Εισάγοντας την έννοια της παγκόσμιας πολιτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισάγοντας την έννοια της παγκόσμιας πολιτικής"

Transcript

1 1 Εισάγοντας την έννοια της παγκόσμιας πολιτικής «Απλώς συνδεθείτε!» E.M. Forster (1910), Howards End ΠΡΟΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πώς θα έπρεπε να προσεγγίζουμε τη μελέτη των παγκόσμιων υποθέσεων; Πώς μπορούμε να αντιληφθούμε καλύτερα τον κόσμο; Κατανοούμε τις παγκόσμιες υποθέσεις παραδοσιακά μέσα από το παράδειγμα των διεθνών σχέσεων. Σύμφωνα με αυτήν τη θεώρηση, τα κράτη (που θεωρούνται «έθνη», εξού και ο όρος «διεθνείς») αποτελούν τον θεμέλιο λίθο της παγκόσμιας πολιτικής, υπό την έννοια ότι οι παγκόσμιες υποθέσεις συνοψίζονται ως επί το πλείστον στις διακρατικές σχέσεις. Κατ επέκταση, αν κατανοήσουμε τους παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αλληλεπιδρούν, μπορούμε να καταλάβουμε πώς λειτουργεί ο κόσμος. Ωστόσο, από τη δεκαετία του 1980, ένα εναλλακτικό παράδειγμα, αυτό της παγκοσμιοποίησης, έχει εμφανιστεί και υιοθετείται ευρέως. Το παράδειγμα αυτό αποκρυσταλλώνει την πεποίθηση ότι οι παγκόσμιες υποθέσεις έχουν μεταλλαχθεί τις τελευταίες δεκαετίες από την αύξηση της παγκόσμιας διασυνδεσιμότητας και αλληλεξάρτησης. Με βάση αυτή την οπτική γωνία, ο κόσμος πλέον δεν λειτουργεί ως αποσυνδεδεμένο σύνολο κρατών, ή «μονάδων», αλλά ως ενοποιημένο σύνολο, ως «ένας κόσμος». Η παγκόσμια πολιτική, όπως την αντιλαμβανόμαστε σε αυτό το βιβλίο, επιχειρεί να περιδιαβεί αυτά τα αντιτιθέμενα παραδείγματα. Σύμφωνα με αυτήν, είναι παράλογο να μη δέχεται κάποιος ότι τα κράτη και οι εθνικές κυβερνήσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στις παγκόσμιες υποθέσεις, το ίδιο όπως είναι παράλογο να αρνείται κάποιος ότι τα κράτη λειτουργούν, όσον αφορά σημαντικό αριθμό ζητημάτων, σε ένα πλαίσιο παγκόσμιας αλληλεξάρτησης. Ωστόσο, υπό ποια έννοια είναι πλέον η πολιτική παγκόσμια; Με ποιους τρόπους, και σε ποιο βαθμό, η παγκοσμιοποίηση καθορίζει τις παραμέτρους της παγκόσμιας πολιτικής; Κατά την προσέγγιση και κατανόηση της παγκόσμιας πολιτικής, πρέπει επίσης να συνυπολογιστούν τα διαφορετικά θεωρητικά πρίσματα μέσα από τα οποία ερμηνεύεται ο κόσμος, δηλαδή οι διαφορετικοί τρόποι θεώρησης του κόσμου. Ποια είναι, συγκεκριμένα, η διαφορά ανάμεσα στις δεσπόζουσες και τις κριτικές προσεγγίσεις της παγκόσμιας πολιτικής; Τέλος, ο κόσμος αρνείται

2 34 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ πεισματικά να παραμείνει στατικός. Η παγκόσμια πολιτική αποτελεί έτσι μια αρένα συνεχιζόμενων και, πολλοί θα μπορούσαν να υποστηρίξουν, επιταχυνόμενων αλλαγών. Κι όμως, αρκετές πτυχές της παγκόσμιας πολιτικής μοιάζουν να παραμένουν αναλλοίωτες. Υπάρχει ισορροπία μεταξύ συνέχειας και αλλαγής στην παγκόσμια πολιτική; ΚΥΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ Πώς έχει μεταβληθεί η «διεθνής» πολιτική σε «παγκόσμια» πολιτική; Ποιες είναι οι κύριες επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης της πολιτικής; Σε τι διαφέρουν οι δεσπόζουσες από τις κριτικές προσεγγίσεις της παγκό- Τι εννοούμε με τον όρο «παγκόσμια πολιτική»; σμιας πολιτικής; Πώς έχει μεταβληθεί η παγκόσμια πολιτική τα τελευταία χρόνια στα θέματα ισχύος, ασφαλείας και δικαιοσύνης; Τι είναι η παγκόσμια πολιτική; Τι εμπεριέχει ένα όνομα; Γιατί χρησιμοποιούμε τον όρο «παγκόσμια πολιτική»; Τι εννοούμε όταν επισημαίνουμε ότι η πολιτική έχει γίνει «παγκόσμια»; Και με ποιο τρόπο η «παγκόσμια» πολιτική διαφέρει από τη «διεθνή» πολιτική; Ο όρος «παγκόσμιος» έχει δύο ερμηνείες, καθεμία από τις οποίες έχει διαφορετικές συνέπειες για την παγκόσμια πολιτική. Σύμφωνα με την πρώτη, η παγκόσμια πολιτική εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον κόσμο και έχει πλανητική (όχι απλώς περιφερειακή ή εθνική) σημασία. Η Γη είναι, στην ουσία, ο κόσμος. Η παγκόσμια πολιτική, υπό αυτή την έννοια, αναφέρεται στην πολιτική που διενεργείται σε παγκόσμιο επίπεδο, παρά σε εθνικό ή περιφερειακό. Αναμφίβολα, η παγκόσμια διάσταση της πολιτικής έχει αποκτήσει τις τελευταίες δεκαετίες μεγαλύτερη βαρύτητα. Οι διεθνείς οργανισμοί έχουν εξαπλωθεί και ενισχυθεί σημαντικά, και κάποιοι από αυτούς, όπως τα Ηνωμένα Έθνη (βλ. σελ. 726), αριθμούν μέλη σχεδόν σε όλα τα κράτη του κόσμου. Ένας αυξανόμενος αριθμός πολιτικών ζητημάτων έχει, επίσης, προσλάβει παγκόσμιο χαρακτήρα, καθώς τα ζητήματα αυτά επηρεάζουν, ουσιαστικά ή δυνητικά, όλες τις περιοχές του κόσμου και, κατ επέκταση, όλους τους ανθρώπους στη Γη. Αυτό ισχύει κυρίως για το περιβάλλον, που συχνά αντιμετωπίζεται ως κλασικό παράδειγμα «παγκόσμιου» ζητήματος, μια και η φύση λειτουργεί όπως ένα διασυνδεδεμένο σύνολο, στο οποίο το κάθε μέρος του επηρεάζει όλα τα άλλα μέρη. Το ίδιο ισχύει και για την οικονομία, στην οποία είναι κοινός τόπος η αναφορά στην «παγκόσμια» οικονομία ή τον «παγκόσμιο» καπιταλισμό, με όλο και λιγότερα

