Εισάγοντας την έννοια της παγκόσμιας πολιτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισάγοντας την έννοια της παγκόσμιας πολιτικής"

Transcript

1 1 Εισάγοντας την έννοια της παγκόσμιας πολιτικής «Απλώς συνδεθείτε!» E.M. Forster (1910), Howards End ΠΡΟΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πώς θα έπρεπε να προσεγγίζουμε τη μελέτη των παγκόσμιων υποθέσεων; Πώς μπορούμε να αντιληφθούμε καλύτερα τον κόσμο; Κατανοούμε τις παγκόσμιες υποθέσεις παραδοσιακά μέσα από το παράδειγμα των διεθνών σχέσεων. Σύμφωνα με αυτήν τη θεώρηση, τα κράτη (που θεωρούνται «έθνη», εξού και ο όρος «διεθνείς») αποτελούν τον θεμέλιο λίθο της παγκόσμιας πολιτικής, υπό την έννοια ότι οι παγκόσμιες υποθέσεις συνοψίζονται ως επί το πλείστον στις διακρατικές σχέσεις. Κατ επέκταση, αν κατανοήσουμε τους παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αλληλεπιδρούν, μπορούμε να καταλάβουμε πώς λειτουργεί ο κόσμος. Ωστόσο, από τη δεκαετία του 1980, ένα εναλλακτικό παράδειγμα, αυτό της παγκοσμιοποίησης, έχει εμφανιστεί και υιοθετείται ευρέως. Το παράδειγμα αυτό αποκρυσταλλώνει την πεποίθηση ότι οι παγκόσμιες υποθέσεις έχουν μεταλλαχθεί τις τελευταίες δεκαετίες από την αύξηση της παγκόσμιας διασυνδεσιμότητας και αλληλεξάρτησης. Με βάση αυτή την οπτική γωνία, ο κόσμος πλέον δεν λειτουργεί ως αποσυνδεδεμένο σύνολο κρατών, ή «μονάδων», αλλά ως ενοποιημένο σύνολο, ως «ένας κόσμος». Η παγκόσμια πολιτική, όπως την αντιλαμβανόμαστε σε αυτό το βιβλίο, επιχειρεί να περιδιαβεί αυτά τα αντιτιθέμενα παραδείγματα. Σύμφωνα με αυτήν, είναι παράλογο να μη δέχεται κάποιος ότι τα κράτη και οι εθνικές κυβερνήσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στις παγκόσμιες υποθέσεις, το ίδιο όπως είναι παράλογο να αρνείται κάποιος ότι τα κράτη λειτουργούν, όσον αφορά σημαντικό αριθμό ζητημάτων, σε ένα πλαίσιο παγκόσμιας αλληλεξάρτησης. Ωστόσο, υπό ποια έννοια είναι πλέον η πολιτική παγκόσμια; Με ποιους τρόπους, και σε ποιο βαθμό, η παγκοσμιοποίηση καθορίζει τις παραμέτρους της παγκόσμιας πολιτικής; Κατά την προσέγγιση και κατανόηση της παγκόσμιας πολιτικής, πρέπει επίσης να συνυπολογιστούν τα διαφορετικά θεωρητικά πρίσματα μέσα από τα οποία ερμηνεύεται ο κόσμος, δηλαδή οι διαφορετικοί τρόποι θεώρησης του κόσμου. Ποια είναι, συγκεκριμένα, η διαφορά ανάμεσα στις δεσπόζουσες και τις κριτικές προσεγγίσεις της παγκόσμιας πολιτικής; Τέλος, ο κόσμος αρνείται

2 34 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ πεισματικά να παραμείνει στατικός. Η παγκόσμια πολιτική αποτελεί έτσι μια αρένα συνεχιζόμενων και, πολλοί θα μπορούσαν να υποστηρίξουν, επιταχυνόμενων αλλαγών. Κι όμως, αρκετές πτυχές της παγκόσμιας πολιτικής μοιάζουν να παραμένουν αναλλοίωτες. Υπάρχει ισορροπία μεταξύ συνέχειας και αλλαγής στην παγκόσμια πολιτική; ΚΥΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ Πώς έχει μεταβληθεί η «διεθνής» πολιτική σε «παγκόσμια» πολιτική; Ποιες είναι οι κύριες επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης της πολιτικής; Σε τι διαφέρουν οι δεσπόζουσες από τις κριτικές προσεγγίσεις της παγκό- Τι εννοούμε με τον όρο «παγκόσμια πολιτική»; σμιας πολιτικής; Πώς έχει μεταβληθεί η παγκόσμια πολιτική τα τελευταία χρόνια στα θέματα ισχύος, ασφαλείας και δικαιοσύνης; Τι είναι η παγκόσμια πολιτική; Τι εμπεριέχει ένα όνομα; Γιατί χρησιμοποιούμε τον όρο «παγκόσμια πολιτική»; Τι εννοούμε όταν επισημαίνουμε ότι η πολιτική έχει γίνει «παγκόσμια»; Και με ποιο τρόπο η «παγκόσμια» πολιτική διαφέρει από τη «διεθνή» πολιτική; Ο όρος «παγκόσμιος» έχει δύο ερμηνείες, καθεμία από τις οποίες έχει διαφορετικές συνέπειες για την παγκόσμια πολιτική. Σύμφωνα με την πρώτη, η παγκόσμια πολιτική εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον κόσμο και έχει πλανητική (όχι απλώς περιφερειακή ή εθνική) σημασία. Η Γη είναι, στην ουσία, ο κόσμος. Η παγκόσμια πολιτική, υπό αυτή την έννοια, αναφέρεται στην πολιτική που διενεργείται σε παγκόσμιο επίπεδο, παρά σε εθνικό ή περιφερειακό. Αναμφίβολα, η παγκόσμια διάσταση της πολιτικής έχει αποκτήσει τις τελευταίες δεκαετίες μεγαλύτερη βαρύτητα. Οι διεθνείς οργανισμοί έχουν εξαπλωθεί και ενισχυθεί σημαντικά, και κάποιοι από αυτούς, όπως τα Ηνωμένα Έθνη (βλ. σελ. 726), αριθμούν μέλη σχεδόν σε όλα τα κράτη του κόσμου. Ένας αυξανόμενος αριθμός πολιτικών ζητημάτων έχει, επίσης, προσλάβει παγκόσμιο χαρακτήρα, καθώς τα ζητήματα αυτά επηρεάζουν, ουσιαστικά ή δυνητικά, όλες τις περιοχές του κόσμου και, κατ επέκταση, όλους τους ανθρώπους στη Γη. Αυτό ισχύει κυρίως για το περιβάλλον, που συχνά αντιμετωπίζεται ως κλασικό παράδειγμα «παγκόσμιου» ζητήματος, μια και η φύση λειτουργεί όπως ένα διασυνδεδεμένο σύνολο, στο οποίο το κάθε μέρος του επηρεάζει όλα τα άλλα μέρη. Το ίδιο ισχύει και για την οικονομία, στην οποία είναι κοινός τόπος η αναφορά στην «παγκόσμια» οικονομία ή τον «παγκόσμιο» καπιταλισμό, με όλο και λιγότερα

3 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 35 ΕΝΝΟΙΑ Πολιτική Η πολιτική, με την ευρύτερη έννοια, αναφέρεται στις δραστηριότητες μέσω των οποίων οι άνθρωποι διατηρούν και τροποποιούν τους γενικούς κανόνες διαβίωσής τους. Η πολιτική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με φαινόμενα όπως η σύγκρουση και η συνεργασία. Από τη μία πλευρά, η ύπαρξη αντίθετων θέσεων, διαφορετικών επιθυμιών, ανταγωνιζόμενων αναγκών και αντίθετων συμφερόντων συνεπάγεται διαφωνίες σχετικά με τους κανόνες που ρυθμίζουν τη ζωή των ανθρώπων. Από την άλλη πλευρά, οι άνθρωποι αναγνωρίζουν ότι πρέπει να συνεργαστούν προκειμένου να επηρεάσουν τους κανόνες αυτούς και να διασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Παρ όλα αυτά, η πολιτική είναι μια «κυρίαρχα αμφισβητούμενη» έννοια (Gallie, 1955/1956). Έχει οριστεί, με ποικίλους τρόπους, ως η τέχνη της κυβέρνησης, ως δημόσιες υποθέσεις γενικά, ως η μη βίαιη διευθέτηση διενέξεων, και ως ισχύς και διανομή των πόρων (Heywood, 2007). κράτη να παραμένουν έξω από το διεθνές εμπορικό σύστημα και να μην επηρεάζονται από τις εξωτερικές επενδύσεις και την ενοποίηση των χρηματοοικονομικών αγορών. Για τους μελετητές της παγκοσμιοποίησης (globalization), αυτή η τάση προς την παγκόσμια διασύνδεση όχι μόνο αποτελεί ίσως το καθοριστικό γνώρισμα της σύγχρονης ύπαρξης, αλλά επίσης απαιτεί την αναθεώρηση παραδοσιακών προσεγγίσεων προς την απόκτηση γνώσης, με την υιοθέτηση, σε αυτή την περίπτωση, μιας «διαπλανητικής» ή «χωρίς όρια» προσέγγισης της πολιτικής. Ωστόσο, η αίσθηση ότι η πολιτική και οτιδήποτε άλλο έχει εμπλακεί στη δίνη της διασύνδεσης, που απορροφά αποτελεσματικά όλα τα μέρη της, ή όλες τις «μονάδες» της, σε ένα αδιαίρετο, παγκόσμιο σύνολο, είναι πολύ δύσκολο να τεκμηριωθεί. Ο ισχυρισμός ότι ζούμε σε έναν «κόσμο χωρίς όρια» ή ότι το κράτος (state) έχει πάψει να λειτουργεί και η εθνική κυριαρχία είναι άνευ σημασίας (Ohmae, ) εξακολουθεί να κινείται στη σφαίρα της φαντασίας. Σε καμία περίπτωση η πολιτική σε παγκόσμιο επίπεδο δεν έχει υπερκεράσει την πολιτική σε εθνικό, τοπικό ή άλλο επίπεδο. Για αυτόν το λόγο, η έννοια της παγκόσμιας πολιτικής, όπως χρησιμοποιείται σε αυτό το βιβλίο, πηγάζει από τη δεύτερη σημασία του όρου «παγκόσμιος». Σύμφω- Παγκοσμιοποίηση: Η δημιουργία ενός πολύπλοκου δικτύου διασύνδεσης με βάση το οποίο η ζωή μας επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από γεγονότα που συμβαίνουν, και αποφάσεις που λαμβάνονται, μακριά από εμάς (βλ. σελ. 46). Κράτος: Πολιτική ένωση που ασκεί κυρίαρχη δικαιοδοσία εντός ορισμένων εδαφικών συνόρων (βλ. σελ. 208).

4 36 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ να με τη συγκεκριμένη θεώρηση, παγκόσμιος σημαίνει διεξοδικός, αναλυτικός. Αναφέρεται σε όλα τα στοιχεία όχι μόνο του συνόλου ενός συστήματος, αλλά κυρίως του εσωτερικού του. Έτσι, η παγκόσμια πολιτική ασκείται όχι απλώς σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά σε όλα τα επίπεδα, σε παγκόσμιο, περιφερειακό, εθνικό, υποεθνικό κ.ο.κ. (Σχήμα 1.1). Από αυτή την άποψη, η εξέλιξη της παγκόσμιας πολιτικής δεν συνεπάγεται ότι η διεθνής πολιτική καταλήγει στον κάλαθο των αχρήστων της ιστορίας. Αντίθετα, το «παγκόσμιο» και το «διεθνές» συνυπάρχουν: συμπληρώνουν το ένα το άλλο και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντίθετοι ή ασύμβατοι τρόποι κατανόησης. Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετούμε σε αυτό το βιβλίο, είναι παράλογο να παραβλέπει κάποιος ότι τα κράτη και οι εθνικές κυβερνήσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στις παγκόσμιες υποθέσεις, το ίδιο όπως είναι παράλογο να αρνείται κάποιος ότι τα κράτη λειτουργούν, όσον αφορά σημαντικό αριθμό ζητημάτων, σε ένα πλαίσιο παγκόσμιας αλληλεξάρτησης. Η επιλογή της έννοιας «παγκόσμια πολιτική» εκφράζει ότι όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό των κρατών και ανάμεσα στα κράτη έχουν αμοιβαία επίδραση, μεγαλύτερη από όσο στο παρελθόν, και πως η πολιτική, σε αυξανόμενο ποσοστό, δεν ασκείται πλέον μέσα στο ή μέσα από το κράτος. Έτσι λοιπόν, το βιβλίο προχωρά πέρα από τα όρια αυτού που έχει παραδοσιακά μελετηθεί υπό τη σκέπη των διεθνών σχέσεων και επιτρέπει την υιοθέτηση μιας διεπιστημονικής προσέγγισης όσον αφορά ζητήματα και θεματικές από όλο το φάσμα των κοινωνικών επιστημών, εστιάζοντας σε μεγαλύτερο αριθμό συζητήσεων και οπτικών. Ωστόσο, παράλληλα δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις διεθνείς σχέσεις, καθώς αυτό είναι το πεδίο στο οποίο έχει πραγματοποιηθεί το μεγαλύτερο κομμάτι της σχετικής έρευνας και θεωρητικής μελέτης, ιδίως αν λάβει κάποιος υπόψη του τις κύριες θεωρητικές εξελίξεις στην επιστήμη κατά τις τελευταίες δεκαετίες. ΕΝΝΟΙΑ Κυριαρχία Η κυριαρχία είναι η αρχή της ανώτατης και αδιαμφισβήτητης εξουσίας (authority), που αποκρυσταλλώνεται στη διεκδίκηση του κράτους να είναι ο μοναδικός νομοθέτης εντός των ορίων του. Η εξωτερική διάσταση της κυριαρχίας (που μερικές φορές αποκαλείται «κρατική κυριαρχία» ή «εθνική κυριαρχία») αναφέρεται στην ικανότητα του κράτους να δρα ανεξάρτητα και αυτόνομα στην παγκόσμια σκηνή. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη είναι ίσα ενώπιον του διεθνούς δικαίου και ότι η εδαφική κυριαρχία και η πολιτική ανεξαρτησία τους είναι απαραβίαστες. Η εσωτερική κυριαρχία αναφέρεται στην ανώτατη εξουσία που ασκεί το κράτος στο εσωτερικό του. Ο θεσμός της κυριαρχίας, ωστόσο, διαρκώς εξελίσσεται και αλλάζει, καθώς εμφανίζονται νέες έννοιες («οικονομική» κυριαρχία, κυριαρχία για τη «διασφάλιση τροφής» κτλ.), και η έννοια της κυριαρχίας προσαρμόζεται σε νέες συνθήκες («διαμοιραζόμενη» κυριαρχία, «υπεύθυνη» κυριαρχία κ.ο.κ.).

5 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 37 Το παγκόσμιο Το διεθνές Το περιφερειακό Το υποεθνικό ΣΧΗΜΑ 1.1 Οι πτυχές της παγκόσμιας πολιτικής Από τη διεθνή στην παγκόσμια πολιτική Με ποιους τρόπους έχει μεταβληθεί η «διεθνής» πολιτική σε «παγκόσμια» πολιτική, και σε ποιο βαθμό έχει προχωρήσει αυτή η διαδικασία; Με ποιους τρόπους έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια το πλαίσιο της παγκόσμιας πολιτικής; Οι πιο σημαντικές αλλαγές περιλαμβάνουν: νέους δρώντες στην παγκόσμια σκηνή, αυξημένη αλληλεξάρτηση και διασύνδεση, την πορεία προς την παγκόσμια διακυβέρνηση. Το κράτος και οι νέοι παγκόσμιοι δρώντες Παραδοσιακά, η παγκόσμια πολιτική γίνεται αντιληπτή με όρους διεθνών σχέσεων. Αν και το ευρύτερο φαινόμενο των συγκρουσιακών δομών και της συνεργασίας ανάμεσα σε εδαφικά προσδιορισμένες πολιτικές οντότητες παρατηρείται καθ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, ο όρος «διεθνείς σχέσεις» επινοήθηκε από τον βρετανό φιλόσοφο, στοχαστή και μεταρρυθμιστή του δικαίου Jeremy Bentham ( ) στο έργο του Principles of Morals and Legislation (1968 [1789]). Με τον όρο αυτό ο Bentham αναγνώρισε μια σημαντική αλλαγή, ότι κατά τα τέλη του 18ου αιώνα εθνικά προσδιορισμέ- Εξουσία: Το δικαίωμα να επηρεάζει κάποιος τη συμπεριφορά των άλλων με βάση την αποδεκτή από τους τελευταίους υποχρέωση να υπακούσουν η ισχύς που περιβάλλεται από το μανδύα της νομιμότητας.

6 38 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ > ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ... Διεθνείς σχέσεις: Οι «μεγάλες συζητήσεις» Το ακαδημαϊκό πεδίο των διεθνών σχέσεων δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Α Παγκόσμιου Πολέμου ( ), με βασικό κίνητρο την επιθυμία για εξεύρεση τρόπων με τους οποίους θα μπορούσε να εδραιωθεί η ειρήνη. Επίκεντρο του ακαδημαϊκού πεδίου ήταν η μελέτη των διακρατικών σχέσεων, σχέσεων που κατανοούνται παραδοσιακά με διπλωματικούς, στρατιωτικούς και στρατηγικούς όρους. Ωστόσο, η φύση και το επίκεντρο της προσοχής έχουν μετατοπιστεί σημαντικά με το πέρασμα του χρόνου, μέσα από τις αποκαλούμενες «μεγάλες συζητήσεις»: Η πρώτη «μεγάλη συζήτηση» πραγματοποιήθηκε μεταξύ της δεκαετίας του 1930 και της δεκαετίας του 1950 ανάμεσα στους φιλελεύθερους διεθνιστές, που υποστήριζαν με σθένος τη δυνατότητα ειρηνικής συνεργασίας, και στους ρεαλιστές, που πίστευαν στην αναπόδραστη πολιτική της ισχύος. Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1950, ο ρεαλισμός είχε αποκτήσει ξεκάθαρη υπεροχή εντός του ακαδημαϊκού πεδίου. Η δεύτερη «μεγάλη συζήτηση» πραγματοποιήθηκε τη δεκαετία του 1960 ανάμεσα στους συμπεριφοριστές (behaviouralists) και στους παραδοσιακούς αναλυτές, και αφορούσε τη δυνατότητα ανάπτυξης αντικειμενικών «νόμων» στις διεθνείς σχέσεις. Η τρίτη «μεγάλη συζήτηση», που μερικές φορές αποκαλείται και «διαπαραδειγματική συζήτηση», πραγματοποιήθηκε κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 ανάμεσα στους ρεαλιστές και τους φιλελεύθερους, από τη μία πλευρά, και στους μαρξιστές, από την άλλη πλευρά, που ερμήνευαν τις διεθνείς σχέσεις με οικονομικούς όρους. Η τέταρτη «μεγάλη συζήτηση» ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 ανάμεσα στους θετικιστές και στους αποκαλούμενους μεταθετικιστές αναφορικά με τη σχέση θεωρίας και πραγματικότητας (βλ. «Βρίσκονται όλα στο μυαλό μας;», σελ. 148). Σε αυτήν τη συζήτηση απεικονίστηκε η αυξανόμενη επιρροή εντός των διεθνών σχέσεων ευρείας γκάμας κριτικών προσεγγίσεων, όπως ο κοινωνικός κονστρουκτιβισμός, η κριτική θεωρία, ο μεταδομισμός, η μετααποικιοκρατία, ο φεμινισμός και η πράσινη πολιτική. νες πολιτικές οντότητες άρχισαν να αποκτούν πιο ξεκάθαρο εθνικό χαρακτήρα, κάνοντας τις μεταξύ τους σχέσεις να μοιάζουν πραγματικά «δι-εθνείς». Ωστόσο, αν και τα περισσότερα σύγχρονα κράτη είναι έθνη-κράτη (βλ. σελ. 289) ή επιδιώκουν να γίνουν έθνη-κράτη, η ιδιότητά τους ως κράτη, παρά ως έθνη, τους επιτρέπει να δρουν αποτελεσματικά στην παγκόσμια σκηνή. Συνεπώς, η «διεθνής» πολιτική θα έπρεπε πιο σωστά να περιγράφεται ως «δια-κρατική» πολιτική. Αλλά, τι είναι κράτος; Όπως ορίστηκε το 1933 από τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα και τις Υποχρεώσεις των Κρατών στο Μοντεβιδέο, ένα κράτος πρέπει να πληροί τέσσερις βασικές προϋποθέσεις, να έχει προσδιορισμένη εδαφική επικράτεια, σταθερό πληθυσμό, αποτελεσματική κυβέρνη-

7 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 39 ση και «ικανότητα να συνάπτει σχέσεις με άλλα κράτη». Υπό αυτό το πρίσμα, τα κράτη, οι χώρες (οι όροι μπορεί να χρησιμοποιούνται ο ένας αντί του άλλου στο ίδιο πλαίσιο), θεωρούνται οι κύριοι δρώντες στην παγκόσμια σκηνή, και ίσως οι μοναδικοί που χρήζουν σοβαρής μελέτης και ανάλυσης. Για το λόγο αυτό, η παραδοσιακή προσέγγιση στην παγκόσμια πολιτική είναι κρατοκεντρική (state-centric), με το διεθνές σύστημα να περιγράφεται ως διακρατικό (state-system). Οι απαρχές αυτής της προσέγγισης της διεθνούς πολιτικής εντοπίζονται στη Συνθήκη της Βεστφαλίας (1648), με την οποία καθιερώθηκε η κυριαρχία ως διακριτό χαρακτηριστικό του κράτους. Η κρατική κυριαρχία κατέστη έτσι η βασική οργανωτική αρχή της διεθνούς πολιτικής. Ωστόσο, η κρατοκεντρική προσέγγιση της παγκόσμιας πολιτικής είναι όλο και δυσκολότερο να υποστηριχθεί. Αυτό συμβαίνει, εν μέρει, γιατί δεν είναι πλέον δυνατόν να αντιμετωπίζουμε τα κράτη ως τους μοναδικούς και σημαντικούς δρώντες στην παγκόσμια σκηνή. Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις (βλ. σελ. 212), οι Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί (ΜΚΟ) (βλ. σελ. 41) και μια πλειάδα άλλων μη κρατικών οργανώσεων ασκούν επιρροή. Με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικό βαθμό ομάδες και οργανώσεις, που ποικίλλουν, ξεκινώντας από την Αλ Κάιντα (βλ. σελ. 493), το αντικαπιταλιστικό κίνημα (βλ. σελ. 493), την Greenpeace και φτάνοντας μέχρι την Google (βλ. σελ. 253), την General Motors και το Βατικανό, συνεισφέρουν στη διαμόρφωση της παγκόσμιας πολιτικής. Μάλιστα, από τη δεκαετία του 1970, η πλουραλιστική θεώρηση έχει υποστηρίξει το μοντέλο πολλαπλών δρώντων (mixed-actor model) στην παγκόσμια πολιτική. Αν και είναι ευρέως αποδεκτό ότι τα κράτη και οι εθνικές κυβερνήσεις αποτελούν μόνο μία κατηγορία δρώντων ανάμεσα μεταξύ πολλών άλλων στην παγκόσμια σκηνή, ωστόσο παραμένουν οι πιο σημαντικοί. Καμία πολυεθνική επιχείρηση και κανένας ΜΚΟ, για παράδειγμα, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί την κατασταλτική κρατική ισχύ και την ικανότητα επιβολής της τάξης εντός των συνόρων του, καθώς και τη στρατιωτική αντιμετώπιση άλλων κρατών. (Ο εξελισσόμενος ρόλος των κρατών και η σημασία των κρατών εξετάζονται αναλυτικά στο Κεφάλαιο 5.) Συμπεριφορισμός: Η πεποίθηση ότι οι κοινωνικές θεωρίες πρέπει να δομούνται μόνο στη βάση της συμπεριφοράς που μπορεί να παρατηρηθεί και να εξεταστεί, παρέχοντας έτσι ποσοτικά δεδομένα για έρευνα. Κρατοκεντρισμός: Προσέγγιση στην πολιτική ανάλυση σύμφωνα με την οποία το κράτος είναι ο κύριος δρων στο εγχώριο περιβάλλον και στην παγκόσμια σκηνή. Διακρατικό σύστημα: Δομή σχέσεων ανάμεσα στα κράτη, που επιβάλλει έως ένα βαθμό τάξη και προβλεψιμότητα (βλ. σελ. 41). Μοντέλο πολλαπλών δρώντων: Θεωρία σύμφωνα με την οποία η διεθνής πολιτική διαμορφώνεται από ένα πολύ ευρύτερο φάσμα συμφερόντων και ομάδων, χωρίς να παραγνωρίζεται ο ρόλος των κρατών και των εθνικών κυβερνήσεων.

8 40 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ > ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ... Το διακρατικό σύστημα της Βεστφαλίας Η Ειρήνη της Βεστφαλίας (1648) θεωρείται ευρέως ότι σηματοδοτεί την αρχή της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής. Αποτελούνταν από επιμέρους συνθήκες που τερμάτιζαν τον Τριακονταετή Πόλεμο ( ), μια σειρά από κηρυγμένους και ακήρυχτους πολέμους σε ολόκληρη την κεντρική Ευρώπη ανάμεσα στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και ένα πλήθος αντιπάλων, όπως η Δανία, η Ολλανδία, και, κυρίως, η Γαλλία και η Σουηδία. Αν και η μετάβαση ολοκληρώθηκε σε βάθος χρόνου, οι συνθήκες αυτές συνέβαλαν στο μετασχηματισμό μιας μεσαιωνικής Ευρώπης που χαρακτηριζόταν από αλληλεπικαλυπτόμενες αρχές, ταυτότητες και δεσμούς πίστης και αφοσίωσης στο σύγχρονο διακρατικό σύστημα. Το αποκαλούμενο «βεστφαλιανό σύστημα» εδραζόταν σε δύο βασικές αρχές: Τα κράτη έχουν κυρίαρχη δικαιοδοσία, με την έννοια ότι ασκούν ανεξάρτητο έλεγχο σε καθετί που διαδραματίζεται εντός της εδαφικής τους επικράτειας (οι υπόλοιποι θεσμοί και οι υπόλοιπες ομάδες, πνευματικές και κοσμικές, υποτάσσονται στο κράτος). Οι διακρατικές σχέσεις δομούνται με βάση την αρχή της αποδοχής της κυρίαρχης ανεξαρτησίας όλων των κρατών (κάτι που συνεπάγεται ότι τα κράτη είναι από νομική άποψη ίσα). Αυξημένη αλληλεξάρτηση και διασύνδεση Η παραδοσιακή μελέτη της διεθνούς πολιτικής συνίστατο, ουσιαστικά, στη μελέτη του διακρατικού συστήματος. Λόγω της κυριαρχίας, τα κράτη αναλύονταν ως ανεξάρτητες και αυτόνομες οντότητες. Αυτή η κρατοκεντρική προσέγγιση έχει συχνά απεικονιστεί μέσω του αποκαλούμενου «μοντέλου της μπάλας του μπιλιάρδου», το οποίο κυριάρχησε στη διεθνολογική σκέψη κατά τη δεκαετία του 1950, και έχει ειδικότερα ταυτιστεί με τη ρεαλιστική θεωρία. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, τα κράτη, όπως και οι μπάλες του μπιλιάρδου, είναι συνεκτικές και αυτόνομες μονάδες, που επηρεάζουν η μία την άλλη μέσω εξωτερικής πίεσης. Όσα κυρίαρχα κράτη αλληλεπιδρούν μέσα στο διακρατικό σύστημα συμπεριφέρονται ως ένα σύνολο από μπάλες του μπιλιάρδου που μετακινούνται και συγκρούονται μεταξύ τους (Σχήμα 1.2). Από αυτή την άποψη, η αλληλεπίδραση, ή η «σύγκρουση», των κρατών συνδέεται στις περισσότερες περιπτώσεις με στρατιωτικά ζητήματα και ζητήματα ασφαλείας (security), υπογραμμίζοντας την Ασφάλεια: Κατάσταση στην οποία κάποιος είναι ασφαλής από έναν κίνδυνο η απουσία απειλών. Μπορεί να γίνει αντιληπτή με όρους «εθνικούς», «διεθνείς», «παγκόσμιους» ή «ανθρωπιστικούς».

9 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 41 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΙ ΔΡΩΝΤΕΣ... Οι Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί Ένας Μη Κυβερνητικός Οργανισμός (ΜΚΟ) είναι μια ιδιωτική, μη κερδοσκοπική οντότητα που επιδιώκει την υλοποίηση στόχων χωρίς τη χρήση βίας. Η Παγκόσμια Τράπεζα (βλ. σελ. 609) ορίζει τους ΜΚΟ ως «ιδιωτικούς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται για να ελαφρύνουν τον ανθρώπινο πόνο, να προωθήσουν τα συμφέροντα των φτωχών, να προστατέψουν το περιβάλλον, να παράσχουν βασικές κοινωνικές υπηρεσίες ή να αναλάβουν την ανάπτυξη μιας κοινότητας». Παλαιότερα παραδείγματα τέτοιων οργανισμών αποτελούν η Κοινωνία για την Κατάργηση του Εμπορίου των Σκλάβων (που δημιουργήθηκε από τον William Wilberforce το 1787) και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (που δημιουργήθηκε το 1863). Η πρώτη επίσημη αναγνώριση των ΜΚΟ έγινε από τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) το 1948, όταν αποδόθηκε σε 41 από αυτούς συμβουλευτικό καθεστώς μετά την Παγκόσμια Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. (Ωστόσο, κάποιοι ακτιβιστές θεωρούν ότι μόνο ομάδες που χαίρουν της επίσημης αναγνώρισης από τον ΟΗΕ θα πρέπει να θεωρούνται «πραγματικοί» ΜΚΟ.) Οι ΜΚΟ διακρίνονται συχνά σε λειτουργικούς/επιχειρησιακούς και σε υπερασπιστικούς/ακτιβιστικούς: Οι λειτουργικοί/επιχειρησιακοί ΜΚΟ έχουν κύριο στόχο το σχεδιασμό και την εφαρμογή αναπτυξιακών προγραμμάτων, και επιδιώκουν είτε την ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου είτε την ανάπτυξη. Μπορεί να είναι κοινοτικοί, εθνικοί ή διεθνείς. Οι υπερασπιστικοί/ακτιβιστικοί ΜΚΟ έχουν συσταθεί για την προώθηση ή υπεράσπιση ενός συγκεκριμένου σκοπού αποκαλούνται μερικές φορές προωθητικές ομάδες πίεσης ή ομάδες δημόσιου συμφέροντος. Σημασία: Κατά τη δεκαετία του 1990, η αύξηση του αριθμού των ΜΚΟ κορυφώθηκε. Μέχρι το 2000, πάνω από ομάδες έλαβαν συμβουλευτικό καθεστώς στον ΟΗΕ, ενώ ο συνολικός αριθμός των ΜΚΟ εκτιμάται ότι ξεπέρασε τους Αν συνυπολογίσουμε και τους εθνικούς ΜΚΟ, ο αριθμός αυξάνεται κατακόρυφα. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι λειτουργούν περίπου 2 εκατομμύρια ΜΚΟ, η Ρωσία έχει και στην Κένυα, για να πάρουμε ως παράδειγμα και μία αναπτυσσόμενη χώρα, νέοι ΜΚΟ δημιουργούνται κάθε χρόνο. Οι μεγαλύτεροι διεθνείς ΜΚΟ έχουν καταστεί τεράστιοι οργανισμοί. Για παράδειγμα, ο προϋπολογισμός της Care International, που είναι προσηλωμένη στη μείωση της παγκόσμιας φτώχειας, ξεπερνά τα 100 εκατομμύρια δολάρια, η Greenpeace αριθμεί περίπου 2,5 εκατομμύρια μέλη και πάνω από υπαλλήλους, ενώ η Διεθνής Αμνηστία έχει περισσότερους πόρους από όσους διαθέτει ο ΟΗΕ για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναμφίβολα, οι κύριοι διεθνείς ΜΚΟ και ο τομέας τους συνολικά αποτελούν πλέον σημαντικούς δρώντες στην παγκόσμια σκηνή. Αν και δεν απολαμβάνουν τις οικονομικές δυνατότητες των πολυεθνικών επιχειρήσεων, οι υπερασπιστικοί/ακτιβιστικοί ΜΚΟ έχουν αποδειχτεί ιδιαίτερα ικανοί και κατάλληλοι στην κινητοποίηση της «ήπιας» ισχύος (βλ. σελ. 370) και της λαϊκής πίεσης. Υπό αυτό το πρίσμα, διαθέτουν πλήθος πλεονεκτημάτων. Για παράδειγμα, έχουν καλλιεργήσει σημαντικό δημόσιο προφίλ, που συχνά συνδέεται με δημόσιες διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις που προσελκύουν

10 42 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ την προσοχή των ΜΜΕ. Οι κατεξοχήν αλτρουιστικοί και ανθρωπιστικοί σκοποί τους τους επιτρέπουν να κινητοποιούν την υποστήριξη του κοινού και να ασκούν ηθική πίεση, την οποία οι πολιτικοί και τα πολιτικά κόμματα αγωνίζονται να αντιμετωπίσουν. Τέλος, όσον αφορά ευρεία γκάμα θεμάτων, οι απόψεις των ΜΚΟ αντιμετωπίζονται ως έγκυρες και ανιδιοτελείς, καθώς αυτοί εμπλέκουν στο έργο τους ειδικούς και ακαδημαϊκούς. Οι λειτουργικοί/επιχειρησιακοί ΜΚΟ, από την άλλη, έχουν φτάσει στο σημείο να παρέχουν το 15% της συνολικής διεθνούς βοήθειας, σπεύδοντας συχνά νωρίτερα από κυβερνητικά σώματα, εθνικά ή διεθνή, και λειτουργώντας πιο αποτελεσματικά από αυτά. Επιπλέον, οι ΜΚΟ για την ανακούφιση και την ανάπτυξη έχουν συχνά τη δυνατότητα να δραστηριοποιούνται σε πολιτικά ευαίσθητες περιοχές, στις οποίες οι εθνικές κυβερνήσεις, ή ακόμη και ο ΟΗΕ, δεν είναι ευπρόσδεκτες. Ωστόσο, η αύξηση του αριθμού και της σημασίας των ΜΚΟ έχει προκαλέσει σημαντικές πολιτικές αντιπαραθέσεις. Οι υποστηρικτές τους διατείνονται ότι οι ΜΚΟ συνεισφέρουν στην παγκόσμια πολιτική. Εξισορροπούν την ισχύ των δρώντων, αποτελώντας αντίβαρο στην επιρροή των πολυεθνικών επιχειρήσεων, εκδημοκρατίζουν την παγκόσμια πολιτική εκφράζοντας τα συμφέροντα των λαών και εκείνων των ομάδων που έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά από τις διαδικασίες της παγκοσμιοποίησης και, τέλος, λειτουργούν ως ηθικές δυνάμεις καθώς διευρύνουν την αίσθηση ευθύνης των πολιτών και προωθούν την παγκόσμια ιδιότητα του πολίτη. Για αυτούς τους λόγους, συνιστούν ζωτικό συστατικό στοιχείο της διαμορφούμενης παγκόσμιας κοινωνίας των πολιτών (βλ. σελ. 270). Ωστόσο, οι πολέμιοί τους υποστηρίζουν ότι οι ΜΚΟ είναι αυτοδιορισμένες οντότητες που στερούνται πραγματικών δημοκρατικών διαπιστευτηρίων και συχνά εκφράζουν τις απόψεις μικρής ομάδας επαγγελματιών. Στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν θετικό προφίλ στα μέσα ενημέρωσης και να προσελκύσουν υποστήριξη και χρηματοδότηση, οι ΜΚΟ έχουν κατηγορηθεί για υπερβολικούς ισχυρισμούς, με τους οποίους διαστρεβλώνουν τις αντιλήψεις του κοινού και την πολιτική ατζέντα. Τέλος, προκειμένου να διατηρήσουν το καθεστώς το οποίο απολαμβάνουν εντός των διεθνών οργανισμών, οι ΜΚΟ έχουν την τάση να συμβιβάζονται σε θέματα αρχών και να ταυτίζονται με τις κυρίαρχες τάσεις, χάνοντας έτσι τον αρχικά ριζοσπαστικό χαρακτήρα που έχουν ως κοινωνικά κινήματα. (Η επίδραση και η σημασία των ΜΚΟ εξετάζονται περαιτέρω στο Κεφάλαιο 6.) παραδοχή ότι η ισχύς και η επιβίωση αποτελούν πρωταρχικό μέλημα των κρατών. Συνεπώς, η διεθνής πολιτική είναι προσανατολισμένη σε ζητήματα που αφορούν τον πόλεμο και την ειρήνη, με τη διπλωματία (diplomacy) και την πιθανή ανάληψη στρατιωτικής δράσης να αποτελούν τις κύριες μορφές της αλληλεπίδρασης των κρατών. ΣΧΗΜΑ 1.2 Το «μοντέλο της μπάλας του μπιλιάρδου» της παγκόσμιας πολιτικής

11 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 43 Το «μοντέλο της μπάλας του μπιλιάρδου» έχει δύο κύριες συνέπειες. Πρώτον, προκρίνει τον σαφή διαχωρισμό μεταξύ, αφενός, της εγχώριας πολιτικής, η οποία ασχολείται με το ρόλο του κράτους στη διατήρηση της τάξης και τη δημιουργία ενός ρυθμιστικού πλαισίου εντός των συνόρων του, και αφετέρου, της διεθνούς πολιτικής, που επικεντρώνεται στις διακρατικές σχέσεις. Υπό αυτή την έννοια, η κυριαρχία αποτελεί το σκληρό κέλυφος της μπάλας του μπιλιάρδου, που διαχωρίζει το «εξωτερικό» από το «εσωτερικό». Με λίγα λόγια, τα σύνορα έχουν μεγάλη σημασία. Δεύτερον, υπαινίσσεται ότι οι δομές σύγκρουσης και συνεργασίας εντός του διεθνούς συστήματος καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από την κατανομή της ισχύος μεταξύ των κρατών. Συνεπώς, αν και οι κρατοκεντρικοί αναλυτές αποδέχονται την τυπική και νομική ισότητα των κρατών, καθώς καθένα από αυτά συνιστά κυρίαρχη οντότητα, αναγνωρίζουν, επίσης, ότι κάποια κράτη είναι πιο ισχυρά από άλλα, με τα ισχυρά κράτη να επεμβαίνουν ορισμένες φορές στα εσωτερικά ζητήματα των αδύναμων κρατών. Στην ουσία, δεν είναι όλες οι μπάλες του μπιλιάρδου ισομεγέθεις. Για το λόγο αυτό, η μελέτη της διεθνούς πολιτικής έχει παραδοσιακά επικεντρωθεί στα συμφέροντα και τη συμπεριφορά των αποκαλούμενων «μεγάλων δυνάμεων». Ωστόσο, το «μοντέλο της μπάλας του μπιλιάρδου» έχει αμφισβητηθεί έντονα ως αποτέλεσμα των πρόσφατων τάσεων και εξελίξεων στο παγκόσμιο σύστημα. Δύο από αυτές τις τάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Η πρώτη τάση αφορά την ανάπτυξη των διασυνοριακών, ή διεθνικών (transnational), ροών και ανταλλαγών (μετακινήσεις ατόμων αγαθών, χρημάτων, πληροφοριών και ιδεών). Με άλλα λόγια, τα κρατικά σύνορα έχουν γίνει σιγά σιγά πιο «πορώδη», με αποτέλεσμα η συμβατική διχοτόμηση ανάμεσα στο εγχώριο και το διεθνές, ή το «εσωτερικό» και το «εξωτερικό», να καθίσταται ολοένα και λιγότερο σημαντική. Αυτή η τάση έχει ταυτιστεί με την παγκοσμιοποίηση, όπως αναλύεται και στο επόμενο κεφάλαιο. Η δεύτερη τάση, που συνδέεται με την πρώτη, αφορά την αυξημένη αλληλεξάρτηση (βλ. σελ. 45) και διασύνδεση που παρατηρούνται όλο και περισσότερο στις διακρατικές σχέσεις. Οι πολιτικές για την οικονομική ανάπτυξη και ευημερία, η αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής και των πανδημιών, δεν μπορούν να υλοποιηθούν από κανένα κράτος μονομερώς, ανεξάρτητα από το πόσο ισχυρό μπο- Διπλωματία: Η διαδικασία διαπραγμάτευσης και επικοινωνίας ανάμεσα στα κράτη που έχει στόχο την επίλυση των συγκρούσεων χωρίς τη χρήση βίας συνιστά εργαλείο της εξωτερικής πολιτικής. Διεθνικός: Ρύθμιση όσον αφορά γεγονότα, άτομα, ομάδες και οργανώσεις με την οποία λαμβάνονται ελάχιστα ή δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη οι εθνικές κυβερνήσεις και τα κρατικά σύνορα ο όρος «διεθνικός» είναι διακριτός, από τους όρους «διεθνής» και «πολυεθνικός».

12 44 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΕΝΝΟΙΑ Μεγάλη δύναμη Μεγάλη δύναμη θεωρείται ένα κράτος που κατατάσσεται ανάμεσα στα πιο ισχυρά κράτη σε ένα ιεραρχικό διακρατικό σύστημα. Τα κριτήρια που ορίζουν ένα κράτος ως μεγάλη δύναμη είναι αμφιλεγόμενα, ωστόσο τέσσερα φαίνεται να χαίρουν γενικής αποδοχής. Μια μεγάλη δύναμη: 1) κατατάσσεται ανάμεσα στα πιο ισχυρά στρατιωτικά κράτη, που έχουν την ικανότητα να εξασφαλίζουν τη δική τους ασφάλεια και, πιθανόν, να επηρεάζουν άλλες δυνάμεις, 2) είναι οικονομικά εύρωστη, αν και (όπως αποδεικνύει το παράδειγμα της Ιαπωνίας) αυτό αποτελεί αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη για να ανακηρυχθεί ένα κράτος σε αυτήν τη θέση, 3) έχει παγκόσμιες, όχι μόνο περιφερειακές, σφαίρες συμφερόντων, 4) υιοθετεί «προχωρημένη» εξωτερική πολιτική και ασκεί πραγματική, όχι μόνο δυνητική, επιρροή στις διεθνείς υποθέσεις. ρεί να είναι. Υπό αυτές τις συνθήκες, τα κράτη είναι αναγκασμένα να συνεργάζονται στηριζόμενα σε συλλογικές προσπάθειες και ενέργειες. Για τους Keohane και Nye (1977), αυτό το δίκτυο των σχέσεων έχει δημιουργήσει μια κατάσταση «περίπλοκης αλληλεξάρτησης», στην οποία η αύξηση του εμπορίου και των οικονομικών σχέσεων αναγκάζει τα κράτη να συνεργάζονται και να ενοποιούν τις πολιτικές τους. Αυτή η κατάσταση εκφράζεται στο αποκαλούμενο «μοντέλο του ιστού της αράχνης» της παγκόσμιας πολιτικής (Σχήμα 1.3). Ωστόσο, σαφείς είναι οι περιορισμοί σε αυτήν τη θεώρηση. Πρώτον, υπάρχουν περιοχές του κόσμου, όπως η Μέση Ανατολή, στις οποίες τα κράτη παραμένουν εμφανώς εμπλεκόμενα σε στρατιωτική-στρατηγική σύγκρουση. Αυτό καταδεικνύει ότι το «μοντέλο της μπάλας του μπιλιάρδου» δεν είναι εντελώς ανακριβές και τα επίπεδα αλληλεξάρτησης ποικίλλουν σημαντικά ανά περιοχή. Επιπλέον, η αλληλεξάρτηση δεν ταυτίζεται πάντα με την ειρήνη, τη συνεργασία και την ενοποίηση. Σε μερικές περιπτώσεις, η αλληλεξάρτηση είναι ασύμμετρη, και όχι συμμετρική, και μπορεί να οδηγήσει σε επικυριαρχία και σύγκρουση, και όχι σε ειρήνη και αρμονία. ΣΧΗΜΑ 1.3 Το «μοντέλο του ιστού της αράχνης» της παγκόσμιας πολιτικής

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν μεσαίες, μικρές ή και πολύ μικρές δυνάμεις. Παρόλο που η

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια

Η παρακάτω ομάδα κεφαλαίων εξετάζει τους μηχανισμούς της κυβέρνησης και τις διαδικασίες μέσω των οποίων διαμορφώνεται και εφαρμόζεται η δημόσια Χρήση του Βιβλίου Η πολιτική, από τη φύση της, είναι ένας τομέας επικάλυψης και διασύνδεσης. Το υλικό λοιπόν που συναντάται στο βιβλίο αυτό ανθίσταται πεισματικά στην τμηματοποίηση, κάτι που αποτελεί και

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα.

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Τα άτομα κατασκευάζουν με ενεργό τρόπο τον κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αγροτική Πολιτική 8 ου Εξαμήνου Η χρησιμότητα του μαθήματος Η κατανόηση του «σκηνικού» πίσω από τη διαμόρφωση της

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών

Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Παγκόσμια Πρότυπα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών Κυρίως από το 1970, η ανάδυση νέων τύπων συνεταιρισμών που ανταποκρίνονται σε ακάλυπτες ανάγκες, κυρίως στους τομείς της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1.2 Η Επιχείρηση http://www.economics.edu.gr 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.2 Η Επιχείρηση : σχολικό βιβλίο 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας µας, το ίδιο σηµαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση -Η έννοια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης επιχειρεί να συλλάβει τις περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα κυβερνητικά επίπεδα.

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αντικείμενο του Τμήματος Το Τμήμα ασχολείται με την μελέτη των πολιτικών φαινομένων, των πολιτικών θεσμών, διαδικασιών και ανταγωνισμών.

Διαβάστε περισσότερα

Security Studies Μελέτες Ασφάλειας

Security Studies Μελέτες Ασφάλειας Πρόγραμμα E ξ A ποστάσεως E κπ αίδευσης ( E learning ) Security Studies Μελέτες Ασφάλειας E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Γιατροί Χωρίς Σύνορα. 40 χρόνια. ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση

Γιατροί Χωρίς Σύνορα. 40 χρόνια. ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση Γιατροί Χωρίς Σύνορα 40 χρόνια ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική δράση Η ταυτότητά μας Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα είμαστε μια διεθνής, ανεξάρτητη, ιατρική, ανθρωπιστική οργάνωση Προσφέρουμε ανθρωπιστική βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ-ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΜΟΝΤΕΛΑ-ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ-ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ Οι κρίσεις δημιουργούν απρόβλεπτες καταστάσεις οι οποίες εξελίσσονται ραγδαία και απαιτούν αποφάσεις προκειμένου οι επιπτώσεις τους να μην επεκταθούν ταχύτατα. Κάθε κρίση απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 5: H ανάπτυξη της ηθικότητας και της προκοινωνικής συμπεριφοράς Θέματα Διάλεξης Οι κανόνες συμπεριφοράς Η σκέψη για τους ηθικούς κανόνες Η θεωρία του Piaget για την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ο Υπουργός Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας κ. Βασίλης Μαγγίνας μίλησε σήμερα Δευτέρα 16 Ιουλίου στο Όγδοο Διακυβερνητικό Συμβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Η σύγκρουση ως αναπόφευκτο αλλά και ταυτόχρονα πολύτιμο φαινόμενο της σχολικής ζωής. Από την επίλυση στη διαχείρισή της. Δρ. Καραβά Ζαχαρούλα Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ»

«ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νομική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΔΑΣΚΟΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Ιούνιος 2016

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 02: Ιστορική Εξέλιξη της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ι Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

«Παγκόσμια Ευρώπη; Οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής. Ένωσης»

«Παγκόσμια Ευρώπη; Οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής. Ένωσης» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη; Οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 30 Ιανουαρίου 2007 Στο ξεκίνημα του 21 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου

Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου Η Κύπρος στον 21 ο αιώνα: Προκλήσεις και Προοπτικές σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα Ευρισκόμενοι στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του 21 ου αιώνα οι μελλοντικές διεθνολογικές προκλήσεις κρύβουν για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012 ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΩΝ «ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 2012», Βρυξέλλες 16 Οκτωβρίου 2012 Κύριοι Πρόεδροι, Κύριε Πρόεδρε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Διαβάστε περισσότερα

COMPETENCIES για την ΕΑΑ και ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ. Δρ. Αραβέλλα Ζαχαρίου. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά, 4-5 Φεβρουαρίου 2012

COMPETENCIES για την ΕΑΑ και ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ. Δρ. Αραβέλλα Ζαχαρίου. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά, 4-5 Φεβρουαρίου 2012 Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 COMPETENCIES για την ΕΑΑ και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Εταιρική Διακυβέρνηση και Αγορές Κεφαλαίου Η συζήτηση γύρω από το χρηματοπιστωτικό σύστημα συνήθως επικεντρώνεται στο θέμα του ποιές είναι οι πηγές χρηματοδότησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Μια σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία)

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία) Σύσταση CM/Rec(2010)7 Της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη μέλη για το Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Εκπαίδευση για τη Δημοκρατική Ιδιότητα του Πολίτη και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Υιοθετήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση και Ασφάλεια

Μετανάστευση και Ασφάλεια Πρόγραμμα E ξ A ποστάσεως E κπ αίδευσης ( E learning ) Μετανάστευση και Ασφάλεια E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Αειφορική γεωργία και ανάπτυξη Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Ποιοι είμαστε Οι διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις που προσυπογράφουμε τον Καταστατικό Χάρτη Αυτοδέσμευσης Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ NOMOΣ: 3520/2006 ΦΕΚ: Α 274/22.12.2006 ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σύμφωνα με την Ανακοίνωση Υπ.Εξωτ. Φ.0544/Μ.5848/ΑΣ.46/2007

Διαβάστε περισσότερα

κοινά αγαθά και ομότιμη παραγωγή /κατανεμημένη παραγωγή Γιώργος Παπανικολάου (p2p foundation)

κοινά αγαθά και ομότιμη παραγωγή /κατανεμημένη παραγωγή Γιώργος Παπανικολάου (p2p foundation) κοινά αγαθά και ομότιμη παραγωγή /κατανεμημένη παραγωγή Γιώργος Παπανικολάου (p2p foundation) Καταστροφή φυσικού περιβάλλοντος Εμφάνιση των «ψηφιακών»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Αντικείµενο του βιβλίου αυτού είναι οι ιεθνείς Οικονοµικές Σχέσεις οι οποίες αναλύονται τόσο στο θεωρητικό επίπεδο, όσο και στο επίπεδο των συνθηκών του πραγµατικού κόσµου µε έµφαση στο σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία)

(Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών στις 11Μαίου 2010 στην 120 η Συνεδρία) Σύσταση CM/Rec(2010)7 Της Επιτροπής Υπουργών προς τα κράτη-μέλη για το Χάρτη του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Παιδεία της Δημοκρατίας και την Εκπαίδευση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Υιοθετήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Επιχειρησιακές Επικοινωνίες Ενότητα # 10: Διαχείριση Θεμάτων Πρόδρομος Γιαννάς Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

των μεταναστών Διοικείται από 23μελές Προεδρείο και 11μελή Γραμματεία.

των μεταναστών Διοικείται από 23μελές Προεδρείο και 11μελή Γραμματεία. Η (ΕΕΔΔΑ) είναι μια ελληνική μη κυβερνητική, μη κερδοσκοπική, κοινωφελής οργάνωση που ιδρύθηκε το Σεπτέμβρη του 1981 με στόχο την αλληλεγγύη με τα κινήματα των λαών της Ασίας, Αφρικής και Λατινικής Αμερικής

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτα Αυτοδέσμευσης, Κοινωνικής Ευθύνης και Λογοδοσίας μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. International Non Governmental Organizations Accountability Charter

Χάρτα Αυτοδέσμευσης, Κοινωνικής Ευθύνης και Λογοδοσίας μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. International Non Governmental Organizations Accountability Charter Χάρτα Αυτοδέσμευσης, Κοινωνικής Ευθύνης και Λογοδοσίας μη Κυβερνητικών Οργανώσεων International Non Governmental Organizations Accountability Charter Απρίλιος 2008 Χάρτα Αυτοδέσμευσης, Κοινωνικής Ευθύνης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 7: Η Βιοηθική ως πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Βιοηθική 2.Ανθρώπινα Δικαιώματα 1.Ανθρώπινο γονιδίωμα και ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

«Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος

«Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος EIΣΑΓΩΓΗ «Άρχεσθαι μαθών, άρχειν επιστήσει» («Ανάλαβε εξουσία αφού πρώτα μάθεις να εξουσιάζεσαι») Σόλων, ο Αθηναίος Η ηγεσία και η άσκησή της η έννοιά της και το σύνολο των συμπεριφορών που τη συνθέτουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού

Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Ηράκλειο, Τρίτη 28/04/2009 Χαιρετισμός στην εκδήλωση για την συμπλήρωση 20 χρόνων από την αδελφοποίηση των Δήμων Ηρακλείου και Λεμεσού Κυρίες και κύριοι, Αισθάνομαι και αισθανόμαστε όλοι ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

6981/17 ΙΑ/νικ 1 DG C 1

6981/17 ΙΑ/νικ 1 DG C 1 Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 6 Μαρτίου 2017 (OR. en) 6981/17 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Αποστολέας: Με ημερομηνία: 6 Μαρτίου 2017 Αποδέκτης: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αντιπροσωπίες

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ Διάταξη Θεματικής Ενότητας SDM511 / Θεωρητική Θεμελίωση της Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης και Δια Βίου Μάθησης Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών SDM Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Δίπλωμα στην ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ (Diploma of Social Entrepreneurship)

Δίπλωμα στην ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ (Diploma of Social Entrepreneurship) Δίπλωμα στην ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ (Diploma of Social Entrepreneurship) Οι αιτήσεις ξεκίνησαν (1ος κύκλος εγγραφών μέχρι 20 Ιουνίου 2015) Έναρξη μαθημάτων: 29 Σεπτεμβρίου 2015 Επιστημονικές υπεύθυνες:

Διαβάστε περισσότερα

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί

Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες και ορισµοί ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ I Διδάσκων: Δρ. Κ. Αραβώσης Το Επενδυτικό σχέδιο 3. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 28 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en)

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 28 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en) Conseil UE Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 28 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en) 6626/17 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΗΜΕΙΟΥ «Ι/A» Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου LIMITE DEVGEN 27 CLIMA 45

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ jordan@uom.gr Κτήριο Η- Θ γραφείο 402 Τηλ. 2310-891-591 DAN BORGE «Η διαχείριση του κινδύνου είναι δυνατό να μας βοηθήσει να αρπάξουμε μια ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας

Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Της Αθανασίας Κωνσταντίνου Συνέντευξη από την Ανδρούλλα Βασιλείου, Επίτροπο εκπαίδευσης, πολιτισμού, πολυγλωσσίας και νεολαίας Με δεδομένες τις αρχές στις οποίες στηρίχτηκε η οικοδόμηση της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού

Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Τίτλος Μαθήματος: Εκπαίδευση για την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα Τα δικαιώματα του παιδιού Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1220 Διδάσκων: Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL].

για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL]. ΨΗΦΙΣΜΑ για τα 30 χρόνια από την ίδρυση της Ένωσης των Ευρωπαίων ικαστών για τη ηµοκρατία και Ελευθερίες [MEDEL]. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ- ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ- ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Τον Ιούνιο 1985, µια οµάδα ευρωπαίων δικαστικών λειτουργών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: «ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» (FOREIGN POLICY ANALYSIS)

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: «ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» (FOREIGN POLICY ANALYSIS) ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: «ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» (FOREIGN POLICY ANALYSIS) Το μάθημα επιλογής, «Ανάλυση Εξωτερικής Πολιτικής», που διδάσκεται στο εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη χρηματοδότηση για το κλίμα. Το Συμβούλιο (ECOFIN, ) ενέκρινε τα ακόλουθα Συμπεράσματα:

Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη χρηματοδότηση για το κλίμα. Το Συμβούλιο (ECOFIN, ) ενέκρινε τα ακόλουθα Συμπεράσματα: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με τη χρηματοδότηση για το κλίμα Το Συμβούλιο (ECOFIN, 10-11-2015) ενέκρινε τα ακόλουθα Συμπεράσματα: 1. ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ εκ νέου ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Νικος Σ. Παναγιωτου Λέκτορας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Δρ. Νικος Σ. Παναγιωτου Λέκτορας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Δρ. Νικος Σ. Παναγιωτου Λέκτορας Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Διάκριση κατά Nye, μεταξύ, «Σκληρής» και «Ήπιας» Ισχύος. Σκληρή ισχύς, κατά βάση η στρατιωτική Η «ήπια ισχύς» έχει πολλές πηγές προέλευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ [1] ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Χώρες του Α κόσμου ΗΠΑ Δυτική ευρώπη Ιαπωνία Χώρες του Β κόσμου Πρώην σοσιαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Πολιτικά Συστήματα Το πολιτικό σύστημα είναι το σύνολο των κανόνων που ορίζει: Τη σχέση (δικαιώματα και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΑΤΙΑΣ (ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ)

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΑΤΙΑΣ (ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) Μαθήματα Α εξαμήνου 1. Ιστορία των Διεθνών Σχέσεων & της Στρατηγικής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΑΤΙΑΣ (ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ) Στο πλαίσιο του μαθήματος «Ιστορία των Διεθνών Σχέσεων και της Στρατηγικής»

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη

Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη Σημειώσεις για το μάθημα Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη ΤΜΗΜΑ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Εισηγητής: Κώστας Αντ. Πετράκης Αργοστόλι, Ιούνιος 2015 εισαγωγή Τα κείμενα που ακολουθούν αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Η κοινωνική διάσταση της καινοτομίας ως μοχλός της αειφορίας Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα