩΣ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ ΟΙ ΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ Λεωφ. Γρίβα Διγενή 38 & Δεληγιώργη 3, Τ.Θ. 21455, 1509 Λευκωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 Χρηματοπιστωτική εκπαίδευση: Τάσεις και προοπτικές Του Χρήστου Βλ. Γκόρτσου Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ 1. Το πλαίσιο αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού»

Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό « Έτος Πολιτισμού» ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Στρατηγική της Π.Ν.Α για τον Τουρισμό «2014 - Έτος Πολιτισμού» Ελευθερία ΦΤΑΚΛΑΚΗ Αντιπεριφερειάρχης Ν.Αιγαίου Τρία Κομβικά σημεία προβληματισμού για την δημιουργία ενός δημιουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository COMENIUS Regio Φλώρινα, 2013 COMENIUS Regio - Σκοπός Ενισχύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΑΤΑ IOYNIΟΣ 2014

ΚΑΛΑΜΑΤΑ IOYNIΟΣ 2014 «Φ ΑΡΙΣ» ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΜΕΛΕΤΗ α.α. 1/2014 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ 20 ου ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΧΟΡΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 150.000,00 με ΦΠΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων που διοργανώνονται στην Κύπρο μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ήσσονος Σημασίας (de minimis)

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων που διοργανώνονται στην Κύπρο μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ήσσονος Σημασίας (de minimis) Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων που διοργανώνονται στην Κύπρο μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ήσσονος Σημασίας (de minimis) Α. ΓΕΝΙΚΑ Οι πολιτιστικές/καλλιτεχνικές εκδηλώσεις συμβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΟΛΗΔΡΩΜΕΝΑ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΟΛΗΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΟΛΗΔΡΩΜΕΝΑ Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Αναπτυξιακή Σύμπραξη για την ανάπτυξη και αξιοποίηση πολιτισμικών δυνατοτήτων στο Δήμο Αιγάλεω»,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 2521 / 22.05.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 2521 / 22.05.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ& ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 2521 / 22.05.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν.4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το

Η διατύπωση του ερωτήματος κρίνεται ως ασαφής και μάλλον ασύμβατη με το ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ: ΚΑΡΑΡΓΥΡΗ ΓΙΟΥΛΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής

Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Τα Κυπριακά Σημεία Επαφής «Πολιτισμό» και «Ευρώπη για τους Πολίτες» συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας (50%) και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (50%) Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Αναπτυξιακή Σύμπραξη για τη Δημιουργία επιχειρήσεων στον τομέα του πολιτισμού», στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 9. ΑΠΟΦΑΣΗ 92/421/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 13 ης Ιουλίου 1992 σχετικά με σχέδιο κοινοτικών δράσεων υπέρ του τουρισμού (EE L. 231/26) ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την

Διαβάστε περισσότερα