3 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 35 ΕΝΝΟΙΑ Πολιτική Η πολιτική, με την ευρύτερη έννοια, αναφέρεται στις δραστηριότητες μέσω των οποίων οι άνθρωποι διατηρούν και τροποποιούν τους γενικούς κανόνες διαβίωσής τους. Η πολιτική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με φαινόμενα όπως η σύγκρουση και η συνεργασία. Από τη μία πλευρά, η ύπαρξη αντίθετων θέσεων, διαφορετικών επιθυμιών, ανταγωνιζόμενων αναγκών και αντίθετων συμφερόντων συνεπάγεται διαφωνίες σχετικά με τους κανόνες που ρυθμίζουν τη ζωή των ανθρώπων. Από την άλλη πλευρά, οι άνθρωποι αναγνωρίζουν ότι πρέπει να συνεργαστούν προκειμένου να επηρεάσουν τους κανόνες αυτούς και να διασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Παρ όλα αυτά, η πολιτική είναι μια «κυρίαρχα αμφισβητούμενη» έννοια (Gallie, 1955/1956). Έχει οριστεί, με ποικίλους τρόπους, ως η τέχνη της κυβέρνησης, ως δημόσιες υποθέσεις γενικά, ως η μη βίαιη διευθέτηση διενέξεων, και ως ισχύς και διανομή των πόρων (Heywood, 2007). κράτη να παραμένουν έξω από το διεθνές εμπορικό σύστημα και να μην επηρεάζονται από τις εξωτερικές επενδύσεις και την ενοποίηση των χρηματοοικονομικών αγορών. Για τους μελετητές της παγκοσμιοποίησης (globalization), αυτή η τάση προς την παγκόσμια διασύνδεση όχι μόνο αποτελεί ίσως το καθοριστικό γνώρισμα της σύγχρονης ύπαρξης, αλλά επίσης απαιτεί την αναθεώρηση παραδοσιακών προσεγγίσεων προς την απόκτηση γνώσης, με την υιοθέτηση, σε αυτή την περίπτωση, μιας «διαπλανητικής» ή «χωρίς όρια» προσέγγισης της πολιτικής. Ωστόσο, η αίσθηση ότι η πολιτική και οτιδήποτε άλλο έχει εμπλακεί στη δίνη της διασύνδεσης, που απορροφά αποτελεσματικά όλα τα μέρη της, ή όλες τις «μονάδες» της, σε ένα αδιαίρετο, παγκόσμιο σύνολο, είναι πολύ δύσκολο να τεκμηριωθεί. Ο ισχυρισμός ότι ζούμε σε έναν «κόσμο χωρίς όρια» ή ότι το κράτος (state) έχει πάψει να λειτουργεί και η εθνική κυριαρχία είναι άνευ σημασίας (Ohmae, ) εξακολουθεί να κινείται στη σφαίρα της φαντασίας. Σε καμία περίπτωση η πολιτική σε παγκόσμιο επίπεδο δεν έχει υπερκεράσει την πολιτική σε εθνικό, τοπικό ή άλλο επίπεδο. Για αυτόν το λόγο, η έννοια της παγκόσμιας πολιτικής, όπως χρησιμοποιείται σε αυτό το βιβλίο, πηγάζει από τη δεύτερη σημασία του όρου «παγκόσμιος». Σύμφω- Παγκοσμιοποίηση: Η δημιουργία ενός πολύπλοκου δικτύου διασύνδεσης με βάση το οποίο η ζωή μας επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από γεγονότα που συμβαίνουν, και αποφάσεις που λαμβάνονται, μακριά από εμάς (βλ. σελ. 46). Κράτος: Πολιτική ένωση που ασκεί κυρίαρχη δικαιοδοσία εντός ορισμένων εδαφικών συνόρων (βλ. σελ. 208).

4 36 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ να με τη συγκεκριμένη θεώρηση, παγκόσμιος σημαίνει διεξοδικός, αναλυτικός. Αναφέρεται σε όλα τα στοιχεία όχι μόνο του συνόλου ενός συστήματος, αλλά κυρίως του εσωτερικού του. Έτσι, η παγκόσμια πολιτική ασκείται όχι απλώς σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά σε όλα τα επίπεδα, σε παγκόσμιο, περιφερειακό, εθνικό, υποεθνικό κ.ο.κ. (Σχήμα 1.1). Από αυτή την άποψη, η εξέλιξη της παγκόσμιας πολιτικής δεν συνεπάγεται ότι η διεθνής πολιτική καταλήγει στον κάλαθο των αχρήστων της ιστορίας. Αντίθετα, το «παγκόσμιο» και το «διεθνές» συνυπάρχουν: συμπληρώνουν το ένα το άλλο και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντίθετοι ή ασύμβατοι τρόποι κατανόησης. Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετούμε σε αυτό το βιβλίο, είναι παράλογο να παραβλέπει κάποιος ότι τα κράτη και οι εθνικές κυβερνήσεις παίζουν σημαντικό ρόλο στις παγκόσμιες υποθέσεις, το ίδιο όπως είναι παράλογο να αρνείται κάποιος ότι τα κράτη λειτουργούν, όσον αφορά σημαντικό αριθμό ζητημάτων, σε ένα πλαίσιο παγκόσμιας αλληλεξάρτησης. Η επιλογή της έννοιας «παγκόσμια πολιτική» εκφράζει ότι όσα συμβαίνουν στο εσωτερικό των κρατών και ανάμεσα στα κράτη έχουν αμοιβαία επίδραση, μεγαλύτερη από όσο στο παρελθόν, και πως η πολιτική, σε αυξανόμενο ποσοστό, δεν ασκείται πλέον μέσα στο ή μέσα από το κράτος. Έτσι λοιπόν, το βιβλίο προχωρά πέρα από τα όρια αυτού που έχει παραδοσιακά μελετηθεί υπό τη σκέπη των διεθνών σχέσεων και επιτρέπει την υιοθέτηση μιας διεπιστημονικής προσέγγισης όσον αφορά ζητήματα και θεματικές από όλο το φάσμα των κοινωνικών επιστημών, εστιάζοντας σε μεγαλύτερο αριθμό συζητήσεων και οπτικών. Ωστόσο, παράλληλα δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις διεθνείς σχέσεις, καθώς αυτό είναι το πεδίο στο οποίο έχει πραγματοποιηθεί το μεγαλύτερο κομμάτι της σχετικής έρευνας και θεωρητικής μελέτης, ιδίως αν λάβει κάποιος υπόψη του τις κύριες θεωρητικές εξελίξεις στην επιστήμη κατά τις τελευταίες δεκαετίες. ΕΝΝΟΙΑ Κυριαρχία Η κυριαρχία είναι η αρχή της ανώτατης και αδιαμφισβήτητης εξουσίας (authority), που αποκρυσταλλώνεται στη διεκδίκηση του κράτους να είναι ο μοναδικός νομοθέτης εντός των ορίων του. Η εξωτερική διάσταση της κυριαρχίας (που μερικές φορές αποκαλείται «κρατική κυριαρχία» ή «εθνική κυριαρχία») αναφέρεται στην ικανότητα του κράτους να δρα ανεξάρτητα και αυτόνομα στην παγκόσμια σκηνή. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη είναι ίσα ενώπιον του διεθνούς δικαίου και ότι η εδαφική κυριαρχία και η πολιτική ανεξαρτησία τους είναι απαραβίαστες. Η εσωτερική κυριαρχία αναφέρεται στην ανώτατη εξουσία που ασκεί το κράτος στο εσωτερικό του. Ο θεσμός της κυριαρχίας, ωστόσο, διαρκώς εξελίσσεται και αλλάζει, καθώς εμφανίζονται νέες έννοιες («οικονομική» κυριαρχία, κυριαρχία για τη «διασφάλιση τροφής» κτλ.), και η έννοια της κυριαρχίας προσαρμόζεται σε νέες συνθήκες («διαμοιραζόμενη» κυριαρχία, «υπεύθυνη» κυριαρχία κ.ο.κ.).

5 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 37 Το παγκόσμιο Το διεθνές Το περιφερειακό Το υποεθνικό ΣΧΗΜΑ 1.1 Οι πτυχές της παγκόσμιας πολιτικής Από τη διεθνή στην παγκόσμια πολιτική Με ποιους τρόπους έχει μεταβληθεί η «διεθνής» πολιτική σε «παγκόσμια» πολιτική, και σε ποιο βαθμό έχει προχωρήσει αυτή η διαδικασία; Με ποιους τρόπους έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια το πλαίσιο της παγκόσμιας πολιτικής; Οι πιο σημαντικές αλλαγές περιλαμβάνουν: νέους δρώντες στην παγκόσμια σκηνή, αυξημένη αλληλεξάρτηση και διασύνδεση, την πορεία προς την παγκόσμια διακυβέρνηση. Το κράτος και οι νέοι παγκόσμιοι δρώντες Παραδοσιακά, η παγκόσμια πολιτική γίνεται αντιληπτή με όρους διεθνών σχέσεων. Αν και το ευρύτερο φαινόμενο των συγκρουσιακών δομών και της συνεργασίας ανάμεσα σε εδαφικά προσδιορισμένες πολιτικές οντότητες παρατηρείται καθ όλη τη διάρκεια της ιστορίας, ο όρος «διεθνείς σχέσεις» επινοήθηκε από τον βρετανό φιλόσοφο, στοχαστή και μεταρρυθμιστή του δικαίου Jeremy Bentham ( ) στο έργο του Principles of Morals and Legislation (1968 [1789]). Με τον όρο αυτό ο Bentham αναγνώρισε μια σημαντική αλλαγή, ότι κατά τα τέλη του 18ου αιώνα εθνικά προσδιορισμέ- Εξουσία: Το δικαίωμα να επηρεάζει κάποιος τη συμπεριφορά των άλλων με βάση την αποδεκτή από τους τελευταίους υποχρέωση να υπακούσουν η ισχύς που περιβάλλεται από το μανδύα της νομιμότητας.

6 38 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ > ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ... Διεθνείς σχέσεις: Οι «μεγάλες συζητήσεις» Το ακαδημαϊκό πεδίο των διεθνών σχέσεων δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Α Παγκόσμιου Πολέμου ( ), με βασικό κίνητρο την επιθυμία για εξεύρεση τρόπων με τους οποίους θα μπορούσε να εδραιωθεί η ειρήνη. Επίκεντρο του ακαδημαϊκού πεδίου ήταν η μελέτη των διακρατικών σχέσεων, σχέσεων που κατανοούνται παραδοσιακά με διπλωματικούς, στρατιωτικούς και στρατηγικούς όρους. Ωστόσο, η φύση και το επίκεντρο της προσοχής έχουν μετατοπιστεί σημαντικά με το πέρασμα του χρόνου, μέσα από τις αποκαλούμενες «μεγάλες συζητήσεις»: Η πρώτη «μεγάλη συζήτηση» πραγματοποιήθηκε μεταξύ της δεκαετίας του 1930 και της δεκαετίας του 1950 ανάμεσα στους φιλελεύθερους διεθνιστές, που υποστήριζαν με σθένος τη δυνατότητα ειρηνικής συνεργασίας, και στους ρεαλιστές, που πίστευαν στην αναπόδραστη πολιτική της ισχύος. Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1950, ο ρεαλισμός είχε αποκτήσει ξεκάθαρη υπεροχή εντός του ακαδημαϊκού πεδίου. Η δεύτερη «μεγάλη συζήτηση» πραγματοποιήθηκε τη δεκαετία του 1960 ανάμεσα στους συμπεριφοριστές (behaviouralists) και στους παραδοσιακούς αναλυτές, και αφορούσε τη δυνατότητα ανάπτυξης αντικειμενικών «νόμων» στις διεθνείς σχέσεις. Η τρίτη «μεγάλη συζήτηση», που μερικές φορές αποκαλείται και «διαπαραδειγματική συζήτηση», πραγματοποιήθηκε κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 ανάμεσα στους ρεαλιστές και τους φιλελεύθερους, από τη μία πλευρά, και στους μαρξιστές, από την άλλη πλευρά, που ερμήνευαν τις διεθνείς σχέσεις με οικονομικούς όρους. Η τέταρτη «μεγάλη συζήτηση» ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 ανάμεσα στους θετικιστές και στους αποκαλούμενους μεταθετικιστές αναφορικά με τη σχέση θεωρίας και πραγματικότητας (βλ. «Βρίσκονται όλα στο μυαλό μας;», σελ. 148). Σε αυτήν τη συζήτηση απεικονίστηκε η αυξανόμενη επιρροή εντός των διεθνών σχέσεων ευρείας γκάμας κριτικών προσεγγίσεων, όπως ο κοινωνικός κονστρουκτιβισμός, η κριτική θεωρία, ο μεταδομισμός, η μετααποικιοκρατία, ο φεμινισμός και η πράσινη πολιτική. νες πολιτικές οντότητες άρχισαν να αποκτούν πιο ξεκάθαρο εθνικό χαρακτήρα, κάνοντας τις μεταξύ τους σχέσεις να μοιάζουν πραγματικά «δι-εθνείς». Ωστόσο, αν και τα περισσότερα σύγχρονα κράτη είναι έθνη-κράτη (βλ. σελ. 289) ή επιδιώκουν να γίνουν έθνη-κράτη, η ιδιότητά τους ως κράτη, παρά ως έθνη, τους επιτρέπει να δρουν αποτελεσματικά στην παγκόσμια σκηνή. Συνεπώς, η «διεθνής» πολιτική θα έπρεπε πιο σωστά να περιγράφεται ως «δια-κρατική» πολιτική. Αλλά, τι είναι κράτος; Όπως ορίστηκε το 1933 από τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα και τις Υποχρεώσεις των Κρατών στο Μοντεβιδέο, ένα κράτος πρέπει να πληροί τέσσερις βασικές προϋποθέσεις, να έχει προσδιορισμένη εδαφική επικράτεια, σταθερό πληθυσμό, αποτελεσματική κυβέρνη-

7 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 39 ση και «ικανότητα να συνάπτει σχέσεις με άλλα κράτη». Υπό αυτό το πρίσμα, τα κράτη, οι χώρες (οι όροι μπορεί να χρησιμοποιούνται ο ένας αντί του άλλου στο ίδιο πλαίσιο), θεωρούνται οι κύριοι δρώντες στην παγκόσμια σκηνή, και ίσως οι μοναδικοί που χρήζουν σοβαρής μελέτης και ανάλυσης. Για το λόγο αυτό, η παραδοσιακή προσέγγιση στην παγκόσμια πολιτική είναι κρατοκεντρική (state-centric), με το διεθνές σύστημα να περιγράφεται ως διακρατικό (state-system). Οι απαρχές αυτής της προσέγγισης της διεθνούς πολιτικής εντοπίζονται στη Συνθήκη της Βεστφαλίας (1648), με την οποία καθιερώθηκε η κυριαρχία ως διακριτό χαρακτηριστικό του κράτους. Η κρατική κυριαρχία κατέστη έτσι η βασική οργανωτική αρχή της διεθνούς πολιτικής. Ωστόσο, η κρατοκεντρική προσέγγιση της παγκόσμιας πολιτικής είναι όλο και δυσκολότερο να υποστηριχθεί. Αυτό συμβαίνει, εν μέρει, γιατί δεν είναι πλέον δυνατόν να αντιμετωπίζουμε τα κράτη ως τους μοναδικούς και σημαντικούς δρώντες στην παγκόσμια σκηνή. Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις (βλ. σελ. 212), οι Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί (ΜΚΟ) (βλ. σελ. 41) και μια πλειάδα άλλων μη κρατικών οργανώσεων ασκούν επιρροή. Με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικό βαθμό ομάδες και οργανώσεις, που ποικίλλουν, ξεκινώντας από την Αλ Κάιντα (βλ. σελ. 493), το αντικαπιταλιστικό κίνημα (βλ. σελ. 493), την Greenpeace και φτάνοντας μέχρι την Google (βλ. σελ. 253), την General Motors και το Βατικανό, συνεισφέρουν στη διαμόρφωση της παγκόσμιας πολιτικής. Μάλιστα, από τη δεκαετία του 1970, η πλουραλιστική θεώρηση έχει υποστηρίξει το μοντέλο πολλαπλών δρώντων (mixed-actor model) στην παγκόσμια πολιτική. Αν και είναι ευρέως αποδεκτό ότι τα κράτη και οι εθνικές κυβερνήσεις αποτελούν μόνο μία κατηγορία δρώντων ανάμεσα μεταξύ πολλών άλλων στην παγκόσμια σκηνή, ωστόσο παραμένουν οι πιο σημαντικοί. Καμία πολυεθνική επιχείρηση και κανένας ΜΚΟ, για παράδειγμα, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί την κατασταλτική κρατική ισχύ και την ικανότητα επιβολής της τάξης εντός των συνόρων του, καθώς και τη στρατιωτική αντιμετώπιση άλλων κρατών. (Ο εξελισσόμενος ρόλος των κρατών και η σημασία των κρατών εξετάζονται αναλυτικά στο Κεφάλαιο 5.) Συμπεριφορισμός: Η πεποίθηση ότι οι κοινωνικές θεωρίες πρέπει να δομούνται μόνο στη βάση της συμπεριφοράς που μπορεί να παρατηρηθεί και να εξεταστεί, παρέχοντας έτσι ποσοτικά δεδομένα για έρευνα. Κρατοκεντρισμός: Προσέγγιση στην πολιτική ανάλυση σύμφωνα με την οποία το κράτος είναι ο κύριος δρων στο εγχώριο περιβάλλον και στην παγκόσμια σκηνή. Διακρατικό σύστημα: Δομή σχέσεων ανάμεσα στα κράτη, που επιβάλλει έως ένα βαθμό τάξη και προβλεψιμότητα (βλ. σελ. 41). Μοντέλο πολλαπλών δρώντων: Θεωρία σύμφωνα με την οποία η διεθνής πολιτική διαμορφώνεται από ένα πολύ ευρύτερο φάσμα συμφερόντων και ομάδων, χωρίς να παραγνωρίζεται ο ρόλος των κρατών και των εθνικών κυβερνήσεων.

8 40 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ > ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ... Το διακρατικό σύστημα της Βεστφαλίας Η Ειρήνη της Βεστφαλίας (1648) θεωρείται ευρέως ότι σηματοδοτεί την αρχή της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής. Αποτελούνταν από επιμέρους συνθήκες που τερμάτιζαν τον Τριακονταετή Πόλεμο ( ), μια σειρά από κηρυγμένους και ακήρυχτους πολέμους σε ολόκληρη την κεντρική Ευρώπη ανάμεσα στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και ένα πλήθος αντιπάλων, όπως η Δανία, η Ολλανδία, και, κυρίως, η Γαλλία και η Σουηδία. Αν και η μετάβαση ολοκληρώθηκε σε βάθος χρόνου, οι συνθήκες αυτές συνέβαλαν στο μετασχηματισμό μιας μεσαιωνικής Ευρώπης που χαρακτηριζόταν από αλληλεπικαλυπτόμενες αρχές, ταυτότητες και δεσμούς πίστης και αφοσίωσης στο σύγχρονο διακρατικό σύστημα. Το αποκαλούμενο «βεστφαλιανό σύστημα» εδραζόταν σε δύο βασικές αρχές: Τα κράτη έχουν κυρίαρχη δικαιοδοσία, με την έννοια ότι ασκούν ανεξάρτητο έλεγχο σε καθετί που διαδραματίζεται εντός της εδαφικής τους επικράτειας (οι υπόλοιποι θεσμοί και οι υπόλοιπες ομάδες, πνευματικές και κοσμικές, υποτάσσονται στο κράτος). Οι διακρατικές σχέσεις δομούνται με βάση την αρχή της αποδοχής της κυρίαρχης ανεξαρτησίας όλων των κρατών (κάτι που συνεπάγεται ότι τα κράτη είναι από νομική άποψη ίσα). Αυξημένη αλληλεξάρτηση και διασύνδεση Η παραδοσιακή μελέτη της διεθνούς πολιτικής συνίστατο, ουσιαστικά, στη μελέτη του διακρατικού συστήματος. Λόγω της κυριαρχίας, τα κράτη αναλύονταν ως ανεξάρτητες και αυτόνομες οντότητες. Αυτή η κρατοκεντρική προσέγγιση έχει συχνά απεικονιστεί μέσω του αποκαλούμενου «μοντέλου της μπάλας του μπιλιάρδου», το οποίο κυριάρχησε στη διεθνολογική σκέψη κατά τη δεκαετία του 1950, και έχει ειδικότερα ταυτιστεί με τη ρεαλιστική θεωρία. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, τα κράτη, όπως και οι μπάλες του μπιλιάρδου, είναι συνεκτικές και αυτόνομες μονάδες, που επηρεάζουν η μία την άλλη μέσω εξωτερικής πίεσης. Όσα κυρίαρχα κράτη αλληλεπιδρούν μέσα στο διακρατικό σύστημα συμπεριφέρονται ως ένα σύνολο από μπάλες του μπιλιάρδου που μετακινούνται και συγκρούονται μεταξύ τους (Σχήμα 1.2). Από αυτή την άποψη, η αλληλεπίδραση, ή η «σύγκρουση», των κρατών συνδέεται στις περισσότερες περιπτώσεις με στρατιωτικά ζητήματα και ζητήματα ασφαλείας (security), υπογραμμίζοντας την Ασφάλεια: Κατάσταση στην οποία κάποιος είναι ασφαλής από έναν κίνδυνο η απουσία απειλών. Μπορεί να γίνει αντιληπτή με όρους «εθνικούς», «διεθνείς», «παγκόσμιους» ή «ανθρωπιστικούς».

9 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 41 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΙ ΔΡΩΝΤΕΣ... Οι Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί Ένας Μη Κυβερνητικός Οργανισμός (ΜΚΟ) είναι μια ιδιωτική, μη κερδοσκοπική οντότητα που επιδιώκει την υλοποίηση στόχων χωρίς τη χρήση βίας. Η Παγκόσμια Τράπεζα (βλ. σελ. 609) ορίζει τους ΜΚΟ ως «ιδιωτικούς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται για να ελαφρύνουν τον ανθρώπινο πόνο, να προωθήσουν τα συμφέροντα των φτωχών, να προστατέψουν το περιβάλλον, να παράσχουν βασικές κοινωνικές υπηρεσίες ή να αναλάβουν την ανάπτυξη μιας κοινότητας». Παλαιότερα παραδείγματα τέτοιων οργανισμών αποτελούν η Κοινωνία για την Κατάργηση του Εμπορίου των Σκλάβων (που δημιουργήθηκε από τον William Wilberforce το 1787) και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (που δημιουργήθηκε το 1863). Η πρώτη επίσημη αναγνώριση των ΜΚΟ έγινε από τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) το 1948, όταν αποδόθηκε σε 41 από αυτούς συμβουλευτικό καθεστώς μετά την Παγκόσμια Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. (Ωστόσο, κάποιοι ακτιβιστές θεωρούν ότι μόνο ομάδες που χαίρουν της επίσημης αναγνώρισης από τον ΟΗΕ θα πρέπει να θεωρούνται «πραγματικοί» ΜΚΟ.) Οι ΜΚΟ διακρίνονται συχνά σε λειτουργικούς/επιχειρησιακούς και σε υπερασπιστικούς/ακτιβιστικούς: Οι λειτουργικοί/επιχειρησιακοί ΜΚΟ έχουν κύριο στόχο το σχεδιασμό και την εφαρμογή αναπτυξιακών προγραμμάτων, και επιδιώκουν είτε την ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου είτε την ανάπτυξη. Μπορεί να είναι κοινοτικοί, εθνικοί ή διεθνείς. Οι υπερασπιστικοί/ακτιβιστικοί ΜΚΟ έχουν συσταθεί για την προώθηση ή υπεράσπιση ενός συγκεκριμένου σκοπού αποκαλούνται μερικές φορές προωθητικές ομάδες πίεσης ή ομάδες δημόσιου συμφέροντος. Σημασία: Κατά τη δεκαετία του 1990, η αύξηση του αριθμού των ΜΚΟ κορυφώθηκε. Μέχρι το 2000, πάνω από ομάδες έλαβαν συμβουλευτικό καθεστώς στον ΟΗΕ, ενώ ο συνολικός αριθμός των ΜΚΟ εκτιμάται ότι ξεπέρασε τους Αν συνυπολογίσουμε και τους εθνικούς ΜΚΟ, ο αριθμός αυξάνεται κατακόρυφα. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται ότι λειτουργούν περίπου 2 εκατομμύρια ΜΚΟ, η Ρωσία έχει και στην Κένυα, για να πάρουμε ως παράδειγμα και μία αναπτυσσόμενη χώρα, νέοι ΜΚΟ δημιουργούνται κάθε χρόνο. Οι μεγαλύτεροι διεθνείς ΜΚΟ έχουν καταστεί τεράστιοι οργανισμοί. Για παράδειγμα, ο προϋπολογισμός της Care International, που είναι προσηλωμένη στη μείωση της παγκόσμιας φτώχειας, ξεπερνά τα 100 εκατομμύρια δολάρια, η Greenpeace αριθμεί περίπου 2,5 εκατομμύρια μέλη και πάνω από υπαλλήλους, ενώ η Διεθνής Αμνηστία έχει περισσότερους πόρους από όσους διαθέτει ο ΟΗΕ για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναμφίβολα, οι κύριοι διεθνείς ΜΚΟ και ο τομέας τους συνολικά αποτελούν πλέον σημαντικούς δρώντες στην παγκόσμια σκηνή. Αν και δεν απολαμβάνουν τις οικονομικές δυνατότητες των πολυεθνικών επιχειρήσεων, οι υπερασπιστικοί/ακτιβιστικοί ΜΚΟ έχουν αποδειχτεί ιδιαίτερα ικανοί και κατάλληλοι στην κινητοποίηση της «ήπιας» ισχύος (βλ. σελ. 370) και της λαϊκής πίεσης. Υπό αυτό το πρίσμα, διαθέτουν πλήθος πλεονεκτημάτων. Για παράδειγμα, έχουν καλλιεργήσει σημαντικό δημόσιο προφίλ, που συχνά συνδέεται με δημόσιες διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις που προσελκύουν

10 42 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ την προσοχή των ΜΜΕ. Οι κατεξοχήν αλτρουιστικοί και ανθρωπιστικοί σκοποί τους τους επιτρέπουν να κινητοποιούν την υποστήριξη του κοινού και να ασκούν ηθική πίεση, την οποία οι πολιτικοί και τα πολιτικά κόμματα αγωνίζονται να αντιμετωπίσουν. Τέλος, όσον αφορά ευρεία γκάμα θεμάτων, οι απόψεις των ΜΚΟ αντιμετωπίζονται ως έγκυρες και ανιδιοτελείς, καθώς αυτοί εμπλέκουν στο έργο τους ειδικούς και ακαδημαϊκούς. Οι λειτουργικοί/επιχειρησιακοί ΜΚΟ, από την άλλη, έχουν φτάσει στο σημείο να παρέχουν το 15% της συνολικής διεθνούς βοήθειας, σπεύδοντας συχνά νωρίτερα από κυβερνητικά σώματα, εθνικά ή διεθνή, και λειτουργώντας πιο αποτελεσματικά από αυτά. Επιπλέον, οι ΜΚΟ για την ανακούφιση και την ανάπτυξη έχουν συχνά τη δυνατότητα να δραστηριοποιούνται σε πολιτικά ευαίσθητες περιοχές, στις οποίες οι εθνικές κυβερνήσεις, ή ακόμη και ο ΟΗΕ, δεν είναι ευπρόσδεκτες. Ωστόσο, η αύξηση του αριθμού και της σημασίας των ΜΚΟ έχει προκαλέσει σημαντικές πολιτικές αντιπαραθέσεις. Οι υποστηρικτές τους διατείνονται ότι οι ΜΚΟ συνεισφέρουν στην παγκόσμια πολιτική. Εξισορροπούν την ισχύ των δρώντων, αποτελώντας αντίβαρο στην επιρροή των πολυεθνικών επιχειρήσεων, εκδημοκρατίζουν την παγκόσμια πολιτική εκφράζοντας τα συμφέροντα των λαών και εκείνων των ομάδων που έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά από τις διαδικασίες της παγκοσμιοποίησης και, τέλος, λειτουργούν ως ηθικές δυνάμεις καθώς διευρύνουν την αίσθηση ευθύνης των πολιτών και προωθούν την παγκόσμια ιδιότητα του πολίτη. Για αυτούς τους λόγους, συνιστούν ζωτικό συστατικό στοιχείο της διαμορφούμενης παγκόσμιας κοινωνίας των πολιτών (βλ. σελ. 270). Ωστόσο, οι πολέμιοί τους υποστηρίζουν ότι οι ΜΚΟ είναι αυτοδιορισμένες οντότητες που στερούνται πραγματικών δημοκρατικών διαπιστευτηρίων και συχνά εκφράζουν τις απόψεις μικρής ομάδας επαγγελματιών. Στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν θετικό προφίλ στα μέσα ενημέρωσης και να προσελκύσουν υποστήριξη και χρηματοδότηση, οι ΜΚΟ έχουν κατηγορηθεί για υπερβολικούς ισχυρισμούς, με τους οποίους διαστρεβλώνουν τις αντιλήψεις του κοινού και την πολιτική ατζέντα. Τέλος, προκειμένου να διατηρήσουν το καθεστώς το οποίο απολαμβάνουν εντός των διεθνών οργανισμών, οι ΜΚΟ έχουν την τάση να συμβιβάζονται σε θέματα αρχών και να ταυτίζονται με τις κυρίαρχες τάσεις, χάνοντας έτσι τον αρχικά ριζοσπαστικό χαρακτήρα που έχουν ως κοινωνικά κινήματα. (Η επίδραση και η σημασία των ΜΚΟ εξετάζονται περαιτέρω στο Κεφάλαιο 6.) παραδοχή ότι η ισχύς και η επιβίωση αποτελούν πρωταρχικό μέλημα των κρατών. Συνεπώς, η διεθνής πολιτική είναι προσανατολισμένη σε ζητήματα που αφορούν τον πόλεμο και την ειρήνη, με τη διπλωματία (diplomacy) και την πιθανή ανάληψη στρατιωτικής δράσης να αποτελούν τις κύριες μορφές της αλληλεπίδρασης των κρατών. ΣΧΗΜΑ 1.2 Το «μοντέλο της μπάλας του μπιλιάρδου» της παγκόσμιας πολιτικής

11 ΕΙΣΑΓΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ / 43 Το «μοντέλο της μπάλας του μπιλιάρδου» έχει δύο κύριες συνέπειες. Πρώτον, προκρίνει τον σαφή διαχωρισμό μεταξύ, αφενός, της εγχώριας πολιτικής, η οποία ασχολείται με το ρόλο του κράτους στη διατήρηση της τάξης και τη δημιουργία ενός ρυθμιστικού πλαισίου εντός των συνόρων του, και αφετέρου, της διεθνούς πολιτικής, που επικεντρώνεται στις διακρατικές σχέσεις. Υπό αυτή την έννοια, η κυριαρχία αποτελεί το σκληρό κέλυφος της μπάλας του μπιλιάρδου, που διαχωρίζει το «εξωτερικό» από το «εσωτερικό». Με λίγα λόγια, τα σύνορα έχουν μεγάλη σημασία. Δεύτερον, υπαινίσσεται ότι οι δομές σύγκρουσης και συνεργασίας εντός του διεθνούς συστήματος καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από την κατανομή της ισχύος μεταξύ των κρατών. Συνεπώς, αν και οι κρατοκεντρικοί αναλυτές αποδέχονται την τυπική και νομική ισότητα των κρατών, καθώς καθένα από αυτά συνιστά κυρίαρχη οντότητα, αναγνωρίζουν, επίσης, ότι κάποια κράτη είναι πιο ισχυρά από άλλα, με τα ισχυρά κράτη να επεμβαίνουν ορισμένες φορές στα εσωτερικά ζητήματα των αδύναμων κρατών. Στην ουσία, δεν είναι όλες οι μπάλες του μπιλιάρδου ισομεγέθεις. Για το λόγο αυτό, η μελέτη της διεθνούς πολιτικής έχει παραδοσιακά επικεντρωθεί στα συμφέροντα και τη συμπεριφορά των αποκαλούμενων «μεγάλων δυνάμεων». Ωστόσο, το «μοντέλο της μπάλας του μπιλιάρδου» έχει αμφισβητηθεί έντονα ως αποτέλεσμα των πρόσφατων τάσεων και εξελίξεων στο παγκόσμιο σύστημα. Δύο από αυτές τις τάσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Η πρώτη τάση αφορά την ανάπτυξη των διασυνοριακών, ή διεθνικών (transnational), ροών και ανταλλαγών (μετακινήσεις ατόμων αγαθών, χρημάτων, πληροφοριών και ιδεών). Με άλλα λόγια, τα κρατικά σύνορα έχουν γίνει σιγά σιγά πιο «πορώδη», με αποτέλεσμα η συμβατική διχοτόμηση ανάμεσα στο εγχώριο και το διεθνές, ή το «εσωτερικό» και το «εξωτερικό», να καθίσταται ολοένα και λιγότερο σημαντική. Αυτή η τάση έχει ταυτιστεί με την παγκοσμιοποίηση, όπως αναλύεται και στο επόμενο κεφάλαιο. Η δεύτερη τάση, που συνδέεται με την πρώτη, αφορά την αυξημένη αλληλεξάρτηση (βλ. σελ. 45) και διασύνδεση που παρατηρούνται όλο και περισσότερο στις διακρατικές σχέσεις. Οι πολιτικές για την οικονομική ανάπτυξη και ευημερία, η αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής και των πανδημιών, δεν μπορούν να υλοποιηθούν από κανένα κράτος μονομερώς, ανεξάρτητα από το πόσο ισχυρό μπο- Διπλωματία: Η διαδικασία διαπραγμάτευσης και επικοινωνίας ανάμεσα στα κράτη που έχει στόχο την επίλυση των συγκρούσεων χωρίς τη χρήση βίας συνιστά εργαλείο της εξωτερικής πολιτικής. Διεθνικός: Ρύθμιση όσον αφορά γεγονότα, άτομα, ομάδες και οργανώσεις με την οποία λαμβάνονται ελάχιστα ή δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψη οι εθνικές κυβερνήσεις και τα κρατικά σύνορα ο όρος «διεθνικός» είναι διακριτός, από τους όρους «διεθνής» και «πολυεθνικός».

12 44 / ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΟΧΗ ΕΝΝΟΙΑ Μεγάλη δύναμη Μεγάλη δύναμη θεωρείται ένα κράτος που κατατάσσεται ανάμεσα στα πιο ισχυρά κράτη σε ένα ιεραρχικό διακρατικό σύστημα. Τα κριτήρια που ορίζουν ένα κράτος ως μεγάλη δύναμη είναι αμφιλεγόμενα, ωστόσο τέσσερα φαίνεται να χαίρουν γενικής αποδοχής. Μια μεγάλη δύναμη: 1) κατατάσσεται ανάμεσα στα πιο ισχυρά στρατιωτικά κράτη, που έχουν την ικανότητα να εξασφαλίζουν τη δική τους ασφάλεια και, πιθανόν, να επηρεάζουν άλλες δυνάμεις, 2) είναι οικονομικά εύρωστη, αν και (όπως αποδεικνύει το παράδειγμα της Ιαπωνίας) αυτό αποτελεί αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη για να ανακηρυχθεί ένα κράτος σε αυτήν τη θέση, 3) έχει παγκόσμιες, όχι μόνο περιφερειακές, σφαίρες συμφερόντων, 4) υιοθετεί «προχωρημένη» εξωτερική πολιτική και ασκεί πραγματική, όχι μόνο δυνητική, επιρροή στις διεθνείς υποθέσεις. ρεί να είναι. Υπό αυτές τις συνθήκες, τα κράτη είναι αναγκασμένα να συνεργάζονται στηριζόμενα σε συλλογικές προσπάθειες και ενέργειες. Για τους Keohane και Nye (1977), αυτό το δίκτυο των σχέσεων έχει δημιουργήσει μια κατάσταση «περίπλοκης αλληλεξάρτησης», στην οποία η αύξηση του εμπορίου και των οικονομικών σχέσεων αναγκάζει τα κράτη να συνεργάζονται και να ενοποιούν τις πολιτικές τους. Αυτή η κατάσταση εκφράζεται στο αποκαλούμενο «μοντέλο του ιστού της αράχνης» της παγκόσμιας πολιτικής (Σχήμα 1.3). Ωστόσο, σαφείς είναι οι περιορισμοί σε αυτήν τη θεώρηση. Πρώτον, υπάρχουν περιοχές του κόσμου, όπως η Μέση Ανατολή, στις οποίες τα κράτη παραμένουν εμφανώς εμπλεκόμενα σε στρατιωτική-στρατηγική σύγκρουση. Αυτό καταδεικνύει ότι το «μοντέλο της μπάλας του μπιλιάρδου» δεν είναι εντελώς ανακριβές και τα επίπεδα αλληλεξάρτησης ποικίλλουν σημαντικά ανά περιοχή. Επιπλέον, η αλληλεξάρτηση δεν ταυτίζεται πάντα με την ειρήνη, τη συνεργασία και την ενοποίηση. Σε μερικές περιπτώσεις, η αλληλεξάρτηση είναι ασύμμετρη, και όχι συμμετρική, και μπορεί να οδηγήσει σε επικυριαρχία και σύγκρουση, και όχι σε ειρήνη και αρμονία. ΣΧΗΜΑ 1.3 Το «μοντέλο του ιστού της αράχνης» της παγκόσμιας πολιτικής

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων

Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Χάρτα αυτοδέσμευσης κοινωνικής ευθύνης και λογοδοσίας μη κυβερνητικών οργανώσεων Ποιοι είμαστε Οι διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις που προσυπογράφουμε τον Καταστατικό Χάρτη Αυτοδέσμευσης Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ [1] ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ-ΥΠΕΡΕΘΝΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Χώρες του Α κόσμου ΗΠΑ Δυτική ευρώπη Ιαπωνία Χώρες του Β κόσμου Πρώην σοσιαλιστικές

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε.

Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Διονύσιος Τσιριγώτης Λέκτορας, Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Ελλάδα-Τουρκία-Ε.Ε. Η Ελληνική στρατηγική επιλογή του «εξευρωπαϊσμου» των Ελληνοτουρκικών διαφορών και του Κυπριακού,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης (ΤΜΟΔ), Σχολή Επιστημών της Διοίκησης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Το προφίλ του Τμήματος και των Αποφοίτων σε 10 Ερωτήσεις 1. Τί είδους Μηχανικός είναι ο Μηχανικός Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ Θεωρητική Προσέγγιση, κατ άρθρον ερμηνεία και νομολογιακή αντιμετώπιση

ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ Θεωρητική Προσέγγιση, κατ άρθρον ερμηνεία και νομολογιακή αντιμετώπιση 1 ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ Θεωρητική Προσέγγιση, κατ άρθρον ερμηνεία και νομολογιακή αντιμετώπιση Φωτεινή Ριζάβα (Συγγραφέας) Copyright: Νομική Βιβλιοθήκη (2012) ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Απριλίου 2009 σχετικά με τις πολιτικές αποδοχών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Απριλίου 2009 σχετικά με τις πολιτικές αποδοχών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών L 120/22 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 15.5.2009 ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Απριλίου 2009 σχετικά με τις πολιτικές αποδοχών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ IΘΑΚΗΣ 29, 112 57 ΑΘΗΝΑ url: http://www.aueb.gr/statistical-institute ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ Ιθάκης 29 Αθήνα 112 57

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel

ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES. EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ CENTER FOR SECURITY STUDIES EXPOSEC- DEFENSE WORLD 2015, Τετάρτη 6 Μαΐου 2015, Athens Lydra Hotel «εκεί που αρχίζει η ασφάλεια τελειώνουν οι ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ (ERC) www.ucy.ac.cy

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ (ERC) www.ucy.ac.cy ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ (ERC) ΓΡΑΦΕΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ www.ucy.ac.cy SSH IN ERC Η ΑΝΑΒΑΘΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών.

σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Κυρίες και κύριοι, σας καλωσορίζω με ιδιαίτερη χαρά στο πρώτο επιχειρηματικό συνέδριο του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών και του Υπουργείου Εξωτερικών. Το σημερινό γεγονός αντιπροσωπεύει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη Ο ρόλος των ανεξάρτητων µελών: Η πεµπτουσία της εταιρικής διακυβέρνησης ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη 8ο Συνέδριο Συνδέσµου Επενδυτών & ιαδικτύου 11 εκεµβρίου 2010 1 Η σηµασία της εταιρικής διακυβέρνησης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη ελληνική επιχείρηση

Η σύγχρονη ελληνική επιχείρηση Κεφάλαιο Η σύγχρονη ελληνική επιχείρηση Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να αναλυθεί η επιστήμη της Οργάνωσης και Διοίκησης χωρίς προηγουμένως να προσδιοριστεί το πεδίο δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ. Τομεακό Σχέδιο ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ ΤΠΕ Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment)

Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment) Προειδοποιητικοί κανόνες (Considerations before judgment) της έσποινας Γιαννακοπούλου Ένα ευαίσθητο κεφάλαιο, που φαίνεται ότι δεν έχει κατανοηθεί πλήρως από τους ασκούντες την Ωριαία, είναι οι προειδοποιητικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων

Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Ινστιτούτο Μικρών Επιχειρήσεων Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας Δράσεις υποστήριξης καινοτομίας και συνεργασιών επιχειρήσεων Υποστηρίζουμε τη μικρή επιχείρηση, Ενισχύουμε την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 60ή ΣΥΝΟ Ο ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ

ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 60ή ΣΥΝΟ Ο ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 60ή ΣΥΝΟ Ο ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ Εισαγωγή 1. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι βαθύτατα προσηλωµένη στο θεσµό των Ηνωµένων Εθνών, στην υπεράσπιση

Διαβάστε περισσότερα

Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική

Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική EXPOSEC 2015 5-6 Μαΐου 2015 Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική Δρ Ελένη-Ανδριανή Σαμπατάκου Εργαστήριο για τη Μελέτη της Μετανάστευσης και της Διασποράς Εθνικό και Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων

Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων Ανάπτυξη Δικτύου Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης Εργαζομένων 1. Περίληψη του έργου 2. Τι είναι το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης, Συμβουλευτικής Υποστήριξης και Ενδυνάμωσης

Διαβάστε περισσότερα

20+2 Προτάσεις Διεκδίκησης

20+2 Προτάσεις Διεκδίκησης 20+2 Προτάσεις Διεκδίκησης Α. Οικονομική Πολιτική 1. Να καταργηθεί ο θεσμός της Τρόικα. Το ΔΝΤ να μην συμμετέχει σε προγράμματα της Ε.Ε. Τα Κράτη-Μέλη να στηρίζονται από Ευρωπαϊκά Ταμεία και μηχανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα «Ενεργειακά δίκτυα στην Ευρώπη η υλοποίηση ενός οράματος» The Economist «Η Θάλασσα της Ευρώπης: Σκιαγραφώντας τον χάρτη της οικονομικής ανάπτυξης» Θεσσαλονίκη, 17 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Καρβούνης, Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

To ψηφιακό μέλλον των πόλεων

To ψηφιακό μέλλον των πόλεων To ψηφιακό μέλλον των πόλεων Οι ψηφιακές πόλεις σημαντικότερες του e-government Δρ Γιάννης Λάριος Σύμβουλος του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Η Ψηφιακή Στρατηγική πώς είναι ήδη ορατή στους Δήμους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο ESPON 2013 Programme Το εργαλείο NEXUS για την ανάπτυξη των Νοτίων Περιφερειών στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο Ο ρόλος των περιφερειών στην Στρατηγική Ευρώπη 2020 : Έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς χωρική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση

ποσό υπολογιζόμενο και ανάλογο του κύκλου εργασιών του Η Σύμβαση FRANCHISING Γενικά Ως franchising νοείται το σύνολο των δικαιωμάτων βιομηχανικής ή πνευματικής ιδιοκτησίας που αφορούν εμπορικά σήματα και επωνυμίες, πινακίδες καταστημάτων, πρότυπα χρήσεως, σχέδια, δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

«Πολιτικές διαχείρισης της διεθνικής σωματεμπορίας υπό την οπτική του φύλου»

«Πολιτικές διαχείρισης της διεθνικής σωματεμπορίας υπό την οπτική του φύλου» «Πολιτικές διαχείρισης της διεθνικής σωματεμπορίας υπό την οπτική του φύλου» Ματίνα Παπαγιαννοπούλου Κοινωνιολόγος-Εγκληματολόγος Ημερίδα: «Μετανάστευση και φύλο. Από την αδήλωτη εργασία στην ένταξη» Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Γλώσσας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ Δραγάτση 8, Πλατεία Κοραή, Πειραιάς Ιερεμίου Πατριάρχου 45, Αμπελόκηποι 6934522273 info@neoellinikiglossa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Το θέμα που καλούμαι να πραγματευτώ είναι «ο Νέος Ευρωσκεπτικισμός και η Μετανάστευση».

Το θέμα που καλούμαι να πραγματευτώ είναι «ο Νέος Ευρωσκεπτικισμός και η Μετανάστευση». Καλησπερίζω το εκλεκτό κοινό. Καταρχάς, προτού ξεκινήσω, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους διοργανωτές της ημερίδας, καθώς αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για εμένα να βρίσκομαι εδώ, ενώπιον όλων εσάς τη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Π. Κουτρολίκου Ξανακερδίζοντας της πόλη μας / Reclaiming the city Δημόσια Σφαίρα Δήμος Δημόσιος Χώρος Ο ορισμός του δήμου αποτελεί μια συνεχιζόμενη πάλη ανάμεσα σε πολιτικές «από

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής

Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής Ημερίδα για έτος καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ 9 Δεκεμβρίου 2010 Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής Δρ. Π. Περιστερά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ (MPA) Γιατί στο Νεάπολις Επιλέγοντας το Πανεπιστήμιο Νεάπολις γίνεσαι μέλος μιας ζωντανής κοινότητας που αποτελείται από προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές και από ακαδημαϊκό προσωπικό

Διαβάστε περισσότερα

2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2.1 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ...62 2.2 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ...63 2.3 ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ...64 2.4 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ...64 2.5 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ...64

Διαβάστε περισσότερα

To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων

To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων Οι ψηφιακές πόλεις σημαντικότερες από το e-government Γιάννης Λάριος Δρ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Σύμβουλος του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Πόλεις σε ανταγωνισμό το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ Οι παρακάτω θεματικές ενότητες προτείνονται ενδεικτικά για το έτος 2012 (παράδοση: Μάιος 2013). Τα θέματα παρουσιάζονται σε ευρεία μορφή και μπορούν να καλύψουν μία ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech

RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech RECOGNISING Issues and Opportunities in Combating Online Hate Speech Αναθεώρηση της εθνικής Ελληνικής Στρατηγικής για την Στρατηγική Διακυβέρνησης του Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα