Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε."

Transcript

1 Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε. Εισαγωγή Ο πυρήνας στη ζωή των εφήβων είναι το οικογενειακό τους περιβάλλον και ως εκ τούτου διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε όλο το φάσμα της σωματικής και ψυχικής τους υγείας. 1 Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες σε εφήβους, το κοινωνικοοικονομικό προφίλ της οικογένειας έχει συνδεθεί με τη σχολική επίδοση, την επιθετικότητα και τη σχολική βία, τις διατροφικές συνήθειες και την παχυσαρκία, τη χρήση οινοπνευματωδών, το κάπνισμα, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση και την ψυχική υγεία (π.χ. ψυχοσωματικά συμπτώματα, κατάθλιψη). 2-4 Επίσης, στρεσογόνες καταστάσεις στη ζωή της οικογένειας, όπως η μετανάστευση και η ανεργία, επηρεάζουν σημαντικά την υγεία των εφήβων. 5,6 Η υγεία των εφήβων σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με το επίπεδο και την ποιότητα των σχέσεων που αναπτύσσονται στην οικογένεια. 7 Η καλή επικοινωνία με τους γονείς αποτελεί προστατευτικό παράγοντα για συμπεριφορές υψηλού κινδύνου 8 και για πολλά ψυχοσωματικά προβλήματα. 9 Επιπλέον, η καλή επικοινωνία των εφήβων, ιδιαίτερα με τη μητέρα, συνδέεται με καλύτερη σωματική υγεία, χαμηλότερη κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών 1 και τσιγάρων 11 καθώς και την αποφυγή της πρώιμης έναρξης της σεξουαλικής τους ζωής. 12 Παρά το γεγονός ότι οι έφηβοι μιλούν λιγότερο με τους γονείς τους από ό,τι στα προηγούμενα χρόνια της ζωής τους, ο συναισθηματικός δεσμός μεταξύ εφήβου-γονιού συνεχίζεται, αν και με διαφορετική μορφή. Η αλλαγή αυτή στις σχέσεις γονιού-εφήβου οδηγεί βαθμιαία στην ανεξαρτησία και την αυτονομία του εφήβου οι οποίες αποτελούν σημαντικές συνιστώσες της διαδικασίας ανάπτυξης. 13 Οι γονείς επιλέγουν διαφορετικούς τρόπους και στρατηγικές για τη διαπαιδαγώγηση των εφήβων, που έχουν να κάνουν με το κατά πόσο τους τιμωρούν, με το εάν συζητούν μαζί τους για λάθη που κάνουν ή με το εάν έχουν αδιάφορη στάση απέναντί τους. Οι έφηβοι που έχουν αυστηρούς/προσηνείς γονείς είναι περισσότερο πιθανόν να αναπτύξουν υψηλότερη αυτοεκτίμηση, να έχουν καλύτερη επίδοση στο σχολείο, να είναι λιγότερο ευάλωτοι σε πιέσεις που δέχονται από τους συνομηλίκους τους και να αποφεύγουν συμπεριφορές κινδύνου όπως η χρήση ουσιών και η πρώιμη έναρξη της σεξουαλικής ζωής. 14 Από την άλλη, οι έφηβοι με ενδοτικούς/αδιάφορους γονείς είναι πιθανόν να είναι επιρρεπείς σε συμπεριφορές κινδύνου. 15 Κύρια Ευρήματα Κοινωνικο-δημογραφικά χαρακτηριστικά Η μεγάλη πλειονότητα των εφήβων (92,5) έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα και έχουν και τους δύο γονείς Έλληνες (85,3). Ένας στους 6 εφήβους έχει τουλάχιστον ένα γονιό αλλοδαπής εθνικότητας. Το 85,3 των εφήβων ζουν και με τους δύο βιολογικούς γονείς τους, και ένας στους 1 ζει σε μονογονεϊκή οικογένεια. Δύο στους 3 εφήβους αναφέρουν ότι εργάζονται και οι δύο γονείς τους. Διαχρονικά, από το 22 έως το 21 αυξάνονται οι έφηβοι που δεν ζουν και με τους δύο γονείς και διπλασιάζονται εκείνοι που έχουν έναν τουλάχιστον γονιό άνεργο. Σύμφωνα με την Κλίμακα Οικονομικής Ευμάρειας, η οικογένεια 1 στους 2 εφήβους κατατάσσεται στο μέσο οικονομικό επίπεδο, 1 στους 3 στο ανώτερο και 1 στους 6 στο κατώτερο οικονομικό επίπεδο. Σχέσεις στην οικογένεια Η πλειονότητα των εφήβων δηλώνουν πολύ ικανοποιημένοι από τις σχέσεις στην οικογένειά τους, σε υψηλότερο ποσοστό τα αγόρια και οι 11χρονοι μαθητές. Τέσσερις στους 5 εφήβους θεωρούν εύκολη την επικοινωνία με τη μητέρα τους, 2 στους 3 με τον πατέρα τους και 7 στους 1 εφήβους με τα μεγαλύτερα αδέρφια τους. Οι κοινές δραστηριότητες με την οικογένεια είναι για τους περισσότερους έφηβους τα κοινά γεύματα, οι συζητήσεις και η παρακολούθηση τηλεόρασης. Δύο στους 3 εφήβους αναφέρουν ότι έχουν συναισθηματική στήριξη από τους γονείς τους, με το αντίστοιχο ποσοστό να μειώνεται καθώς οι έφηβοι μεγαλώνουν. Διαχρονικά, από το 26 στο 21 μειώνεται σημαντικά το ποσοστό των εφήβων που αναφέρουν ότι έχουν συναισθηματική στήριξη από τους γονείς τους. Οι γονείς της πλειονότητας των εφήβων γνωρίζουν τι κάνουν τα παιδιά τους στον ελεύθερό τους χρόνο, περισσότερο η μητέρα από τον πατέρα. Στην παρούσα έρευνα, το κοινωνικο-οικονομικό προφίλ των οικογενειών των μαθητών διερευνήθηκε μέσα από ερωτήσεις για την εθνικότητα και τη γλώσσα επικοινωνίας μεταξύ των μελών της οικογένειας, τη δομή της οικογένειας, την εργασιακή κατάσταση των γονιών και, τέλος, την οικονομική 1

2 κατάσταση της οικογένειας σύμφωνα με την Κλίμακα Οικονομικής Ευμάρειας της Οικογένειας. 16 Στο τεύχος αυτό εξετάζονται επίσης μία σειρά από θέματα αναφορικά με τις σχέσεις και την επικοινωνία στην οικογένεια και ειδικότερα με κάθε γονιό και με τα μεγαλύτερά αδέλφια, θέματα γύρω από τη γνώση των γονιών για τις παρέες και τις δραστηριότητες των παιδιών τους, την υποστήριξη που δέχεται ο έφηβος και την τυπολογία στην οποία ανήκουν οι γονείς. 17 Τα στοιχεία παρουσιάζονται για το σύνολο των μαθητών, ανά φύλο, ανά ηλικία και όπου είναι δυνατό διαχρονικά. Σημειώνεται ότι, παρόλο που η αναφορά στο κείμενο και τα γραφήματα γίνεται σε μαθητές ηλικίας 11, 13 και 15 ετών, τα στοιχεία αφορούν στις σχολικές τάξεις της ΣΤ Δημοτικού, Β Γυμνασίου και Α Λυκείου, στις οποίες αντίστοιχα φοιτούν στην πλειονότητά τους (>93) οι μαθητές των τριών παραπάνω ηλικιακών ομάδων. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p<,1). Εθνικότητα και γλώσσα επικοινωνίας στο σπίτι Οι μαθητές ρωτήθηκαν για τον τόπο γέννησής τους και για την εθνικότητα των γονιών τους. Η συντριπτική πλειονότητά τους (92,5) έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα, και 8 στους 1 (85,3) αναφέρουν ότι και οι δύο γονείς τους έχουν ελληνική εθνικότητα. Ένας στους 6 εφήβους έχει τουλάχιστον ένα γονιό αλλοδαπής εθνικότητας, με υψηλότερο το ποσοστό για τη μητέρας από ό,τι για τον πατέρα (Γράφημα 1). Δύο στους 3 εφήβους με τουλάχιστον ένα αλλοδαπό γονιό (67,8) αναφέρουν ότι χρησιμοποιείται η ελληνική γλώσσα για την επικοινωνία στο σπίτι μεταξύ των μελών της οικογένειάς τους (91,8 του συνόλου των μαθητών που συμμετείχαν στην έρευνα). Γράφημα 1: Έφηβοι με αλλοδαπούς γονείς, διαχρονικά() Έφηβοι µε αλλοδαπούς γονείς Πατέρας Μητέρα Τουλάχιστον ο ένας γονιός 8,2 8,7 1,2 9,3 13,6 14, Μεταξύ του 26 και του 21, έχει αυξηθεί το ποσοστό των εφήβων που έχουν είτε ένα γονιό αλλοδαπό είτε και τους δύο (Γράφημα 1). Τέλος, διαχρονικά αυξάνεται σημαντικά το ποσοστό των εφήβων που αναφέρουν ότι η γλώσσα που μιλούν στο σπίτι δεν είναι η ελληνική, από 3,4 το 26 σε 8,2 το 21. κάτω από την ίδια στέγη. Το 85,3 των μαθητών αναφέρουν ότι ζουν και με τους δύο βιολογικούς γονείς. Ένας στους 1 εφήβους (1,3) ζει μόνο με έναν βιολογικό γονιό, ενώ το 2,9 ζουν σε οικογένεια αναδομημένης μορφής. i Επιπλέον, 1 στους 6 εφήβους (15,8) αναφέρει ότι μένει μαζί στο σπίτι η γιαγιά ή/και ο παππούς (οικογένεια διευρυμένης μορφής). Διαχρονικά, μεταξύ του 1998 και του 21 φαίνεται να έχει διπλασιαστεί το ποσοστό των εφήβων που αναφέρουν ότι ζουν σε μονογονεϊκού τύπου οικογένεια από 5,2 σε 1,3, αντίστοιχα. Κατά την ίδια χρονική περίοδο έχει, επίσης, μειωθεί σημαντικά η συμβίωση με τη γιαγιά ή/και τον παππού (25,3 το 1998, 21,3 το 22, 18,7 το 26 και 15,8 το 21). Εργασιακή κατάσταση γονέων Στη μεγάλη πλειονότητά τους οι γονείς των εφήβων εργάζονται, περισσότερο ο πατέρας από ό,τι η μητέρα (92,3 και 68,3, αντίστοιχα). Δύο στους 3 εφήβους (65,2) αναφέρουν ότι εργάζονται και οι δύο γονείς τους, ενώ το 6 έχει τουλάχιστον ένα γονιό άνεργο (Γράφημα 2). Ως συνηθέστεροι λόγοι για τον πατέρα που δεν εργάζεται αναφέρονται η συνταξιοδότηση, η ασθένεια ή η φοιτητική ιδιότητα (52,5) και η ανεργία (32,4). Ως κυριότερη αιτία μη απασχόλησης της μητέρας σε εργασία εκτός σπιτιού αναφέρεται η φροντίδα άλλων ατόμων ή/και του νοικοκυριού (67,1). Διαχρονικά, έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των εφήβων που αναφέρουν ότι οι γονείς τους είναι άνεργοι. Συγκεκριμένα, την περίοδο έχει τριπλασιαστεί το ποσοστό που αναφέρουν ότι ο πατέρας δεν εργάζεται και ψάχνει για δουλειά, ενώ αύξηση μικρότερου βαθμού καταγράφεται στο αντίστοιχο ποσοστό και για τη μητέρα (Γράφημα 2). Επίσης, την ίδια χρονική περίοδο διπλασιάζεται ο αριθμός των μαθητών που αναφέρουν πως τουλάχιστον ο ένας από τους δύο γονείς τους είναι άνεργος και ψάχνει για δουλειά (Γράφημα 2). Γράφημα 2: Έφηβοι με γονείς που είναι άνεργοι, διαχρονικά() Άνεργοι Γονείς Πατέρας Μητέρα Τουλάχιστον ο ένας γονιός,5,5 1,6 2, ,5 4, Δομή οικογένειας Η δομή της οικογένειας των εφήβων διερευνήθηκε μέσα από ερώτηση σχετικά με τα ενήλικα άτομα που μένουν μόνιμα 2 i Αναδομημένη μορφή οικογένειας: ένας βιολογικός γονιός και πατριός ή μητριά.

3 Οικονομική κατάσταση της οικογένειας Η οικονομική κατάσταση της οικογένειας των μαθητών αρχικά διερευνήθηκε μέσα από ερώτηση που τους ζητούσε να την αξιολογήσουν με υποκειμενικά κριτήρια και να τη χαρακτηρίσουν από πολύ καλή έως καθόλου καλή. Δύο στους 3 εφήβους (64,7) πιστεύουν ότι η οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους είναι καλή, i το 26,8 την αξιολογεί στο μέσο όρο, ενώ όχι πολύ καλή ή καθόλου καλή μόνο το 8,4 των εφήβων. Μεταξύ των τριών ηλικιακών ομάδων, σε μεγαλύτερο ποσοστό οι 11χρονοι (72,4) χαρακτηρίζουν την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους ως καλή συγκριτικά με τους 13χρονους (63,3) και τους 15χρονους (57,7). Διαχρονικά, παρόλο που από το 1998 στο 26 παρατηρείται τάση αύξησης του ποσοστού των εφήβων που χαρακτηρίζουν την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους ως καλή, τα επόμενα χρόνια μέχρι και το 21 υπάρχει τάση μείωσης. Επίσης, έγινε αντικειμενική αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης της οικογένειας βάσει της Κλίμακας Οικονομικής Ευμάρειας της Οικογένειας. 16 Η κλίμακα αυτή περιλαμβάνει ερωτήσεις για τον αριθμό ηλεκτρονικών υπολογιστών και τον αριθμό των αυτοκινήτων στο νοικοκυριό, για το εάν οι έφηβοι έχουν το δικό τους δωμάτιο στο σπίτι, όπως επίσης και για τη συχνότητα των οικογενειακών διακοπών κατά τον τελευταίο χρόνο πριν από την έρευνα. Από τις απαντήσεις των εφήβων στις επιμέρους ερωτήσεις της κλίμακας προκύπτει ότι 9 στους 1 (91) ανέφεραν την ύπαρξη ενός τουλάχιστον αυτοκινήτου στην οικογένεια και 7 στους 1 (72,4) πως έχουν το δικό τους δωμάτιο στο σπίτι. Σε ποσοστό,3, οι έφηβοι έχουν κάνει τουλάχιστον 2 φορές διακοπές με την οικογένειά τους τον τελευταίο χρόνο. Τέλος, η πλειονότητα των εφήβων (92,6) έχουν τουλάχιστον έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή στο σπίτι (Γράφημα 3). Γράφημα 3: Έμμεσοι δείκτες οικονομικής κατάστασης οικογένειας, διαχρονικά () το 34,8 στο ανώτερο, ενώ το 16,6 κατατάσσεται στο χαμηλό επίπεδο. Διαχρονικά, από το 22 στο 21 φαίνεται να υπάρχει αυξητική τάση του ποσοστού των οικογενειών με υψηλό επίπεδο οικονομικής ευμάρειας από 21,8 το 22 στο 34,8 το 21, και σημαντική μείωση εκείνων με χαμηλό επίπεδο, από 29,6 το 22 σε 16,6 το 21. Οι απαντήσεις των μαθητών στις επιμέρους ερωτήσεις της κλίμακας δείχνουν αύξηση όσων έχουν δικό τους δωμάτιο και ραγδαία αύξηση όσων αναφέρουν την ύπαρξη τουλάχιστον ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή στο σπίτι (Γράφημα 3). Ικανοποίηση από τις σχέσεις στην οικογένεια Οι έφηβοι ρωτήθηκαν για το βαθμό στον οποίο είναι ικανοποιημένοι από τις σχέσεις στην οικογένειά τους. Για την πλειονότητα των εφήβων οι σχέσεις στην οικογένεια είναι από πολύ καλές έως άριστες. ii Οι 11χρονοι αντιλαμβάνονται τις σχέσεις στην οικογένεια ως πολύ καλές ή άριστες σε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό σε σύγκριση με τους 13χρονους και τους 15χρονους. Επίσης, μεγαλύτερο ποσοστό αγοριών από ό,τι κοριτσιών αναφέρουν πολύ καλές έως άριστες σχέσεις στην οικογένεια (Γράφημα 4). Γράφημα 4: Έφηβοι που αναφέρουν πολύ καλές έως άριστες σχέσεις στην οικογένεια () , , ,2 Σύνολο Αγόρια Κορίτσια 11χρονοι 13χρονοι 15χρονοι ,9 89,5 9,2 91, 72,4 7,9 67, 68,5 63,8,2,3 57,4 62,4 78,6 92,6 Διαχρονικά από το 26 στο 21 έχει μειωθεί σημαντικά το ποσοστό των εφήβων που δηλώνουν ικανοποιημένοι από τις σχέσεις στην οικογένειά τους (Γράφημα 4). Το 21, ποσοστό 3,6 των μαθητών (4,4 των κοριτσιών και 2,7 των αγοριών) δηλώνουν πως δεν είναι καθόλου ικανοποιημένοι iii από τις σχέσεις στην οικογένεια. 1 αυτοκίνητο στην οικογένεια Έ χουν το δικό τους δωµάτιο στο σπ ίτι 2 φορές διακοπ ές τον τελευταίο χρόνο 1 ηλεκτρονικός υπολογιστής στο σπ ίτι Μεγαλώνοντας οι έφηβοι δηλώνουν σε υψηλότερα ποσοστά ότι δεν είναι καθόλου ικανοποιημένοι από τις σχέσεις στην οικογένεια (1,1 των 11χρονων έναντι 4,1 των 13χρονων και 5,6 των 15χρονων). Σύμφωνα με τις απαντήσεις των εφήβων, η βαθμολογία της Κλίμακας Οικονομικής Ευμάρειας δείχνει πως το 48,6 των οικογενειών τους κατατάσσεται στο μέσο οικονομικό επίπεδο, i Οι έφηβοι απάντησαν «πολύ καλή» ή «καλή». ii Οι έφηβοι απάντησαν μεταξύ «8» και «1» στη σχετική δεκαβάθμια κλίμακα. iii Οι έφηβοι απάντησαν μεταξύ και «4» στη σχετική δεκαβάθμια κλίμακα. 3

4 Επικοινωνία με γονείς και μεγαλύτερα αδέλφια Οι έφηβοι απάντησαν σε ερώτηση σχετικά με το πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να μιλήσουν με τους γονείς τους και με τα μεγαλύτερα αδέλφια τους για θέματα που τους απασχολούν. Η πλειονότητα των μαθητών αναφέρουν ότι είναι κατά κανόνα εύκολο i να μιλήσουν με τους γονείς τους. Ωστόσο, υπάρχουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με το φύλο του γονιού, και ανάλογα με το φύλο και την ηλικία του εφήβου. Έτσι, ενώ το 83,6 των εφήβων θεωρεί εύκολη την επικοινωνία με τη μητέρα, το αντίστοιχο ποσοστό για τον πατέρα ανέρχεται στο 64,5 (Γράφημα 5). Η ευκολία με την οποία οι έφηβοι επικοινωνούν με τους γονείς τους φαίνεται να συνδέεται με το φύλο και την ηλικία τους σε συνδυασμό και με το φύλο του γονιού. Έτσι, τα κορίτσια θεωρούν πιο εύκολο από ό,τι τα αγόρια να μιλήσουν με τη μητέρα τους για κάτι που τους απασχολεί (85,6 και 81,5, αντίστοιχα). Στην περίπτωση του πατέρα, ωστόσο, τα κορίτσια επικοινωνούν εύκολα σε σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό (52,2) σε σύγκριση με τα αγόρια (77,5). Επιπλέον, σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό 11χρονων αναφέρουν ότι επικοινωνούν εύκολα με τους γονείς (74 με τον πατέρα, 91,5 με τη μητέρα) σε σύγκριση με τους 13χρονους (61,9 με τον πατέρα, 81,8 με τη μητέρα) και τους 15χρονους (56,7 με τον πατέρα, 76,9 με την μητέρα) (Γράφημα 5). Γράφημα 5: Έφηβοι που θεωρούν ότι η επικοινωνία με τους γονείς είναι εύκολη, ανά φύλο γονιού () ,5 83,6 81,5 77,5 52,2 85, ,5 61,9 81,8 Με τον πατέρα/πατριό Με τη µητέρα/µητριά 56,7 76,9 55, ,3 58,8 85,8 63,6 64,5 Σύνολο Αγόρια Κορίτσια 11χρονοι 13χρονοι 15χρονοι Όσον αφορά τα μεγαλύτερα αδέλφια, στην πλειονότητά τους οι έφηβοι βρίσκουν την επικοινωνία μαζί τους εύκολη (68,8 και 78,9 για τον μεγαλύτερο αδελφό και τη μεγαλύτερη αδελφή, αντίστοιχα). Τα αγόρια βρίσκουν εξίσου εύκολη την επικοινωνία με τον μεγαλύτερο αδελφό (78,9) και τη μεγαλύτερη αδελφή (75,8), ενώ στην περίπτωση των κοριτσιών η επικοινωνία είναι συχνότερα εύκολη με τη μεγαλύτερη αδελφή (82,2) παρά με τον μεγαλύτερο αδελφό (59,3). Διαχρονικά, από το 1998 στο 21 περισσότεροι έφηβοι θεωρούν εύκολη την επικοινωνία τόσο με τη μητέρα όσο με τον πατέρα (Γράφημα 5). Τα επίπεδα επικοινωνίας με τα μεγαλύτερα αδέλφια δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά. 83,6 Το 21, για 1 στους 7 εφήβους (15,3) είναι πολύ δύσκολο να επικοινωνήσει με έστω και έναν από τους δύο γονείς για θέματα που τον/την απασχολούν. Δυσκολία στην επικοινωνία με τους γονείς αναφέρεται από σημαντικά υψηλότερο ποσοστό κοριτσιών (19,4) από ό,τι αγοριών (1,9) και το ποσοστό αυτό διπλασιάζεται από την ηλικία των 11 (9,9) στην ηλικία των 15 (18,6). Δραστηριότητες με τους γονείς Οι έφηβοι απάντησαν σε ερωτήσεις για τις δραστηριότητες που κάνουν μαζί ως οικογένεια. Από τις απαντήσεις τους προκύπτει πως οι έφηβοι τρώνε συχνά ii με τους γονείς τους (82,7), κάθονται και συζητούν (,9) ή παρακολουθούν τηλεόραση και DVD (). Χαμηλότερα, συγκριτικά, ποσοστά εφήβων αναφέρουν ότι συχνά όλοι μαζί παίζουν στο σπίτι (28,2), κάνουν περίπατο (19,4) ή αθλούνται (14,6) (Γράφημα 6). Γράφημα 6: Έφηβοι που κάνουν συχνά διάφορες δραστηριότητες με την οικογένειά τους, στο σύνολο και ανά φύλο () Τρώνε παρέα Συζητούν Βλέπουν τηλεόραση Επισκέπτονται φίλους/συγγενείς Κάνουν βόλτες Παίζουν παιχνίδια στο σπίτι Περπατούν Αθλούνται 19,4 2 18,9 14,6 17,6 11,9 28,2 3,8 25,7 36, ,9 36,1 34,6 37,5,9 57,7 63,9,7 59,4 Σύνολο Αγόρια Κορίτσια 82,7 84,1 81,4 5 1 Με την ηλικία μειώνεται το ποσοστό των εφήβων που αναφέρουν ότι κάνουν συχνά όλοι μαζί διάφορες δραστηριότητες στην οικογένεια. Οικογενειακός έλεγχος Στους εφήβους έγινε ερώτηση σχετικά με το βαθμό στον οποίο οι γονείς τους γνωρίζουν πού βρίσκονται μετά το σχολείο, πού πηγαίνουν τα βράδια, ποιοι/-ες είναι οι φίλοι/-ες τους, πώς ξοδεύουν τα χρήματά τους, και τι κάνουν στον ελεύθερό τους χρόνο. Σύμφωνα με τις απαντήσεις της πλειονότητας των εφήβων, οι γονείς iii γνωρίζουν καλά iv πού βρίσκονται μετά το σχολείο (82,8), ποιοι/-ες είναι οι φίλοι/-ες τους (8), πού i Οι έφηβοι απάντησαν «εύκολο» ή «πολύ εύκολο». 4 ii Οι έφηβοι απάντησαν «τις περισσότερες ημέρες» ή «κάθε μέρα». iii Τουλάχιστον ο ένας από τους δύο. iv Οι έφηβοι απάντησαν «γνωρίζει καλά».

5 πηγαίνουν τα βράδια (77,8), τι κάνουν στον ελεύθερό τους χρόνο (7,3) και πώς ξοδεύουν τα χρήματά τους (7). Γράφημα 7: Έφηβοι που θεωρούν ότι «Ο πατέρας / η μητέρα γνωρίζει καλά...» () ,1 8, ,1 77,5 52,8 54,9 66 Πατέρας 52,3 Μητέρα 64,2 Το 21, το 8,8 των εφήβων απαντούν πως κανένας i από τους δύο γονείς δεν έχει γνώση για τις δραστηριότητές τους. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο στα αγόρια (1,9) από ό,τι στα κορίτσια (6,9) και αυξάνεται με την ηλικία (από 2,6 στους 11χρονους, σε 8,9 στους 13χρονους και 15,6 στους 15χρονους). Από το 26 στο 21 το ποσοστό 15χρονων που αναφέρουν ότι κανένας από τους δύο γονείς δεν έχει γνώση για τις δραστηριότητές τους αυξάνεται σημαντικά από 11,4 σε 15,6. 2 i πού βρίσκονται µετά το σχολείο πού πηγαίνουν τα βράδια ποιοι είναι οι φίλοι τους Οι γονείς γνωρίζουν καλά... τι κάνουν στον ελεύθερό τους χρόνο πώς ξοδεύουν τα χρήµατά τους Όπως και με την επικοινωνία στην οικογένεια, έτσι και στο ζήτημα του οικογενειακού ελέγχου οι απαντήσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο και την ηλικία του εφήβου καθώς και με το φύλο του γονέα. Η μητέρα εμφανίζεται σε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό ενήμερη σε σχέση με τον πατέρα για τις δραστηριότητες και τις ασχολίες του παιδιού έξω από το σπίτι (Γράφημα 7). Επιπλέον, οι γονείς των κοριτσιών γνωρίζουν σε σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό από τους γονείς των αγοριών πού βρίσκονται μετά το σχολείο, πού πηγαίνουν τα βράδια, ποιοι/- ες είναι οι φίλοι/-ες τους, πώς ξοδεύουν τα χρήματά τους. Επίσης, με την ηλικία μειώνεται το ποσοστό των εφήβων που απαντούν ότι οι γονείς τους γνωρίζουν καλά τις δραστηριότητές τους (Γράφημα 8). Γράφημα 8: Έφηβοι που θεωρούν ότι «Οι γονείς γνωρίζουν καλά», ανά ηλικία () 1 11χρονοι 13χρονοι 15χρονοι 91, 87,9 86,9 82,5 8,5 79,2 8 76,4 76,7 77,9 74,8 68, 68,6 69,5 4 2 πού βρίσκονται µετά το σχολείο πού πηγαίνουν τα ποιοι είναι οι φίλοι βράδια τους Οι γονείς γνωρίζουν καλά... 58,7 τι κάνουν στον ελεύθερό τους χρόνο,4 πώς ξοδεύουν τα χρήµατά τους Δέσιμο με τους γονείς Οι έφηβοι απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με την ποιότητα του συναισθηματικού δεσμού που έχουν με τους γονείς τους. Μία από τις διαστάσεις αυτού του συναισθηματικού δεσμού είναι η συναισθηματική στήριξη και η άλλη η προώθηση της αυτονομίας των εφήβων, από την πλευρά των γονιών. Δύο στους 3 εφήβους (67,5) αναφέρουν ότι έχουν συναισθηματική στήριξη ii από τους γονείς τους, iii σε παρόμοια ποσοστά αγόρια και κορίτσια. Με την ηλικία, μειώνεται το ποσοστό των εφήβων που αναφέρουν ότι έχουν συναισθηματική στήριξη από τους γονείς τους (από 78,3 στους 11χρονους, σε 66,5 στους 13χρονους και 56,7 στους 15χρονους) (Γράφημα 9). Η μητέρα φαίνεται να στηρίζει συναισθηματικά τους εφήβους περισσότερο από ό,τι ο πατέρας (61,6 και 44,1, αντίστοιχα). Ενώ ο πατέρας φαίνεται να στηρίζει συναισθηματικά σε παρόμοια ποσοστά τα αγόρια και τα κορίτσια, η μητέρα φαίνεται να στηρίζει συναισθηματικά περισσότερο τα κορίτσια. Ένας στους 3 εφήβους (32,2) αναφέρει ότι οι γονείς iv ενισχύουν την αυτονομία του, δηλαδή τον αφήνουν να κάνει αυτό που θέλει, χαίρονται όταν παίρνει τις δικές του αποφάσεις, αποφεύγουν να ελέγχουν οτιδήποτε κάνει και δεν του συμπεριφέρονται σαν να ήταν μωρό. Οι γονείς φαίνεται ότι ενισχύουν περισσότερο την αυτονομία των αγοριών από ό,τι των κοριτσιών (34,1 και 3,5, αντίστοιχα). Επιπλέον, με την ηλικία αυξάνεται η ενίσχυση της αυτονομίας τους από την πλευρά των γονιών (από 24, 8 στους 11χρονους σε 33 στους 13χρονους και 39,5 στους 15χρονους) (Γράφημα 9). Διαχρονικά, μεταξύ του 26 και του 21 δεν παρατηρούνται σημαντικές μεταβολές στα ποσοστά των εφήβων που αναφέρουν ότι οι γονείς τους γνωρίζουν τις παραπάνω δραστηριότητές τους. i Οι έφηβοι απάντησαν σε τουλάχιστον 4 από τις 5 σχετικές ερωτήσεις ότι και οι δύο γονείς «γνωρίζουν λίγο» ή «δεν γνωρίζουν καθόλου». ii Οι έφηβοι απάντησαν «σχεδόν πάντα» σε τουλάχιστον 3 από τις 4 ερωτήσεις για το κατά πόσο οι γονείς τους τούς βοηθούν όσο χρειάζονται, είναι στοργικοί και τρυφεροί μαζί τους, κατανοούν τα προβλήματα και τις ανησυχίες τους και τους κάνουν να νιώθουν καλύτερα όταν οι έφηβοι είναι αναστατωμένοι. iii Τουλάχιστον τον έναν από τους δύο. iv Τουλάχιστον ο ένας από τους δύο. 5

6 Γράφημα 9: Έφηβοι που θεωρούν ότι οι γονείς τους τούς παρέχουν συναισθηματική στήριξη και ενισχύουν την αυτονομία τους, ανά ηλικία () ,3 66,5 56,7 Συναισθηµατική στήριξη 11χρονοι 13χρονοι 15χρονοι 24, ,5 Ενίσχυση της αυτονοµίας Διαχρονικά, μεταξύ του 26 και του 21 μειώνεται σημαντικά το ποσοστό των εφήβων που αναφέρουν ότι οι γονείς τους τούς παρέχουν συναισθηματική στήριξη (από 71,1 σε 67,5), με τη μείωση να αφορά κυρίως τη μητέρα. Επίσης, μικρότερο ποσοστό εφήβων αναφέρουν ότι οι γονείς τους ενισχύουν την αυτονομία τους (από 35,9 το 26 σε 32,2 το 21). Σε σχέση με το σχολείο, στην πλειονότητά τους οι έφηβοι συμφωνούν i με δηλώσεις που αφορούν την υποστήριξή τους από τους γονείς, όπως: «Οι γονείς μου ενδιαφέρονται για το τι μου συμβαίνει στο σχολείο» (91,8), «Αν έχω κάποιο πρόβλημα στο σχολείο, οι γονείς μου είναι έτοιμοι να βοηθήσουν» (9,3), «Οι γονείς μου με ενθαρρύνουν να τα πηγαίνω καλά στο σχολείο» (9,3), «Οι γονείς μου είναι πρόθυμοι να έρθουν στο σχολείο να μιλήσουν με τους καθηγητές» (88,3) και «Οι γονείς μου είναι πρόθυμοι να με βοηθήσουν στα μαθήματα του σχολείου» (8,8). Αγόρια και κορίτσια συμφωνούν σε παρόμοιο ποσοστό στις παραπάνω αναφορές, ενώ μεταξύ των τριών ηλικιακών ομάδων, οι απαντήσεις των 15χρονων και 13χρονων φανερώνουν την αντίληψη ότι οι γονείς τους δείχνουν λιγότερο ενδιαφέρον για το σχολείο από ό,τι οι γονείς των 11χρονων. Διαχρονικά, μεταξύ του 26 και του 21 δεν παρατηρούνται διαφορές στα ποσοστά των εφήβων που συμφωνούν με τις παραπάνω δηλώσεις σχετικά με την υποστήριξη που έχουν από τους γονείς τους. Το 21, ποσοστό 5,4 των εφήβων αναφέρουν ότι δεν έχουν ποτέ συναισθηματική στήριξη από τον πατέρα και το 1,3 ότι δεν έχουν ποτέ συναισθηματική στήριξη από τη μητέρα. Τύπος γονιού Ο τύπος γονιού αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται/αντιδρούν οι γονείς σε διάφορες συμπεριφορές των παιδιών τους. Εξετάστηκαν εδώ οι διάφοροι τύποι αντίδρασης των γονιών σε περιπτώσεις που τα i Οι έφηβοι απάντησαν «συμφωνώ» ή «συμφωνώ πολύ». παιδιά έχουν συμπεριφερθεί άσχημα. Ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν στις περιπτώσεις αυτές ii οι γονείς ταξινομούνται ως: α) «αυταρχικοί/καταπιεστικοί» (π.χ. οι έφηβοι τιμωρούνται χωρίς να τους εξηγείται ο λόγος), β) «αυστηροί/προσηνείς» (π.χ. όταν οι έφηβοι έχουν συμπεριφερθεί άσχημα τους τιμωρούν αλλά τους εξηγούν τι έχουν κάνει λάθος), γ)«ενδοτικοί/συγκαταβατικοί» (π.χ. αναφέρουν ότι οι γονείς τους, κατά κανόνα, τούς επισημαίνουν ότι συμπεριφέρθηκαν άσχημα αλλά δεν τους τιμωρούν), και δ)«ενδοτικοί/αδιάφοροι» (π.χ. όταν οι έφηβοι έχουν συμπεριφερθεί άσχημα δεν τους τιμωρούν, δεν δίνουν καν σημασία). 17 Σύμφωνα με την παραπάνω τυπολογία, η μητέρα του 1 στους 3 εφήβους ανήκει στην τυπολογία «αυστηροί/προσηνείς» σε υψηλότερο ποσοστό από ό,τι ο πατέρας,(34,5 και 3,5, αντίστοιχα).σε παρόμοια ποσοστά ανήκουν οι γονείς των εφήβων στην τυπολογία «ενδοτικοί/συγκαταβατικοί». Συγκεκριμένα, η μητέρα ανήκει σε αυτόν τον τύπο γονιού σε ποσοστό 34,8 και ο πατέρας σε ποσοστό 3 (Γράφημα 1). Ακόμη, η μητέρα του 7,3 των εφήβων ανήκει στην τυπολογία «ενδοτικοι/αδιάφοροι». Ο πατέρας ανήκει σε αυτόν τον τύπο γονιού σε ποσοστό 9,8. Τέλος, η μητέρα του 3 των εφήβων ανήκει στην τυπολογία «αυταρχικοί/καταπιεστοί».το αντίστοιχο ποσοστό για τον πατέρα είναι 4,1 iii (Γράφημα 1). Τέλος, ποσοστό 42,3 των εφήβων αναφέρουν ότι έχουν τουλάχιστον έναν γονιό που ανήκει στην τυπολογία «αυστηροί/προσηνείς», με το ποσοστό αυτό να μειώνεται στο 33,3 για τους 15χρονους. Γράφημα 1: Τυπολογία γονιών, ανά φύλο γονιού διαχρονικά () ,9 4,1 2,5 3 24,727,9 34,5 3,5 Πατέρας 4,9 36,5 Μητέρα 34,8 3 8,5 9,8 7,3 5, Αυταρχικοί/ Καταπιεστικοί Αυστηροί/ Προσηνείς Ενδοτικοί/ Συγκαταβατικοί Ενδοτικοί/ Αδιάφοροι Διαχρονικά, από το 26 στο 21 αυξάνεται το ποσοστό των εφήβων των οποίων οι γονείς ανήκουν στην ομάδα «αυστηροί/προσηνείς» ενώ μειώνεται το ποσοστό όσων ανήκουν στην ομάδα «ενδοτικοί/συγκαταβατικοί» (Γράφημα 1). Συμπεράσματα Στη χώρα μας ο πιο διαδεδομένος τύπος οικογένειας είναι η πυρηνική. Αρκετοί έφηβοι αναφέρουν ότι ζουν σε οικογένεια διευρυμένης μορφής, ότι ζουν δηλαδή μαζί τους ο παππούς ή/και η γιαγιά, τύπος ιδιαίτερα διαδεδομένος στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες χώρες της Νότιας Ευρώπης. 18,19 ii Οι έφηβοι απάντησαν «συχνά» ή «πολύ συχνά». iii Για τους υπόλοιπους εφήβους δεν κατέστη σαφής από τις απαντήσεις τους η τυπολογία στην οποία τοποθετούνται οι γονείς τους.

7 Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί οι έφηβοι που αναφέρουν ότι τουλάχιστον ένας από τους δύο γονείς τους είναι αλλοδαποί -κυρίως η μητέρα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι σε σχέση με το 26, σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό εφήβων αναφέρουν ότι η γλώσσα που μιλούν στο σπίτι τους δεν είναι η ελληνική. Λαμβάνοντας υπ όψιν ότι το δείγμα της παρούσας έρευνας προέρχεται από μαθητές που φοιτούν στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και καλούνται να αποδώσουν μέσα σε αυτό, το συγκεκριμένο εύρημα θα πρέπει να αξιολογηθεί με προσοχή και, σε επίπεδο πολιτικής, να δοθεί έμφαση στην πρόσθετη διδακτική στήριξη των μαθητών αυτών (για παράδειγμα, με την ενίσχυση του θεσμού των Τάξεων Υποδοχής και Φροντιστηριακών Τμημάτων παιδιώνμεταναστών). Οι περισσότεροι έφηβοι στην Ελλάδα δηλώνουν ικανοποιημένοι από την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους την οποία, στην πλειονότητα τους, χαρακτηρίζουν από καλή έως πολύ καλή. Ωστόσο, εξετάζοντας κάποιους αντικειμενικούς δείκτες οικονομικής ευμάρειας όπως είναι ο αριθμός αυτοκινήτων και υπολογιστών σε ένα νοικοκυριό, η συχνότητα με την οποία η οικογένεια κάνει διακοπές, καθώς επίσης και τα συνεχώς αυξανόμενα ποσοστά ανεργίας στους γονείς των εφήβων, φαίνεται πως στην πλειονότητά τους οι οικογένειες ανήκουν στο μεσαίο οικονομικό επίπεδο. Η διαφορά αυτή μεταξύ «υποκειμενικής» και «αντικειμενικής» οικονομικής κατάστασης μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι οι γονείς παρά τα οικονομικά προβλήματα που ενδεχομένως αντιμετωπίζουν, φροντίζουν να παρέχουν στους εφήβους την καλύτερη δυνατή ζωή εξασφαλίζοντας ότι δεν θα τους λείψει τίποτα και κάποιες φορές αναπτύσσουν υπερπροστατευτική συμπεριφορά προκειμένου τα παιδιά να μην αντιληφθούν τις πιθανές οικονομικές δυσκολίες που έχει η οικογένεια. Όσον αφορά τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια, οι έφηβοι στην πλειονότητά τους εμφανίζονται πολύ ικανοποιημένοι τόσο από τις σχέσεις με τους γονείς τους όσο και από τις σχέσεις με τα μεγαλύτερα αδέρφια τους. Για θέματα που τους απασχολούν, όμως, αναφέρουν ότι τους είναι πιο εύκολο να μιλήσουν με τη μητέρα τους, κυρίως τα κορίτσια, από ό,τι με τον πατέρα τους, κάτι που επιβεβαιώνεται και από άλλες έρευνες. 2 Οι έφηβοι περνούν κάποιες ώρες με τους γονείς τους και τα αδέρφια τους σε καθημερινή βάση κάνοντας διάφορα πράγματα, κυρίως τρώγοντας, συζητώντας και παρακολουθώντας τηλεόραση. Μικρό ποσοστό εφήβων αναφέρουν ότι αθλούνται ή περπατούν μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Αξιολογώντας το γεγονός αυτό μαζί με το ότι 1 στους 3 εφήβους αναφέρει πως, εκτός σχολικών ωρών, ασκείται σωματικά το πολύ μία φορά την εβδομάδα (βλ. τεύχος «Διατροφή, φυσική δραστηριότητα και σωματικό βάρος στους εφήβους»), είναι σημαντικό οι γονείς να παροτρύνουν τα παιδιά τους προς έναν υγιέστερο τρόπο ζωής δίνοντας οι ίδιοι το παράδειγμα και συμμετέχοντας σε περισσότερες δραστηριότητες με αυτά και εκτός σπιτιού. 21 Οι γονείς δείχνουν να έχουν γνώση για το πώς περνούν οι έφηβοι τις ώρες τους εκτός σχολείου, περισσότερο η μητέρα από τον πατέρα και οι γονείς των κοριτσιών από τους γονείς των αγοριών. Επιπλέον, όσο μεγαλώνουν οι έφηβοι, η γνώση των γονιών σχετικά με τις δραστηριότητές τους περιορίζεται. Οι γονείς μόνο του 1 στους 3 εφήβους, και κυρίως των αγοριών, ενισχύουν την αυτονομία τους, χαίρονται όταν παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις και αποφεύγουν να τους ελέγξουν σε οτιδήποτε κάνουν. Δύο στους 3 εφήβους αναφέρουν ότι έχουν συναισθηματική στήριξη από τους γονείς τους, ενώ η μητέρα φαίνεται να στηρίζει συναισθηματικά τους εφήβους περισσότερο από τον πατέρα. Οι τρόποι διαπαιδαγώγησης που επιλέγουν οι γονείς, τούς εντάσσουν σε διαφορετικές κατηγορίες. Σύμφωνα με έρευνες, το να έχει ένα παιδί τουλάχιστον έναν αυστηρό/προσηνή γονιό αποτελεί προστατευτικό παράγοντα για την ανάπτυξη και τη ψυχική του υγεία. 22, 23 Στην παρούσα έρευνα στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι γονείς λιγότερων από τους μισούς εφήβους και μόνον του 1 στους τρεις 15χρονους. Οι περισσότεροι γονείς των εφήβων στη χώρα μας ανήκουν στην τυπολογία «ενδοτικοί/συγκαταβατικοί». Ωστόσο, δεδομένου ότι στην ελληνική οικογένεια η γιαγιά και ο παππούς παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, είτε ζουν στο ίδιο σπίτι με την υπόλοιπη οικογένεια είτε όχι, θα πρέπει να ληφθούν υπ όψιν οι αλληλεπιδράσεις των εφήβων και με εκείνους. Βιβλιογραφία 1. Adler N.E. et al. Socioeconomic status and health: the challenge of the gradient. In: Cacioppo J.T., Berntson G.G., Adolphs R., Carter S.C., Davidson R.J., McClintock M.G., et al. Eds. Foundations in Social Neuroscience. Cambridge: MIT Press; Hanson M.D., Chen E. (27). Socioeconomic status and health behaviors in adolescence: a review of the literature. J Behav Med, 3: Van Oort F.V.A., Van der Ende J., Wadsworth M.E., Verhulst F.C., Achenbach T.M. (211). Cross-national comparison of the link between socioeconomic status and emotional and behavioral problems in youths. Soc Psych Psych Epidl, 46: Due P., Lynch J., Holstein B., Modvig J. (23). Socioeconomic health inequalities among a nationally representative sample of Danish adolescents: the role of different types of social relations. J Epid Com Health, 57: Harland P., Reijneveld S.A., Brugman E., Verloove-Vanhorick S.P., Verhulst F.C. (22).Family factors and life events as risk factors for behavioural and emotional problems in children. Eur Child Adolesc Psychiatry, 11: Bouma E.M.C., Ormel J., Verhulst F.C., Oldehinkel A.J. (28). Stressful life events and depressive problems in early adolescent boys and girls: The influence of parental depression, temperament and family environment. J of Affect Dis, 15: Campbell T.L. (1986). Family s impact on health: A critical review. Rockville: Brunner/Mazel. 8. Resnick M.D. et al. (1997). Protecting adolescents from harm: findings from the National Longitudinal Study on Adolescent Health. JΑΜΑ, 278: Young J.F., Berenson K., Cohen P., Garcia J.(25).The role of parent and peer support in predicting adolescent depression: a longitudinal community study. J Res Adolesc, 15(4): Zambon A., Lemma P., Borraccino A., Dalmasso P., Cavallo F. (26). Socio-economic position and adolescents health in Italy: the role of the quality of social relations. Eur J of Public Health, 16(6):

8 11. Andersen M.R. et al. (22). Mothers attitudes and concerns about their children smoking: do they influence kids? Preventive Medicine, 34: Resnick M.D. et al. (1997). Protecting adolescents from harm: findings from the National Longitudinal Study on Adolescent Health. JΑΜΑ, 278: Fletcher A., Steinberg L., Sellers E. (1999). Adolescents' well-being as a function of perceived inter-parental consistency. J Marriage & Family, 61: Koo H.P., Rose A., Bhaskar B., Walker L.R. (211). Relationships of pubertal development among early adolescents to sexual and nonsexual risk behaviors and caregivers parenting behaviors. J Early Adolesc. (Published online before print May 26, 211, doi: / ) 15. Ozer E., Flores E., Tsahann J., Pasch L. (211) Parenting style, depressive symptoms, and substance use in Mexican American Adolescents. Youth and Society. (Published online before print September 2, 211, doi: /44118X ) 16. Currie C., Molcho M., Boyce W., Holstein B., Torsheim T., Richter M. (28). Researching health inequalities in adolescents: the development of the HBSC Family Affluence Scale. Soc Sci Med, 66 (6): Maccoby E., Martin J. (1983). Socialization in the context of the family: Parent-child interaction. In E. M. Hetherington (Ed.), P. H. Mussen (Series Ed.), Handbook of child psychology: Vol. 4. Socialization, personality, and social development (pp. 1-11). New York: Wiley. 18. Sarti R. (21). Who cares for me? Grandparents, nannies and babysitters caring for children in contemporary Italy. Paedag Hist, 46(6): Hank K., Buber I. (29). Grandparents Caring for Their Grandchildren: Findings from the 24 Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe. J of Fam Issues, 3: Smetana J.G., Metzger A., Gettman D.C., Campione-Barr N. (26). Disclosure and Secrecy in Adolescent-Parent Relationships. Child Dev, 77(1): Moore L.L., Lombardi D.A., White M.J., Campbell J.L., Oliveria S.A., Ellison R.C. (1991). Influence of parents' physical activity levels on activity levels of young children. J Pediatrics, 118(2): McKinney C., Renk K. (28). Differential parenting between mothers and fathers: Implications for late adolescents. J of Fam Issues, 29: Fletcher A., Steinberg L., Sellers E. (1999). Adolescents' well-being as a function of perceived inter-parental consistency. J Marriage & Family, 61: Έρευνα HBSC/WHO για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών Η «Έρευνα για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών» διεξάγεται στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος «Health Behaviour in School-Aged Children» (HBSC, υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. H έρευνα επαναλαμβάνεται ανά τετραετία σε περισσότερες από 4 χώρες παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο ζωής των εφήβων και τους κινδύνους που απειλούν την υγεία τους. Οι πληροφορίες αυτές κατευθύνουν τις πολιτικές πρόληψης των κρατών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Στη χώρα μας τo πρόγραμμα πραγματοποιείται από το ΕΠΙΨΥ από το 1998 με την επιστημονική ευθύνη της Ομοτ. Καθηγήτριας Α. Κοκκέβη. Στην έρευνα του 21 συμμετείχε πανελλήνιο αντιπροσωπευτικό δείγμα μαθητών εφηβικής ηλικίας (ΣΤ Δημοτικού, Β Γυμνασίου και Α Λυκείου) από 36 σχολικές μονάδες. Οι μαθητές απάντησαν σε ανώνυμο ερωτηματολόγιο που συμπλήρωσαν μέσα στις τάξεις τους. Το ΕΠΙΨΥ ευχαριστεί τους εθελοντές φοιτητές και φοιτήτριες για τη βοήθειά τους, καθώς και τα Κέντρα Πρόληψης Κοζάνης, Ρεθύμνου και Ηρακλείου Κρήτης για τη συμβολή τους στην κατάρτιση του εθνικού δείγματος. Η διεξαγωγή της έρευνας το 21 πραγματοποιήθηκε με τη μερική οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων και μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων. Τα ευρήματα παρουσιάζονται συνοπτικά στα ακόλουθα θεματικά τεύχη: 1. Εξαρτησιογόνες ουσίες στην εφηβεία 2. Η οικογένεια των εφήβων 3. Διατροφή, φυσική δραστηριότητα και σωματικό βάρος στους εφήβους 4. Η ψυχοκοινωνική υγεία των εφήβων 5. Οι έφηβοι και το σχολείο 6. Ο ελεύθερος χρόνος των εφήβων 7. Χρήση Η/Υ και ίντερνετ από τους εφήβους 8. Φιλικές σχέσεις και επικοινωνία στους εφήβους 9. Έφηβοι και βία 1. Η παχυσαρκία στους εφήβους 11. Έφηβοι στην Ελλάδα και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες: Διακρατικές διαφορές Ηλεκτρονική πρόσβαση των ευρημάτων της έρευνας στην ιστοσελίδα: Για βιβλιογραφική αναφορά Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε. Η οικογένεια των εφήβων. Σειρά θεματικών τευχών: Έφηβοι, Συμπεριφορές & Υγεία. Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής. Αθήνα, 211. Πληροφορίες Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Τ.Θ Παπάγου Αθήνα Tηλ.: Φαξ: URL: 8

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01).

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01). Εισαγωγή Το οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί το πρωταρχικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση του εφήβου και η οικογενειακή ζωή αναγνωρίζεται, όλο και περισσότερο, ως ο σημαντικότερος μηχανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%)

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%) Εισαγωγή Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία ξεκινά συνήθως η χρήση των εξαρτησιογόνων ουσιών νόμιμων και παράνομων. Αν και οι περισσότεροι έφηβοι πειραματίζονται με τις ουσίες ή τις χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Κέρκυρας Σε συνεργασία με τη Δημοτική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Λέσβου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Εισαγωγή Η σχολική εμπειρία αποτελεί κρίσιμο κομμάτι στη ζωή του παιδιού και του εφήβου. Ανάλογα με την ποιότητά της μπορεί να αποτελέσει προστατευτικό παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Γρεβενών Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Σάμου Σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

Ebbeling, C. B., Pawlak, D. B., & Ludwig, D. S. (2002). Childhood obesity: public-health crisis, common sense cure. Lancet, 360(9331): 473-482.

Ebbeling, C. B., Pawlak, D. B., & Ludwig, D. S. (2002). Childhood obesity: public-health crisis, common sense cure. Lancet, 360(9331): 473-482. Εισαγωγή Η φυσική δραστηριότητα, ο αθλητισμός, η σωστή διατροφή αποτελούν προϋποθέσεις για μια καλή υγεία φυσική και ψυχολογική -όχι μόνον στη διάρκεια της εφηβείας αλλά και στην μετέπειτα ενήλικη ζωή.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011

Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής Πανελλήνια έρευνα για τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών στους μαθητές Έρευνα ESPAD 2011 Αποτελέσματα για το Ν. Δωδεκανήσου Σε συνεργασία με το Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε. Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Ξανθάκη Μ., Καναβού Ε. Εισαγωγή Ο ελεύθερος χρόνος των εφήβων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πεδία για την κοινωνικοποίησή τους, την ανάπτυξη των δεξιοτήτων και τη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. συνομηλίκους τους στις χώρες της έρευνας HBSC Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. Εισαγωγή Η «Έρευνα για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών» HBSC/WHO (Health Behaviour

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ιαχρονική παρακολούθηση της υγείας των Ελληνοπαίδων από τη γέννηση ως τα 18 χρόνια Χρύσα Μπακούλα Καθηγήτρια Παιδιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Η εκκίνηση... Α Πανελλήνια Περιγεννητική Έρευνα όλοι ανεξαιρέτως

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. συνομηλίκους τους στις χώρες της έρευνας HBSC Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. Εισαγωγή Η «Έρευνα για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών» HBSC/WHO (Health Behaviour

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Χρόνος μπροστά στην οθόνη (screen-time)

Εισαγωγή. Χρόνος μπροστά στην οθόνη (screen-time) Εισαγωγή Στο τεύχος αυτό εξετάζονται εξαρτητικές συμπεριφορές άλλες από τη χρήση ουσιών και συγκεκριμένα η υπερβολική χρήση ηλεκτρονικών συσκευών και του διαδικτύου καθώς και ο τζόγος. Αρκετό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. στους εφήβους Κοκκέβη Ά., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. Εισαγωγή Οι φιλικές σχέσεις και η έννοια της φιλίας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στη ζωή των εφήβων, επηρεάζοντας πολύπλευρα την ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

National tools Country : Greece

National tools Country : Greece National tools Country : Greece Name of tool or initiative Source Short description Link Αγωγή Υγείας. Διατροφή. Διατροφικές Συνήθειες για μαθητές ηλικίας 6-8 ετών. -Εγχειρίδιο Εκπαιδευτικού -Τετράδιο

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ «ΓΕΜΑΤΟ ΔΙΑΤΡΟΦΗ» Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013. Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων»

Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013. Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων» Λύκειο Αγίου Γεωργίου, Λάρνακα 2012-2013 Θέµα: ράσεις σχετικές µε το θέµα «Ισότητα των φύλων» Αναφορικά µε το πιο πάνω θέµα, σας ενηµερώνουµε ότι το Λύκειο Αγίου Γεωργίου Λάρνακας οργανώνει τις εξής δράσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους.

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόβλημα: Κατά την έρευνα αυτή θα εξεταστεί κατά το πόσο οι έφηβοι εκδηλώνονται με βίαιη κ επιθετική συμπεριφορά. Υπόθεση: Υποθέτω ότι οι έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ...

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ... ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ημερομηνία... Σχ. Έτος:.... Αριθ. Πρωτ.... ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ... Δ/ΝΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ... ΓΡΑΦΕΙΟ.... ΤΗΛ... ΔΗΜΟΣ / ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ..........

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Α., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Α., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. από τους εφήβους Κοκκέβη Α., Ξανθάκη Μ., Φωτίου Α., Καναβού Ε. Εισαγωγή Η χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή με την πρόσβαση που παρέχει στο ίντερνετ συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των κυρίαρχων τρόπων πληροφόρησης,

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου

Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων σε Γυμνάσια και Λύκεια της Κύπρου Κουρίδης Γιάννης, Σάββα Σάββας, Κουρίδης Χρήστος, Τορναρίτης Μιχάλης. Εισαγωγή Στα σχολεία της Κύπρου δεν διδάσκεται το μάθημα της σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα που θα αναπτυχθούν. Θεωρία. Αλληλεπιδράσεις. Θεωρία. Άσκηση και σχέσεις υγιεινών και ανθυγιεινών συμπεριφορών. Θεοδωράκης Γιάννης

Θέματα που θα αναπτυχθούν. Θεωρία. Αλληλεπιδράσεις. Θεωρία. Άσκηση και σχέσεις υγιεινών και ανθυγιεινών συμπεριφορών. Θεοδωράκης Γιάννης Θέματα για συζήτηση. Άσκηση και σχέσεις υγιεινών και ανθυγιεινών συμπεριφορών. 1. Σκεφτείτε μερικές υγιεινές συμπεριφορές, και μερικές ανθυγιεινές. 2. Φέρτε στο μυαλό σας ένα γνωστό σας πρόσωπο που καπνίζει.

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων IHPCBG: Επένδυση για την υγεία και ευημερία των παιδιών σε Βουλγαρία και Ελλάδα IHPCBG: Investment in the health and the prosperity of the children in the Bulgarian Greek region 10-12 Οκτωβρίου 2013 Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Η Ψυχοκοινωνική υγεία των εφήβων Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Κύρια Ευρήματα Ικανοποίηση από την υγεία και από τη ζωή Η μεγάλη πλειονότητα των μαθητών θεωρούν την υγεία τους καλή. Μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Ερωτηματολόγιο για τις μαθήτριες Τίτλος πράξης: Κατηγορία Πράξης: Ενέργεια: Μέτρο: Επιστ. Υπεύθυνος: "Επιμόρφωση - Πιστοποίηση Γυναικών Αρχικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ/ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε στο 3 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ευόσμου, κατά το διάστημα Μαρτίου-Απριλίου 2014. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε.

Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Η ψυχοκοινωνική υγεία των εφήβων Κοκκέβη Ά., Φωτίου Α., Σταύρου Μ., Καναβού Ε. Κύρια Ευρήματα Ικανοποίηση από την υγεία και από τη ζωή Η μεγάλη πλειονότητα των μαθητών θεωρούν την υγεία τους καλή. Μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Γυναικείας Κακοποίησης

Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Γυναικείας Κακοποίησης Αποτελέσματα Ερωτηματολογίου Γυναικείας Κακοποίησης Στα πλαίσια του προγράμματος "EU Parliament: A different perspective" αποφασίστηκε όπως διεξαχθεί έρευνα σχετικά με τη γυναικεία κακοποίηση στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Οκτώβριος Ιούλιος Οκτώβριος 1 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων

Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Public Opinion Strategies Communication Η οικονομική κρίση & η σεξουαλική υγεία των νέων Member of Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012 Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 19/4/2012 25/6/2012 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ Η παχυσαρκία αποτελεί μία ασθένεια η οποία τείνει να εκλάβει διαστάσεις επιδημίας ή κοινωνικής μάστιγας τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 12/04/2013 30/06/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Από το 2009 η ελληνική κοινωνία σε κοινωνικόοικονομική και πολιτιστική κρίση Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεί μέρος της αγωγής υγείας και μπορεί να περιλαμβάνει παρερχόμενες γνώσεις που αφορούν.

Αποτελεί μέρος της αγωγής υγείας και μπορεί να περιλαμβάνει παρερχόμενες γνώσεις που αφορούν. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένας ευρύτερος ορισμός της επιστήμης της διατροφής και της διαιτολογίας περιλαμβάνει και την μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ97 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Safer internet. a multiannual Community Programme on promoting safer use of the Internet and new online technologies.

Safer internet. a multiannual Community Programme on promoting safer use of the Internet and new online technologies. Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο - EU NET ADB Άρτεμις Τσίτσικα Λέκτορας Εφηβικής Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Προγράμματος «Αριάδνη» ρ η Επιστ. Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΧΡΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΟΥ ΑΙΓΙΟΥ» ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2005 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Σελ Η "ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ" 3 ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Muster-Fragebogen allgemeinbildende Schule Αγαπητοί γονείς, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώνουμε συνεχώς την ποιότητα της εργασίας μας στο σχολείο. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB

Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB Ευρωπαϊκή Μελέτη για τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο- EU NET ADB Kορμάς Γιώργος Συντονιστής Προγράμματος«Αριάδνη» Υπεύθυνος Γραμμής Βοηθείας Υποστηρίζω Επ.Συνεργάτης Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ2 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝNΗΣΟΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013

Διαβάστε περισσότερα

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς 17.05.2006 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ & ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ: ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ PROLEPSIS

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ & ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ: ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ PROLEPSIS Φραγκοκλησιάς 7, 151 25, Μαρούσι, Αθήνα, Τηλ. 210-6255700, Fax: 210-6106810, E-mail: info@prolepsis.gr, www.prolepsis.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013-21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα