Δίκαιο ανταγωνισμού, δίκαιο δημοσίων διαγωνισμών και εμπιστευτικότητα επιχειρηματικών απορρήτων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δίκαιο ανταγωνισμού, δίκαιο δημοσίων διαγωνισμών και εμπιστευτικότητα επιχειρηματικών απορρήτων"

Transcript

1 Δίκαιο ανταγωνισμού, δίκαιο δημοσίων διαγωνισμών και εμπιστευτικότητα επιχειρηματικών απορρήτων Μιχ.-Θεοδ.Δ. Μαρίνος Καθηγητής Νομικής Σχολής ΔΠΘ Δικηγόρος Ι. Εισαγωγικές παρατηρήσεις - τα δημιουργούμενα ερωτήματα Το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων και δημοσίων διαγωνισμών, όπως έχει διαμορφωθεί πλέον από το πρωτογενές και δευτερογενές κοινοτικό δίκαιο, πρωτίστως από τις Οδηγίες 2004/18 και 2004/17, εξετάζεται από τη σκοπιά του δημοσιολόγου και υπό διοικητικούς διαδικαστικούς κανόνες. Η ματιά αυτή είναι αναγκαία αλλά ίσως όχι πάντοτε επαρκής, στο μέτρο που δεν συμπεριλαμβάνει και την προσέγγιση από το κλασσικό δίκαιο κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού (ν. 703/1977, άρθρα 101 επ. ΣΛΕΕ, πρώην 81 επ. ΣυνθΕΚ) αλλά και την συμβιωτική σύνδεση του διοικιτικού corpus με την έννοια και τις λειτουργίες του ανταγωνισμού. Δεν προσφέρει ένα πρακτικό κριτήριο για να αποφασισθεί πότε νοθεύεται ο ανταγωνισμός όχι ως αποτέλεσμα συμπράξεων, εναρμονισμένης πρακτικής ή κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης αλλά μέσω και μέσα από την ανταγωνιστική διαδικασία ενός δημόσιου διαγωνισμού με αντικείμενο δημόσια προμήθεια. Και όμως το κριτήριο αυτό συνιστά κεντρικό νοηματικό και νομικό πρόκριμα. Αυτό θα δειχθεί σε σχέση με την εμπιστευτικότητα/ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο ενός δημοσίου διαγωνισμού. Το συγκεκριμένο ερώτημα είναι σε ποιο βαθμό το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων επιτρέπει στην αναθέτουσα αρχή να ανακοινώσει σε άλλους συμμετέχοντες μια προσφορά ανταγωνιστή τους ή να κοινοποιήσει το τεχνικό και οικονομικό περιεχόμενο όλων των υποβαλλόμενων προσφορών, αδιαφόρως της επιλεγείσας διαδικασίας (ανοικτός, κλειστός διαγωνισμός, διαδικασία διαπραγματεύσεων, ανταγωνιστικός διάλογος) σε όλους τους συμμετέχοντες και κατά μείζονα δε λόγο σε τρίτους. Ομοίως ερωτάται αν επιτρέπεται η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των συμμετεχουσών σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων. Άρα η παρούσα μελέτη αφορά την ροή ή ανταλλαγή πληροφοριών σε κάθετο (αναθέτουσα αρχή προς συμμετέχοντες διαγωνιζόμενους) και σε οριζόντιο (συμμετέχοντες μεταξύ τους). Ένα τρίτο ερώτημα, τέλος, αφορά την εξόχως αμφισβητούμενη σχέση μεταξύ αφενός έννομης προστασίας/δίκαιης δίκης και αφετέρου εμπιστευτικότητας επιχειρηματικών απορρήτων,. Η απάντηση στο δυσχερές αυτό πρόβλημα διέρχεται από τη σχέση και την επίδραση του δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού στο δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών, όπως ισχύει στην Ελλάδα μετά την Οδηγία 2004/18 και 2007/66, όπως μεταφέρθηκαν στο ελληνικό δίκαιο (ΠΔ 60/2007 και ν. 3886/2010 αντιστοίχως). ΙI. Σχέση δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού και δικαίου δημοσίων διαγωνισμών (προμηθειών) 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις ο ανταγωνισμός ως κοινό σημείο επαφής Κοινό σημείο του δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού και του δικαίου των δημοσίων διαγωνισμών, όπως έχει διαμορφωθεί από την Οδηγία 2004/18 και 1

2 2004/17 είναι η προστασία του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού και του ανοίγματος των αγορών 1. Ιδεοπολιτικά ερείδεται στην οικονομία της αγοράς. Και τα δύο αυτά υποσυστήματα, κανόνες ανταγωνισμού και κανόνες για τις δημόσιες προμήθειες, με πολλαπλές άλλωστε συνδέσεις μεταξύ τους, επιδιώκουν να αποφύγουν την νόθευση του ανταγωνισμού από ιδιωτικές και κρατικές ενέργειες και πράξεις 2. Ο ανταγωνισμός είναι γενική κατευθυντήρια αρχή και βάση στην οποία εδράζεται πλέον το δίκαιο των δημοσιών διαγωνισμών και προμηθειών, Ισχύει τόσο στο επίπεδο της αναθέτουσας αρχής όσο και μεταξύ των συμμετεχουσών σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων 3 όπως άλλωστε και το πρωτογενές κοινοτικό δίκαιο αλλά και κάθε εθνικό δίκαιο κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού, η κανονιστική εμβέλεια του οποίου ρυθμίζει εξίσου επιχειρήσεις που δραστηριοποιούντα στο πεδίο της προσφοράς και της ζήτησης. 4 Συμπληρώνεται και ενισχύεται από την αρχή της απαγόρευσης διακρίσεων 5 και την αρχή της διαφάνειας. Η τελευταία απορρέει από την αρχή της απαγόρευσης διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης 6. Η διαφάνεια νοείται ως η «προσήκοντος βαθμού δημοσιότητα που καθιστά δυνατό το άνοιγμα της αγοράς υπηρεσιών στον ανταγωνισμό, καθώς και τον έλεγχο του αμερόληπτου 1 ΔΕΚ αποφ. από 14ης Φεβρουαρίου 2008, υποθ. C-450/06, Varec σκέψη 34 «Ο κύριος σκοπός των κοινοτικών κανόνων στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων περιλαμβάνει τον ελεύθερο και ανόθευτο ανταγωνισμό εντός όλων των κρατών μελών», Mestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht, Muenchen 2004, 909 επ., 924, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), Wettbewerbsrecht, GWB, 4. Aufl. Muenchen 2007, vor 97 Rdn Ηuekamp, Gleichbehandlung und Transparenz als gemeinschaftrechtliche Prinzipien der staatlichen Auftragsvergabe, Tuebingen 2010, Κουτούπα-Ρεγκάκου, Δημόσιο δίκαιο ανταγωνισμού: ένας νέος κλάδος του δημοσίου δικαίου; ΔηΣΚ 2004, 34, Egger, Europaeisches Vergaberecht, Baden Baden 2008, Rdn 833, Lux, Bietergemeinschaften im Schnittfeld von Gesellschafts-und Vergaberecht, Baden Baden 2009, ΔΕΚ αποφ , υποθ. C-51/99, Concordia Bus σκέψη 81 «Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η υποχρέωση τηρήσεως της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ισοδυναμεί με την ίδια την ουσία των οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων, οι οποίες αποσκοπούν ιδίως στην προαγωγή της αναπτύξεως πραγματικού ανταγωνισμού στους τομείς που εμπίπτουν στα αντίστοιχα πεδία εφαρμογής τους και στις οποίες διαλαμβάνονται κριτήρια συνάψεως των συμβάσεων με τα οποία αποσκοπείται η διασφάλιση ενός τέτοιου ανταγωνισμού (βλ., στο πνεύμα αυτό, απόφαση της 22ας Ιουνίου 1993, C-243/89, Επιτροπή κατά Δανίας, Συλλογή 1993, σ. I-3353, σκέψη 33)», Egger, Europaeisches Vergaberecht, Βaden Baden 2008, Rdn Ετσι ΔΕΚ υποθ. C-513/99, Συλλ. 2002, Ι-7282, Concordia Bus σκέψη 81 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η υποχρέωση τηρήσεως της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ισοδυναμεί με την ίδια την ουσία των οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων, οι οποίες αποσκοπούν ιδίως στην προαγωγή της αναπτύξεως πραγματικού ανταγωνισμού στους τομείς που εμπίπτουν στα αντίστοιχα πεδία εφαρμογής τους και στις οποίες διαλαμβάνονται κριτήρια συνάψεως των συμβάσεων με τα οποία αποσκοπείται η διασφάλιση ενός τέτοιου ανταγωνισμού (βλ., στο πνεύμα αυτό, απόφαση της 22ας Ιουνίου 1993, C-243/89, Επιτροπή κατά Δανίας, Συλλογή 1993, σ. I-3353, σκέψη 33). 6 Ενδεικτικά ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. 220/06. AP, σκέψη 75. αποφ. από υποθ. C-260/04 Επιτροπή κατά Ιταλίας, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 24, αποφ. από , υποθ. 410/04, ΑΝΑV σκέψη 49. 2

3 χαρακτήρα των διαδικασιών διαγωνισμού (βλ. υπό την έννοια αυτή, προαναφερθείσες αποφάσεις Telaustria και Telefonadress, σκέψεις 61 και 62, και Parking Brixen, σκέψη 49)» 7. Υπό την οπτική αυτή γωνία ενισχύει αδιαμφισβήτητα τον ανταγωνισμό. Ιση μεταχείριση ή το αντίστροφο η απαγόρευση διακρίσεων όπως και η διαφάνεια στοχεύουν στο άνοιγμα στον ανταγωνισμό και την ολοκλήρωση της κοινής αγοράς στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων Η διαφάνεια με την έννοια της δημοσιότητας σκοπεί στο άνοιγμα της ανταγωνιστικής διαδικασίας δημοσίων προμηθειών σε κατά το δυνατόν περισσότερους ανταγωνιστές 8. Η ιεραρχική αυτή σχέση ιδιαίτερα της αρχής της διαφάνειας προς την αρχή του ανταγωνισμού θα αποτυπωθεί στη συνέχεια στον περιορισμό της πρώτης αυτής αρχής (κατωτέρω.), Η αρχή του ανταγωνισμού αναπτύσσει οριζόντια και κάθετη λειτουργία. Ειδικά το κοινοτικό δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών δεν αναπτύσσει λειτουργία μόνον έναντι της μελλοντικά αντισυμβαλλόμενης πλευράς, ήτοι των συμμετεχουσών σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων (κάθετη λειτουργία) αλλά και μεταξύ περισσοτέρων αναθετουσών αρχών και συμμετεχουσών επιχειρήσεων (οριζόντια λειτουργία) 9. Yποτάσσει την διοικητική δράση στην αρχή του ανταγωνισμού. 10 Δημιουργεί από τη μια μεριά ένα καθεστώς οργανωμένου με κανόνες διοικητικού δικαίου ανταγωνισμού 11 και εκδιώκει από την άλλη το δίκαιο των δημοσίων προμηθειών οριστικά από το δημοσιονομικό δίκαιο, εξοπλίζοντας τους συμμετέχοντες σε δημόσιο διαγωνισμό με δικαίωμα και αξίωση παροχής δικαστικής προστασίας, (οριστικής και προσωρινής). Το δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών και συμβάσεων δημιουργεί λοιπόν μια «τεχνητή» κατάσταση ανταγωνισμού, όπου διαδικαστικές δημοσίου δικαίου διατάξεις υποκαθιστούν την επιχειρηματική ratio Η νόθευση του ανταγωνισμού Ο περιορισμός του ανταγωνισμού σε έναν δημόσιο διαγωνισμό δεν είναι πάντοτε προφανής, δεδομένου ότι ποτέ δεν ζητείται σε μια ιδιωτική επιχείρηση να προβεί σε διαγωνισμό. Η ανταγωνιστική νόθευση αυτού του φαινομενικά παραδόξου (απευθείας ανάθεσης) και της με αυτήν συνεχόμενης άνισης μεταχείρισης των αποκλειομένων επιχειρήσεων θεμελιούται ως εξής. Η ζήτηση του δημοσίου δεν ασκεί εκ των προτέρων την ίδια ανταγωνιστική πίεση στην προσφορά, όπως η ζήτηση μέσω ιδιωτικών επιχειρήσεων. Ενώ οι ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν περιορισμένα οικονομικά μέσα τα οποία πρέπει να διαθέσουν με αυστηρά οικονομικά κριτήρια, η 7 ΔΕΚ αποφ. από , υποθ.c-260/04, σκέψη 24, Πούλιου, Η αρχή του ανταγωνισμού στην ενωσιακή ρύθμιση των δημοσίων συμβάσεων 2010, 213 με άλλες νομολογιακές παραπομπές, Huekamp Πρβλ. ΔΕΚ αποφ. από C-470/99, Συλλ. 2002, Ι Universal Bau σκέψεις 89 επ., ιδίως 92 «Η εν λόγω υποχρέωση διαφάνειας που βαρύνει την αναθέτουσα αρχή συνίσταται στη διασφάλιση, υπέρ όλων των ενδεχομένων αναδόχων, προσήκοντος βαθμού δημοσιότητας που να καθιστά δυνατό το άνοιγμα της αγοράς υπηρεσιών στον ανταγωνισμό καθώς και τον έλεγχο του αμερόληπτου χαρακτήρα των διαδικασιών διαγωνισμού (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Telaustria και Telefonadress, σκέψη 62)», για τις λειτουργίες της αρχής της διαφάνειας Huekamp 324 επ. 9 Egger, Europaeisches Vergaberecht, Rdn Ετσι επιγραμματικά Κουτούπα-Ρεγκάκου, ΔηΣΚ 2004, Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb, Koeln Bonn 2003, 5 επ. με παραπομπές 12 Schwabe, Wettbewerblicher Dialog, Verhandlungsverfahren, Interessenbekundungsverfahren, Baden Baden 2009, 81. 3

4 κρατική αναθέτουσα αρχή θεωρητικά έχει ευχερή πρόσβαση σε κρατική χρηματοδότηση, χωρίς να είναι αναγκασμένη να υποβάλει εαυτήν σε αποφάσεις με αμιγή οικονομικά κριτήρια 13. Επομένως στην απευθείας κρατική ανάθεση εκλείπει η ανταγωνιστική πίεση μεταξύ των διαφόρων ιδιωτικών επιχειρήσεων που προσφέρουν προϊόντα/υπηρεσίες στην αναθέτουσα αρχή. Μια επιχείρηση «παίρνει» τη δουλειά χωρίς να υπόκειται στον ανταγωνισμό και την πίεση των άλλων ανταγωνιστών της. Υπό τη σκοπιά αυτή είναι προφανές ότι το σύγχρονο δίκαιο των δημοσίων προμηθειών δημιουργείται τεχνητά ανταγωνιστική πίεση, όταν δίδεται σε όλες τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις η δυνατότητα συμμετοχής στον διαγωνισμό με προσφορά τους. Η κατάσταση αυτή μπορεί να συγκριθεί με την περιοριστική του ανταγωνισμού επίδραση μιας σύμπραξης κατά το δίκαιο του ανταγωνισμού (cartel) με πρώτη επισήμανση ότι σε μια απαγορευμένη σύμπραξη η ανταγωνιστική πίεση εκλείπει κατά κανόνα από τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων που προσφέρουν και όχι, όπως στην απευθείας ανάθεση, όπου εκεί η πλευρά της ζήτησης, απαλλάσσεται από αυτήν την πίεση. Οι προσφέρουσες επιχειρήσεις μειώνουν ή εξαλείφουν τον ανταγωνιστικό κίνδυνο, συντονίζοντας τη συμπεριφορά τους ως προς βασικές ανταγωνιστικές παραμέτρους. Ομοίως στην περίπτωση της καρτελλικής σύμπραξης η επιχείρηση που συμμετέχει στη σύμπραξη αυτή μέσω κάθε συναλλαγής αποκτά ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα το οποίο δεν θα διέθετε χωρίς την καρτελλική αυτή σύμπραξη. Ως εκ τούτου τόσο η απευθείας ανάθεση όσο και η καρτελλική σύμπραξη αίρουν την ανταγωνιστική πίεση. Αυτό όμως δεν συμβαίνει, όταν στο δημόσιο διαγωνισμό συμμετέχουν κατά το δυνατόν περισσότεροι ανταγωνιστές Βασικό κριτήριο Η νόθευση του ανταγωνισμού μπορεί στο επίπεδο της επιλογής να γίνει μεταξύ άλλων, όταν η κρατική, αναθέτουσα αρχή κινείται με διαφορετικά κριτήρια από ότι μια ιδιωτική επιχείρηση, οπότε νοθεύεται ο ανταγωνισμός 15. Πρόκειται για το marketeconomy purchaser test (αγοραστής ιδιώτης) 16, κριτήριο που εφαρμόζεται ως market investor test στο δίκαιο των κρατικών ενισχύσεων και μπορεί να μεταφερθεί στο προκείμενο ζήτημα 17. Αν δηλ. η σύμβαση συναφθεί με μια επιχείρηση επί τη βάσει κριτηρίων που μια ιδιωτική, αναθέτουσα επιχείρηση δεν θα υιοθετούσε, τότε η πρώτη επιχείρηση αποκτά ένα αδικαιολόγητο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα 4. Ερμηνεία με βάση την αρχή του ανταγωνισμού 13 Mestmaecker/Schweitzer, Europaisches Wettbewerbsrecht, Muenchen 2004, 904, Huerkamp ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-538/07 σκέψεις 26 «Σε αυτό το πλαίσιο της ενιαίας εσωτερικής αγοράς και του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, η διασφάλιση της συμμετοχής του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού επιχειρήσεων στους διαγωνισμούς είναι προς το συμφέρον του κοινοτικού δικαίου». 15 Frenz, Handbuch Europarecht Bd 3, Beihilfe-und Vergabrecht, Berlin 2006, Rdn 1701, Mestmaecker/Schweitzer, Europaisches Wettbewerbsrecht 905 «To Δημόσιο οφείλει να συνάπτει δημόσιες συμβάσεις, ως ένα ήταν υποκείμενο ιδιωτικού δικαίου», Huekamp 120 επ. Βultmann, Beihilfenrecht und Vergaberecht, Tuebingen, 2004, Huekamp 120 επ. 17 Huekamp 120 επ. 4

5 Η κοινή αρχή της προστασίας του ανταγωνισμού ως θεσμού οδηγεί σε ερμηνεία των πραγματικών που υπάγονται εκάστοτε στους κανόνες δικαίου εκάστου υποσυστήματος υπό το φώς μια ερμηνείας σύμφωνης προς αυτήν 18 ή στην πλήρωση κενών του κανονιστικού πλαισίου. Έτσι λχ το ΔΕΚ ερμήνευσε υπό το φώς της αρχής του ανταγωνισμού τις διατάξεις για τη επιλογή των ειδών δημοσίων διαγωνισμών και υιοθέτησε εκείνη την ερμηνεία η οποία διασφαλίζει καλύτερα τον ανταγωνισμό 19. Τα κριτήρια σύναψης συμβάσεων με δημόσιους διαγωνισμούς ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της αρχής ανταγωνισμού 20. Πρόκειται για ερμηνεία σύμφωνη προς τις σχετικές κοινοτικές Οδηγίες, οι οποίες εκκινούν από το άνοιγμα των κρατικών αγορών προμήθειας στον ανταγωνισμό 21. Αλλά και συγκρούσεις διατάξεων και σκοπών που ενυπάρχουν στην εκάστοτε νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων θα λυθούν με προσανατολισμό προς την αρχή του ανταγωνισμού, όπως λχ η σύγκρουση μεταξύ της πλέον οικονομικής προσφοράς και του ανταγωνισμού 22. Έτσι λχ οι εκ των υστέρων, μετά την κατακύρωση, διαπραγματεύσεις αντιβαίνουν στην αρχή του ανταγωνισμού, παρόλο που θα ήταν κατάλληλες να βελτιώσουν την σχέση τιμής προσφοράς προς αντιπαραροχή 23. Το αυτό ισχύει για την από την οικονομική σκοπιά ωφέλιμη διαρκή συνεργασία μεταξύ μιας αναθέτουσας αρχής και μιας επιχείρησης, η οποία «κλείνει» τον ανταγωνισμό 24 λχ με μια «μακρόχρονη» συμφωνία πλαίσιο Ομοίως η αποφυγή ενός διαγωνισμού μπορεί να ωφελεί περισσότερο την δημόσια αναθέτουσα αρχή, αλλά θεωρείται, ακριβώς επειδή η αξιολόγηση και στάθμιση γίνεται υπό το φώς του ανταγωνισμού, ως η «δεύτερη» επιλογή κατά το κοινοτικό και εθνικό δίκαιο δημοσίων προμηθειών 25. Η προσφυγή στην ανοικτή και την κλειστή διαδικασία αποτελεί τον κανόνα 26, ενώ στις άλλες μορφές δημοσίου διαγωνισμού την εξαίρεση. 27 Επιβάλλεται μια ιεραρχία στον ανοικτό/κλειστό ανταγωνισμό και στις άλλες ανταγωνιστικές διαδικασίες 28. Υπό το πρίσμα αυτό η προμήθεια στην καλύτερη δυνατή τιμή και στους καλύτερους όρους είναι ένας υποδεέστερος σκοπός στο δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών. Το αντίστροφο ίσχυε υπό το προισχύσαν καθεστώς πριν δηλ. τις πρώτες σχετικές κοινοτικές οδηγίες, όπου η πρόσδεση των δημοσίων προμηθειών στο δημοσιονομικό 18 Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn 19, Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn ΔΕΚ υποθ. C-247/02, Συλλ. 2004, I-9215 επ. 20 ΔΕΚ αποφ , υποθ. C-51/99, Concordia Bus σκέψη Ηδη ΔΕΚ απόφ. από , υποθ.31/87 Beentjes, Συλλ. 1988, σκέψεις 21 και Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 63, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB 97 Rdn Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb Πρβλ. Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 88, Mueller-Wrede σε Mueller-Wrede (Hrsg), GWB Vergaberecht, Koeln Bonn 2009, 97 Rdn. 26 Βλ. άρθρο 22 α περίοδ. ΠΔ 60/2004, Γέροντας, Δίκαιο δημοσίων έργων, 2009, Ενδεικτικά Οικονόμου, Δημόσιες συμβάσεις και δίκαιο ελεύθερου ανταγωνισμού, 2009, 263, Bultmann 127 επ., 337, ο οποίος επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ιεράρχηση μεταξύ κλειστού και ανοικτου διαγωνισμού υπό την Οδηγία 2004/18 αλλά μεταξύ αυτών και των άλλων διαδικαστικών μορφών, με το αιτιολογικό ότι ακόμα και σε μια κλειστή ανταγωνιστική διαδικασία, όπως και σε ένα ολιγοπώλιο μπορεί ο ανταγωνισμός να είναι εξαιρετικά έντονος. 28 Ενδεικτικά Οικονόμου

6 δίκαιο ήταν ο πρωταρχικός σκοπός και ο ανταγωνισμός αποτελούσε το μέσο για να υλοποιηθεί. IΙΙ. Η αρχή του αποτελεσματικού/ανόθευτου ανταγωνισμού στην κοινοτική νομολογία Συνεπής προς αυτήν την ιδεολογική και νομική βάση, θεμέλιο των κοινοτικών Οδηγιών για τους δημόσιους διαγωνισμούς αποτελεί η αρχή του αποτελεσματικού ανταγωνισμού 29 ή του ελεύθερου/ανόθευτου ανταγωνισμού 30. Οι προσπάθειες της θεωρίας να διακρίνουν μεταξύ πραγματικού, αποτελεσματικού και ανόθευτου ανταγωνισμού θα πρέπει να χαρακτηρισθούν ατελέσφορες, με δεδομένη μάλιστα την ενιαία έννοια του ανταγωνισμού τόσο στο κλασσικό δίκαιο του ανταγωνισμού (ν. 703/1977 και άρθρα 101 επ. ΣΛΕΕ) όσο και στο υπό κοινοτικό πλέον πρόσημο δίκαιο των δημοσιών διαγωνισμών και προμηθειών. Παρά τα διάφορα θεωρητικά οικονομικά μοντέλα, τα οποία ελάχιστα αντανακλώνται στην πρακτική των δικαστηρίων και των αρχών ανταγωνισμού ο αποτελεσματικός ή ανόθευτος ανταγωνισμός χαρακτηρίζεται από την απουσία περιορισμών του 31. Tόσο το εθνικό όσο και το κοινοτικό δίκαιο του ανταγωνισμό δεν καθιερώνουν ένα ορισμένο «ιδανικό» ανταγωνισμού ή επιβάλλουν μια ορισμένη προσέγγιση (λχ. more economic approach) αλλά επιδιώκουν τη δημιουργία και διατήρηση ενός συστήματος της αγοράς, που διακρίνεται από την καταπολέμηση περιορισμών του ανταγωνισμού. Τούτο απηχεί η πάγια νομολογία του ΔΕΚ 32, η οποία ανακηρύσσει τον ανταγωνισμό ως βασικό σκοπό της δευτερογενούς ρύθμισης μέσω οδηγιών των δημοσίων συμβάσεων και μάλιστα χειραφετημένος από τη σύνδεσή των δημοσίων συμβάσεων με τις βασικές ελευθερίες 33. Χαρακτηριστική είναι η εκφορά του ΔΕΚ στην αποφ. από , υποθ. C-538/07 σκέψεις 25, 26: «Υπενθυμίζεται ότι οι κοινοτικοί κανόνες που διέπουν τη σύναψη των δημόσιων συμβάσεων θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης της εσωτερικής αγοράς, εντός της οποίας διασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία και καταργούνται οι περιορισμοί του ανταγωνισμού (βλ. την απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 2008, C-412/04, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2008, σ. Ι-619, σκέψη 2). Σε αυτό το πλαίσιο της ενιαίας εσωτερικής αγοράς και του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, η διασφάλιση της συμμετοχής του μεγαλύτερου 29 ΔΕΚ αποφ. από υπόu C-538/07 Assitur σκέψη Σκέψη 2 Οδηγίας 2004/18 και σκέψη 9 Οδηγίας 2004/17, βλ. επίσης τις αιτιολογικές σκέψεις 4, 12 επ., 15 επ., 21, 28 επ., 31, 36, 39 επ., 46 και τα άρθρα 23 παραγρ. 2, 28 παραγρ. 6, 32 παραγρ. 2, 33 παραγρ. 7, 36 παραγρ παραγρ. 3, 44 παραγρ. 3, 4, 53 παραγρ. 8, 69 παραγρ. 2 και 72 Οδηγίας 2004/18, ΔΕΚ από υποθ. C-247/02 Sintesi υποθ. C- 247/02 σκέψεις 35 επ., ιδίως 40, Συνοδινός, Δίκαιο του ανταγωνισμού και συμβάσεις του Δημοσίου, 2002, 29 επ., Γιαννακόπουλος, Η προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού κατά την εκτέλεση των διοικητικών συμβάσεων, 2006, 69 επ., Γέροντας 344 επ., Παλιού 218 επ., Mestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht, Bultmann Παλιού 347 με παραπομπές 33 Αποφ. ΔΕΚ από υποθ. C-247/02 Sintesi σκέψη 35 Υπενθυμίζεται ότι, κατά τη δέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας, σκοπός της είναι η ανάπτυξη πραγματικού ανταγωνισμού στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων (βλ. αποφάσεις της 16ης Σεπτεμβρίου 1999, C-27/98, Fracasso και Leitschutz, Συλλογή σ. I-5697, σκέψη 26, της 27ης Νοεμβρίου 2001, C-285/99 και C-286/99, Lombardini και Mantovani, Συλλογή 2001, σ. I-9233, σκέψη 34, και της 12ης Δεκεμβρίου 2002, Universale-Bau κ.λπ., C-470/99, Συλλογή σ. I-11617, σκέψη 89). 6

7 δυνατού αριθμού επιχειρήσεων στους διαγωνισμούς είναι προς το συμφέρον του κοινοτικού δικαίου» 34. Παγίως τονίζεται ότι στόχος της σχετικής νομοθεσίας, ήτοι των Οδηγιών 2004/18 και 2004/17 και των προγενεστέρων Οδηγιών «είναι η προώθηση» του «πραγματικού» ή «αποτελεσματικού» ανταγωνισμού ή του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού εντός όλων των κρατών μελών» 35 «Υπενθυμίζεται ότι κατά τη δέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 93/37, σκοπός της είναι η ανάπτυξη πραγματικού ανταγωνισμού στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων (βλ. επίσης, όσον αφορά την οδηγία 71/305, απόφαση της 20ής Σεπτεμβρίου 1988, 31/87, Beentjes, Συλλογή 1987, σ. 4635, σκέψη 21) 36. Επίσης κοινό δογματικό υπόβαθρο αποτελεί η ισότητα των ευκαιριών μεταξύ των συμμετεχόντων στην ανταγωνιστική διαδικασία 37, την οποία το ΔΕΚ τονίζει σε μια πλειάδα αποφάσεων του, ως προς την ίση μεταχείριση των ιδιωτικών και δημοσίων επιχειρήσεων 38, θέση που το ΔΕΚ μεταφέρει και στις δημόσιες προμήθειες υπό την αρχή της ίσης μεταχείρισης. Έτσι λχ το Δικαστήριο αντιλαμβάνεται την ίση μεταχείριση στους δημόσιους διαγωνισμούς, ότι κάθε συμμετέχων στον ανταγωνισμό για την «καλύτερη» προσφορά οφείλει να έχει τις ίδιες ευκαιρίες να του κατακυρωθεί ο διαγωνισμός 39. Για το λόγο αυτό η κοινοτική νομολογία τονίζει ότι η ισότητα ευκαιριών μεταξύ των συμμετεχόντων σε έναν δημόσιο διαγωνισμό, σχετίζεται αιτιακά με την επίτευξη ενός ανόθευτου ανταγωνισμού 40. Υπό το κοινό κοινοτικό κανονιστικό και ερμηνευτικό πρόσημο του εναρμονισμένου εθνικού δικαίου ο ανταγωνισμός τόσο κατά το πρωτογενές κοινοτικό δίκαιο όσο και κατά τις Οδηγίες 2004/18 και 2004/17 είναι αφενός το μέσο για την πλέον συμφέρουσα αγορά από την αναθέτουσα δημόσια αρχή ή επιχείρηση και αφετέρου το όργανο που αποτρέπει τον τεχνητό χωρισμό των εθνικών αγορών ζήτησης 41. Οι σχετικές κοινοτικές Οδηγίες, αφενός απαγορεύουν πρακτικές της αναθέτουσας αρχής που νοθεύουν τον ανταγωνισμό, αφετέρου εξασφαλίζουν την ελεύθερη πρόσβαση επιχειρήσεων σε δημόσιους διαγωνισμούς, ιδίως από άλλα κράτη μέλη Bλ. ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-26/03 Stadt Halle σκέψη 47 «Εντός του πνεύματος του ανοίγματος των δημοσίων συμβάσεων στον ευρύτερο δυνατό ανταγωνισμό, το οποίο επιδιώκουν οι κοινοτικοί κανόνες». 35 ΔΕΚ αποφ. από , υποθ.c-26/03 σκέψη 44, 51 Stadt Halle. 36 ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-27/98 σκέψη Συνοδινός 38 επ., Huekamp ΔΕΚ υποθ. C-18/88 GB Inno ATAB σκέψη 25 και πρόσφατα υποθ. C-462/99 Connect Austria σκέψη Υποθ. C-458/03 Parking Brixen GmbH, σκέψη 48, Υποθ. C-448/01 Windstrom GmbH σκέψη Frenz, Handbuch Europarecht Bd 3 Beihilfe- und Vergaberecht 2006, Rdn 1701, Huekamp 120, Houloubek/Schwarze, EU Kommentar, Art. 49/50 Rdn Πρβλ. σκέψη 2 Οδηγίας 2004/18, Schwabe Βλ. αγόρευση Γεν. Εισαγγελία Stix-Hackl στην υπόθ. Sintesti (C-247/02), σκέψη 33, άρθρο 64 ΠΔ 60/2007 (άρθρο 72 οδηγίας 2004/18/ΕΚ) «Όταν οι διαγωνισμοί μελετών συγκεντρώνουν περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων, οι αναθέτουσες αρχές θεσπίζουν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια επιλογής. Σε όλες τις περιπτώσεις, ο αριθμός των υποψηφίων που καλούνται να συμμετάσχουν στους διαγωνισμούς μελετών λαμβάνει υπόψη την ανάγκη εξασφάλισης πραγματικού ανταγωνισμού». 7

8 IV. Μερικές εκφάνσεις της αρχής του ανταγωνισμού 1. Συμπεριφορές της αναθέτουσας αρχής Η αρχή του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού έχει μεγάλη πρακτική σημασία, επειδή αποτελεί τον πλέον σημαντικό σκοπό της κοινοτικής ρύθμισης (Οδηγίας 2004/18) και του εναρμονισμένου προς αυτήν εθνικού δικαίου (ΠΔ 60/2007). Μόνη της ή σε σύνδεση με εξειδικεύσεις της μπορεί να απαγορεύσει τις ακόλουθες συμπεριφορές της αναθέτουσας αρχής 43 (βλ. και κατωτέρω υπό VI 6) 2. Περιπτωσιολογία ]Η αρχή του ανταγωνισμού απαγορεύει: (i) Την κατά παράβαση των κειμένων διατάξεων αποφυγή ενός δημοσίου διαγωνισμού (de facto προμήθεια) 44. (ii) Την διαμόρφωση ενός δημοσίου διαγωνισμού, κατά τέτοιο τρόπο ώστε η αναθέτουσα αρχή να αποκλείει εκ των πραγμάτων νεοιδρυθείσες επιχειρήσεις ανταγωνιστές στη σχετική αγορά προϊόντων - υπηρεσιών (newcomers) χωρίς αντικειμενικό λόγο 45, την απόκλιση της αναθέτουσας αρχής με την κατακυρωτική απόφασή της από τα τεύχη δημοπρατήσεως 46, τον περιορισμό του διαγωνισμού κατά τρόπο ώστε να συμμετέχουν υποψήφιοι από μια ορισμένη περιοχή ή τον περιορισμό του αντικειμένου της παροχής σε ορισμένα προϊόντα-σήματα (brands) ή ορισμένους κατασκευαστές 47, την ζήτηση ορισμένων φωτογραφικών» αντικειμένων ή παρόμοιων με το επίθετο «όμοια προς το Α» όπως και η μνεία ευρεσιτεχνιών ή σημάτων 48. (iii) Tην πρακτική της αναθέτουσας αρχής να ανακοινώσει πριν την κατακύρωση σε δελτίο τύπου, τα ονόματα των συμμετεχόντων, την σειρά κατάταξής τους καθώς και τις οικονομικές προσφορές τους Για άλλες περιπτώσεις εκτός των κάτωθι απαριθμουμένων Γιαννακόπουλος 311 επ. Γέροντας 348 επ., 44 ΔΕΚ αποφ. Από , υποθ.c-26/03 σκέψη 51. Με τη διατύπωση του ΔΕΚ υποθ. C- 29/04 από της σκέψη 48 «Η σύναψη δημοσίας συμβάσεως με επιχείρηση μικτής οικονομίας χωρίς προκήρυξη διαγωνισμού θα έθιγε τον σκοπό του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού και την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως των ενδιαφερομένων στην οποία αναφέρεται η οδηγία 92/50, κατά το μέτρο που μια τέτοια διαδικασία θα παρείχε σε μια ιδιωτική επιχείρηση μετέχουσα στο κεφάλαιο της επιχειρήσεως αυτής ένα πλεονέκτημα σε σχέση με τους ανταγωνιστές της (προπαρατεθείσα απόφαση Stadt Halle και RPL Lochau, σκέψη 51)». 45 Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn 56, Mueller-Wrede σε Wrede (Hrsg), 97 Rdn 5. 8

9 (iv) Την διαμόρφωση των τεχνικών προδιαγραφών κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να περιορίζεται δραστικά η συμμετοχή ανταγωνιστικών επιχειρήσεων ή να επικεντρώνεται η ζήτηση σε μια και μόνον ή σε μερικές κατά αδικαιολόγητο αποκλεισμό των άλλων 50. (v) Τον μη αποκλεισμό από την διαγωνιστική διαδικασία επιχειρήσεων, των οποίων οι προσφορές συνιστούν απαγορευμένη σύμπραξη 51 (συμπαιγνία, phantom binding, rings, pies ή kippers ). (vi) Πρακτικές ευνοίας προς τις συμμετέχουσες στον διαγωνισμό επιχειρήσεις, όπως η επιλεκτική προώθηση πληροφοριών ή αποκλίσεις στη διαδικασία υπέρ μιας ορισμένης επιχείρησης 52. Η μείωση του αριθμού των συμμετεχόντων από την αναθέτουσα αρχή επιτρέπεται, μόνον εφόσον γίνεται με διαφανή και αντικειμενικά κριτήρια. (vii) Πολύ σύντομες προθεσμίες υποβολής προσφορών, με τις οποίες αποκλείονται ενδιαφερόμενοι ανταγωνιστές 53. (ix) Την συμπερίληψη σε τροποποιητική σύμβαση ρήτρας, η οποία εξασφαλίζει στον αρχικό παραχωρησιούχο πληροφορίες σχετικά με τις προσφορές ανταγωνιστών του, ώστε σε περίπτωση που κινηθεί ανταγωνιστική διαδικασία προκειμένου να ανανεωθεί η σύμβαση παραχωρήσεως, ο αρχικός παραχωρησιούχος να είναι σε θέση να προσαρμόσει καλύτερα την δική του ανταγωνιστική προσφορά 54. (x) Την μυστικότητα των πληροφοριών. Με τη διατύπωση του ΔΕΚ στην απόφαση Varec 55 «Για την επίτευξη του σκοπού αυτού (δηλ. του ανόθευτου ανταγωνισμού), είναι σημαντικό οι αναθέτουσες αρχές να μη γνωστοποιούν πληροφορίες που αφορούν διαδικασίες συνάψεως δημοσίων συμβάσεων, το 50 Κουτούπα-Ρεγκάκου ΔηΣΚ 2004, 35, Συνοδινός, ΔΕΕ 1998, 805. Πρβλ. άρθρο 53 ΠΔ 60/2007 που αποδίδει το άρθρο 23 Οδηγίας 2004/28 «2. Οι τεχνικές προδιαγραφές εξασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση στους προσφέροντες και δεν έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αδικαιολόγητων εμποδίων στον ανταγωνισμό. βλ. και παράγρ 8. Οι τεχνικές προδιαγραφές, εκτός εάν αυτό δικαιολογείται από το αντικείμενο της σύμβασης, δεν μπορούν να κάνουν μνεία συγκεκριμένης κατασκευής ή προέλευσης ή ιδιαίτερων μεθόδων κατασκευής ούτε να κάνουν αναφορά σε σήμα, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ή τύπο καθώς και σε συγκεκριμένη καταγωγή ή παραγωγή, που θα είχε ως αποτέλεσμα να ευνοούνται ή να αποκλείονται ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένα προϊόντα. Η εν λόγω μνεία ή παραπομπή επιτρέπεται, κατ` εξαίρεση, όταν δεν είναι δυνατόν να γίνεται αρκούντως ακριβής και κατανοητή περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης κατ εφαρμογή των παραγράφων 3 και 4. Η μνεία ή η παραπομπή αυτή πρέπει να συνοδεύονται από τους όρους «ή ισοδύναμο». Από τη νομολογία του ΔΕΚ βλ. απόφ. από , Συλλ. 1995, Ι 157 σκέψη 27 Επιτροπή κατά Ολλανδίας, όπου το ΔΕΚ διαπιστώσει παράβαση των διατάξεων για την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων. 51 Πρβλ. Bungenberg σε σε Loewneheim/Mees/Riesenkampff, Kartellrecht, Bd 2 GWB, Muenchen 2006, 97 Rdn Knauff/Μuller- Wrede σε Wrede (Hrsg) 101 Rdn Bungenberg σε Loewneheim/Mees/Riesenkampff 97 Rdn Γιαννακόπουλος Αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη 35. 9

10 περιεχόμενο των οποίων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη νόθευση του ανταγωνισμού στο πλαίσιο είτε τρέχουσας διαδικασίας συνάψεως συμβάσεως είτε μεταγενέστερων διαδικασιών». (xi) Συμπράξεις μεταξύ των συμμετεχόντων με αντικείμενο την ανταλλαγή πληροφοριών ή τη συμμετοχή στον δημόσιο διαγωνισμό (κατωτέρω υπό VII). V. Ο ανταγωνισμός ως προστατευόμενο αντικείμενο 1. Ανόθευτος ανταγωνισμός Κατά την πάγια νομολογία του ΔΕΚ προστατεύεται ο πραγματικός ανταγωνισμός, όπου ο όρος εναλλάσσεται με τον αποτελεσματικό ή τον ελεύθερο και ανόθευτο ανταγωνισμό. Από αυτό συνάγεται ότι η διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού θα πρέπει αφενός να είναι όσο γίνεται περισσότερο ανοικτή στον ανταγωνισμό και αφετέρου ελεύθερη από λοιπούς περιορισμούς του ανταγωνισμού 56. Η αναθέτουσα αρχή οφείλει να επιτρέψει τον μέγιστο δυνατό ανταγωνισμό λαμβάνοντας υπόψιν το αντικείμενο της ανάθεσης και την κατάσταση και δομή της αγοράς, στην οποίο τοποθετούνται τα αιτούμενα προϊόντα ή υπηρεσίες 57. «Συνεπώς, προς επίτευξη του σκοπού της αναπτύξεως πραγματικού ανταγωνισμού στον τομέα των συμβάσεων δημοσίων έργων, η οδηγία 93/37 επιδιώκει να οργανώσει τη σύναψη των συμβάσεων κατά τέτοιο τρόπο ώστε η αναθέτουσα αρχή να είναι σε θέση να συγκρίνει διάφορες προσφορές και να επιλέξει την πλέον συμφέρουσα, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, όπως αυτά που απαριθμούνται χάριν παραδείγματος στο άρθρο 30, παράγραφος 1 της οδηγίας (βλ. σχετικώς, αναφορικά με την οδηγία 71/305, προαναφερθείσα απόφαση Beentjes, σκέψη 27)) 58. Από αυτό απορρέει επίσης μια ιεράρχηση των τρόπων ανταγωνισμού, μια ιεραρχία στους τύπους διαγωνισμού. Αποκλίσεις από τη διαδικασία του ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού θα πρέπει να δικαιολογούνται σαφώς από το αντικείμενο ανάθεσης ή από τη δομή της αγοράς. Η κατάληξη στην διαδικασία του διαγωνισμού μέσω διαπραγματεύσεων ή ακόμα περισσότερο στον λεγόμενο ανταγωνιστικό διάλογο απορρέει από την ιεράρχηση αυτή και παρίστανται ως η «δεύτερη καλύτερη λύση» έναντι του ανοικτού και του κλειστού διαγωνισμού. VI. Ειδικά ο μυστικός ανταγωνισμός ως προϋπόθεση του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού 1. Διαδικασία των δημοσίων συμβάσεων Η αρχή του ανταγωνισμού σε συνδυασμό με τα γενικώς ισχύοντα στο δίκαιο του ανταγωνισμού (εθνικοί και κοινοτικοί κανόνες) επιβάλλει την μυστικότητα του ανταγωνισμού (κατωτέρω υπό..). Ο αποτελεσματικός και ανόθευτος ανταγωνισμός αναπτύσσεται μόνον υπό συνθήκες μυστικότητας. Άρα ανάγεται στο ίδιο το 56 ΔΕΚ αποφ. από υπόu C-538/07 Assitur σκέψη 26 «Σε αυτό το πλαίσιο της ενιαίας εσωτερικής αγοράς και του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, η διασφάλιση της συμμετοχής του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού επιχειρήσεων στους διαγωνισμούς είναι προς το συμφέρον του κοινοτικού δικαίου», Mueller-Wrede σε Mueller-Wrede (Hrsg), 97 Rdn Mueller-Wrede σε Mueller-Wrede (Hrsg) 97 Rdn ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-27/98 Μetalmechanicca σκέψη 31 10

11 πρωτογενές δίκαιο του ανταγωνισμού (άρθρο 101 ΣΛΕΕ, πρώην 81 ΣυνθΕΚ). Κάθε σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών ανεξάρτητα από τη νομική μορφή του και διαμόρφωση του, μέσω δικτύου παράλληλων συμβάσεων, μέσω της ίδρυσης ενός νομικού προσώπου, μέσω της λειτουργίας μιας βάσης δεδομένων, μέσω ανεπίσημης άμεσης ή έμμεσης ανταλλαγής στοιχείων (λχ μέσω διανομέων ή παρενθέτων προσώπων) κλπ είναι σε θέση να μειώσει την αβεβαιότητα ως προς τους κινδύνους του ανταγωνισμού και να άρει την αυτονομία της επιχειρηματικής δράσης. Ο περιορισμός του ανταγωνισμού εντοπίζεται στον αποκλεισμό της βασικής επιχειρηματικής παραμέτρου δράσης, η οποία αποκαλείται «μυστικός ανταγωνισμός» 59 και στην επακόλουθη, πιθανολόγηση ενός εναρμονισμένου επιπέδου τιμών, με αποτέλεσμα την μείωση της έντασης του ανταγωνισμού 60. Επισημαίνεται ότι εκτός από τη δομή της αγοράς το περιεχόμενο των ανακοινούμενων πληροφοριών έχει τη μεγαλύτερη σημασία ανάμεσα στις ανταγωνιστικές παραμέτρους. 61 Στο δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων γίνεται λόγος για την αρχή της εμπιστευτικότητας, χαρακτηρισμός που όμως συσκοτίζει την γνήσια σύνδεσή της με την έννοια του μυστικού ανταγωνισμού. Και τούτο, διότι παγίως στο δίκαιο του ανταγωνισμού (ν. 703/1977 και άρθρα 101 επ. ΣΛΕΕ) ως ανταγωνισμός νοείται ο μυστικός ανταγωνισμός 62. Η μυστικότητα των από επιχειρηματική άποψη σημαντικών ανταγωνιστικών στοιχείων (τιμή, κόστος παραγωγής, προσωπικό, κόστος διαφήμισης κλπ) είναι κατά πάγια πλέον νομολογία του ΔΕΚ βασική και απαραίτητη προϋπόθεση κάθε ανταγωνιστικής διαδικασίας 63 (βλ. και κατωτέρω υπό.).. Βασικό χαρακτηριστικό κάθε δημόσιου διαγωνισμού είναι ότι κάθε προσφορά υποβάλλεται εν αγνοία των οικονομικών και τεχνικών στοιχείων άλλων προσφορών, έτσι ώστε ο συμμετέχων να αποφασίσει αυτόνομα και όχι κατόπιν συνεννοήσεως, ανταλλαγής πληροφοριών ή συμπαιγνίας ως προς τα στοιχεία της προσφοράς του. 2. Αποτύπωση στην Οδηγία 2004/18 Από άποψη θετικού δευτερογενούς κοινοτικού δικαίου αποτυπώνεται στο άρθρο 6 Οδηγίας 2004/ Η διάταξη αυτή απαγορεύει στο δημόσιο φορέα (αναθέτουσα αρχή) να μεταδίδει περαιτέρω εμπιστευτικές πληροφορίες που του ανακοινώθηκαν από τους συμμετέχοντες σε έναν δημόσιο διαγωνισμό. Ειδικότερα αφορά επιχειρηματικά, εμπορικά και τεχνολογικά μυστικά (απόρρητα) καθώς και κάθε άλλη 59 Zimmer σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB 1Rdn Zimmer σε Immenga/Mestmaecker(Hrsg), GWB 1Rdn Ετσι Μestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht, Πρβλ. και Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn 875, Οικονόμου 172, Πρόσφατη απόφαση από , Υπόθεση C-8/08 Netherlands BV Τ-Mobile σκέψεις 32 επ., από την θεωρία ενδεικτικά Μαρίνος, ΔΕΕ 2011/2 με παραπομπές, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB, 97 Rdn 12, Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 82 επ. 64 Κείμενο άρθρου 6 Εχεμύθεια «Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, ιδίως εκείνων που αφορούν τις υποχρεώσεις σχετικά με τη δημοσιοποίηση των συναπτομένων συμβάσεων και την ενημέρωση των υποψηφίων και των προσφερόντων, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 35 παράγραφος 4 και στο άρθρο 41, και σύμφωνα προς το εθνικό δίκαιο στο οποίο υπόκειται η αναθέτουσα αρχή, η τελευταία δεν αποκαλύπτει πληροφορίες που της έχουν διαβιβάσει οικονομικοί φορείς και τις οποίες έχουν χαρακτηρίσει ως εμπιστευτικές. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν, ιδίως, τα τεχνικά ή εμπορικά απόρρητα και τις εμπιστευτικές πτυχές των προσφορών», Μestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht 991/

12 εμπιστευτική πληροφορία που συνοδεύει την κάθε προσφορά. Παρόλο που δεν διευκρινίζεται περιλαμβάνει τόσο την μετάδοση σε τρίτους εκτός ανταγωνιστικής διαδικασίας όσο και στους συμμετέχοντες ανταγωνιστές. Αυτό σημαίνει ότι ο συμμετέχων ανταγωνιστής έχει αξίωση τα μυστικά που περιέχονται στην οικονομική ή την τεχνική προσφορά του να μην ανακοινωθούν με οιονδήποτε τρόπο σε τρίτο ή σε άλλον ανταγωνιστή συμμετέχοντα. Τούτο έχει ιδιαίτερη σημασία για τον διαγωνισμό με διαπραγματεύσεις ή στην ανταγωνιστική διαδικασία 65, όπου εκεί υπάρχει ο πειρασμός της αναθέτουσας δημόσιας αρχής να ανακοινώσει τέτοιες πληροφορίες, προκειμένου να επιτύχει την καλύτερη τιμή/όρους. Το άρθρο 29 παραγρ 3 Οδηγίας 2004/18 (Οδηγία περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών) απαγορεύει στο δημόσιοεντολέα να ανακοινώσει σε οιονδήποτε τρίτο ή άλλον συμμετέχοντα, προτεινόμενες λύσεις ή εμπιστευτικές πληροφορίες ενός συμμετέχοντος στον διαγωνισμό, χωρίς την συναίνεσή του. Ταυτόσημη διατύπωση έχει το άρθρο 23 παραγρ. 3 ΠΔ 2007/59 «Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ «περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών», με το οποίο μεταφέρεται η αντίστοιχη κοινοτική διάταξη στο ελληνικό δίκαιο. Από τα ανωτέρω απορρέει το πόρισμα ότι ο μυστικός ανταγωνισμός αποτελεί ίδιο στόχο και του δικαίου των δημοσίων προμηθειών 66 και μάλιστα ανεξάρτητα του είδους της ακολουθούμενης διαδικασίας 67. Επιδιώκει να αποτρέψει μια συντονισμένη συμπεριφορά, ιδίως στην παράμετρο της τιμής, μεταξύ των ανταγωνιζομένων για την κατακύρωση του διαγωνισμού. Η υποχρέωση αυτή εξακολουθεί να υπάρχει και μετά την περαίωση του διαγωνισμού δεδομένου ότι τα στοιχεία, ιδίως της οικονομικής προσφοράς, συνιστούν επιχειρηματικά απόρρητα κατά την έννοια του δικαίου του αθέμιτου ανταγωνισμού 68. Επειδή ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός νοείται μόνον υπό το πλέγμα της μυστικότητας, απαγορεύεται στην αναθέτουσα αρχή να διαπραγματεύεται με όλους ή με περισσότερους ανταγωνιστές σε μια ανοικτή διαδικασία ή να προωθεί μεταξύ των ανταγωνιστών την ανταλλαγή των τεχνικών και οικονομικών στοιχείων τους. Η διαπραγμάτευση θα πρέπει να γίνεται με κάθε έναν συμμετέχοντα χωριστά. Επειδή κατά το γενικό δίκαιο ανταγωνισμού απαγορεύεται η μετάδοση πληροφοριών που μπορούν να ταυτοποιηθούν (κατωτέρω ), έπεται εξ αντιδιαστολής ότι η αναθέτουσα αρχή μπορεί να μεταδώσει μόνον γενικές πληροφορίες μη δυνάμενες να ταυτισθούν με έναν συγκεκριμένο συμμετέχοντα 69. Από την αρχή της απαγόρευσης διακριτικής μεταχείρισης σε συνδυασμό με την προκείμενη αρχή συνάγεται ομοίως ότι απαγορεύεται στην αναθέτουσα αρχή η μετάδοση ορισμένων εμπιστευτικών πληροφοριών σε ορισμένους μόνον συμμετέχοντες, ακόμα και αν αυτή έχει εξασφαλίσει την συναίνεσή τους. 65 Μάλιστα το είδος αυτό του διαγωνισμού είναι το πλέον ευεπίφορο στους περιορισμούς του ανταγωνισμού αλλά και σε χειραγωγήσεις, Schwabe Πρβλ. Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 82. Βλ. και ΝΣΚ (Γνωμδ. Ολομέλειας) 37/2003 και Οικονομου Πρβλ. Schwabe 87 επ. και Knauff σε Mueller-Wrede (Hrsg) 101, Rdn Για την έννοια αυτή αναλυτικά Μαρίνος, Αθέμιτος ανταγωνισμός, 2 η εκδ. 2009, αρ. 546 επ. 69 Knauff σε Mueller-Wrede (Hrsg) 97 Rdn 43 12

13 Κατά το άρθρο 38 ΠΔ 60/2007, το οποίο μεταφέρει στο ελληνικό δίκαιο το άρθρο 6 Οδηγίας 2004/18 «Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος, ιδίως εκείνων που αφορούν τις υποχρεώσεις σχετικά με τη δημοσιοποίηση των συναπτομένων συμβάσεων και την ενημέρωση των υποψηφίων και των προσφερόντων, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 29 παραγρ.4, στο άρθρο 35, καθώς και τις διατάξεις της λοιπής κείμενης νομοθεσίας, η αναθέτουσα αρχή, δεν αποκαλύπτει πληροφορίες που της έχουν διαβιβάσει οικονομικοί φορείς και τις οποίες έχουν χαρακτηρίσει ως εμπιστευτικές. Οι πληροφορίες αυτές αφορούν, ιδίως, τα τεχνικά ή εμπορικά απόρρητα και τις εμπιστευτικές πτυχές των προσφορών». Η γενική αυτή διάταξη εντοπίζει τα σταθμιζόμενα συμφέροντα και οριοθετεί από την αρχή της διαφάνειας. 3. Οριοθέτηση από την αρχή της διαφάνειας Η αρχή του ανταγωνισμού μόνον φαινομενικά αντιβαίνει στην αρχή της διαφάνειας, η οποία επίσης διέπει τους δημόσιους διαγωνισμούς βάσει του πρωτογενούς και δευτερογενούς κοινοτικού δικαίου 70. Η αρχή της διαφάνειας έχει σκοπό να εξασφαλίσει αφενός ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού αποκτά ευρεία δημοσιότητα και αφετέρου ότι η διαδικασία τελείται αντικειμενικά. Διακρίνεται σε εκ των προτέρων (ex ante) και των υστέρων (ex post) διαφάνεια. Η εκ των προτέρων διαφάνεια (ex ante) καλύπτει την δημοσιοποίηση του διαγωνισμού και την εισαγωγική διαδικασία. Σε αυτήν υπάγεται και η ορθή χρήση των μέσων ενημέρωσης. Έχει ως σκοπό να διευκολύνει την συμμετοχή όσων το δυνατόν περισσότερων διαγωνιζομένων στον διαγωνισμό. Σε αντίθεση με αυτήν η εκ των υστέρων (ex post) διαφάνεια συνέχεται με την χωρίς κενά τεκμηρίωση της διαδικασίας Από αυτήν απορρέει μεταξύ άλλων η δυνατότητα των διαγωνιζομένων να έχουν πρόσβαση σε έγγραφα, ώστε να ασκηθεί ο επιγενόμενος νομικός έλεγχος λόγω νομικών ελαττωμάτων στην διαδικασία. Εξ αυτών συνάγεται ότι η αρχή της διαφάνειας δεν στοχεύει στην ανακοίνωση του μυστικού περιεχομένου των προσφορών των ανταγωνιστών-διαγωνιζομένων. Η επίκλησή της για άλλο σκοπό, ήτοι να υποσκάψει τον μυστικό ανταγωνισμό θα πρέπει ως εκ τούτου να θεωρηθεί καταχρηστική 71. Ως εκ τούτου είναι κατανοητή η υπενθύμιση ότι η αρχή της διαφάνειας αφορά την κάθετη σχέση σε έναν δημόσιο διαγωνισμό, ήτοι αναθέτουσας αρχής και υποψηφίων διαγωνιζομένων και όχι την οριζόντια σχέση μεταξύ τους 72. Η αδιαφάνεια ή με άλλη διατύπωση η μυστικότητα αυτή αποτελεί conditio sine qua non για να αναπτυχθεί ο αποτελεσματικός ή πραγματικός ανταγωνισμός στο δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών 73. H «υπερβολική» διαφάνεια βλάπτει τον ανταγωνισμό στο επίπεδο των δημοσίων προμηθειών. Συμπερασματικά η αρχή του ανταγωνισμού χρησιμοποιείται ως μέσο για να οριοθετηθεί κατά περιεχόμενο και κατεύθυνση η αρχή της διαφάνειας. H ευαίσθητη εναρμόνιση μεταξύ διαφάνειας και ανταγωνισμού φαίνεται να ακροβατεί μεταξύ διακριτικής μεταχείρισης μέσω αδιαφάνειας και εύνοιας προς εναρμονισμένες 70 Γενικά βλ. Γιαννακόπουλο 95, Γέροντα 354 επ., Huekamp 312 επ. 71 Πρβλ. και κείμενο άρθρο 6 Οδηγίας 2004/ Γιαννακόπουλος 96, Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 82, πρβλ. και Schwabe 86/87, 73 Γιαννακόπουλος, 96, Schwabe 86, Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 82 επ., Bultmann

14 πρακτικές των συμμετεχόντων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό, ιδίως ως προς την τιμή 74. Η πλάστιγγα πρέπει να κλίνει υπέρ της αρχής ανταγωνισμού, με δεδομένη την ανωτέρω μνημονευθείσα τελολογική εξάρτηση της αρχής της διαφάνειας από την αρχή του ανταγωνισμού. 4. Έντονη σύγκρουση στο στάδιο της έννομης προστασίας Αναμφίβολα η πλήρης αποκάλυψη όλων των πληροφοριών σχετικά με μια προσφορά ενός ανταγωνιστή σε άλλον θα υπέσκαπτε τον μυστικό ανταγωνισμό και επιπρόσθετα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως οδός «βιομηχανικής κατασκοπείας» αλλά και μέσο για νοθευθεί ο ανταγωνισμός 75, δεδομένου μάλιστα ότι το ΔΕΚ έχει αναγνωρίσει την προστασία των επιχειρηματικών απορρήτων ως «γενική αρχή» του κοινοτικού δικαίου 76, απορρέουσα ευθέως από την αρχή του ανταγωνισμού 77. Εκ περισσού επισημαίνεται ότι το άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δικαίωμα χρηστής διοίκησης περιλαμβάνει «το δικαίωμα κάθε προσώπου να έχει πρόσβαση στον φάκελό του, τηρουμένων των νομίμων συμφερόντων της εμπιστευτικότητας και του επαγγελματικού και επιχειρηματικού απορρήτου». Ενδεχόμενη αντίθεση προς την αρχή του μυστικού ανταγωνισμού μπορεί να σημειωθεί στο στάδιο της έννομης προστασίας, μετά από στάθμιση συμφερόντων και υπό το φώς της αρχής της αναλογικότητας. Πρόκειται για την συνηθισμένη και εξαιρετικής πρακτικής σημασίας περίπτωση, όπου ενδιαφερόμενος ζητεί πρόσβαση στα στοιχεία του ανταγωνιστή του, ιδίως τις οικονομικές προσφορές προκειμένου να ασκήσει ένα από τα είδη δικαστικής προστασίας που αναφέρονται στο ν. 3886/2010 (άρθρο 2). Και εδώ απαιτείται στάθμιση συμφερόντων μεταξύ δικαιώματος δικαστικής προστασίας του ενός μέρους και δικαιώματος ακροάσεως αλλά και της αρχής της διαφάνειας αφενός και δικαιώματος προστασίας των απορρήτων του άλλου μέρους αφετέρου, το οποίο συνεπικουρείται από την αρχή προστασίας του ανταγωνισμού 78, όπως συνάγεται από το άρθρο 38 ΠΔ 60/2010. Γενική εκ των προτέρων για κάθε περίπτωση δεσμευτική απάντηση δεν φαίνεται ότι μπορεί να δοθεί, όπως τόσο συχνά συμβαίνει σε περιπτώσεις σύγκρουσης σκοπών και διατάξεων. Είναι ευνόητο ότι πρόκειται για εξαιρετικά αμφισβητούμενη στάθμιση συμφερόντων. Και πάλι όμως το δικαίωμα του συμμετέχοντα να έχει πρόσβαση στον φάκελο της προσφοράς ανταγωνιστή του δεν μπορεί να φθάσει μέχρι του σημείου να διερευνήσει τον υπολογισμό κόστους της προσφοράς του ανταγωνιστή του 79, έστω και αν το ύψος 74 Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb Ετσι ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψεις 36, ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη 49 με λοιπές νομολογιακές παραπομπές. 77 Αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψεις 47 επ., ιδίως Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 83, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB, 111 Rdn

15 της οικονομικής προσφοράς αυτό καθαυτό προσφέρει τέτοιες ενδείξεις 80. Γενικότερα, όπως υπογραμμίζει το ΔΕΚ «η αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως δεν σημαίνει ότι οι διάδικοι έχουν απόλυτο και απεριόριστο δικαίωμα πρόσβασης στο σύνολο των σχετικών με την εν λόγω διαδικασία συνάψεως στοιχείων που κατατέθηκαν ενώπιον της αρμόδιας για την προσφυγή αρχής. Αντιθέτως, το εν λόγω δικαίωμα πρόσβασης πρέπει να σταθμίζεται με το δικαίωμα άλλων επιχειρηματιών για προστασία των εμπιστευτικών πληροφοριών και των επιχειρηματικών απορρήτων τους» 81. Βεβαίως «η αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως συνεπάγεται, κατά γενικό κανόνα, το δικαίωμα των διαδίκων να λαμβάνουν γνώση των αποδεικτικών στοιχείων και των παρατηρήσεων που υποβάλλονται στο δικαστήριο και να εκφέρουν συναφώς τη γνώμη τους. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι αναγκαίο να απαγορευθεί η πρόσβαση των διαδίκων σε ορισμένα στοιχεία προκειμένου να προστατευθούν τα θεμελιώδη δικαιώματα τρίτου ή να διαφυλαχθεί σημαντικό δημόσιο συμφέρον» 82, εν προκειμένω ο ανόθευτος ανταγωνισμός και τα επιχειρηματικά απόρρητα του διαγωνιζόμενου. Σε κάθε περίπτωση «ενόψει της εξαιρετικά σοβαρής ζημίας που μπορεί να προκύψει από την αντικανονική ανακοίνωση ορισμένων στοιχείων σε κάποιον ανταγωνιστή, η εν λόγω αρχή οφείλει, πριν γνωστοποιήσει τα στοιχεία αυτά σε κάποιον εκ των διαδίκων, να δώσει στον οικείο επιχειρηματία τη δυνατότητα να επικαλεστεί ότι τα ως άνω στοιχεία έχουν τον χαρακτήρα εμπιστευτικών πληροφοριών ή επιχειρηματικών απορρήτων (βλ., κατ αναλογία, απόφαση AKZO Chemie και AKZO Chemie UK κατά Επιτροπής, προαναφερθείσα, σκέψη 29)» 83. Εναπόκειται στην αναθέτουσα αρχή να αποφασίσει κατά πόσον και με ποιο τρόπο πρέπει να διασφαλιστεί ο εμπιστευτικός χαρακτήρας και το απόρρητο των στοιχείων αυτών 84. Συμπερασματικά η αρχή δίκαιης δίκης δεν δικαιολογεί την πλήρη και άνευ όρων πρόσβαση στα στοιχεία του φακέλου και των προσφορών από ανταγωνιστές ή κατά μείζονα λόγο τρίτων. 5. Η προστασία του μυστικού ανταγωνισμού στην κοινοτική νομολογία και την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ επιχειρήσεων συναντάται με δύο τρόπους: (i) είτε ως μέρος μιας ευρύτερης προσβολής του δικαίου του ανταγωνισμού, λχ ως παρακολούθημα της ρήτρας του περισσότερου ευνοούμενου πελάτη/προμηθευτή, ως συνοδευτική ρήτρα σε μια απαγορευμένη σύμπραξη καθορισμού τιμών ή μερισμού της αγοράς 85. (ii) είτε ως αυτοτελής παράβαση εκτός άλλης σύμπραξης περιοριστικής του ανταγωνισμού. Σε πολλές περιπτώσεις η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών συντελεί είτε στην δημιουργία, διατήρηση και παγίωση μιας 80 Bultmann ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη Bellamy/Child European Law of Competition 6 th ed. London 2008,

16 αντιμονοπωλιακής πρακτικής είτε στον έλεγχο της τήρησης της αντιμονοπωλιακής συμφωνίας/πρακτικής. Η ανταλλαγή πληροφοριών θεωρείται κατά γενική πλέον άποψη ως αυτοτελής παράβαση του ανταγωνισμού, η οποία στέκεται δίπλα στους ενδεικτικά απαριθμούμενους περιορισμούς του ανταγωνισμού στο άρθρο 81 παραγρ. ΣυνθΕΚ (πλέον 101 ΣΛΕΕ) και 1 παραγρ.1 ν. 703/1977. Μάλιστα η δικαιολόγηση της ανταλλαγής πληροφοριών της με το άρθρο 1 παραγρ. 3 ή αντίστοιχα 81 παραγρ.3 (πλέον 101 ΣυνθΛισσ) 86 δεν είναι δυνατή. Άρα ή εμπίπτει στο πραγματικό των ανωτέρω διατάξεων ή επιτρέπεται χωρίς πρόβλημα 87. Ειδικότερα μπορεί πλέον να θεωρηθεί ως πάγια νομολογία του ΔΕΚ και πρακτική της Ευρ. Επιτροπής ότι «οι συμφωνίες για την ανταλλαγή πληροφοριών είναι αντίθετες στους κανόνες περί ανταγωνισμού, οσάκις μετριάζουν ή εξαλείφουν τον βαθμό αβεβαιότητας ως προς τη λειτουργία της σχετικής αγοράς, με συνέπεια τον περιορισμό του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων» 88. Εφόσον λοιπόν αφορούν ευαίσθητα επιχειρηματικά μυστικά, όπως η τιμή πώλησης, δίκτυο διανομής, τιμές και όρους προμήθειας πρώτων υλών, εκπτώσεις, σχέδια παραγωγής κλπ τότε η κρίση τους είναι αρνητική υπό το δίκαιο του ανταγωνισμού 89. Χωρίς αμφιβολία τεχνικές και οικονομικές προσφορές σε έναν δημόσιο διαγωνισμό ενσωματώνουν σωρεία ευαίσθητων από τη σκοπιά του δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού πληροφοριών, οι οποίες αποτελούν συγχρόνως και εμπορικά, βιομηχανικά, τεχνολογικά απόρρητα. Ομοίως δημιουργούν ιδίως μη ανοικτοί διαγωνισμοί ένα τεχνητό ολιγοπώλιο προσφοράς, όπου κυριαρχεί η αλληλοεξάρτηση των συμμετεχουσών σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων, πράγμα που οδηγεί σε αλληλοεπίδραση μεταξύ τους λειαίνοντας το έδαφος για εναρμονισμένες πρακτικές περιορισμού του ανταγωνισμού 90. Βασική προϋπόθεση του ανταγωνισμού είναι ότι κάθε επιχειρηματίας «οφείλει να καθορίζει κατά τρόπο αυτόνομο την πολιτική που προτίθεται να ακολουθήσει εντός της κοινής αγοράς» 91. Για το λόγο αυτό κατά πάγια νομολογία του ΔΕΚ «η απαιτούμενη αυτονομία αντιτίθεται αυστηρώς σε κάθε άμεση ή έμμεση επαφή μεταξύ των επιχειρηματιών που μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά εντός της αγοράς υφιστάμενου ή εν δυνάμει ανταγωνιστή, είτε να αποκαλύψει σε έναν ανταγωνιστή τη συμπεριφορά που ο επιχειρηματίας αυτός έχει αποφασίσει ή σκέπτεται να ακολουθήσει στην αγορά, όταν οι επαφές αυτές έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τη δημιουργία συνθηκών ανταγωνισμού που δεν συμβαδίζουν με τις κανονικές συνθήκες της εν λόγω αγοράς, λαμβανομένων υπόψιν της φύσεως των προϊόντων ή των παρεχομένων υπηρεσιών, της σπουδαιότητας και του αριθμού των επιχειρήσεων και του όγκου της αγοράς αυτής» Bellamy/Child European Law of Competition 5.096, Bunter, Kartellrecht, Muenchen 2009, Bellamy/Child European Law of Competition ΔΕΚ απoφ. από , C-298/05 σκέψη 51 Asnef-Equifax με παραπομπές στην πάγια νομολογία του. 89 Από τη νομολογία του ΠΕΚ αποφ. από , υποθ. Τ-16/98 Wirtschaftsvereinigung. 90 Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 10 επ. 91 ΔΕΚ απoφ. από , C-298/05 σκέψη 52 Asnef-Equifax. 16

17 Κατά το ΔΕΚ με άλλη διατύπωση στην πρόσφατη απόφαση T-Mobile 93 : Ναι μεν η εν λόγω απαιτούμενη αυτονομία δεν αποκλείει το δικαίωμα των επιχειρηματιών να προσαρμόζονται επιτηδείως στη διαπιστούμενη ή αναμενομένη συμπεριφορά των ανταγωνιστών τους, πλην όμως, απαγορεύει αυστηρώς κάθε άμεση ή έμμεση επαφή μεταξύ των επιχειρηματιών αυτών, η οποία θα ήταν ικανή είτε να επηρεάσει τη συμπεριφορά ενός υπαρκτού ή δυνητικού ανταγωνιστή στην αγορά, είτε να αποκαλύψει σε έναν τέτοιο ανταγωνιστή τη συμπεριφορά που προτίθενται να ακολουθήσουν έναντι αυτού, οσάκις οι εν λόγω επαφές έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα τη δημιουργία συνθηκών ανταγωνισμού μη ανταποκρινόμενων στις κανονικές συνθήκες της επίδικης αγοράς, λαμβανομένων υπόψη της φύσεως των προϊόντων ή των παρεχόμενων υπηρεσιών, της σπουδαιότητας και του αριθμού των επιχειρήσεων και του όγκου της συγκεκριμένης αγοράς (βλ., συναφώς, προπαρατεθείσες αποφάσεις Suiker Unie κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 174, Züchner, σκέψη 14, και Deere κατά Επιτροπής, σκέψη 87)». Με άλλη διατύπωση μια αποτελεσματικό, ανόθευτη ανταγωνιστική διαδικασία, ήτοι ελεύθερη από περιορισμούς του ανταγωνισμού, ερείδεται στην ασύμμετρη και περιορισμένη πληροφόρηση των ανταγωνιστών του ενός για τον άλλο και για την θέση τους στην αγορά Πρακτικές συνέπειες της μυστικότητας του ανταγωνισμού στους δημόσιους διαγωνισμούς Μια επιχείρηση μπορεί να συμμετάσχει σε μια κοινοπραξία, η οποία και συμμετέχει σε έναν δημόσιο διαγωνισμό. Πρόβλημα υπό το φώς του (μυστικού) ανταγωνισμού αποτελεί η περίπτωση όπου μια επιχείρηση συμμετέχει με δύο παράλληλες προσφορές στον διαγωνισμό, λχ από τη μια μεριά ως μέρος μιας κοινοπραξίας και από την άλλη ατομικά 95. Μία τέτοια πρακτική αντιβαίνει από μόνη της στην αρχή του (μυστικού) ανταγωνισμού 96, δεδομένου ότι σε έναν δημόσιο διαγωνισμό συμβατό με την αρχή του ανταγωνισμού κάθε συμμετέχουσα επιχείρηση γνωρίζει μόνον την δική της προσφορά. Υπάρχει δηλ. αυτόνομος καθορισμός της τεχνικής και οικονομικής προσφοράς, ο οποίος εν προκειμένω αίρεται ως προς τη σχέση της ατομικά συμμετέχουσας επιχείρησης και της ίδιας, ως μέλους της επίσης διαγωνιζόμενης και ανταγωνιστικής κοινοπραξίας. Εξ αυτού συνάγεται ότι βασικό χαρακτηριστικό κάθε δημοσίου διαγωνισμού είναι ότι οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υποβάλλουν την προσφορά τους εν αγνοία των προσφορών των άλλων 97. Δια αυτού εξασφαλίζεται ότι οι επιχειρήσεις λόγω της υπάρχουσας ανταγωνιστικής πίεσης θα προσφέρουν την οικονομικότερη προσφορά. 92 ΔΕΚ απoφ. από , υποθ. C-298/05 σκέψη 52 Asnef-Equifax, το ίδιο και αποφ. από , υποθ C-08/2008, T-Mobile σκέψη Αποφ. από , υποθ. C-08/2009, σκέψη Bultmann Από άποψη εταιρικού δικαίου λόγω της φύσης της κοινοπραξίας ως προσωπική εταιρία επεμβαίνει το άρθρο 747 ΑΚ (απαγόρευση ανταγωνισμού), διάταξη, η οποία όμως είναι ενδοτικού δικαίου για τα εταιρικά μέλη. 96 Γέροντας 353, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB, 97 Rdn 24, Bungenberg σε Loewenheim/Mees/Riesenkampff, Kartellrecht, 97 Rdn 10, Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn 875, Frenz, Handbuch Europarecht Bd 3, Rdn 2806, Lux

18 Αν όμως μια συμμετέχουσα επιχείρηση γνωρίζει την προσφορά ανταγωνιστή της, είναι προφανές ότι θα προσανατολίσει μη αυτόνομα την δική της προσφορά του προς τα γνωστά σε αυτήν τεχνικά και κυρίως οικονομικά δεδομένα, ιδίως την τιμή. Ως εκ τούτου συντρέχει διπλός περιορισμός του ανταγωνισμού, τόσο στο επίπεδο της τιμής όσο και της ανταλλαγής πληροφοριών. Εξ αντιδιαστολής συνάγεται ότι ο περιορισμός αυτός του ανταγωνισμού εκλείπει όταν υπάρχει πραγματική συμμετοχή της ίδιας επιχείρησης ως υποεργολάβος περισσότερων ανταγωνιζομένων επιχειρήσεων 98 ή όταν η ατομικώς συμμετέχουσα ανταγωνίζεται άλλη προσφέρουσα επιχείρηση που ανήκει στον ίδιο οικονομικό όμιλο 99. Άλλο φυσικό επακόλουθο της αρχής του μυστικού ανταγωνισμού αποτελεί η αρχή της μυστικότητας των προσφορών. Εξ αυτής απορρέει και η αρχή της ταυτόχρονης αποσφράγισης αλλά και η απαγόρευση τροποποίησης των προσφορών μετά την λήξη της προθεσμίας 100, όπως και η απαγόρευση ex post, μετά την κατακύρωση, διαπραγματεύσεων Εμπλοκή του Δημοσίου ως αναθέτουσα αρχή σε ενδεχόμενη ανταλλαγή πληροφοριών Αυτή η απαγόρευση περιορισμού του μυστικού ανταγωνισμού εξακολουθεί να ισχύει ακόμα και αν το Δημόσιο, ως αναθέτουσα αρχή ή υπό άλλη ιδιότητα εμπλέκεται, ενθαρρύνει ή διευκολύνει τέτοιες ανταλλαγές πληροφοριών. Πρόκειται για την έμμεση ανταλλαγή πληροφοριών υπό την έννοια της απόφασης T-Mobile. 102 Μια τέτοια ενέργεια κατά την πάγια νομολογία του ΔΕΚ συνιστά παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού (απόφαση Van Eycke, πάγια νομολογία) 103 (άρθρο 106 παραγρ.1, πρώην 86 παραγρ. 1) 104 όταν: (i). Ένα κράτος μέλος υπαγορεύει την σύμπραξη ή εναρμονισμένη πρακτική, λχ εξαναγκάζει τις επιχειρήσεις να συμπράξουν ή να συμμετάσχουν σε μια συμφωνία περιορισμού του ανταγωνισμού 97 Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn 875, Bungenberg σε Loewenheim/Mees/Riesenkampff, Kartellrecht 97, Rdn 10, Lux, 142, Οικονόμου Βλ. για την υπεργολαβία Οικονόμου 232 επ. 99 Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn 875 και Οικονόμου 232 επ. Βλ. σχετικά και την αποφ. ΔΕΚ από υπόθ. C-538/07 Assitur σκέψεις 26 επ. με την οποία θεώρησε ότι αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας το αμάχητο τεκμήριο ότι με τη συμμετοχή συνδεδεμένων επιχειρήσεων νοθεύεται άνευ άλλου τινός ο ανταγωνισμός, πρβλ. και Οικονόμου 195 επ. Αντίθετος Γέροντας 352 που θεωρεί ότι η συμμετοχή δύο θυγατρικών επιχειρήσεων στο διαγωνισμό, επιδρά περιοριστικά. 100 Γέροντας Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB, 97 Rdn 32, Bungenberg σε Loewenheim/Mees/Riesenkampff, Kartellrecht, 97 Rdn Σκέψη Αποφ. από , Συλλ. 1985, 32 σκέψη 16, πάγια νομολογία,. 104 Για τη διάταξη αυτή Μαρίνος, ΝοΒ 2011/3, Γιαννακόπουλος 303 επ., ως προς την εφαρμογή της στο πλαίσιο των διατάξεων για τις δημόσιες προμήθειες, Συνοδινός 149 επ., Πούλιου 337 επ. 18

19 (ii) διευκολύνει ή ενθαρρύνει συμπράξεις ή εναρμονισμένες πρακτικές (iii) ενισχύει την επενέργειά τους στην αγορά, λχ εγκρίνοντας προαποφασισθείσες από τις επιχειρήσεις τιμές ή επιβάλλοντας την ανταλλαγή εμπιστευτικών για τον ανταγωνισμό στοιχείων (τιμές, ποσότητες, επενδύσεις κλπ). Η ενθάρρυνση περιλαμβάνει κρατικές ενέργειες, οι οποίες αναλαμβάνουν τα στοιχεία μιας περιοριστικής του ανταγωνισμού συμβάσεως μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων (συμφωνία τιμολογίων στις αεροπορικές μεταφορές) 105, προσδίδουν στην καρτελική σύμπραξη διαρκή χαρακτήρα και σε περίπτωση παραβάσεως προβλέπουν κυρώσεις 106. Γενικά εδώ υπάγεται κάθε ενέργεια με την οποία προσδίδεται μια νομιμότητα σε πρακτικές των επιχειρήσεων αντίθετες προς τους κανόνες ανταγωνισμού 107. Υπενθυμίζεται εξάλλου ότι στο πραγματικό του άρθρου 86 παραγρ.1 (πλέον 106 παραγρ. 1 ΣΛΕΕ) περιλαμβάνεται και η επέκταση της δεσπόζουσας θέσεως επιχειρήσεως εξοπλισμένης με αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα σε γειτονικές αγορές. Τo ΔΕΚ έχει δεχθεί σε μια σειρά αποφάσεών του με πρώτη την απόφαση RTT 108 ότι συντρέχει παράβαση του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ, όταν η δημόσια επιχείρηση επεκτείνει τη μονοπωλιακή θέση της σε γειτονικές αγορές ή περιορίζει τον ανταγωνισμό σε αυτές, Ως εκ τούτου, όπως παρατηρείται, δεν αποκλείεται η τροποποίηση των αρχικών όρων εκτελέσεως ή της διάρκειας μιας συμβάσεως παραχωρήσεως να συνδέεται αιτιωδώς με μια τέτοια ανεπίτρεπτη επέκταση των αποκλειστικών ή ειδικών δικαιωμάτων, έτσι ώστε να εμπίπτει στο πραγματικό του άρθρου 86 παραγρ.1 (πλέον 106 ΣΛΕΕ) σε σύνδεση με το άρθρο 82 (πλέον 102 ΣΛΕΕ) 109. VII. Ο ανταγωνισμός μεταξύ συμμετεχόντων ελεύθερος από περιοριστικές του ανταγωνισμού συμπράξεις Συμφωνίες μεταξύ των συμμετεχόντων σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων να υποβάλλουν προσφορά με τα αυτά οικονομικά δεδομένα ή με μικρές αποκλίσεις, με τους ίδιους ή διαφορετικούς όρους προσφοράς, να συμμετάσχουν ή να μη συμμετάσχουν σε έναν δημόσιο διαγωνισμό απαγορεύονται ήδη κατά το ελληνικό και κοινοτικό δίκαιο ανταγωνισμού (άρθρο 1 παραγρ.1 ν. 703/1977 και άρθρο 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ). Στην απλούστερη μορφή τους μερίζεται η αγορά ή συμφωνείται μια «εναλλαγή» (rotation) στην υποβολή προσφορών, ενώ σε μια προχωρημένη 105 Αποφ. από , υποθ. C-2/91 Meng, Συλλ. 1993, 5751 σκέψη Αποφ. από , υποθ. C 311/85 Vlaamsee Reisbureaus, Συλλ. 1987, 3801 σκέψη von der Esch, Die Art. 5, 3f, 85/85 und 90 EWGV als Grundlage der wettbewerblichen Verpflichtungen der Mitgliedstaaten, ZHR 155(1991), Υποθ. C-18/88, Συλλ. 1991, Ι ΔΕΚ υποθ. C-41/90 Hoefner, Συλλ. 1991, Ι-1979 σκέψη 34,, υποθ. C-475/99 Ambulanz Gloeckner, Συλλ. 2001, Ι-8089, σκέψη 91, Buendia Sierra σε Faull & Nickpay, The EC Law of Competition, London 2007, 6.71 επ., Mestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht Γιαννακόπουλος 513. Αναλυτικά για την περιπτωσιολογία Μαρίνος, Κρατικοί περιορισμοί του ανταγωνισμού με κατάχρηση δεσπόζουσας θέσεως δημόσιας επιχειρήσεως ή επιχειρήσεως εξοπλισμένες με αποκλειστικά ή ιδιαίτερα δικαιώματα - Mια κριτική ανάλυση της κοινοτικής νομολογίας, ΝοΒ 2011/3 ) 19

20 μορφή μέσω εικονικών προσφορών εξασφαλίζει στα μέρη της σύμπραξης έσοδα από την καρτελική αυτή συμπεριφορά 110, χωρίς να ενδιαφέρει η κατακύρωση του διαγωνισμού (panthom binding).. Έχουν ως κύριο στόχο ή αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών. Νοθεύουν τον ανταγωνισμού μέσω του τεχνητού περιορισμού των συμμετεχόντων στον συγκεκριμένο δημόσιο διαγωνισμό (διοχέτευση των διαφορετικών προσφορών μέσω της σύμπραξης σε περιοριστικές του ανταγωνισμού κοινοπραξίες ή συμφωνίες που περιορίζουν το περιεχόμενο των προσφορών μέσω προσβολής του μυστικού ανταγωνισμού, λχ συμφωνίες ανταλλαγής των τεχνικών και οικονομικών στοιχείων ενός διαγωνισμού 111 με αποτέλεσμα την υποβολή εικονικών προσφορών 112. Κοινός παρονομαστής τους είναι ότι η υποβολή της προσφοράς του συμμετέχοντα ή των συμμετεχόντων απορρέει από μια απαγορευμένη κατά το δίκαιο του ανταγωνισμού συμφωνία και όχι αυτόνομα υπάρχει δηλ. αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της συμφωνίας, άκυρης κατά το άρθρο 1 παραγρ.1 ν. 703, άρθρο 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ) και της υποβαλλόμενης προσφοράς. Εξ αυτού συνάγεται ότι συμφωνίες ή πρακτικές πριν, κατά τη διάρκεια ή και μετά το πέρας ενός δημοσίου διαγωνισμού μεταξύ συμμετεχόντων να ανταλλάσσουν τις προσφορές τους που έχουν υποβάλει σε δημόσιο διαγωνισμό, εμπίπτουν άνευ άλλου στην απαγόρευση του άρθρου 1 παραγρ.1 και 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ. Υπό το πρίσμα αυτό, ακόμα και αν υπάρχει συναίνεση ενός εξ αυτών σύμφωνα με την Οδηγία 2004/18, η συναίνεση αυτή είναι άκυρη. Και τούτο, διότι η απαγόρευση ανταλλαγής πληροφοριών δεν εξυπηρετεί μόνον ιδιωτικά συμφέροντα αλλά πρωτίστως και κυρίως το θεσμό του ανταγωνισμού, και μάλιστα θεσμού εντόνως δημοσίας τάξης, όπως συνάγεται από την πάγια πλέον νομολογία του ΔΕΚ 113. Η επιφύλαξη της Οδηγίας 2004/18 στο άρθρο 6 θα πρέπει να ερμηνευθεί υπό το φώς του υπέρτερου πρωτογενούς κοινοτικού δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού, το οποίο εφαρμόζεται συμπληρωματικά. VIII. Εφαρμογή του άρθρου 1 παραγρ.1 ν. 703/1977 ή του άρθρου 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ στην σχέση αναθέτουσας αρχής και επιχείρησης Η καταρχήν εφαρμογή του άρθρου 1 παραγρ.1 ν. 703 ή του άρθρου 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ θα πρέπει να γίνει δεκτή και στις περιπτώσεις, όπου η αναθέτουσα αρχή, εφόσον μπορεί να χαρακτηρισθεί ως επιχείρηση κατά την έννοια του δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού, συνάπτει μέσω δημοσίου διαγωνισμού μια μακρόχρονη αποκλειστική σύμβαση με μια ιδιωτική επιχείρηση, με αποτέλεσμα να «κλείνει» ο ανταγωνισμός για το συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία 114, κίνδυνος που φαίνεται να παρουσιάζεται ιδίως στις συμβάσεις πλαίσιο. Ναι μεν η κοινοτική και 110 Opitz, Marktmacht und Bieterwettewerb Janssen, Wettbewerbsbeschraenkende Abreden im Vergabeverfahren, WuW 2005, 502, Lux 57 επ. 112 Πρβλ. και Γέροντα 344 και Πούλιου 324 επ. και την απόφαση της ΕΑ Αgfa 62/1988, η οποία αφορούσε κατανομή της αγοράς νοσοκομείων, για άλλες περιπτώσεις στην γαλλική νομολογία Οικονόμου 204 επ. βλ. και Τέτοκα, ΝοΒ 2001, 1789 επ. 113 Απόφαση ΔΕΚ από , υποθ. C-453/1999, ΔΕΕ 2002, 183 με παρατηρ. Μαρίνου, αποφ. από , υποθ. C-298/04 Manfredi, ΧρΙΔ 2006, 827 επ., με παρατηρ. Μαρίνου. 114 Mestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Συμβάσεις/Δημόσιες συμβάσεις: έννοια και προσυμβατικό στάδιο Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 204-209 ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ P8_TA(206)0260 Επικύρωση και προσχώρηση στο πρωτόκολλο του 200 της σύμβασης επικινδύνων και επιβλαβών ουσιών με εξαίρεση τις πτυχές δικαστικής συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα

6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα 6 ο Διεθνές Συνέδριο ΣΕΚΠΥ «Εξοπλισμοί Συνεργασία Οικονομία» Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2008 Ξενοδοχείο Astir Palace, Βουλιαγμένη Αθήνα «Εισαγωγή στην νομοθεσία που διέπει τις προμήθειες αμυντικού υλικού στην

Διαβάστε περισσότερα

Γεράσιμος Θεοδόσης «Συμφωνίες πλαίσιο και διοικητικές συμβάσεις»

Γεράσιμος Θεοδόσης «Συμφωνίες πλαίσιο και διοικητικές συμβάσεις» Γεράσιμος Θεοδόσης «Συμφωνίες πλαίσιο και διοικητικές συμβάσεις» Α) Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 5 του Νόμου 4281/ 2014: «Συμφωνία - πλαίσιο» είναι μία συμφωνία που συνάπτεται μεταξύ μίας ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 20.2.2015 L 47/29 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ (ΕΕ) 2015/280 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 13ης Νοεμβρίου 2014 σχετικά με τη θέσπιση συστήματος παραγωγής και προμήθειας του Ευρωσυστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 3.1.2011 COM(2010) 791 τελικό 2011/0001 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.2.2016 COM(2016) 64 final 2016/0038 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των κρατών εταίρων της Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Αθήνα,30 Οκτωβρίου 2008 Δ/ΝΣΗ ΤΟΜΕΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΓΕΝ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Αθήνα,30 Οκτωβρίου 2008 Δ/ΝΣΗ ΤΟΜΕΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΕΝ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Αθήνα,30 Οκτωβρίου 2008 Δ/ΝΣΗ ΤΟΜΕΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΜΑ: Συνοπτικός ενημερωτικός οδηγός σχετικά με προκηρύξεις διαγωνισμών Δημοσίων Συμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 166 της 11.6.1998 ΟΔΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 1998 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

της 8ης Ιουνίου 1971*

της 8ης Ιουνίου 1971<appnote>*<appnote/> ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 8ης Ιουνίου 1971* Στην υπόθεση 78/70, η οποία έχει ως αντικείμενο αίτηση του Hanseatisches Oberlandesgericht του Αμβούργου προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ Λάρισα, 17 Οκτωβρίου 2014 T:#211#770#0#670! F:#211#770#0#671! E:!info@gmlaw.gr! W:!www.gmlaw.gr! Πινδάρου!7,!10671!Αθήνα! Δοµή Εισήγησης I. Άρση περιορισµών συµµετοχής εργοληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Φεβρουάριος 2013. Εκπαίδευση στελεχών Δικαιούχων του ΚΑΠΕ. «Εισαγωγή στο περιβάλλον των δημοσίων συμβάσεων» Γρηγόρης Μιχαηλόπουλος

Φεβρουάριος 2013. Εκπαίδευση στελεχών Δικαιούχων του ΚΑΠΕ. «Εισαγωγή στο περιβάλλον των δημοσίων συμβάσεων» Γρηγόρης Μιχαηλόπουλος Φεβρουάριος 2013 Εκπαίδευση στελεχών Δικαιούχων του ΚΑΠΕ «Εισαγωγή στο περιβάλλον των δημοσίων συμβάσεων» Γρηγόρης Μιχαηλόπουλος Προϊστάμενος Μονάδας Νομικής Υποστήριξης Στόχος Παρουσίασης Έννοια Δημόσιας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 27.6.2016 COM(2016) 421 final 2016/0194 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 179/2 EL 1.8.2006 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σχετικά µε το κοινοτικό δίκαιο που εφαρµόζεται στην ανάθεση συµβάσεων οι οποίες δεν καλύπτονται ή καλύπτονται εν µέρει από τις οδηγίες για τις «δηµόσιες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπτώσεις Δεσπόζουσας Επιχείρησης

Εκπτώσεις Δεσπόζουσας Επιχείρησης Εκπτώσεις Δεσπόζουσας Επιχείρησης (υπό το πρίσμα 102 ΣΛΕΕ) Δημήτρης Λουκάς Εκπαιδευτικό Σεμινάριο για Δικαστές και Εισαγγελείς Αθήνα, 21-23 Ιουνίου 2017 2 Κατηγοριοποίηση βάσει ενωσιακής νομολογίας Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αλιείας 2009 4.5.2007 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά µε την έκθεση αξιολόγησης για την εφαρµογή του από 7 Μαΐου 1998 Κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 994/98 του Συµβουλίου για την εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ,

Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ, EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΟΛ Γνωμοδότηση 08/56 της ΚΕΑ σχετικά με την αναθεωρημένη συμφωνία που πρόκειται να υπογραφεί μεταξύ της Ευρωπόλ και της Eurojust Η ΚΟΙΝΗ ΕΠΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Διακήρυξης: XXXX

Αριθμός Διακήρυξης: XXXX Αριθμός Διακήρυξης: XXXX Αντικείμενο: Παροχή υπηρεσιών υλοποίησης λειτουργίας και συντήρησης δικτύου επικοινωνιών ΔΕΔΔΗΕ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΥΧΟΣ 5 ΑΠΟ 13 Αντικείμενο : «Υλοποίηση του Δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών ΔEE Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Θεματική Ενότητα ΔEE 225 Δίκαιο Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.2.2016 COM(2016) 63 final 2016/0037 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την υπογραφή και την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των

Διαβάστε περισσότερα

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική

'Αρθρο 3 : Προσωρινή δικαστική προστασία 1. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει προσωρινή δικαστική Ν. 2522/8-9-97 (ΦΕΚ-178 Α') : Δικαστική προστασία κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης συμβάσεως δημόσιων έργων, κρατικών προμηθειών και υπηρεσιών σύμφωνα με την οδηγία 89/665 ΕΟΚ 'Αρθρο 1 : Πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 28.11.2014 COM(2014) 715 final 2014/0339 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την κατάργηση ορισμένων πράξεων στον τομέα της αστυνομικής

Διαβάστε περισσότερα

[άρθρου 79 παρ. 4 ν. 4412/2016 (Α 147)] για διαδικασίες σύναψης δημόσιας σύμβασης κάτω των ορίων των οδηγιών

[άρθρου 79 παρ. 4 ν. 4412/2016 (Α 147)] για διαδικασίες σύναψης δημόσιας σύμβασης κάτω των ορίων των οδηγιών ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΕΥΘΥΝΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ (TEΥΔ) [άρθρου 79 παρ. 4 ν. 4412/2016 (Α 147)] για διαδικασίες σύναψης δημόσιας σύμβασης κάτω των ορίων των οδηγιών Μέρος Ι: Πληροφορίες σχετικά με την αναθέτουσα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.3.2013 COM(2013) 152 final 2013/0085 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εξουσιοδότηση των κρατών μελών να κυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων Α. Τι είναι η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, σύμφωνα με το σχέδιο νόμου που καταθέτει το Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Σχετικά με την πρόταση για ένα ενιαίο νόμο δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών Α. ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ Το σχέδιο νόμου για έναν ενιαίο νόμο δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΟΔΗΓΙΕΣ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΟΔΗΓΙΕΣ L 332/126 ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ (EE) 2015/2392 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Δεκεμβρίου 2015 για τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 596/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την υποβολή αναφορών

Διαβάστε περισσότερα

15206/14 AΣ/νικ 1 DG D 2C

15206/14 AΣ/νικ 1 DG D 2C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 14 Νοεμβρίου 2014 (OR. en) 15206/14 FREMP 198 JAI 846 COHOM 152 POLGEN 156 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Προεδρία Συμβούλιο Διασφάλιση του σεβασμού του

Διαβάστε περισσότερα

Α.«Φωτογραφικοί όροι» στους διαγωνισμούς προμηθειών- Β. Διοικητικό κόστος και εργολαβικό όφελος στους διαγωνισμούς παροχής υπηρεσιών καθαρισμού

Α.«Φωτογραφικοί όροι» στους διαγωνισμούς προμηθειών- Β. Διοικητικό κόστος και εργολαβικό όφελος στους διαγωνισμούς παροχής υπηρεσιών καθαρισμού Α.«Φωτογραφικοί όροι» στους διαγωνισμούς προμηθειών- Β. Διοικητικό κόστος και εργολαβικό όφελος στους διαγωνισμούς παροχής υπηρεσιών καθαρισμού ή φύλαξης. Σκέψεις Προβληματισμοί, για τη διασφάλιση συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.6.2010 COM(2010)331 τελικό 2010/0179 (CNS) C7-0173/10 Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά µε το κοινό σύστηµα φόρου προστιθέµενης

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για το προσωπικό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων

Κώδικας ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για το προσωπικό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων Κώδικας ορθής διοικητικής συμπεριφοράς για το προσωπικό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Χημικών Προϊόντων Ενοποιημένη έκδοση Θεσπίστηκε με την απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου MB/11/2008 της 14ης Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Λαμβανομένων υπόψη του μεγέθους της ΑΕΠΕΥ, καθώς και της φύσεως, της κλίμακας και της πολυπλοκότητας των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19.6.2014 L 179/17 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 664//2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Δεκεμβρίου 2013 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (EE) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με την υπ αριθ. 386/2012 Απόφαση της Επ. Αν. του Συμβουλίου. ορίζει προς απόδειξη των ουσιαστικών προϋποθέσεων που απαιτούνται από

Σύμφωνα με την υπ αριθ. 386/2012 Απόφαση της Επ. Αν. του Συμβουλίου. ορίζει προς απόδειξη των ουσιαστικών προϋποθέσεων που απαιτούνται από ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΓΑΚΙΔΗΣ Δικηγόρος Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλους 14, ΤΚ 54623, τηλ. 2310277178, fax 2310235700, e-mail: gakidis1@otenet.gr Σύμφωνα με την υπ αριθ. 386/2012 Απόφαση της Επ. Αν. του Συμβουλίου της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 21.5.2015 JOIN(2015) 24 final 2015/0110 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 27.10.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 299/13 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΑΣΗ αριθ. 994/2012/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 25ης Οκτωβρίου 2012 για τη θέσπιση μηχανισμού ανταλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 703/1977 "ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΜΟΝΟΠΩΛΙΩΝ ΚΑΙ ΟΛΙΓΟΠΩΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ" Με την ευκαιρία της δημοσίευσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού

Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Συνεργασίες μεταξύ ανταγωνιστών Περιορισμοί και ευκαιρίες στο πλαίσιο των κανόνων του ανταγωνισμού Ευθύμιος Μπουρτζάλας Ειρήνη Αντύπα 6 Απριλίου 2012 AUSTRALIA BELGIUM CHINA FRANCE GERMANY HONG KONG SAR

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 16.12.2015 COM(2015) 648 final 2015/0295 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΥΓΕΙΑΣ»

ΘΕΜΑ: «ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΥΓΕΙΑΣ» ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 29.04.2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Α.Π. 2548/30.04.2013 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ταχ. Δ/νση: Ζαχάρωφ 3, Ταχ. Κώδικας:115 21, Αθήνα Τηλέφωνο:

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές

Κατευθυντήριες γραμμές Κατευθυντήριες γραμμές Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με βασικές έννοιες της οδηγίας ΔΟΕΕ 13.08.2013 ESMA/2013/611 Ημερομηνία: 13.08.2013 ESMA/2013/611 Πίνακας περιεχομένων I. Πεδίο εφαρμογής 3 II. Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα... Εισαγωγικές παρατηρήσεις... 1

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα... Εισαγωγικές παρατηρήσεις... 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Προλογικό σημείωμα...... VII Εισαγωγικές παρατηρήσεις............ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οι υποχρεώσεις εχεμύθειας και μη ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα GR02: Ολοκληρωμένη Διαχείριση Εσωτερικών & Θαλασσίων Υδάτων Παρακολούθηση της υλοποίησης των πράξεων

Πρόγραμμα GR02: Ολοκληρωμένη Διαχείριση Εσωτερικών & Θαλασσίων Υδάτων Παρακολούθηση της υλοποίησης των πράξεων Πρόγραμμα GR02: Ολοκληρωμένη Διαχείριση Εσωτερικών & Θαλασσίων Υδάτων Παρακολούθηση της υλοποίησης των πράξεων Δημήτρης Σταματιάδης, προϊστάμενος Μονάδας Β - Επιτελικής Δομής ΕΣΠΑ ΥΠΕΚΑ (πρώην Ε.Υ.Σ.ΠΕ.Δ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ C 70/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2013 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 11ης Δεκεμβρίου 2012 σχετικά με πρόταση κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο συνόδου ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ. εν συνεχεία της ερώτησης με αίτημα προφορικής απάντησης B8-1807/2016

Έγγραφο συνόδου ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ. εν συνεχεία της ερώτησης με αίτημα προφορικής απάντησης B8-1807/2016 Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Έγγραφο συνόδου B8-1338/2017 7.12.2016 ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία της ερώτησης με αίτημα προφορικής απάντησης B8-1807/2016 σύμφωνα με το άρθρο 128 παράγραφος 5 του Κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος

Θέµα εργασίας. Η ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 1 του Συντάγµατος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο τμήμα) της 7ης Οκτωβρίου 2004 (1)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο τμήμα) της 7ης Οκτωβρίου 2004 (1) ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (δεύτερο τμήμα) της 7ης Οκτωβρίου 2004 (1) Οδηγία 93/37/ΕΟΚ Συμβάσεις κατασκευής δημοσίων έργων Σύναψη συμβάσεων Δικαίωμα της αναθέτουσας αρχής να επιλέξει μεταξύ του κριτηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Κρατικές ενισχύσεις Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ. Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ),

ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ. Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), Μαρούσι, 14-2-2006 Α.Π.: 375/10 ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), Αφού έλαβε υπόψη: α. Τον Νόμο 3431/2006 (ΦΕΚ 13/Α ) «Περί

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 162/20 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 21.6.2008 ΟΔΗΓΙΑ 2008/63/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 20ής Ιουνίου 2008 σχετικά με τον ανταγωνισμό στις αγορές εξοπλισμού τηλεπικοινωνιακών τερματικών (Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 16.6.2011 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ (53/2011) Θέμα: Αιτιολογημένη γνώμη της Βουλής των Αντιπροσώπων της Ιταλικής Δημοκρατίας σχετικά με την πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 22.2.2014 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 51/3 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 19ης Νοεμβρίου 2013 επί της πρότασης οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.8.2012 COM(2012) 430 final 2012/0207 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τον καθορισμό της θέσης της ΕΕ ενόψει της εξετάσεως του κανονισμού διεθνών τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

6. Ημερομηνία αποστολής της γνωστοποίησης δημοσίευσης προκαταρκτικής προκήρυξης στο «προφίλ αγοραστή».

6. Ημερομηνία αποστολής της γνωστοποίησης δημοσίευσης προκαταρκτικής προκήρυξης στο «προφίλ αγοραστή». ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α Πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις γνωστοποιήσεις δημοσίευσης προκαταρκτικής προκήρυξης σε «προφίλ αγοραστή» 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.3.2014 COM(2014) 148 final ANNEX 5 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V Συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας και των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 23.11.2016 JOIN(2016) 56 final 2016/0373 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ ΓΝΩΜΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ ΓΝΩΜΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 13.6.2016 ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΜΕΝΗ ΓΝΩΜΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ Θέμα: Αιτιολογημένη γνώμη του Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.10.2012 COM(2012) 565 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με τη μεταφορά της οδηγίας 2009/81/ΕΚ για τις δημόσιες συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important Avis juridique important 31987L0344 Οδηγία 87/344/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1987 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την ασφάλιση νομικής προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ. σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ. σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.11.2015 COM(2015) 588 final 2013/0089 (COD) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 6 της Συνθήκης για τη λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία Προεγκρίσεων έργων προμηθειών - υπηρεσιών

Διαδικασία Προεγκρίσεων έργων προμηθειών - υπηρεσιών Διαδικασία Προεγκρίσεων έργων προμηθειών - υπηρεσιών 1 Προεγκρίσεις σκοπός Με τις προεγκρίσεις επιδιώκεται η έγκαιρη ανίχνευση αστοχιών ως προς την τήρηση των κοινοτικών και εθνικών κανόνων, κατά τη διαδικασία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ 287/ 2015 (Της διαδικασίας του άρθρου 2, παράγραφος 2, περίπτωση γ, υποπερίπτωση δδ του Ν. 4013/2011)

ΑΠΟΦΑΣΗ 287/ 2015 (Της διαδικασίας του άρθρου 2, παράγραφος 2, περίπτωση γ, υποπερίπτωση δδ του Ν. 4013/2011) EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΝΙΑΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 287/ 2015 (Της διαδικασίας του άρθρου 2, παράγραφος 2, περίπτωση γ, υποπερίπτωση δδ του Ν. 4013/2011) ΕΝΙΑΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

6269/17 ΣΙΚ/ριτ 1 DG B 1C

6269/17 ΣΙΚ/ριτ 1 DG B 1C Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 20 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2016/0397 (COD) 6269/17 SOC 91 EMPL 61 CODEC 207 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία Επιτροπή των Μονίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Σύσταση για ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ EL EL EL ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Σύσταση για Βρυξέλλες, 16.10.2009 COM(2009) 570 τελικό 2009/0158 (CNB) ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά µε τη θέση που θα λάβει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα όσον αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Πηγές διοικητικού δικαίου - 3 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Πηγές διοικητικού δικαίου - 3 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Πηγές διοικητικού δικαίου - 3 ο μέρος Αρχή της νομιμότητας, Αρχή της υπεροχής του δημοσίου συμφέροντος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 24-10-2006 ΕΠΙΣΤΟΛΗ Γ.Σ.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Σας κοινοποιούµε την επιστολή που έστειλε η Γ.Σ.Ε.Ε. στην Ένωση ικαστών και Εισαγγελέων και στον ικηγορικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιες συμβάσεις. Άρθρα 26, 34, 53 παράγραφος 1, 56, 57, 62 και 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

Δημόσιες συμβάσεις. Άρθρα 26, 34, 53 παράγραφος 1, 56, 57, 62 και 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Δημόσιες συμβάσεις Ο δημόσιες αρχές συνάπτουν συμβάσεις προκειμένου να διασφαλίσουν την εκτέλεση έργων, την προμήθεια προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών. Οι εν λόγω συμβάσεις, οι οποίες συνάπτονται έναντι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 28.5.2014 COM(2014) 318 final 2014/0164 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τα μέτρα που μπορεί να θεσπίσει η Ένωση σε σχέση με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΟΡΟΙ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΟΡΟΙ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Ι. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΒΑΣΕΙ ΧΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΟΡΙΩΝ Οι συμβάσεις που συνάπτονται με βάση το Ν.4412/16, διακρίνονται σε δυο (2) κατηγορίες με βάση την εκτιμώμενη

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή στο 1 ο Μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY

EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY EUROPOL JOINT SUPERVISORY BODY Γνωμοδότηση της Κοινής Εποπτικής Αρχής της Ευρωπόλ (Γνωμοδότηση 09/32) σχετικά με το σχέδιο κανόνων του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπόλ για τη λήψη πληροφοριών από πηγές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ (Το έντυπο αποστέλλεται στην ΕΥΔ ΕΠ ΨΣ)

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ (Το έντυπο αποστέλλεται στην ΕΥΔ ΕΠ ΨΣ) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ (Το έντυπο αποστέλλεται στην ΕΥΔ ΕΠ ΨΣ) Κωδ ΟΠΣ (MIS) 373955 Πράξη Ψηφιακός Διαδραστικός Οδηγός και εφαρμογές για την Προβολή και Ανάδειξη του Πολιτιστικού Περιεχομένου του ΝΠΙΔ

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Η οικονομική ελευθερία υπό το πρίσμα της επιχειρηματικής ελευθερίας Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας (ΕΕΕΠ)

Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας (ΕΕΕΠ) Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας (ΕΕΕΠ) Μέρος Ι: Πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία σύναψης σύμβασης και την αναθέτουσα αρχή ή τον αναθέτοντα φορέα Στοιχεία της δημοσίευσης Για διαδικασίες σύναψης

Διαβάστε περισσότερα

GR-Αθήνα: Πακέτα λογισμικού δικτύωσης 2010/S 207-316127 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ) Προμήθειες

GR-Αθήνα: Πακέτα λογισμικού δικτύωσης 2010/S 207-316127 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ) Προμήθειες 1/5 Η παρούσα προκήρυξη στην ιστοσελίδα του TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:316127-2010:text:el:html GR-Αθήνα: Πακέτα λογισμικού δικτύωσης 2010/S 207-316127 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ)

Διαβάστε περισσότερα

Η Συνδικαλιστική Οργάνωση-Μέρος ΙΙΙ

Η Συνδικαλιστική Οργάνωση-Μέρος ΙΙΙ Η Συνδικαλιστική Οργάνωση-Μέρος ΙΙΙ Νοέμβριος 2016 Ενημέρωση και Διαβούλευση των Εργοδοτουμένων Μαθησιακοί Στόχοι Ο Νόμος Πεδίο Εφαρμογής Καθορισμός κατώτατου αριθμού εργοδοτουμένων Περιεχόμενο ενημέρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ L 230/56 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 30.6.2004 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 3ης Ιουνίου 2004 σχετικά με τους όρους και τις λεπτομέρειες διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αριθ.: ΔΟΛ 600001/2015

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αριθ.: ΔΟΛ 600001/2015 Διεύθυνση Οικονομικών Λειτουργιών Λεωφ. Συγγρού 49 117 43 Αθήνα ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αριθ.: ΔΟΛ 600001/2015 Έργο : «Παροχή Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης, Αρχειοθέτησης και Ηλεκτρονικής Ανταλλαγής Δομημένης Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3850, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3850, 30/4/2004 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΖΩΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ (ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΜΕΤΑΞΥ ΑΡΜΟΔΙΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη

Διαβάστε περισσότερα

Δ9 Διαδικασία Εκτέλεσης Έργου µε Ανάδοχο

Δ9 Διαδικασία Εκτέλεσης Έργου µε Ανάδοχο Δ9 Διαδικασία Εκτέλεσης Έργου µε Ανάδοχο Επάρκειας για την υλοποίηση Συγχρηµατοδοτούµενων Έργων Σύµφωνα µε το Πρότυπο ΕΛΟΤ 1429: 2008 Έκδοση Έγκριση 3 η 3 η Ηµεροµηνία 03/06/2016 03/06/2016 Από Εκπρόσωπος

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 21.9.2016 JOIN(2016) 43 final 2016/0298 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 29.1.2015 COM(2015) 20 final 2015/0012 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8-A ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8-A ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8-A ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ Τα μέρη επιβεβαιώνουν πως αμφότερα αντιλαμβάνονται ότι: 1. Μια απαλλοτρίωση μπορεί να είναι άμεση ή έμμεση: α) περίπτωση άμεσης απαλλοτρίωσης συντρέχει όταν ορισμένη επένδυση

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 27-02-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1381/27-02-2014 Α Π Ο Φ Α Σ Η 25/2014 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος, στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.7.2016 COM(2016) 460 final 2016/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τη σύναψη της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης

Διαβάστε περισσότερα

4.1.4 Εντοπισμός υπονοιών απάτης

4.1.4 Εντοπισμός υπονοιών απάτης 4.1.4 Εντοπισμός υπονοιών απάτης Ο ορισμός της «υπόνοια απάτης» απαντάται στο άρθρο 27 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1828/2006 ως «κάθε παρατυπία που οδηγεί στην κίνηση διοικητικής ή δικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014

ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 ΟΔΗΓΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΥ «Επιτομή Γενικού Διοικητικού Δικαίου» του Απ. Γέροντα, εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη 2014 Κεφάλαιο πρώτο: ΙΙ. Η διοίκηση, ΙΙΙ. Το διοικητικό δίκαιο (σελ. 16 25) Σκοπός των ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2008 Αριθ. πρωτ.: 1627

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2008 Αριθ. πρωτ.: 1627 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΣ: Υπουργείο Ανάπτυξης Γενική Γραμματεία Καταναλωτή Δ/νση Προστασίας Καταναλωτή Πλ. Κάνιγγος 101 81 Αθήνα Αθήνα, 5 Δεκεμβρίου 2008 Αριθ. πρωτ.: 1627 Σχετ: Το από 4.11.2008 μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ιασυνοριακή µεταφορά της καταστατικής έδρας των εταιρειών

ιασυνοριακή µεταφορά της καταστατικής έδρας των εταιρειών P6_TA(2009)0086 ιασυνοριακή µεταφορά της καταστατικής έδρας των εταιρειών Ψήφισµα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 0ης Μαρτίου 2009 που περιέχει συστάσεις προς την Επιτροπή σχετικά µε τη διασυνοριακή µεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Απάντηση: εν επιτρέπεται η συµµετοχή στους διαγωνισµούς νοµικών προσώπων ως υπεργολάβων. Όλα τα νοµικά πρόσωπα συµµετέχουν στην ένωση ως ισότιµα µέλη

Απάντηση: εν επιτρέπεται η συµµετοχή στους διαγωνισµούς νοµικών προσώπων ως υπεργολάβων. Όλα τα νοµικά πρόσωπα συµµετέχουν στην ένωση ως ισότιµα µέλη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΙΣ ΠΡΟΚHΡYΞΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΕΛΙΚΩΝ ΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΑΜΕΙΑ ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ΕΓΤΠΕ/ΧΜΠΑ, ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ 1. Ερώτηµα: Θα

Διαβάστε περισσότερα

η µάλλον ευρύτερη αναγνώριση του ενδιαφέροντος που παρουσιάζει η θέσπιση διατάξεων για την ενισχυµένη συνεργασία στον τοµέα της ΚΕΠΠΑ.

η µάλλον ευρύτερη αναγνώριση του ενδιαφέροντος που παρουσιάζει η θέσπιση διατάξεων για την ενισχυµένη συνεργασία στον τοµέα της ΚΕΠΠΑ. ΙΑΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ Bρυξέλλες, 30 Αυγούστου 2000 (01.09) (OR. fr) CONFER 4766/00 LIMITE ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΕ ΡΙΑΣ Θέµα : ιακυβερνητική ιάσκεψη 2000 Ενισχυµένη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α Πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται στις γνωστοποιήσεις δημοσίευσης προκαταρκτικής προκήρυξης σε «προφίλ αγοραστή» διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα