Δίκαιο ανταγωνισμού, δίκαιο δημοσίων διαγωνισμών και εμπιστευτικότητα επιχειρηματικών απορρήτων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δίκαιο ανταγωνισμού, δίκαιο δημοσίων διαγωνισμών και εμπιστευτικότητα επιχειρηματικών απορρήτων"

Transcript

1 Δίκαιο ανταγωνισμού, δίκαιο δημοσίων διαγωνισμών και εμπιστευτικότητα επιχειρηματικών απορρήτων Μιχ.-Θεοδ.Δ. Μαρίνος Καθηγητής Νομικής Σχολής ΔΠΘ Δικηγόρος Ι. Εισαγωγικές παρατηρήσεις - τα δημιουργούμενα ερωτήματα Το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων και δημοσίων διαγωνισμών, όπως έχει διαμορφωθεί πλέον από το πρωτογενές και δευτερογενές κοινοτικό δίκαιο, πρωτίστως από τις Οδηγίες 2004/18 και 2004/17, εξετάζεται από τη σκοπιά του δημοσιολόγου και υπό διοικητικούς διαδικαστικούς κανόνες. Η ματιά αυτή είναι αναγκαία αλλά ίσως όχι πάντοτε επαρκής, στο μέτρο που δεν συμπεριλαμβάνει και την προσέγγιση από το κλασσικό δίκαιο κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού (ν. 703/1977, άρθρα 101 επ. ΣΛΕΕ, πρώην 81 επ. ΣυνθΕΚ) αλλά και την συμβιωτική σύνδεση του διοικιτικού corpus με την έννοια και τις λειτουργίες του ανταγωνισμού. Δεν προσφέρει ένα πρακτικό κριτήριο για να αποφασισθεί πότε νοθεύεται ο ανταγωνισμός όχι ως αποτέλεσμα συμπράξεων, εναρμονισμένης πρακτικής ή κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης αλλά μέσω και μέσα από την ανταγωνιστική διαδικασία ενός δημόσιου διαγωνισμού με αντικείμενο δημόσια προμήθεια. Και όμως το κριτήριο αυτό συνιστά κεντρικό νοηματικό και νομικό πρόκριμα. Αυτό θα δειχθεί σε σχέση με την εμπιστευτικότητα/ανταλλαγή πληροφοριών στο πλαίσιο ενός δημοσίου διαγωνισμού. Το συγκεκριμένο ερώτημα είναι σε ποιο βαθμό το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων επιτρέπει στην αναθέτουσα αρχή να ανακοινώσει σε άλλους συμμετέχοντες μια προσφορά ανταγωνιστή τους ή να κοινοποιήσει το τεχνικό και οικονομικό περιεχόμενο όλων των υποβαλλόμενων προσφορών, αδιαφόρως της επιλεγείσας διαδικασίας (ανοικτός, κλειστός διαγωνισμός, διαδικασία διαπραγματεύσεων, ανταγωνιστικός διάλογος) σε όλους τους συμμετέχοντες και κατά μείζονα δε λόγο σε τρίτους. Ομοίως ερωτάται αν επιτρέπεται η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των συμμετεχουσών σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων. Άρα η παρούσα μελέτη αφορά την ροή ή ανταλλαγή πληροφοριών σε κάθετο (αναθέτουσα αρχή προς συμμετέχοντες διαγωνιζόμενους) και σε οριζόντιο (συμμετέχοντες μεταξύ τους). Ένα τρίτο ερώτημα, τέλος, αφορά την εξόχως αμφισβητούμενη σχέση μεταξύ αφενός έννομης προστασίας/δίκαιης δίκης και αφετέρου εμπιστευτικότητας επιχειρηματικών απορρήτων,. Η απάντηση στο δυσχερές αυτό πρόβλημα διέρχεται από τη σχέση και την επίδραση του δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού στο δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών, όπως ισχύει στην Ελλάδα μετά την Οδηγία 2004/18 και 2007/66, όπως μεταφέρθηκαν στο ελληνικό δίκαιο (ΠΔ 60/2007 και ν. 3886/2010 αντιστοίχως). ΙI. Σχέση δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού και δικαίου δημοσίων διαγωνισμών (προμηθειών) 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις ο ανταγωνισμός ως κοινό σημείο επαφής Κοινό σημείο του δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού και του δικαίου των δημοσίων διαγωνισμών, όπως έχει διαμορφωθεί από την Οδηγία 2004/18 και 1

2 2004/17 είναι η προστασία του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού και του ανοίγματος των αγορών 1. Ιδεοπολιτικά ερείδεται στην οικονομία της αγοράς. Και τα δύο αυτά υποσυστήματα, κανόνες ανταγωνισμού και κανόνες για τις δημόσιες προμήθειες, με πολλαπλές άλλωστε συνδέσεις μεταξύ τους, επιδιώκουν να αποφύγουν την νόθευση του ανταγωνισμού από ιδιωτικές και κρατικές ενέργειες και πράξεις 2. Ο ανταγωνισμός είναι γενική κατευθυντήρια αρχή και βάση στην οποία εδράζεται πλέον το δίκαιο των δημοσιών διαγωνισμών και προμηθειών, Ισχύει τόσο στο επίπεδο της αναθέτουσας αρχής όσο και μεταξύ των συμμετεχουσών σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων 3 όπως άλλωστε και το πρωτογενές κοινοτικό δίκαιο αλλά και κάθε εθνικό δίκαιο κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού, η κανονιστική εμβέλεια του οποίου ρυθμίζει εξίσου επιχειρήσεις που δραστηριοποιούντα στο πεδίο της προσφοράς και της ζήτησης. 4 Συμπληρώνεται και ενισχύεται από την αρχή της απαγόρευσης διακρίσεων 5 και την αρχή της διαφάνειας. Η τελευταία απορρέει από την αρχή της απαγόρευσης διακρίσεων και της ίσης μεταχείρισης 6. Η διαφάνεια νοείται ως η «προσήκοντος βαθμού δημοσιότητα που καθιστά δυνατό το άνοιγμα της αγοράς υπηρεσιών στον ανταγωνισμό, καθώς και τον έλεγχο του αμερόληπτου 1 ΔΕΚ αποφ. από 14ης Φεβρουαρίου 2008, υποθ. C-450/06, Varec σκέψη 34 «Ο κύριος σκοπός των κοινοτικών κανόνων στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων περιλαμβάνει τον ελεύθερο και ανόθευτο ανταγωνισμό εντός όλων των κρατών μελών», Mestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht, Muenchen 2004, 909 επ., 924, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), Wettbewerbsrecht, GWB, 4. Aufl. Muenchen 2007, vor 97 Rdn Ηuekamp, Gleichbehandlung und Transparenz als gemeinschaftrechtliche Prinzipien der staatlichen Auftragsvergabe, Tuebingen 2010, Κουτούπα-Ρεγκάκου, Δημόσιο δίκαιο ανταγωνισμού: ένας νέος κλάδος του δημοσίου δικαίου; ΔηΣΚ 2004, 34, Egger, Europaeisches Vergaberecht, Baden Baden 2008, Rdn 833, Lux, Bietergemeinschaften im Schnittfeld von Gesellschafts-und Vergaberecht, Baden Baden 2009, ΔΕΚ αποφ , υποθ. C-51/99, Concordia Bus σκέψη 81 «Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η υποχρέωση τηρήσεως της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ισοδυναμεί με την ίδια την ουσία των οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων, οι οποίες αποσκοπούν ιδίως στην προαγωγή της αναπτύξεως πραγματικού ανταγωνισμού στους τομείς που εμπίπτουν στα αντίστοιχα πεδία εφαρμογής τους και στις οποίες διαλαμβάνονται κριτήρια συνάψεως των συμβάσεων με τα οποία αποσκοπείται η διασφάλιση ενός τέτοιου ανταγωνισμού (βλ., στο πνεύμα αυτό, απόφαση της 22ας Ιουνίου 1993, C-243/89, Επιτροπή κατά Δανίας, Συλλογή 1993, σ. I-3353, σκέψη 33)», Egger, Europaeisches Vergaberecht, Βaden Baden 2008, Rdn Ετσι ΔΕΚ υποθ. C-513/99, Συλλ. 2002, Ι-7282, Concordia Bus σκέψη 81 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η υποχρέωση τηρήσεως της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ισοδυναμεί με την ίδια την ουσία των οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων, οι οποίες αποσκοπούν ιδίως στην προαγωγή της αναπτύξεως πραγματικού ανταγωνισμού στους τομείς που εμπίπτουν στα αντίστοιχα πεδία εφαρμογής τους και στις οποίες διαλαμβάνονται κριτήρια συνάψεως των συμβάσεων με τα οποία αποσκοπείται η διασφάλιση ενός τέτοιου ανταγωνισμού (βλ., στο πνεύμα αυτό, απόφαση της 22ας Ιουνίου 1993, C-243/89, Επιτροπή κατά Δανίας, Συλλογή 1993, σ. I-3353, σκέψη 33). 6 Ενδεικτικά ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. 220/06. AP, σκέψη 75. αποφ. από υποθ. C-260/04 Επιτροπή κατά Ιταλίας, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 24, αποφ. από , υποθ. 410/04, ΑΝΑV σκέψη 49. 2

3 χαρακτήρα των διαδικασιών διαγωνισμού (βλ. υπό την έννοια αυτή, προαναφερθείσες αποφάσεις Telaustria και Telefonadress, σκέψεις 61 και 62, και Parking Brixen, σκέψη 49)» 7. Υπό την οπτική αυτή γωνία ενισχύει αδιαμφισβήτητα τον ανταγωνισμό. Ιση μεταχείριση ή το αντίστροφο η απαγόρευση διακρίσεων όπως και η διαφάνεια στοχεύουν στο άνοιγμα στον ανταγωνισμό και την ολοκλήρωση της κοινής αγοράς στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων Η διαφάνεια με την έννοια της δημοσιότητας σκοπεί στο άνοιγμα της ανταγωνιστικής διαδικασίας δημοσίων προμηθειών σε κατά το δυνατόν περισσότερους ανταγωνιστές 8. Η ιεραρχική αυτή σχέση ιδιαίτερα της αρχής της διαφάνειας προς την αρχή του ανταγωνισμού θα αποτυπωθεί στη συνέχεια στον περιορισμό της πρώτης αυτής αρχής (κατωτέρω.), Η αρχή του ανταγωνισμού αναπτύσσει οριζόντια και κάθετη λειτουργία. Ειδικά το κοινοτικό δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών δεν αναπτύσσει λειτουργία μόνον έναντι της μελλοντικά αντισυμβαλλόμενης πλευράς, ήτοι των συμμετεχουσών σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων (κάθετη λειτουργία) αλλά και μεταξύ περισσοτέρων αναθετουσών αρχών και συμμετεχουσών επιχειρήσεων (οριζόντια λειτουργία) 9. Yποτάσσει την διοικητική δράση στην αρχή του ανταγωνισμού. 10 Δημιουργεί από τη μια μεριά ένα καθεστώς οργανωμένου με κανόνες διοικητικού δικαίου ανταγωνισμού 11 και εκδιώκει από την άλλη το δίκαιο των δημοσίων προμηθειών οριστικά από το δημοσιονομικό δίκαιο, εξοπλίζοντας τους συμμετέχοντες σε δημόσιο διαγωνισμό με δικαίωμα και αξίωση παροχής δικαστικής προστασίας, (οριστικής και προσωρινής). Το δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών και συμβάσεων δημιουργεί λοιπόν μια «τεχνητή» κατάσταση ανταγωνισμού, όπου διαδικαστικές δημοσίου δικαίου διατάξεις υποκαθιστούν την επιχειρηματική ratio Η νόθευση του ανταγωνισμού Ο περιορισμός του ανταγωνισμού σε έναν δημόσιο διαγωνισμό δεν είναι πάντοτε προφανής, δεδομένου ότι ποτέ δεν ζητείται σε μια ιδιωτική επιχείρηση να προβεί σε διαγωνισμό. Η ανταγωνιστική νόθευση αυτού του φαινομενικά παραδόξου (απευθείας ανάθεσης) και της με αυτήν συνεχόμενης άνισης μεταχείρισης των αποκλειομένων επιχειρήσεων θεμελιούται ως εξής. Η ζήτηση του δημοσίου δεν ασκεί εκ των προτέρων την ίδια ανταγωνιστική πίεση στην προσφορά, όπως η ζήτηση μέσω ιδιωτικών επιχειρήσεων. Ενώ οι ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν περιορισμένα οικονομικά μέσα τα οποία πρέπει να διαθέσουν με αυστηρά οικονομικά κριτήρια, η 7 ΔΕΚ αποφ. από , υποθ.c-260/04, σκέψη 24, Πούλιου, Η αρχή του ανταγωνισμού στην ενωσιακή ρύθμιση των δημοσίων συμβάσεων 2010, 213 με άλλες νομολογιακές παραπομπές, Huekamp Πρβλ. ΔΕΚ αποφ. από C-470/99, Συλλ. 2002, Ι Universal Bau σκέψεις 89 επ., ιδίως 92 «Η εν λόγω υποχρέωση διαφάνειας που βαρύνει την αναθέτουσα αρχή συνίσταται στη διασφάλιση, υπέρ όλων των ενδεχομένων αναδόχων, προσήκοντος βαθμού δημοσιότητας που να καθιστά δυνατό το άνοιγμα της αγοράς υπηρεσιών στον ανταγωνισμό καθώς και τον έλεγχο του αμερόληπτου χαρακτήρα των διαδικασιών διαγωνισμού (βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Telaustria και Telefonadress, σκέψη 62)», για τις λειτουργίες της αρχής της διαφάνειας Huekamp 324 επ. 9 Egger, Europaeisches Vergaberecht, Rdn Ετσι επιγραμματικά Κουτούπα-Ρεγκάκου, ΔηΣΚ 2004, Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb, Koeln Bonn 2003, 5 επ. με παραπομπές 12 Schwabe, Wettbewerblicher Dialog, Verhandlungsverfahren, Interessenbekundungsverfahren, Baden Baden 2009, 81. 3

4 κρατική αναθέτουσα αρχή θεωρητικά έχει ευχερή πρόσβαση σε κρατική χρηματοδότηση, χωρίς να είναι αναγκασμένη να υποβάλει εαυτήν σε αποφάσεις με αμιγή οικονομικά κριτήρια 13. Επομένως στην απευθείας κρατική ανάθεση εκλείπει η ανταγωνιστική πίεση μεταξύ των διαφόρων ιδιωτικών επιχειρήσεων που προσφέρουν προϊόντα/υπηρεσίες στην αναθέτουσα αρχή. Μια επιχείρηση «παίρνει» τη δουλειά χωρίς να υπόκειται στον ανταγωνισμό και την πίεση των άλλων ανταγωνιστών της. Υπό τη σκοπιά αυτή είναι προφανές ότι το σύγχρονο δίκαιο των δημοσίων προμηθειών δημιουργείται τεχνητά ανταγωνιστική πίεση, όταν δίδεται σε όλες τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις η δυνατότητα συμμετοχής στον διαγωνισμό με προσφορά τους. Η κατάσταση αυτή μπορεί να συγκριθεί με την περιοριστική του ανταγωνισμού επίδραση μιας σύμπραξης κατά το δίκαιο του ανταγωνισμού (cartel) με πρώτη επισήμανση ότι σε μια απαγορευμένη σύμπραξη η ανταγωνιστική πίεση εκλείπει κατά κανόνα από τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων που προσφέρουν και όχι, όπως στην απευθείας ανάθεση, όπου εκεί η πλευρά της ζήτησης, απαλλάσσεται από αυτήν την πίεση. Οι προσφέρουσες επιχειρήσεις μειώνουν ή εξαλείφουν τον ανταγωνιστικό κίνδυνο, συντονίζοντας τη συμπεριφορά τους ως προς βασικές ανταγωνιστικές παραμέτρους. Ομοίως στην περίπτωση της καρτελλικής σύμπραξης η επιχείρηση που συμμετέχει στη σύμπραξη αυτή μέσω κάθε συναλλαγής αποκτά ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα το οποίο δεν θα διέθετε χωρίς την καρτελλική αυτή σύμπραξη. Ως εκ τούτου τόσο η απευθείας ανάθεση όσο και η καρτελλική σύμπραξη αίρουν την ανταγωνιστική πίεση. Αυτό όμως δεν συμβαίνει, όταν στο δημόσιο διαγωνισμό συμμετέχουν κατά το δυνατόν περισσότεροι ανταγωνιστές Βασικό κριτήριο Η νόθευση του ανταγωνισμού μπορεί στο επίπεδο της επιλογής να γίνει μεταξύ άλλων, όταν η κρατική, αναθέτουσα αρχή κινείται με διαφορετικά κριτήρια από ότι μια ιδιωτική επιχείρηση, οπότε νοθεύεται ο ανταγωνισμός 15. Πρόκειται για το marketeconomy purchaser test (αγοραστής ιδιώτης) 16, κριτήριο που εφαρμόζεται ως market investor test στο δίκαιο των κρατικών ενισχύσεων και μπορεί να μεταφερθεί στο προκείμενο ζήτημα 17. Αν δηλ. η σύμβαση συναφθεί με μια επιχείρηση επί τη βάσει κριτηρίων που μια ιδιωτική, αναθέτουσα επιχείρηση δεν θα υιοθετούσε, τότε η πρώτη επιχείρηση αποκτά ένα αδικαιολόγητο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα 4. Ερμηνεία με βάση την αρχή του ανταγωνισμού 13 Mestmaecker/Schweitzer, Europaisches Wettbewerbsrecht, Muenchen 2004, 904, Huerkamp ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-538/07 σκέψεις 26 «Σε αυτό το πλαίσιο της ενιαίας εσωτερικής αγοράς και του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, η διασφάλιση της συμμετοχής του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού επιχειρήσεων στους διαγωνισμούς είναι προς το συμφέρον του κοινοτικού δικαίου». 15 Frenz, Handbuch Europarecht Bd 3, Beihilfe-und Vergabrecht, Berlin 2006, Rdn 1701, Mestmaecker/Schweitzer, Europaisches Wettbewerbsrecht 905 «To Δημόσιο οφείλει να συνάπτει δημόσιες συμβάσεις, ως ένα ήταν υποκείμενο ιδιωτικού δικαίου», Huekamp 120 επ. Βultmann, Beihilfenrecht und Vergaberecht, Tuebingen, 2004, Huekamp 120 επ. 17 Huekamp 120 επ. 4

5 Η κοινή αρχή της προστασίας του ανταγωνισμού ως θεσμού οδηγεί σε ερμηνεία των πραγματικών που υπάγονται εκάστοτε στους κανόνες δικαίου εκάστου υποσυστήματος υπό το φώς μια ερμηνείας σύμφωνης προς αυτήν 18 ή στην πλήρωση κενών του κανονιστικού πλαισίου. Έτσι λχ το ΔΕΚ ερμήνευσε υπό το φώς της αρχής του ανταγωνισμού τις διατάξεις για τη επιλογή των ειδών δημοσίων διαγωνισμών και υιοθέτησε εκείνη την ερμηνεία η οποία διασφαλίζει καλύτερα τον ανταγωνισμό 19. Τα κριτήρια σύναψης συμβάσεων με δημόσιους διαγωνισμούς ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της αρχής ανταγωνισμού 20. Πρόκειται για ερμηνεία σύμφωνη προς τις σχετικές κοινοτικές Οδηγίες, οι οποίες εκκινούν από το άνοιγμα των κρατικών αγορών προμήθειας στον ανταγωνισμό 21. Αλλά και συγκρούσεις διατάξεων και σκοπών που ενυπάρχουν στην εκάστοτε νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων θα λυθούν με προσανατολισμό προς την αρχή του ανταγωνισμού, όπως λχ η σύγκρουση μεταξύ της πλέον οικονομικής προσφοράς και του ανταγωνισμού 22. Έτσι λχ οι εκ των υστέρων, μετά την κατακύρωση, διαπραγματεύσεις αντιβαίνουν στην αρχή του ανταγωνισμού, παρόλο που θα ήταν κατάλληλες να βελτιώσουν την σχέση τιμής προσφοράς προς αντιπαραροχή 23. Το αυτό ισχύει για την από την οικονομική σκοπιά ωφέλιμη διαρκή συνεργασία μεταξύ μιας αναθέτουσας αρχής και μιας επιχείρησης, η οποία «κλείνει» τον ανταγωνισμό 24 λχ με μια «μακρόχρονη» συμφωνία πλαίσιο Ομοίως η αποφυγή ενός διαγωνισμού μπορεί να ωφελεί περισσότερο την δημόσια αναθέτουσα αρχή, αλλά θεωρείται, ακριβώς επειδή η αξιολόγηση και στάθμιση γίνεται υπό το φώς του ανταγωνισμού, ως η «δεύτερη» επιλογή κατά το κοινοτικό και εθνικό δίκαιο δημοσίων προμηθειών 25. Η προσφυγή στην ανοικτή και την κλειστή διαδικασία αποτελεί τον κανόνα 26, ενώ στις άλλες μορφές δημοσίου διαγωνισμού την εξαίρεση. 27 Επιβάλλεται μια ιεραρχία στον ανοικτό/κλειστό ανταγωνισμό και στις άλλες ανταγωνιστικές διαδικασίες 28. Υπό το πρίσμα αυτό η προμήθεια στην καλύτερη δυνατή τιμή και στους καλύτερους όρους είναι ένας υποδεέστερος σκοπός στο δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών. Το αντίστροφο ίσχυε υπό το προισχύσαν καθεστώς πριν δηλ. τις πρώτες σχετικές κοινοτικές οδηγίες, όπου η πρόσδεση των δημοσίων προμηθειών στο δημοσιονομικό 18 Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn 19, Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn ΔΕΚ υποθ. C-247/02, Συλλ. 2004, I-9215 επ. 20 ΔΕΚ αποφ , υποθ. C-51/99, Concordia Bus σκέψη Ηδη ΔΕΚ απόφ. από , υποθ.31/87 Beentjes, Συλλ. 1988, σκέψεις 21 και Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 63, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB 97 Rdn Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb Πρβλ. Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 88, Mueller-Wrede σε Mueller-Wrede (Hrsg), GWB Vergaberecht, Koeln Bonn 2009, 97 Rdn. 26 Βλ. άρθρο 22 α περίοδ. ΠΔ 60/2004, Γέροντας, Δίκαιο δημοσίων έργων, 2009, Ενδεικτικά Οικονόμου, Δημόσιες συμβάσεις και δίκαιο ελεύθερου ανταγωνισμού, 2009, 263, Bultmann 127 επ., 337, ο οποίος επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ιεράρχηση μεταξύ κλειστού και ανοικτου διαγωνισμού υπό την Οδηγία 2004/18 αλλά μεταξύ αυτών και των άλλων διαδικαστικών μορφών, με το αιτιολογικό ότι ακόμα και σε μια κλειστή ανταγωνιστική διαδικασία, όπως και σε ένα ολιγοπώλιο μπορεί ο ανταγωνισμός να είναι εξαιρετικά έντονος. 28 Ενδεικτικά Οικονόμου

6 δίκαιο ήταν ο πρωταρχικός σκοπός και ο ανταγωνισμός αποτελούσε το μέσο για να υλοποιηθεί. IΙΙ. Η αρχή του αποτελεσματικού/ανόθευτου ανταγωνισμού στην κοινοτική νομολογία Συνεπής προς αυτήν την ιδεολογική και νομική βάση, θεμέλιο των κοινοτικών Οδηγιών για τους δημόσιους διαγωνισμούς αποτελεί η αρχή του αποτελεσματικού ανταγωνισμού 29 ή του ελεύθερου/ανόθευτου ανταγωνισμού 30. Οι προσπάθειες της θεωρίας να διακρίνουν μεταξύ πραγματικού, αποτελεσματικού και ανόθευτου ανταγωνισμού θα πρέπει να χαρακτηρισθούν ατελέσφορες, με δεδομένη μάλιστα την ενιαία έννοια του ανταγωνισμού τόσο στο κλασσικό δίκαιο του ανταγωνισμού (ν. 703/1977 και άρθρα 101 επ. ΣΛΕΕ) όσο και στο υπό κοινοτικό πλέον πρόσημο δίκαιο των δημοσιών διαγωνισμών και προμηθειών. Παρά τα διάφορα θεωρητικά οικονομικά μοντέλα, τα οποία ελάχιστα αντανακλώνται στην πρακτική των δικαστηρίων και των αρχών ανταγωνισμού ο αποτελεσματικός ή ανόθευτος ανταγωνισμός χαρακτηρίζεται από την απουσία περιορισμών του 31. Tόσο το εθνικό όσο και το κοινοτικό δίκαιο του ανταγωνισμό δεν καθιερώνουν ένα ορισμένο «ιδανικό» ανταγωνισμού ή επιβάλλουν μια ορισμένη προσέγγιση (λχ. more economic approach) αλλά επιδιώκουν τη δημιουργία και διατήρηση ενός συστήματος της αγοράς, που διακρίνεται από την καταπολέμηση περιορισμών του ανταγωνισμού. Τούτο απηχεί η πάγια νομολογία του ΔΕΚ 32, η οποία ανακηρύσσει τον ανταγωνισμό ως βασικό σκοπό της δευτερογενούς ρύθμισης μέσω οδηγιών των δημοσίων συμβάσεων και μάλιστα χειραφετημένος από τη σύνδεσή των δημοσίων συμβάσεων με τις βασικές ελευθερίες 33. Χαρακτηριστική είναι η εκφορά του ΔΕΚ στην αποφ. από , υποθ. C-538/07 σκέψεις 25, 26: «Υπενθυμίζεται ότι οι κοινοτικοί κανόνες που διέπουν τη σύναψη των δημόσιων συμβάσεων θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης της εσωτερικής αγοράς, εντός της οποίας διασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία και καταργούνται οι περιορισμοί του ανταγωνισμού (βλ. την απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 2008, C-412/04, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2008, σ. Ι-619, σκέψη 2). Σε αυτό το πλαίσιο της ενιαίας εσωτερικής αγοράς και του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, η διασφάλιση της συμμετοχής του μεγαλύτερου 29 ΔΕΚ αποφ. από υπόu C-538/07 Assitur σκέψη Σκέψη 2 Οδηγίας 2004/18 και σκέψη 9 Οδηγίας 2004/17, βλ. επίσης τις αιτιολογικές σκέψεις 4, 12 επ., 15 επ., 21, 28 επ., 31, 36, 39 επ., 46 και τα άρθρα 23 παραγρ. 2, 28 παραγρ. 6, 32 παραγρ. 2, 33 παραγρ. 7, 36 παραγρ παραγρ. 3, 44 παραγρ. 3, 4, 53 παραγρ. 8, 69 παραγρ. 2 και 72 Οδηγίας 2004/18, ΔΕΚ από υποθ. C-247/02 Sintesi υποθ. C- 247/02 σκέψεις 35 επ., ιδίως 40, Συνοδινός, Δίκαιο του ανταγωνισμού και συμβάσεις του Δημοσίου, 2002, 29 επ., Γιαννακόπουλος, Η προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού κατά την εκτέλεση των διοικητικών συμβάσεων, 2006, 69 επ., Γέροντας 344 επ., Παλιού 218 επ., Mestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht, Bultmann Παλιού 347 με παραπομπές 33 Αποφ. ΔΕΚ από υποθ. C-247/02 Sintesi σκέψη 35 Υπενθυμίζεται ότι, κατά τη δέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας, σκοπός της είναι η ανάπτυξη πραγματικού ανταγωνισμού στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων (βλ. αποφάσεις της 16ης Σεπτεμβρίου 1999, C-27/98, Fracasso και Leitschutz, Συλλογή σ. I-5697, σκέψη 26, της 27ης Νοεμβρίου 2001, C-285/99 και C-286/99, Lombardini και Mantovani, Συλλογή 2001, σ. I-9233, σκέψη 34, και της 12ης Δεκεμβρίου 2002, Universale-Bau κ.λπ., C-470/99, Συλλογή σ. I-11617, σκέψη 89). 6

7 δυνατού αριθμού επιχειρήσεων στους διαγωνισμούς είναι προς το συμφέρον του κοινοτικού δικαίου» 34. Παγίως τονίζεται ότι στόχος της σχετικής νομοθεσίας, ήτοι των Οδηγιών 2004/18 και 2004/17 και των προγενεστέρων Οδηγιών «είναι η προώθηση» του «πραγματικού» ή «αποτελεσματικού» ανταγωνισμού ή του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού εντός όλων των κρατών μελών» 35 «Υπενθυμίζεται ότι κατά τη δέκατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 93/37, σκοπός της είναι η ανάπτυξη πραγματικού ανταγωνισμού στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων (βλ. επίσης, όσον αφορά την οδηγία 71/305, απόφαση της 20ής Σεπτεμβρίου 1988, 31/87, Beentjes, Συλλογή 1987, σ. 4635, σκέψη 21) 36. Επίσης κοινό δογματικό υπόβαθρο αποτελεί η ισότητα των ευκαιριών μεταξύ των συμμετεχόντων στην ανταγωνιστική διαδικασία 37, την οποία το ΔΕΚ τονίζει σε μια πλειάδα αποφάσεων του, ως προς την ίση μεταχείριση των ιδιωτικών και δημοσίων επιχειρήσεων 38, θέση που το ΔΕΚ μεταφέρει και στις δημόσιες προμήθειες υπό την αρχή της ίσης μεταχείρισης. Έτσι λχ το Δικαστήριο αντιλαμβάνεται την ίση μεταχείριση στους δημόσιους διαγωνισμούς, ότι κάθε συμμετέχων στον ανταγωνισμό για την «καλύτερη» προσφορά οφείλει να έχει τις ίδιες ευκαιρίες να του κατακυρωθεί ο διαγωνισμός 39. Για το λόγο αυτό η κοινοτική νομολογία τονίζει ότι η ισότητα ευκαιριών μεταξύ των συμμετεχόντων σε έναν δημόσιο διαγωνισμό, σχετίζεται αιτιακά με την επίτευξη ενός ανόθευτου ανταγωνισμού 40. Υπό το κοινό κοινοτικό κανονιστικό και ερμηνευτικό πρόσημο του εναρμονισμένου εθνικού δικαίου ο ανταγωνισμός τόσο κατά το πρωτογενές κοινοτικό δίκαιο όσο και κατά τις Οδηγίες 2004/18 και 2004/17 είναι αφενός το μέσο για την πλέον συμφέρουσα αγορά από την αναθέτουσα δημόσια αρχή ή επιχείρηση και αφετέρου το όργανο που αποτρέπει τον τεχνητό χωρισμό των εθνικών αγορών ζήτησης 41. Οι σχετικές κοινοτικές Οδηγίες, αφενός απαγορεύουν πρακτικές της αναθέτουσας αρχής που νοθεύουν τον ανταγωνισμό, αφετέρου εξασφαλίζουν την ελεύθερη πρόσβαση επιχειρήσεων σε δημόσιους διαγωνισμούς, ιδίως από άλλα κράτη μέλη Bλ. ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-26/03 Stadt Halle σκέψη 47 «Εντός του πνεύματος του ανοίγματος των δημοσίων συμβάσεων στον ευρύτερο δυνατό ανταγωνισμό, το οποίο επιδιώκουν οι κοινοτικοί κανόνες». 35 ΔΕΚ αποφ. από , υποθ.c-26/03 σκέψη 44, 51 Stadt Halle. 36 ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-27/98 σκέψη Συνοδινός 38 επ., Huekamp ΔΕΚ υποθ. C-18/88 GB Inno ATAB σκέψη 25 και πρόσφατα υποθ. C-462/99 Connect Austria σκέψη Υποθ. C-458/03 Parking Brixen GmbH, σκέψη 48, Υποθ. C-448/01 Windstrom GmbH σκέψη Frenz, Handbuch Europarecht Bd 3 Beihilfe- und Vergaberecht 2006, Rdn 1701, Huekamp 120, Houloubek/Schwarze, EU Kommentar, Art. 49/50 Rdn Πρβλ. σκέψη 2 Οδηγίας 2004/18, Schwabe Βλ. αγόρευση Γεν. Εισαγγελία Stix-Hackl στην υπόθ. Sintesti (C-247/02), σκέψη 33, άρθρο 64 ΠΔ 60/2007 (άρθρο 72 οδηγίας 2004/18/ΕΚ) «Όταν οι διαγωνισμοί μελετών συγκεντρώνουν περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων, οι αναθέτουσες αρχές θεσπίζουν σαφή και αντικειμενικά κριτήρια επιλογής. Σε όλες τις περιπτώσεις, ο αριθμός των υποψηφίων που καλούνται να συμμετάσχουν στους διαγωνισμούς μελετών λαμβάνει υπόψη την ανάγκη εξασφάλισης πραγματικού ανταγωνισμού». 7

8 IV. Μερικές εκφάνσεις της αρχής του ανταγωνισμού 1. Συμπεριφορές της αναθέτουσας αρχής Η αρχή του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού έχει μεγάλη πρακτική σημασία, επειδή αποτελεί τον πλέον σημαντικό σκοπό της κοινοτικής ρύθμισης (Οδηγίας 2004/18) και του εναρμονισμένου προς αυτήν εθνικού δικαίου (ΠΔ 60/2007). Μόνη της ή σε σύνδεση με εξειδικεύσεις της μπορεί να απαγορεύσει τις ακόλουθες συμπεριφορές της αναθέτουσας αρχής 43 (βλ. και κατωτέρω υπό VI 6) 2. Περιπτωσιολογία ]Η αρχή του ανταγωνισμού απαγορεύει: (i) Την κατά παράβαση των κειμένων διατάξεων αποφυγή ενός δημοσίου διαγωνισμού (de facto προμήθεια) 44. (ii) Την διαμόρφωση ενός δημοσίου διαγωνισμού, κατά τέτοιο τρόπο ώστε η αναθέτουσα αρχή να αποκλείει εκ των πραγμάτων νεοιδρυθείσες επιχειρήσεις ανταγωνιστές στη σχετική αγορά προϊόντων - υπηρεσιών (newcomers) χωρίς αντικειμενικό λόγο 45, την απόκλιση της αναθέτουσας αρχής με την κατακυρωτική απόφασή της από τα τεύχη δημοπρατήσεως 46, τον περιορισμό του διαγωνισμού κατά τρόπο ώστε να συμμετέχουν υποψήφιοι από μια ορισμένη περιοχή ή τον περιορισμό του αντικειμένου της παροχής σε ορισμένα προϊόντα-σήματα (brands) ή ορισμένους κατασκευαστές 47, την ζήτηση ορισμένων φωτογραφικών» αντικειμένων ή παρόμοιων με το επίθετο «όμοια προς το Α» όπως και η μνεία ευρεσιτεχνιών ή σημάτων 48. (iii) Tην πρακτική της αναθέτουσας αρχής να ανακοινώσει πριν την κατακύρωση σε δελτίο τύπου, τα ονόματα των συμμετεχόντων, την σειρά κατάταξής τους καθώς και τις οικονομικές προσφορές τους Για άλλες περιπτώσεις εκτός των κάτωθι απαριθμουμένων Γιαννακόπουλος 311 επ. Γέροντας 348 επ., 44 ΔΕΚ αποφ. Από , υποθ.c-26/03 σκέψη 51. Με τη διατύπωση του ΔΕΚ υποθ. C- 29/04 από της σκέψη 48 «Η σύναψη δημοσίας συμβάσεως με επιχείρηση μικτής οικονομίας χωρίς προκήρυξη διαγωνισμού θα έθιγε τον σκοπό του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού και την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως των ενδιαφερομένων στην οποία αναφέρεται η οδηγία 92/50, κατά το μέτρο που μια τέτοια διαδικασία θα παρείχε σε μια ιδιωτική επιχείρηση μετέχουσα στο κεφάλαιο της επιχειρήσεως αυτής ένα πλεονέκτημα σε σχέση με τους ανταγωνιστές της (προπαρατεθείσα απόφαση Stadt Halle και RPL Lochau, σκέψη 51)». 45 Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg.), GWB, 97 Rdn 56, Mueller-Wrede σε Wrede (Hrsg), 97 Rdn 5. 8

9 (iv) Την διαμόρφωση των τεχνικών προδιαγραφών κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να περιορίζεται δραστικά η συμμετοχή ανταγωνιστικών επιχειρήσεων ή να επικεντρώνεται η ζήτηση σε μια και μόνον ή σε μερικές κατά αδικαιολόγητο αποκλεισμό των άλλων 50. (v) Τον μη αποκλεισμό από την διαγωνιστική διαδικασία επιχειρήσεων, των οποίων οι προσφορές συνιστούν απαγορευμένη σύμπραξη 51 (συμπαιγνία, phantom binding, rings, pies ή kippers ). (vi) Πρακτικές ευνοίας προς τις συμμετέχουσες στον διαγωνισμό επιχειρήσεις, όπως η επιλεκτική προώθηση πληροφοριών ή αποκλίσεις στη διαδικασία υπέρ μιας ορισμένης επιχείρησης 52. Η μείωση του αριθμού των συμμετεχόντων από την αναθέτουσα αρχή επιτρέπεται, μόνον εφόσον γίνεται με διαφανή και αντικειμενικά κριτήρια. (vii) Πολύ σύντομες προθεσμίες υποβολής προσφορών, με τις οποίες αποκλείονται ενδιαφερόμενοι ανταγωνιστές 53. (ix) Την συμπερίληψη σε τροποποιητική σύμβαση ρήτρας, η οποία εξασφαλίζει στον αρχικό παραχωρησιούχο πληροφορίες σχετικά με τις προσφορές ανταγωνιστών του, ώστε σε περίπτωση που κινηθεί ανταγωνιστική διαδικασία προκειμένου να ανανεωθεί η σύμβαση παραχωρήσεως, ο αρχικός παραχωρησιούχος να είναι σε θέση να προσαρμόσει καλύτερα την δική του ανταγωνιστική προσφορά 54. (x) Την μυστικότητα των πληροφοριών. Με τη διατύπωση του ΔΕΚ στην απόφαση Varec 55 «Για την επίτευξη του σκοπού αυτού (δηλ. του ανόθευτου ανταγωνισμού), είναι σημαντικό οι αναθέτουσες αρχές να μη γνωστοποιούν πληροφορίες που αφορούν διαδικασίες συνάψεως δημοσίων συμβάσεων, το 50 Κουτούπα-Ρεγκάκου ΔηΣΚ 2004, 35, Συνοδινός, ΔΕΕ 1998, 805. Πρβλ. άρθρο 53 ΠΔ 60/2007 που αποδίδει το άρθρο 23 Οδηγίας 2004/28 «2. Οι τεχνικές προδιαγραφές εξασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση στους προσφέροντες και δεν έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αδικαιολόγητων εμποδίων στον ανταγωνισμό. βλ. και παράγρ 8. Οι τεχνικές προδιαγραφές, εκτός εάν αυτό δικαιολογείται από το αντικείμενο της σύμβασης, δεν μπορούν να κάνουν μνεία συγκεκριμένης κατασκευής ή προέλευσης ή ιδιαίτερων μεθόδων κατασκευής ούτε να κάνουν αναφορά σε σήμα, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ή τύπο καθώς και σε συγκεκριμένη καταγωγή ή παραγωγή, που θα είχε ως αποτέλεσμα να ευνοούνται ή να αποκλείονται ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένα προϊόντα. Η εν λόγω μνεία ή παραπομπή επιτρέπεται, κατ` εξαίρεση, όταν δεν είναι δυνατόν να γίνεται αρκούντως ακριβής και κατανοητή περιγραφή του αντικειμένου της σύμβασης κατ εφαρμογή των παραγράφων 3 και 4. Η μνεία ή η παραπομπή αυτή πρέπει να συνοδεύονται από τους όρους «ή ισοδύναμο». Από τη νομολογία του ΔΕΚ βλ. απόφ. από , Συλλ. 1995, Ι 157 σκέψη 27 Επιτροπή κατά Ολλανδίας, όπου το ΔΕΚ διαπιστώσει παράβαση των διατάξεων για την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων. 51 Πρβλ. Bungenberg σε σε Loewneheim/Mees/Riesenkampff, Kartellrecht, Bd 2 GWB, Muenchen 2006, 97 Rdn Knauff/Μuller- Wrede σε Wrede (Hrsg) 101 Rdn Bungenberg σε Loewneheim/Mees/Riesenkampff 97 Rdn Γιαννακόπουλος Αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη 35. 9

10 περιεχόμενο των οποίων θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη νόθευση του ανταγωνισμού στο πλαίσιο είτε τρέχουσας διαδικασίας συνάψεως συμβάσεως είτε μεταγενέστερων διαδικασιών». (xi) Συμπράξεις μεταξύ των συμμετεχόντων με αντικείμενο την ανταλλαγή πληροφοριών ή τη συμμετοχή στον δημόσιο διαγωνισμό (κατωτέρω υπό VII). V. Ο ανταγωνισμός ως προστατευόμενο αντικείμενο 1. Ανόθευτος ανταγωνισμός Κατά την πάγια νομολογία του ΔΕΚ προστατεύεται ο πραγματικός ανταγωνισμός, όπου ο όρος εναλλάσσεται με τον αποτελεσματικό ή τον ελεύθερο και ανόθευτο ανταγωνισμό. Από αυτό συνάγεται ότι η διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού θα πρέπει αφενός να είναι όσο γίνεται περισσότερο ανοικτή στον ανταγωνισμό και αφετέρου ελεύθερη από λοιπούς περιορισμούς του ανταγωνισμού 56. Η αναθέτουσα αρχή οφείλει να επιτρέψει τον μέγιστο δυνατό ανταγωνισμό λαμβάνοντας υπόψιν το αντικείμενο της ανάθεσης και την κατάσταση και δομή της αγοράς, στην οποίο τοποθετούνται τα αιτούμενα προϊόντα ή υπηρεσίες 57. «Συνεπώς, προς επίτευξη του σκοπού της αναπτύξεως πραγματικού ανταγωνισμού στον τομέα των συμβάσεων δημοσίων έργων, η οδηγία 93/37 επιδιώκει να οργανώσει τη σύναψη των συμβάσεων κατά τέτοιο τρόπο ώστε η αναθέτουσα αρχή να είναι σε θέση να συγκρίνει διάφορες προσφορές και να επιλέξει την πλέον συμφέρουσα, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, όπως αυτά που απαριθμούνται χάριν παραδείγματος στο άρθρο 30, παράγραφος 1 της οδηγίας (βλ. σχετικώς, αναφορικά με την οδηγία 71/305, προαναφερθείσα απόφαση Beentjes, σκέψη 27)) 58. Από αυτό απορρέει επίσης μια ιεράρχηση των τρόπων ανταγωνισμού, μια ιεραρχία στους τύπους διαγωνισμού. Αποκλίσεις από τη διαδικασία του ανοικτού ή κλειστού διαγωνισμού θα πρέπει να δικαιολογούνται σαφώς από το αντικείμενο ανάθεσης ή από τη δομή της αγοράς. Η κατάληξη στην διαδικασία του διαγωνισμού μέσω διαπραγματεύσεων ή ακόμα περισσότερο στον λεγόμενο ανταγωνιστικό διάλογο απορρέει από την ιεράρχηση αυτή και παρίστανται ως η «δεύτερη καλύτερη λύση» έναντι του ανοικτού και του κλειστού διαγωνισμού. VI. Ειδικά ο μυστικός ανταγωνισμός ως προϋπόθεση του ελεύθερου και ανόθευτου ανταγωνισμού 1. Διαδικασία των δημοσίων συμβάσεων Η αρχή του ανταγωνισμού σε συνδυασμό με τα γενικώς ισχύοντα στο δίκαιο του ανταγωνισμού (εθνικοί και κοινοτικοί κανόνες) επιβάλλει την μυστικότητα του ανταγωνισμού (κατωτέρω υπό..). Ο αποτελεσματικός και ανόθευτος ανταγωνισμός αναπτύσσεται μόνον υπό συνθήκες μυστικότητας. Άρα ανάγεται στο ίδιο το 56 ΔΕΚ αποφ. από υπόu C-538/07 Assitur σκέψη 26 «Σε αυτό το πλαίσιο της ενιαίας εσωτερικής αγοράς και του αποτελεσματικού ανταγωνισμού, η διασφάλιση της συμμετοχής του μεγαλύτερου δυνατού αριθμού επιχειρήσεων στους διαγωνισμούς είναι προς το συμφέρον του κοινοτικού δικαίου», Mueller-Wrede σε Mueller-Wrede (Hrsg), 97 Rdn Mueller-Wrede σε Mueller-Wrede (Hrsg) 97 Rdn ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-27/98 Μetalmechanicca σκέψη 31 10

11 πρωτογενές δίκαιο του ανταγωνισμού (άρθρο 101 ΣΛΕΕ, πρώην 81 ΣυνθΕΚ). Κάθε σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών ανεξάρτητα από τη νομική μορφή του και διαμόρφωση του, μέσω δικτύου παράλληλων συμβάσεων, μέσω της ίδρυσης ενός νομικού προσώπου, μέσω της λειτουργίας μιας βάσης δεδομένων, μέσω ανεπίσημης άμεσης ή έμμεσης ανταλλαγής στοιχείων (λχ μέσω διανομέων ή παρενθέτων προσώπων) κλπ είναι σε θέση να μειώσει την αβεβαιότητα ως προς τους κινδύνους του ανταγωνισμού και να άρει την αυτονομία της επιχειρηματικής δράσης. Ο περιορισμός του ανταγωνισμού εντοπίζεται στον αποκλεισμό της βασικής επιχειρηματικής παραμέτρου δράσης, η οποία αποκαλείται «μυστικός ανταγωνισμός» 59 και στην επακόλουθη, πιθανολόγηση ενός εναρμονισμένου επιπέδου τιμών, με αποτέλεσμα την μείωση της έντασης του ανταγωνισμού 60. Επισημαίνεται ότι εκτός από τη δομή της αγοράς το περιεχόμενο των ανακοινούμενων πληροφοριών έχει τη μεγαλύτερη σημασία ανάμεσα στις ανταγωνιστικές παραμέτρους. 61 Στο δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων γίνεται λόγος για την αρχή της εμπιστευτικότητας, χαρακτηρισμός που όμως συσκοτίζει την γνήσια σύνδεσή της με την έννοια του μυστικού ανταγωνισμού. Και τούτο, διότι παγίως στο δίκαιο του ανταγωνισμού (ν. 703/1977 και άρθρα 101 επ. ΣΛΕΕ) ως ανταγωνισμός νοείται ο μυστικός ανταγωνισμός 62. Η μυστικότητα των από επιχειρηματική άποψη σημαντικών ανταγωνιστικών στοιχείων (τιμή, κόστος παραγωγής, προσωπικό, κόστος διαφήμισης κλπ) είναι κατά πάγια πλέον νομολογία του ΔΕΚ βασική και απαραίτητη προϋπόθεση κάθε ανταγωνιστικής διαδικασίας 63 (βλ. και κατωτέρω υπό.).. Βασικό χαρακτηριστικό κάθε δημόσιου διαγωνισμού είναι ότι κάθε προσφορά υποβάλλεται εν αγνοία των οικονομικών και τεχνικών στοιχείων άλλων προσφορών, έτσι ώστε ο συμμετέχων να αποφασίσει αυτόνομα και όχι κατόπιν συνεννοήσεως, ανταλλαγής πληροφοριών ή συμπαιγνίας ως προς τα στοιχεία της προσφοράς του. 2. Αποτύπωση στην Οδηγία 2004/18 Από άποψη θετικού δευτερογενούς κοινοτικού δικαίου αποτυπώνεται στο άρθρο 6 Οδηγίας 2004/ Η διάταξη αυτή απαγορεύει στο δημόσιο φορέα (αναθέτουσα αρχή) να μεταδίδει περαιτέρω εμπιστευτικές πληροφορίες που του ανακοινώθηκαν από τους συμμετέχοντες σε έναν δημόσιο διαγωνισμό. Ειδικότερα αφορά επιχειρηματικά, εμπορικά και τεχνολογικά μυστικά (απόρρητα) καθώς και κάθε άλλη 59 Zimmer σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB 1Rdn Zimmer σε Immenga/Mestmaecker(Hrsg), GWB 1Rdn Ετσι Μestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht, Πρβλ. και Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn 875, Οικονόμου 172, Πρόσφατη απόφαση από , Υπόθεση C-8/08 Netherlands BV Τ-Mobile σκέψεις 32 επ., από την θεωρία ενδεικτικά Μαρίνος, ΔΕΕ 2011/2 με παραπομπές, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB, 97 Rdn 12, Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 82 επ. 64 Κείμενο άρθρου 6 Εχεμύθεια «Με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, ιδίως εκείνων που αφορούν τις υποχρεώσεις σχετικά με τη δημοσιοποίηση των συναπτομένων συμβάσεων και την ενημέρωση των υποψηφίων και των προσφερόντων, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 35 παράγραφος 4 και στο άρθρο 41, και σύμφωνα προς το εθνικό δίκαιο στο οποίο υπόκειται η αναθέτουσα αρχή, η τελευταία δεν αποκαλύπτει πληροφορίες που της έχουν διαβιβάσει οικονομικοί φορείς και τις οποίες έχουν χαρακτηρίσει ως εμπιστευτικές. Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν, ιδίως, τα τεχνικά ή εμπορικά απόρρητα και τις εμπιστευτικές πτυχές των προσφορών», Μestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht 991/

12 εμπιστευτική πληροφορία που συνοδεύει την κάθε προσφορά. Παρόλο που δεν διευκρινίζεται περιλαμβάνει τόσο την μετάδοση σε τρίτους εκτός ανταγωνιστικής διαδικασίας όσο και στους συμμετέχοντες ανταγωνιστές. Αυτό σημαίνει ότι ο συμμετέχων ανταγωνιστής έχει αξίωση τα μυστικά που περιέχονται στην οικονομική ή την τεχνική προσφορά του να μην ανακοινωθούν με οιονδήποτε τρόπο σε τρίτο ή σε άλλον ανταγωνιστή συμμετέχοντα. Τούτο έχει ιδιαίτερη σημασία για τον διαγωνισμό με διαπραγματεύσεις ή στην ανταγωνιστική διαδικασία 65, όπου εκεί υπάρχει ο πειρασμός της αναθέτουσας δημόσιας αρχής να ανακοινώσει τέτοιες πληροφορίες, προκειμένου να επιτύχει την καλύτερη τιμή/όρους. Το άρθρο 29 παραγρ 3 Οδηγίας 2004/18 (Οδηγία περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών) απαγορεύει στο δημόσιοεντολέα να ανακοινώσει σε οιονδήποτε τρίτο ή άλλον συμμετέχοντα, προτεινόμενες λύσεις ή εμπιστευτικές πληροφορίες ενός συμμετέχοντος στον διαγωνισμό, χωρίς την συναίνεσή του. Ταυτόσημη διατύπωση έχει το άρθρο 23 παραγρ. 3 ΠΔ 2007/59 «Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ «περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών», με το οποίο μεταφέρεται η αντίστοιχη κοινοτική διάταξη στο ελληνικό δίκαιο. Από τα ανωτέρω απορρέει το πόρισμα ότι ο μυστικός ανταγωνισμός αποτελεί ίδιο στόχο και του δικαίου των δημοσίων προμηθειών 66 και μάλιστα ανεξάρτητα του είδους της ακολουθούμενης διαδικασίας 67. Επιδιώκει να αποτρέψει μια συντονισμένη συμπεριφορά, ιδίως στην παράμετρο της τιμής, μεταξύ των ανταγωνιζομένων για την κατακύρωση του διαγωνισμού. Η υποχρέωση αυτή εξακολουθεί να υπάρχει και μετά την περαίωση του διαγωνισμού δεδομένου ότι τα στοιχεία, ιδίως της οικονομικής προσφοράς, συνιστούν επιχειρηματικά απόρρητα κατά την έννοια του δικαίου του αθέμιτου ανταγωνισμού 68. Επειδή ο αποτελεσματικός ανταγωνισμός νοείται μόνον υπό το πλέγμα της μυστικότητας, απαγορεύεται στην αναθέτουσα αρχή να διαπραγματεύεται με όλους ή με περισσότερους ανταγωνιστές σε μια ανοικτή διαδικασία ή να προωθεί μεταξύ των ανταγωνιστών την ανταλλαγή των τεχνικών και οικονομικών στοιχείων τους. Η διαπραγμάτευση θα πρέπει να γίνεται με κάθε έναν συμμετέχοντα χωριστά. Επειδή κατά το γενικό δίκαιο ανταγωνισμού απαγορεύεται η μετάδοση πληροφοριών που μπορούν να ταυτοποιηθούν (κατωτέρω ), έπεται εξ αντιδιαστολής ότι η αναθέτουσα αρχή μπορεί να μεταδώσει μόνον γενικές πληροφορίες μη δυνάμενες να ταυτισθούν με έναν συγκεκριμένο συμμετέχοντα 69. Από την αρχή της απαγόρευσης διακριτικής μεταχείρισης σε συνδυασμό με την προκείμενη αρχή συνάγεται ομοίως ότι απαγορεύεται στην αναθέτουσα αρχή η μετάδοση ορισμένων εμπιστευτικών πληροφοριών σε ορισμένους μόνον συμμετέχοντες, ακόμα και αν αυτή έχει εξασφαλίσει την συναίνεσή τους. 65 Μάλιστα το είδος αυτό του διαγωνισμού είναι το πλέον ευεπίφορο στους περιορισμούς του ανταγωνισμού αλλά και σε χειραγωγήσεις, Schwabe Πρβλ. Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 82. Βλ. και ΝΣΚ (Γνωμδ. Ολομέλειας) 37/2003 και Οικονομου Πρβλ. Schwabe 87 επ. και Knauff σε Mueller-Wrede (Hrsg) 101, Rdn Για την έννοια αυτή αναλυτικά Μαρίνος, Αθέμιτος ανταγωνισμός, 2 η εκδ. 2009, αρ. 546 επ. 69 Knauff σε Mueller-Wrede (Hrsg) 97 Rdn 43 12

13 Κατά το άρθρο 38 ΠΔ 60/2007, το οποίο μεταφέρει στο ελληνικό δίκαιο το άρθρο 6 Οδηγίας 2004/18 «Με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος, ιδίως εκείνων που αφορούν τις υποχρεώσεις σχετικά με τη δημοσιοποίηση των συναπτομένων συμβάσεων και την ενημέρωση των υποψηφίων και των προσφερόντων, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 29 παραγρ.4, στο άρθρο 35, καθώς και τις διατάξεις της λοιπής κείμενης νομοθεσίας, η αναθέτουσα αρχή, δεν αποκαλύπτει πληροφορίες που της έχουν διαβιβάσει οικονομικοί φορείς και τις οποίες έχουν χαρακτηρίσει ως εμπιστευτικές. Οι πληροφορίες αυτές αφορούν, ιδίως, τα τεχνικά ή εμπορικά απόρρητα και τις εμπιστευτικές πτυχές των προσφορών». Η γενική αυτή διάταξη εντοπίζει τα σταθμιζόμενα συμφέροντα και οριοθετεί από την αρχή της διαφάνειας. 3. Οριοθέτηση από την αρχή της διαφάνειας Η αρχή του ανταγωνισμού μόνον φαινομενικά αντιβαίνει στην αρχή της διαφάνειας, η οποία επίσης διέπει τους δημόσιους διαγωνισμούς βάσει του πρωτογενούς και δευτερογενούς κοινοτικού δικαίου 70. Η αρχή της διαφάνειας έχει σκοπό να εξασφαλίσει αφενός ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού αποκτά ευρεία δημοσιότητα και αφετέρου ότι η διαδικασία τελείται αντικειμενικά. Διακρίνεται σε εκ των προτέρων (ex ante) και των υστέρων (ex post) διαφάνεια. Η εκ των προτέρων διαφάνεια (ex ante) καλύπτει την δημοσιοποίηση του διαγωνισμού και την εισαγωγική διαδικασία. Σε αυτήν υπάγεται και η ορθή χρήση των μέσων ενημέρωσης. Έχει ως σκοπό να διευκολύνει την συμμετοχή όσων το δυνατόν περισσότερων διαγωνιζομένων στον διαγωνισμό. Σε αντίθεση με αυτήν η εκ των υστέρων (ex post) διαφάνεια συνέχεται με την χωρίς κενά τεκμηρίωση της διαδικασίας Από αυτήν απορρέει μεταξύ άλλων η δυνατότητα των διαγωνιζομένων να έχουν πρόσβαση σε έγγραφα, ώστε να ασκηθεί ο επιγενόμενος νομικός έλεγχος λόγω νομικών ελαττωμάτων στην διαδικασία. Εξ αυτών συνάγεται ότι η αρχή της διαφάνειας δεν στοχεύει στην ανακοίνωση του μυστικού περιεχομένου των προσφορών των ανταγωνιστών-διαγωνιζομένων. Η επίκλησή της για άλλο σκοπό, ήτοι να υποσκάψει τον μυστικό ανταγωνισμό θα πρέπει ως εκ τούτου να θεωρηθεί καταχρηστική 71. Ως εκ τούτου είναι κατανοητή η υπενθύμιση ότι η αρχή της διαφάνειας αφορά την κάθετη σχέση σε έναν δημόσιο διαγωνισμό, ήτοι αναθέτουσας αρχής και υποψηφίων διαγωνιζομένων και όχι την οριζόντια σχέση μεταξύ τους 72. Η αδιαφάνεια ή με άλλη διατύπωση η μυστικότητα αυτή αποτελεί conditio sine qua non για να αναπτυχθεί ο αποτελεσματικός ή πραγματικός ανταγωνισμός στο δίκαιο των δημοσίων διαγωνισμών 73. H «υπερβολική» διαφάνεια βλάπτει τον ανταγωνισμό στο επίπεδο των δημοσίων προμηθειών. Συμπερασματικά η αρχή του ανταγωνισμού χρησιμοποιείται ως μέσο για να οριοθετηθεί κατά περιεχόμενο και κατεύθυνση η αρχή της διαφάνειας. H ευαίσθητη εναρμόνιση μεταξύ διαφάνειας και ανταγωνισμού φαίνεται να ακροβατεί μεταξύ διακριτικής μεταχείρισης μέσω αδιαφάνειας και εύνοιας προς εναρμονισμένες 70 Γενικά βλ. Γιαννακόπουλο 95, Γέροντα 354 επ., Huekamp 312 επ. 71 Πρβλ. και κείμενο άρθρο 6 Οδηγίας 2004/ Γιαννακόπουλος 96, Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 82, πρβλ. και Schwabe 86/87, 73 Γιαννακόπουλος, 96, Schwabe 86, Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 82 επ., Bultmann

14 πρακτικές των συμμετεχόντων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό, ιδίως ως προς την τιμή 74. Η πλάστιγγα πρέπει να κλίνει υπέρ της αρχής ανταγωνισμού, με δεδομένη την ανωτέρω μνημονευθείσα τελολογική εξάρτηση της αρχής της διαφάνειας από την αρχή του ανταγωνισμού. 4. Έντονη σύγκρουση στο στάδιο της έννομης προστασίας Αναμφίβολα η πλήρης αποκάλυψη όλων των πληροφοριών σχετικά με μια προσφορά ενός ανταγωνιστή σε άλλον θα υπέσκαπτε τον μυστικό ανταγωνισμό και επιπρόσθετα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως οδός «βιομηχανικής κατασκοπείας» αλλά και μέσο για νοθευθεί ο ανταγωνισμός 75, δεδομένου μάλιστα ότι το ΔΕΚ έχει αναγνωρίσει την προστασία των επιχειρηματικών απορρήτων ως «γενική αρχή» του κοινοτικού δικαίου 76, απορρέουσα ευθέως από την αρχή του ανταγωνισμού 77. Εκ περισσού επισημαίνεται ότι το άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δικαίωμα χρηστής διοίκησης περιλαμβάνει «το δικαίωμα κάθε προσώπου να έχει πρόσβαση στον φάκελό του, τηρουμένων των νομίμων συμφερόντων της εμπιστευτικότητας και του επαγγελματικού και επιχειρηματικού απορρήτου». Ενδεχόμενη αντίθεση προς την αρχή του μυστικού ανταγωνισμού μπορεί να σημειωθεί στο στάδιο της έννομης προστασίας, μετά από στάθμιση συμφερόντων και υπό το φώς της αρχής της αναλογικότητας. Πρόκειται για την συνηθισμένη και εξαιρετικής πρακτικής σημασίας περίπτωση, όπου ενδιαφερόμενος ζητεί πρόσβαση στα στοιχεία του ανταγωνιστή του, ιδίως τις οικονομικές προσφορές προκειμένου να ασκήσει ένα από τα είδη δικαστικής προστασίας που αναφέρονται στο ν. 3886/2010 (άρθρο 2). Και εδώ απαιτείται στάθμιση συμφερόντων μεταξύ δικαιώματος δικαστικής προστασίας του ενός μέρους και δικαιώματος ακροάσεως αλλά και της αρχής της διαφάνειας αφενός και δικαιώματος προστασίας των απορρήτων του άλλου μέρους αφετέρου, το οποίο συνεπικουρείται από την αρχή προστασίας του ανταγωνισμού 78, όπως συνάγεται από το άρθρο 38 ΠΔ 60/2010. Γενική εκ των προτέρων για κάθε περίπτωση δεσμευτική απάντηση δεν φαίνεται ότι μπορεί να δοθεί, όπως τόσο συχνά συμβαίνει σε περιπτώσεις σύγκρουσης σκοπών και διατάξεων. Είναι ευνόητο ότι πρόκειται για εξαιρετικά αμφισβητούμενη στάθμιση συμφερόντων. Και πάλι όμως το δικαίωμα του συμμετέχοντα να έχει πρόσβαση στον φάκελο της προσφοράς ανταγωνιστή του δεν μπορεί να φθάσει μέχρι του σημείου να διερευνήσει τον υπολογισμό κόστους της προσφοράς του ανταγωνιστή του 79, έστω και αν το ύψος 74 Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb Ετσι ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψεις 36, ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη 49 με λοιπές νομολογιακές παραπομπές. 77 Αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψεις 47 επ., ιδίως Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 83, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB, 111 Rdn

15 της οικονομικής προσφοράς αυτό καθαυτό προσφέρει τέτοιες ενδείξεις 80. Γενικότερα, όπως υπογραμμίζει το ΔΕΚ «η αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως δεν σημαίνει ότι οι διάδικοι έχουν απόλυτο και απεριόριστο δικαίωμα πρόσβασης στο σύνολο των σχετικών με την εν λόγω διαδικασία συνάψεως στοιχείων που κατατέθηκαν ενώπιον της αρμόδιας για την προσφυγή αρχής. Αντιθέτως, το εν λόγω δικαίωμα πρόσβασης πρέπει να σταθμίζεται με το δικαίωμα άλλων επιχειρηματιών για προστασία των εμπιστευτικών πληροφοριών και των επιχειρηματικών απορρήτων τους» 81. Βεβαίως «η αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως συνεπάγεται, κατά γενικό κανόνα, το δικαίωμα των διαδίκων να λαμβάνουν γνώση των αποδεικτικών στοιχείων και των παρατηρήσεων που υποβάλλονται στο δικαστήριο και να εκφέρουν συναφώς τη γνώμη τους. Εντούτοις, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι αναγκαίο να απαγορευθεί η πρόσβαση των διαδίκων σε ορισμένα στοιχεία προκειμένου να προστατευθούν τα θεμελιώδη δικαιώματα τρίτου ή να διαφυλαχθεί σημαντικό δημόσιο συμφέρον» 82, εν προκειμένω ο ανόθευτος ανταγωνισμός και τα επιχειρηματικά απόρρητα του διαγωνιζόμενου. Σε κάθε περίπτωση «ενόψει της εξαιρετικά σοβαρής ζημίας που μπορεί να προκύψει από την αντικανονική ανακοίνωση ορισμένων στοιχείων σε κάποιον ανταγωνιστή, η εν λόγω αρχή οφείλει, πριν γνωστοποιήσει τα στοιχεία αυτά σε κάποιον εκ των διαδίκων, να δώσει στον οικείο επιχειρηματία τη δυνατότητα να επικαλεστεί ότι τα ως άνω στοιχεία έχουν τον χαρακτήρα εμπιστευτικών πληροφοριών ή επιχειρηματικών απορρήτων (βλ., κατ αναλογία, απόφαση AKZO Chemie και AKZO Chemie UK κατά Επιτροπής, προαναφερθείσα, σκέψη 29)» 83. Εναπόκειται στην αναθέτουσα αρχή να αποφασίσει κατά πόσον και με ποιο τρόπο πρέπει να διασφαλιστεί ο εμπιστευτικός χαρακτήρας και το απόρρητο των στοιχείων αυτών 84. Συμπερασματικά η αρχή δίκαιης δίκης δεν δικαιολογεί την πλήρη και άνευ όρων πρόσβαση στα στοιχεία του φακέλου και των προσφορών από ανταγωνιστές ή κατά μείζονα λόγο τρίτων. 5. Η προστασία του μυστικού ανταγωνισμού στην κοινοτική νομολογία και την πρακτική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ επιχειρήσεων συναντάται με δύο τρόπους: (i) είτε ως μέρος μιας ευρύτερης προσβολής του δικαίου του ανταγωνισμού, λχ ως παρακολούθημα της ρήτρας του περισσότερου ευνοούμενου πελάτη/προμηθευτή, ως συνοδευτική ρήτρα σε μια απαγορευμένη σύμπραξη καθορισμού τιμών ή μερισμού της αγοράς 85. (ii) είτε ως αυτοτελής παράβαση εκτός άλλης σύμπραξης περιοριστικής του ανταγωνισμού. Σε πολλές περιπτώσεις η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών συντελεί είτε στην δημιουργία, διατήρηση και παγίωση μιας 80 Bultmann ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη ΔΕΚ αποφ. από , υποθ. C-450/06, Varec σκέψη Bellamy/Child European Law of Competition 6 th ed. London 2008,

16 αντιμονοπωλιακής πρακτικής είτε στον έλεγχο της τήρησης της αντιμονοπωλιακής συμφωνίας/πρακτικής. Η ανταλλαγή πληροφοριών θεωρείται κατά γενική πλέον άποψη ως αυτοτελής παράβαση του ανταγωνισμού, η οποία στέκεται δίπλα στους ενδεικτικά απαριθμούμενους περιορισμούς του ανταγωνισμού στο άρθρο 81 παραγρ. ΣυνθΕΚ (πλέον 101 ΣΛΕΕ) και 1 παραγρ.1 ν. 703/1977. Μάλιστα η δικαιολόγηση της ανταλλαγής πληροφοριών της με το άρθρο 1 παραγρ. 3 ή αντίστοιχα 81 παραγρ.3 (πλέον 101 ΣυνθΛισσ) 86 δεν είναι δυνατή. Άρα ή εμπίπτει στο πραγματικό των ανωτέρω διατάξεων ή επιτρέπεται χωρίς πρόβλημα 87. Ειδικότερα μπορεί πλέον να θεωρηθεί ως πάγια νομολογία του ΔΕΚ και πρακτική της Ευρ. Επιτροπής ότι «οι συμφωνίες για την ανταλλαγή πληροφοριών είναι αντίθετες στους κανόνες περί ανταγωνισμού, οσάκις μετριάζουν ή εξαλείφουν τον βαθμό αβεβαιότητας ως προς τη λειτουργία της σχετικής αγοράς, με συνέπεια τον περιορισμό του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων» 88. Εφόσον λοιπόν αφορούν ευαίσθητα επιχειρηματικά μυστικά, όπως η τιμή πώλησης, δίκτυο διανομής, τιμές και όρους προμήθειας πρώτων υλών, εκπτώσεις, σχέδια παραγωγής κλπ τότε η κρίση τους είναι αρνητική υπό το δίκαιο του ανταγωνισμού 89. Χωρίς αμφιβολία τεχνικές και οικονομικές προσφορές σε έναν δημόσιο διαγωνισμό ενσωματώνουν σωρεία ευαίσθητων από τη σκοπιά του δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού πληροφοριών, οι οποίες αποτελούν συγχρόνως και εμπορικά, βιομηχανικά, τεχνολογικά απόρρητα. Ομοίως δημιουργούν ιδίως μη ανοικτοί διαγωνισμοί ένα τεχνητό ολιγοπώλιο προσφοράς, όπου κυριαρχεί η αλληλοεξάρτηση των συμμετεχουσών σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων, πράγμα που οδηγεί σε αλληλοεπίδραση μεταξύ τους λειαίνοντας το έδαφος για εναρμονισμένες πρακτικές περιορισμού του ανταγωνισμού 90. Βασική προϋπόθεση του ανταγωνισμού είναι ότι κάθε επιχειρηματίας «οφείλει να καθορίζει κατά τρόπο αυτόνομο την πολιτική που προτίθεται να ακολουθήσει εντός της κοινής αγοράς» 91. Για το λόγο αυτό κατά πάγια νομολογία του ΔΕΚ «η απαιτούμενη αυτονομία αντιτίθεται αυστηρώς σε κάθε άμεση ή έμμεση επαφή μεταξύ των επιχειρηματιών που μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά εντός της αγοράς υφιστάμενου ή εν δυνάμει ανταγωνιστή, είτε να αποκαλύψει σε έναν ανταγωνιστή τη συμπεριφορά που ο επιχειρηματίας αυτός έχει αποφασίσει ή σκέπτεται να ακολουθήσει στην αγορά, όταν οι επαφές αυτές έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα τη δημιουργία συνθηκών ανταγωνισμού που δεν συμβαδίζουν με τις κανονικές συνθήκες της εν λόγω αγοράς, λαμβανομένων υπόψιν της φύσεως των προϊόντων ή των παρεχομένων υπηρεσιών, της σπουδαιότητας και του αριθμού των επιχειρήσεων και του όγκου της αγοράς αυτής» Bellamy/Child European Law of Competition 5.096, Bunter, Kartellrecht, Muenchen 2009, Bellamy/Child European Law of Competition ΔΕΚ απoφ. από , C-298/05 σκέψη 51 Asnef-Equifax με παραπομπές στην πάγια νομολογία του. 89 Από τη νομολογία του ΠΕΚ αποφ. από , υποθ. Τ-16/98 Wirtschaftsvereinigung. 90 Opitz, Marktmacht und Bieterwettbewerb 10 επ. 91 ΔΕΚ απoφ. από , C-298/05 σκέψη 52 Asnef-Equifax. 16

17 Κατά το ΔΕΚ με άλλη διατύπωση στην πρόσφατη απόφαση T-Mobile 93 : Ναι μεν η εν λόγω απαιτούμενη αυτονομία δεν αποκλείει το δικαίωμα των επιχειρηματιών να προσαρμόζονται επιτηδείως στη διαπιστούμενη ή αναμενομένη συμπεριφορά των ανταγωνιστών τους, πλην όμως, απαγορεύει αυστηρώς κάθε άμεση ή έμμεση επαφή μεταξύ των επιχειρηματιών αυτών, η οποία θα ήταν ικανή είτε να επηρεάσει τη συμπεριφορά ενός υπαρκτού ή δυνητικού ανταγωνιστή στην αγορά, είτε να αποκαλύψει σε έναν τέτοιο ανταγωνιστή τη συμπεριφορά που προτίθενται να ακολουθήσουν έναντι αυτού, οσάκις οι εν λόγω επαφές έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα τη δημιουργία συνθηκών ανταγωνισμού μη ανταποκρινόμενων στις κανονικές συνθήκες της επίδικης αγοράς, λαμβανομένων υπόψη της φύσεως των προϊόντων ή των παρεχόμενων υπηρεσιών, της σπουδαιότητας και του αριθμού των επιχειρήσεων και του όγκου της συγκεκριμένης αγοράς (βλ., συναφώς, προπαρατεθείσες αποφάσεις Suiker Unie κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 174, Züchner, σκέψη 14, και Deere κατά Επιτροπής, σκέψη 87)». Με άλλη διατύπωση μια αποτελεσματικό, ανόθευτη ανταγωνιστική διαδικασία, ήτοι ελεύθερη από περιορισμούς του ανταγωνισμού, ερείδεται στην ασύμμετρη και περιορισμένη πληροφόρηση των ανταγωνιστών του ενός για τον άλλο και για την θέση τους στην αγορά Πρακτικές συνέπειες της μυστικότητας του ανταγωνισμού στους δημόσιους διαγωνισμούς Μια επιχείρηση μπορεί να συμμετάσχει σε μια κοινοπραξία, η οποία και συμμετέχει σε έναν δημόσιο διαγωνισμό. Πρόβλημα υπό το φώς του (μυστικού) ανταγωνισμού αποτελεί η περίπτωση όπου μια επιχείρηση συμμετέχει με δύο παράλληλες προσφορές στον διαγωνισμό, λχ από τη μια μεριά ως μέρος μιας κοινοπραξίας και από την άλλη ατομικά 95. Μία τέτοια πρακτική αντιβαίνει από μόνη της στην αρχή του (μυστικού) ανταγωνισμού 96, δεδομένου ότι σε έναν δημόσιο διαγωνισμό συμβατό με την αρχή του ανταγωνισμού κάθε συμμετέχουσα επιχείρηση γνωρίζει μόνον την δική της προσφορά. Υπάρχει δηλ. αυτόνομος καθορισμός της τεχνικής και οικονομικής προσφοράς, ο οποίος εν προκειμένω αίρεται ως προς τη σχέση της ατομικά συμμετέχουσας επιχείρησης και της ίδιας, ως μέλους της επίσης διαγωνιζόμενης και ανταγωνιστικής κοινοπραξίας. Εξ αυτού συνάγεται ότι βασικό χαρακτηριστικό κάθε δημοσίου διαγωνισμού είναι ότι οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις υποβάλλουν την προσφορά τους εν αγνοία των προσφορών των άλλων 97. Δια αυτού εξασφαλίζεται ότι οι επιχειρήσεις λόγω της υπάρχουσας ανταγωνιστικής πίεσης θα προσφέρουν την οικονομικότερη προσφορά. 92 ΔΕΚ απoφ. από , υποθ. C-298/05 σκέψη 52 Asnef-Equifax, το ίδιο και αποφ. από , υποθ C-08/2008, T-Mobile σκέψη Αποφ. από , υποθ. C-08/2009, σκέψη Bultmann Από άποψη εταιρικού δικαίου λόγω της φύσης της κοινοπραξίας ως προσωπική εταιρία επεμβαίνει το άρθρο 747 ΑΚ (απαγόρευση ανταγωνισμού), διάταξη, η οποία όμως είναι ενδοτικού δικαίου για τα εταιρικά μέλη. 96 Γέροντας 353, Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB, 97 Rdn 24, Bungenberg σε Loewenheim/Mees/Riesenkampff, Kartellrecht, 97 Rdn 10, Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn 875, Frenz, Handbuch Europarecht Bd 3, Rdn 2806, Lux

18 Αν όμως μια συμμετέχουσα επιχείρηση γνωρίζει την προσφορά ανταγωνιστή της, είναι προφανές ότι θα προσανατολίσει μη αυτόνομα την δική της προσφορά του προς τα γνωστά σε αυτήν τεχνικά και κυρίως οικονομικά δεδομένα, ιδίως την τιμή. Ως εκ τούτου συντρέχει διπλός περιορισμός του ανταγωνισμού, τόσο στο επίπεδο της τιμής όσο και της ανταλλαγής πληροφοριών. Εξ αντιδιαστολής συνάγεται ότι ο περιορισμός αυτός του ανταγωνισμού εκλείπει όταν υπάρχει πραγματική συμμετοχή της ίδιας επιχείρησης ως υποεργολάβος περισσότερων ανταγωνιζομένων επιχειρήσεων 98 ή όταν η ατομικώς συμμετέχουσα ανταγωνίζεται άλλη προσφέρουσα επιχείρηση που ανήκει στον ίδιο οικονομικό όμιλο 99. Άλλο φυσικό επακόλουθο της αρχής του μυστικού ανταγωνισμού αποτελεί η αρχή της μυστικότητας των προσφορών. Εξ αυτής απορρέει και η αρχή της ταυτόχρονης αποσφράγισης αλλά και η απαγόρευση τροποποίησης των προσφορών μετά την λήξη της προθεσμίας 100, όπως και η απαγόρευση ex post, μετά την κατακύρωση, διαπραγματεύσεων Εμπλοκή του Δημοσίου ως αναθέτουσα αρχή σε ενδεχόμενη ανταλλαγή πληροφοριών Αυτή η απαγόρευση περιορισμού του μυστικού ανταγωνισμού εξακολουθεί να ισχύει ακόμα και αν το Δημόσιο, ως αναθέτουσα αρχή ή υπό άλλη ιδιότητα εμπλέκεται, ενθαρρύνει ή διευκολύνει τέτοιες ανταλλαγές πληροφοριών. Πρόκειται για την έμμεση ανταλλαγή πληροφοριών υπό την έννοια της απόφασης T-Mobile. 102 Μια τέτοια ενέργεια κατά την πάγια νομολογία του ΔΕΚ συνιστά παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού (απόφαση Van Eycke, πάγια νομολογία) 103 (άρθρο 106 παραγρ.1, πρώην 86 παραγρ. 1) 104 όταν: (i). Ένα κράτος μέλος υπαγορεύει την σύμπραξη ή εναρμονισμένη πρακτική, λχ εξαναγκάζει τις επιχειρήσεις να συμπράξουν ή να συμμετάσχουν σε μια συμφωνία περιορισμού του ανταγωνισμού 97 Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn 875, Bungenberg σε Loewenheim/Mees/Riesenkampff, Kartellrecht 97, Rdn 10, Lux, 142, Οικονόμου Βλ. για την υπεργολαβία Οικονόμου 232 επ. 99 Egger, Europaeisches Vergaberecht Rdn 875 και Οικονόμου 232 επ. Βλ. σχετικά και την αποφ. ΔΕΚ από υπόθ. C-538/07 Assitur σκέψεις 26 επ. με την οποία θεώρησε ότι αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας το αμάχητο τεκμήριο ότι με τη συμμετοχή συνδεδεμένων επιχειρήσεων νοθεύεται άνευ άλλου τινός ο ανταγωνισμός, πρβλ. και Οικονόμου 195 επ. Αντίθετος Γέροντας 352 που θεωρεί ότι η συμμετοχή δύο θυγατρικών επιχειρήσεων στο διαγωνισμό, επιδρά περιοριστικά. 100 Γέροντας Dreher σε Immenga/Mestmaecker (Hrsg), GWB, 97 Rdn 32, Bungenberg σε Loewenheim/Mees/Riesenkampff, Kartellrecht, 97 Rdn Σκέψη Αποφ. από , Συλλ. 1985, 32 σκέψη 16, πάγια νομολογία,. 104 Για τη διάταξη αυτή Μαρίνος, ΝοΒ 2011/3, Γιαννακόπουλος 303 επ., ως προς την εφαρμογή της στο πλαίσιο των διατάξεων για τις δημόσιες προμήθειες, Συνοδινός 149 επ., Πούλιου 337 επ. 18

19 (ii) διευκολύνει ή ενθαρρύνει συμπράξεις ή εναρμονισμένες πρακτικές (iii) ενισχύει την επενέργειά τους στην αγορά, λχ εγκρίνοντας προαποφασισθείσες από τις επιχειρήσεις τιμές ή επιβάλλοντας την ανταλλαγή εμπιστευτικών για τον ανταγωνισμό στοιχείων (τιμές, ποσότητες, επενδύσεις κλπ). Η ενθάρρυνση περιλαμβάνει κρατικές ενέργειες, οι οποίες αναλαμβάνουν τα στοιχεία μιας περιοριστικής του ανταγωνισμού συμβάσεως μεταξύ ιδιωτικών επιχειρήσεων (συμφωνία τιμολογίων στις αεροπορικές μεταφορές) 105, προσδίδουν στην καρτελική σύμπραξη διαρκή χαρακτήρα και σε περίπτωση παραβάσεως προβλέπουν κυρώσεις 106. Γενικά εδώ υπάγεται κάθε ενέργεια με την οποία προσδίδεται μια νομιμότητα σε πρακτικές των επιχειρήσεων αντίθετες προς τους κανόνες ανταγωνισμού 107. Υπενθυμίζεται εξάλλου ότι στο πραγματικό του άρθρου 86 παραγρ.1 (πλέον 106 παραγρ. 1 ΣΛΕΕ) περιλαμβάνεται και η επέκταση της δεσπόζουσας θέσεως επιχειρήσεως εξοπλισμένης με αποκλειστικά ή ειδικά δικαιώματα σε γειτονικές αγορές. Τo ΔΕΚ έχει δεχθεί σε μια σειρά αποφάσεών του με πρώτη την απόφαση RTT 108 ότι συντρέχει παράβαση του άρθρου 82 ΣυνθΕΚ, όταν η δημόσια επιχείρηση επεκτείνει τη μονοπωλιακή θέση της σε γειτονικές αγορές ή περιορίζει τον ανταγωνισμό σε αυτές, Ως εκ τούτου, όπως παρατηρείται, δεν αποκλείεται η τροποποίηση των αρχικών όρων εκτελέσεως ή της διάρκειας μιας συμβάσεως παραχωρήσεως να συνδέεται αιτιωδώς με μια τέτοια ανεπίτρεπτη επέκταση των αποκλειστικών ή ειδικών δικαιωμάτων, έτσι ώστε να εμπίπτει στο πραγματικό του άρθρου 86 παραγρ.1 (πλέον 106 ΣΛΕΕ) σε σύνδεση με το άρθρο 82 (πλέον 102 ΣΛΕΕ) 109. VII. Ο ανταγωνισμός μεταξύ συμμετεχόντων ελεύθερος από περιοριστικές του ανταγωνισμού συμπράξεις Συμφωνίες μεταξύ των συμμετεχόντων σε δημόσιο διαγωνισμό επιχειρήσεων να υποβάλλουν προσφορά με τα αυτά οικονομικά δεδομένα ή με μικρές αποκλίσεις, με τους ίδιους ή διαφορετικούς όρους προσφοράς, να συμμετάσχουν ή να μη συμμετάσχουν σε έναν δημόσιο διαγωνισμό απαγορεύονται ήδη κατά το ελληνικό και κοινοτικό δίκαιο ανταγωνισμού (άρθρο 1 παραγρ.1 ν. 703/1977 και άρθρο 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ). Στην απλούστερη μορφή τους μερίζεται η αγορά ή συμφωνείται μια «εναλλαγή» (rotation) στην υποβολή προσφορών, ενώ σε μια προχωρημένη 105 Αποφ. από , υποθ. C-2/91 Meng, Συλλ. 1993, 5751 σκέψη Αποφ. από , υποθ. C 311/85 Vlaamsee Reisbureaus, Συλλ. 1987, 3801 σκέψη von der Esch, Die Art. 5, 3f, 85/85 und 90 EWGV als Grundlage der wettbewerblichen Verpflichtungen der Mitgliedstaaten, ZHR 155(1991), Υποθ. C-18/88, Συλλ. 1991, Ι ΔΕΚ υποθ. C-41/90 Hoefner, Συλλ. 1991, Ι-1979 σκέψη 34,, υποθ. C-475/99 Ambulanz Gloeckner, Συλλ. 2001, Ι-8089, σκέψη 91, Buendia Sierra σε Faull & Nickpay, The EC Law of Competition, London 2007, 6.71 επ., Mestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht Γιαννακόπουλος 513. Αναλυτικά για την περιπτωσιολογία Μαρίνος, Κρατικοί περιορισμοί του ανταγωνισμού με κατάχρηση δεσπόζουσας θέσεως δημόσιας επιχειρήσεως ή επιχειρήσεως εξοπλισμένες με αποκλειστικά ή ιδιαίτερα δικαιώματα - Mια κριτική ανάλυση της κοινοτικής νομολογίας, ΝοΒ 2011/3 ) 19

20 μορφή μέσω εικονικών προσφορών εξασφαλίζει στα μέρη της σύμπραξης έσοδα από την καρτελική αυτή συμπεριφορά 110, χωρίς να ενδιαφέρει η κατακύρωση του διαγωνισμού (panthom binding).. Έχουν ως κύριο στόχο ή αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών. Νοθεύουν τον ανταγωνισμού μέσω του τεχνητού περιορισμού των συμμετεχόντων στον συγκεκριμένο δημόσιο διαγωνισμό (διοχέτευση των διαφορετικών προσφορών μέσω της σύμπραξης σε περιοριστικές του ανταγωνισμού κοινοπραξίες ή συμφωνίες που περιορίζουν το περιεχόμενο των προσφορών μέσω προσβολής του μυστικού ανταγωνισμού, λχ συμφωνίες ανταλλαγής των τεχνικών και οικονομικών στοιχείων ενός διαγωνισμού 111 με αποτέλεσμα την υποβολή εικονικών προσφορών 112. Κοινός παρονομαστής τους είναι ότι η υποβολή της προσφοράς του συμμετέχοντα ή των συμμετεχόντων απορρέει από μια απαγορευμένη κατά το δίκαιο του ανταγωνισμού συμφωνία και όχι αυτόνομα υπάρχει δηλ. αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της συμφωνίας, άκυρης κατά το άρθρο 1 παραγρ.1 ν. 703, άρθρο 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ) και της υποβαλλόμενης προσφοράς. Εξ αυτού συνάγεται ότι συμφωνίες ή πρακτικές πριν, κατά τη διάρκεια ή και μετά το πέρας ενός δημοσίου διαγωνισμού μεταξύ συμμετεχόντων να ανταλλάσσουν τις προσφορές τους που έχουν υποβάλει σε δημόσιο διαγωνισμό, εμπίπτουν άνευ άλλου στην απαγόρευση του άρθρου 1 παραγρ.1 και 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ. Υπό το πρίσμα αυτό, ακόμα και αν υπάρχει συναίνεση ενός εξ αυτών σύμφωνα με την Οδηγία 2004/18, η συναίνεση αυτή είναι άκυρη. Και τούτο, διότι η απαγόρευση ανταλλαγής πληροφοριών δεν εξυπηρετεί μόνον ιδιωτικά συμφέροντα αλλά πρωτίστως και κυρίως το θεσμό του ανταγωνισμού, και μάλιστα θεσμού εντόνως δημοσίας τάξης, όπως συνάγεται από την πάγια πλέον νομολογία του ΔΕΚ 113. Η επιφύλαξη της Οδηγίας 2004/18 στο άρθρο 6 θα πρέπει να ερμηνευθεί υπό το φώς του υπέρτερου πρωτογενούς κοινοτικού δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού, το οποίο εφαρμόζεται συμπληρωματικά. VIII. Εφαρμογή του άρθρου 1 παραγρ.1 ν. 703/1977 ή του άρθρου 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ στην σχέση αναθέτουσας αρχής και επιχείρησης Η καταρχήν εφαρμογή του άρθρου 1 παραγρ.1 ν. 703 ή του άρθρου 101 παραγρ.1 ΣΛΕΕ θα πρέπει να γίνει δεκτή και στις περιπτώσεις, όπου η αναθέτουσα αρχή, εφόσον μπορεί να χαρακτηρισθεί ως επιχείρηση κατά την έννοια του δικαίου κατά των περιορισμών του ανταγωνισμού, συνάπτει μέσω δημοσίου διαγωνισμού μια μακρόχρονη αποκλειστική σύμβαση με μια ιδιωτική επιχείρηση, με αποτέλεσμα να «κλείνει» ο ανταγωνισμός για το συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία 114, κίνδυνος που φαίνεται να παρουσιάζεται ιδίως στις συμβάσεις πλαίσιο. Ναι μεν η κοινοτική και 110 Opitz, Marktmacht und Bieterwettewerb Janssen, Wettbewerbsbeschraenkende Abreden im Vergabeverfahren, WuW 2005, 502, Lux 57 επ. 112 Πρβλ. και Γέροντα 344 και Πούλιου 324 επ. και την απόφαση της ΕΑ Αgfa 62/1988, η οποία αφορούσε κατανομή της αγοράς νοσοκομείων, για άλλες περιπτώσεις στην γαλλική νομολογία Οικονόμου 204 επ. βλ. και Τέτοκα, ΝοΒ 2001, 1789 επ. 113 Απόφαση ΔΕΚ από , υποθ. C-453/1999, ΔΕΕ 2002, 183 με παρατηρ. Μαρίνου, αποφ. από , υποθ. C-298/04 Manfredi, ΧρΙΔ 2006, 827 επ., με παρατηρ. Μαρίνου. 114 Mestmaecker/Schweitzer, Europaeisches Wettbewerbsrecht

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 179/2 EL 1.8.2006 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ σχετικά µε το κοινοτικό δίκαιο που εφαρµόζεται στην ανάθεση συµβάσεων οι οποίες δεν καλύπτονται ή καλύπτονται εν µέρει από τις οδηγίες για τις «δηµόσιες

Διαβάστε περισσότερα

Φεβρουάριος 2013. Εκπαίδευση στελεχών Δικαιούχων του ΚΑΠΕ. «Εισαγωγή στο περιβάλλον των δημοσίων συμβάσεων» Γρηγόρης Μιχαηλόπουλος

Φεβρουάριος 2013. Εκπαίδευση στελεχών Δικαιούχων του ΚΑΠΕ. «Εισαγωγή στο περιβάλλον των δημοσίων συμβάσεων» Γρηγόρης Μιχαηλόπουλος Φεβρουάριος 2013 Εκπαίδευση στελεχών Δικαιούχων του ΚΑΠΕ «Εισαγωγή στο περιβάλλον των δημοσίων συμβάσεων» Γρηγόρης Μιχαηλόπουλος Προϊστάμενος Μονάδας Νομικής Υποστήριξης Στόχος Παρουσίασης Έννοια Δημόσιας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Αθήνα,30 Οκτωβρίου 2008 Δ/ΝΣΗ ΤΟΜΕΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΓΕΝ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Αθήνα,30 Οκτωβρίου 2008 Δ/ΝΣΗ ΤΟΜΕΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΓΕΝ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Αθήνα,30 Οκτωβρίου 2008 Δ/ΝΣΗ ΤΟΜΕΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΜΑ: Συνοπτικός ενημερωτικός οδηγός σχετικά με προκηρύξεις διαγωνισμών Δημοσίων Συμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Λαμβανομένων υπόψη του μεγέθους της ΑΕΠΕΥ, καθώς και της φύσεως, της κλίμακας και της πολυπλοκότητας των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΜΕ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ ΠΑΝΤΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΜΕ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ ΠΑΝΤΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ Φ.2224 ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΜΕ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ ΠΑΝΤΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ 1. Του Σωματείου με την επωνυμία «ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Άρθρο 1. Γενικές Αρχές 1.1 Ο Κώδικας Δεοντολογίας Εσωτερικός Κανονισμός (εφεξής Κώδικας Δεοντολογίας) περιέχει τις

Διαβάστε περισσότερα

Απάντηση: εν επιτρέπεται η συµµετοχή στους διαγωνισµούς νοµικών προσώπων ως υπεργολάβων. Όλα τα νοµικά πρόσωπα συµµετέχουν στην ένωση ως ισότιµα µέλη

Απάντηση: εν επιτρέπεται η συµµετοχή στους διαγωνισµούς νοµικών προσώπων ως υπεργολάβων. Όλα τα νοµικά πρόσωπα συµµετέχουν στην ένωση ως ισότιµα µέλη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΙΣ ΠΡΟΚHΡYΞΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΕΛΙΚΩΝ ΙΚΑΙΟΥΧΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΤΑΜΕΙΑ ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ΕΓΤΠΕ/ΧΜΠΑ, ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ 1. Ερώτηµα: Θα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Π Ρ Ο Κ Η Ρ Υ Ξ Η Σ Σ Υ Μ Β Α Σ Η Σ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ

Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Π Ρ Ο Κ Η Ρ Υ Ξ Η Σ Σ Υ Μ Β Α Σ Η Σ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. (Ο.Α.Κ. Α.Ε.) Δ/ΝΣΗ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΔΑ: 78ΒΩΟΞ5Ψ-ΚΟ5 ΑΔΑΜ: 15PROC002876533 Αρ. πρωτ :

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα 2002R1606 EL 10.04.2008 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθημα τεκμηρίωσης και δεν δεσμεύει τα κοινοτικά όργανα B ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 19ης

Διαβάστε περισσότερα

L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010

L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010 L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 20ής Δεκεμβρίου 2010 για τη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα του δικαίου που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη Ανοικτού Διεθνούς Διαγωνισμού για το Έργο «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» Διευκρινήσεις

Διακήρυξη Ανοικτού Διεθνούς Διαγωνισμού για το Έργο «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» Διευκρινήσεις Διακήρυξη Ανοικτού Διεθνούς Διαγωνισμού για το Έργο «ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ» Διευκρινήσεις 1 ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Αριθ. γεν. Πρωτ. 1338/14.10.2013 ΕΑΤΑ ΑΕ Στον πίνακα όπου αναγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κωδικός: Δ.03.01 Αρ. Έκδοσης: 01 Έναρξη Ισχύος: 15/10 /2008 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της διαδικασίας αυτής είναι η προετοιμασία των απαιτούμενων ενεργειών για τη διενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠ και δίκαιο του ανταγωνισμού. Κατευθυντήριες γραμμές συμμόρφωσης.

ΣΕΠ και δίκαιο του ανταγωνισμού. Κατευθυντήριες γραμμές συμμόρφωσης. ΣΕΠ και δίκαιο του ανταγωνισμού. Κατευθυντήριες γραμμές συμμόρφωσης. Ο Σύνδεσμός μας συγκεντρώνει προμηθευτές και άλλες επιχειρήσεις οι οποίες συμμετέχουν στον ιατρικό χώρο για να συζητήσουν σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΆΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΡΑΕΚ Αριθμός Διαγωνισμού: 08/2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας συµπεριφοράς και δεοντολογίας για τον κλάδο της ιδιωτικής ασφάλειας I. Γιατί ο κλάδος χρειάζεται έναν κώδικα συµπεριφοράς και δεοντολογίας; Ο τοµέας της ιδιωτικής ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

26.7.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 201/21

26.7.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 201/21 26.7.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 201/21 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 716/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 25ης Ιουλίου 2013 για τη θέσπιση των κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. Βασικές έννοιες ΙΙ. Ευρεσιτεχνία Α. Γενικά

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. Βασικές έννοιες ΙΙ. Ευρεσιτεχνία Α. Γενικά ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. Βασικές έννοιες 1. Βιομηχανική ιδιοκτησία (β.ι.)... 1 2. Κλάδοι β.ι.... 1 3. Δικαιώματα β.ι.... 1 4. Πνευματική ιδιοκτησία (π.ι.)... 2 5. Διανοητική ιδιοκτησία... 2 6. Εξέλιξη β.ι.... 2

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πολύγυρος 29/07/2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πολύγυρος 29/07/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πολύγυρος 29/07/2015 ΝΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ Αριθμ.Πρωτ.:φ.6στ/13833 ΔΗΜΟΣ ΠΟΛΥΓΥΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ-ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ- ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ & ΑΠΟΘΗΚΗΣ Αρ.Μελέτης: 6/2015 Ταχ.Δ/νση: Πολυτεχνείου 50 Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

www.greece italy.eu ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΘΕΣΕΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ & ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΔΑΠΑΝΩΝ

www.greece italy.eu ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΘΕΣΕΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ & ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΔΑΠΑΝΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΘΕΣΕΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ & ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΔΑΠΑΝΩΝ ΘΕΣΜΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Το γενικό πλαίσιο των θεμάτων επιλεξιμότητας καθορίζεται από τους Κανονισμούς: (ΕΚ) αριθμ. 1083/2006 του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΩΔΙΚΑΣ. Προμηθευτών και Επιχειρηματικών Εταίρων της ΜΑΝ

ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΩΔΙΚΑΣ. Προμηθευτών και Επιχειρηματικών Εταίρων της ΜΑΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Προμηθευτών και Επιχειρηματικών Εταίρων της ΜΑΝ Έκδοση 2.0 Ισχύει από: 01/01/2015 Επικοινωνία: MAN SE, Compliance Awareness & Prevention, Oskar-Schlemmer-Straße 19-21, 80807 München

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώμενοι έλεγχοι για τον μετριασμό του κινδύνου

Συνιστώμενοι έλεγχοι για τον μετριασμό του κινδύνου 1. ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ Γενικοί έλεγχοι Ενδεχόμενη επανεξέταση από δευτερεύουσα επιτροπή μεμονωμένων αποφάσεων ή δείγματος των αποφάσεων που ελήφθησαν από την επιτροπή αξιολόγησης Κατάλληλα μαθήματα κατάρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών

Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών Επισκόπηση της ισχύουσας ενωσιακής νομοθεσίας για την ισότητα και ορισμοί των βασικών εννοιών Nicola Countouris Το δίκαιο της ΕΕ για την Ισότητα των Φύλων, EC/ERA Σεμινάριο για τα μέλη του Δικαστικού Σώματος,

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος Οδηγίες εφαρμογής των διατάξεων του νόμου 3299/2004 σχετικά με την έναρξη υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων.

Εγκύκλιος Οδηγίες εφαρμογής των διατάξεων του νόμου 3299/2004 σχετικά με την έναρξη υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αθήνα 22-10 - 2008 Αριθμ. Πρωτ. 48175 Ταχ. Δ/νση : Νίκης 5-7, Αθήνα Ταχ. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις νομιμότητας απευθείας αναθέσεων προμηθειών με απόφαση δημάρχου

Προϋποθέσεις νομιμότητας απευθείας αναθέσεων προμηθειών με απόφαση δημάρχου Α. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Προϋποθέσεις νομιμότητας απευθείας αναθέσεων προμηθειών με απόφαση δημάρχου Με αφορμή την Πράξη 178/2012 του Κλιμακίου του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (γνωμ.) Περίληψη: Προμήθειες

Διαβάστε περισσότερα

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

συνέπεια η ενδιαφερόμενη εταιρία δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής στο διαγωνισμό. Στην σελίδα 51 Β.3.2. Ομάδα Έργου της προκήρυξης αναφέρει:

συνέπεια η ενδιαφερόμενη εταιρία δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής στο διαγωνισμό. Στην σελίδα 51 Β.3.2. Ομάδα Έργου της προκήρυξης αναφέρει: Σχετικά με την προκήρυξη με αρ.1/2010 για τον διαγωνισμό με θέμα : 1.Δράσεις Επικοινωνίας, Πληροφόρησης και Δημοσιότητας στις οκτώ περιφέρειες σύγκλισης 2. Δράσεις Επικοινωνίας, Πληροφόρησης και Δημοσιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΗΣ «ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ» ΑΣΤΙΚΗΣ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΗΣ «ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ» ΑΣΤΙΚΗΣ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΗΣ «ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ» ΑΣΤΙΚΗΣ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ 1 από 11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1.1 Σκοπός του Κανονισμού... 3 1.2 Ορισμοί... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΟΡΓΑΝΑ... 3 2.1 Όργανα...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΩΝ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΑΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΕΣ ΑΡΧΕΣ KAI ΑΝΑΘΕΤΟΝΤΕΣ ΦΟΡΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΤΗΣ ΑΜΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΕΛΑΤΕΣ ΔΕΠΑ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΕΛΑΤΕΣ ΔΕΠΑ FAQ για τη 7 η Δημοπρασία της ΔΕΠΑ για τους μήνες Απρίλιο - Μάιο - Ιούνιο 2014 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΕΛΑΤΕΣ ΔΕΠΑ 1. Τι γίνεται αν δεν εξασφαλίσω ποσότητα ;... 2 2. Όροι παραλαβής ΦΑ μέσω της Δημοπρασίας...

Διαβάστε περισσότερα

Διαγωνισμός: Απόκτηση του 67% του μετοχικού κεφαλαίου της ΟΛΠ Α.Ε. (Μέλος Τεχνικής Εξειδίκευσης και Τρίτος Τεχνικός Υποστηρικτής (Δάνεια Εμπειρία))

Διαγωνισμός: Απόκτηση του 67% του μετοχικού κεφαλαίου της ΟΛΠ Α.Ε. (Μέλος Τεχνικής Εξειδίκευσης και Τρίτος Τεχνικός Υποστηρικτής (Δάνεια Εμπειρία)) Έργο: Αξιοποίηση Εθνικών Λιμένων Διαγωνισμός: Απόκτηση του 67% του μετοχικού κεφαλαίου της ΟΛΠ Α.Ε. Φάση: Πρώτη Φάση (Στάδιο προεπιλογής) Ημερομηνία: 4 Απριλίου 2014 Θέμα: Απαντήσεις σε διευκρινιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΚΥΚΛΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙ Α 1. Έκταση εφαρµογής της πολιτικής 3 2. Εντοπισµός περιπτώσεων πιθανής συγκρούσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 2 1. Η έννοια της μεταβολής του προσώπου του εργοδότη... 2 Πηγές... 7 Συντακτική ομάδα... 7 1 ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΣΦΗΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΘΗΝΑ 2009 Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ ΠΛΕΥΡΑ 1. Η ανώνυµη εταιρία µε την επωνυµία «BIG SOLAR

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 14.3.2014 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 74/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 240/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 7ης Ιανουαρίου 2014 σχετικά με τον ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΜΗΤΡΩΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4013/2011 (ΦΕΚ Α' 204), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 10 του Ν. 4038/2012 (Α'

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διακήρυξη διεθνούς δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού του υποέργου 6 «Ανάπτυξη Πλατφόρμας Ηλεκτρονικής Μάθησης προσαρμοσμένη στις Απαιτήσεις του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ» της Πράξης «Εργασία και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΣΥΜΒΑΣ ΗΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΠΡΟΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ ΑΝΩ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΤΗΣ Ο ΗΓΙΑΣ 2004/18

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΣΥΜΒΑΣ ΗΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΠΡΟΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ ΑΝΩ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΤΗΣ Ο ΗΓΙΑΣ 2004/18 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΣΥΜΒΑΣ ΗΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕ ΠΡΟΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ ΑΝΩ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΤΗΣ Ο ΗΓΙΑΣ 2004/18 ΤΜΗΜΑ I: ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ I.1) ΕΠΩΝΥΜΙΑ, ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ ΕΠΑΦΗΣ ήµος Πάρου ιεύθυνση Τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα-Θέρμη Θεσσαλονίκης: Τοπογραφικές υπηρεσίες 2013/S 212-368129. Προκήρυξη σύμβασης. Υπηρεσίες

Ελλάδα-Θέρμη Θεσσαλονίκης: Τοπογραφικές υπηρεσίες 2013/S 212-368129. Προκήρυξη σύμβασης. Υπηρεσίες 1/5 Η παρούσα προκήρυξη στην ιστοσελίδα του TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:368129-2013:text:el:html Ελλάδα-Θέρμη Θεσσαλονίκης: Τοπογραφικές υπηρεσίες 2013/S 212-368129 Προκήρυξη σύμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΤΩΝ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΝΤΟΣ ΕΔΡΑΣ ΦΙΛΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΟΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΤΟΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισµού σχετικά µε τις συµφωνίες ήσσονος σηµασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σηµαντικά τον ανταγωνισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011

ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011 ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΦ. Ε.Κ. 28/606/22.12.2011 Ι. Σκοπός Η Πολιτική Αποδοχών θεσπίζει το πλαίσιο και καθορίζει τις αρχές, σύμφωνα με τις οποίες η Εθνική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα ΓνωίΛοδόιηση Α' Εοώτηαα Το Σωματείο Εργαζομένων του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (εφεξής ΚΑΠΕ) μου ζήτησε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 546/VΙI/2012 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 546/VΙI/2012 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 546/VΙI/2012 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1 ου ορόφου του κτηρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 11 η Σεπτεµβρίου 2012,

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισμοί Προεπιλογή Φορέα (ΠΦ, CPS)

1. Ορισμοί Προεπιλογή Φορέα (ΠΦ, CPS) 1. Ορισμοί Προεπιλογή Φορέα (ΠΦ, CPS) Η δυνατότητα που παρέχεται στους συνδρομητές ενός Τηλεπικοινωνιακού Οργανισμού να επιλέγουν σε πάγια βάση 4 ότι μία ή περισσότερες κατηγορίες τηλεφωνικών κλήσεων θα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 31.10.2013 COM(2013) 740 final 2013/0361 (APP) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση EL EL 1.

Διαβάστε περισσότερα

Σαρωτές για χρήση στον τομέα της πληροφορικής

Σαρωτές για χρήση στον τομέα της πληροφορικής Σαρωτές για χρήση στον τομέα της πληροφορικής Ημερομηνία δημοσίευσης: 09.06.2010 Είδος σύμβασης: Σύμβαση προμηθειών Προθεσμία: 03.08.2010 Δεδομένα Εγγράφου: 29.07.2010 Τοποθεσία παράδοσης: Irakleio Γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4402, 26.7.2013

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4402, 26.7.2013 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4402, 26.7.2013 Ν. 89(Ι)/2013 89(Ι) του 2013 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ (ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΕ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΑΥΤΩΝ) ΝΟΜΟ Προοίμιο.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α Νέο Αεροδρόμιο Καστελίου Κρήτης και οδική σύνδεση με ΒΟΑΚ ΠΡΟΣΟΧΗ: ΕΧΕΙ ΣΤΑΛΕΙ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ. Πολ. Μηχ/κός με Α' β.

ΤΜΗΜΑ Α Νέο Αεροδρόμιο Καστελίου Κρήτης και οδική σύνδεση με ΒΟΑΚ ΠΡΟΣΟΧΗ: ΕΧΕΙ ΣΤΑΛΕΙ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ. Πολ. Μηχ/κός με Α' β. ΕΛΛΗΝΙΚΗ AHMOKPA TIA ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΓΕΝ. ΓΡΑΜ. ΣΥΓΧΡ. ΔΗΜ. ΕΡΓΩΝ ΕΥΔΕ / ΜΚ / ΕΠΠ Ειδική Υπηρεσία Δημοσίων Έργων Μελετών-Κατασκευών Έργων Παραχώρησης Πελοποννήσου Αθήνα, Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Απόφαση Επιτρόπου 52/2006 5 εκεµβρίου 2006 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 Απόφαση αναφορικά µε τον Ορισµό Σχετικής Αγοράς, τον Καθορισµό Οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) Αθήνα 16.6.2010 Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ Η ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη

28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη 28/5/2010 Αριθµ. Πρωτ.: ***/2009 Ειδ. Επιστήµονας : Μ. Μπλιάτη Κύριο Μιχάλη Κοντογιάννη Ειδικό Γραµµατέα Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Υπουργείο Παιδείας, ια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ 29 - Οµάδα εργασίας για την προστασία των δεδοµένων

ΑΡΘΡΟ 29 - Οµάδα εργασίας για την προστασία των δεδοµένων ΑΡΘΡΟ 29 - Οµάδα εργασίας για την προστασία των δεδοµένων 11601/EL ΟΕ 90 Γνώµη 5/2004 για τις αυτόκλητες κλήσεις µε σκοπό την εµπορική προώθηση σύµφωνα µε το άρθρο 13 της οδηγίας 2002/58/ΕΚ Εγκρίθηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Από τους προηγούμενους εισηγητές ακούσαμε μερικά από τα θέματα που απασχολούν τους εμπλεκόμενους κατά τη διάρκεια των διαγωνιστικών διαδικασιών.

Από τους προηγούμενους εισηγητές ακούσαμε μερικά από τα θέματα που απασχολούν τους εμπλεκόμενους κατά τη διάρκεια των διαγωνιστικών διαδικασιών. Κυρίες και Κύριοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω και εγώ με τη σειρά μου για την πρόσκλησή της ΕΜΕΔΙΤΕΚΑ και να τη συγχαρώ για την πρωτοβουλία της. Ελπίζω με τη σύντομη εισήγησή μου να συμβάλλω και εγώ από την

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 24.12.2003 L 339/73 Ο ΗΓΙΑ 2003/125/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας εκεµβρίου 2003 για τις λεπτοµέρειες εφαρµογής της οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου όσον αφορά τη θεµιτή παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 31.3.2015 EL L 86/13 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2015/534 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Μαρτίου 2015 για την υποβολή εποπτικών αναφορών σχετικά με χρηματοοικονομική πληροφόρηση (ΕΚΤ/2015/13) ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα-Θέρμη Θεσσαλονίκης: Υπηρεσίες επίβλεψης κατασκευών 2014/S 047-078771. Προκήρυξη σύμβασης. Υπηρεσίες

Ελλάδα-Θέρμη Θεσσαλονίκης: Υπηρεσίες επίβλεψης κατασκευών 2014/S 047-078771. Προκήρυξη σύμβασης. Υπηρεσίες 1/6 Η παρούσα προκήρυξη στην ιστοσελίδα του TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:78771-2014:text:el:html Ελλάδα-Θέρμη Θεσσαλονίκης: Υπηρεσίες επίβλεψης κατασκευών 2014/S 047-078771 Προκήρυξη σύμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι Κανόνες Σύναψης & Εκτέλεσης Δημοσίων Συμβάσεων

Οι Νέοι Κανόνες Σύναψης & Εκτέλεσης Δημοσίων Συμβάσεων Ειδικό στέλεχος αρμόδιας Υπηρεσίας Δημοσίων Συμβάσεων με πολυετή πρακτική & διδακτική εμπειρία 09 Μαρτίου // 11 Μαρτίου // 16:00-21:00 26 Φεβρουαρίου // 13 Μαρτίου // 18 Μαρτίου // Όλους τους Φορείς Δημοσίου

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων

Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων ΑΡΘΡΟ 29 - ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ 5058/00/EL/TEΛΙΚΟ WP 33 Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων Γνωµοδότηση 5/2000 σχετικά µε τη Χρήση Tηλεφωνικών Καταλόγων για

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 23.12.2003 L 336/33 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2273/2003 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας εκεµβρίου 2003 για την εφαρµογή της οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου σχετικά µε τις απαλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις EIOPA-BoS-12/069 EL Κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις 1/8 1. Κατευθυντήριες γραμμές Εισαγωγή 1. Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού EIOPA (European Insurance

Διαβάστε περισσότερα

αναφορικά με τους ειδικούς συνεργάτες των νέων Περιφερειαρχών, δεν προβλέφθηκε αντίστοιχη αρμοδιότητα εξαίρεσης από την αναστολή.

αναφορικά με τους ειδικούς συνεργάτες των νέων Περιφερειαρχών, δεν προβλέφθηκε αντίστοιχη αρμοδιότητα εξαίρεσης από την αναστολή. ικηγορικό Γραφείο Γιούλης Αποστολοπούλου Στέφανου Ζαφ. Βαzάκα Γ Ν Ω Μ Ο Δ Ο Τ Η Σ Η Μου ετέθη το εξής θέμα: Δημοτική αρχή (δήμαρχος) προτίθεται να προσλάβει ένα νομικό - δικηγόρο σε θέση ειδικού συνεργάτη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Π. Δ. 432/81 ΤΗΛ: 2610/996660 FAX: 2610/996677 E-mail: rescom@upatras.gr http://research.upatras.gr Πάτρα, 26/05/2015 Αριθμ. Πρωτοκόλλου:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... - 2 - 2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΥ... - 3 - 2.1 Γενικά χαρακτηριστικά του φορέα... - 3 -

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... - 2 - 2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΥ... - 3 - 2.1 Γενικά χαρακτηριστικά του φορέα... - 3 - ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... - 2-2. ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟΥ... - 3-2.1 Γενικά χαρακτηριστικά του φορέα... - 3-2.2 Εφαρμοζόμενες διαδικασίες... - 3-2.2.1 Προγραμματισμός έργων ενεργειών...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΕΣ ΗΛΩΣΕΙΣ. Κοινή δήλωση για τα άρθρα 22 και 29 της συµφωνίας

ΚΟΙΝΕΣ ΗΛΩΣΕΙΣ. Κοινή δήλωση για τα άρθρα 22 και 29 της συµφωνίας 521 der Beilagen XXIII. GP - Staatsvertrag - Erklärungen Griechisch (Normativer Teil) 1 von 7 ΚΟΙΝΕΣ ΗΛΩΣΕΙΣ Κοινή δήλωση για τα άρθρα 22 και 29 της συµφωνίας Τα µέρη δηλώνουν ότι κατά την εφαρµογή των

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας- Επιτροπή Εκπαίδευσης και Ερευνών Χαροκοπείου Πανεπιστημίου.

Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας- Επιτροπή Εκπαίδευσης και Ερευνών Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Αθήνα,16 /02/10 Αρ. πρωτ.: 8117 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΔΕΚΑΕΞΑΣΕΛΙΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

LEGAL INSIGHTS ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΣΤΑ ΙΟ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ

LEGAL INSIGHTS ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΣΤΑ ΙΟ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ LEGAL INSIGHTS ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΣΤΑ ΙΟ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Κυριακή Παππά Η συμμετοχή σε ένα δημόσιο διαγωνισμό είναι πιθανό να αποφέρει σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Ψ Υ Χ Ι Α Τ Ρ Ι Κ Ο Ν Ο Σ Ο Κ Ο Μ Ε Ι Ο Α Τ Τ Ι Κ Η Σ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Τμήμα : Οικονομικό Γραφείο : Προμηθειών Χαϊδάρι 07/04/2014 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΔΑ: ΒΕΑΛ46ΨΖΣ4-ΥΒ4 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, 157 80 Αθήνα. +30 210 772 1348, +30 210 772 4181 e-mail: ereyna@central.ntua.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο

Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Σταμάτιο Πουλή (εισηγητή) και τους Παρέδρους Γεώργιο Παπαϊσιδώρου και Νικόλαο Βόγκα, που

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Λειτουργίας

Κανονισμός Λειτουργίας Κανονισμός Λειτουργίας Υπηρεσίας Παροχής Συνδρομής και Πληροφόρησης για θέματα Διαφθοράς «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΡΑ!» Α. ΠΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 1. Υπηρεσία Παροχής Συνδρομής και Πληροφόρησης για θέματα Διαφθοράς 1.1. Το Σωματείο

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη Ανοικτού Διεθνούς Διαγωνισμού για το Υποέργο 2

Διακήρυξη Ανοικτού Διεθνούς Διαγωνισμού για το Υποέργο 2 Διακήρυξη Ανοικτού Διεθνούς Διαγωνισμού για το Υποέργο 2 «Δομή Φιλοξενίας και Στήριξης Νεοφυών Επιχειρήσεων με Υψηλή Εμπορική Ελκυστικότητα και Προστιθέμενη Αξία στον Κλάδο της Δημιουργικής Βιομηχανίας»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΦΩΝΟ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΟΡΩΝ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

ΣΥΜΦΩΝΟ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΟΡΩΝ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΣΥΜΦΩΝΟ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΟΡΩΝ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Άρθρο 1: Αντικείμενο Συμφώνου Αποδοχής Ο Δικαιούχος ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΚΙΛΚΙΣ αναλαμβάνει την υποχρέωση εκτέλεσης της πράξης "ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Σκοπός. Άρθρο 2 Ερμηνεία

Άρθρο 1 Σκοπός. Άρθρο 2 Ερμηνεία BGBl. III - Ausgegeben am 15. Juni 2015 - Nr. 78 1 von 10 ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΞΟΥΣΙΟΟΤΗΜΕΝΟΥ ΠΩΛΗΤΟΥ. Στην Αθήνα σήµερα την... του µηνός...του έτους... ηµέρα... µεταξύ των :

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΞΟΥΣΙΟΟΤΗΜΕΝΟΥ ΠΩΛΗΤΟΥ. Στην Αθήνα σήµερα την... του µηνός...του έτους... ηµέρα... µεταξύ των : ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΞΟΥΣΙΟΟΤΗΜΕΝΟΥ ΠΩΛΗΤΟΥ Στην Αθήνα σήµερα την... του µηνός...του έτους... ηµέρα... µεταξύ των : α) της εταιρείας µε την επωνυµία TELESUITE LTD», η οποία έχει συσταθεί και λειτουργεί δυνάµει του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «Εκπαίδευση και δια βίου μάθηση»

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «Εκπαίδευση και δια βίου μάθηση» Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Π. Δ. 432/81 ΤΗΛ: 2610/996660 FAX: 2610/996677 E-mail: rescom@upatras.gr http://research.upatras.gr Πάτρα, 13.01.2015 Αριθμ. Πρωτοκόλλου:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ αναφορικά με την Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για τη σύνταξη και έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ αναφορικά με την Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για τη σύνταξη και έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ αναφορικά με την Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για τη σύνταξη και έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης 1. Απαιτείται εμπειρία αποκλειστικά σε 1 κτίριο γραφείων μεγαλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες εκτύπωσης και συναφείς υπηρεσίες

Υπηρεσίες εκτύπωσης και συναφείς υπηρεσίες Υπηρεσίες εκτύπωσης και συναφείς υπηρεσίες Ημερομηνία δημοσίευσης: 20.10.2010 Είδος σύμβασης: Σύμβαση προμηθειών Προθεσμία: 07.12.2010 Δεδομένα Εγγράφου: 29.11.2010 Τοποθεσία παράδοσης: Γεωγραφική περιοχή:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ)

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) Αθήνα 24.2.2011 Αντώνης Κ. Πετσέτας ΜΔΕ, Δικηγόρος ΚΔΕΟΔ - ΜοΚΕ

Διαβάστε περισσότερα

segm@segm.gr, www.segm.gr

segm@segm.gr, www.segm.gr ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ-ΓΡΑΦΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Μακεδόνων 2, 115 21 Αθήνα, τηλ. 210 6452 232, fax 210 6444 685 segm@segm.gr, www.segm.gr ΘΕΣΕΙΣ ΣΕΓΜ για τη Δημόσια διαβούλευση που διοργανώνει η ΕΕΚΕ Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ Αρ. Πρωτ: 404/18-03-2015 Ημερομηνία: 18-03-2015 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΘΕΜΑ: Διαγωνισμός με διαδικασία διαπραγμάτευσης για την επιλογή Αναδόχου για το Έργο «Αντασφάλιση

Διαβάστε περισσότερα

Οι προσφορές καθώς και όλα τα απαραίτητα έγγραφα θα είναι συνταγμένα στην Ελληνική γλώσσα. Θα

Οι προσφορές καθώς και όλα τα απαραίτητα έγγραφα θα είναι συνταγμένα στην Ελληνική γλώσσα. Θα ΆΡΘΡΟ 14 -Γλώσσα Σύνταξης των Προσφορών Οι προσφορές καθώς και όλα τα απαραίτητα έγγραφα θα είναι συνταγμένα στην Ελληνική γλώσσα. Θα είναι πλήρεις και σαφείς σε όλα τους τα σημεία. Οποιαδήποτε ασάφεια

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές για τους ελέγχους κατά την εισαγωγή στον τομέα της ασφάλειας και της συμμόρφωσης των προϊόντων.

Κατευθυντήριες γραμμές για τους ελέγχους κατά την εισαγωγή στον τομέα της ασφάλειας και της συμμόρφωσης των προϊόντων. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΕΝΩΣΗ Ασφάλεια, διευκόλυνση των συναλλαγών και διεθνής συντονισμός Προστασία των πολιτών και άσκηση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. Προκηρύσσει

Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ. Προκηρύσσει ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΣΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διεύθυνση : Φραγκούδη 11 & Αλ. Πάντου, Τ.Κ. 101 63, Καλλιθέα Αττικής Πληροφορίες Τηλέφωνο : 2109098381,

Διαβάστε περισσότερα