ΚΩ ΙΚΕΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΩ ΙΚΕΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΚΩ ΙΚΕΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η γεωργία και η κτηνοτροφία είναι οι πιο παλιές δραστηριότητες του ανθρώπου, που επηρεάζουν το περιβάλλον και επηρεάζονται από αυτό και σε χώρες όπως η Ελλάδα, διαµόρφωσαν το χώρο και τη ζωή µέσα σε αυτόν. Η διάταξη των χωραφιών και των καλλιεργειών γύρω από τα χωριά, οι αναβαθµίδες για να καλλιεργηθούν οι πλαγιές, οι φυτοφράκτες για να προστατευτούν τα χωράφια, τα βοσκοτόπια και οι στάνες, διαµόρφωσαν το χώρο γύρω από τα χωριά και αποτελούν την ύπαιθρο όπως την αντιλαµβανόµαστε. Η ύπαιθρος σε κάθε τόπο έχει διαφορετική µορφή ανάλογα µε τις καλλιέργειες που ασκούνται στην κάθε περιοχή, τον τρόπο που είναι χωρισµένα τα χωράφια, τον τρόπο που είναι κλαδεµένα τα δέντρα, τα είδη και τις ποικιλίες που καλλιεργούνται, την κλίση του εδάφους, την ύπαρξη νερού ή όχι κλπ. Αυτές τις µορφές, που διαµορφώνονται από τη γεωργία και την κτηνοτροφία, τις ονοµάζουµε αγροτικά τοπία για να τα ξεχωρίσουµε από άλλα τοπία µιας περιοχής, όπως τα δασικά. Η γεωργία εκτός από δικά της ξεχωριστά τοπία, διατηρεί και προσφέρει τροφή και καταφύγιο σε πολλά άγρια ζώα και φυτά. Η γεωργία και η κτηνοτροφία έχουν αλλάξει σηµαντικά µε την πάροδο του χρόνου, λύνοντας πολλά προβλήµατα και δηµιουργώντας, όµως, άλλα. Οι αλλαγές που έφερε η µαζική χρήση των λιπασµάτων, των γεωργικών µηχανηµάτων, των νέων αρδευτικών συστηµάτων καθώς και η εγκατάλειψη παραδοσιακών τρόπων καλλιέργειας και εκτροφής των ζώων, έδωσαν νέα ώθηση στη γεωργία, η οποία αύξησε µεν το γεωργικό εισόδηµα, αλλά παράλληλα δηµιούργησε προβλήµατα τόσο στην αγροτική εκµετάλλευση, όσο και στο ευρύτερο περιβάλλον της και εποµένως στο κοινωνικό σύνολο. Ο ρόλος του αγρότη, ο οποίος αναγνωρίζεται σε όλο του το εύρος, δεν περιορίζεται µόνο στην παραγωγή αλλά επεκτείνεται και στην προστασία του περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονοµιάς και του χώρου της υπαίθρου. Ο αγρότης θα πρέπει µε τις δράσεις του να στοχεύει στην µείωση των προβληµάτων που δηµιουργούν η γεωργία και η κτηνοτροφία, αλλά και στην διατήρηση των καλών υπηρεσιών της γεωργίας προς το κοινωνικό σύνολο.

2 Για την αντιµετώπιση των προβληµάτων που έχει δηµιουργήσει η γεωργική δραστηριότητα και την συνέχιση των θετικών λειτουργιών της, οι αγρότες θα πρέπει να εφαρµόζουν ορισµένες πρακτικές, οι οποίες ονοµάσθηκαν Κώδικες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής. (Κ.Ο.Γ.Π.). Οι πρακτικές αυτές, σχεδόν όλες παλιές, που η έρευνα έδειξε, ότι ήταν αποτελεσµατικές εµπλουτίστηκαν, όπου χρειάσθηκε µε νέες και αποσκοπούν: στην αειφορική διαχείριση των γεωργικών γαιών και των φυσικών πόρων στην προστασία και διαφύλαξη του αγροτικού τοπίου και των χαρακτηριστικών του στην προστασία της υγείας των αγροτών και των καταναλωτών. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων οι Κώδικες παρεµβαίνουν στις ακόλουθες γεωργικές δραστηριότητες: 1. Κατεργασία του εδάφους 2. Αµειψισπορά 3. Λίπανση 4. ιαχείριση υδάτινων πόρων 5. Φυτοπροστασία 6. ιαχείριση αυτοφυούς χλωρίδας 7. Συγκοµιδή 8. ιαχείριση υπολειµµάτων καλλιέργειας 9. ιαχείριση απορριµµάτων. Η πρακτική της αµειψισποράς αφορά µόνο τις ετήσιες καλλιέργειες, αροτραίες και κηπευτικά. Όλες οι άλλες δραστηριότητες αφορούν όλους τους τύπους των καλλιεργειών. Οι Κώδικες Ορθής γεωργικής Πρακτικής αφορούν, επίσης, στις παρακάτω κτηνοτροφικές δραστηριότητες: 1. Την διαχείριση των βοσκοτόπων 2. Την υγιεινή και καλή διαβίωση των ζώων 3. Την διαχείριση αποβλήτων της κτηνοτροφικής εκµετάλλευσης. 2

3 Επιπλέον, για την περίπτωση ορισµένων περιοχών ή ζωνών που καθορίζονται στο κεφάλαιο Ειδικές περιπτώσεις, ισχύουν πρόσθετοι Κώδικες. 3

4 Α. ΚΩ ΙΚΕΣ 1. ΓΕΩΡΓΙΑ 1.1. ιαχείριση εισροών Οι γεωργοί πρέπει να τηρούν φύλλα καταγραφής χρησιµοποιούµενων εισροών µαζί µε τα αντίστοιχα παραστατικά αγοράς των εισροών αυτών. Τα φύλλα καταγραφής των εισροών καθώς και τα παραστατικά πρέπει να φυλάσσονται από τον παραγωγό για δύο τουλάχιστον χρόνια µετά την χρονιά συµπλήρωσής τους. Τα φύλλα καταγραφής εισροών θα έχουν την µορφή του παραρτήµατος Κατεργασία του εδάφους Η κατεργασία του εδάφους δεν είναι αυτοσκοπός. Γίνεται για να ετοιµαστεί το χωράφι για την επόµενη καλλιέργεια, να ετοιµαστεί για τη σπορά, να καταστραφούν και να παραχωθούν τα ανεπιθύµητα φυτά, να εξασφαλιστεί η σωστή στράγγιση των νερών και ο αερισµός του εδάφους. Με την κατεργασία του εδάφους διαταράσσεται η δοµή του, ενώ µε άκαιρες ή ακατάλληλες επεµβάσεις αυτή καταστρέφεται. Το κατεργασµένο γυµνό έδαφος είναι ευάλωτο στη διάβρωση από τον αέρα ή από το νερό. Εποµένως η κατεργασία του εδάφους πρέπει να περιορίζεται όσο είναι δυνατόν, στις απαραίτητες επεµβάσεις. Η υπερβολική κατεργασία εδάφους αυξάνει την απαιτούµενη ενέργεια, επιφέρει µεγάλη και άσκοπη κατανάλωση καυσίµων, και παράλληλα προκαλεί αρνητικές συνέπειες στο έδαφος. Για να µεγιστοποιηθούν τα οφέλη από την κατεργασία του εδάφους και να ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές συνέπειες, Συνίσταται: Οι κατεργασίες να γίνονται την κατάλληλη εποχή µε τα κατάλληλα, για το έδαφος και την εργασία που θέλουµε να πραγµατοποιήσουµε, γεωργικά µηχανήµατα. Σκόπιµο είναι να γίνονται, κατά το δυνατόν, οι λιγότερες επεµβάσεις. Οι κατεργασίες του εδάφους να γίνονται πάντα, όταν το έδαφος βρίσκεται στο «ρόγο του», δηλαδή µετά τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές. Σκόπιµο είναι να αποφεύγονται οι θερινές αρόσεις, στην 4

5 περίπτωση που αυτές δεν θεωρούνται απαραίτητες για την καταπολέµηση πολυετών ζιζανίων. Να αποφεύγεται η βαθιά άροση κάτω από 40 εκατοστά, αν δεν υπάρχει ανάγκη εκρίζωσης βαθύριζων ζιζανίων και θραύσης αδιαπέραστου εδαφικού ορίζοντα. Στην περίπτωση βαθιάς άροσης, λόγω θραύσης αδιαπέραστου εδαφικού ορίζοντα δεν πρέπει να γίνεται αναστροφή του εδάφους. Στις περιπτώσεις που υπάρχει κίνδυνος πληµµύρων η άροση, θα πρέπει να γίνεται µε µέθοδο, που εξασφαλίζει την ισοπέδωση αγροτεµαχίων µε χρήση αναστρεφόµενων αρότρων. Επιβάλλεται: Σε εδάφη µε κλίση µεγαλύτερη από 10% η άροση να γίνεται κατά τις ισοϋψείς, ή διαγώνια, ή να δηµιουργούνται φυσικά αναχώµατα κατά τις ισουψείς και η άροση να γίνεται διαγώνια (ακαλλιέργητες ζώνες µε φυτική κάλυψη) µε εύρος 1-2 µέτρα. Η χρησιµοποίηση των γεωργικών µηχανηµάτων να γίνεται µε τέτοιο τρόπο ώστε να µην καταστρέφονται οι αγροτικοί δρόµοι. Να µην καταστρέφονται τα ακαλλιέργητα περιθώρια µεταξύ των αγροτεµαχίων καθώς και οι φυτοφράκτες, η φυσική βλάστηση των ρεµατιών και τα γειτονεύοντα δάση. Η διατήρηση των φυσικών ρεµάτων. Επεµβάσεις, οι οποίες αφορούν στην αλλαγή πορείας ρεµάτων µε χωµατουργικά µηχανήµατα γίνονται µόνο µετά από άδεια της αρµόδιας υπηρεσίας Αµειψισπορά Η αµειψισπορά 1 τόσο στις αροτραίες καλλιέργειες όσο και τα κηπευτικά αποτελεί έναν από τους πιο σηµαντικούς παράγοντες για την διατήρηση της γονιµότητας των χωραφιών. Η αµειψισπορά ήταν απαραίτητη και αναντικατάστατη διαδικασία πριν την εισαγωγή των γεωργικών µηχανηµάτων και των χηµικών λιπασµάτων. Η εισαγωγή των νέων τεχνικών καλλιέργειας έδωσε την δυνατότητα το ίδιο χωράφι να καλλιεργείται συνεχώς µε την ίδια 1 Η αµειψισπορά δύναται να αντικατασταθεί µερικά ή ολικά µε αγρανάπαυση 5

6 καλλιέργεια. Η πρακτική αυτή όµως «κουράζει» τα χωράφια τα οποία χάνουν την γονιµότητα τους, πολλαπλασιάζονται τα προβλήµατα µε τα ζιζάνια και τις ασθένειες και το κόστος της παραγωγής αυξάνει, γιατί υπάρχει µεγαλύτερη ανάγκη για λιπάσµατα και φυτοφάρµακα, ενώ οι αποδόσεις µειώνονται µε το χρόνο. Το κυριότερο όµως είναι ότι τα ίδια τα χωράφια χάνουν την γονιµότητα τους, ενώ η αυξηµένη χρήση φυτοφαρµάκων και λιπασµάτων µπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Η αµειψισπορά είναι πρακτική που πρέπει να αρχίσει να εφαρµόζεται ξανά, όπου έχει σταµατήσει. Καλό είναι επίσης να λαµβάνεται µέριµνα, ώστε το χωράφι να µην µένει γυµνό κατά την περίοδο του χειµώνα που είναι πιο ευπρόσβλητο στη διάβρωση από τις βροχές. Στα ελαφρά εδάφη µε περιεκτικότητα σε άµµο µεγαλύτερη από 50% (αµµώδη πηλοαµµώδη, άµµοπηλώδη) υποχρεωτικά πρέπει να υπάρχει φυτοκάλυψη το χειµώνα. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µε κατάλληλο πρόγραµµα αµειψισποράς που περιλαµβάνει και καλλιέργεια χλωρής λίπανσης ή κατάλληλη διαχείριση των υπολειµµάτων της προηγούµενης καλλιέργειας ή της αυτοφυούς χλωρίδας. Με την αµειψισπορά επιτυγχάνονται οι παρακάτω στόχοι: Αύξηση της γονιµότητας του εδάφους Βελτίωση της δοµής του εδάφους Μείωση των προβληµάτων από ζιζάνια Μείωση των προβληµάτων από ασθένειες. Για να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι θα πρέπει να υπάρχει εναλλαγή καλλιεργειών (αµειψισπορά) και ανάλογα µε το πρόβληµα που αντιµετωπίζουµε πρέπει να υπάρχει εναλλαγή διαφόρων τύπων καλλιεργειών στα πλαίσια της αµειψισποράς. Οι ιδιαίτερες συνθήκες των χωραφιών, των καλλιεργειών που έχουν προηγηθεί και των κλιµατικών συνθηκών πρέπει να συνυπολογίζονται για την διαµόρφωση του προγράµµατος αµειψισποράς. Η αµειψισπορά θα πρέπει να εξασφαλίζει, ότι στο ίδιο αγροτεµάχιο δεν θα καλλιεργείται συνεχώς η ίδια καλλιέργεια. Συγκεκριµένα για τις αροτραίες καλλιέργειες και τα κηπευτικά πλην του βαµβακιού, των ζαχαρότευτλων και της βιοµηχανικής τοµάτας το ίδιο 6

7 αγροτεµάχιο δεν µπορεί να καλλιεργηθεί για περισσότερο από τέσσερα χρόνια µε την ίδια καλλιέργεια Στην καλλιέργεια του βαµβακιού θα εφαρµόζονται τα διοικητικά µέτρα για το βαµβάκι όπως αυτά ισχύουν. Στην καλλιέργεια των ζαχαρότευτλων και της βιοµηχανικής τοµάτας το ίδιο αγροτεµάχιο δεν θα µπορεί να καλλιεργείται για περισσότερο από δύο καλλιεργητικές περιόδους στην πενταετία, που δεν πρέπει να είναι συνεχόµενες αλλά να χωρίζονται µεταξύ τους κατά τρία χρόνια τουλάχιστον. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος εναλλαγής των καλλιεργειών µπορούν να ακολουθηθούν οι παρακάτω µέθοδοι αµειψισποράς: -Μέθοδος Α Στη διάρκεια της 5ετίας για ένα ολόκληρο έτος το αγροτεµάχιο τίθεται σε αγρανάπαυση ή αµειψισπορά -Μέθοδος Β Στη διάρκεια της 5ετίας το 20% τουλάχιστο του αγροτεµαχίου (βασικής καλλιέργειας) θα τίθεται σε αγρανάπαυση ή αµειψισπορά -Μέθοδος Γ Στην διάρκεια της πενταετίας για κάποια αγροτεµάχια ακολουθείται η µέθοδος Α και για κάποια άλλα η µέθοδος Β. εν µπορεί ένα αγροτεµάχιο να καλλιεργηθεί και µε τη µία µέθοδο και µε την άλλη σε διάστηµα µικρότερο των 5 ετών. Αλλαγή στη µέθοδο αµειψισποράς σε συγκεκριµένο αγροτεµάχιο µπορεί να γίνει µόνο, όταν εξασφαλισθεί επαρκής (όχι λιγότερο από 20%) αµειψισπορά σε αυτό. Για να επιτυγχάνει η αµειψισπορά τους στόχους της, πρέπει το πρόγραµµα αµειψισποράς, το οποίο εφαρµόζεται να είναι κατάλληλο για τις τοπικές, κάθε φορά, συνθήκες. Για το λόγο αυτό οι /νσεις Αγροτικής Ανάπτυξης θα καταρτίσουν υποχρεωτικά προγράµµατα αµειψισποράς, ανά νοµό κατάλληλα προσαρµοσµένα στις συνθήκες των εκµεταλλεύσεων καθώς και τον οικονοµικό τους προγραµµατισµό. 1.4 Λίπανση Η λίπανση είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη των φυτών και την ποιοτική και ποσοτική βελτίωση των αποδόσεων τους, καθώς και για την διατήρηση της γονιµότητας του εδάφους. Για να επιτευχθούν όµως µε τη λίπανση οι παραπάνω στόχοι, χρειάζεται η λίπανση να γίνεται µε το 7

8 κατάλληλο για το έδαφος και την καλλιέργεια λίπασµα, να ελέγχονται οι ποσότητες που προστίθενται κάθε φορά στο έδαφος, καθώς και ο τρόπος και ο χρόνος εφαρµογής τους. Η χρήση των λιπασµάτων, χωρίς την επιλογή του κατάλληλου είδους και την εφαρµογή στην κατάλληλη ποσότητα και στο σωστό χρόνο, αυξάνει το κόστος παραγωγής καθώς γίνεται υπερκατανάλωση λιπασµάτων. Πέρα όµως από τη αύξηση του κόστους δηµιουργούνται προβλήµατα στο έδαφος και ρυπαίνονται τα υπόγεια και τα επιφανειακά νερά. Το πρόβληµα προκαλείται κυρίως από τα αζωτούχα λιπάσµατα τα οποία είναι εύκολα διαλυτά στο νερό. Τα νιτρικά ιόντα είναι πολύ ευκίνητα στο έδαφος σε αντίθεση µε τα φωσφορικά και το κάλιο. Οι ποσότητες από τα νιτρικά που βρίσκονται στο έδαφος και δεν απορροφούνται από τα φυτά, είτε γιατί δεν είναι στο κατάλληλο στάδιο ανάπτυξης για να τα απορροφήσουν, είτε γιατί έχουν χορηγηθεί µεγαλύτερες ποσότητες από αυτές που µπορούν να απορροφήσουν, εκπλύνονται µε το νερό της βροχής ή της άρδευσης και καταλήγουν στα υπόγεια νερά όπου και συσσωρεύονται. Όταν η περιεκτικότητα των νερών αυτών υπερβεί κάποια όρια (50 mgr/lt) τότε το νερό θεωρείται ακατάλληλο προς πόση. Εξ άλλου όταν το έδαφος είναι επικλινές ή έχει µικρή διηθητικότητα (είναι βαρύ ή αδιαπέραστο) ή το σηµείο όπου εφαρµόζονται τα λιπάσµατα είναι πλησίον ή εντός λεκανών απορροής, τα νιτρικά και τα φωσφορικά παρασύρονται και µεταφέρονται προκαλώντας «ευτροφισµό» των επιφανειακών νερών και την υποβάθµισή τους. Είναι λοιπόν φανερό, ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην χρήση ιδιαίτερα των αζωτούχων λιπασµάτων καθώς και στην µεταφορά και αποθήκευσή τους. Με στόχο την ορθολογική χρήση των λιπασµάτων οι παραγωγοί πρέπει: Να εφαρµόζουν ανά καλλιέργεια και τύπο εδάφους τις «άριστες» ποσότητες και τύπους λιπασµάτων για την κάλυψη των αναγκών θρέψης των φυτών, όπως αυτά προσδιορίζονται στα «πρακτικά λίπανσης» που εκδίδονται από τις οικείες /νσεις Αγροτικής Ανάπτυξης- Γεωργίας, τα Π.Ε.Γ.Ε.Α.Λ και το ΕΘΙΑΓΕ. 8

9 Να εφαρµόζουν τα αζωτούχα λιπάσµατα σε δόσεις ανάλογα µε το βλαστικό στάδιο των φυτών. Ειδικότερα στις δενδρώδεις καλλιέργειες σε τουλάχιστο δύο δόσεις και στις ετήσιες σε τουλάχιστον τρεις ανάλογα µε το είδος της καλλιέργειας και τις επικρατούσες συνθήκες. Εξαιρούνται τα οργανικά λιπάσµατα (κοπριές, κόµποστ) που είναι αργής αποδέσµευσης, υπό την προϋπόθεση ότι είναι «χωνεµένα». Στα χειµερινά σιτηρά να εφαρµόζουν κατά το µέγιστο 160kgrN/Ha (16 µονάδες αζώτου ανά στρέµµα) και να το χορηγούν σε τουλάχιστο δύο δόσεις. Η βασική λίπανση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 50 kgrn/ha (5 µονάδες αζώτου ανά στρέµµα). Να µην κάνουν εφαρµογή λιπασµάτων σε απόσταση µικρότερη των 5 µέτρων από όχθες ποταµών και λιµνών και 0,5 µέτρων από κανάλια άρδευσης, στράγγισης, πηγάδια, γεωτρήσεις. Να εφαρµόζουν σε όξινα εδάφη (µε pη < 6,5) φυσιολογικώς αλκαλικά λιπάσµατα και να αποφεύγουν τη χρήση λιπασµάτων που συµβάλλουν σε µεγαλύτερη µείωση του pη (αύξηση της οξύτητας) όπως είναι τα αµµωνιακά λιπάσµατα µε την εξαίρεση της ασβεστούχου νιτρικής αµµωνίας. Αντιστοίχως στα αλκαλικά εδάφη να προτιµούνται τα θειικά λιπάσµατα. Κατά την εφαρµογή των αζωτούχων λιπασµάτων πρέπει να τηρούν µε ιδιαίτερη προσοχή τους κανόνες που αναγράφονται στην συσκευασία (των λιπασµάτων) και να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην αποφυγή χρήσης ή διασποράς των λιπασµάτων σε τοποθεσίες, όπου ο κίνδυνος επιφανειακής απορροής είναι µεγάλος και ιδιαίτερα σε εδάφη που νεροκρατούν, ή/και εδάφη µε κλίση. Να µη γίνεται διασπορά του λιπάσµατος όταν πνέει ισχυρός άνεµος και να χρησιµοποιούνται και να συντηρούνται σωστά οι λιπασµατοδιανοµείς. Κατά τη συσκευασία, µεταφορά και αποθήκευση να λαµβάνονται µέτρα (ειδικά στα υγρής µορφής λιπάσµατα) για τη διασφάλιση, από τον κίνδυνο διαρροής. 9

10 Να µην τοποθετούνται σάκοι λιπασµάτων σε απόσταση µικρότερη από 5 µέτρα από υδάτινους όγκους ή υδατορέµατα, γεωτρήσεις, πηγάδια. Ειδικά για τα υγρά λιπάσµατα πρέπει να συντηρούνται επιµελώς οι δεξαµενές, σωληνώσεις, και βαλβίδες, για την αποφυγή τυχόν διαρροών. Να µην εγκαταλείπουν στον τόπο εφαρµογής ή σε άλλο πλην αυτού που ορίζεται τα υλικά και µέσα συσκευασίας των λιπασµάτων. 1.5 Προστασία υδατικών πόρων Η γεωργία δεν µπορεί να ασκείται σε εκτάσεις λιµνών που αποκαλύφθηκαν από την υποχώρηση των υδάτων λιµνών και λιµνοθαλασσών. Οι υδατικοί πόροι θεωρούνται σήµερα απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη κάθε είδους δραστηριότητας και την διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και γενικότερα της ζωής. Τις τελευταίες δεκαετίες η αλµατώδης ανάπτυξη των διαφόρων τοµέων της οικονοµίας, προεξάρχουσας της γεωργίας, είχαν σαν αποτέλεσµα την αύξηση της ζήτησης νερού γεγονός, το οποίο σε συνδυασµό µε την αλόγιστη πολλές φορές χρήση του και την ταυτόχρονη αύξηση των πηγών ρύπανσης δηµιουργεί σοβαρά προβλήµατα στην ανάπτυξη και το µέλλον, τουλάχιστον ορισµένων περιοχών. Η αντιµετώπιση των προβληµάτων αυτών και η αποκατάσταση της διαταραγµένης ισορροπίας είναι ευθύνη όλων. Οι χρήστες γεωργοί θα πρέπει να κατανοήσουν ότι το µέλλον της εκµετάλλευσής τους εξαρτάται από την ποιότητα και την ποσότητα του αρδευτικού νερού, που θα µπορούν να έχουν στην διάθεσή τους. Η αλόγιστη χρήση σήµερα όπως υπεραρδεύσεις, κατακλίσεις γειτονικών χωραφιών και δρόµων, η χρήση ακατάλληλων ή ελαττωµατικών συστηµάτων κ.λ.π., όχι µόνο δεν οδηγεί στην αύξηση της παραγωγικότητας της εκµετάλλευσης αλλά αντίθετα υποθάλπει και το µέλλον της µε ότι αυτό συνεπάγεται, αφού µειώνει τους διαθέσιµους 10

11 υδατικούς πόρους ή τους καθιστά ακατάλληλους (π.χ. υφαλµύρωση υπογείων υδροφορέων) για άρδευση. Για τους παραπάνω λόγους οι γεωργοί σαν ελάχιστη συµβολή στην αποκατάσταση της οικολογικής ισορροπίας και την προστασία του κοινωνικού συνόλου θα πρέπει να λαµβάνουν όλα τα απαραίτητα µέτρα για την προστασία των υδατικών πόρων. Μια επιτυχηµένη άρδευση πρέπει, αφενός, να δίνει στο έδαφος τόσο νερό όσο χρειάζεται για να αναπτυχθεί σωστά η καλλιέργεια και αφετέρου, η εφαρµογή του νερού να γίνεται µε τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχουν όσο το δυνατόν µικρότερες απώλειες νερού και θρεπτικών στοιχείων από βαθιά διήθηση και επιφανειακή απορροή. Σε κάθε άρδευση πρέπει να εφαρµόζεται τόσο νερό ώστε να κορεστεί το έδαφος σε τόσο βάθος όσο το βάθος του ριζικού συστήµατος. Η βαθιά διήθηση και η επιφανειακή απορροή µπορούν να περιοριστούν µε τον κατάλληλο έλεγχο µιας σειράς παραγόντων από τους οποίους επηρεάζονται, όπως είναι: α. η παροχή της άρδευσης (να αποφεύγονται απώλειες κατά την παροχή µε επιδιόρθωση του συστήµατος παροχής) β. ο χρόνος εφαρµογής γ. η κλίση του εδάφους δ. το µήκος διαδροµής του νερού στον αγρό ε. η διηθητικότητα του εδάφους στ. η µέθοδος άρδευσης. Για τον έλεγχο των απωλειών του νερού (βαθειά διήθηση, επιφανειακή απορροή) και την επίτευξη ορθολογικής άρδευσης, θα πρέπει οι παραγωγοί να τηρούν τις αρδευτικές πρακτικές ανά καλλιέργεια (σύνολο αναγκών σε νερό βάσει πραγµατικής εξατµισοδιαπνοής, δόση άρδευσης, χρόνο άρδευσης, αριθµός εφαρµογών) για κάθε σύστηµα άρδευσης και για κάθε τύπο εδάφους όπως αυτές ορίζονται µε απόφαση Νοµάρχη από τις σχετικές υπηρεσίες Μέθοδοι άρδευσης 11

12 Επιφανειακή άρδευση Επιφανειακή άρδευση µε αυλάκια ή παράλληλες λωρίδες. Με τη µέθοδο αυτή ποτίζονται σκαλιστικές καλλιέργειες όπως βαµβάκι, αραβόσιτος λαχανικά και άλλες. Για την επιτυχία της άρδευσης το χωράφι πρέπει να είναι οργωµένο και οι καλλιέργειες να είναι σπαρµένες γραµµικά. Η επιφανειακή άρδευση δεν είναι προτεινόµενο σύστηµα άρδευσης, γιατί µε το σύστηµα αυτό έχουµε: µεγάλη κατανάλωση νερού έκπλυση θρεπτικών στοιχείων ανοµοιόµορφο πότισµα τα παραπάνω εµφανίζονται πιο έντονα στα αµµώδη εδάφη. στις περιπτώσεις που η κλίση του χωραφιού ξεπερνά το 2-3% έχουµε µεγάλες απώλειες νερού από επιφανειακή απορροή. Σηµειώνεται όµως, ότι η εφαρµογή της επιφανειακής άρδευσης µπορεί να είναι αναγκαία εάν το είδος της καλλιέργειας ή ο τύπος του εδάφους το επιβάλλει, όπως εδάφη που εµφανίζουν προβλήµατα συσσώρευσης αλάτων και καλλιέργειες, όπως το ρύζι Τεχνητή βροχή Με το σύστηµα αυτό, το νερό εφαρµόζεται σε όλο το χωράφι οµοιόµορφα. Ο ρυθµός µε τον οποίο πρέπει να γίνεται το πότισµα πρέπει να είναι ίδιος µε το ρυθµό που το έδαφος απορροφά το νερό ώστε να µην έχουµε επιφανειακή απορροή. Για το σκοπό αυτό η επιλογή του µπεκ και της διάταξης των εκτοξευτήρων πρέπει να γίνει µε τέτοιο τρόπο, ώστε η ένταση της βροχής να είναι ίση µε την βασική διηθητικότητα του εδάφους και το µέσο ωριαίο ύψος βροχής να είναι ανάλογο µε το ύψος, το οποίο αντιστοιχεί στον εδαφικό τύπο του χωραφιού, όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα. 12

13 Μέση ωριαία διηθητικότητα εδαφών Είδος εδάφους Μέσο ωριαίο ύψος βροχής σε χιλιοστά νερού / ώρα Αµµουδερά 50 Ελαφρά 25 Μέτρια 15 Βαρειά 5 Ο χρόνος εφαρµογής της άρδευσης πρέπει να είναι τέτοιος ώστε, να αποφεύγεται η διήθηση του νερού σε βαθύτερα στρώµατα. Με το σύστηµα αυτό υπάρχουν συχνά απώλειες αρδευτικού νερού, όταν η άρδευση γίνεται σε λάθος ώρα (µεσηµέρι 11πµ-3µµ), λόγω εξάτµισης. Επίσης, µπορεί να γίνει ανοµοιόµορφο πότισµα, όταν οι καιρικές συνθήκες είναι ακατάλληλες (φυσάει πάνω από 5 βαθµούς της κλίµακας Beaufort). Με τις παραπάνω συνθήκες καλό είναι να αποφεύγεται η άρδευση. Οι σταγόνες διασπούν την δοµή του επιφανειακού εδάφους, όταν κατά την εφαρµογή της τεχνητής βροχής εφαρµόζεται υψηλή πίεση στους εκτοξευτήρες. Το σύστηµα αυτό πρέπει να αποφεύγεται, όταν η ποιότητα του αρδευτικού νερού δεν είναι καλή, καθώς τα άλατα από την άρδευση µένουν πάνω στα φύλλα και τους βλαστούς του φυτού Άρδευση µε σταγόνες Η άρδευση µε σταγόνες εφαρµόζεται σε µέρος του εδάφους και συγκεκριµένα στην περιοχή του ριζικού συστήµατος του φυτού. Η παροχή νερού από τους σταλακτήρες είναι πολύ µικρή, 2-3 λίτρα την ώρα, µε αποτέλεσµα όλο το νερό να διηθείται από το έδαφος και να µην απορρέει επιφανειακά. εδοµένου ότι η άρδευση επαναλαµβάνεται καθηµερινά για 2-3 ώρες για να καλύπτεται το νερό που εξατµίσθηκε, δεν υπάρχουν απώλειες νερού από βαθιά διήθηση. 13

14 Το σύστηµα αυτό εξασφαλίζει: πλήρη έλεγχο της άρδευσης, µηδενική σχεδόν έκπλυση θρεπτικών στοιχείων, καλή λειτουργία σε επικλινή εδάφη και εκεί που η ποιότητα νερού είναι οριακά ανεκτή, µειωµένο κόστος εργασίας. Τέλος, δίνει τη δυνατότητα σταδιακής, κατά δόσεις, εφαρµογής υδρολίπανσης και εφαρµογής της λίπανσης. Τα µόνα µειονεκτήµατα είναι το υψηλό αρχικό κόστος αγοράς και το υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας, που απαιτείται για τη λειτουργία και τη συντήρηση του (π.χ. µέριµνα για την αποφυγή της έµφραξης των σταλακτήρων). Λαµβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, οι παραγωγοί οφείλουν: Να λαµβάνουν µέριµνα για την ελαχιστοποίηση των απωλειών νερού άρδευσης µε αποφυγή της επιφανειακής απορροής ή βαθιάς διήθησης. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις, που η βαθιά διήθηση χρειάζεται, για να αντιµετωπιστούν προβλήµατα αλατότητας. Να µην αρδεύουν µε κατάκλιση (µε αυλάκια) σε αγροτεµάχια µε κλίση πάνω από 3% (εξαιρείται η άρδευση πολυετών καλλιεργειών µε αύλακες περιµετρικά του κορµού του φυτού). Να τηρούν τις αρδευτικές πρακτικές ανά καλλιέργεια (συνολική ποσότητα, αριθµός εφαρµογών, δόση ανά εφαρµογή), όπως ορίζονται από τις εκάστοτε ισχύουσες πρακτικές των οικείων Νοµαρχιακών Αυτοδιοικήσεων. Να τηρούν τους κανονισµούς των Οργανισµών Εγγείων Βελτιώσεων και γενικά των φορέων λειτουργίας συλλογικών έργων. Να τηρούν τα περιοριστικά µέτρα χρήσης νερού, όπως προβλέπεται από τους Οργανισµούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Φυτοπροστασία Η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων πρέπει, να δικαιολογείται από την ύπαρξη της ασθένειας, το µέγεθος της προσβολής, ή της ύπαρξης 14

15 ζιζανίων. Πέρα από την ύπαρξη του προβλήµατος πρέπει αυτό, να έχει προσδιοριστεί και να έχει εκτιµηθεί, ότι η απώλεια, που θα επιφέρει στην παραγωγή ή στην υγεία των φυτών, θα έχει σηµαντικό οικονοµικό αποτέλεσµα. Πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια για την πρόληψη και την αποτροπή εγκατάστασης επιβλαβών οργανισµών στις καλλιέργειες: µε προσφυγή στην βιολογική καταπολέµηση πριν εφαρµοστούν χηµικά µέσα µε χρήση ανθεκτικού στις ασθένειες πολλαπλασιαστικού υλικού ή απαλλαγµένου από ασθένειες πολλαπλασιαστικού υλικού. µε διαχείριση της αυτοφυούς βλάστησης ώστε να αποφεύγεται η σποροπαραγωγή της ανεπιθύµητης και να υπάρχει σε κατάλληλα σηµεία η επιθυµητή καταστροφή των διαχειµαζουσών µορφών των εχθρών και των ασθενειών τον χειµώνα εφαρµογή κατάλληλης αµειψισποράς παρακολούθηση της εξέλιξης των εχθρών, ζιζανίων και ασθενειών στην περιοχή, ώστε να είναι δυνατή η έγκαιρη λήψη κατασταλτικών µέτρων διαχείριση της πυκνότητας σποράς. Η καταφυγή στην χρήση φυτοπροστατευτικού προϊόντος πρέπει να γίνεται αφού εξαντληθεί η προσπάθεια αντιµετώπισης του προβλήµατος µε καλλιεργητικά ή βιολογικά µέσα και µόνο στην περίπτωση, κατά την οποία διαφαίνεται ότι η προσβολή θα έχει οικονοµικό αποτέλεσµα Αποθήκευση φυτοπροστατευτικών προϊόντων Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα πρέπει να αποθηκεύονται σε ειδικές αποθήκες µακριά από τρόφιµα- ποτά και ζωοτροφές, σε µέρη δροσερά και καλά αεριζόµενα, να είναι σε θέση ασφαλή, οπού να µην τα φτάνουν παιδιά, για το λόγο αυτό επιβάλλεται στους παραγωγούς να τηρούν πιστά τις οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα, σύµφωνα µε την εθνική νοµοθεσία για την εναρµόνιση της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ. 15

16 Μεταφορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα πρέπει, να µεταφέρονται µε την αρχική ασφαλή συσκευασία τους χωριστά από τρόφιµα ποτά και ζωοτροφές, όπως η ετικέτα τους ορίζει. Επίσης πρέπει να φυλάσσονται σε ειδικούς χώρους, ώστε να µη δέχονται επίδραση από καιρικές συνθήκες Χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων Τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα είναι επικίνδυνες χηµικές ουσίες, για τον λόγο αυτό επιβάλλεται στους παραγωγούς, να τηρούν πιστά τις οδηγίες, που αναγράφονται στην ετικέτα, σύµφωνα µε την Εθνική Νοµοθεσία για την εναρµόνιση της Οδηγίας 91/414 /ΕΟΚ Για την προστασία του περιβάλλοντος Συνίσταται: η εφαρµογή του φυτοπροστατευτικού προϊόντος να είναι τέτοια ώστε, να επιτυγχάνεται οµοιοµορφία κατανοµής του ψεκαστικού υγρού και ακρίβεια στην εφαρµογή. Ο σχεδιασµός των φυτοπροστατευτικών παρεµβάσεων να γίνεται έτσι ώστε να αποφεύγεται η εµφάνιση ανθεκτικότητας. Πρέπει γι αυτό να γίνεται εναλλαγή φυτοπροστατευτικών προϊόντων µε διαφορετικά δραστικά συστατικά και µε διαφορετικό τρόπο δράσης να γίνεται σχολαστική τήρηση των µέτρων, που προτείνονται από τα αντίστοιχα Περιφερειακά Γραφεία Φυτοπροστασίας και ποιοτικού ελέγχου και τα Ερευνητικά Ινστιτούτα όπου έχει εµφανιστεί ανθεκτικότητα. Όπου παρατηρείται νέα ανθεκτικότητα θα πρέπει να ενηµερώνουν αµέσως το Γραφείο Φυτοπροστασίας της /νσης Αγροτικής Ανάπτυξης-Γεωργίας. για την καταπολέµηση ζιζανίων, που δηµιουργούν ιδιαίτερα προβλήµατα στην καλλιέργεια, στα επικλινή εδάφη (κλίση µεγαλύτερη 16

17 από 10%) η επιλογή του ζιζανιοκτόνου πρέπει να γίνεται µε την πρόβλεψη να διατηρείται φυτοκάλυψη στο έδαφος, κατά την περίοδο των βροχών η εφαρµογή των κοκκωδών σκευασµάτων, να γίνεται µε ενσωµάτωση των κόκκων στο έδαφος, ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος να ληφθούν οι κόκκοι από τα πτηνά, εκτός εάν η ενσωµάτωση µειώνει την αποτελεσµατικότητά τους. η διατήρηση ζώνης ασφάλειας κατά την εφαρµογή ζιζανιοκτόνων από παρακείµενες καλλιέργειες, από φυτοφράκτες, φωλιές πουλιών, υδρόβια χλωρίδα, επιφανειακά νερά και λοιπά σηµαντικά περιβαλλοντικά στοιχεία. η αποφυγή εγκατάλειψης στον τόπο εφαρµογής ή σε άλλο εκτός αυτού που ορίζεται, των υλικών και µέσων συσκευασίας των φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Επιβάλλεται: η χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων να γίνεται την κατάλληλη χρονική περίοδο, ώστε, να µην επηρεάζονται τα ωφέλιµα έντοµα. απαγόρευση στην χρήση τοξικών ουσιών για τις µέλισσες, όταν τα φυτά είναι ανθισµένα. για την καταπολέµηση ζιζανίων, που δηµιουργούν ιδιαίτερα προβλήµατα στην καλλιέργεια, στα επικλινή εδάφη, η επιλογή του ζιζανιοκτόνου πρέπει να γίνεται µε την πρόβλεψη να διατηρείται φυτοκάλυψη στο έδαφος κατά την περίοδο των βροχών. τα χρησιµοποιούµενα ψεκαστικά µηχανήµατα πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση, καλά ρυθµισµένα και να ελέγχονται ανά τακτά χρονικά διαστήµατα Για ατοµική προστασία Συνίσταται: 17

18 Όσοι χρησιµοποιούν φυτοπροστατευτικά προϊόντα να λαµβάνουν τα µέτρα που αναγράφονται στις ετικέτες συσκευασίας του κατασκευαστή π.χ. ειδικά ρούχα προστασίας, γυαλιά, µάσκες, γάντια κλπ Συγκοµιδή Η συγκοµιδή επιβάλλεται να γίνεται στην περίπτωση χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων µετά την παρέλευση του χρόνου που αναγράφεται στην ετικέτα του σκευάσµατος ιαχείριση αυτοφυούς χλωρίδας Τα αυτοφυή φυτά παίζουν σηµαντικό ρόλο στις λειτουργίες τόσο του εδάφους όσο και του γενικότερου περιβάλλοντος της γεωργικής εκµετάλλευσης. Η παρουσία τους σε κάποια σηµεία του χωραφιού είναι κάποιες φορές ανεπιθύµητη και κάποιες άλλες επιθυµητή. Είναι σηµαντικό ο παραγωγός να ξέρει πότε και από πού αυτά πρέπει να αποµακρύνονται και µε ποιο τρόπο και που πρέπει να διατηρούνται. Τα αυτοφυή φυτά στα περιθώρια της εκµετάλλευσης (ιδίως αν έχουν την µορφή θαµνώδους ή δενδρώδους φράκτη) είναι επιθυµητά, γιατί προστατεύουν το χωράφι και µέσα σε αυτά βρίσκουν καταφύγιο και τροφή έντοµα, ερπετά, πουλιά και µικρά θηλαστικά που µπορεί να αποτελούν φυσικούς εχθρούς των εχθρών της καλλιέργειας, αλλά και πολύτιµο κοµµάτι του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας. Για τους παραπάνω λόγους κρίνεται αναγκαία η διατήρηση ακαλλιέργητου χώρου 0,5 µέτρου ανάµεσα στα αγροτεµάχια. Οι φυτοφράκτες, και γενικά η χλωρίδα στα όρια της εκµετάλλευσης αποτελεί στοιχείο του αγροτικού τοπίου και πέρα από αξία τους στη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος έχουν και αισθητική αξία, η οποία πρέπει να διατηρηθεί και να αναδειχθεί. Η αυτοφυής βλάστηση, η «καλαµιά» της προηγούµενης καλλιέργειας, ή η καλλιέργεια χλωρής λίπανσης είναι καλό να καλύπτει το χωράφι τους χειµερινούς µήνες ιδιαίτερα στα επικλινή εδάφη µε κλίση µεγαλύτερη του 10% 18

19 . Η πρακτική να καλύπτεται το έδαφος κατά τους χειµερινούς, κυρίως, µήνες προσφέρει σηµαντικά οφέλη που αναφέρονται παρακάτω: Μειώνει την υποβάθµιση της γονιµότητας του εδάφους, γιατί προστατεύει την δοµή του από τον διαµελισµό που προκαλούν οι βροχές Αυξάνει την ικανότητα των εδαφών να απορροφούν το νερό της βροχής και µειώνει την επιφανειακή απορροή του νερού Λειτουργεί σαν θερµοµονωτικό σώµα στις ακραίες θερµοκρασίες Βοηθά στην διατήρηση της υγρασίας γιατί εµποδίζει την εξάτµιση της Μειώνει την διάβρωση του εδάφους και την απώλεια θρεπτικών στοιχείων Βοηθά στην ανάπτυξη µικροοργανισµών του εδάφους που συµβάλουν στη γονιµότητά του. Η αυτοφυής βλάστηση συνιστάται να αποµακρύνεται από τον υπορόφειο χώρο κατά τους θερινούς µήνες σε περιοχές και καλλιέργειες, όπως η ελαιοκαλλιέργεια, που εµφανίζουν αυξηµένο κίνδυνο πυρκαγιάς 1.8. ιαχείριση υπολειµµάτων καλλιέργειας Τα υπολείµµατα των αροτραίων καλλιεργειών µε σωστή διαχείριση µπορούν να προσφέρουν προστασία στο χωράφι από την διάβρωση και να εµπλουτίσουν το έδαφος µε οργανική ουσία. Τα Ελληνικά εδάφη είναι πολύ φτωχά σε οργανική ουσία, που αποτελεί το πιο βασικό συστατικό της γονιµότητας των εδαφών. Η εύκολη πρακτική του καψίµατος της καλαµιάς στερεί το έδαφος από οργανική ουσία, και από τα άλλα πλεονεκτήµατα που περιγράφηκαν στην παράγραφο για τη διαχείριση της αυτοφυούς χλωρίδας. Η ωφέλεια στο έδαφος από την συγκράτηση περισσότερου βρόχινου νερού και από τη µείωση της εξάτµισης, από αυτό συνδέεται, άµεσα, µε το καλό φύτρωµα των σπόρων. Η συγκράτηση της υγρασίας είναι τόσο καλύτερη όσο καλύτερη είναι η κάλυψη του εδάφους από τα φυτικά υπολείµµατα. Για τους λόγους αυτούς το κάψιµο τις καλαµιάς θα πρέπει να αποφεύγεται. 19

20 Το κάψιµο της καλαµιάς είναι συχνά αιτία πυρκαγιάς, και για τους λόγους αυτούς: Απαγορεύεται η καύση των υπολειµµάτων των καλλιεργειών (καλαµιάς) στις οικολογικά ευαίσθητες περιοχές, στις επικλινείς εκτάσεις (κλίση µεγαλύτερη από 10%) και στις περιοχές µε οργανικά εδάφη (οργανική ουσία µεγαλύτερη από 4%). Ανάλογα µε τις τοπικές συνθήκες µπορεί να ακολουθείται η εξής διαχείριση: Βόσκηση της καλαµιάς και ενσωµάτωση στο έδαφος των υπολειµµάτων µετά τη βόσκηση. Άµεση ενσωµάτωση στο έδαφος Κοπή, κάλυψη του εδάφους µε τα υπολείµµατα (mulching) και ενσωµάτωσή τους στο έδαφος την επόµενη άνοιξη. Τα κλαδεύµατα των πολυετών φυτειών: Απαγορεύεται να καταστρέφονται µε χρήση φωτιάς σε εκτάσεις που βρίσκονται σε ακτίνα 500 µέτρων από δάση ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές, εκτός κι αν έχει δοθεί ειδική προς τούτο άδεια από την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Το κάψιµο πρέπει να γίνεται κατά τους χειµερινούς µήνες Συνίσταται η αξιοποίηση των κλαδευµάτων ως ανανεώσιµος ενεργειακό πόρος στον οικιακό τοµέα (τζάκια-ξυλόσοµπες) ή η µετά από ψιλοτεµαχισµό ενσωµάτωση τους σε σωρούς κοµπόστας. Κατά το κάψιµο πρέπει να λαµβάνονται µέτρα για την αποφυγή της πυρκαγιάς, όπως αυτά περιγράφονται παρακάτω. Όταν γίνεται κάψιµο της καλαµιάς, επιβάλλεται η λήψη των ακόλουθων µέτρων: 1. Να ζητείται άδεια από τις αρµόδιες αρχές όπου αυτό απαιτείται 2. Να ενηµερώνεται πριν την καύση η πυροσβεστική υπηρεσία 3. Πριν την έναρξη της καύσης να έχουν ληφθεί µέτρα ελέγχου της καύσης, όπως δηµιουργία αυλακιών για πυρασφάλεια. 4. Στο χώρο της καύσης πρέπει να υπάρχουν διαθέσιµα 200 λίτρα νερού, φτυάρια και τουλάχιστον δύο άνθρωποι να εποπτεύουν το χώρο. 20

21 5. Να αποµακρύνονται τα προς καύση υλικά από στύλους της ΕΗ του ΟΤΕ από εγκαταστάσεις φυσικού αερίου πετρελαίου κλπ. Συνίσταται επίσης: 1. Το κάψιµο να γίνεται, αν αυτό είναι δυνατό, αντίθετα από την φορά του ανέµου. 2. Όπου είναι δυνατό να ενσωµατώνεται η στάχτη εντός δύο ηµερών από την καύση. 1.9 ιαχείριση απορριµµάτων Τα απορρίµµατα της καλλιέργειας, πλαστικά κάλυψης, υλικά συσκευασίας λιπασµάτων, φυτοφαρµάκων, παλιά αχρηστεµένα υλικά άρδευσης ή τµήµατα γεωργικών µηχανηµάτων δεν πρέπει να αφήνονται στο χωράφι ή τους κοινόχρηστους χώρους αλλά πρέπει να να συλλέγονται και να αποτίθενται στους ενδεδειγµένους χώρους. 21

22 2. ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ 2.1 Σήµανση Ζώων Όλα τα ζώα πρέπει να έχουν σήµανση σύµφωνα µε την κείµενη νοµοθεσία ιαχείριση των βοσκοτόπων Με στόχο την ορθολογική διαχείριση των φυσικών βοσκοτόπων οι παραγωγοί (κτηνοτρόφοι) θα πρέπει: Να τηρούν την ηµεροµηνία εισόδου-εξόδου στον βοσκότοπο, την πυκνότητα βόσκησης, τους τυχόν ειδικούς περιορισµούς π.χ. περιτροπική βοσκή, στα πλαίσια απόφασης διαχείρισης βοσκοτόπου της οικίας /νσης Αγροτικής Ανάπτυξης, µε βάση την δυναµικότητα του τον χρόνο αναβλάστησης κλπ. Να τηρούν τις παρακάτω πυκνότητες βόσκησης: ΕΙ ΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ από εως MZK/Ha ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ Όλη η χώρα 0,3-2 0,3-1,9 ΒΟΟΤΡΟΦΙΑ Όλη η χώρα ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ Νησιά 0,1-1 Ηπειρωτική χώρα 0,3-1,4 Σηµειώνεται, ότι για την µετατροπή των µονάδων ζώων σε ζωικές µονάδες χρησιµοποιούνται οι ακόλουθες σχέσεις: Ένα αιγοπρόβατο ηλικίας άνω του έτους είναι 0,15 ΜΖΚ Ένα βοοειδές ηλικίας 6 µηνών έως 24 µηνών είναι 0,6 ΜΖΚ Ένα βοοειδές ηλικίας άνω των δύο (2) ετών είναι 1,0 ΜΖΚ Χοιροµητέρα 0,4 ΜΖΚ Χοιρίδιο παχυνόµενο > 40 κιλά 0,27 ΜΖΚ Χοιρίδιο θηλάζον < 0,027 ΜΖΚ 22

23 Τα όρια της πυκνότητας βόσκησης ενός συγκεκριµένου βοσκοτόπου δύναται, εφόσον υπάρχει διαχειριστική µελέτη, να προσαρµόζονται στα όρια της µελέτης µε απόφαση του Οικείου Νοµάρχη. Απαγορεύεται η χρήση φωτιάς για την αναβλάστηση των βοσκοτόπων εκτός κι αν υπάρχει σχετική άδεια. Απαγορεύεται η είσοδος των ζώων για βόσκηση σε εκτάσεις για τις οποίες υπάρχουν απαγορεύσεις που απορρέουν από την ασική νοµοθεσία (καµένες, αναδασωτέες) ή από την εφαρµογή αγροπεριβαλλοντικών προγραµµάτων. Να µην παραβρίσκονται τα ζώα σε βοσκοτόπους κατά την διάρκεια εφαρµογής ψεκασµού ή χρήσης φυτοφαρµάκου. Η βόσκηση να επιτρέπεται µετά πάροδο τουλάχιστον 10ηµέρου εκτός, αν στην ετικέτα αναγράφεται µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα Υγιεινή και καλή διαβίωση των ζώων Ως ελάχιστες προϋποθέσεις υγιεινής και καλής διαβίωσης των ζώων, ανάλογα µε την χρονολογία κατασκευής της µονάδας (Άδεια Ίδρυσης), θεωρούνται οι παρακάτω, οι οποίες θα πιστοποιούνται για κάθε περίπτωση µε βεβαίωση της Νοµαρχιακής /νσης Αγροτικής Ανάπτυξης ή της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας. Οι νέοι γεωργοί µπορούν να επιδοτηθούν για την επίτευξη των ελάχιστων κριτηρίων εφόσον δεν έχει παρέλθει τριετία από την ηµεροµηνία της πρώτης εγκατάστασης, κατ εφαρµογή του άρθρου 1 παραγ.2 του Καν. (ΕΚ) 445/02 για τις ενισχύσεις στις επενδύσεις Προϋποθέσεις για Βουστάσια που έχουν περισσότερους από 6 µόσχους Σύµφωνα µε την Οδηγίες 629/91, 2/97 Απόφαση της Επιτροπής (ΕΚ) 182/97, Π 179/88. 23

24 Α. Για βουστάσια που κατασκευάστηκαν προ του 1994 πρέπει από το 2004 και µετά να πληρούν : Πλάτος ατοµικού κλωβού ή θέσεως : 90cm ± 10% Πλάτος ατοµικού κλωβού ή θέσεως / ύψος ακρωµίου: 0,8 Σε οµαδικό σταβλισµό, διαθέσιµος ελεύθερος χώρος ανά µόσχο έως 150χγρ. Ζ.Β. : 1,5m 2 B. Για βουστάσια που κατασκευάστηκαν το 1994 έως και το 1997 πρέπει να πληρούν : Πλάτος ατοµικού κλωβού ή θέσεως : 90cm ± 10% Πλάτος ατοµικού κλωβού ή θέσεως / ύψος ακρωµίου: 0,8 Σε οµαδικό σταβλισµό, διαθέσιµος ελεύθερος χώρος ανά µόσχο έως 150χγρ. Ζ.Β. : 1,5m 2 Γ. Για βουστάσια που κατασκευάστηκαν µετά το 1997 πρέπει να πληρούν : Περιορισµός µόσχου σε ατοµικό κλωβό µετά την ηλικία των 8 εβδοµάδων : απαγορεύεται Τοιχώµατα ατοµικού κλωβού (µέχρι 8 ης εβδοµάδας) : ιάτρητα Πλάτος ατοµικού κλωβού ή θέσεως : 90cm ± 10% Πλάτος ατοµικού κλωβού ή θέσεως / ύψος ακρωµίου: 0,8 Πλάτος κλωβού υγειονοµικής αποµόνωσης / ύψος ακρωµίου : 1 Μήκος κλωβού υγειονοµικής αποµόνωσης / µήκος µόσχου : 1,1 Σε οµαδικό σταβλισµό, διαθέσιµος ελεύθερος χώρος ανά µόσχο έως 150χγρ. Ζ.Β. : 1,5m 2 Σε οµαδικό σταβλισµό, διαθέσιµος ελεύθερος χώρος ανά µόσχο µε Ζ.Β. µεταξύ 150 και 200χγρ. : 1,7m 2 Σε οµαδικό σταβλισµό, διαθέσιµος ελεύθερος χώρος ανά µόσχο µε Ζ.Β. άνω των 220χγρ. 1,8m 2 Μετά το 2006 όλα τα βουστάσια πρέπει να πληρούν τις συνθήκες του πίνακα Γ. 24

25 Ελάχιστες προϋποθέσεις για χοιροστάσια που έχουν περισσότερους από 6 χοίρους ή 5 χοιροµητέρες µε τα παράγωγα τους Σύµφωνα µε την Οδηγία 630/91 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΖΩΩΝ 0-10 χγρ ΖΒ χγρ. ΖΒ χγρ. ΖΒ χγρ. ΖΒ χγρ. ΖΒ Χγρ ΖΒ 110- χγρ ΖΒ Μικρές θηλυκές µετά την οχεία σε οµάδες Αριθ. ζώων στην οµάδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΠΕ ΟΥ Min Συνολικό δάπεδο Min m 2 συµπαγές δάπεδο m 2 0,15 0,20 0,30 0,40 0,55 0,65 1, Χρονικό όριο υποχρεωτικής προσαρµογής για µονάδες που κατασκευάσθηκαν προ της >> ,64 0, >> <6 1,80 0, >> 40< 1,48 0, Χοιροµητέρες σε οµάδες Αριθ. Ζώων στην οµάδα >> ,25 1, >> <6 2,475 1, >> 40< 2,025 1, Κάπροι σε ατοµικά κελιά Κάπροι ατοµικά κελιά µε χώρο οχείας min διάσταση οµαδικ. κε-λιών θηλυκών αναπ/γής. Αριθµός ζώων στην οµάδα Min µήκος (m) µικρής πλευράς >> 6< 2, >> <6 2, Σχαρωτά δάπεδα από σκυρόδεµα Κατηγορία ζώων Min πλάτος δοκίδων (mm) Max πλάτος διακένων (mm) Χοιρίδια Απογαλακτισµένα Χοίροι αναπαραγωγής Θηλυκά µετά την οχεία Oµαδικά κελιά, από την 4 η εβδοµάδα µετά την οχεία και µεχρι την 1 η εβδοµάδα προ του τοκετού Υποχρεωτικά Πρόσδεση ζώων Απαγορεύεται

26 Προϋποθέσεις για πτηνοτροφεία αυγοπαραγωγής Σύµφωνα µε την Οδηγία 94/99 Ελάχιστες προϋποθέσεις υγιεινής και καλής διαβίωσης των ζώων: Πτηνοτροφείων αυγοπαραγωγής για το 2002 (Υ.Α /87 ΦΕΚ638/Β/ ): - 450cm 2 κλωβού ανά όρνιθα - 10cm ταΐστρας ανά όρνιθα - 10cm ποτίστρας ανά όρνιθα - κάθε όρνιθα να έχει πρόσβαση σε 2 πιπίλες ή κύπελλα Από 01/01/2003 : - 550cm 2 κλωβού ανά όρνιθα - σύστηµα ξυσίµατος νυχιών - 10cm ποτίστρας ανά όρνιθα - κάθε όρνιθα να έχει πρόσβαση σε 2 πιπίλες ή κύπελλα 2.3. ιαχείριση αποβλήτων της κτηνοτροφικής εκµετάλλευσης Σύµφωνα µε την Οδηγία 91/676 η διαχείριση των αποβλήτων πρέπει να εξασφαλίζει την µείωση της ρύπανσης από Νιτρικά των νερών. Η διαχείριση των αποβλήτων της κτηνοτροφικής εκµετάλλευσης εξαρτάται από το είδος των εκτρεφόµενων ζώων, τον αριθµό τους, το είδος σταυλισµού, τον τρόπο συλλογής και αποµάκρυνσης των αποβλήτων από τους χώρους εκτροφής, τον τρόπο αποθήκευσης και την περιεκτικότητα τους σε ολικά στερεά εδοµένου ότι χειρισµός των αποβλήτων είναι ευκολότερος στα στερεά απόβλητα παρά στα υγρά για το λόγο αυτό πρέπει να αποφεύγεται η προσθήκη νερού στα µη υγρά απόβλητα. Για τον ίδιο, επίσης, λόγο πρέπει να αποφεύγεται η αποστράγγιση του νερού της βροχής, των στεγών, των προαυλίων κτλ. στις δεξαµενές αποβλήτων. Επίσης, στην περίπτωση που στη µονάδα παράγονται υγρά απόβλητα, τα οποία είναι σχετικά καθαρά, όπως υγρά πλύσεως αµελκτηρίου κλπ. και εφόσον τα παραγόµενα ζωικά απόβλητα δεν είναι υγρά, συνιστάται τα 26

27 ξεπλύµατα να συλλέγονται και να αποθηκεύονται χωριστά από τα απόβλητα των ζώων Χειρισµός στερεών αποβλήτων Στην περίπτωση, που από τα στερεά απόβλητα (κοπριές στρωµνή και στερεά µηχανικού διαχωρισµού) υπάρχει πιθανότητα στράγγισης υγρών θα πρέπει αυτά, να συγκεντρώνονται σε τσιµεντένια πλατφόρµα (κοπροσωρός) µε κλίση 3-6% προς το κανάλι συλλογής των υγρών, εφoδιασµένη µε προστατευτικό τοιχείο κατά τις δύο ή τρεις πλευρές, ύψους µέχρι 1,5m µε κανάλι συλλογής των υγρών. Η κοπριά στρωµνής, που στερείται υγρών µπορεί να αποθηκευτεί και στο έδαφος, εφόσον βέβαια προβλεφθεί να αποµακρύνονται τα υγρά από βροχοπτώσεις, µε την κατασκευή µικρού καναλιού περιµετρικά του σωρού. Εάν τα στερεά δεν έχουν ζυµωθεί τότε παραµένουν στον κοπροσωρό για επαρκές για να γίνει η ζύµωση Χειρισµός υγρών αποβλήτων Ο τρόπος χειρισµού των υγρών αποβλήτων θα πρέπει να εξασφαλίζει Περιορισµό της απώλειας θρεπτικών στοιχείων Μείωση της οργανικής ουσίας των υγρών αποβλήτων 2 Αξιοπιστία και απλότητα της µεθόδου χειρισµού. Κόστος κατασκευής και λειτουργίας των εγκαταστάσεων όσο το δυνατόν χαµηλότερο. Ο χειρισµός των υγρών αποβλήτων αναφέρεται κυρίως στα χοιροστάσια, δεδοµένου ότι, στα βουστάσια για τον περιορισµό των υγρών αποβλήτων πρέπει, να αποφεύγεται η συλλογή και αποθήκευση τους σε κανάλια και να αποµακρύνονται αυτά σαν στερεά µε ξέστρα. Το έδαφος είναι ο µόνος αποδέκτης των κτηνοτροφικών αποβλήτων, καθώς έχει µεγάλη ικανότητα να αξιοποιεί τα συστατικά τους, µε τον όρο ότι γίνεται σωστή εφαρµογή των αποβλήτων, ως προς τις ποσότητες τον χρόνο και τον τρόπο εφαρµογής. Για την ασφαλή διάθεση των επεξεργασµένων αποβλήτων πρέπει: 2 Σύµφωνα µε την Υγειονοµική ιάταξη Υ1β2000/95 ΦΕΚ 343Β

28 Όταν πραγµατοποιείται σε εδάφη µε κλίση, να γίνεται σε τέτοια ποσότητα και µε τέτοια µέθοδο που να αποκλείεται η απορροή. Να µην διατίθενται στο έδαφος, κατά την περίοδο των βροχοπτώσεων και ειδικά όταν αυτό βρίσκεται σε κατάσταση υδατοκορεσµού ή όταν είναι παγωµένο. Η διάθεση σε καλλιέργειες να γίνεται όταν τα φυτά βρίσκονται στο κατάλληλο βλαστικό στάδιο (την περίοδο εφαρµογής των χηµικών λιπασµάτων) Η θέση διάθεσης των αποβλήτων θα πρέπει να απέχει τουλάχιστον 50 µέτρα από επιφανειακά νερά, µε την προϋπόθεση ότι έχουν ληφθεί µέτρα για την πρόληψη της επιφανειακής απορροής, καθώς και τη διαφυγή σε υπόγεια νερά Απόβλητα κατά είδος κτηνοτροφικής µονάδας Απόβλητα αιγοπροβατοστασίων Η εκτροφή των αιγοπροβάτων γενικά γίνεται σε στρωµνή και σπανιότερα σε εσχαρωτό δάπεδο. Και στις δυο περιπτώσεις τα απόβλητα είναι στερεά και παραµένουν στη στρωµνή ή κάτω από την εσχάρα αρκετό διάστηµα, ώστε να ζυµωθούν και να διατεθούν σε καλλιεργητές. Σε καµία περίπτωση δεν πρέπει η συλλογή της κοπριάς να γίνεται σε υπόγεια κανάλια, γιατί η αποµάκρυνση της από αυτά προς τη δεξαµενή συλλογής, θα πρέπει να γίνεται µε προσθήκη νερού. Στην περίπτωση, που η κοπριά δεν διατίθεται σύντοµα σε καλλιεργητές θα πρέπει να αποτίθεται σε σωρό, έτσι ώστε να αποκλείεται η διήθηση νερών της βροχής από τον κοπροσωρό προς το έδαφος. Όταν στη µονάδα παράγονται και άλλα απόβλητα όπως υγρά πλύσεως αλµεκτήρια κλπ., που είναι σχετικά καθαρά, πρέπει να συλλέγονται ξεχωριστά σε συστήµατα σηπτικού και απορροφητικού βόθρου Απόβλητα πτηνοτροφείων 28

29 Τα απόβλητα των πτηνοτροφείων διακρίνονται σε στερεά και ηµιστερεά, ανάλογα µε τον τρόπο εκτροφής, σε στρωµνή ή σε κλουβιά αντίστοιχα. Στην περίπτωση εκτροφής πτηνών πάχυνσης η αποµάκρυνση της στρωµνής γίνεται κάθε 60 περίπου ηµέρες. Στη συνέχεια αποτίθεται σε σωρούς, µέχρι να ολοκληρωθεί η ζύµωση ή να διατεθεί σε καλλιεργητές. Επειδή ο σωρός είναι αδιαπέραστος από τα νερά της βροχής θα πρέπει να κατασκευάζεται περιφερειακό αυλάκι για τη συλλογή των υγρών που απορρέουν. Στην εκτροφή ορνίθων αυγοπαραγωγής σε στρωµνή, αυτή αποµακρύνεται µετά το τέλος της εκτροφής, οπότε η ζύµωση διαρκεί µήνες και µπορεί να διατεθεί απ ευθείας σε καλλιεργητές. Όταν η εκτροφή γίνεται σε κλωβοστοιχίες χωρίς σύστηµα αφύγρανσης, η κοπριά είναι ηµιστερεή και αποµακρύνεται είτε καθηµερινά ή σε µεγαλύτερα χρονικά διαστήµατα (20-60 ηµέρες) 3, οπότε πρέπει να τοποθετείται σε κοπροσωρό όπου και παραµένει για φυσική ξήρανση ή οδηγείται σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας της κοπριάς. Στις σύγχρονες εγκαταστάσεις που διαθέτουν και σύστηµα αερισµού και αφύγρανσης της κοπριάς, βγαίνοντας από το θάλαµο η κοπριά έχει στερεή µορφή και µπορεί να εναποτέθει σε κοπροσωρό ή να ανακατευτεί 2-3 φορές για να επιταχυνθεί η ζύµωση και η κοµποστοποίησης της Απόβλητα βουστασίων Η µορφή της κοπριάς των βοοειδών ποικίλει ανάλογα µε τον τύπο σταυλισµού. Εκτροφή σε στρωµνή Η κοπροστρωµνή παραµένει στο στάβλο για διάστηµα αρκετών µηνών. Υγρά δεν υπάρχουν, διότι έχουν απορροφηθεί από το χρησιµοποιούµενο άχυρο ή έχουν εξατµιστεί. Κατά την αποµάκρυνση από το στάβλο, η στρωµνή 3 Στα παλαιά συστήµατα κλωβοστοιχειών (πυραµιδοειδή) ή κοπριά συλλέγεται σε υποκείµενη τάφρο & αποµακρύνεται σε αραιότερα διαστήµατα & όχι καθηµερινά για να περιορίζεται το πρόβληµα των οσµών δεδοµένου ότι αυτές εµφανίζονται την ηµέρα της αποκοµιδής. Το χρονικό διάστηµα ποικίλει ανάλογα µε το βάθος της τάφρου. 29

30 έχει ήδη υποστεί σηµαντική ζύµωση και µπορεί να τοποθετηθεί σε σωρούς, χωρίς να υπάρχει κίνδυνος απορροής των υγρών. Για την αποφυγή απορροής των νερών της βροχής, θα πρέπει, ή να υπάρχει περιφερειακό κανάλι για τη συλλογή τους ή η στρωµνή να τοποθετηθεί σε τσιµεντένια πλατφόρµα πριν διατεθεί σε καλλιεργητές. Τα απόβλητα εκτροφής µε παραγωγή ηµιστερεάς κόπρου, και εκτροφής µε κανάλια πρέπει να διαχειριστούν όπως περιγράφεται για τα υγρά απόβλητα Απόβλητα χοιροστασίων Τα απόβλητα χοιροστασίων είναι συνήθως υγρής µορφής και πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν διατεθούν. Η διάθεση των επεξεργασµένων αποβλήτων µπορεί να γίνει: Σε καλλιεργούµενες εκτάσεις για λίπανση και εµπλουτισµό του εδάφους µε οργανική ουσία µε άµεση ενσωµάτωση ή σε εδάφη µε αυτοφυή βλάστηση µε απορρόφηση και εξάτµιση. 4 Οι δόσεις εφαρµογής των υγρών αποβλήτων τόσο στις καλλιεργούµενες εκτάσεις όσο και σ εκείνες που καλύπτονται από αυτοφυεί βλάστηση, πρέπει να είναι τέτοιες, που αποκλείουν και την κατάκλιση και την επιφανειακή απορροή, µε αποτέλεσµα να υπάρχει άµεση ενσωµάτωση. Για τα στερεά απόβλητα προβλέπεται πάντα άµεση ενσωµάτωση µε όργωµα, την κατάλληλη εποχή. 3. ΕΙ ΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Με στόχο την προστασία των ευπρόσβλητων ζωνών της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ και των Οικολογικά Ευαίσθητων περιοχών της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ θα εφαρµόζονται οι Κώδικες, όπως ορίζονται από τα «Προγράµµατα ράσης» και τις «ιαχειριστικές µελέτες» αντίστοιχα. 4 Η Ελληνική νοµοθεσία επιτρέπει την διάθεση υγρών αποβλήτων σε εδαφικούς αποδέκτες µόνο εφ όσον το BOD τους είναι µικρότερο από 1200mgr/lit. 30

31 3.1. Οικολογικά ευαίσθητες περιοχές Ως οικολογικά ευαίσθητες περιοχές καθορίζονται οι περιοχές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Οι περιοχές, που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο NATURA 2000, έχουν επιλεγεί, µε βάση τις προδιαγραφές που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, σαν σηµαντικές για το φυσικό περιβάλλον της χώρας αλλά και ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτές τις περιοχές συναντούνται οικότοποι, φυτικά και ζωικά είδη, τα οποία είναι σπάνια ή απειλούµενα και χαρακτηρίζονται σαν «κοινοτικού ενδιαφέροντος» (παραρτήµατα της οδηγίας 92/43). Η χώρα µας έχει αναλάβει την υποχρέωση διατήρησης τους. Οι περιοχές αυτές αποτελούν ένα φυσικό κεφάλαιο για τη χώρα µας και για αυτό το λόγο πρέπει να εξασφαλιστεί η διατήρηση του φυσικού τους πλούτου. Οι ζώνες, που περιβάλλουν δάση, λίµνες, δέλτα ποταµών και ακτές, που δεν έχουν ενταχθεί στο ίκτυο NATURA 2000 αποτελούν τόπους µε ιδιαίτερη σηµασία για τα οικοσυστήµατα που περιβάλουν, γιατί τα επηρεάζουν άµεσα. Η οικολογικά ευαίσθητη ζώνη των ως άνω περιοχών είναι η ζώνη, που επεκτείνεται σε απόσταση µέχρι 600 µέτρων από τις όχθες λιµνών, µέχρι 150 µέτρα ένθεν και ένθεν κοίτης ποταµών, µέχρι 1000 µέτρα από την ακτογραµµή προκειµένου για κλειστούς κόλπους, µέχρι 300 µέτρα για τις λοιπές ακτές και µέχρι 500 µέτρα από τα όρια δασών. Οι αποστάσεις καθορίζονται µε βάση τους χάρτες 1:5.000 της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού. Στις περιοχές του ικτύου Φύση 2000 δύνανται να προσαρµοστούν οι ΚΟΓΠ, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και των ιαχειριστικών Σχεδίων όπου αυτά έχουν εκπονηθεί και εγκριθεί Ευπρόσβλητες ζώνες της Οδηγίες 91/676/ΕΟΚ, ΚΥΑ (ΦΕΚ) 1575/Β/ Στις ζώνες αυτές τηρούνται ειδικοί Κ.Ο.Γ.Π, όπως αυτοί καθορίζονται από τα «Προγράµµατα ράσης» της Οδηγίας. Οι Ειδικοί Κώδικες καθορίζονται µε ΚΥΑ ανά ευαίσθητη περιοχή. 31

32 3.3. Ζώνες ελλειµατικού υδατικού ισοζυγίου µε προβλήµατα εξάντλησης ή υφαλµύρωσης των υπογείων υδροφορέων Στις περιπτώσεις, κατά τις οποίες η εξάντληση οφείλεται αποκλειστικά ή κυρίως στις γεωργικές πρακτικές (άρδευση), οι παραγωγοί οφείλουν να συµβάλλουν στην αποκατάσταση των υδατικών πόρων. Οι Κ.Ο.Γ.Π προβλέπουν µείωση της ετήσιας κατανάλωσης αρδευτικού νερού της τάξης του 5-10% ανάλογα µε το µέγεθος και το ρυθµό εξάντλησης. Η µείωση συστήνετε να γίνει µε τους εξής τρόπους: - Εξοικονόµηση νερού µε αντικατάσταση συστηµάτων άρδευσης µε πιο αποδοτικά και λιγότερο υδατοβόρα. - Μείωση της δόσης άρδευσης σε περίπτωση που είναι δυνατή η µέτρηση και ο έλεγχος της κατανάλωσης αρδευτικού νερού (µετρητές) - Αντικατάσταση αρδευόµενης από ξηρική καλλιέργεια. - Αντικατάσταση αρδευόµενης από λιγότερο υδατοβόρα αρδευόµενη καλλιέργεια

33 Β. ΕΦΑΡΜΟΓΗ - ΕΛΕΓΧΟΣ 4.1. ΕΦΑΡΜΟΓΗ Η εφαρµογή του συνόλου των κωδίκων είναι υποχρεωτική και η µη τήρηση τους επισύρει ποινές όπως αναφέρονται στη συνέχεια. Η ανάληψη της δέσµευσης τήρησης τους γίνεται µε την υπογραφή της σύµβασης του δικαιούχου στο αντίστοιχο πρόγραµµα ΕΛΕΓΧΟΣ Ο έλεγχος της τήρησης των δεσµεύσεων γίνεται σε ποσοστό τουλάχιστον 5% των δικαιούχων ετησίως. Ο έλεγχος πραγµατοποιείται, όπου είναι δυνατόν, συγχρόνως µε τους ελέγχους για την επαλήθευση των υποχρεώσεων του γεωργού που απορρέουν από τα καθεστώτα των ενισχύσεων. Ο έλεγχος µπορεί να είναι: επιτόπιος επιτόπιος σε συνδυασµό µε έλεγχο παραστατικών αγοράς λιπασµάτων, φυτοφαρµάκων µηχανογραφικός διασταυρωτικός µέσω των τηρουµένων στοιχείων του ΟΣ Ε, όπου αυτό είναι δυνατό ιδίως για την πιστοποίηση της τήρησης της υποχρέωσης αγραναύπασης-αµειψισποράς ή πυκνότητας βόσκησης εργαστηριακός, όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο (π.χ για τον έλεγχο υπολειµµάτων φυτοφαρµάκων, βαρέων µετάλλων κλπ). Η επιλογή του δείγµατος ελέγχου γίνεται µε βάση ανάλυση επικινδυνότητας και επιλογή τυχαίου δείγµατος µε σκοπό την εξασφάλιση της αντιπροσωπευτικότητας. Για τον καθορισµό των Κριτηρίων ανάλυσης κινδύνου λαµβάνονται υπόψη τα αναφερόµενα στον Καν. 2419/2001. Αναλυτικά οι επιτόπιοι έλεγχοι µπορούν ανάλογα µε την εποχή στην οποία διεξάγονται να ελέγχουν: 33

34 Την κατεργασία του εδάφους Έλεγχος της άροσης, αν γίνεται κατά τις ισοϋψείς ή διαγώνια σε περίπτωση που η κλίση υπερβαίνει το 10% ή στην περίπτωση που η άροση γίνεται κάθετα στις ισοϋψείς αν υπάρχουν ζώνες ανάσχεσης ή διαγώνιες αρόσεις Την αµειψισπορά Έλεγχος εφαρµογής του προγράµµατος αµειψισποράς Την λίπανση 1. Έλεγχος (από τα παραστατικά) της ποσότητας και του είδους των λιπασµάτων 2. Έλεγχος για την τήρηση των κανόνων αποθήκευσης των λιπασµάτων Την άρδευση 1. Έλεγχος για επιφανειακή απορροή 2. Έλεγχος για βαθειά διήθηση 3. Έλεγχος για την εφαρµογή των κανόνων των ΟΕΒ 4. Στις ζώνες εξάντλησης του υπόγειου υδροφορέα πρέπει να γίνεται έλεγχος της εφαρµογής του προγράµµατος της µείωσης της χρήσης του αρδευτικού νερού. Έλεγχος δηλαδή της καλλιέργειας ξηρικών καλλιεργειών στην κατάλληλη έκταση ή έλεγχος της υποάρδευσης µέσω των µετρητών παροχής Την φυτοπροστασία 1. Έλεγχος (από τα παραστατικά ή/ και επιτόπιες επισκέψεις) της καταλληλότητας των χρησιµοποιούµενων σκευασµάτων για την καλλιέργεια ανάλογα µε τις ενδείξεις του χρησιµοποιούµενου σκευάσµατος. 2. Έλεγχος της χρήσης ζιζανιοκτόνων σε φυτοφράκτες ή ακαλλιέργητες ζώνες. 34

ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ & ΕΡΕΥΝΑΣ /ΝΣΗ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ Β Ταχ. /νση: Πατησίων 207 & Σκαλιστήρη 19 112 53 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΝΟΜΙΚΗ ΙΑΤΑΞΗ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1 (ΦΕΚ Β 1501/30.07.2008). «Ασφάλεια και προστασία του Αγροτικού Περιβάλλοντος και της πρόληψης αγροτικών αδικηµάτων». Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αποσκοπώντας στην Ασφάλεια και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Στο πλαίσιο των τεσσάρων συναντήσεων της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο (2007 2013) ΑΘΗΝΑ 14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2006

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο (2007 2013) ΑΘΗΝΑ 14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2006 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΣΣΑΑ) ΓΙΑ ΤΗΝ 4 Η ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο (2007 2013) ΑΘΗΝΑ 14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2006 ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΕΓΤΑΑ) ΚΑΝ.. 1698/2005 ΕΠΙΤΕΥΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Π.Ε ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ &ΦΥΤΟΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΧΡΗΣΗ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 20/5/2013 (Επιμέλεια: Ιωάννα Σαρίγκολη Ηλίας Ελευθεριάδης)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ Υ ΑΤΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΑΛΜΥΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΝΙΤΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ.

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ Υ ΑΤΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΑΛΜΥΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΝΙΤΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΜΣ «ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ Υ ΑΤΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΑΛΜΥΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΝΙΤΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ. ΣΑΡΑΦΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΜ 145/200326

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

Π41 (Βλέπε εκτύπωση) ΜΕΙΩΣΗ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ. 1. Ελάχιστες δεσμεύσεις

Π41 (Βλέπε εκτύπωση) ΜΕΙΩΣΗ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ. 1. Ελάχιστες δεσμεύσεις Π41 (Βλέπε εκτύπωση) ΜΕΙΩΣΗ ΝΙΤΡΟΡΥΠΑΝΣΗΣ 1. Ελάχιστες δεσμεύσεις 1.1 Κοινές δεσμεύσεις που ισχύουν τόσο για τις πεδινές όσο και τις λοφώδεις εκτάσεις Οι δικαιούχοι αναλαμβάνουν: Να εφαρμόσουν τις γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Π46 ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ Α. Για ιδιόκτητες εκτάσεις για τις οποίες υπάρχουν τίτλοι ιδιοκτησίας, η προσκόμιση βεβαίωσης υποθηκοφυλακείου ή άλλων νόμιμων αποδεικτικών στοιχείων. Στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ, ΣΤΟ ΥΔΑΤΙΝΟ & ΑΕΡΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ, ΣΤΟ ΥΔΑΤΙΝΟ & ΑΕΡΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ, ΣΤΟ ΥΔΑΤΙΝΟ & ΑΕΡΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Σωτήριος Θ. Παπαδόπουλος Γεωπόνος Δνση Αγρ. Οικ. & Κτην. ΠΕ Καβάλας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η καύση των φυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των ζιζανίων...21 1.4 Κατάταξη ζιζανίων...22

Διαβάστε περισσότερα

TELEFAX: 210 92 12 090. GOLD PLUS 42,5 WP, στην

TELEFAX: 210 92 12 090. GOLD PLUS 42,5 WP, στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-4 - 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αριθ. πρωτ: 127952 & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Προς: Syngenta

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΚΩ ΙΚΑΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΚΩ ΙΚΑΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΚΩ ΙΚΑΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ 1 ΚΩ ΙΚΑΣ ΟΡΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ- ΙΑΤΑΓΜΑ Κ..Π. 407/2002 ΜΕΡΟΣ Ι ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ 1. Ο κώδικας αυτός έχει σκοπό να καθοδηγήσει τους ασχολούµενους µε γεωργοκτηνοτροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας ΘΑΛΗΣ «Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας» Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας Γιουβανίδης Ευστράτιος Γεωπόνος Ερευνητής Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας ΠΘ Σκοπός Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα

Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα ρ. E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (.Ε) Τηλ. 281 0 245851, Fax. 281 0 245873, ekab@nagref-her.gr Τι είναι η εδαφοκάλυψη Εδαφοκαλυψη είναι η µέθοδος κάλυψης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικά Χαρακτηριστικά Εντατικής Εκτροφής Σαλιγκαριών. Εγκατάσταση Διχτυοκηπίου

Τεχνικά Χαρακτηριστικά Εντατικής Εκτροφής Σαλιγκαριών. Εγκατάσταση Διχτυοκηπίου Τεχνικά Χαρακτηριστικά Εντατικής Εκτροφής Σαλιγκαριών Εγκατάσταση Διχτυοκηπίου Επιλογή θέσης εγκατάστασης δικτυοκηπίου (αγροτεμάχιο) Δυνατότητα άμεσης πρόσβασης Έδαφος (κλίση έως 7%) με μηχανική σύσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 8 : Η άρδευση με κατάκλυση Δρ.

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 8 : Η άρδευση με κατάκλυση Δρ. Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 8 : Η άρδευση με κατάκλυση Δρ. Μενέλαος Θεοχάρης 8. Η άρδευση με κατάκλυση Γενικά. Κατά τη μέθοδο αυτή η προς άρδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ. Με την κλασσική έννοια, ως λίπασμα ορίζεται κάθε ουσία

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε;

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε; Θρέψη φυτού Θρέψη αζώτου: τον Χειμώνα όχι πρόσληψη Ν, Άνοιξη έως και άνθιση έδαφος ψυχρό και απαιτήσεις μηδαμινές άρα ελάχιστη πρόσληψη Ν, με εκβλάστηση μεγάλες απαιτήσεις από αποθηκευμένο Ν και από το

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων Αρχή Εποπτείας: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Λιβάδια - Θαµνότοποι

Λιβάδια - Θαµνότοποι ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λιβάδια - Θαµνότοποι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013

Δράση 1.1: βιολογική γεωργία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 Άξονας 2 : Προστασία του περιβάλλοντος και αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων Μέτρο 2.1.4 : Γεωργό-περιβαλλοντικές ενισχύσεις Δράση 1.1: βιολογική

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 1 - ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 1 - ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΜΕΤΡΟ 1 ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 1 Η μείωση της ρύπανσης που προκαλεί η γεωργία Η προστασία της άγριας χλωρίδας και πανίδας Η διατήρηση της βιοποικιλότητας των αγροτικών οικοσυστημάτων και του

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS

Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS Πρόγραμμα εκπαίδευσης V-3DAS 3. Συστήματα Πιστοποίησης της Ποιότητας Ιχνηλασιμότητας των Αγροτικών Προϊόντων 3.4. Συστήματα Παραγωγής και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων 3.4.1. Νομοθετικό πλαίσιο, Κανονισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Εγγραφο ήµου/φορέα: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΩΝ ΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Κωδ. Προϋπ/σµού: 35.7336.0005, 35.7336.0006, 35.7336.0007

Εγγραφο ήµου/φορέα: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΩΝ ΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Κωδ. Προϋπ/σµού: 35.7336.0005, 35.7336.0006, 35.7336.0007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ /ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΧΛΟΟΤΑΠΗΤΩΝ ΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Προϋπολογισµός: 52.644,00 ΕΥΡΩ Χρηµατοδότηση: Εσοδα Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting

Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας DS Consulting Δημήτρης Σωτηρόπουλος Τεχνολόγος Γεωπονίας Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης Λειτουργία Συστήματος Ελέγχου Πιστοποίηση Προϊόντων Κανονισμός (ΕΚ) 834/2007 Κανονισμός (ΕΚ) 889/2008 Κανονισμός (ΕΚ) 710/2009 Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ / ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΕ ΩΡΕΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΡΑΚ. ΣΥΝΟΛΟ 1 2 3 4 5 6 7 8 01/07/2014 15:00-21:00 Γενική Γεωργία Τα επιμέρους θεματικά αντικείμενα κατάρτισης της

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΒΙΡΤ7ΛΨ-ΒΝ4

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΒΙΡΤ7ΛΨ-ΒΝ4 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΒΙΡΤ7ΛΨ-ΒΝ4 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ημερομηνία, 03-02-2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αρ. πρωτ.: 499 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΟΖΑΝΗΣ Δ/ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΑΠ

Ο ΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΑΠ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΚΑΠ Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4Α3Υ0-4 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ.

ΑΔΑ: 4Α3Υ0-4 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ. - 1 - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ.145447 Ταχ. Δ/νση: Ιατρίδου 2 & Κηφισίας 124 Ταχ. Κωδ.: 11526 Αθήνα Πληρ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΡΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 103 στ) ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1, ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) 1234/2007 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΡΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 103 στ) ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1, ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) 1234/2007 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ &ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΑΠ- ΕΝ ΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗ ΤΜΗΜΑ Β Πληροφορίες: Ε. Μπουσίου /νση: Αχαρνών 2 Τηλέφωνο: 210-2124208 Fax: 210-5246258 E

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ. ηµήτρηγεωργακάκη, Καθηγητή

ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ. ηµήτρηγεωργακάκη, Καθηγητή ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ηµήτρηγεωργακάκη, Καθηγητή ΠΤΗΝΟ - ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Υγρά -ηµιυγρά : χοιροστάσια, βουστάσια Ηµιστερεά : βουστάσια, πτηνοτροφείααυγοπαραγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καρνάβας, Προϊστάµενος ιεύθυνσης Αγροτικής Οικονοµίας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας

Γιάννης Καρνάβας, Προϊστάµενος ιεύθυνσης Αγροτικής Οικονοµίας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Γιάννης Καρνάβας, Προϊστάµενος ιεύθυνσης Αγροτικής Οικονοµίας Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας Ορθολογική διαχείριση του νερού. Μια αναγκαιότητα για την αειφόρο αγροτική ανά τυξη. Κυρίες και κύριοι, Θα προσπαθήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΡΟΦΗ ΒΟΟΕΙΔΩΝ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ 1. ΜΕΤΡΟ 1. «ΜΕΙΩΣΗ ΑΖΩΤΟΥΧΟΥ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΓΙΑ ΥΔΡΟΛΙΠΑΝΣΗ»

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ 1. ΜΕΤΡΟ 1. «ΜΕΙΩΣΗ ΑΖΩΤΟΥΧΟΥ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΓΙΑ ΥΔΡΟΛΙΠΑΝΣΗ» Π31.(Βλέπε εκτύπωση) ΥΠΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1 ΓΕΝΙΚΑ Το υποπρόγραμμα 1 ή «παλαιό πρόγραμμα» αφορά το αρχικό πρόγραμμα «Μείωση της νιτρορύπανσης στη Θεσσαλία» στα πλαίσια του Καν. (ΕΟΚ) 2078/92, το οποίο εγκρίθηκε

Διαβάστε περισσότερα

H Γεωργική µας Έρευνα

H Γεωργική µας Έρευνα ΑΓΡΟΤΗΣ 19 H Γεωργική µας Έρευνα Ανακύκλωση θρεπτικού διαλύµατος στις υδροπονικές καλλιέργειες ρ αµιανός Νεοκλέους Ανώτερος Λειτουργός Γεωργικών Ερευνών στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών Ηανακύκλωση του

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ-ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΔΑΦΙΚΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΜΦΙ ΓΙΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η φυσικοχημική ανάλυση του εδάφους παρέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την ποιοτική και θρεπτική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Νίκος ιαµαντίδης, Βιολόγος Περιβαλλοντολόγος

ρ. Νίκος ιαµαντίδης, Βιολόγος Περιβαλλοντολόγος ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ & ΑΓΡΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ρ. Νίκος ιαµαντίδης, Βιολόγος Περιβαλλοντολόγος Βακάκης και Συνεργάτες Σύµβουλοι για Αγροτική Ανάπτυξη ΑΕ 1. Η έννοια τη διαχείρισης προστατευόµενων

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρα 36 (α) (ii) και 37 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 64 και σηµείο 5.3.2.1.2 Παράρτηµα II του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006

Άρθρα 36 (α) (ii) και 37 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 64 και σηµείο 5.3.2.1.2 Παράρτηµα II του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006 5.3.2.1.2. Ενισχύσεις στους γεωργούς περιοχών µε µειονεκτήµατα, εκτός των ορεινών περιοχών ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ Ενισχύσεις στους γεωργούς περιοχών µε µειονεκτήµατα, εκτός των ορεινών περιοχών ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007 2013: Καθεστώς 1.5.2. Διαχείριση αποβλήτων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις

Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007 2013: Καθεστώς 1.5.2. Διαχείριση αποβλήτων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012 Λευκωσία (Κύπρος) Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007 2013: Καθεστώς 1.5.2. Διαχείριση αποβλήτων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις ρ Πέτρος Μαυρομμάτης Λειτουργός Γεωργίας Α Αν. Προϊστάμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. ΟΔΗΓΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ για την ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. ΟΔΗΓΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ για την ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ για την ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/νση Αγροτικής Πολιτικής & Τεκμηρίωσης ΟΔΗΓΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ για την ΠΟΛΛΑΠΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18/7/2012 Αρ. πρωτ.: 10512. ΠΡΟΣ: Όπως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ

Αθήνα, 18/7/2012 Αρ. πρωτ.: 10512. ΠΡΟΣ: Όπως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΑΑ - ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Μονάδα Β4 Πληροφορίες: Μιχάλης Ζήνας Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ. Τι είναι η βιολογική γεωργία;

ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ. Τι είναι η βιολογική γεωργία; ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ Τι είναι η βιολογική γεωργία; είναι ένα αγροτικό σύστημα διαχείρισης το οποίο παρέχει στον καταναλωτή φρέσκα, γευστικά, αυθεντικά τρόφιμα ενώ ταυτόχρονα σέβεται την ισορροπία των οικοσυστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ

Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής. Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Διαχείριση των εδαφικών πόρων στις ορεινές περιοχές υπό το πρίσμα της κλιματικής μεταβολής Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής, ΑΠΘ Τα paleosols θεωρούνται και ως λείψανα εδαφών των οποίων η μελέτη αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ & ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΕΚΡΟΩΝ. ηµήτρη Γεωργακάκη, Καθηγητή Γ.Π.Α.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ & ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΕΚΡΟΩΝ. ηµήτρη Γεωργακάκη, Καθηγητή Γ.Π.Α. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ & ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΕΚΡΟΩΝ ηµήτρη Γεωργακάκη, Καθηγητή Γ.Π.Α. ΒΙΟΑΕΡΙΟ [µίγµακυρίωςµεθανίουκαιδιοξείδιοτουάνθρακα] από κάθε είδους οργανικά υποστρώµατα αρκεί να υπάρχουν οι ΚΑΤΑΛΛΗΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ (GR-BIO-02) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΥΠΟ EN 45011 ΕΝΤΥΠΟ Φ.1.2

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ (GR-BIO-02) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΥΠΟ EN 45011 ΕΝΤΥΠΟ Φ.1.2 ΔΗΛΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η συμπλήρωση του παρόντος ερωτηματολογίου είναι απαραίτητη για την ένταξη στο Σύστημα Ελέγχου Πιστοποίησης της ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ. Παρακαλώ επισυνάψτε:

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Δρ Ηλίας Ελευθεροχωρινός, Καθηγητής, Εργαστήριο Γεωργίας, Γεωπονική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αειφορία και Αγροτική ανάπτυξη Αειφόρος αγροτική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

«Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων»

«Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων» 2η Διεθνής Έκθεση Τροφίμων & Ποτών FOOD EXPO GREECE Γαλακτοκομία Τυροκομία: η επόμενη 10ετία Κυριακή 15 Μαρτίου 2015 «Παραγωγή ασφαλών και υγιεινών προϊόντων» ΠΕΞΑΡΑ Ε.-ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ,M.Sc. Π.Δ.Α-Τμήμα Ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει Ερηµοποίηση;

Τι σηµαίνει Ερηµοποίηση; Maria José Roxo Pedro Cortesão Casimiro Tiago Miguel Sousa Τι σηµαίνει ; DesertLinks Project Framework 5 European Union Geografia e Planeamento Regional Faculdade de Ciências Sociais e Humanas Universidade

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου

Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη χρήσης του Νιτρικού Καλίου έναντι του Χλωριούχου Καλίου και του Θειικού Καλίου Τα οφέλη του καλίου, γενικά Προάγει την φωτοσύνθεση Επιταχύνει την μεταφορά των προϊόντων μεταβολισμού Ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία

Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία ΔΠΜΣ «Επιστήμη & Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία Ηλιάνα Αδαμοπούλου Ευστρατία Σεπετζή Διαχείριση Υδατικών Πόρων Δ. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό αγαθό και

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρα 36 (α) (i) και 37 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 64 και σηµείο 5.3.2.1.1 Παράρτηµα II, του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006

Άρθρα 36 (α) (i) και 37 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 64 και σηµείο 5.3.2.1.1 Παράρτηµα II, του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006 5.3.2.1.1. Ενισχύσεις στους γεωργούς ορεινών περιοχών για φυσικά µειονεκτήµατα ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ Ενισχύσεις στους γεωργούς ορεινών περιοχών για φυσικά µειονεκτήµατα ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρα 36 (α) (i) και 37 του

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου,

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου, Ζιζανιολογία, Ν. 4036/12 & Ν. 4036/12 / & Εθνικό Σχέδιο Δράσης Δρ. Σ. Βυζαντινόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Ζιζανιολογικής Εταιρείας Κοινοτική Οδηγία 2009/128/ΕΚ Ορθολογική χρήση γεωργικών φαρμάκων Η ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα