ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΗ ΑΝΘΡΧΠΙΣΙΚΧΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΧΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΠΑΙΓΑΓΧΓΙΚΟ ΣΜΗΜΑ ΓΗΜΟΣΙΚΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΗ ΑΝΘΡΧΠΙΣΙΚΧΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΧΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΠΑΙΓΑΓΧΓΙΚΟ ΣΜΗΜΑ ΓΗΜΟΣΙΚΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΗ ΑΝΘΡΧΠΙΣΙΚΧΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΧΝΙΚΧΝ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΠΑΙΓΑΓΧΓΙΚΟ ΣΜΗΜΑ ΓΗΜΟΣΙΚΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ Δηδίθεπζε: Γηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε θαη ηα Διιεληθά σο δεύηεξε ή μέλε γιώζζα Γηπισκαηηθή εξγαζία Θέκα εξγαζίαο: «Δπηπνιηηηζκόο θαη ζξεζθεπηηθόηεηα. Μηα εξεπλεηηθή πξνζέγγηζε ζε γεγελείο καζεηέο θαη καζεηέο πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθώλ νκάδσλ» Καξλαρσξίηε Γέζπνηλα - Μαξία (Α.Μ.: 247) Δπηβιέπσλ θαζεγεηήο: Γεσξγνγηάλλεο Παληειήο Πάηξα, 2011

2 Πεξηερόκελα 1. Δηζαγωγή 4 2. Θεωρία Απνζαθήληζε ησλ όξσλ Ο φξνο «Γηαπνιηηηζκηθφηεηα» Ο φξνο «Γηαπνιηηηζκηθή Δπηθνηλσλία» Ο φξνο «Γηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε» Ο φξνο «Πνιηηηζκφο» Ο φξνο «Eπηπνιηηηζκφο» Ο φξνο «Θξεζθεπηηθφηεηα» Ο φξνο «Δηεξφηεηα» Ο φξνο «Θξεζθεπηηθή Δηεξφηεηα» Ο φξνο «Άηνκα πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθψλ νκάδσλ» Θεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηνλ επηπνιηηηζκό θαη ηελ ζξεζθεπηηθόηεηα Θεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκφ Ζ άπνςε ηεο Φπρνινγίαο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκφ Ζ άπνςε ηεο Κνηλσληνινγίαο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκφ Ζ άπνςε ηεο Παηδαγσγηθήο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκφ Ζ άπνςε ηεο Φηινζνθίαο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκφ Ζ άπνςε ηεο Θενινγίαο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκφ Κξηηηθή ζηηο ζεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηνλ επηπνιηηηζκφ Θεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηε ζξεζθεπηηθφηεηα Ζ άπνςε ηεο Θενινγίαο γηα ηε ζξεζθεπηηθφηεηα Ζ άπνςε ηεο Φηινζνθίαο γηα ηε ζξεζθεπηηθφηεηα Ζ άπνςε ηεο Παηδαγσγηθήο γηα ηε Θξεζθεπηηθφηεηα Ζ άπνςε ηεο Φπρνινγίαο γηα ηε Θξεζθεπηηθφηεηα Ζ άπνςε ηεο Κνηλσληνινγίαο γηα ηε Θξεζθεπηηθφηεηα Κξηηηθή ζηηο ζεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηε ζξεζθεπηηθφηεηα Ζ ζεσξία ηνπ εθζπγρξνληζκνχ (modernization) Ζ ζεσξία ηνπ εθζπγρξνληζκνχ ζηνλ πνιηηηζκφ Ζ Θεσξία ηνπ εθζπγρξνληζκνχ θαη ν επηπνιηηηζκφο Ζ ζεσξία ηνπ εθζπγρξνληζκνχ θαη ε ζξεζθεπηηθφηεηα Κξηηηθή ζηηο ζεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηνλ επηπνιηηηζκφ θαη ηε ζξεζθεπηηθφηεηα Έξεπλεο ζρεηηθέο κε ηνλ Δπηπνιηηηζκό θαη ηελ Θξεζθεπηηθόηεηα Έξεπλεο ζρεηηθέο κε ηνλ Δπηπνιηηηζκφ Έξεπλεο ζρεηηθέο κε ηνλ επηπνιηηηζκφ ζε παηδηά θαη εθήβνπο Έξεπλεο ζρεηηθέο κε ηνλ επηπνιηηηζκφ ζε ελήιηθεο Έξεπλεο ζρεηηθέο κε ηε Θξεζθεπηηθφηεηα Έξεπλεο ζρεηηθά κε ηε ζξεζθεπηηθφηεηα ζε παηδηά θαη εθήβνπο Έξεπλεο ζρεηηθά κε ηε ζξεζθεπηηθφηεηα ζε ελήιηθεο πκπεξάζκαηα εξεπλψλ- πξνζαλαηνιηζκφο Δπηπνιηηηζκόο θαη ζξεζθεπηηθόηεηα: νη πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθέο νκάδεο Οη πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθέο νκάδεο ζηελ Διιάδα ζηνηρεία Ο επηπνιηηηζκφο ησλ γεγελψλ Ζ ζξεζθεπηηθή ζπλχπαξμε θαη αλνρή Οη Έιιελεο καζεηέο θαη νη πνιηηηζκηθά δηαθέξνληεο θνπόο ηεο έξεπλαο Τπνζέζεηο ηεο έξεπλαο Γεληθή ππφζεζε ηεο έξεπλαο Δπηκέξνπο ππνζέζεηο ηεο έξεπλαο Μεζοδοιογία ηες έρεσλας Γηαδηθαζία Δξεπλεηηθά εξγαιεία 44 2

3 3.3. Γείγκα ηαηηζηηθή επεμεξγαζία δεδνκέλσλ Αποηειέζκαηα ηες έρεσλας Θξεζθεπηηθέο πεπνηζήζεηο θαη πξαθηηθέο ζε ζρέζε κε ηελ εζληθόηεηα θαη ην θύιν πκπεξάζκαηα ζρεηηθά κε ηηο ζξεζθεπηηθέο πεπνηζήζεηο θαη πξαθηηθέο ζε ζρέζε κε ηελ εζληθφηεηα θαη ην θχιν Έθθξαζε ζξεζθεπηηθνύ ζπλαηζζήκαηνο ζε ζρέζε κε ηελ εζληθόηεηα θαη ην θύιν πκπεξάζκαηα γηα ηελ έθθξαζε ζξεζθεπηηθνχ ζπλαηζζήκαηνο ζε ζρέζε κε ηελ εζληθφηεηα θαη ην θχιν Βαζκόο ζεκαληηθόηεηαο ζξεζθεπηηθώλ πξαθηηθώλ ζε ζρέζε κε ηελ εζληθόηεηα θαη ην θύιν πκπεξάζκαηα γηα ην βαζκφ ζεκαληηθφηεηαο ζξεζθεπηηθψλ πξαθηηθψλ ζε ζρέζε κε ηελ εζληθφηεηα θαη ην θχιν Αλάπηπμε θηιηθώλ ζρέζεσλ θαη ζξεζθεπηηθόηεηα ζε ζρέζε κε ηελ εζληθόηεηα θαη ην θύιν πκπεξάζκαηα γηα ηελ αλάπηπμε θηιηθψλ ζρέζεσλ θαη ηε ζξεζθεπηηθφηεηα ζε ζρέζε κε ηελ εζληθφηεηα θαη ην θχιν Πξνζαξκνγή θαη ζπκπεξηθνξά ησλ καζεηώλ ζην ζρνιείν ζρεηηθά κε ηελ εζληθόηεηα θαη ην θύιν πκπεξάζκαηα γηα ηελ πξνζαξκνγή θαη ηε ζπκπεξηθνξά ησλ καζεηψλ ζην ζρνιείν ζρεηηθά κε ηελ εζληθφηεηα θαη ην θχιν Σσκπεράζκαηα- Σσδήηεζε 105 Βηβιηογραθία 109 Διιελόγισζζε 109 Ξελόγισζζε 112 Ιζηνζειίδεο 116 Δσρεηήρηο Πηλάθωλ 119 Δσρεηήρηο Γραθεκάηωλ 121 Παράρηεκα 123 3

4 1. Δηζαγσγή Σηο ηειεπηαίεο δεθαεηίεο κε ηελ αχμεζε ηεο κεηαλάζηεπζεο, ε ζχζηαζε ηνπ ειιεληθνχ πιεζπζκνχ έρεη αιιάμεη, δεκηνπξγψληαο κηα πνιππνιηηηζκηθή θνηλσλία, ζηελ νπνία ε παξνπζία κεηαλαζηψλ θαη παιηλλνζηνχλησλ είλαη ζεκαληηθή. Απηή ε «ζπλχπαξμε» δεκηνπξγεί ηηο πξνυπνζέζεηο γηα ηελ αλάπηπμε θαηαζηάζεσλ επηθνηλσλίαο κεηαμχ ησλ ιαψλ θαη σο εθ ηνχηνπ ε θνηλσλία καο θαζίζηαηαη δηαπνιηηηζκηθή. Οη αιιαγέο σζηφζν πνπ παξαηεξνχληαη ζε θνηλσληθφ επίπεδν δελ έρνπλ αθήζεη αλεπεξέαζην ηνλ εθπαηδεπηηθφ ρψξν, ν νπνίνο κε ηε ζεηξά ηνπ απνηειεί πεδίν κειέηεο θαη ζπζηεκαηηθήο έξεπλαο, θαζψο ζηα πιαίζηα ηεο δηαπνιηηηζκηθφηεηαο πξνβάιιεη επηηαθηηθή ε αλάγθε κεηαηξνπήο ηεο παξαδνζηαθήο εθπαίδεπζεο ζε δηαπνιηηηζκηθή γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ αλαγθψλ ησλ πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθψλ καζεηψλ θαη ηπρφλ πξνβιεκάησλ πνπ ηνπο πξνθαιεί ε δηαπνιηηηζκηθή επηθνηλσλία. ηα πιαίζηα απηψλ ησλ ζπλζεθψλ, παξαηεξείηαη ην θαηλφκελν ηνπ επηπνιηηηζκνχ ην νπνίν πξνθχπηεη απφ ηε δπλακηθή αιιειεπίδξαζε δηαθνξεηηθψλ πνιηηηζκψλ θαη ηε κεηαμχ ηνπο επηθνηλσλία θαη θπξίσο αληαλαθιά ην απνηέιεζκα ηεο επαθήο απηήο: ην άηνκν ζα επηιέμεη εθείλε ηε ζηξαηεγηθή επηπνιηηηζκνχ πνπ ζα ην βνεζήζεη λα πξνζαξκνζηεί θαη λα εληαρζεί ζηελ θνηλσλία ηεο ρψξαο ππνδνρήο κε ην κηθξφηεξν θφζηνο γηα ην ίδην. Γεληθφηεξα φκσο, ζα κπνξνχζε λα εηπσζεί πσο «επηπνιηηηζκφο» ππάξρεη ζε νπνηαδήπνηε δηαδηθαζία αιιαγήο πνπ ζπκβαίλεη γηα ηελ πξνζαξκνγή ζε κηα λέα θαηάζηαζε. Ζ ζξεζθεπηηθφηεηα είλαη έλα δηαρξνληθφ θαηλφκελν πνπ ζπλαληάηαη ζε επίπεδν θνηλσλίαο αιιά θαη ζε επίπεδν αηφκνπ. Οη δηάθνξεο ζξεζθείεο πνπ ππάξρνπλ αλά ηνλ θφζκν αιιά θαη ηα θαηλφκελα ζξεζθεπηηθνχ θαλαηηζκνχ πνπ έρνπλ θαηαγξαθεί ηζηνξηθά θαη παξαηεξνχληαη μαλά ηα ηειεπηαία ρξφληα, ππνδεηθλχνπλ ηε δχλακε πνπ αζθνχλ νη ζξεζθείεο ζηνπο πηζηνχο ηνπο αιιά θαη ηε δχλακε πνπ αζθνχλ ζην ζχλνιν ηεο θνηλσλίαο, δηακνξθψλνληαο ζηάζεηο, ήζε, έζηκα θ.ιπ. Δπνκέλσο, ε παξνχζα εξγαζία επηρεηξεί λα εξεπλήζεη ηε ζρέζε ηνπ επηπνιηηηζκνχ κε ηε ζξεζθεπηηθφηεηα ζηα πιαίζηα ηεο δηαπνιηηηζκηθήο πξαγκαηηθφηεηαο. Κπξίσο φκσο, επηρεηξεί λα πξνζδηνξίζεη ηα απνηειέζκαηα ηεο αιιειεπίδξαζεο ησλ ζξεζθεηψλ ηεο ρψξαο ππνδνρήο θαη ησλ ρσξψλ πξνέιεπζεο θαη πσο απηά ηα απνηειέζκαηα επηδξνχλ ζηηο ζξεζθεπηηθέο πεπνηζήζεηο, ζπλήζεηεο θαη πξαθηηθέο ησλ αηφκσλ. Ζ παξνχζα εξγαζία απνηειείηαη απφ πέληε θεθάιαηα. Σν πξψην θεθάιαην, ηεο «Δηζαγσγήο», πεξηιακβάλεη ηε δηαηχπσζε ηνπ ζέκαηνο πνπ απαζρνιεί ηελ εξγαζία. Σν δεχηεξν θεθάιαην, ε «Θεσξία», παξνπζηάδεη ην ζεσξεηηθφ πιαίζην ηεο εξγαζίαο θαη απνηειείηαη απφ έμη ππνθεθάιαηα. ε απηά παξνπζηάδνληαη νη απνζαθελίζεηο θάπνησλ βαζηθψλ φξσλ γηα ηελ παξνχζα εξγαζία, νη ζεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο ηνπ επηπνιηηηζκνχ θαη ηεο ζξεζθεπηηθφηεηαο απφ Φπρνινγηθήο, Θενινγηθήο, Φηινζνθηθήο, Παηδαγσγηθήο θαη Κνηλσληνινγηθήο άπνςεο, πξνεγνχκελεο ζρεηηθέο έξεπλεο, ε ζχλδεζε επηπνιηηηζκνχ θαη ζξεζθεπηηθφηεηαο θαη νη ζηφρνη θαη νη ππνζέζεηο ηεο έξεπλαο. Σν ηξίην θεθάιαην, ε «Μεζνδνινγία», απνηειείηαη απφ ηέζζεξα ππνθεθάιαηα ηα νπνία αλαθέξνληαη ζηε δηαδηθαζία, ηα εξεπλεηηθά εξγαιεία, ην δείγκα θαη ηε ζηαηηζηηθή επεμεξγαζία ησλ δεδνκέλσλ. 4

5 ην ηέηαξην θεθάιαην, ηα «Απνηειέζκαηα», γίλεηαη ε παξνπζίαζε θαη ε αλάιπζε ησλ απνηειεζκάησλ ηεο έξεπλαο, ηα νπνία αλαιχνληαη ζε ζρέζε κε ην θχιν θαη ηελ εζληθφηεηα. Σν πέκπην θαη ηειεπηαίν θεθάιαην ηεο εξγαζίαο αλαθέξεηαη ζηα ζπκπεξάζκαηα ηεο έξεπλαο θαη ζε ζπδήηεζε γχξσ απφ απηά. Ηδηαίηεξεο επραξηζηίεο εθθξάδνληαη πξνο ηνλ θ. Γεσξγνγηάλλε Παληειή, Καζεγεηή ηνπ Παηδαγσγηθνχ Σκήκαηνο Γεκνηηθήο Δθπαίδεπζεο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ, γηα ηε ζπλεξγαζία θαη ηελ πνιχηηκε θαζνδήγεζή ηνπ ζε φια ηα ζηάδηα ηεο ζπγγξαθήο ηεο εξγαζίαο. Δπραξηζηίεο απεπζχλνληαη επίζεο ζε φινπο ηνπο καζεηέο πνπ έιαβαλ κέξνο ζηελ έξεπλα, ηνπο εθπαηδεπηηθνχο θαη ηνπο Γηεπζπληέο ησλ ζρνιείσλ γηα ηε ζπλεξγαζία, θαζψο επίζεο θαη ζηε θίιε θ. Αλησλνπνχινπ Παηξνχια γηα ηελ θαζνξηζηηθήο ζεκαζίαο βνήζεηά ηεο. Σέινο, ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ηελ νηθνγέλεηά κνπ θαη φινπο φζνπο ήηαλ δίπια κνπ γηα ηελ ςπρνινγηθή ζηήξημε, ηελ ακέξηζηε βνήζεηα θαη ηελ παξνπζία ηνπο ζε φιε ηε δηάξθεηα ηεο δηαδηθαζίαο απηήο. 5

6 2. Θεσξία ην παξφλ θεθάιαην, ζα παξνπζηαζηνχλ βαζηθέο πηπρέο πνπ απνηεινχλ ην επξχηεξν ζεσξεηηθφ ππφβαζξν ηνπ ππφ κειέηε θαηλνκέλνπ. Πην αλαιπηηθά, κεηά ηελ απνζαθήληζε ησλ φξσλ πνπ εκπιέθνληαη ζηελ παξνχζα έξεπλα, ζα γίλεη κηα παξνπζίαζε ησλ απφςεσλ δηάθνξσλ επηζηεκψλ γηα ην ζπγθεθξηκέλν ζέκα Απνζαθήληζε ησλ όξσλ Ο όξνο «Γηαπνιηηηζκηθόηεηα» Ζ Γηαπνιηηηζκηθφηεηα αλαθέξεηαη ζην «ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ ζπγθεξαζκνχ δπν πνιηηηζκψλ ζην ίδην ην άηνκν ή ζην ίδην ζχλνιν αηφκσλ» 1. Με απηφ ελλννχκε φηη ην άηνκν ή ην ζχλνιν ησλ αηφκσλ κέζα απφ ηελ επαθή ηνπ κε έλαλ άιιν πνιηηηζκφ ζα έρεη απνθηήζεη κηα λέα πνιηηηζκηθή ηαπηφηεηα. πλεπψο, ε δηαπνιηηηζκηθφηεηα είλαη «ε δηαδηθαζία κε ηελ νπνία άηνκα, νκάδεο αηφκσλ ή έζλε δηαθνξεηηθψλ πνιηηηζκψλ αληηιακβάλνληαη, γλσξίδνπλ θαη βηψλνπλ ηελ πνιηηηζκηθή εηεξφηεηα, δεκηνπξγνχλ ζπλζήθεο ζπλεξγαζίαο κεηαμχ ηνπο θαη πηνζεηνχλ ραξαθηεξηζηηθά απηψλ ησλ δηαθνξεηηθψλ πνιηηηζκψλ» Ο όξνο «Γηαπνιηηηζκηθή Δπηθνηλσλία» Ο φξνο Γηαπνιηηηζκηθή επηθνηλσλία αλαθέξεηαη ζηελ πξφζεζε θαη ηελ αλαγθαηφηεηα γηα επηθνηλσλία κε άιινπο πνιηηηζκνχο. Ζ αλάγθε απηή πξνθχπηεη απφ ηε δηαπνιηηηζκηθφηεηα θαη κπνξεί λα πξαγκαησζεί ζε έλα κάθξν- (εζληθφ- δηεζληθφ) ή έλα κίθξν- (δηαηνκηθφ δηνκαδηθφ) επίπεδν, φηαλ έλα άηνκν ή έλα έζλνο γεληθφηεξα επηζπκεί ή πξνηίζεηαη λα επηθνηλσλήζεη κε άηνκα ή έζλε δηαθνξεηηθψλ πνιηηηζκψλ ζε πνιηηηζκηθφ επίπεδν, ρσξίο λα ζεκαίλεη ππνρξεσηηθά ηελ απνδνρή ησλ πνιηηηζκηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ ησλ άιισλ αηφκσλ ή εζλψλ, αιιά ηελ αλνρή ηεο πνιηηηζκηθήο εηεξφηεηαο Ο όξνο «Γηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε» Ο φξνο δηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε αλαθέξεηαη ζε «φια ηα εθπαηδεπηηθά πξνγξάκκαηα πνπ έρνπλ σο ζηφρν ηελ αλάπηπμε ηεο δηαπνιηηηζκηθφηεηαο θαη ηεο δηαπνιηηηζκηθήο επηθνηλσλίαο θαη απεπζχλνληαη ηφζν ζηνπο πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθνχο πιεζπζκνχο φζν θαη ζηνλ εζληθφ πιεζπζκφ ηεο ρψξαο ππνδνρήο. Δπηπξνζζέησο, ε δηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε πξνζπαζεί λα ζπκβάιεη ζηελ επίιπζε ησλ πξνβιεκάησλ πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ ηελ επαθή πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθψλ 1 Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Γηαπνιηηηζκηθφηεηα θαη Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε. ην Π. Γεσξγνγηάλλεο, (Δπηκ.). Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη: Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη. Τόμορ 7 ορ, Πάηξα: Απηνέθδνζε, ζ.ζ Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Γηαπνιηηηζκηθφηεηα θαη Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε. ην Π. Γεσξγνγηάλλεο, (Δπηκ.). Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη: Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη. Τόμορ 7 ορ, Πάηξα: Απηνέθδνζε, ζ Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Γηαπνιηηηζκηθφηεηα θαη Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε. ην Π. Γεσξγνγηάλλεο, (Δπηκ.). Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη: Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη. Τόμορ 7 ορ, Πάηξα: Απηνέθδνζε, ζ.ζ

7 αηφκσλ ή νκάδσλ ζηε ρψξα ππνδνρήο κεηαθηλνχκελσλ πιεζπζκψλ θαη αθνξά ηα εθπαηδεπηηθά πξνγξάκκαηα ηνπ ζπλφινπ ηεο εθπαίδεπζεο ζηε ρψξα ππνδνρήο» Ο όξνο «Πνιηηηζκόο» Γηα ηελ έλλνηα ηνπ πνιηηηζκνχ, έρεη δηαηππσζεί πιήζνο νξηζκψλ. Αξρηθά, πνιηηηζκφο είλαη «ην ζχλνιν ησλ πλεπκαηηθψλ θαη πιηθψλ πξντφλησλ πνπ έρεη λα επηδείμεη κηα δεδνκέλε ζηηγκή έλα ζχλνιν αλζξψπσλ πνπ αλήθεη δηαρξνληθά θαη ζπγρξνληθά ζε έλα έζλνο, θαη φηη ηα ζηνηρεία πνπ ζπγθξνηνχλ ηνλ θάζε πνιηηηζκφ δνκνχληαη κε δηαθνξεηηθφ ηξφπν, φπσο γηα παξάδεηγκα ηα ζηνηρεία πνπ ζπγθξνηνχλ κηα γιψζζα» 5. Ο Herskovits, ππνζηήξημε πσο ν πνιηηηζκφο απνηειείηαη απφ ην κέξνο εθείλν ηνπ πεξηβάιινληνο ην νπνίν έρεη δεκηνπξγεζεί απφ ηνλ άλζξσπν 6. Γειαδή, ν πνιηηηζκφο πεξηιακβάλεη φρη κφλν πιηθά αληηθείκελα (ζπίηηα, κέζα ζπγθνηλσλίαο, εξγαιεία θ.η.ι.), αιιά θαη θνηλσληθνχο ζεζκνχο (γάκνο, εξγαζία, παηδεία θ.η.φ.), νη νπνίνη ξπζκίδνληαη απφ δηάθνξνπο λφκνπο θαη θαλφλεο. Ο Rohner φξηζε ηνλ πνιηηηζκφ σο έλα νξγαλσκέλν ζχζηεκα λνεκάησλ ην νπνίν απνδίδνπλ ηα κέιε ηνπ ζηα άηνκα θαη ηα αληηθείκελα πνπ ηνλ απνηεινχλ, ελψ ν Jahoda, δίλνληαο βάζε ζηα πιηθά ζηνηρεία θάζε πνιηηηζκνχ, ππνζηήξημε πσο ε ίδηα ε χπαξμε ησλ ζπηηηψλ ζε έλαλ πνιηηηζκφ ζπκβάιιεη επίζεο ζηε δηακφξθσζε ηεο ζπκπεξηθνξάο ησλ κειψλ ηνπ θαη ηνπ ηξφπνπ κε ηνλ νπνίν αληηιακβάλνληαη άιιεο πηπρέο ηεο δσήο ηνπο (π.ρ. λνκάδεο, άζηεγνη) 7. Ζ ζεκεξηλή ζεκαζία ηνπ φξνπ πνιηηηζκφο ζπλίζηαηαη «ζηελ θαηεγνξία αληίιεςεο θαη πεξηγξαθήο ησλ θνηλσληθψλ δηαθνξψλ», ζεκαζία πνπ πξσηνεκθαλίζηεθε ην δεχηεξν κηζφ ηνπ 18 νπ αηψλα, θαη νδήγεζε ζηνλ νξηζκφ ηνπ πνιηηηζκνχ σο «ην ζχλνιν ηζηνξηθά δηακνξθσκέλσλ θαη απφιπηα δηαθξηηψλ ζπιινγηθψλ ζπκπεξηθνξψλ». 8 Αθφκε, ν Auernheimer, νξίδεη ηνλ πνιηηηζκφ σο «έλα δηαξθψο εμειηζζφκελν ξεπεξηφξην δπλαηνηήησλ αλαπαξάζηαζεο θαη ζπλεηδεηνπνίεζεο ηεο ηαπηφηεηάο καο θαη ησλ ζρέζεσλ καο κε ην πεξηβάιινλ» 9. Σέινο, ζχκθσλα κε ηνλ Giddens, πνιηηηζκφο είλαη ν ηξφπνο δσήο ησλ κειψλ κηαο θνηλσλίαο, ή επηκέξνπο νκάδσλ ζηα πιαίζηα κηαο θνηλσλίαο θαη ζπκπεξηιακβάλεη ηνλ ηξφπν πνπ ληχλνληαη, ηηο γακήιηεο ζπλήζεηεο, ηελ νηθνγελεηαθή δσή, ηηο ζξεζθεπηηθέο ηειεηνπξγίεο θαη ηηο αζρνιίεο ζηνλ ειεχζεξν ρξφλν ηνπο Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Γηαπνιηηηζκηθφηεηα θαη Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε. ην Γεσξγνγηάλλεο, Π. (Δπηκ.). Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη: Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη. Τόμορ 7 ορ, Πάηξα: Απηνέθδνζε, ζ Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2009). Γηαπνιηηηζκηθή Κνηλσληθή Φπρνινγία. ην Γεσξγνγηάλλεο, Π. (Δπηκ.). Γιαπολιηιζμική Κοινωνική Ψςσολογία και Έπεςνα: Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη. Τόμορ 5 ορ, Πάηξα: Απηνέθδνζε, ζ Smith, P. B., Bond, M. H. (2005), Γηαπνιηηηζκηθή Κνηλσληθή Φπρνινγία, Αζήλα: Διιεληθά Γξάκκαηα, ζ Smith, P. B., Bond, M. H. (2005), Γηαπνιηηηζκηθή Κνηλσληθή Φπρνινγία, Αζήλα: Διιεληθά Γξάκκαηα, ζ Γθφβαξεο, Υ. (2004), Δηζαγσγή ζηε Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε, Αζήλα: Αηξαπφο, ζ Auernheimer, G. (1992), Ethnizitaet und Modernitaet. ην: Γθφβαξεο, Υ. (2004), Δηζαγσγή ζηε Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε, Αζήλα: Αηξαπφο, ζ Giddens, A. (2002), Κνηλσληνινγία, (κηθξ.) Γ.Γ. Σζανχζεο, Αζήλα: Gutenberg-Γαξδάλνο, ζ

8 Ο όξνο «Eπηπνιηηηζκόο» Ο «επηπνιηηηζκφο» είλαη κηα δηαδηθαζία πνπ αλαθέξεηαη ζηηο αιιαγέο ζηηο πνιηηηζηηθέο ζηάζεηο, ηηο αμίεο θαη ηηο ζπκπεξηθνξέο πνπ απνξξένπλ απφ ηε δηαπνιηηηζκηθή επηθνηλσλία 11. Δίλαη δειαδή «κηα δηεξγαζία ηεο πνιηηηζκηθήο κεηαβνιήο σο απνηέιεζκα ηεο ζπλερνχο επαθήο αηφκσλ απφ πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθέο νκάδεο θαη ε νπνία ζπλδέεηαη κε ηε ρξεζηκφηεηα ησλ θνηλσληθψλ αλαπαξαζηάζεσλ» 12. χκθσλα κε ηνπο Redfield et al., «ν επηπνιηηηζκφο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα πεξηγξάςεη εθείλα ηα θαηλφκελα πνπ απνξξένπλ απφ ηε ζπλερή θαη άκεζε επαθή δηαθνξεηηθψλ πνιηηηζκηθψλ νκάδσλ θαζψο θαη ηηο ζπλαθφινπζεο αιιαγέο ζηνλ πνιηηηζκφ ηεο κηαο ή θαη ησλ δχν νκάδσλ, ελψ ν Γηεζλήο Οξγαληζκφο γηα ηε Μεηαλάζηεπζε, ρσξίο λα ιακβάλεη ππφςε ην ελδερφκελν γηα «απφξξηςε» θαη «αληίζηαζε ζηα πνιηηηζκηθά ζηνηρεία», νξίδεη ηνλ επηπνιηηηζκφ σο ηελ πξννδεπηηθή πηνζέηεζε ζηνηρείσλ ελφο «μέλνπ» πνιηηηζκνχ (π.ρ. ηδέεο, ιεμηιφγην, αμίεο, λφξκεο, ζπκπεξηθνξέο) απφ άηνκα, ή νκάδεο, κε δηαθνξεηηθφ πνιηηηζκηθφ ππφβαζξν» 13. Όινη νη παξαπάλσ νξηζκνί, έρνπλ σο θνηλφ ζεκείν ηελ έλλνηα ηεο αιιαγήο, θπξίσο σο δηαδηθαζία θαη σο απνηέιεζκα, αλ θαη ζχκθσλα κε ηνλ Berry, ζηελ νπζία πξφθεηηαη γηα δχν δηαθξηηά επίπεδα αιιαγψλ: ην νκαδηθφ θαη ην αηνκηθφ 14. ην νκαδηθφ επίπεδν, νη αιιαγέο είλαη πεξηζζφηεξν επδηάθξηηεο, αθνξνχλ ην θνηλσληθφ ζχζηεκα θαη κπνξεί λα είλαη θπζηθέο, βηνινγηθέο, πνιηηηθέο, θνηλσληθέο θαη πνιηηηζκηθέο. ην αηνκηθφ επίπεδν ή αιιηψο ηνλ «ςπρνινγηθφ επηπνιηηηζκφ», νη αιιαγέο ζπκβαίλνπλ ζηα αηνκηθά ραξαθηεξηζηηθά θαη ζε ελδνςπρηθέο δηαδηθαζίεο, δειαδή αιιαγέο ζπλαηζζεκαηηθέο, ζπκπεξηθνξηθέο θαη γλσζηηθέο αιιαγέο, ζε ζέκαηα ζηάζεσλ, αμηψλ, ηαπηφηεηαο θ.ά Ο όξνο «Θξεζθεπηηθόηεηα» Ο φξνο «Θξεζθεπηηθφηεηα» αλαθέξεηαη ζηελ «ηδηφηεηα ηνπ πξνζψπνπ ή κηαο εθδήισζεο πνπ δείρλεη ζξεζθεπηηθή πίζηε ή επιάβεηα» 15. χκθσλα κε έλαλ άιιν νξηζκφ, ζξεζθεπηηθφηεηα είλαη ε έκθπηε ξνπή θαη θαηεχζπλζε πξνο ην Άγην θαη ην Θείν. Δίλαη έλα θαζνιηθφ θαη παλαλζξψπηλν θαηλφκελν, θαζψο φινη αλεμαηξέησο έρνπλ ζξεζθεπηηθφ ζπλαίζζεκα. Ζ ζξεζθεπηηθφηεηα αλήθεη ζηε θχζε 11 Motti-Stefanidi, F., Pavlopoulos, V., Obradović, J., & Masten, A. (2008). Acculturation and adaptation of immigrant adolescents in Greek urban schools. International Journal of Psycology, 43 (1), 45-58, ζ Πξίληεδε, Α., & Παπιφπνπινο, Β. (2010). Κνηλσληθέο αλαπαξαζηάζεηο γηα κεηαλάζηεο απφ δηαθνξεηηθέο θνπιηνχξεο, κέζα απφ ηζηνξίεο παηδηψλ δεκνηηθνχ ζρνιείνπ. ην Π. Γεσξγνγηάλλεο & Β. Μπάξνο (Δπηκ.) (2010), Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη Μεηανάζηεςζη Γιασείπιζη Σςγκπούζεων και Παιδαγωγική ηηρ Γημοκπαηίαρ: 13ο Γιεθνέρ Σςνέδπιο (Σφκ. Η). Πάηξα: Απηνέθδνζε, ζ Μπεδεβέγθεο Ζ., Παπιφπνπινο Β., Γεσξγαληή Κ. (2010), Δζλνηηθή ηαπηφηεηα θαη ςπρνθνηλσληθή πξνζαξκνγή: Μηα εκπεηξηθή έξεπλα ζε εθήβνπο κεηαλάζηεο δεχηεξεο γεληάο, Σνκέαο Φπρνινγίαο, Σκήκα Φηινζνθίαο, Παηδαγσγηθήο θαη Φπρνινγίαο, Δζληθφ θαη Καπνδηζηξηαθφ Παλεπηζηήκην Αζελψλ/Ηλζηηηνχην Μεηαλαζηεπηηθήο Πνιηηηθήο (ΗΜΔΠΟ), Αζήλα, ζ.ζ ην: (πξνζπειάζηεθε ζηηο 20/9/2010) 14 Μπεδεβέγθεο Ζ., Παπιφπνπινο Β., Γεσξγαληή Κ. (2010), Δζλνηηθή ηαπηφηεηα θαη ςπρνθνηλσληθή πξνζαξκνγή: Μηα εκπεηξηθή έξεπλα ζε εθήβνπο κεηαλάζηεο δεχηεξεο γεληάο, Σνκέαο Φπρνινγίαο, Σκήκα Φηινζνθίαο, Παηδαγσγηθήο θαη Φπρνινγίαο, Δζληθφ θαη Καπνδηζηξηαθφ Παλεπηζηήκην Αζελψλ/Ηλζηηηνχην Μεηαλαζηεπηηθήο Πνιηηηθήο (ΗΜΔΠΟ), Αζήλα, ζ. 7. ην: (πξνζπειάζηεθε ζηηο 20/9/2010) 15 «Θξεζθεπηηθφηεηα». ην: Κξηαξάο Δ.(1995), Νέν ειιεληθφ ιεμηθφ ηεο ζχγρξνλεο δεκνηηθήο γιψζζαο, Αζήλα: Δθδνηηθή Αζελψλ, ζ

9 ηνπ αλζξψπνπ θαη απηφ απνδεηθλχεηαη απφ ην γεγνλφο φηη πάξα πνιινί άλζξσπνη, ελψ ζεσξεηηθά αξλνχληαη ηελ ππεξβαηηθή θαη ζεία πξαγκαηηθφηεηα, ζηελ πξάμε ζηξέθνληαη νιφςπρα ζ απηή 16. Ο Κηθέξσλαο ππνζηήξηδε φηη δελ ππάξρεη θαλέλα αλζξψπηλν γέλνο πνπ φζν απνιίηηζην ή άγξην θαη αλ είλαη, αθφκε θαη αλ αγλνεί πνηφλ Θεφ νθείιεη λα έρεη, λα κε γλσξίδεη φηη πξέπεη λα έρεη θάπνηνλ Θεφ. Ο Καξι Γηάζπεξο, ππνζηήξηδε φηη είλαη ηέηνηα ε θχζε ηνπ αλζξψπνπ, ψζηε ην Απφιπην θαηά θάπνηνλ ηξφπν είλαη έλαο ηφπνο ζηνλ νπνίν ν άλζξσπνο απαξαίηεηα θαη αλαπφθεπθηα πξέπεη λα ηνπνζεηήζεη θάηη έζησ θαη αλ απηφ είλαη ην Μεδέλ ή ε άπνςε φηη ηίπνηε Απφιπην δελ ππάξρεη, ζπκπιεξψλνληαο φηη «νξζψο έρεη ιερζεί γηα θαλαηηθνχο άζενπο, φηη απηνί πξνζθπλνχλ ηελ άξλεζε ηνπ Θενχ» Ο όξνο «Δηεξόηεηα» Ζ εηεξφηεηα νξίδεηαη σο ε παξνπζία πνηθίισλ δηαθνξψλ. «Μπνξεί λα πξφθεηηαη γηα πξνζεγγίζεηο, απφςεηο, ηξφπνπο δσήο, πξαθηηθέο θαη ζηάζεηο πνπ δηαθέξνπλ κεηαμχ ηνπο, αιιά απαληψληαη ζην ίδην κέξνο, θαλεξψλνληαο ηελ χπαξμε δηαθνξεηηθφηεηαο.» 18. Δίλαη «ην πιήζνο ησλ δηαθνξεηηθψλ κνξθψλ κε ηηο νπνίεο εκθαλίδεηαη θάηη, σο ε πξσηαξρηθή, ζεκειηψδεο θαη αλαθαίξεηε παξνπζία ηνπ Άιινπ θαη σο ε πέξαλ ηεο αηνκηθήο, θνηλσληθήο, εζληθήο ή άιιεο ηαπηφηεηαο πξαγκαηηθφηεηα.» 19. Δπηπξφζζεηα, ε εηεξφηεηα νξίδεηαη θαη σο ην λα έρεη θάπνην πξάγκα κηα δηαθνξεηηθή ηδηφηεηα 20. Αλαθνξηθά κε ηνπο αλζξψπνπο, ε εηεξφηεηα αλαθέξεηαη ζε φζνπο πξνζδηνξίδνληαη απφ ηδηφηεηεο άιιεο, δειαδή δηαθνξεηηθέο απφ ηελ δηθή καο ηαπηφηεηα 21, κε άιια ιφγηα, ν κε θπξίαξρνο 22. Δηδηθφηεξα, ζηε Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε, ζπλαληάκε εηδηθέο κνξθέο πνιηηηζκηθήο εηεξφηεηαο, νη νπνίεο είηε ζρεηίδνληαη κε ηκήκαηα ηνπ γεγελνχο πιεζπζκνχ πνπ ζεσξνχληαη δηαθνξεηηθά απφ ηνλ ππφινηπν πιεζπζκφ, είηε κε λένπο πιεζπζκνχο, πνπ έξρνληαη ζηε ρψξα ζηα πιαίζηα θάπνηνπ ηχπνπ κεηαλάζηεπζεο, θαη είλαη: ε εζληθή εηεξφηεηα, ε εζλνηηθή, ε ζξεζθεπηηθή, ε γισζζηθή θαη ε πνιηηηζκηθή (θψδηθεο αμηψλ, ζηάζεηο, ελδηαθέξνληα, θαζεκεξηλέο πξαθηηθέο, γλψζεηο θαη δεμηφηεηεο θ. ά.) «Θξεζθεπηηθφηεηα». ην: Παηδαγσγηθή ςπρνινγηθή εγθπθινπαίδεηα ιεμηθφ (1989), ηφκνο 4 [Δ-Η], Αζήλα: Διιεληθά Γξάκκαηα, ζ «Θξεζθεπηηθφηεηα». ην: Παηδαγσγηθή ςπρνινγηθή εγθπθινπαίδεηα ιεμηθφ (1989), ηφκνο 4 [Δ-Η], Αζήλα: Διιεληθά Γξάκκαηα, ζ Keast, J. (επηκ.)(2007), Θξεζθεπηηθή εηεξφηεηα θαη δηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε: έλα βνήζεκα γηα ηα ζρνιεία, (επηκ.) Ά. Βαιιηαλάηνο, πκβνχιην ηεο Δπξψπεο, ζ ην: (πξνζπειάζηεθε ζηηο 18/11/2010). 19 Κππξηαλνχ, Γ. (2011). Παηδηά κεηαλαζηψλ ζε Διιάδα θαη Κχπξν. Τπνθεηκεληθφηεηα θαη ππνθεηκελνπνίεζε σο απνηέιεζκα δηακεζνιαβεηηθψλ δηαδηθαζηψλ ζε ζπλζήθεο κεηαλάζηεπζεο. Θεζζαινλίθε: Δπίθεληξν, ζ Γαδήο, Α. (1839), Λεμηθφλ ηεο Διιεληθήο γιψζζεο, ηφκ. 1 νο, Αζήλα, ι. «έηεξνο». ην: Κπξίδεο Α.- Αλδξένπ Α. (επηκ.) (2005), Όςεηο ηεο εηεξφηεηαο, Αζήλα: Gutenberg, ζ Κπξίδεο Α.- Αλδξένπ Α. (επηκ.) (2005), Όςεηο ηεο εηεξφηεηαο, Αζήλα: Gutenberg, ζ Γηαθνπκάθε, Β. (2007), Ζ πηνζέηεζε ηεο «πνιππνιηηηζκηθφηεηαο»: Μηα εηζαγσγή ζην ζέκα ησλ πνιηηηθψλ δηαρείξεζεο ηεο εηεξφηεηαο ζηε ζχγρξνλε ειιεληθή πξαγκαηηθφηεηα, ζην: Δηεξφηεηα ζηε ρνιηθή Σάμε θαη Γηδαζθαιία ηεο Διιεληθήο Γιψζζαο θαη ησλ καζεκαηηθψλ: ε πεξίπησζε ησλ Σζηγγαλνπαίδσλ. Δπηκνξθσηηθφο νδεγφο. Τ.Π.Δ.Π.Θ., πξφγξακκα «Έληαμε ηζηγγαλνπαίδσλ ζην ζρνιείν», Βφινο: Δπηάινθνο, ζ.ζ , ζ Γθφηνβνο, Δ. (2002), Δθπαίδεπζε θαη εηεξφηεηα. Εεηήκαηα δηαπνιηηηζκηθήο παηδαγσγηθήο, Αζήλα: Μεηαίρκην, ζ.ζ , ζ.59. 9

10 Ο όξνο «Θξεζθεπηηθή Δηεξόηεηα» Ζ «ζξεζθεπηηθή εηεξφηεηα» γεληθφηεξα, αλαθέξεηαη ζηε δηαθνξεηηθφηεηα ζηηο ζξεζθεπηηθέο πεπνηζήζεηο θαη ιαηξεπηηθέο ζπλήζεηεο ελφο αηφκνπ απφ ην ζχλνιν. Χζηφζν, «αλ εζηηάζνπκε ζε ζξεζθεπηηθέο νκάδεο ή άηνκα, είλαη πηζαλφλ λα βξνχκε ζεκαληηθά ζεκεία εηεξφηεηαο κέζα ζε θάζε ζξεζθεία - είηε είλαη νκνινγηαθή, ζέρηα ή πνιηηηζηηθή, ή αλ απαξηίδεηαη απφ θάπνην ζπλδπαζκφ απηψλ ησλ θαηεγνξηψλ. Δπίζεο, πνιινί άλζξσπνη κπνξεί λα έρνπλ κηα πξνζσπηθή θηινζνθία ή πλεπκαηηθφηεηα πνπ ρξεζηκνπνηεί ηδέεο απφ πνηθίιεο πεγέο κεξηθέο απ ηηο νπνίεο κπνξεί λα πξνέξρνληαη κέζα ή έμσ απφ κηα ζπγθεθξηκέλε ζξεζθεία-ή πνπ δηεξκελεχεη ηηο παξαδνζηαθέο ηδέεο κε λέν ηξφπν» 24. ηελ νπζία, ε ζξεζθεπηηθή εηεξφηεηα ηζρχεη παληνχ εθφζνλ αθφκα θαη κέζα ζηελ ίδηα ζξεζθεπηηθή παξάδνζε, νη ζξεζθεπηηθέο πξαθηηθέο θαη ηα πηζηεχσ δηαθέξνπλ απφ νηθνγέλεηα ζε νηθνγέλεηα, θαη απφ άηνκν ζε άηνκν. Δπίζεο, ζηε ζχγρξνλε επνρή, ππάξρνπλ δηαθνξεηηθνί ηξφπνη αληίιεςεο ησλ ζηνηρείσλ πνπ ζπγθξνηνχλ κία «θαιή» δσή, θαη νη πεπνηζήζεηο απηέο απνξξένπλ απφ δηάθνξεο ζξεζθεπηηθέο θαη κε αληηιήςεηο, ελψ παξάιιεια θαη νη καζεηέο δελ αθήλνπλ ηηο αμίεο θαη ηηο βαζηά βησκέλεο πεπνηζήζεηο ηνπο έμσ απφ ηελ ηάμε Ο όξνο «Άηνκα πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθώλ νκάδσλ» Οη «πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθέο νκάδεο» είλαη «νκάδεο πνπ ππάξρνπλ ηφζν εληφο φζν θαη εθηφο ησλ ζπλφξσλ κηαο ρψξαο. Δληφο κηαο ρψξαο ηέηνηεο νκάδεο κπνξεί λα είλαη απηέο πνπ δηαθνξνπνηνχληαη ζε θάπνηεο ζπλήζεηέο ηνπο απφ ηηο επηθξαηνχζεο λφξκεο, φπσο γηα παξάδεηγκα νκάδεο πνπ κηινχλ κηα δηάιεθην θαη νη γεγελείο κεηνλφηεηεο, φπσο ζηελ Διιάδα νη αζίγγαλνη θαη νη κνπζνπικάλνη ηεο Θξάθεο. Δθηφο ησλ ζπλφξσλ, πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθέο νκάδεο ζεσξνχληαη: νη παιηλλνζηνχληεο νκνγελείο, νη νηθνλνκηθνί πξφζθπγεο θαη νη κεηαλάζηεο απφ άιιεο ρψξεο» Θεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηνλ επηπνιηηηζκό θαη ηελ ζξεζθεπηηθόηεηα Θεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκό ην ζεκείν απηφ, ζα παξνπζηαζηεί ε ζεσξία ηνπ επηπνιηηηζκνχ ππφ ην πξίζκα δηαθφξσλ επηζηεκψλ. Πην ζπγθεθξηκέλα, ηεο Φπρνινγίαο, ηεο Κνηλσληνινγίαο, ηεο Παηδαγσγηθήο, ηεο Φηινζνθίαο θαη ηεο Θενινγίαο Η άπνςε ηεο Φπρνινγίαο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκό Σν θαηλφκελν ηνπ επηπνιηηηζκνχ είρε αξρηθά ζεσξεζεί φηη ζπκβαίλεη ζε νκαδηθφ επίπεδν, αιιά αθνινχζσο αλαγλσξίζηεθε επξέσο φηη είλαη έλα θαηλφκελν 24 Keast, J. (επηκ.)(2007), Θξεζθεπηηθή εηεξφηεηα θαη δηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε: έλα βνήζεκα γηα ηα ζρνιεία, Βαιιηαλάηνο Ά., πκβνχιην ηεο Δπξψπεο, ζ. 36. ην: (πξνζπειάζηεθε ζηηο 18/11/2010). 25 Keast, J. (επηκ.)(2007), Θξεζθεπηηθή εηεξφηεηα θαη δηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε: έλα βνήζεκα γηα ηα ζρνιεία, (επηκ.) Ά. Βαιιηαλάηνο, πκβνχιην ηεο Δπξψπεο, ζ. 22. ην: (πξνζπειάζηεθε ζηηο 18/11/2010). 26 Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2009). Πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθέο νκάδεο ζην ειιεληθφ εθπαηδεπηηθφ ζχζηεκα θαη άζθεζε γισζζηθήο πνιηηηθήο. ην: Κππξηαλνχ, Γ. (2011). Παηδηά κεηαλαζηψλ ζε Διιάδα θαη Κχπξν. Τπνθεηκεληθφηεηα θαη ππνθεηκελνπνίεζε σο απνηέιεζκα δηακεζνιαβεηηθψλ δηαδηθαζηψλ ζε ζπλζήθεο κεηαλάζηεπζεο. Θεζζαινλίθε: Δπίθεληξν, ζ

11 πνπ ζπκβαίλεη θαη ζε αηνκηθφ επίπεδν. Ο επηπνιηηηζκφο ζην επίπεδν ηνπ αηφκνπ νλνκάζηεθε «ςπρνινγηθφο επηπνιηηηζκφο» 27 θαη αλαθέξεηαη ζηηο ςπρνινγηθέο αιιαγέο πνπ ζπκβαίλνπλ ζε έλα άηνκν (ηφζν ζε ραξαθηεξηζηηθά ζπκπεξηθνξάο φζν θαη ζε εζσηεξηθά) κέζα απφ ηε δηαδηθαζία ηνπ επηπνιηηηζκνχ πνπ βηψλεη ε πνιηηηζκηθή νκάδα ζηελ νπνία αλήθεη. Οη θπξηφηεξεο αιιαγέο πνπ κπνξνχλ λα πξνθχςνπλ απφ ηνλ ςπρνινγηθφ επηπνιηηηζκφ ζην άηνκν είλαη πεξηβαιινληηθέο (λένο ηχπνο θαηνηθίαο, πεξηζζφηεξε ξχπαλζε θ.ι.π.), βηνινγηθέο (λέεο δηαηξνθηθέο ζπλήζεηεο, λέεο αζζέλεηεο), πνιηηηζηηθέο (γιψζζα, νηθνλνκία, πνιηηηθνί, ζξεζθεπηηθνί θαη θνηλσληθνί ζεζκνί), νηθνλνκηθέο θαη ςπρνινγηθέο: αιιαγέο ζηε ζπκπεξηθνξά θαη κεηαβνιή ζηελ θαηάζηαζε ςπρηθήο πγείαο ζρεδφλ πάληα εκθαλίδνληαη ζε φζα άηνκα πξνζπαζνχλ λα πξνζαξκνζηνχλ ζην λέν πεξηβάιινλ ηνπο 28. Οη αιιαγέο απηέο έρνπλ σο ζπλέπεηα ηελ εκθάληζε απηνχ πνπ είλαη γλσζηφ σο επηπνιηηηζκηθφ ζηξεο. χκθσλα κε ηνλ Berry ην επηπνιηηηζκηθφ ζηξεο είλαη κηα θπζηνινγηθή αληίδξαζε ησλ αλζξψπσλ θαη αλαθέξεηαη ζε έλα είδνο ζηξεο, ζην νπνίν έρεη δηαπηζησζεί φηη νη παξάγνληεο άγρνπο έρνπλ ηελ πεγή ηνπο ζηε δηαδηθαζία ηνπ επηπνιηηηζκνχ 29,30. Δπηπξνζζέησο, ην επηπνιηηηζκηθφ ζηξεο ζπλνδεχεηαη απφ απμεκέλα επίπεδα θαηάζιηςεο θαη άγρνπο θαη ζπλδέεηαη γεληθφηεξα κε ηελ εκθάληζε ζχγρπζεο, άγρνπο, θαηάζιηςεο, ζπλαηζζεκάησλ πεξηζσξηνπνίεζεο θαη απνμέλσζεο, απμεκέλσλ ςπρνζσκαηηθψλ ζπκπησκάησλ θαη ζχγρπζεο ηαπηφηεηαο. Δπνκέλσο, ην επηπνιηηηζκηθφ ζηξεο θαζνξίδεηαη απφ ηελ επηδείλσζε ζηελ θαηάζηαζε ηεο πγείαο ησλ αηφκσλ πνπ ππνβάιινληαη ζε επηπνιηηηζκφ, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ςπρνινγηθψλ, ζσκαηηθψλ θαη θνηλσληθψλ πηπρψλ. Με άιια ιφγηα, γηα λα ραξαθηεξηζηνχλ νη αιιαγέο ζηε θαηάζηαζε ηεο πγείαο ηνπ αηφκνπ σο επηπνιηηηζκηθφ ζηξεο, ζα πξέπεη απηέο λα ζπλδένληαη κε ζπζηεκαηηθφ ηξφπν κε γλσζηά ραξαθηεξηζηηθά ηεο δηαδηθαζίαο ηνπ επηπνιηηηζκνχ, φπσο απηή βηψλεηαη απφ ηα άηνκα. Οη άλζξσπνη ζηελ πξνζπάζεηα ηνπο λα δηαρεηξηζηνχλ απηέο ηηο άζρεκεο ζηξεζνγφλεο θαηαζηάζεηο, αλαπηχζζνπλ ζηξαηεγηθέο επηπνιηηηζκνχ, απφ ηηο νπνίεο εμαξηάηαη θαη ε έληαζε ηνπ επηπνιηηηζκηθνχ ζηξεο. Παξάιιεια κε ην επηπνιηηηζκηθφ ζηξεο, νη κεηαλάζηεο αληηκεησπίδνπλ δχν θεληξηθά δεηήκαηα, ε απάληεζε ησλ νπνίσλ ζεηηθή ή αξλεηηθή- θαζνξίδεη θαη ηελ ζηξαηεγηθή επηπνιηηηζκνχ πνπ πξφθεηηαη λα επηιέμνπλ 31. Σα δεηήκαηα απηά εληάζζνληαη ζην δηζδηάζηαην κνληέιν ηνπ Berry 32 ζχκθσλα κε ην νπνίν ην επηπνιηηηδφκελν άηνκν θαιείηαη λα επηιέμεη κεηαμχ ηεο δηαηήξεζεο ηνπ πνιηηηζκνχ ηεο ρψξαο θαηαγσγήο θαη ηελ πηνζέηεζε ηνπ πνιηηηζκνχ ηεο ρψξαο ππνδνρήο. 27 Berry J.W., Kim U., Minde T., Mok D. (1987), Comparative Studies of Acculturative Stress, International Migration Review, 21 (3), , p Berry J.W., Kim U., Minde T., Mok D. (1987), Comparative Studies of Acculturative Stress, International Migration Review, 21 (3), , p Berry J.W., Kim U., Minde T., Mok D. (1987), Comparative Studies of Acculturative Stress, International Migration Review, 21 (3), , p Berry, J. W. (2006). Stress perspectives on acculturation. In D. Sam, & J. W. Berry (Eds.), The Cambridge Handbook of Acculturation Psychology (pp ). Cambridge: University Press, pp Καηέξε Δ., Καξαδήκαο Δ. (2009), Ζ επίδξαζε ηεο θαηαζθεπήο ηνπ εαπηνχ ζηνλ επηπνιηηηζκφ Αιβαλψλ θαη Ηλδψλ κεηαλαζηψλ ζηελ Διιάδα: νη επηπηψζεηο ζηελ ςπρηθή πγεία, Ψςσολογία, 16 (3), , ζ Berry, J. W., & Sam, D. L. (1997). Acculturation and adaptation. In J. W. Berry, M. H. Segall, & C. Kagitcibasi (Eds.), Handbook of cross-cultural psychology. Vol.III: Social behaviour and applications (2nd ed., pp ). Boston: Allyn & Bacon, p

12 ρήκα 1: Γηζδηάζηαην κνληέιν Berry ζρεηηθά κε ηε ζηάζε ηνπ αηόκνπ θαη ηηο ζηξαηεγηθέο επηπνιηηηζκνύ 33 ΕΖΣΖΜΑ 1 ν Θεσξείηε ζεκαληηθή ηε δηαηήξεζε ηεο πνιηηηζκηθήο ηαπηφηεηαο θαη ησλ πνιηηηζκηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ; «ΝΑΗ» «ΟΥΗ» ΕΖΣΖΜΑ 2 ν Θεσξείηε ζεκαληηθή ηε δηαηήξεζε ζρέζεσλ κε άιιεο νκάδεο; «ΝΑΗ» «ΟΥΗ» ΔΝΑΡΜΟΝΗΖ ΑΦΟΜΟΗΧΖ ΓΗΑΥΧΡΗΜΟ ΠΔΡΗΘΧΡΗΟΠΟΗΖΖ Όπσο θαίλεηαη θαη ζην ζρήκα 1, ε απάληεζε ζην πξναλαθεξζέλ δήηεκα, νδεγεί ζηνλ θαζνξηζκφ ηεζζάξσλ ζηξαηεγηθψλ επηπνιηηηζκνχ: ηελ αθνκνίσζε, ηνλ δηαρσξηζκφ, ηελ ελαξκφληζε, θαη ηελ πεξηζσξηνπνίεζε. Ζ «Αθνκνίσζε» ζπλίζηαηαη ζηελ έιιεηςε επηζπκίαο ηνπ αηφκνπ γηα δηαηήξεζε ηεο πνιηηηζκηθήο ηνπ ηαπηφηεηαο θαη ηελ πξνζπάζεηα γηα θαζεκεξηλή αιιειεπίδξαζε κε ηελ θπξίαξρε νκάδα. Αληηζέησο, φηαλ ε κε θπξίαξρε νκάδα δίλεη βαξχηεηα ζηε δηαηήξεζε ηεο εζλνηηθήο ηεο ηαπηφηεηαο θαη παξάιιεια πξνζπαζεί λα απνθχγεη ηελ αιιειεπίδξαζε κε ηελ θπξίαξρε νκάδα έρνπκε «Γηαρσξηζκφ». Όηαλ πάιη εληνπίδεηαη έλα ελδηαθέξνλ γηα ηε ζπλχπαξμε ζηνηρείσλ ηφζν απφ ηε ρψξα πξνέιεπζεο φζν θαη απφ ηε ρψξα ππνδνρήο θαη κηα επηζπκία γηα δηαξθή αιιειεπίδξαζε κε ηηο ππφινηπεο νκάδεο, έρνπκε «Δλαξκφληζε». Σέινο, φηαλ ππάξρεη ειάρηζην ελδηαθέξνλ γηα δηαηήξεζε ησλ πνιηηηζκηθψλ ζηνηρείσλ ηεο ρψξαο πξνέιεπζεο θαη γηα αλάπηπμε ζρέζεσλ κε ηα άηνκα ηεο ρψξαο ππνδνρήο, κηιάκε γηα «Πεξηζσξηνπνίεζε» 34. Οη ζηξαηεγηθέο επηπνιηηηζκνχ ζπζρεηίδνληαη κε ηελ πξνζαξκνγή ησλ πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθψλ νκάδσλ. Έξεπλεο ζην ρψξν ηεο Γηαπνιηηηζκηθήο Φπρνινγίαο ππνδεηθλχνπλ ηελ ελαξκφληζε σο ηελ πην πξνζαξκνζηηθή ζηξαηεγηθή, ηελ νπνία ζπλδένπλ κε ρακειφ επίπεδν επηπνιηηηζκηθφ ζηξεο θαη πςειφ βαζκφ ππνθεηκεληθνχ αηζζήκαηνο επεμίαο. Αληηζέησο, ε πεξηζσξηνπνίεζε ζπλδέεηαη κε δπζθνιίεο ζηε δηακφξθσζε ηεο ηαπηφηεηαο θαη θαξδηαγγεηαθέο παζήζεηο. Αλάκεζά 33 Berry J. W., Poortinga Y. H., Segall M. H. & Dasen P. R. (1996), Cross-cultural psychology. Research and applications. Cambridge University Press, p Berry J. W., & Sam D. L. (1997). Acculturation and adaptation. In J. W. Berry, M. H. Segall, & C. Kagitcibasi (Eds.), Handbook of cross-cultural psychology. Vol.III: Social behaviour and applications (2nd ed., pp ). Boston: Allyn & Bacon, pp

13 ηνπο βξίζθνληαη ε αθνκνίσζε, ε νπνία ζρεηίδεηαη κε πςειφ επίπεδν λεπξσηηζκνχ θαη ν δηαρσξηζκφο ν νπνίνο ζρεηίδεηαη κε πςειφ επίπεδν ςπρσηηζκνχ 35. Όζνλ αθνξά ζε έθεβνπο κεηαλάζηεο, έξεπλα ησλ Παπιφπνπινο θ.ά. 36 έδεημε φηη ε ζηξαηεγηθή ηεο ελαξκφληζεο απνηειεί ηνλ πην ηζνξξνπεκέλν ηξφπν πξνζαξκνγήο γηα ηνπο έθεβνπο κεηαλάζηεο ησλ εθήβσλ κεηαλαζηψλ, θπξίσο γηα ηνλ ςπρνινγηθφ ηνκέα. Ζ αθνκνίσζε ζπλδέεηαη κε πςειή αθαδεκατθή θαη ςπρνθνηλσληθή επάξθεηα, ρσξίο σζηφζν λα πζηεξεί ζεκαληηθά ζε ςπρνινγηθφ επίπεδν. Οη καζεηέο πνπ επηιέγνπλ ηνλ δηαρσξηζκφ, παξνπζηάδνπλ ζρεηηθά θαιή ζρνιηθή επίδνζε, παξάιιεια φκσο εκθαλίδνπλ πξνβιήκαηα ζπκπεξηθνξάο ζην επίπεδν ησλ ζρέζεσλ κε ζπκκαζεηέο θαη θαζεγεηέο. Σέινο, ε πεξηζσξηνπνίεζε νδεγεί ζε πξνβιεκαηηθή πξνζαξκνγή, ζε ζπλδπαζκφ κε ρακειή ζρνιηθή επίδνζε, απμεκέλα πξνβιήκαηα ζπκπεξηθνξάο θαη απμεκέλν αξηζκφ ςπρνινγηθψλ πξνβιεκάησλ γεληθφηεξα. Χζηφζν, ε Sue θάλεη ιφγν γηα ην «θφζηνο ηνπ επηπνιηηηζκνχ» 37 ζχκθσλα κε ην νπνίν φηαλ ηα πνιηηηζκηθά πιαίζηα κε ηα νπνία έξρεηαη ζε επαθή ην άηνκν είλαη πνιχ δηαθνξεηηθά, ην άηνκν βηψλεη κηα πνιηηηζκηθή ζχγθξνπζε. Απηή ε πνιηηηζκηθή ζχγθξνπζε θάλεη πνιχ δχζθνιε ηελ επηινγή ηεο ελαξκφληζεο σο ζηξαηεγηθήο επηπνιηηηζκνχ θαη ζε πεξίπησζε πνπ απηή επηηεπρζεί, ην ίδην άηνκν ζα έρεη κεγάιν θφζηνο θαη πξνζσπηθά αιιά θαη ζηελ απνδνρή ηνπ απφ ηελ πνιηηηζκηθή ηνπ νκάδα. Δπνκέλσο, άηνκα ηα νπνία είλαη αιιεινεμαξηψκελα θαη δίλνπλ κεγαιχηεξε βαξχηεηα ζηελ νκάδα απ φηη ζηνλ εαπηφ ηνπο, επηιέγνπλ ην δηαρσξηζκφ σο ηελ ζηξαηεγηθή κε ηηο ιηγφηεξεο «πξνζσπηθέο» απψιεηεο. χκθσλα κε φζα αλαθέξζεθαλ πην πάλσ, ν ςπρνινγηθφο επηπνιηηηζκφο είλαη κηα δηαδηθαζία θαζνξηζηηθήο ζεκαζίαο ηφζν γηα ηελ νκαιή πξνζαξκνγή θαη θνηλσληθή έληαμε φζν θαη γηα ηελ ςπρηθή πγεία ηνπ αηφκνπ ζηελ θνηλσλία ηεο ρψξαο ππνδνρήο. Δθηηκνχκε φηη γηα ηελ απνθπγή θαηλνκέλσλ φπσο ην επηπνιηηηζκηθφ ζηξεο θαη γεληθφηεξα γηα ηε δηαηήξεζε ηεο θαιήο ςπρηθήο πγείαο ηνπ επηπνιηηηδφκελνπ αηφκνπ, ε πεξηζζφηεξν επηηπρήο ζηξαηεγηθή επηπνιηηηζκνχ κε ηηο ιηγφηεξεο αξλεηηθέο ζπλέπεηεο είλαη ε ελαξκφληζε, ε νπνία θαη θξίλεη αλ ε δηαδηθαζία ηνπ επηπνιηηηζκνχ ηνπ αηφκνπ ήηαλ επηηπρήο. Αθφκε, ε ελαξκφληζε επλνεί ηε δηαπνιηηηζκηθή επηθνηλσλία θαη ηελ αληαιιαγή πνιηηηζκηθψλ ζηνηρείσλ κεηαμχ ηεο θπξίαξρεο θαη κε θπξίαξρεο νκάδαο θαη βνεζά ηελ πξψηε λα ζρεκαηίζεη ζρέζεηο αιιειεπίδξαζεο κε ηε δεχηεξε Η άπνςε ηεο Κνηλσληνινγίαο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκό χκθσλα κε ηνπο πξναλαθεξζέληεο νξηζκνχο γηα ηνλ επηπνιηηηζκφ, δειαδή ηελ επηηπρή πξνζαξκνγή κέζσ ηεο ζπλερνχο επαθήο κε λέα ζηνηρεία, πνιηηηζκηθά θ.ά., είλαη εκθαλήο ν παξαιιειηζκφο κε ηε ζεσξία πεξί βηνινγηθήο εμέιημεο ηνπ Γαξβίλνπ. 35 Μπεδεβέγθεο, Ζ., Παπιφπνπινο, Β., Γεσξγαληή Κ., (2010) Δζλνηηθή ηαπηφηεηα θαη ςπρνθνηλσληθή πξνζαξκνγή: Μηα εκπεηξηθή έξεπλα ζε εθήβνπο κεηαλάζηεο δεχηεξεο γεληάο, Σνκέαο Φπρνινγίαο, Σκήκα Φηινζνθίαο, Παηδαγσγηθήο θαη Φπρνινγίαο, Δζληθφ θαη Καπνδηζηξηαθφ Παλεπηζηήκην Αζελψλ/Ηλζηηηνχην Μεηαλαζηεπηηθήο Πνιηηηθήο (ΗΜΔΠΟ), Αζήλα, ζ. 8. ην: (πξνζπειάζηεθε ζηηο 20/9/2010). 36 Παπιφπνπινο, Β., Νηάιια, Μ., Καινγήξνπ, π., Θενδψξνπ, Ρ., Μαξθνχζε Γ. & Μφηηε-ηεθαλίδε, Φ. (2009). Δπηπνιηηηζκφο θαη πξνζαξκνγή κεηαλαζηψλ εθήβσλ ζην ζρνιηθφ πιαίζην. Ψςσολογία, 16 (3), Sue, S. (2005). Foreword. In K. M. Chun, P.B. Organista & G. Marin (Eds.), Acculturation: Advances in theory, measurement and applied research. Washington: American Psychological association, pp. xvii-xxi. 13

14 χκθσλα ινηπφλ κε ηε ζεσξία ηνπ Γαξβίλνπ, ε εμέιημε είλαη ην απνηέιεζκα ηεο θπζηθήο επηινγήο. Φπζηθή επηινγή είλαη ε επηινγή ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ εθείλσλ ησλ νξγαληθψλ φλησλ πνπ επηηξέπνπλ κεγαιχηεξε επειημία, θαιχηεξε πξνζαξκνγή θαη πεξηζζφηεξεο επθαηξίεο γηα ππεξνρή ηνπ ελφο είδνπο ζην άιιν. Δπνκέλσο, ηζρχεη γηα φια ηα είδε ησλ δψσλ πσο ζα επηβηψζνπλ εθείλα πνπ είλαη θαιχηεξα πξνζαξκνζκέλα ζην πεξηβάιινλ ηνπο, ελψ «ηα ππφινηπα, πνπ δελ είλαη ηθαλά λα αληαπνθξηζνχλ ζηηο απαηηήζεηο ηνπ πεξηβάιινληφο ηνπο, ζα εμαθαληζηνχλ» 38. Ζ ζεσξία ηεο επηβίσζεο έρεη βειηησζεί απφ ηφηε πνπ ηελ πξσηνδηαηχπσζε ν Γαξβίλνο, σζηφζν ηα βαζηθά ηεο ζηνηρεία παξακέλνπλ επξχηεξα απνδεθηά 39. Ζ έλλνηα ηεο «πξνζαξκνγήο» είλαη δαξβηληθφο φξνο θαη νδήγεζε ζηε δηαηχπσζε ηνπ «Κνηλσληθνχ Γαξβηληζκνχ». Ο Κνηλσληθφο Γαξβηληζκφο 40,41 ζπγθαηαιέγεηαη ζηηο ζεσξίεο ηεο θνηλσληθήο εμέιημεο πνπ εκθαλίζηεθαλ ζην ηέινο ηνπ 19 νπ αηψλα θαη είλαη ε αλαινγηθή εθαξκνγή ηεο ζεσξίαο ηνπ Γαξβίλνπ ζηελ θνηλσληνινγηθή εμέιημε. Παξάδεηγκα ηεο εμέιημεο απηήο είλαη ε εμέιημε ηνπ πνιηηηζκνχ απφ ηηο πξψηεο πξσηφγνλεο θνηλσλίεο ζηηο ζεκεξηλέο θνηλσλίεο ηεο εθβηνκεράληζεο θαη ηνπ πιηθνχ πινπξαιηζκνχ. Ο Κνηλσληθφο Γαξβηληζκφο ρξεζηκνπνηεί ηηο έλλνηεο ηνπ αληαγσληζκνχ θαη ηεο επηβίσζεο ηνπ ηζρπξφηεξνπ θαη σο εθ ηνχηνπ ζρεηίδεηαη κε ηελ εκθάληζε ηνπ «ξαηζηζκνχ» 42 ηδίσο «ζηελ Δπξψπε» 43, ελψ παξάιιεια «παξέρεη εμήγεζε θαη δηθαηνινγία γηα ηε θηψρεηα θαη ηελ εθκεηάιιεπζε» 44. Χζηφζν, δελ ππήξρε πάληα μεθάζαξε ζπκθσλία γηα ηε ρξήζε ηνπ φξνπ «Κνηλσληθφο Γαξβηληζκφο». Ο φξνο εκθαλίζηεθε γηα πξψηε θνξά πεξίπνπ ην 1880 ζηελ Ακεξηθή, γηα λα πεξηγξάςεη έλα θπθεψλα πξνβιεκάησλ κέρξη ηε ζηηγκή πνπ έθηαζε ζηελ Δπξψπε δχν δεθαεηίεο αξγφηεξα. Γηα ηνπο Loria & Laveleye, δχν δηαθεθξηκέλνπο επξσπαίνπο θνηλσληνιφγνπο, ν Κνηλσληθφο Γαξβηληζκφο ζήκαηλε ηνλ σκφ αηνκηθηζκφ, άπνςε ζηελ νπνία ζπλεγνξεί θαη ν Herbert Spencer. Γηα άιινπο, ήηαλ κηα λέα ινγηθή γηα ην ζνζηαιηζκφ θαη ηελ ηαμηθή πάιε. ηε δεθαεηία ηνπ 1890, ν Ρψζνο Novicow ρξεζηκνπνίεζε ηνλ Κνηλσληθφ Γαξβηληζκφ γηα λα πεξηγξάςεη έλα πιήζνο ηκπεξηαιηζηηθψλ θαη κηιηηαξηζηηθψλ ζπλαηζζεκάησλ. Σέινο, ην 1906, ν Ακεξηθαλφο θνηλσληνιφγνο Lester Ward αλαθάιπςε ζηνλ Κνηλσληθφ Γαξβηληζκφ κηα αθφκε έλλνηα, ηελ επγνληθή. Σέινο, ην 1936, ν House πξνζπάζεζε λα ελψζεη φινπο ηνπο πξναλαθεξζέληεο νξηζκνχο ζε έλαλ, ιέγνληαο φηη πξφθεηηαη γηα κηα ζεσξία πνπ πξνζπαζεί λα πεξηγξάςεη θαη λα εμεγήζεη θνηλσληθά θαηλφκελα κε ηνπο φξνπο ηνπ αληαγσληζκνχ θαη ηεο ζχγθξνπζεο, ηδίσο αλάκεζα ζε νκάδεο, θαη ηελ ηζνξξνπία θαη ηελ πξνζαξκνγή πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηέηνηεο ζπγθξνχζεηο 45. Απηφο ν νξηζκφο ηνπ House επεθξάηεζε κέρξη ην 1940, φηαλ έλαο Ακεξηθαλφο θνηλσληνιφγνο φξηζε ηνλ Κνηλσληθφ Γαξβηληζκφ σο έλα ηερληθφ φξν πνπ 38 Giddens, A. (2002), Κνηλσληνινγία, (κηθξ.) Γ.Γ. Σζανχζεο, Αζήλα: Gutenberg-Γαξδάλνο, ζ Giddens, A. (2002), Κνηλσληνινγία, (κηθξ.) Γ.Γ. Σζανχζεο, Αζήλα: Gutenberg-Γαξδάλνο, ζ Abercrombie, N., Hill, St., Turner, Br.(1994), The Penguin Dictionary of Sociology, 3 rd ed., Penguin books, p «Κνηλσληθφο Γαξβηληζκφο». ην: Σζανχζεο Γ.Γ. (1989), Υξεζηηθφ ιεμηθφ θνηλσληνινγίαο, Αζήλα: Gutenberg, ζ.ζ Bannister, R. C. (2001), Evolutionism, Including Social Darwinism. In: N.J. Smelser & P. B. Baltes (Eds.), International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (pp ). Oxford: Elsevier Science Ltd. p Mazrui, Α. Α. (1968), From Social Darwinism to current theories of modernization: a tradition of analysis. World Politics, 21 (1), 69-83, p Bannister, R. C. (1979), Social Darwinism: Science and Myth in Anglo-American Social Thought, Philadelphia: Temple University Press, p Bannister, R. C. (1979), Social Darwinism: Science and Myth in Anglo-American Social Thought, Philadelphia: Temple University Press, p.4. 14

15 ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα νξίζεη κηα νκάδα ζπγγξαθέσλ, θνηλσληνιφγσλ, θαη επγνληζηψλ, πνπ αγλννχλ ηε ζεκαληηθφηεξε δηάθξηζε κεηαμχ αλζξψπνπ θαη θαηψηεξσλ δψσλ: ηελ θαηνρή ηνπ πνιηηηζκνχ. απηφ ζπκθσλεί θαη έλα ζνβηεηηθφ θηινζνθηθφ ιεμηθφ ηεο επνρήο, ην νπνίν ζεσξεί ηνλ Κνηλσληθφ Γαξβηληζκφ σο κηα εζθαικέλε κεηαθνξά ηνπ λφκνπ ηνπ αγψλα γηα επηβίσζε ζηνλ θφζκν ησλ δψσλ θαη ησλ θπηψλ, ζηε ζθαίξα ησλ θνηλσληθψλ ζρέζεσλ 46. Δπνκέλσο, θαηά ηε δηάξθεηα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1940, νη ζπδεηήζεηο θαη νη δηαθνξέο ζηηο απφςεηο πεξί Κνηλσληθνχ Γαξβηληζκνχ θαηέιεμαλ ζε έλαλ πνιχ δηεπξπκέλν νξηζκφ ηνπ φξνπ. χκθσλα κε ηνλ Curti, ν φξνο ήηαλ ην φλνκα πνπ δφζεθε «ραιαξά» θαηά ηελ εθαξκνγή ηεο ζεσξίαο ηεο πάιεο γηα ηελ χπαξμε θαη ηεο επηβίσζεο ηνπ ηζρπξφηεξνπ ζηελ θνηλσλία θαη ν Hofstadter πξνρσξψληαο αθφκε πεξηζζφηεξν επηζεκαίλεη φηη ν φξνο αλαθέξεηαη ζηε γεληθφηεξε πξνζαξκνγή ηνπ δαξβηληζκνχ θαη ησλ ζπλαθψλ ελλνηψλ πνπ πεξηέρεη ζηηο θνηλσληθέο ζεσξίεο 47. χκθσλα κε ηνλ Crook, ζηε ζεσξία ηνπ Κνηλσληθνχ Γαξβηληζκνχ είλαη δπλαηφλ λα δηαθξηζνχλ δπν εηδψλ ηάζεηο: κηα γεληθνχ πεξηερνκέλνπ θαη κηα πεξηζζφηεξν πεξηνξηζηηθή 48. Οη νπαδνί ηεο πξψηεο, δείρλνπλ λα είλαη πην επέιηθηνη θαη δίλνπλ έκθαζε ηελ πνηθηιία ησλ επηπηψζεσλ ηεο εμειηθηηθήο ζεσξίαο ηνπ Γαξβίλνπ ζηελ θνηλσλία. Πξνβάινπλ ην Γαξβηληζκφ θαη ηνλ Κνηλσληθφ Γαξβηληζκφ ππφ ηελ επξχηεξε έλλνηα, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ γεληθψλ εμειηθηηθψλ ελλνηψλ φπσο είλαη ε έλλνηα ηεο θπζηθήο επηινγήο. Οη νπαδνί ηεο πεξηνξηζηηθήο άπνςεο δεηνχλ ε έλλνηα ηνπ Κνηλσληθνχ Γαξβηληζκνχ λα νξηνζεηείηαη κε ηελ θνηλσληθή ζεσξία πνπ ρξεζηκνπνηεί έλλνηεο θεληξηθέο ηεο δαξβίλεηαο βηνινγίαο- φπσο ε θπζηθή επηινγή θ.η.ι. O Crook εθηηκά πσο ε εθαξκνγή ηεο ζεσξίαο ηνπ Γαξβίλνπ ζηελ θνηλσληθν-πνιηηηζκηθή εμέιημε, ηφληζε ηελ ηθαλφηεηα ηνπ αλζξψπνπ λα ειέγμεη ηε θχζε θαη λα ππεξβεί ηε θπζηθή επηινγή θαη νδήγεζε καθξηά απφ ην βηνινγηθφ ληεηεξκηληζκφ κε ηηο ζπληεξεηηθέο θαη νινθιεξσηηθέο ηηο επηπηψζεηο ηνπ. Πνιινί θξηηηθνί ηεο ζεσξίαο ηνπ Κνηλσληθνχ Γαξβηληζκνχ απνξξίπηνπλ ηελ ηδέα πεξί βειηίσζεο ηεο πνηφηεηαο ηνπ πνιηηηζκνχ κε ην πέξαζκα ηνπ ρξφλνπ ζηεξηδφκελνη ζηελ πεπνίζεζε φηη ηέηνηεο θξίζεηο δελ έρνπλ επηζηεκνληθή βάζε αιιά πεξηζζφηεξν απερνχλ πξνζσπηθέο απφςεηο πξνηηκήζεηο γηα ην ηη είλαη θαιφ θαη θαθφ ζηελ αλζξψπηλε χπαξμε 49. Δπίζεο, νη Berry et al. ππνζηεξίδνπλ φηη κπνξεί λα πξνθχςεη πνηθηινκνξθία κέζσ ηεο πξνζαξκνζηηθήο κεηαβνιήο αιιά δελ δέρνληαη φηη απφ ηελ αιιαγή απηή πξνθχπηεη απαξαίηεηα πξφνδνο 50 θαη ν ιφγνο είλαη φηη ελψ ππάξρνπλ αξθεηέο αληηθεηκεληθέο ελδείμεηο π.ρ. γηα ηελ νηθνινγηθή αιιαγή, ππάξρνπλ κφλν ππνθεηκεληθέο ελδείμεηο φηη ε κηα πξνζαξκνγή είλαη θαιχηεξε απφ ηελ άιιε θαη ζεσξνχλ φηη ν πνιηηηζκφο θαη ε ζπκπεξηθνξά είλαη απνηέιεζκα πξνζαξκνγήο ζε νηθνινγηθνχο θαη θνηλσληθνπνιηηηθνχο παξάγνληεο. πλνςίδνληαο ηα παξαπάλσ θαη ζχκθσλα κε ηελ Δμειηθηηθή ζεσξία θαη ηε ζεσξία ηνπ Κνηλσληθνχ Γαξβηληζκνχ ζα κπνξνχζε λα εηπσζεί πσο φπσο ην θάζε είδνο επηιέγεη λα δηαηεξήζεη εθείλα ηα ζηνηρεία πνπ ην έρνπλ νδεγήζεη ζε επηηπρή πξνζαξκνγή ζην πεξηβάιινλ απνξξίπηνληαο φζα ζηνηρεία δελ ηνπ θάλεθαλ ρξήζηκα, 46 Bannister, R. C. (1979), Social Darwinism: Science and Myth in Anglo-American Social Thought, Philadelphia: Temple University Press, p Bannister, R. C. (1979), Social Darwinism: Science and Myth in Anglo-American Social Thought, Philadelphia: Temple University Press, pp Crook, P. (1996), Social Darwinism: the concept. History of European Ideas, 22 (4), pp Berry, J. W., Poortinga, Y. H., Segall, M. H., Dasen, P. R. (1992). Cross-cultural psychology: research and applications. Cambridge University press, p Berry, J. W., Poortinga, Y. H., Segall, M. H., Dasen, P. R. (1992). Cross-cultural psychology: research and applications. Cambridge University press, p

16 έηζη θαη ην άηνκν επηιέγεη λα δηαηεξήζεη εθείλα ηα ραξαθηεξηζηηθά πνπ ην βνήζεζαλ ζηελ πάιε γηα ηελ επηβίσζε θαη θαη επέθηαζε ηελ θαιχηεξε πξνζαξκνγή ζηελ θνηλσλία. Όηαλ δε αλαθεξφκαζηε ζε άηνκα πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθψλ νκάδσλ, απηφ ζεκαίλεη ηελ πηνζέηεζε εθείλσλ ησλ ζηνηρείσλ πνιηηηζκηθψλ θαη κε- πνπ ζα επηηξέςνπλ ζην άηνκν ηελ θαιχηεξε πξνζαξκνγή ζηε ρψξα ππνδνρήο, δειαδή ζε απνηειεζκαηηθφηεξν επηπνιηηηζκφ Η άπνςε ηεο Παηδαγσγηθήο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκό ηελ επηζηήκε ηεο Παηδαγσγηθήο, ν Δπηπνιηηηζκφο ζπλαληάηαη ζηελ Δθπαίδεπζε. Κπξίσο απερεί ηηο εθπαηδεπηηθέο πνιηηηθέο πνπ πηνζέηεζαλ νη ρψξεο ππνδνρήο γηα ηελ νκαιφηεξε έληαμε ησλ πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθψλ νκάδσλ, θπξίσο ησλ παηδηψλ ηνπο θαη ηελ κεηέπεηηα εμέιημή ηνπο ζηελ θνηλσλία ηεο θπξίαξρεο νκάδαο. Σν θαηλφκελν ηεο κεηαλάζηεπζεο, πνπ εληάζεθε κεηά ηνλ Β Παγθφζκην Πφιεκν, δεκηνχξγεζε ηελ αλάγθε ζηηο ρψξεο ππνδνρήο γηα εμεχξεζε ιχζεο ζρεηηθά κε ηελ εθπαίδεπζε ησλ παηδηψλ ησλ κεηαλαζηεπηηθψλ νκάδσλ. ηφρνο ήηαλ ε νκαιή έληαμε ησλ αηφκσλ απηψλ ζηηο θνηλσλίεο ησλ ρσξψλ ππνδνρήο. Έηζη, νη ρψξεο ππνδνρήο δεκηνχξγεζαλ εθπαηδεπηηθέο πνιηηηθέο, βαζηζκέλεο ζε δηαθνξεηηθέο πξνζεγγίζεηο θαη νη νπνίεο δηαθξίλνληαη ζε πέληε κνληέια εθπαίδεπζεο: ην αθνκνησηηθφ, ην κνληέιν ελζσκάησζεο, ην πνιππνιηηηζκηθφ, ην αληηξαηζηζηηθφ θαη ην δηαπνιηηηζκηθφ. Σν αθνκνησηηθφ κνληέιν εθπαίδεπζεο, θπξηάξρεζε κέρξη ηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ ηεξηδφηαλ ζηελ αληίιεςε φηη νη κεηαλαζηεπηηθνί πιεζπζκνί γηα λα ζπκκεηέρνπλ ηζφηηκα ζηελ θπξίαξρε θνηλσλία πξέπεη λα ζπγρσλεπηνχλ κε ηνλ θπξίαξρν πνιηηηζκφ, ν νπνίνο ζα πξέπεη λα ιεηηνπξγήζεη ζαλ έλα «πνιηηηζκηθφ ρσλεπηήξη (melting pot)» 51. Γηα ηελ εθπαίδεπζε, «ην αθνκνησηηθφ κνληέιν ζήκαηλε πσο φινη νη καζεηέο, αλεμάξηεηα απφ ηελ εζληθή θαη πνιηηηζκηθή ηνπο πξνέιεπζε, πξέπεη λα απνθηήζνπλ γλψζεηο θαη ηθαλφηεηεο πνπ ζα ηνπο επηηξέςνπλ λα ζπκκεηάζρνπλ ζηνλ θνηλφ εζληθφ πνιηηηζκφ» 52 θαη πσο ν κφλνο ηξφπνο είλαη ε γξήγνξε εθκάζεζε ηεο γιψζζαο ηεο θπξίαξρεο νκάδαο θαη ηνπ πνιηηηζκνχ ηεο, δειαδή ην ζρνιείν ζα πξέπεη λα «εθαξκφδεη κηα κνλνγισζζηθή θαη κνλνπνιηηηζκηθή πξνζέγγηζε» 53. Οη Park θαη Burgess ήηαλ νη θπξηφηεξνη ππνζηεξηθηέο ηεο ηδέαο ηεο αθνκνίσζεο 54 θαη ππνζηήξηδαλ φηη ε αθνκνίσζε ήηαλ ην ηειεπηαίν απφ ηα πέληε ζηάδηα εμέιημεο ησλ επαθψλ κεηαμχ γεγελψλ θαη πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθψλ νκάδσλ: επαθή, αληαγσληζκφο, ζχγθξνπζε, πξνζαξκνγή θαη αθνκνίσζε. Σν κνληέιν ελζσκάησζεο, ζηεξίδεηαη ζηελ ηδέα «ηεο αλαγλψξηζεο φηη θάζε κεηαλαζηεπηηθή νκάδα είλαη θνξέαο ελφο πνιηηηζκνχ πνπ δέρεηαη ηηο επηδξάζεηο απφ ηε ρψξα ππνδνρήο, ηαπηφρξνλα φκσο αζθεί επίδξαζε ζ απηήλ θαη ζπκκεηέρεη ζηελ αλαδηακφξθσζή ηεο» 55 θαη ππνζηεξίδεη ηελ αλνρή ζηελ πνιηηηζκηθή εηεξφηεηα. ηελ εθπαίδεπζε, απηφ ζπλεπαγφηαλ ηε δηδαζθαιία ηεο γιψζζαο ηεο ρψξαο πξνέιεπζεο 51 Cummins, J. (2005), Σαπηφηεηεο ππφ δηαπξαγκάηεπζε. Δθπαίδεπζε κε ζθνπφ ηελ ελδπλάκσζε ζε κηα θνηλσλία ηεο εηεξφηεηαο. (επηκ.) Δ. θνχξηνπ. Αζήλα: Gutenberg, ζ Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Μνληέια Δθπαίδεπζεο παηδηψλ κεηαθηλνχκελσλ πιεζπζκψλ. ην: Π. Γεσξγνγηάλλεο, Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη. Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη, ηόμ.7 ορ, Πάηξα: απηνέθδνζε, ζ Μάξθνπ, Γ. (1995), Δηζαγσγή ζηε Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε, ηφκ. Η, Αζήλα: απηνέθδνζε, ζ Γθφβαξεο, Υ. ( 2004), Δηζαγσγή ζηε δηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε, Αζήλα: Αηξαπφο, ζ Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Μνληέια Δθπαίδεπζεο παηδηψλ κεηαθηλνχκελσλ πιεζπζκψλ. ην: Π. Γεσξγνγηάλλεο, Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη. Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη, ηόμ.7 ορ, Πάηξα: απηνέθδνζε, ζ

17 γηα ηνπο κεηαλάζηεο θαη ηε δεκηνπξγία πξνγξακκάησλ ζρνιηθήο θαη θνηλσληθήο ελίζρπζεο ησλ παηδηψλ ησλ κεηαλαζηψλ γηα ηελ απνηειεζκαηηθφηεξε ελζσκάησζή ηνπο ζην ζρνιείν θαη ηελ θνηλσλία 56. Χζηφζν, ε εθκάζεζε ηεο εζληθήο γιψζζαο ησλ παηδηψλ ησλ κεηαλαζηψλ ζεσξείην βνεζεηηθφ κέζν γηα ηελ θαιχηεξε εθκάζεζε ηεο γιψζζαο ηεο ρψξαο ππνδνρήο θαη φρη απηνζθνπφο 57. Σν πνιππνιηηηζκηθφ κνληέιν πξνέθπςε απφ ηε ζπλεηδεηνπνίεζε φηη ηα πξνεγνχκελα κνληέια δελ ήηαλ απνηειεζκαηηθά γηα ηελ επίιπζε ησλ πξνβιεκάησλ πνπ αληηκεηψπηδαλ ηα παηδηά ζην ζρνιείν. Έηζη, ηε δεθαεηία ηνπ 1970 έθαλε ηελ εκθάληζε ηνπ ην ζπγθεθξηκέλν κνληέιν αλαγθάδνληαο ηα εζλνθεληξηθά κνληέια λα ζηξαθνχλ ζηνλ πνιηηηζκηθφ πινπξαιηζκφ, ππνζηεξίδνληαο ηε ζεκαζία ηεο ζπλχπαξμεο φισλ ησλ πνιηηηζκψλ θαη ηελ αλαγθαηφηεηα λα γλσξίδεη ην παηδί ηνλ εζληθφ ηνπ πνιηηηζκφ θαη ηελ εζληθή ηνπ παξάδνζε. ηελ εθπαίδεπζε, απηφ εθθξάζηεθε κε ηε δεκηνπξγία εθπαηδεπηηθψλ πξνγξακκάησλ πνπ ιακβάλνπλ ππφςε ηηο γισζζηθέο θαη πνιηηηζκηθέο ηδηαηηεξφηεηεο ησλ παηδηψλ ησλ κεηαλαζηψλ, θαιιηεξγψληαο ην ζεβαζκφ θαη ηελ αλεθηηθφηεηα ζηελ πνιηηηζκηθή εηεξφηεηα 58. Σν αληηξαηζηζηηθφ κνληέιν πξνέθπςε απφ ηελ θξηηηθή ηνπ πνιππνιηηηζκηθνχ κνληέινπ ζηελ ηάζε πνπ είρε λα ηνλίδεη πεξηζζφηεξν αηνκηθέο ζηάζεηο παξά ηηο θνηλσληθέο δπλάκεηο θαη εζηηάδεη ζηνπο ζεζκνχο θαη ηηο δνκέο ηεο θνηλσλίαο πνπ πξνθαινχλ ηελ εκθάληζε ηνπ ζεζκηθνχ ξαηζηζκνχ, πεξηνξίδνληαο κ απηφ ηνλ ηξφπν ηηο επθαηξίεο θαη ηηο επηινγέο ζπγθεθξηκέλσλ κεηαλαζηεπηηθψλ νκάδσλ. Αλαπηχρζεθε ζηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1980 ζηελ Αγγιία θαη ηελ Ακεξηθή θαη έρεη σο βαζηθνχο ζηφρνπο ηελ ηζφηεηα φισλ ησλ παηδηψλ ζηελ εθπαίδεπζε, ηελ θξαηηθή δηθαηνζχλε θαη ίζεο επθαηξίεο γηα φινπο, θαη ηελ ρεηξαθέηεζε γηα απειεπζέξσζε απφ ξαηζηζηηθά πξφηππα 59. Ο Holzkamp, ζεσξεί φηη ζε κηα ηέηνηα εθπαίδεπζε, ν ζηφρνο δελ πξέπεη λα είλαη ε αιιαγή ξαηζηζηηθψλ ζηάζεσλ ησλ καζεηψλ κέζσ εζηθψλ παξνηξχλζεσλ αιιά κέζσ ελφο αληηθεηκέλνπ κάζεζεο φπσο είλαη ν ξαηζηζηηθφο ιφγνο 60. Σέινο, ην δηαπνιηηηζκηθφ κνληέιν, απνηειεί εμέιημε ηνπ πνιππνιηηηζκηθνχ κνληέινπ θαη εκθαλίδεηαη επίζεο ζηε δεθαεηία ηνπ 1980 θπξίσο ζηελ Δπξψπε. χκθσλα κε ηελ ηειηθή έθζεζε ηνπ πκβνπιίνπ ηεο Δπξψπεο γηα ηελ εθπαίδεπζε θαη ηελ πνιηηηζκηθή αλάπηπμε ησλ κεηαλαζηψλ (Project No 7), ε δηαπνιηηηζκηθή πξνζέγγηζε ζηεξίδεηαη 61 ζην φηη νη θνηλσλίεο είλαη πνιππνιηηηζκηθέο, θάζε πνιηηηζκφο θέξεη ηα δηθά ηνπ ραξαθηεξηζηηθά πνπ πξέπεη λα γίλνληαη ζεβαζηά απ φινπο θαη ζην φηη ε πνιππνιηηηζκηθφηεηα απνηειεί έλα ελ δπλάκεη πξνλφκην, γηα ηελ αμηνπνίεζε ηνπ νπνίνπ πξέπεη λα δηαζθαιηζηεί ε αιιειεπίδξαζε αλάκεζα ζηνπο πνιηηηζκνχο κε παξάιιειε δηαηήξεζε ηεο ηδηαίηεξεο ηαπηφηεηάο ηνπο. πλεπψο, ηα βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηεο δηαπνιηηηζκηθήο εθπαίδεπζεο είλαη φηη έρεη σο πεδίν αλαθνξάο ηελ εκπεηξία ησλ παηδηψλ ζηηο ρψξεο ππνδνρήο, πξνθαιεί 56 Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Μνληέια Δθπαίδεπζεο παηδηψλ κεηαθηλνχκελσλ πιεζπζκψλ. ην: Π. Γεσξγνγηάλλεο, Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη. Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη, ηόμ.7 ορ, Πάηξα: απηνέθδνζε, ζ Γθφβαξεο, Υ. ( 2004), Δηζαγσγή ζηε δηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε, Αζήλα: Αηξαπφο, ζ Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Μνληέια Δθπαίδεπζεο παηδηψλ κεηαθηλνχκελσλ πιεζπζκψλ. ην: Π. Γεσξγνγηάλλεο, Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη. Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη, ηόμ.7 ορ, Πάηξα: απηνέθδνζε, ζ Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Μνληέια Δθπαίδεπζεο παηδηψλ κεηαθηλνχκελσλ πιεζπζκψλ. ην: Π. Γεσξγνγηάλλεο, Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη. Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη, ηόμ.7 ορ, Πάηξα: απηνέθδνζε, ζ Γθφβαξεο, Υ. ( 2004), Δηζαγσγή ζηε δηαπνιηηηζκηθή εθπαίδεπζε, Αζήλα: Αηξαπφο, ζ.ζ Μάξθνπ, Γ. (1995), Δηζαγσγή ζηε Γηαπνιηηηζκηθή Δθπαίδεπζε, ηφκ. Η, Αζήλα: απηνέθδνζε, ζ

18 ηελ αιιειεπίδξαζε ηνπ πνιηηηζκνχ ηεο ρψξαο θαηαγσγήο κε ηεο ρψξαο ππνδνρήο, πξνθαιεί ηελ αλαζεψξεζε ησλ θνηλσληθνθεληξηθψλ θαη εζληθνθεληξηθψλ θξηηεξίσλ ηνπ ζρνιείνπ θαη απνηειεί ηξφπν γηα ηε κέγηζηε δπλαηή θνηλσληθή θαη νηθνλνκηθή έληαμε ησλ παηδηψλ ησλ πνιηηηζκηθά δηαθνξεηηθψλ νκάδσλ 62. Σέινο, ν H. Essinger φξηζε ην δηαπνιηηηζκηθφ κνληέιν σο ηελ παηδαγσγηθή απάληεζε ζηα πξνβιήκαηα πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηελ αιιειεπίδξαζε ησλ πνιηηηζκψλ, ην νπνίν δηέπεηαη απφ ηέζζεξηο βαζηθέο αξρέο: 1. «Σελ ελζπλαίζζεζε, δειαδή ηελ θαηαλφεζε ησλ πξνβιεκάησλ ησλ άιισλ θαη ηεο δηαθνξεηηθφηεηάο ηνπο. 2. Σελ αιιειεγγχε, ε νπνία μεπεξλά ηα φξηα ησλ νκάδσλ, ησλ θξαηψλ θαη ησλ θπιψλ θαη παξακεξίδεη ηελ θνηλσληθή αληζφηεηα θαη αδηθία. 3. Σν ζεβαζκφ ζηελ πνιηηηζκηθή εηεξφηεηα πνπ πξαγκαηνπνηείηαη κε ην άλνηγκά καο ζηνπο άιινπο πνιηηηζκνχο θαη ηε ζπκκεηνρή απηψλ ζηνλ δηθφ καο πνιηηηζκφ. 4. Δμάιεηςε ηνπ εζληθηζηηθνχ ηξφπνπ ζθέςεο θαη ηελ απαιιαγή απφ εζληθά ζηεξεφηππα θαη πξνθαηαιήςεηο, ψζηε νη δηαθνξεηηθνί ιανί λα κπνξέζνπλ λα επηθνηλσλήζνπλ κεηαμχ ηνπο» 63. πλνςίδνληαο φια ηα παξαπάλσ, βιέπνπκε φηη αλεμάξηεηα απφ ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο εθαξκνγήο ησλ κνληέισλ, ν ζρεδηαζκφο ηνπο είρε έλα θνηλφ ζθνπφ: ηελ απφθηεζε ησλ θαηάιιεισλ δεμηνηήησλ θαη ηεο γισζζηθήο ηθαλφηεηαο πνπ απαηηνχληαη γηα ηελ έληαμε, ελζσκάησζή θαη ζπκκεηνρή ησλ παηδηψλ ησλ κεηαλαζηψλ ζηελ θνηλσλία φρη κφλν άκεζα αιιά θαη καθξνπξφζεζκα Η άπνςε ηεο Φηινζνθίαο γηα ηνλ Δπηπνιηηηζκό Δπίζεκε άπνςε ηεο Φηινζνθίαο γηα ηνλ επηπνιηηηζκφ δελ ππάξρεη. Ζ άπνςε ηεο Φηινζνθίαο φκσο γηα ηε ζρέζε ηεο κε ηνλ πνιηηηζκφ εληνπίδεηαη ζε έλαλ ηδηαίηεξν θιάδν ηεο, ηε Φηινζνθία ηνπ Πνιηηηζκνχ. Ο ζπγθεθξηκέλνο θιάδνο κειεηά πνιηηηζκηθέο ζπληζηψζεο φπσο ι.ρ. ην πεξηερφκελν θαη ε θχζε ηνπ πνιηηηζκνχ απφ κηα θηινζνθηθή ζθνπηά. Ζ πνιηηηζκηθή εμέιημε ηφζν ζε πλεπκαηηθφ φζν θαη ζε πιηθφ επίπεδν δηα κέζνπ ησλ αηψλσλ έρεη απνηειέζεη αληηθείκελν κειέηεο ηνπ ππφ εμέηαζε θιάδνπ. Πην ζπγθεθξηκέλα θαη ζχκθσλα κε ηνλ Wulf, γηα λα θαηαιάβνπκε πσο ν πνιηηηζκφο θάζε επνρήο αληηθαηνπηξίδεηαη ζηε θηινζνθία, πξέπεη λα εμεηάζνπκε ζηνηρεία ηνπ πνιηηηζκνχ πνπ ζπλδένληαη πεξηζζφηεξν κε ηελ πλεπκαηηθή δσή 64, φπσο ηελ πνιηηηθή ζθέςε, ηηο εζηθέο θαη θνηλσληθέο αμίεο, ηελ ηέρλε θαη ηηο ζξεζθεπηηθέο πεπνηζήζεηο. Όζνλ αθνξά ζην Γπηηθφ θφζκν, κπνξεί λα εηπσζεί πσο ε θπξίαξρε ηδενινγία πνπ επεξέαζε θαη δηακφξθσζε ηνλ πνιηηηζκφ ηνπ, έρεη ζηεξηρζεί ζηελ απηνλνκία θαη ηελ αηνκηθή επζχλε, θάηη πνπ αληαλαθιάηαη ζηε ζξεζθεία, ηελ θνηλσληθή πνιηηηθή θαη ηελ ηέρλε, ηα νπνία ζπληζηνχλ δείθηεο ηεο πνιηηηζκηθήο σξηκφηεηαο Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Μνληέια Δθπαίδεπζεο παηδηψλ κεηαθηλνχκελσλ πιεζπζκψλ. ην: Π. Γεσξγνγηάλλεο, Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη. Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη, ηόμ.7 ορ, Πάηξα: απηνέθδνζε, ζ.ζ Γεσξγνγηάλλεο, Π. (2008). Μνληέια Δθπαίδεπζεο παηδηψλ κεηαθηλνχκελσλ πιεζπζκψλ. ην: Π. Γεσξγνγηάλλεο, Γιαπολιηιζμική Δκπαίδεςζη. Βημαηιζμοί για μια αλλαγή ζηην εκπαίδεςζη, ηόμ.7 ορ, Πάηξα: απηνέθδνζε, ζ Wulf, M. (1924), Philosophy and civilization in the middle ages, Princeton: Princeton University Press, p Stallknecht, N. P. (1969), Philosophy and civilization. In: M. Grene, The anatomy of knowledge, Oxford: Alan Press, pp , p

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή εξγαζία

Μεηαπηπρηαθή εξγαζία Παλεπηζηήκην Παηξώλ Σρνιή Αλζξσπηζηηθώλ θαη Κνηλσληθώλ Δπηζηεκώλ Παηδαγσγηθό Τκήκα Γεκνηηθήο Δθπαίδεπζεο Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ Σπνπδώλ Μεηαπηπρηαθή εξγαζία Θέκα εξγαζίαο: «Η Γηαπνιηηηζκηθή Δπάξθεηα θαη

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Αργσρώ Ιωάννοσ Λεμεσός 2012 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

Δπηζθέςεηο καζεηώλ ζε ρώξνπο πνιηηηζκηθήο αλαθνξάο: αμηνιόγεζε πξνγξάκκαηνο ζην πιαίζην ηεο δηαπνιηηηζκηθήο εθπαίδεπζεο

Δπηζθέςεηο καζεηώλ ζε ρώξνπο πνιηηηζκηθήο αλαθνξάο: αμηνιόγεζε πξνγξάκκαηνο ζην πιαίζην ηεο δηαπνιηηηζκηθήο εθπαίδεπζεο ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ «ΦΤΥΟΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΣΖ ΔΝΣΑΞΖ: ΔΝΑ ΥΟΛΔΗΟ ΓΗΑ ΟΛΟΤ» ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ :

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΩΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ. Γηαηκεκαηηθό Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΩΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ. Γηαηκεκαηηθό Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΩΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Γηαηκεκαηηθό Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ «Δηδίθεπζε ζηελ Πεξηβαιινληηθή Δθπαίδεπζε» ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ:

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

Σην βηβιίν: (Δπηκέιεηα: Δ. Μαθξή-Μπόηζαξε). Θέκαηα Γηαρείξηζεο Πξνβιεκάησλ Σρνιηθήο Τάμε. Σει. 219-238. Αζήλα: ΥΠΔΠΘ-Παηδαγσγηθό Ηλζηηηνύην 2007.

Σην βηβιίν: (Δπηκέιεηα: Δ. Μαθξή-Μπόηζαξε). Θέκαηα Γηαρείξηζεο Πξνβιεκάησλ Σρνιηθήο Τάμε. Σει. 219-238. Αζήλα: ΥΠΔΠΘ-Παηδαγσγηθό Ηλζηηηνύην 2007. Η επικοινυνία ζηην παιδαγυγική ζσέζη, υρ παπάγυν διαμόπθυζηρ ηος τςσοζςναιζθημαηικού κλίμαηορ ηηρ ζσολικήρ ηάξηρ. Αλδξέαο Ν. Εεξγηώηεο, Σρνιηθόο Σύκβνπινο, Γξ. Σρνιηθήο Χπρνινγίαο Παλ/κίνπ Αζελώλ, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΖΜΑ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ. Μάζεκα: ηεξεφηππα. Γηδάζθνπζα: Αιεμάλδξα Υαληδή

ΣΜΖΜΑ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ. Μάζεκα: ηεξεφηππα. Γηδάζθνπζα: Αιεμάλδξα Υαληδή 1 ΣΜΖΜΑ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ Μάζεκα: ηεξεφηππα Γηδάζθνπζα: Αιεμάλδξα Υαληδή 1 ε ΔΝΟΤΗΤΑ: Σηεξεόηππα: Οξηζκνί θαη Θεσξεηηθέο Πξνζεγγίζεηο Πεγέο: Hantzi, A. (1997). Continuity and change in theoretical approaches to

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηστηαθή εργαζία. Γηερεύλεζε ηες επίδραζες δσο παραγόληφλ ηες προζφπηθόηεηας. ηφλ εθπαηδεσηηθώλ ηες Γεθηηθόηεηας ζηελ Δκπεηρία θαη ηες

Μεηαπηστηαθή εργαζία. Γηερεύλεζε ηες επίδραζες δσο παραγόληφλ ηες προζφπηθόηεηας. ηφλ εθπαηδεσηηθώλ ηες Γεθηηθόηεηας ζηελ Δκπεηρία θαη ηες ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔ ΔΗΓΗΚΔΤΖ ΣΖ ΓΗΑ ΒΗΟΤ ΜΑΘΖΖ Μεηαπηστηαθή εργαζία Γηερεύλεζε ηες επίδραζες δσο

Διαβάστε περισσότερα

αθώου παιχνιδιού που περιέχει και ηο πείραγμα, ή ακόμα και κάποια ζωμαηική επαθή ζηη ΔΙΑΡΚΕΙΑ και ηην ΕΝΤΑΣΗ - 2 -

αθώου παιχνιδιού που περιέχει και ηο πείραγμα, ή ακόμα και κάποια ζωμαηική επαθή ζηη ΔΙΑΡΚΕΙΑ και ηην ΕΝΤΑΣΗ - 2 - Η είδεζε έξρεηαη απφ ηνλ Βφιν. Μεξίδα γνλέσλ θαη θαζεγεηψλ ηνπ 2νπ ΓΔΛ Νέαο Ισλίαο πξνηείλνπλ λα ηνπνζεηεζνχλ θάγθεια αλάκεζα ζην 2ν ΓΔΛ Ν. Ισλίαο θαη ην 2ν ΔΠΑΛ Ν. Ισλίαο, πνπ ζπζηεγάδνληαη ζηνλ ίδην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Σηεθαλίδεο Ισάλλεο AM Δ200616

Σηεθαλίδεο Ισάλλεο AM Δ200616 ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΨΝ ΣΜΗΜΑ MΑΘΗΜΑΣΙΚΨΝ ΣΜΗΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΙΣΟΡΙΑ ΚΑΙ ΘΕΨΡΙΑ ΣΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΣΜΗΜΑ ΥΙΛΟΟΥΙΑ ΠΑΙΔΑΓΨΓΙΚΗ & ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΣΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΨΝ ΚΑΙ ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΕΠΙΣΗΜΨΝ ΑΓΨΓΗ Δηαπαλεπηζηεκηαθό

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία

Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία λεαληθήο επηρεηξεκαηηθφηεηαο Η αξρηηεθηνληθή ηεο πξώηεο επηρείξεζεο Δπηρεηξεκαηηθή ΙΓΔΑ Ο ΔΠΙΥΔΙΡΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΗΠΡΝΡΔΙΔΗΝ ΞΑΛΔΞΗΠΡΖΚΗΝ ΘΔΠΠΑΙΝΛΗΘΖΠ ΦΗΙΝΠΝΦΗΘΖ ΠΣΝΙΖ ΡΚΖΚΑ ΦΗΙΝΠΝΦΗΑΠ ΘΑΗ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΡΝΚΔΑΠ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΚΔΡΑΞΡΣΗΑΘΝ ΞΟΝΓΟΑΚΚΑ ΠΞΝΓΥΛ

ΑΟΗΠΡΝΡΔΙΔΗΝ ΞΑΛΔΞΗΠΡΖΚΗΝ ΘΔΠΠΑΙΝΛΗΘΖΠ ΦΗΙΝΠΝΦΗΘΖ ΠΣΝΙΖ ΡΚΖΚΑ ΦΗΙΝΠΝΦΗΑΠ ΘΑΗ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΡΝΚΔΑΠ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΚΔΡΑΞΡΣΗΑΘΝ ΞΟΝΓΟΑΚΚΑ ΠΞΝΓΥΛ ΑΟΗΠΡΝΡΔΙΔΗΝ ΞΑΛΔΞΗΠΡΖΚΗΝ ΘΔΠΠΑΙΝΛΗΘΖΠ ΦΗΙΝΠΝΦΗΘΖ ΠΣΝΙΖ ΡΚΖΚΑ ΦΗΙΝΠΝΦΗΑΠ ΘΑΗ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΡΝΚΔΑΠ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΚΔΡΑΞΡΣΗΑΘΝ ΞΟΝΓΟΑΚΚΑ ΠΞΝΓΥΛ ΚΔΡΑΞΡΣΗΑΘΖ ΔΟΓΑΠΗΑ: «Ν εηδηθφο παηδαγσγφο ζην πιαίζην ηεο εθαξκνγήο

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΥΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ, ΛΑΒΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΣΟΛΙΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ Π. Μ..: πνπδέο ζηηο Γιώζζεο θαη ηνλ Πνιηηηζκό ησλ Υσξώλ ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Δπξώπεο ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΨΝ ΣΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΗ ΕΠΙΦΕΙΡΗΕΨΝ ΜΕΣΑΠΣΤΦΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΒΑ ΔΙΠΛΨΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΨΝ ΣΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΗ ΕΠΙΦΕΙΡΗΕΨΝ ΜΕΣΑΠΣΤΦΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΒΑ ΔΙΠΛΨΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΨΝ ΣΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΗ ΕΠΙΦΕΙΡΗΕΨΝ ΜΕΣΑΠΣΤΦΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΒΑ ΔΙΠΛΨΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΨΝ: ΕΠΙΣΡΟΠΗ : Λέκτορας κος Πολυχρονίου Παναγιώτης Καθηγητής κος Πεχλιβανίδης Παντελής Επίκουρος καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

ωηεξαθνπνύινπ Διέλε ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ:. ΜΠΟΤΕΑΚΖ ΜΔΛΖ ΔΠΗΣΡΟΠΖ: Α. ΦΩΣΟΠΟΤΛΟ, Γ. ΦΩΣΔΗΝΟ Α.Μ. 273

ωηεξαθνπνύινπ Διέλε ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ:. ΜΠΟΤΕΑΚΖ ΜΔΛΖ ΔΠΗΣΡΟΠΖ: Α. ΦΩΣΟΠΟΤΛΟ, Γ. ΦΩΣΔΗΝΟ Α.Μ. 273 ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΩΠΗΣΗΚΩΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΩΝΗΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΠΑΗΓΑΓΩΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ 2008 2010 ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ «Ζ εηθόλα ηνπ εζληθνύ «εαπηνύ» θαη ηνπ εζληθνύ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΣΛΟ «Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ ΑΝΑΛΤΣΗΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΑΠΟ ΣΟΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΣΟ ΠΛΑΗΗΟ ΣΟΤ ΤΓΥΡΟΝΟΤ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟΤ»

ΣΗΣΛΟ «Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ ΑΝΑΛΤΣΗΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΑΠΟ ΣΟΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΣΟ ΠΛΑΗΗΟ ΣΟΤ ΤΓΥΡΟΝΟΤ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟΤ» ΣΗΣΛΟ «Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ ΑΝΑΛΤΣΗΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΑΠΟ ΣΟΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΣΟ ΠΛΑΗΗΟ ΣΟΤ ΤΓΥΡΟΝΟΤ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟΤ» ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΣΧΝ: ΜΑΡΣΗΝΟΤ ΑΗΚΑΣΔΡΗΝΖ Α.Μ. 9982200700256 ΜΠΟΕΗΟΝΔΛΟΤ ΔΗΡΖΝΖ Α.Μ. 9982200700215 ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΓΡΟΤΣΟΠΟΤΛΟ ΑΝΓΡΔΑ

ΑΝΓΡΟΤΣΟΠΟΤΛΟ ΑΝΓΡΔΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΧΝ Διδίκεςζη: σολική Αποηςσία και Κοινυνικόρ Αποκλειζμόρ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205. ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ. Μάθημα 2ο-PSY 205

ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205. ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ. Μάθημα 2ο-PSY 205 ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205 ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ 1 2 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΣΟ Ορισμοί και θεωρίες Προσωπικότητας Παράγοντες που επηρεάζουν την προσωπικότητα Αξιολόγηση προσωπικότητας Οι έννοιες του φυσιολογικού και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία πλεξγαζία ρνιείνπ - Οηθνγέλεηαο Ζ νπηηθή ησλ γνλέσλ Καθνθέθαινπ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Θεματικές Ενότητες 1. Απιέο έλλνηεο θβαληηθήο κεραληθήο θαη ην ζύζηεκα δύν θβαληηθώλ θαηαζηάζεωλ. 2. Qubit θαη θβαληηθόο

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΖΜΑ: ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ ΚΑΗ ΔΡΔΤΝΑ ΣΗΣΛΟ ΔΡΓΑΗΑ: ΑΠΟ ΣΖ ΓΑΚΑΛΟΚΔΝΣΡΗΚΖ ΣΖΝ ΟΜΑΓΟΤΝΔΡΓΑΣΗΚΖ ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ

ΜΑΘΖΜΑ: ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ ΚΑΗ ΔΡΔΤΝΑ ΣΗΣΛΟ ΔΡΓΑΗΑ: ΑΠΟ ΣΖ ΓΑΚΑΛΟΚΔΝΣΡΗΚΖ ΣΖΝ ΟΜΑΓΟΤΝΔΡΓΑΣΗΚΖ ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ Πανεπιζηήμιο Κπήηηρ σολή: Φιλοζοθική Σμήμα: Φιλοζοθικών και Κοινυνικών ποςδών Σομέαρ: Θ.Δ.Μ.Κ.Δ. Π.Μ.: «Πολιηιζμόρ και Ανθπώπινη Ανάπηςξη» Δξάμηνο: Δαπινό ηος ακαδημαφκού έηοςρ: 2009-2010 ΜΑΘΖΜΑ: ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ Μεγάιε επηηπρία ζεκείωζε ε θνηλή εθδήιωζε γηα ηελ θνπή πίηαο γηα ην 2009, ηνπ Παλειιήληνπ πλδέζκνπ Δπηρεηξήζεωλ Πξνζηαζίαο Πεξηβάιινληνο (ΠΑΔΠΠΔ) θαη ηεο Διιεληθήο Δηαηξίαο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗ ΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗ ΣΖΜΗΟ ΘΔ ΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗ ΣΖΜΧΝ ΠΡΟ ΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤ Ζ

ΑΡΗ ΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗ ΣΖΜΗΟ ΘΔ ΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗ ΣΖΜΧΝ ΠΡΟ ΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤ Ζ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΡΗΕΟΤ ΥΑΡΗΣΧΜΔΝΖ «ΑΠΟΦΔΗ ΝΖΠΗΑΓΧΓΧΝ ΚΑΗ ΓΟΝEΧΝ ΓΗΑ ΣΗ ΑΛΛΑΓΔ TO ΠΑΗΥΝΗΓΗ ΑΠΟ ΣΖΝ ΠΑΗΓΗΚΖ ΣΟΤ ΖΛΗΚΗΑ ΜΔΥΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ

Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ Σα βασικότεπα σαπακτηπιστικά τος αθλητισμού ωρ ςπηπεσία Είναι: άπιε βησκαηηθή δελ απνζεθεχεηαη επεξεάδεηαη θαηαλαιψλεηαη ηαπηφρξνλα κε ηελ παξαγσγή

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

1 2 3 4 5 ΠΡΟΛΟΓΟ Σν ζεκεξηλφ ζρνιείν, πξέπεη λα είλαη ζε ζέζε λα αληαπνθξηζεί, ζηηο αλάγθεο κηαο θνηλσλίαο πνπ δηαξθψο εμειίζζεηαη θαη ζηηο ππνρξεψζεηο πνπ δεκηνπξγεί ε ηαρχηαηε εμέιημε ησλ επηζηεκψλ.

Διαβάστε περισσότερα

Πξφινγνο...4 Δηζαγσγή...5. 1.0 θνηλσληθφο απνθιεηζκφο...9. 1.1 Ση νξίδεηαη σο θνηλσληθφο απνθιεηζκφο 9. 1.2 Δίδε ηνπ θνηλσληθνχ απνθιεηζκνχ...

Πξφινγνο...4 Δηζαγσγή...5. 1.0 θνηλσληθφο απνθιεηζκφο...9. 1.1 Ση νξίδεηαη σο θνηλσληθφο απνθιεηζκφο 9. 1.2 Δίδε ηνπ θνηλσληθνχ απνθιεηζκνχ... 1 Πεπιεσόμενα Πξφινγνο...4 Δηζαγσγή...5 1.0 θνηλσληθφο απνθιεηζκφο.....9 1.1 Ση νξίδεηαη σο θνηλσληθφο απνθιεηζκφο 9 1.2 Δίδε ηνπ θνηλσληθνχ απνθιεηζκνχ.... 13 1.3 Αηηίεο δεκηνπξγίαο θνηλσληθνχ απνθιεηζκνχ...

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ 1 Ο πίλαθαο ηεο πξνεγνύκελεο ζειίδαο είλαη ηκήκα ηεο έθζεζεο πνπ δεκνζηεύηεθε από ηελ PLAN Ιnternational, κηα δηεζλή αλζξσπηζηηθή νξγάλσζε. Γίλνληαη πιεξνθνξίεο γηα ηηο παξεκβάζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΑΓΧΓΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ Γ.Δ. ΜΑΘΖΜΑ: ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΓΗΓΑΚΧΝ: ΑΠΟΣΟΛΟ ΚΑΣΗΚΖ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΑΓΧΓΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ Γ.Δ. ΜΑΘΖΜΑ: ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΓΗΓΑΚΧΝ: ΑΠΟΣΟΛΟ ΚΑΣΗΚΖ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΑΓΧΓΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ Γ.Δ. ΜΑΘΖΜΑ: ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΓΗΓΑΚΧΝ: ΑΠΟΣΟΛΟ ΚΑΣΗΚΖ ΟΗΚΟΛΟΓΗΑ ΚΑΗ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΔ ΠΑΡΑΓΟΔΗ ΗΧΑΝΝΗΝΑ 2010 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ

ΣΟ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΣΑΠΣΤΧΙΑΚΩΝ ΠΟΤΔΩΝ ΤΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ ΜΕΣΑΠΣΤΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΜΑΡΙΑ ΧΑΣΖΗΑΓΟΡΟΤ ΣΟ ΔΗΜΙΟΤΡΓΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ Επόπτησ: A. Montgomery,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΣΑΞΗ ΣΩΝ ΣΠΔ ΣΗ ΓΛΩΙΚΗ ΓΙΓΑΚΑΛΙΑ: ΣΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΟΤ QUEENSLAND ΣΗ ΑΤΣΡΑΛΙΑ ΓΙΑ ΣΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ

ΔΝΣΑΞΗ ΣΩΝ ΣΠΔ ΣΗ ΓΛΩΙΚΗ ΓΙΓΑΚΑΛΙΑ: ΣΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΟΤ QUEENSLAND ΣΗ ΑΤΣΡΑΛΙΑ ΓΙΑ ΣΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Π3.1.1. Σύνηαξη μεθοδολογικού πλαιζίος για ηην ένηαξη ηων ΤΠΔ ζηην εκπαίδεςζη και ηη γλωζζική διδαζκαλία με παιδαγωγική ηεκμηπίωζη ΔΝΣΑΞΗ ΣΩΝ ΣΠΔ ΣΗ ΓΛΩΙΚΗ ΓΙΓΑΚΑΛΙΑ: ΣΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΟΤ QUEENSLAND

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Howard Gardner θαη ην Έξγν ηνπ 1. Ησάλλεο Υαηδεγεσξγίνπ hadzigeo@rhodes.aegean.gr Παλεπηζηήκην Αηγαίνπ

Ο Howard Gardner θαη ην Έξγν ηνπ 1. Ησάλλεο Υαηδεγεσξγίνπ hadzigeo@rhodes.aegean.gr Παλεπηζηήκην Αηγαίνπ παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 100 Ο Howard Gardner θαη ην Έξγν ηνπ 1 Ησάλλεο Υαηδεγεσξγίνπ hadzigeo@rhodes.aegean.gr Παλεπηζηήκην Αηγαίνπ Θα ήζεια θαη εγψ κε ηε ζεηξά κνπ λα πσ φηη είλαη κεγάιε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΘΕΜΑ 1 Ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 εως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο

Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο Οη αλζξώπηλεο ζρέζεηο 2010-2011 Οκαδηθή εξγαζία Θξεζθεπηηθά Ση 1 Επηκέιεηα: θ.μνπδνύξε Άλλα Γηαηί ζηηο κέξεο καο νη άλζξωπνη δελ έρνπλ θαιέο ζρέζεηο κεηαμύ ηνπο; Σηηο κέξεο καο νη άλζξσπνη δελ έρνπλ θαιέο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ENRICO LETTA FORMER PRIME MINISTER OF ITALY TO THE 18 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE «THE BIG RETHINK FOR EUROPE THE BIG TURNING POINT FOR GREECE» ΣΔΣΑΡΣΗ 9 ΙΟΤΛΙΟΤ 2014

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα