ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ. Iωαννησ καποδιστρ ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗ. παυλοσ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝ. λαδα ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ. Τα εγκλήµατα που συγκλόνισαν την Ελλάδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ. Iωαννησ καποδιστρ ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗ. παυλοσ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝ. λαδα ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ. Τα εγκλήµατα που συγκλόνισαν την Ελλάδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ"

Transcript

1 19 ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ # 19 ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ # ISBN Iωαννησ ιασ καποδιστρ Βασιλ ι γεωργ ασ ιοσ Α ΙΩΝ Σ ΔΡΑΓΟΥΜΗ Τα εγκλήµατα που συγκλόνισαν την Ελλάδα ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ HΣ γiann Σ Ο ζεβγ ΤΟΣ χρησ Σ λαδα γρηγο ΛΑΜΠ ΡηΣ ΡΑΚΗΣ παυλοσ ΝΗΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝ

2 Τα εγκλήματα που συγκλόνισαν την Ελλάδα ΠΟλιτικεσ δολοφονιεσ ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 3

3 περιεχομενα 8-35 Η δολοφονία του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια Ο πρώην υπουργός του Τσάρου έρχεται σε μια χώρα ρημαγμένη από τον πόλεμο και τις εμφύλιες συγκρούσεις. Η πρόθεσή του να μην ανεχτεί τα φεουδαρχικά προνόμια των κοτζαμπάσηδων εις βάρος των ακτημόνων αγωνιστών, αλλά και το αυταρχικό ύφος διακυβέρνησής του τον φέρνουν αντιμέτωπο με συντηρητικά αντανακλαστικά. Στο εκρηκτικό μίγμα έρχονται να προστεθούν τα συμφέροντα των Αγγλων και των Γάλλων, που αισθάνονται απειλούμενοι μετά τη νίκη των Ρώσων επί των Τούρκων το Το φονικό βόλι των Μαυρομιχαλαίων επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί ως προσωπική αντιδικία. Ωστόσο, οι πανηγυρισμοί(!) που ακολούθησαν έδειξαν τους ηθικούς αυτουργούς. Τhσ ΑΝΝΙΤΑσ Ν. ΠΡΑΣΣΑ Η δολοφονία του Γεωργίου Α. Ανάμεσα στο μύθο και στην Ιστορία Ο βασιλιάς Γεώργιος Α δολοφονείται στη Θεσσαλονίκη, που μόλις έχει απελευθερωθεί από τον ελληνικό στρατό. Ποιος όπλισε το χέρι του δράστη Αλέξανδρου Σχινά; Ψυχοπαθής ή εντεταλμένο όργανο του βουλγαρικού αλυτρωτισμού και της γερμανικής πολιτικής ο δολοφόνος; Η κηδεία και οι τιμές στο μακροβιότερο βασιλιά της Ελλάδας. τoy Ιάκωβοy Δ. Μιχαηλίδη Η αποτυχία της Πoλιτικής στην Ελλάδα του Εθνικού Διχασμού: Η δολοφονία του Ιωνος Δραγούμη Ιδεολόγος, εθνικιστής, ο Ιων Δραγούμης αποτελεί έναν από τους βασικούς εμπνευστές και συντονιστές του Μακεδονικού Αγώνα. Το όραμά του για εκ των «έσω» άλωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που ξεπεράστηκε από τις εξελίξεις. Οι μεγάλοι του έρωτες με την Πηνελόπη Δέλτα και τη Μαρίκα Κοτοπούλη. Ως ένας από τους ηγέτες της «Ηνωμένης Αντιπολίτευσης» πλήρωσε με τη ζωή του τη σύγκρουση βενιζελικών και αντιβενιζελικών. Οι φυσικοί και οι ηθικοί αυτουργοί της δολοφονίας. του Ραϋμόνδου ΑλβανόΥ 4 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

4 περιεχομενα ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ στον ΕΜΦΥΛΙο. οι περιπτωσεισ ΓΙαννη ζεβγου και Χρηστου λαδα Βίοι παράλληλοι, αλλά ασύμβατοι. Ο δάσκαλος από την Αρκαδία που αναδείχτηκε σε ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ και της ΕΑΜικής αντίστασης -αλλά και υπουργός της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας- πέφτει νεκρός από σφαίρα παρακρατικού το 1947 στη Θεσσαλονίκη. Ο Αθηναίος δικηγόρος, που κάποτε είχε υπερασπιστεί στελέχη του ΚΚΕ για το «Μακεδονικό», βρίσκεται επικεφαλής του υπουργείου Δικαιοσύνης και εισηγείται το νόμο 509. Η ένταση των εκτελέσεων τον καθιστά στόχο για το ΚΚΕ, ενώ ο Μουτσογιάννης της ΟΠΛΑ με τη χειροβομβίδα επισφραγίζει την αγριότητα του εμφυλίου πολέμου Οι μάχες KAI H ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ του Γρηγόρη Λαμπράκη Ενας ταλαντούχος άνθρωπος, σημαντικός αθλητής και πανεπιστημιακός γιατρός, τάσσεται με τους ηττημένους του Εμφύλιου και τραβά τους κεραυνούς των παρακρατικών μηχανισμών ως βουλευτής συνεργαζόμενος με την ΕΔΑ. Ο Μαραθώνιός του για την Ειρήνη τερματίζεται τον Μάιο του 1963 σε ένα τρίκυκλο «αγανακτισμένων πολιτών» -λούμπεν στοιχεία και παλιοί δωσίλογοι-, με τη Χωροφυλακή σε ρόλο ευμενούς παρατηρητή. Εχουν την ατυχία να πέσουν πάνω σε δύο αδέκαστους δικαστικούς, συντηρητικής προέλευσης: τους Χρήστο Σαρτζετάκη και Παύλο Δελαπόρτα. Οι αποκαλύψεις δημιουργούν πανελλήνια συγκίνηση. Δεν είναι υπερβολή να ισχυριστούμε πως δεν υπάρχει πολιτικό γεγονός της δεκαετίας του '60 που να μη σχετίζεται με το αίμα που χύθηκε άδικα του Μιχάλη Λυμπεράτου Τhσ ΝΑΤΑΣΑσ ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΥ Δολοφονία Παύλου Μπακογιάννη. 7 σφαίρες στην καρδιά της Δημοκρατίας Η πορεία του νεαρού από τα Βελωτά Ευρυτανίας στην πανεπιστημιακή έδρα του Μονάχου. Ο πόλεμός του με τη Χούντα και η εκπομπή από την «Ντόιτσε Βέλε». Ο «προαναγγελθείς φόνος» στην οδό Ομήρου. Ο εμπνευστής της ιδέας της εθνικής συμφιλίωσης θύμα της οξύτατης πόλωσης του Η στάση της Αριστεράς εναντίον του φαινομένου της τρομοκρατίας. Πώς κατέγραψε και έκρινε τα γεγονότα και τα κίνητρα ο Τύπος της εποχής και η ιδέα του «ιστορικού συμβιβασμού» αλά ελληνικά. τησ Γιούλησ Π. Κόκκορη ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 5

5 Iδιοκτησία SABD Α.Ε. Επιμέλεια έκδοσης Αρτέμης Ψαρομήλιγκος, Βασιλική Λάζου Συνεργάτες τεύχους Αννίτα Ν. Πρασσά Ιάκωβος Δ. Μιχαηλίδης, Ραϋμόνδος Αλβανός, Νατάσα Κεφαλληνού Μιχάλης Λυμπεράτος Γιούλη Π. Κόκκορη Art director Σοφία Λιβιεράτου Υπεύθυνη διόρθωσης Κατερίνα Μπεχράκη 6 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

6 προλογοσ Μια πολιτική δολοφονία είναι κάτι πολύ περισσότερο από μερικές κηλίδες αίματος στο πεζοδρόμιο ή την απώλεια μιας ζωής. Φέρει βαρύ φορτίο και ανεξίτηλο στίγμα. Δρομολογεί ιδεολογικές, πολιτικές διεργασίες και πυροδοτεί γεγονότα πολύ πέραν, π.χ., ενός τυχαίου θανάτου. Σηματοδοτεί την έξοδο από έναν πολιτικό κύκλο και την είσοδο σε μια νέα φάση. Κατά κανόνα οξύτερη. Ομως, όχι κατ ανάγκην σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του εκτελεστή, ακόμη και των ηθικών αυτουργών που κρύβονται από πίσω. Δημιουργεί ήρωες και αντιήρωες. Το πολιτικό έγκλημα αποτελεί το φιτίλι, αλλά όχι την εκρηκτική ύλη, όπως συνέβη με το «Φονικό στο Σεράγεβο», το οποίο αποτέλεσε την αφορμή για τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο. Στον ίδιο πολιτικό κύκλο εντάσσεται και η δυσερμήνευτη δολοφονία του βασιλιά των Ελλήνων Γεωργίου Α, θριαμβευτή του Βαλκανικού Πολέμου, από το γριφώδη Αλέξανδρο Σχινά. Ανεξερεύνητα είναι και τα κίνητρα των φονέων του πρώτου Κυβερνήτη. Ο Ιωάννης Καποδίστριας έπεσε νεκρός από τις σφαίρες των Μαυρομιχαλαίων. Η εύκολη ερμηνεία της «προσωπικής αντιδικίας» δεν αντέχει μέσα στον κυκλώνα των κοινωνικών συγκρούσεων αλλά και του ανταγωνισμού συμφερόντων Αγγλίας, Γαλλίας, Ρωσίας στο νεοπαγές κράτος. Ο ρομαντικός εθνικιστής, γεμάτος αυταπάτες και νεοβυζαντινούς οραματισμούς Ιων Δραγούμης δολοφονήθηκε από το πρωτοπαλίκαρο του Ελ. Βενιζέλου, θύμα του Εθνικού Διχασμού και μιας παραζάλης που απέληξε στη Μικρασιατική Καταστροφή. Ο κηρυγμένος ή ακήρυχτος Εμφύλιος συνοδεύτηκε από εκατόμβες θυμάτων ένθεν και ένθεν. Ο κομμουνιστής Γιάννης Ζέβγος και ο αστός Χρήστος Λαδάς είναι οι τραγικές περιπτώσεις «επιφανών» που το 1947 και το 1948 έπεσαν θύματα από χέρι της «άλλης πλευράς». Το όνομα του Γρηγόρη Λαμπράκη έχει καταστεί εμβληματικό για τον άδικο θάνατο ενός ταλαντούχου ανθρώπου, προικισμένου αθλητή και καταρτισμένου επιστήμονα που ταύτισε την πορεία του με τους κυνηγημένους του μετεμφυλιακού κράτους. Ο συνεργαζόμενος με την ΕΔΑ βουλευτής, ηγέτης του φιλειρηνικού κινήματος, τράβηξε, μέσα στη θύελλα του Ψυχρού Πολέμου, τους κεραυνούς του παρακράτους. Αλλά με το αίμα του σφράγισε τις ραγδαίες εξελίξεις της δεκαετίας του 60. Για τη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη δεν αρθρώθηκε ούτε στοιχειώδης πολιτικός λόγος εκ μέρους των εκτελεστών του. Ανακήρυξαν το δημοσιογράφο των αντιδικτατορικών εκπομπών «πέτρα του σκανδάλου Κοσκωτά», αλλά ουδέποτε δόθηκε πειστική δικαιολογία εκ μέρους μιας ετερογενούς τρομοκρατίας που αλληλοκατασπαράχτηκε όταν έφτασε στο εδώλιο. Τι είναι αυτό που συνεγείρει το πλήθος στην περίπτωση μιας πολιτικής δολοφονίας; Η αίσθηση μιας «βεντέτας» σε πανεθνικό επίπεδο. Οι άνθρωποι αισθάνονται τις ομαδοποιήσεις. Νιώθουν πως ανήκουν σε ένα σύνολο, μια πολιτική παράταξη, εν προκειμένω, από την οποία, αν χτυπηθεί ένας, πλήττονται όλοι. Αυτό είναι το «ατού», αλλά και η «αχίλλειος πτέρνα» μιας πολιτικής δολοφονίας. ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 7

7 Ιωάννης Καποδίστριας. Ο πρώτος Κυβερνήτης έπεσε νεκρός από τις σφαίρες των Μαυρομιχαλαίων. Οι φυσικοί αυτουργοί αποκαλύφθηκαν, οι ηθικοί ποτέ. 8 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

8 ΑΝΝΙΤΑ Ν. ΠΡΑΣΣΑ Δρ Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, προϊσταμένη Γενικών Αρχείων Κράτους Ν. Μαγνησίας Η δολοφονία του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια Ο πρώην υπουργός του Τσάρου έρχεται σε μια χώρα ρημαγμένη από τον πόλεμο και τις εμφύλιες συγκρούσεις. Η πρόθεσή του να μην ανεχτεί τα φεουδαρχικά προνόμια των κοτζαμπάσηδων εις βάρος των ακτημόνων αγωνιστών, αλλά και το αυταρχικό ύφος διακυβέρνησής του τον φέρνουν αντιμέτωπο με συντηρητικά αντανακλαστικά. Στο εκρηκτικό μίγμα έρχονται να προστεθούν τα συμφέροντα των Αγγλων και των Γάλλων, που αισθάνονται απειλούμενοι μετά τη νίκη των Ρώσων επί των Τούρκων το Το φονικό βόλι των Μαυρομιχαλαίων επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί ως προσωπική αντιδικία. Ωστόσο, οι πανηγυρισμοί(!) που ακολούθησαν έδειξαν τους ηθικούς αυτουργούς. «Εγκλημα στην εκκλησιά» Στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, το πρωί της Κυριακής, ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας ξεκίνησε για το Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος στο Ναύπλιο, για να εκκλησιασθεί, όπως συνήθιζε κάθε Κυριακή και γιορτή. Τον συνόδευαν δύο φρουροί του, ο μονόχειρας απόμαχος Κρητικός αγωνιστής Γεώργιος Κοζώνης και ο Δημήτριος Λεωνίδης. Στις 6:15 έφθασε στην εκκλησία, όπου στην είσοδο τον περίμεναν οι Κωνσταντίνος και Γεώργιος Μαυρομιχάλης και οι δύο φρουροί τους, Ιωάννης Καραγιάννης και Ανδρέας Γεωργίου, οι οποίοι -όπως αποδείχθηκε- ήταν συνεννοημένοι με τους συνωμότες. Οταν τους είδε ο Καποδίστριας ταράχτηκε, σαν κάτι να προαισθάνθηκε, σταμάτησε για λίγο, αλλά αμέσως συνέχισε. Καθώς έμπαινε στην εκκλησία, ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης, πιάνοντάς τον με το αριστερό του χέρι από τον τράχηλο, τον πυροβόλησε από πίσω στο κεφάλι. Ταυτόχρονα πυροβόλησε εναντίον του και ο Ιωάννης Καραγιάννης, αλλά η σφαίρα αστοχώντας χτύπησε στην αριστερή παραστάδα της πύλης της εκκλησίας, όπου εξακολουθεί να υπάρχει και σήμερα (σε ειδική θήκη που δείχνει το σημείο αυτό). Αμέσως ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης επιτέθηκε στον Κυβερνήτη και τον μαχαίρωσε δύο φορές κάτω από την κοιλιά. Ο Κυβερνήτης έπεφτε πάνω στο ακρωτηριασμένο χέρι του φρουρού του Κοζώνη και έπειτα από τέσσερα λεπτά ήταν νεκρός. Το ξαφνιασμένο και τρομαγμένο εκκλησίασμα βγήκε έξω. Μια γυναίκα έκλεισε τα μάτια του Καποδίστρια, ενώ άλλες σκούπισαν με τα μαντίλια τους το αίμα του στο λιθόστρωτο. Το σώμα του μεταφέρθηκε από τον επικεφαλής της προσωπικής του φρουράς Ρηγανά και τον Βαυαρό αρχιθαλαμηπόλο Πουφ (Puff) στο σπίτι του Σπηλιωτάκη, όπου διαπιστώθηκε ο θάνατός του. Ο Ρηγανάς πήρε τα προσωπικά του έγγραφα και τα παρέδωσε στον Ρώσο αντιπρέσβη Ρύκμαν (Ruckmann), ο οποίος αργότερα τα έστειλε με πολεμικό πλοίο στη Ρωσία. Αμέσως μετά την πράξη τους, ο Κοζώνης, αφού άφησε το σώμα του Καποδίστρια, με μία ομάδα στρατιωτών καταδίωξε τον Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη και τον πυροβόλησε, αλλά η σφαίρα τον χτύπησε ελαφρά. Ο πληγωμένος δολοφόνος προσπάθησε να ξεφύγει, αλλά δεν τα κατάφερε. ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 9

9 Οι αδελφοί Μαυρομιχάλη, Κωνσταντίνος και Γεώργιος, φυσικοί αυτουργοί της δολοφονίας του Καποδίστρια. Ο πρώτος σκοτώθηκε επιτόπου και ο δεύτερος εκτελέστηκε αντιμετωπίζοντας με γενναιότητα το θάνατο, αλλά το μυστήριο των κινήτρων παρέμεινε. Το εξαγριωμένο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί μπροστά στην εκκλησία όρμησε εναντίον του για να τον λιντσάρει, ώσπου ο Φωτομάρας τον πυροβόλησε από το παράθυρο του σπιτιού του. Στη συνέχεια το οργισμένο πλήθος προπηλάκισε το άψυχο σώμα του σέρνοντάς το στα καλντερίμια της πόλης μέχρι την πλατεία του πλατάνου και βλασφημώντας και καταριώντας το έριξαν μέσα στη θάλασσα από τα τείχη του κάτω φρουρίου. Ο άλλος δολοφόνος, ο Γεώργιος, ξεφεύγοντας από την καταδίωξη, κατέφυγε στο σπίτι του λοχαγού του Μηχανικού Βαλλιάνου και όταν είδε ότι εκεί δεν ήταν ασφαλής, αφού πλησίαζε το εξαγριωμένο πλήθος που τον καταδίωκε, κατέφυγε στο σπίτι του Γάλλου αντιπρέσβη Ρουάν (Rouen), παραδίνοντας τον εαυτό του και τα όπλα του στην «τιμή της Γαλλίας» (Γενική Εφημερίς, αρ /1831). Ο Ρουάν τον δέχθηκε με συμπάθεια, καθώς και οι Γάλλοι αξιωματικοί Ζεράρ (Gérard) και Πελιόν (Pellion). Ο μεν Ζεράρ ήταν διοικητής του ελληνικού τακτικού στρατού, ο δε Πελιόν αρχηγός του Επιτελείου και πρώην διοικητής του Ιππικού. Οπως θα φανεί στη συνέχεια, ούτε αυτό το μέρος ήταν ασφαλές καταφύγιο, αφού το έξαλλο πλήθος περικύκλωσε το σπίτι απαιτώντας εκδίκηση. Αυτή η ενέργεια 10 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

10 Η στιγμή της δολοφονίας του Καποδίστρια. Το πλήθος καταδιώκει τους δολοφόνους. Πίνακας του Χαράλαμπου Παχή. του Γεώργιου Μαυρομιχάλη να ζητήσει άσυλο στον Γάλλο αντιπρέσβη δημιούργησε πολλά ερωτηματικά και υποψίες για ηθική αυτουργία της Γαλλίας στη δολοφονία. Αυτό ενισχύεται και από τα ρωσικά αρχεία που αναφέρονται στη δολοφονία (βλ. Λουλές). Στο μεταξύ, ο πορτογαλικής καταγωγής φρούραρχος του Ναυπλίου Αντόνιο Αλμέιδα (Almeida) έκλεισε τις πύλες της πόλης και φρόντισε να στείλει περιπόλους για τη διατήρηση της τάξης. Ο δε Αυγουστίνος Καποδίστριας (αδερφός του Κυβερνήτη), που του ανέθεσε τη στρατιωτική εξουσία της πόλης, του επέστησε την προσοχή στους δύο Γάλλους Ζεράρ και Πελιόν. Πράγματι, ο Αλμέιδα τους συνάντησε, συνοδευόμενος από τους συνταγματάρχες Σάμπουργκ, διοικητή του Μηχανικού (ολλανδικής καταγωγής και πρώην αξιωματικό του ρωσικού στρατού), και N. Ράικο (Rayko), διοικητή του Πυροβολικού και της Σχολής Ευελπίδων (ρωσικής καταγωγής). Στη συνάντησή τους αυτή οι Γάλλοι μάταια προσπάθησαν να πείσουν τον Αλμέιδα να παραιτηθεί. Στη συνέχεια οι Ζεράρ και Πελιόν κατευθύνθηκαν στο σπίτι του Ρώσου αντιπρέσβη Ρύκμαν, όπου ήδη ήταν οι συνάδελφοί τους, ο Αγγλος Ντώκινς (Dawkins) και ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 11

11 Ο αδελφός του Κυβερνήτη, Αυγουστίνος, μετά το φόνο, ανέθεσε τη στρατιωτική του εξουσία στον Πορτογάλο Αλμέιδα και επέστησε την προσοχή του στους Γάλλους Ζεράρ και Πελιόν. ο Γάλλος Ρουάν, και τους ζήτησαν να αναλάβουν, ως εκπρόσωποι των τριών Μεγάλων Δυνάμεων, τη διακυβέρνηση της χώρας. Την πρόταση αυτή αρνήθηκε μόνο ο Ρύκμαν, ισχυριζόμενος ότι η ρύθμιση της διάδοχης κατάστασης ήταν ελληνική υπόθεση. Ο Ρουάν επέμεινε να καλέσουν γαλλικό στρατό για να καταλάβει το Παλαμήδι και δήλωσε ότι η «Δυναστεία του Καποδίστρια τελείωσε» (Λουλές, 86). Ο Αλμέιδα αντί για απάντηση έδειξε το πλήθος που θρηνούσε. Οι Ντώκινς και Ρουάν, στη συνέχεια, ζήτησαν από τον Αλμέιδα την ελεύθερη επικοινωνία με τα πλοία τους και εκείνος, αφού συμφώνησε, τους συνέστησε να χρησιμοποιήσουν για λόγους ασφαλείας μόνο μέλη των πρεσβειών τους. Ο φρούραρχος ήταν ανυποχώρητος παρά τις απειλές των διπλωματών της Αγγλίας και της Γαλλίας ότι θα αποχωρήσουν από την πόλη. Επίσης ο Ζεράρ (μέσω του Πελιόν) ζήτησε να Ο Πορτογάλος φιλέλληνας Αντόνιο Φιγκουέιρα Ντ Αλμέιδα, φρούραρχος Ναυπλίου, αντιστάθηκε στις προσπάθειες της γαλλικής πρεσβείας να προστατέψει και να φυγαδεύσει τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη. του αναθέσουν τη στρατιωτική εξουσία και την ανώτατη διοίκηση του Ναυπλίου, με το σκεπτικό ότι μόνο έτσι θα μπορούσε να τηρήσει την τάξη. Το ίδιο αίτημα υπέβαλε αυτοπροσώπως και στη Γερουσία. Για τη στάση δε του στρατηγού Ζεράρ είναι χαρακτηριστικό ότι μετά τη δολοφονία αυτός και ο υπασπιστής του, Αντώνης Καλαμογδάρτης, περιφέρονταν στους δρόμους του Ναυπλίου μιλώντας με τρόπο προκλητικό, που μπορούσε να εξεγείρει τους περαστικούς (Κρεμμυδάς, 248). Κατά την προανάκριση που θα ακολουθήσει, θα φανεί η ενοχή του Ζεράρ και η κυβέρνηση θα τον απολύσει. Επίσης αξίζει να αναφερθεί ότι δεν έχουν ακόμη βρεθεί οι καταθέσεις του Ζεράρ, καθώς και των Πελιόν και Ρουάν (Κρεμμυδάς, 248). Τα ρωσικά αρχεία είναι επίσης αποκαλυπτικά για τη θέση του Ρουάν στο θέμα της καταφυγής του Γεώργιου Μαυρομιχάλη στο σπίτι του (σχετικά βλ. Λουλές, σ ). Οταν έγινε γνωστό το καταφύγιο 12 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

12 του Μαυρομιχάλη, ο Ρουάν, προφανώς για να αποποιηθεί οποιαδήποτε ανάμιξη ή συνενοχή, ανέφερε στο διοικητή του Ναυπλίου Κ. Αξιώτη ότι «κατά κακή σύμπτωση» οι δολοφόνοι του Κυβερνήτη ήταν στο σπίτι του και ζητούσε την απομάκρυνσή τους. Μετά τη δολοφονία είχε οριστεί μία τριμελής Κυβερνητική Επιτροπή αποτελούμενη από τον αδελφό του Καποδίστρια, Αυγουστίνο, και τους Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και Ιωάννη Κωλέττη, οι οποίοι ανέθεσαν το έργο της σύλληψης του δολοφόνου στον Αλμέιδα. Επειτα από λίγο, όμως, ο Ρουάν άλλαξε γνώμη και όταν παρουσιάστηκε ο Αλμέιδα με γραπτή εντολή της κυβέρνησης για την παράδοση του Μαυρομιχάλη, ισχυρίστηκε ότι τον θεωρούσε αθώο και δεν μπορούσε να παραδώσει ένα άτομο που ζητούσε τη γαλλική προστασία. Παρέδωσε μόνο τους φρουρούς των Μαυρομιχαλαίων, Ιωάννη Καραγιάννη και Ανδρέα Γεωργίου. Ο Αλμέιδα επανήλθε προειδοποιώντας ότι θα άφηνε το μαινόμενο πλήθος, που είχε συγκεντρωθεί έξω από την πρεσβεία, να δράσει. Ο δε Μαυρομιχάλης επέμενε ότι έπρεπε να παραδοθεί μόνο στην Εθνική Συνέλευση, της οποίας ήταν μέλος. Κάτω από την πίεση του Αλμέιδα, ο Ρουάν αναγκάστηκε να τον παραδώσει. Ο δολοφόνος, με τη βοήθεια των Αλμέιδα και Πελιόν, που τον προστάτευσαν από τους εξαγριωμένους κατοίκους, οδηγήθηκε στο νησάκι της πόλης, στο Μπούρτζι, όπου ήδη βρίσκονταν οι Καραγιάννης και Γεωργίου. Αργότερα μεταφέρθηκε στο Παλαμήδι, που κρίθηκε ασφαλέστερος τόπος. Η καποδιστριακή Πολιτεία και οι αντιδράσεις/η αντιπολίτευση Η δολοφονία του Καποδίστρια ήταν η κορύφωση του αντιπολιτευτικού κλίματος εναντίον του, που Οι Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και Ιωάννης Κωλέττης μαζί με τον Αυγουστίνο Καποδίστρια αποτέλεσαν την τριμελή κυβερνητική επιτροπή που ανέλαβε το έργο σύλληψης του δολοφόνου. μέσα στο σύντομο διάστημα της διακυβέρνησής του σταδιακά γιγαντώθηκε. Οταν τον Ιανουάριο του 1828 έφθανε στην Ελλάδα, η κατάσταση που επικρατούσε ήταν τόσο οικτρή που ο ίδιος την παρομοίαζε με τον «Αδη» (Επιστολαί, Α, 322, ). Από τις εκθέσεις που του υπέβαλαν οι γραμματείς (υπουργοί) της Προσωρινής Κυβέρνησης διαπιστώνεται το χάος που έπρεπε να βάλει σε τάξη: σκιώδης κρατική εξουσία και οργάνωση, ανύπαρκτα οικονομικά, ερειπωμένη δημόσια και ιδιωτική ζωή, αυθαιρεσία, μισο-απελευθερωμένη χώρα και κατάληψη πολλών εδαφών από τον εχθρό, πειρατεία στο Αιγαίο, εξαθλιωμένος λαός, λεηλατημένη γη. ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 13

13 Ο Μοριάς ήταν ένα ρημαδιό στο έλεος της αρπακτικότητας των κοτζαμπάσηδων. Ετσι περιέγραφε την κατάσταση ο Βαυαρός κλασικός φιλόλογος Φρίντριχ φον Τιρς. Ο Σπυρίδων Τρικούπης, που διορίστηκε πρώτος γραμματεύς Επικρατείας, ήταν ένας «πρωθυπουργός» χωρίς ουσιαστικές εξουσίες. Την τραγικότητα της κατάστασης αποδίδει ο Βαυαρός καθηγητής της Κλασικής Φιλολογίας Φρίντριχ φον Τιρς (Friedrich von Thiersch): «Η χώρα, όση είχε απελευθερωθεί ως εκείνη τη στιγμή, έμοιαζε μ ένα σωρό ερείπια που καπνίζουν ύστερα από μια καταστρεπτική πυρκαγιά. Στη στεριά επικρατούσε το δίκαιο της αρπακτικότητας του τοπάρχη κοτζάμπαση και στη θάλασσα η πειρατεία. Ο Μοριάς ήταν ρημαδιό. Κάθε μεγαλοκαπετάνιος που κρατούσε ένα κάστρο (Μονεμβασία ο Πετρόμπεης, Ακροκόρινθο ο Κίτσος Τζαβέλλας, Παλαμήδι οι Γρίβας και Στράτος) τυραννούσε σαν κατακτητής το γυμνό και άστεγο πληθυσμό. Παραγωγή δεν υπήρχε, ούτε χέρια να επιδοθούν στην καλλιέργεια της γης, λόγω της ανασφάλειας. Ο πληθυσμός είχε καταφύγει στα βουνά και τις σπηλιές. Είκοσι πέντε χιλιάδες μαχητές περιπλανιόνταν χωρίς καμιά μισθοτροφοδοσία ή ενίσχυση, ενώ οι μοναδικές δημόσιες πρόσοδοι (δεκάτη και τελωνειακές εισπράξεις του Αναπλιού) δεν λειτουργούσαν. Κράτος, δηλαδή, και στην πιο υποτυπώδη του έννοια δεν υπήρχε» (στο: Πετρίδης, 86). Τα ανυπέρβλητα αυτά προβλήματα απαιτούσαν μία ισχυρή και συγκεντρωτική κυβέρνηση και γι αυτό ο Καποδίστριας πρότεινε ένα σχέδιο προσωρινής μεταβολής της Διοίκησης, την «Προσωρινήν Διοίκησιν της Επικρατείας». Στις 20 Ιανουαρίου συστήθηκε ένα 27μελές γνωμοδοτικό σώμα, το Πανελλήνιο, που διαιρείτο σε τρία Τμήματα (Οικονομίας, Εσωτερικών και Πολέμου) με επικεφαλής έναν Πρόβουλο, ενώ προβλεπόταν και ένας γενικός γραμματέας (πρωθυπουργός χωρίς ουσιαστική εξουσία), με τον τίτλο «Γραμματεύς της Επικρατείας». Πρώτος Γραμματεύς Επικρατείας διορίστηκε ο Σπυρίδων Τρικούπης. Η νομοθετική 14 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

14 εξουσία συγκεντρώθηκε στα χέρια του Καποδίστρια, που θα την ασκούσε με τη βοήθεια του Πανελληνίου. Το συγκεντρωτικό αυτό κυβερνητικό σύστημα ήταν, κατά τον Στέφανο Παπαδόπουλο (σ. 72), «ένα είδος Προεδρικής Δημοκρατίας με την εξουσία του Προέδρου προσωρινά ενισχυμένη λόγω των εκτάκτων περιστάσεων». Στις 23 Ιανουαρίου ιδρύονταν με τρία αντίστοιχα ψηφίσματα το «Πολεμικόν Συμβούλιον», το «Υπουργικόν Συμβούλιον» και η «Εκκλησιαστική Επιτροπή». Το καλοκαίρι του 1829 η Δ Εθνοσυνέλευση του Αργους θα επικύρωνε πανηγυρικά το μέχρι τότε έργο του Κυβερνήτη και θα τον εξουσιοδοτούσε να συνεχίσει την πολιτική του. Οι ενέργειες αυτές του Καποδίστρια αποσκοπούσαν στη δημιουργία εθνικού συγκεντρωτικού κράτους δυτικού τύπου, στην αποδέσμευση της διοίκησης από τις τοπικές κεντρόφυγες δυνάμεις και στην περιθωριοποίηση του πολιτικού και κοινωνικού κατεστημένου της εποχής, των κοτζαμπάσηδων και των Φαναριωτών, που κατά την επανάσταση είχαν ενισχυθεί και είχαν αποδυναμώσει τον απλό λαό. Η παραδοσιακή ηγετική ομάδα των προκρίτων, στην οποία ανήκαν και οι Μαυρομιχαλαίοι, είχε αναπτυχθεί στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, ως ανάγκη εκείνης της εποχής, ανάγκη όμως που είχε εκλείψει μετά τη δημιουργία του ελεύθερου ελληνικού κράτους. Για τη νοοτροπία τους ο ίδιος ο Καποδίστριας έγραφε: «Ανθρωποι υπό την τουρκικήν εξουσίαν πολύν χρόνον μαθητευθέντες, δεν καταλαμβάνουσιν ευκόλως ότι διά μόνης της ευνόμου συστάσεως της ιδιοκτησίας δύνανται να συντάξωσι και την πολιτείαν των, αλλά προτιμώσι την παρούσαν κατάστασιν, θέλοντες είναι πάντοτε αρχηγοί μάλλον ακτημόνων ανθρώπων, παρά πολίται έχοντες έκαστοι νόμιμον ιδιοκτησίαν, έστω και ολίγων στρεμμάτων» (Επιστολαί, Δ, ). Παράλληλα, ο Κυβερνήτης στόχευε στην οικονομική και κοινωνική αναβάθμιση αυτού του λαού και στη δημιουργία και ενίσχυση της μεσαίας τάξης, που θα γινόταν χάρη σε δύο απαραίτητες Τα προνόμια των κοτζαμπάσηδων έμεναν σχεδόν άθικτα και μετά την Επανάσταση, ενώ οι αγωνιστές επένοντο και ζητιάνευαν. Πίνακας (1849) του Διονυσίου Τσόκου (κάτω). ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 15

15 προϋποθέσεις: την εργασία και τη μικρή -έστωιδιοκτησία. Ετσι ο απλός λαός θα συνειδητοποιούσε την οντότητά του μέσα στο κράτος και την πραγματική του απελευθέρωση, λειτουργώντας συγχρόνως ως ανάχωμα στη μεγάλη δύναμη των μεγαλογαιοκτημόνων και προκρίτων. Η σχεδιαζόμενη διανομή στους ακτήμονες των εθνικών γαιών δεν έγινε δυνατό να πραγματοποιηθεί λόγω της μη καταβολής από τις Δυνάμεις του περίφημου δανείου των φράγκων, που μάταια περίμενε μέχρι τη δολοφονία του. Τις αρχές του αυτές θα εκθέσει ο Κυβερνήτης στη γνωστή του «Πραγματεία περί της καταστάσεως της Ελλάδος» (Notice sur la situation de la Grèce), τον Νοέμβριο του 1830, προς τον Μιχαήλ Σούτσο, διπλωματικό εκπρόσωπο της Ελλάδας στο εξωτερικό: «Η εργασία, αυτός πρέπει να είναι ο μοχλός και η βάσις της βαθμιαίας αναγεννήσεως των Ελλήνων. Το να θελήση τις να την επιτύχη διά παντός άλλου μέσου εις ένα λαόν ανήσυχον και ευεργετικόν, από τον οποίον η τουρκική διακυβέρνησις αφήρεσε σχεδόν πάσαν περιουσίαν και μετ αυτής τα στοιχεία της τάξεως και της σταθερότητος εις τα οποία στηρίζεται πάσα κοινωνική οργάνωσις, θα ήτο μάταιον και επικίνδυνον [...] Αι αρχαί αύται συνοψίζονται εις μίαν και μόνην: ο ελληνικός λαός, ο οποίος σήμερον αποτελεί μίαν μάζαν ακτημόνων (proletaires), να ανέλθη εις την τάξιν ενός λαού ιδιοκτητών. Οτε ο σκοπός ούτος Ο βοεβόδας Μιχαήλ Σούτσος, διπλωματικός εκπρόσωπος της Ελλάδας στο εξωτερικό και παραλήπτης της δραματικής έκθεσης του Καποδίστρια «Πραγματεία περί της καταστάσεως της Ελλάδος» (Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα). 16 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

16 θα έχη επιτευχθή, η συνταγματική οργάνωσις της Ελλάδος θα είναι όχι μόνον δυνατή, αλλά και εύκολος». Στη μεσαία, λοιπόν, τάξη (μικροκαλλιεργητές, έμποροι και βιοτέχνες) απέβλεπε ο Καποδίστριας για τη στήριξη του πολιτικού του συστήματος. Η πολιτική της ωριμότητα και χειραφέτηση ήταν απαραίτητες προϋποθέσεις για την παραχώρηση συνταγματικών ελευθεριών, γιατί, αντίθετα, ο φιλελευθερισμός θα ευνοούσε τους δημαγωγούς του λαού. Το κυβερνητικό του έργο χαρακτηρίζεται από μία συνεχή πάλη με το πολιτικό και κοινωνικό κατεστημένο που τον αντιπολιτεύθηκε, έχοντας ως συνεργούς την Αγγλία και τη Γαλλία. Στον άνισο -όπως αποδείχθηκε- αγώνα του αυτόν ο Καποδίστριας ήταν μόνος. Οι ηττημένες στην επανάσταση λαϊκές δυνάμεις δεν ήταν σε θέση να του παράσχουν το αναγκαίο έρεισμα και γι αυτό αναγκαστικά προσπάθησε να επιβληθεί «εκ των άνω». Η πατερναλιστική του διακυβέρνηση ήταν κοινωνική αναγκαιότητα εκείνη την εποχή. Ακολουθώντας αυτές τις επιλογές ο Καποδίστριας έμεινε μόνος του και θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι ο θάνατος ήταν η μόνη διέξοδος. Συναισθανόμενος όλο αυτό το εχθρικό κλίμα που είχε δημιουργηθεί γύρω του και σταδιακά τον έπνιγε, δύο εβδομάδες πριν από τη δολοφονία του, στις 14 Σεπτεμβρίου, έγραφε στο φίλο του Εϋνάρδο (Jean Gabriel Eynard) στη Γενεύη, επιμένοντας στην αμετακίνητη στάση του: «Αλλ εμέ ούτε ο φόβος των μηχανουργιών και μηχανουργών, ούτε αι μακραί στήλαι εφημερίδων τινών, δεν θέλουσι παρεκτρέψη της προβεβλημένης πορείας. Ας λέγωσι και ας γράφωσιν ό,τι θέλουσιν έρχεται όμως καιρός ότε οι άνθρωποι κρίνονται ουχί καθ όσα είπαν ή έγραψαν περί των πράξεων αυτών, αλλά κατ αυτήν την μαρτυρίαν των πράξεων. Υπό του αξιώματος τούτου ενισχυόμενος, έζησα εν τω κόσμω μέχρι της αποκλίσεως της ζωής μου καταθυμίως. Αδύνατον να αλλάξω σήμερον, αλλά θέλω πράξη το δέον, και ας γείνη ό,τι γείνη» (Επιστολές, Δ, ). Ο Γαλλοελβετός Ιωάννης Γαβριήλ Εϋνάρδος είχε λάβει επιστολή από τον Καποδίστρια δύο εβδομάδες πριν από τη δολοφονία του, στην οποία ο Κυβερνήτης περιέγραφε τους φόβους του για τις μηχανορραφίες: «Αλλά θέλω πράξη το δέον και ας γίνει ό,τι γίνει». Οι τάξεις που θίχθηκαν (κοτζαμπάσηδες, Φαναριώτες και πλοιοκτήτες) προσέγγισαν τις ξένες δυνάμεις, όπως είχαν ήδη κάνει από τα χρόνια της Επανάστασης (π.χ. τα δάνεια του ), δίνοντας αφορμές επέκτασης της ξένης επιρροής, ιδιαίτερα της αγγλικής και της γαλλικής. Η δε Αγγλία και η Γαλλία ήταν πολύ επιφυλακτικές προς τον Καποδίστρια, φοβούμενες ότι θα ευνοούσε τα συμφέροντα της Ρωσίας και τις επιδιώξεις της για επέκταση στη Μεσόγειο, και καθυστερούσαν τη συνεχώς και επίμονα ζητούμενη δανειοδότηση. Επίσης είναι γνωστές οι δυσκολίες που συναντούσε στην εξωτερική του πολιτική για τη διεύρυνση των περιορισμένων συνόρων του ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 17

17 Ο Εντουαρντ Τζέιμς Ντώκινς, διπλωματικός εκπρόσωπος της Αγγλίας, δύναμης η οποία αισθανόταν διπλωματικά ηττημένη μετά το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

18 κράτους. Στο Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του ο Καποδίστριας ακολούθησε μια ευμενή ουδετερότητα προς τη Ρωσία, διευκολύνοντας το στόλο της στη Μεσόγειο. Η Συνθήκη της Αδριανουπόλεως στις 14 Σεπτεμβρίου 1829 συνέβαλε σημαντικά στη χειραφέτηση της Ελλάδας, αλλά ενίσχυσε την αντίδραση της Αγγλίας προς τον Καποδίστρια, θεωρώντας ότι η Ρωσία κέρδιζε έδαφος στο διπλωματικό παιχνίδι και μπορούσε με τη στρατιωτική της νίκη να επιβάλει στην Τουρκία τη νέα ελληνική πραγματικότητα (κάτι που δεν είχε καταφέρει η Αγγλία με τη διπλωματική οδό). Ετσι, ο Καποδίστριας γινόταν «το εξιλαστήριο θύμα της αναμφισβήτητης διπλωματικής ήττας των δυτικοευρωπαϊκών δυνάμεων και κατά κύριο λόγο της Αγγλίας», και με την ίδια αντιπάθεια τον αντιμετώπιζαν πλέον και οι διπλωματικοί εκπρόσωποι στην Ελλάδα της Αγγλίας Ντώκινς και της Γαλλίας Ρουάν, οι οποίοι και θα υποβοηθήσουν την αντιπολίτευση (Λουλές, 81). Η αντιπολίτευση άρχισε να εντείνεται από την άνοιξη του 1830 και οι δύο κύριες εστίες του αντικυβερνητικού αγώνα έγιναν η Μάνη και η Υδρα. Η ισχυρή οικογένεια των Μαυρομιχαλαίων της Μάνης, έχοντας πληρώσει βαρύ φόρο αίματος τόσο στα Ορλωφικά όσο και στην Επανάσταση, αντιδρούσε στην κυβερνητική απόφαση για κατάργηση των προνομίων που απολάμβανε στην περιοχή αυτή από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, δηλαδή την αποφυγή της φορολογίας και τη συνέχιση της κατακράτησης των εσόδων των τελωνείων της Νότιας Μεσσηνίας. Οι Μαυρομιχαλαίοι, επικαλούμενοι τις αναμφισβήτητες υλικές θυσίες τους στον Αγώνα και την απώλεια πολλών μελών τους, αρνούνταν και συνέστησαν επαναστατική κυβέρνηση στο Λιμένι της Μάνης, η οποία όμως σύντομα αυτοδιαλύθηκε. Η σύλληψη του αρχηγού της οικογένειας Πετρόμπεη και η προφυλάκισή του στο Παλαμήδι ενέτεινε τις αντικυβερνητικές ενέργειες των συγγενών του στη Μάνη (Λούκος, «Οι Μαυρομιχαλαίοι»). Κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού Πολέμου, ο Ιωάννης Καποδίστριας τήρησε ευμενή ουδετερότητα προς τα ρωσικά συμφέροντα προκαλώντας τη δυσαρέσκεια της Αγγλίας (Πίνακας του January Suchodolski). ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 19

19 οι ομολογίες μερικών αξιωματικών άφησαν να υπονοηθεί ότι βασικοί υποκινητές ήταν το «Κοινόν της Υδρας». Η Υδρα ήταν το δεύτερο μεγάλο κέντρο της αντιπολίτευσης, όπου οι πλοιοκτήτες και γενικότερα ο ναυτικός κόσμος μάταια ανέμεναν τις αποζημιώσεις τους. Η καθυστέρηση βέβαια αυτή δεν οφειλόταν στην αδιαφορία της κυβέρνησης, αλλά στην έλλειψη των οικονομικών πόρων. Στο νησί είχε καταφύγει ο ισχυρός πυρήνας της αντιπολίτευσης, πολιτικοί όπως οι Αλ. Μαυροκορδάτος, Αλ. Ζαΐμης και Σπ. Τρικούπης, καθώς και η εφημερίδα «Ο Απόλλων» και ο εκδότης της Αναστάσιος Πολυζωίδης. Ενδεδυμένοι με το μανδύα των συνταγματικών ελευθεριών οι αντικυβερνητικοί, οι «συνταγματικοί», έχοντας την ανεπίσημη φιλική στάση της Αγγλίας και της Γαλλίας, υποκινούσαν τους απογοητευμένους κατοίκους. Στο δε «Απόλλωνα» δημοσιεύονταν οι αναφορές προς τον Κυβερνήτη των κατοίκων πολλών περιοχών, ζητώντας Σύνταγμα και τη σύγκληση Εθνοσυνέλευσης. Μέσα στον αναβρασμό αυτό, ο Καποδίστριας προχώρησε στον αποκλεισμό της Υδρας, για να ακολουθήσει το γνωστό Κίνημα του Πόρου με τον εμπρησμό από τον Υδραίο ναύαρχο Ανδρέα Μιαούλη του δίκροτου «Ελλάς», της κορβέτας «Υδρα» και του φρουρίου Heideck (Αδαμοπούλου και Πρασσά, ). Ο ήρωας της Επανάστασης του 1821 Τσάμης Καρατάσος, επικεφαλής του αντιπολιτευτικού κινήματος και της αποτυχημένης εξέγερσης στην Αταλάντη, βρήκε καταφύγιο στην Υδρα. Η αντιπολίτευση είχε ενταθεί το Τον Μάιο είχε σημειωθεί η αποτυχημένη εξέγερση στην Αταλάντη του Τσάμη Καρατάσου, διοικητή του ελαφρού τάγματος, ενώ το καλοκαίρι σημαδεύτηκε με τα γνωστά γεγονότα του Πόρου. Παρόλο που ποτέ δεν αποδείχτηκε ότι το κίνημα του Καρατάσου είχε ενισχυθεί από την Υδρα, το γεγονός ότι ο Καρατάσος βρήκε καταφύγιο εκεί καθώς και Στον Πόρο έγινε πια φανερή η επιδοκιμασία και συμπαράσταση της Αγγλίας και της Γαλλίας, οι οποίοι έκτοτε θα υποκινούν το λαό σε εξέγερση. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η προσπάθειά τους να αξιοποιήσουν την εχθρότητα των Μαυρομιχαλαίων. Εκτός από το φυλακισμένο στο Παλαμήδι Πετρόμπεη, ο αδελφός του Κωνσταντίνος και ο γιος του Γεώργιος ήταν υπό αστυνομική επιτήρηση στο Ναύπλιο με την ίδια κατηγορία που βάραινε τον Πετρόμπεη: ανοχή ή υποκίνηση της εξέγερσης στη Μάνη. Η αποκάλυψη επίσης το καλοκαίρι του 1831 της μυστικής «Εταιρίας του Ηρακλέους» είχε θορυβήσει την κυβέρνηση, μολονότι δεν είναι γνωστό αν είχε ανάμιξη στη δολοφονία. Ο Καποδίστριας, επικαλούμενος «ανώτερους λόγους», προκήρυξε Εθνική Συνέλευση στο Αργος. 20 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

20 Οι Υδραίοι, βλέποντας ότι με τις εκλογές αυτές δεν θα ωφελούνταν, τροποποίησαν τους στόχους τους και αντί για τη σύγκληση της Εθνικής Συνέλευσης ζητούσαν πλέον την απομάκρυνση του Κυβερνήτη. Θεωρώντας δε την Υδρα ως κέντρο της αντιπολίτευσης, προέτρεπαν τους δημογέροντες να μη λάβουν μέρος στη νέα Εθνοσυνέλευση του Αργους, αλλά να στείλουν τους πληρεξουσίους τους στην Υδρα. Στις παραμονές της δολοφονίας του Καποδίστρια, φαίνεται ότι γίνονταν προσπάθειες συμβιβασμού με την αντιπολίτευση. Στις 21 Σεπτεμβρίου είχε συναντήσει στο Κυβερνείο τον ισχυρό Πελοποννήσιο πρόκριτο και αγωνιστή Κανέλλο Δεληγιάννη και είχαν μια έντονη συζήτηση. Ο μεν Καποδίστριας κατηγόρησε τους προκρίτους για αδικίες εις βάρος των Ελλήνων, ενώ ο Δεληγιάννης υπερασπίστηκε τους αγώνες και τις θυσίες τους και διαμαρτυρήθηκε για τον παραγκωνισμό τους (Βακαλόπουλος, ). Ο Καποδίστριας επίσης προσπάθησε να προσεγγίσει και το ναυτικό κό- Το φρούριο του Παλαμηδίου ήταν ο τόπος φυλάκισης του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και άλλων μελών της οικογένειάς του. Οι Υδραίοι καπετάνιοι και η Υδρα ήταν το επίκεντρο της αντίδρασης εναντίον του Καποδίστρια. ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 21

21 σμο της Υδρας με μεσολαβητή τον Π. Νικολαΐδη, ο οποίος στις 20 Σεπτεμβρίου, με εμπιστευτικό έγγραφό του προς τον Γεώργιο Κουντουριώτη, μετέφερε τη διάθεση του Κυβερνήτη για αποκατάσταση των σχέσεών του με τους προκρίτους του νησιού. Ο Νικολαΐδης, θεωρώντας υπεύθυνο για τα γεγονότα του Πόρου τον Μαυροκορδάτο και τους ξένους, επιδίωκε την απομόνωσή του από τους Υδραίους προκρίτους και έδινε τη διαβεβαίωση για τις προθέσεις του Κυβερνήτη να μην προβεί σε κυρώσεις. Ο Καποδίστριας δεν είχε προλάβει να στείλει την απάντησή του στους Υδραίους. Οι δε Υδραίοι το πρωί της δολοφονίας έστελναν στο Ναύπλιο τον Αλ. Κοντόσταυλο, εξουσιοδοτημένο από τους Λάζαρο Κουντουριώτη, Ανδρέα Ζαΐμη, Μιαούλη κ.ά., με προτάσεις συμβιβασμού, αλλά πλέον ήταν αργά (Βακαλόπουλος, Πρβλ. Αδαμοπούλου και Πρασσά, ). Μία άλλη, πολύ σημαντική επίσης, προσπάθεια μεσολάβησης έγινε εκείνες τις μέρες και έχει πολύ ενδιαφέρον για το θέμα μας. Στις παραμονές της δολοφονίας του Κυβερνήτη, ο Ρώσος ναύαρχος Ρίκορντ (Ricord) είχε αναλάβει να μεσολαβήσει για τη συμφιλίωση του Καποδίστρια με την οικογένεια. Είχε μάλιστα επισκεφθεί στην Τζίμοβα (σημ. Αρεόπολη) τη γερόντισσα μάνα του Πετρόμπεη και άλλα μέλη της οικογένειας. Στη συνέχεια έλαβε άδεια για να βγει από τη φυλακή ο Πετρόμπεης και τον δέχθηκε στη ναυαρχίδα του, όπου γευμάτισαν και συζήτησαν, χωρίς να γνωρίζουμε τις λεπτομέρειες. Ο Ρίκορντ είχε προγραμματίσει συνάντηση των δύο ανδρών στο Ναύπλιο, όπου ο Πετρόμπεης θα ομολογούσε ότι έσφαλε και ο Καποδίστριας θα συγχωρούσε την οικογένεια. Στις 23 Σεπτεμβρίου, λίγες μέρες πριν από τη δολοφονία, ο Ρίκορντ συνόδευσε τον Μανιάτη αρχηγό μέχρι Οι Υδραίοι καπετάνιοι Λάζαρος Κουντουριώτης και Ανδρέας Μιαούλης είχαν στείλει τη μέρα της δολοφονίας αντιπροσωπία με συμβιβαστικές προτάσεις προς τον Καποδίστρια, αλλά τα γεγονότα τους πρόλαβαν. 22 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

22 την είσοδο του σπιτιού του Καποδίστρια, αλλά τότε συνέβη ένα περιστατικό, από τις παράξενες εκείνες συμπτώσεις της ιστορίας. Ο Καποδίστριας μόλις είχε διαβάσει ένα συκοφαντικό άρθρο της εφημερίδας «Courrier Anglais» του Λονδίνου, που πριν από λίγο είχε φθάσει στο Ναύπλιο, και τον εκνεύρισε τόσο που αρνήθηκε να δεχθεί τον Πετρόμπεη αμέσως. Επειτα από διαπραγματεύσεις μισής ώρας, ο περήφανος Μανιάτης αναγκάστηκε να αποχωρήσει προσβεβλημένος και ταπεινωμένος και να επιστρέψει στη φυλακή του. Οι αντιδράσεις και τα σχόλια για τη δολοφονία Οι αντιδράσεις στη δολοφονία του Κυβερνήτη ήταν έντονες από όλες τις πλευρές. Ο φίλος του Καποδίστρια Εϋνάρδος θεώρησε υπεύθυνες τις Μεγάλες Δυνάμεις γιατί δεν τον στήριξαν και καλλιέργησαν ένα κλίμα αβεβαιότητας και προσωρινότητας. Ο Γάλλος στρατηγός Σνάιντερ κατηγόρησε την Αγγλία που φοβόταν τη «στερέωση της κυβερνητικής εξουσίας σ ένα ανεξάρτητο ελληνικό κράτος». Η Ρωσία φοβήθηκε ότι η δολοφονία θα ερμηνευόταν ως αποδοκιμασία της πολιτικής της στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του ανταγωνισμού της με την Αγγλία και τη Γαλλία. Η τελευταία, έπειτα από πίεση του Ρώσου πρεσβευτή στο Παρίσι Πότσο ντι Μπόργκο, αναγκάστηκε να αποδοκιμάσει την αντικυβερνητική στάση του Ρουάν και ορισμένων Γάλλων στρατιωτικών του εκστρατευτικού σώματος, θεωρώντας ότι εξέφραζε προσωπικές τους πρωτοβουλίες και όχι την επίσημη πολιτική της χώρας τους. Στην Αγγλία η είδηση δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες, που μέχρι τότε τον κατηγορούσαν Ο Ρώσος Πιότρ Ιβάνοβιτς Ρίκορντ είχε κανονίσει για μια συμφιλιωτική συνάντηση του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη με τον Κυβερνήτη. Ωστόσο, ο εκνευρισμός του Καποδίστρια τη ματαίωσε. ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 23

23 χαρακτηρίστηκαν ως τυραννοκτόνοι, ως άλλοι «Αρμόδιος και Αρτιστογείτων». Ο ποιητής Αλέξανδρος Σούτσος δημοσίευσε στην εφημερίδα «Ανεξάρτητος» έναν ύμνο για το δολοφόνο, θυμίζοντας την εποχή των Πεισιστρατιδών: «Μιμητής Αρμοδίου και Αριστογείτων νέος Το φιλέκδικο σπαθί μου θα σκεπάσω με μυρσίνη, Εις τον Τύραννον θα πέσω... θα τον σφάξω και γενναίως Θα σφαγώ καθώς εκείνοι». Ο στρατηγός Νάσος Φωτομάρας, εκτελεστής του Κωνσταντίνου Μαυρομιχάλη, ήταν και πρόεδρος του Εκτακτου Στρατοδικείου που δίκασε τον αδελφό του δολοφόνου, Γεώργιο. δριμύτατα, χωρίς σχόλια (Λουλές, 87-92). Στο εσωτερικό της χώρας η απήχηση της δολοφονίας ήταν συνταρακτική. Ιδιαίτερα για τον απλό λαό ο Καποδίστριας ήταν ο πατέρας και ευεργέτης του, όπως έλεγε ο Θ. Κολοκοτρώνης, και η απώλειά του σκόρπισε λύπη και οδύνη. Σ αυτό το κλίμα ανήκουν και οι πρώτες αντιδράσεις που διαδραματίστηκαν έξω από τον Αγιο Σπυρίδωνα. Τον ίδιο πόνο εισέπραξαν και οι στενοί συνεργάτες και οι οπαδοί του, καθώς και οι ομογενείς του εξωτερικού. Αντίθετα, για την αντιπολίτευση η δολοφονία σήμαινε το τέλος των δεινών της. Οι δολοφόνοι Παρόμοια ήταν η αντίδραση της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας «Ο Απόλλων» και του εκδότη της Αναστάσιου Πολυζωίδη, στο φύλλο της 30ής Σεπτεμβρίου 1831: «Ως άνθρωποι δεν δυνάμεθα παρά να λυπηθώμεν και να θρηνήσωμεν διά το τοιούτον τραγικόν τέλος του Ιωάννου Καποδίστρια ως πολίται όμως, φίλοι της σωτηρίας της Πατρίδος προ παντός άλλου, είμεθα πολλά μακράν να καταδικάσωμεν την πράξιν, εν ω μάλιστα βλέπομεν δι αυτής την υψηλήν της θείας δίκης απόφασιν εκπληρουμένην, εις αμοιβήν των αρρήτων και αθεμίτων κακών, εκ των οποίων η Ελλάς είχεν υπερπληρωθή τόσω δε πλέον η πράξις μας φαίνεται γενναιοτέρα, όσω χρεωστείται εις χείρας όχι ετεροκινήτων, όχι μισθωτών και ασήμων, αλλά αυθορμήτων και επισήμων ανθρώπων, οι οποίοι σιμά των τόσων και τόσων θυσιών της Οικογενείας των, απεφάσισαν και την ιδίαν των ζωήν να προσφέρουν ως επισφράγισιν του πατριωτισμού των και τωόντι ο εις την επρόσφερεν, ο δε άλλος τον αυτόν κίνδυνον διατρέξας, ελυτρώθη». Εκδόθηκε άλλο ένα φύλλο (αρ. 60/ ) και έκτοτε σταμάτησε η κυκλοφορία της, αφού δεν υπήρχε πλέον λόγος, όπως δήλωνε ο εκδότης: «Ο Τύραννος εξέλιπε, και ούτως η πηγή, όθεν όλαι αι συμφοραί προήρχοντο, εστέρευσε μονομιάς» (σ. 249). Οι ανακρίσεις και η τιμωρία Οι δολοφόνοι του Καποδίστρια, ως στρατιωτικοί, δικάστηκαν από έκτακτο Στρατοδικείο στις 9 Οκτωβρίου Πρόεδρος ήταν ο στρατηγός Φωτομάρας, αντιπρόεδρος ο συνταγματάρχης Τσώκρης και μέλη οι ταγματάρχες Π. Φωκάς, Χ. 24 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

24 «Η Γενική Εφημερίς της Ελλάδος» της 4ης Νοεμβρίου 1831 με το κατηγορητήριο για τους υπευθύνους της δολοφονίας του Καποδίστρια. Ταργός και Δ. Κουροκάφας, καθώς και οι λοχαγοί Ι. Φωτεινός, Κ. Φαρμάκης και Κ. Αξελός. Εισηγητής του κατηγορητηρίου ο Αξελός και εισαγγελέας ο Κ. Κάρπος Παπαδόπουλος. Ο συνήγορος του Γεωργίου Μαυρομιχάλη ήταν ο Σκώτος δικηγόρος Ε. Μάσσον (Edward Masson). Οντας αντικαποδιστριακός, μετέφραζε τα αντικαποδιστριακά άρθρα των αγγλικών εφημερίδων που δημοσιεύονταν στην εφημερίδα «Ο Απόλλων». Ο Μάσσον, αρνούμενος αρχικά, γιατί φοβόταν για τη ζωή του, είχε δεχθεί το διορισμό του μόνο ύστερα από μεσολάβηση του Αγγλου αντιπρέσβη Ντώκινς και τις εγγυήσεις της νέας κυβέρνησης. Στη διάρκεια της δίκης αποκαλύφθηκε ότι την προηγουμένη της δολοφονίας, στις 26 Σεπτεμβρίου, στη γιορτή του Αγίου Ιωάννη, οι Μαυρομιχαλαίοι είχαν επιχειρήσει, χωρίς επιτυχία, να δολοφονήσουν τον Κυβερνήτη στήνοντάς του ενέδρα κοντά στην ομώνυμη εκκλησία. Ενα άλλο σημαντικό στοιχείο που προέκυψε από το ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 25

25 ανακριτικό υλικό είναι ο ρόλος των Γάλλων στη συνωμοσία, και μάλιστα συγκεκριμένων στρατιωτικών. Οι προαναφερθέντες Γάλλοι Ζεράρ και Πελιόν φάνηκε ότι ήταν γνώστες του σχεδίου της δολοφονίας, ενώ από ορισμένες καταθέσεις έγινε φανερό ότι ο γαλλικός στρατός στην Πελοπόννησο όχι μόνο βοηθούσε τους συνωμότες σε ό,τι αφορά την κάλυψη ή φυγάδευση των δολοφόνων, αλλά στόχευε και στην κατάληψη της εξουσίας (Κρεμμυδάς, Πρβλ. Λουλές, 92-93). Ο δε στρατηγός Ζεράρ το προηγούμενο της δολοφονίας βράδυ είχε ειδοποιήσει το τακτικό τάγμα να είναι συγκεντρωμένο στις 6 το πρωί της 27ης Σεπτεμβρίου στην κεντρική πλατεία του Ναυπλίου για ασκήσεις, ασυνήθιστη πρακτική μέχρι τότε. Επίσης, μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, οι Ζεράρ και Πελιόν πήγαν στο σπίτι του Γάλλου αντιπρέσβη Ρουάν, όπου είχε καταφύγει κι ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης. Οι δε Γεώργιος και Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης είχαν βεβαιώσει τους φρουρούς τους Ιωάννη Καραγιάννη και Ανδρέα Γεωργίου για τη συμμετοχή των Γάλλων στη συνωμοσία. Δεν είναι επίσης τυχαίο ότι ο Ζεράρ τα ξημερώματα της 27ης Σεπτεμβρίου πήγε στη θέση Πέντε Αδέλφια, για να διαπιστώσει τη θέση των γαλλικών πλοίων. Σύμφωνα δε με μαρτυρίες, τα γαλλικά πλοία μετά τη δολοφονία άνοιξαν πανιά, τοποθέτησαν τα κανόνια τους σε θέση μάχης και πλησίασαν την ακτή (Κρεμμυδάς, ). Στο σχέδιο επίσης ήταν η μεταφορά των δολοφόνων με γαλλικό πλοίο, ενώ σε μία μαρτυρία αναφέρεται επικοινωνία ανάμεσα στα γαλλικά πλοία και την αντιπολιτευόμενη Υδρα, καθώς και αλληλογραφία ανάμεσα στους Υδραίους, στον Γάλλο αντιπρέσβη Η δολοφονία του Καποδίστρια, έργο λαϊκού ζωγράφου στoν Αγιο Σπυρίδωνα Κέρκυρας. 26 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

26 Ρουάν και το ναύαρχο της γαλλικής μοίρας Ντερινύ (Κρεμμυδάς, ). Η συμμετοχή του Ρουάν στη συνωμοσία αφήνεται αμφισβητήσιμη από την προανάκριση. Η εμπλοκή του εντοπίζεται στην καταφυγή των κατηγορουμένων στο σπίτι του, που όμως δεν ήταν στα σχέδιά τους, αφού είχαν συμφωνήσει να προσφύγουν στο σπίτι του Ζεράρ. Επίσης, πριν από του Ρουάν, είχαν πάει στο σπίτι του Βαλλιάνου. Η δε αρχική του άρνηση να τους παραδώσει και η επιμονή του να τους παραδώσει στην Εθνοσυνέλεση, δεν στοιχειοθετεί κατηγορία για την ενοχή του. Προφανώς γνώριζε την πολιτική της κυβέρνησής του και ήταν ενήμερος για συνωμοτικές ενέργειες σε βάρος της ζωής του Καποδίστρια, αλλά από τις καταθέσεις των μαρτύρων δεν αποδείχθηκε ενεργός συμμετοχή του (Κρεμμυδάς, ). Στη διάρκεια της δίκης ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης αρνήθηκε την ενοχή τη δική του και των δύο φρουρών του, Καραγιάννη και Γεωργίου. Ολη την ευθύνη την έριξε στο νεκρό θείο του Κωνσταντίνο. Ο Μάσσον, λόγω των ολοφάνερων αποδεικτικών στοιχείων της ενοχής του, δεν τον υπερασπίστηκε, αλλά επέμεινε στην αναρμοδιότητα του Στρατοδικείου. Ο ισχυρισμός του απορρίφθηκε και οι Μαυρομιχάλης και Καραγιάννης καταδικάστηκαν σε θάνατο, ο δε Γεωργίου σε δεκαετή καταναγκαστική εργασία. Το επιβαρυντικό στοιχείο για τον Γεωργίου ήταν το γεγονός ότι δεν κατήγγειλε, ενώ γνώριζε, το σχέδιο της δολοφονίας. Ο 32χρονος Μαυρομιχάλης εκτελέστηκε την επόμενη μέρα, στις 10 Οκτωβρίου, τη 1 το μεσημέρι, Η δολοφονία του Καποδίστρια σε πίνακα του Διονυσίου Τσόκου. ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 27

27 νος στο πλήθος που τον καταριόταν συνέστησε «Ομόνοια και Ενωση» (Βακαλόπουλος, 716). Η εκτέλεση του Καραγιάννη πήρε αναστολή, γιατί ο ίδιος υποσχέθηκε αποκαλύψεις, σύμφωνα με τις οποίες η συνωμοσία της δολοφονίας πρόβλεπε δύο παράλληλες δράσεις: οι Μαυρομιχαλαίοι θα χτυπούσαν τον Κυβερνήτη και οι Καραγιάννης και Γεωργίου τους φρουρούς του. Επίσης ο Καραγιάννης αποκάλυψε ότι είχε τη διαβεβαίωση του Γεώργιου Μαυρομιχάλη ότι ο στρατηγός Ζεράρ «ήταν μαζί τους» και ότι αμέσως μετά τη δολοφονία θα κατέφευγαν στο σπίτι του στρατηγού μέχρι να επέμβει ο γαλλικός στρατός (Λουλές, 93). Επίσης ισχυρίστηκε ότι οι Μαυρομιχαλαίοι του είχαν εξομολογηθεί ότι στη συνωμοσία μετείχαν ο στρατηγός Ζεράρ, ο Αναστάσιος Λόντος, ο γερουσιαστής Ανδρέας Καλαμογδάρτης και ο γιος του Αντώνης, ο πολιτάρχης του Ναυπλίου Παναγιώτης Χρυσανθόπουλος ή Κακλαμάνος, η ομάδα του Ν. Παπαλεξόπουλου και άλλοι. Πορτρέτο του Ιωάννη Καποδίστρια σε νεότερη ηλικία (κάρβουνο). στην Πρόνοια του Ναυπλίου, με τουφεκισμό. Εξομολογητής του ήταν ο ιερέας του Αγίου Ανδρέα του Παλαμηδίου και επικεφαλής του αποσπάσματος ο Σκυλίτσης. Ο Γεώργιος αντιμετώπισε με εξαιρετικό θάρρος τις κάννες των όπλων που βρίσκονταν σε απόσταση 30 βημάτων. Σύμφωνα με ανώνυμο αυτόπτη μάρτυρα, ο ίδιος έδωσε την εντολή της εκτέλεσής του και απευθυνόμε- Φυλακίστηκαν χωρίς δίκη οι Αν. Λόντος, Ανδρ. Καλαμογδάρτης και η ομάδα Παπαλεξόπουλου, ενώ ο Ζεράρ πείστηκε να παραιτηθεί και ο Κακλαμάνος απομακρύνθηκε (Κρεμμυδάς, 244 έπ., Λούκος, Η αντιπολίτευση, 375 έπ.). Ανακρίθηκαν περίπου 130 άτομα και το πόρισμα των ανακρίσεων διαβιβάστηκε στην Ε Εθνοσυνέλευση στις 7 Ιανουαρίου 1832, αλλά η υπόθεση δεν προχώρησε δικαστικά, ίσως για να αποφευχθούν οι οξύτητες. Η ενοχή περιορίστηκε στους καταδικασμένους και αποδόθηκαν ευθύνες στην Υδρα για την οργάνωση της συνωμοσίας, χωρίς όμως αυτό να αποδεικνύεται. Δεν έγινε όμως αναφορά για το ρόλο των Γάλλων, προφανώς για να μην ενταθούν οι διμερείς διπλωματικές σχέσεις. Δεν αποδεικνύεται επίσης ενεργός ανάμιξη των Αγγλων, οι οποίοι πιθανότατα γνώριζαν για τη συνωμοσία δολοφονίας και είχαν ευνοϊκή στάση, αφού η δολοφονία εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους (Κρεμμυδάς, ). Η δολοφονία του Καποδίστρια εμφανίστηκε ως αποτέλεσμα ιδιωτικής εκδίκησης της οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων, οι οποίοι όμως ήταν οι φυσικοί αυτουργοί, αλλά όχι οι ηθικοί. 28 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

28 Προσωπικά αντικείμενα του Καποδίστρια, η σφραγίδα του και ένα κουμπί από τη στολή του (Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα). Πόρπη, ρολόι και άλλα προσωπικά αντικείμενα του Καποδίστρια μαζί με μια κάρτα γραμμένη στα ρωσικά (Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Αθήνα). ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 29

29 «Ο Τύραννος εξέλιπε» (Πώς αντιμετώπισε τη δολοφονία του Καποδίστρια η εφημερίδα «Ο Απόλλων, αρ. φ. 60, , σ ) [ ] Εις τοιαύτην ήσαν τα πράγματα οικτράν κατάστασιν, τοιούτος των πολιτικών σχέσεων ο συμφυρμός, και τόσος της υπερισχύσεως του αυθαιρέτου συστήματος ο κίνδυνος, όταν μία στειβαρά χειρ, από θείαν τινά δύναμιν βέβαια οδηγουμένη υπέρ της κοινής σωτηρίας, ήλθε να στήση παραχρήμα τον χείμαρρον όλων των δεινών, και να διαλύση το χάος των αντιθέσεων και αντιφατικών κινήσεων η υψηλή απόφασις έγινεν εν ριπή οφθαλμού ο Τύραννος εξέλιπε, και ούτως η πηγή, όθεν όλαι αι συμφοραί προήρχοντο, εστέρευσε μονομιάς η δε Ελλάς ελευθέρα σήμερον προσκαλείται να αναλάβη το πρώτον λαμπρόν ένδυμά της, την θέσιν εκείνην, εις την οποίαν ο πόθος των τέκνων της, και των εθνών αι ευχαί την έχουν ανέκαθεν προωρισμένην. Είπομεν ότι ο σκοπός της συστάσεως της παρούσης εφημερίδος ήτον η εκπόμπευσις της αυθαιρεσίας του Καποδιστριακού συστήματος ο σκοπός ούτος επληρώθη ουδέ κανείς πλέον την σήμερον αμφιβάλλει, αφού ανέγνωσε τα παρ ημών εις τοσούτων αριθμών σειράν εκτεθειμένα, πράγματα από χιλίων και μυρίων στόματα ομολογούμενα, ότι οδηγόν άλλον δεν είχαμεν εις ταύτα παρά την αλήθειαν, μόνην την αλήθειαν, και εις κανέν άλλο τέλος δεν απεβλέψαμεν, ειμή κτυπώντες του Τυράννου και των οπαδών του τας πράξεις, ν απαλλάξωμεν την Ελλάδα από την τυραννίαν και να προετοιμάσωμεν την οδόν της μελλούσης ευδαινομίας της, εις τας ακλονήτους της συνταγματικότητος βάσεις στηριζομένης. Αφού λοιπόν διετρέξαμεν πλήρες και ολόκληρον το σχέδιόν μας, αφού επληρώσαμεν υπερακριβώς όσα η υψηλή θέσις μάς επέβαλλε χρέη, και εφθάσαμεν εις το τέρμα των αγώνων μας, νομίζομεν ότι είναι καιρός πλέον να απεκδυθώμεν το βάρος, παραχωρούντες εις άλλους συνηλικιώτας μας του λοιπού την διά τύπου υπεράσπισιν των συμφερόντων της πατρίδος καθ ην στιγμήν ανοίγεται νέον χρηστών ελπίδων στάδιον. Η Ελλάς δεν είναι παντάπασι στείρα από πεπαιδευμένους άνδρας έχει πολλούς τοιούτους, και έχει πολύ ικανωτέρους ημών ουδέ διστάζομεν παντάπασιν ότι οι διάδοχοί μας θέλουν μας υπερβάλει εις γνώσιν παντοδαπών και πολιτικής περινοίας επίδειξιν μακράν του να αρνηθώμεν τούτο, το προλέγομεν μάλιστα με άκραν μας ευχαρίστησιν. Το καθ ημάς δε, αν μας επιτρέπεται να καυχηθώμεν, δεν θέλομεν βέβαια δι άλλο τι καυχηθή πλην διά τον ειλικρινή και μόνον υπέρ πατρίδος ζήλον μας, όσ τις πολλαχού αναπληρών την ικανότητα μάς ανέδειξεν ίσως ανωτέρους ημών αυτών. Βέβαια σιμά του Τυράννου κατεπομπεύσαμεν και πολλούς τυραννοφίλους πλην κατ ουδενός αυτών δεν εκινήθημεν από εκδίκησιν ατομικήν όχι! Μα το πολύτιμον αίμα, το οποίον εχύθη νεωστί διά την κοινήν σωτηρίαν! μακράν από ημάς τοιαύτη μικροπρέπεια εις ψυχάς ευτελείς και αγενείς μόνον συγχωρούνται εμπαθείς προσωπικότητες, αίσθημα αγνόν του πατριωτισμού, πόθος διάπυρος του να ίδωμεν το έθνος μας απηλλαγμένον των δεινών του, ιδού τα αληθή ελατήρια, τα οποία εκίνουν και διεύθυνον αδιακόπως τον κάλαμόν μας ακλόνητοι δε εις τας αρχάς μας τας οποίας ελάβομεν την τύχην να μορφώσωμεν διά της εξ απαλών ονύχων εις τους Ελληνας Συγγραφείς εγκύψεώς μας, και διά της εξαετούς εις τα λαμπρότερα της φωτισμένης Ευρώπης πανεπιστήμια πρωίμου διατριβής μας, δεν υπεφέραμεν ποτέ να επιρροιασθώμεν από κανένα, ούτε να χαρισθώμεν εις κανένα η ανεξαρτησία των φρονημάτων, του χαρακτήρος η σταθερότης ήτον και θέλει είναι εν όσω ζώμεν ο τελικός όρος, το άκρον άωτον της ηθικής διαγωγής μας [ ]». 30 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

30 Η πρώτη σελίδα της εφημερίδας «Απόλλων» της Υδρας (9 Σεπτεμβρίου 1831) με επικριτικό άρθρο για τον Καποδίστρια. ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 31

31 Η κατάθεση του μάρτυρα Νικόλαου Χασαπάκη, που δημοσιεύεται εδώ, δεν δίνει ολοκληρωμένη την εικόνα της σκηνής της δολοφονίας, αλλά είναι αντιπροσωπευτική του τύπου των καταθέσεων. Επίσης, όπως αποδεικνύεται από άλλες καταθέσεις, ο μάρτυρας Χασαπάκης δεν είπε «όλην την αλήθειαν». Βλ. Πηγή: Βασίλης Κρεμμυδάς, «Η δολοφονία του Κυβερνήτη Ιω. Καποδίστρια», Ο Ερανιστής, τ. 14 (1977), σ. 223, Συνεδρίασις Ε Εξέτασις του Νικολάου Χασαπάκη Τη 24 8βρίου [Οκτωβρίου], κατά συνέπειαν της ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΜΑΡΤΥΡΑ εξετάσεως των καταδίκων, επροσκαλέσαμεν εις την Αστυνομίαν, διά να λάβωμεν πληροφορίας τινάς περί της ανά χείρας μας υποθέσεως, τον Νικόλαον Χασαπάκην, όστις, αφού ωρκίσθη ότι θέλει είπη όλην την αλήθειαν και ουδέν άλλο εκτός της αληθείας, ηρωτήθη περί του ονόματός του, επωνύμου, ηλικίας, πατρίδος, υπουργήματος και αν είναι φίλος ή συγγενής των εγκαλουμένων, διό απεκρίθη ονομάζομαι Νικόλαος Χασαπάκης, χρόνων 28, από Ανατολικόν, στρατιωτικός και δεν είμαι ούτε συγγενής ούτε φίλος των εγκαλουμένων. Ερ. Μες ποίους καπιτανέους ήσουν προτήτερα; Απ. Ημουν με τον Καραϊσκάκη, αφού εσκοτώθη επήγα με τον Δημοτσέλιον και αφού αι χιλιαρχίαι ωργανίσθησαν εις τάγματα, επειδή αδικήθηκα Οι τάφοι του Ιωάννη και Αυγουστίνου Καποδίστρια στη Μονή Πλατυτέρας της Κέρκυρας. 32 ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ

32 και δεν έλαβα τον μισθόν μου, επήγα εις την πατρίδα μου μετά ταύτα ήλθα εις την Κυβέρνησιν με τον Δημοτσέλιον διά να λάβω το δίκαιόν μου, αλλ εις μάτην. Οθεν, ανεχώρησα και ήλθα πάλιν με τον Γεωργάκην Βαλήν και, μολονότι έκαμα αναφοράν εις την Κυβέρνησιν, εστάθη αδύνατον να λάβω το δίκαιόν μου. Μαθών λοιπόν ότι έμελλε να συγκαλεσθή η Συνέλευσις έμεινα εις Πρόνοιαν και επάσχιζα να γραφθώ εις το Σώμα του Πολιτάρχου. Ερ. Εγνώριζες κανένα στρατιώτην της Πολιταρχίας; Απ. Εγνώριζα έναν Πατρινόν ονόματι Ανδρέα Γεωργίου. Ερ. Είχες καθόλου συναναστροφήν μ αυτόν, τώρα; Απ. Μάλιστα, είχα και προς τούτοις το Σάββατον εις τας 26 έφαγα μαζί του εις το σπίτι του Τσάκωνα, του μπακάλη, αντίκρυ εις τον Αγιον Γεώργιον, μαζί με εν άλλο παιδί, του Κακανάκη. Ερ. Τι ώρα ήτο τότε; Απ. Πριν πέση το κανόνιον. Ερ. Τι ομιλίες εκάμνετε τότε; Απ. Καμμίαν. Ερ. Αλλην φοράν δεν ανταμώθης μ αυτόν εκείνην την εβδομάδα; Απ. Οχι, διότι ήτο καραούλι εις του Μαυρομιχάλου. Ερ. Πόθεν το ήξερες ότι ήτο καραούλι του Μαυρομιχάλου; Απ. Μ είπεν αυτός. Ερ. Εχεις όπλα, τουφέκι; Απ. Δεν έχω διότι με το επήρε ο Ανδρέας Γεωργίου. Ερ. Πότε σου το επήρεν; Απ. Την Πέμπτην της υστέρας εβδομάδος ήλθεν έξω εις την Πρόνοιαν και με το εζήτησε, λέγων με ότι έμελλε να υπάγη εις ένα χωρίον. Ερ. Ποίος άλλος ήτον παρών, όταν σου του το επήρεν; Απ. Ητον του Αθανασίου Ψωριάρη ο ψυχογιός. Ερ. Πώς ονομάζεται αυτός ο ψυχογιός; Απ. Ευαγγέλης. Γκραβούρα με τη μορφή του Καποδίστρια από τον Ιταλό χαράκτη Stranghi. Ερ. Με ποίον είναι ο Ψωριάρης; Απ. Με κανέναν, αλλά περιμένει να λάβει τους λογαριασμούς από τον Σπανιολάκην. Ερ. Δεν εζήτησες το τουφέκι σου από αυτόν έπειτα; Απ. Το εζήτησα το Σάββατον το βράδυ και μ είπεν ότι το έχει εις ένα σπίτι. Ερ. Το είπες εις κανένα άλλον ότι σου επήρεν ο Ανδρέας το τουφέκι σου; Απ. Το είπα την ιδίαν ημέραν εις τον Ψωριαράκην, όστις μ ερώτησεν τι έκαμες το τουφέκι σου; Ερ. Δεν επήγες καθόλου το Σάββατον εις τας 26 προς το εσπέρας να ιδής τον Ανδρέαν Γεωργίου εις το σπίτι των Μαυρομιχάληδων; Απ. Οχι. Ερ. Δεν επήγες καμμίαν άλλην φοράν εις το σπίτι των Μαυρομιχάληδων; Απ. Οχι, ποτέ. ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ 33

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..

ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ ΜΑΡΙΟΥ ΝΙΚΟΛΙΝΑΚΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΦΙΛΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Από το 1453 μέχρι το 1830 ΤΟΜΟΣ Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ.. 7 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος

Φιλική Εταιρεία. Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά. Οδησσός. 14 Σεπτεµβρίου 1814. Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Φιλική Εταιρεία Τόπος Ίδρυσης Χρόνος Ίδρυσης Ιδρυτικά µέλη Οδησσός 14 Σεπτεµβρίου 1814 Νικόλαος Σκουφάς Αθανάσιος Τσακάλωφ Εµµανουήλ Ξάνθος Σφραγίδα οργάνου Σφραγίδα της Μυστικής Αρχής Σφραγίδες Ελευθερίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Επώνυμο Όνομα Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Μιχαήλ Υπογραφή Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1984. Σφραγίδα Σφραγίδα Μιχαήλ Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ δια χειρός Dr. Ε. Φραγκεδάκη ISBN: 978-960-93-3811-0 SAPPHO SOFT Dr. Ε. Φραγκεδάκη ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 109 5. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Ύδρα. Σηµαία της Ύδρας. Δηµογεροντία Ύδρας Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983

Ύδρα. Σηµαία της Ύδρας. Δηµογεροντία Ύδρας Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ύδρα Σηµαία Σφραγίδα Σηµαία της Ύδρας Δηµογεροντία Ύδρας Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Νησί του Αιγαίου πελάγους απέναντι στις πελοποννησιακές ακτές της Ερµιονίδος που διαθέτει µία εξαιρετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών

Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Επώνυµο Όνοµα Τίτλος Υπογραφή Γκόζιας Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Υπογραφές αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεων, ΙΕΕΕ, Αθήνα 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος Γέννησης Καταγωγής Θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1 Να προσδιορίσετε αν το περιεχόµενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Υπόθεση Άλεξ. digitalarchive

Υπόθεση Άλεξ. digitalarchive digitalarchive publishing by tag Υπόθεση Άλεξ Υπόθεση που συγκλόνισε τη Βέροια και το πανελλήνιο! Ο 11χρονος Άλεξ δολοφονήθηκε από 5 ανηλίκους, οι οποίοι στη συνέχεια εξαφάνισαν το πτώμα του. Στον πόνο

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου

Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Μανώλης Γιορταμάκης Γ 1 Γυμνασίου Γεννήθηκε στην πόλη Αιάκειο της Κορσικής, μόλις ένα χρόνο αφού η κυριαρχία του νησιού μεταβιβάστηκε από τη Δημοκρατία της Γένοβας στη Γαλλία. Ο πατέρας του Κάρλος Βοναπάρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ. Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα

ΠΡΩΤΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ. Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα 64 Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία ΕΝΟΤΗΤΑ 9 ΠΡΩΤΕΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΙΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα Για την εδραίωση της επανάστασης χρειάζονταν

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως

Το τζαμί Αραπζάρ (προηγουμένως Σταυρός του Μισιρίκου) φραγκοβυζαντινή εκκλησία παρά την Εκκλησία Φανερωμένης σε φωτογραφία όπως S-65 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1578 Μια σειρά από επαναστάσεις πραγματοποιήθηκαν στην περίοδο της Τουρκοκρατίας (1571-1878) οι οποίες είχαν τη δική τους σημασία. Με αυτές τις επαναστάσεις ασχολήθηκε ο Κύπριος ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ11: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΕΛΠ11: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΠ11: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 3 η ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Τα ελληνικά πολιτικά κόμματα κατά την περίοδο της οθωμανικής μοναρχίας (ιστορικές καταβολές, εξέλιξη, οργανωτικές δομές, ο ρόλος στο πολιτικό σύστημα της

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΘΕΜΑ Α1 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ε Ν Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει να σας πω ότι στο αρχείο μου έχω έγγραφη

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΟΝ Κ. ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΩΝ ΛΕΥΚΑΔΑΣ Ε Γ Κ Λ Η Σ Η. Ιωάννη Ζαγοραίου, κατοίκου Λευκάδας, περιοχής Βλαχαίρενα, Δ/ντή του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.

ΠΡΟΣ ΤΟΝ Κ. ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΩΝ ΛΕΥΚΑΔΑΣ Ε Γ Κ Λ Η Σ Η. Ιωάννη Ζαγοραίου, κατοίκου Λευκάδας, περιοχής Βλαχαίρενα, Δ/ντή του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. ΠΡΟΣ ΤΟΝ Κ. ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΩΝ ΛΕΥΚΑΔΑΣ Ε Γ Κ Λ Η Σ Η Ιωάννη Ζαγοραίου, κατοίκου Λευκάδας, περιοχής Βλαχαίρενα, Δ/ντή του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. Λευκάδας Κ Α Τ Α 1. Nicola Costa ( Νικόλα Κώστα), κάτοικο Λευκάδας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011 ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΕΙΔΙΚΟΥ ΦΟΡΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΤΟΥ 2011 Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Επιβολής Ειδικού Φόρου Πιστωτικού Ιδρύματος του 2011. Ερμηνεία.

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΕΠΑΛ Ευόσμου. 1ο ΕΚ Ευόσμου. Πρόγραμμα Πολιτιστικών Θεμάτων ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ

2ο ΕΠΑΛ Ευόσμου. 1ο ΕΚ Ευόσμου. Πρόγραμμα Πολιτιστικών Θεμάτων ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ 2ο ΕΠΑΛ Ευόσμου 1ο ΕΚ Ευόσμου Πρόγραμμα Πολιτιστικών Θεμάτων ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ Μάρτιος 2015 Η Ελλάς ευγνωμονούσα Θ. Βρυζάκης (1858) Το γραφείο του Πρωθυπουργού Το πρώτο μισό του 19ου αιώνα η Ευρωπη γνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ» Τζωρτζ 26, Πλ. Κάνιγγος, Αθήνα ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014-15 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΔΕ) ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ (νέα ελληνική ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Φεύγοντας απ το λιμάνι του Περάματος για το λιμάνι των Παλουκιών της Σαλαμίνας, στο δεξί μας μέρος, βλέπουμε το νησί του Αγίου Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

ΙΚΜΠΑΛ ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ JEANETTE WINTER JEANETTE WINTER. Βραβείο. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr JEANETTE WINTER ΙΚΜΠΑΛ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΑΓΟΡΙ JEANETTE WINTER ΜΑΛΑΛΑ ΕΝΑ ΓΕΝΝΑΙΟ ΚΟΡΙΤΣΙ Βραβείο ΜΑΛΑΛΑ ΓΙΟΥΣΑΦΖΑΪ ΝΟΜΠΕΛ ΕΙΡΗΝΗΣ ISBN 978-960-569-305-3 Κωδ. μηχ/σης 12.263 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ www.epbooks.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ιωνά Νικολάου:

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ιωνά Νικολάου: Αναλυτικά η ανακοίνωση του Ιωνά Νικολάου: Επειδή όμως φαίνεται ότι η εκστρατεία εκτόξευσης ανυπόστατων καταγγελιών από τον κ. Παπαγεωργίου τυγχάνει κομματικής εκμετάλλευσης, θα σχολιάσω ορισμένα ζητήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ - Ε

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ - Ε ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ - Ε ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 1. Να προσδιορίσετε αν το περιεχόμενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό ή όχι, γράφοντας την ένδειξη Σ ή Λ δίπλα στον

Διαβάστε περισσότερα

Η απελευθέρωση του Διδυμοτείχου απο τους Γερμανούς. Σάββατο, 25 Αύγουστος 2012 09:22

Η απελευθέρωση του Διδυμοτείχου απο τους Γερμανούς. Σάββατο, 25 Αύγουστος 2012 09:22 29 Αυγούστου! Μια σημαντική επέτειος.μιλάμε για την απελευθέρωση της πόλης του Διδυμοτείχου από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής τη μέρα αυτή του 1944. Ήταν η πρώτη πόλη στην κατεχόμενη Ευρώπη, που απελευθέρωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α Α.1.1. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α α. Ιδρύθηκε το 1921 στα πλαίσια της Ύπατης Αρμοστείας Σμύρνης, με σκοπό να βοηθήσει όσους Έλληνες πρόσφυγες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 9.10.2015 COM(2015) 500 final ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την έναρξη διαβουλεύσεων με το Μπουρούντι, σύμφωνα με το άρθρο 96 της συμφωνίας εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηµατίας, Φιλικός, διοικητικό στέλεχος, πολιτικός Ιωάννινα

Επιχειρηµατίας, Φιλικός, διοικητικό στέλεχος, πολιτικός Ιωάννινα Επώνυµο Όνοµα Υπογραφή Σταύρου - Τσιαπαλάµος Γεώργιος Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επανάστασης, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος Γέννησης Καταγωγής Θανάτου Χρόνος Θανάτου Βιογραφικά

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Συνομιλία με το "Γαβριήλ" της ΕΟΚΑ Με το επαναστατικό όνομα "Γαβριήλ" άρχισε τον αγώνα της στην ΕΟΚΑ η Δήμητρα Κουρσουμπα - Γρήγορα. Μυήθηκε στην Οργάνωση το Δεκέμβριο του 1955 από την Ανδρούλα Κούσπετρη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Διατελέσαντες Γενικοί Επίτροποι

Διατελέσαντες Γενικοί Επίτροποι Διατελέσαντες Γενικοί Επίτροποι 1) ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΠΑΝΙΟΛΑΚΗΣ (1833-1834) Ο πρώτος Γενικός Επίτροπος Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο από της ιδρύσεως του (1833) έως το 1834. Διετέλεσε Υπουργός Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη».

ανάπτυξη του εργατικού κινήματος) εργατικής ιδεολογίας στη χώρα.» προσφύγων στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη». Α1. α. Σχολικό βιβλίο σελίδα 77: «Οι επαναστάτες προκήρυξαν όπως ονομάστηκαν.» και «Οι Ορεινοί απαρτίστηκαν και των πλοιοκτητών.» β. Σχολικό βιβλίο σελίδα 46: «Η κατάσταση αυτή (=η αργή ανάπτυξη του εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολόγηση: Το κίνημα στο Γουδί εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909.

Αιτιολόγηση: Το κίνημα στο Γουδί εκδηλώθηκε στις 15 Αυγούστου του 1909. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 2 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (09/11/2014) ΖΗΤΗΜΑ 1 Ο Αντιστοίχιση: 1-γ 2-δ 3-α 4-ε 5-β ΖΗΤΗΜΑ 2 Ο Eρωτήσεις σωστού-λάθους: 1: λάθος Αιτιολόγηση: Κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή

Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Το ΒΗΜΑ, 24/06/2007, Σελ.: A42 Μια Καραμανλή στη γαλλική Βουλή Η νεοεκλεγείσα βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γαλλίας Μαριέττα Καραμανλή μιλάει για το όνομά της, την ελληνική κυβέρνηση, το ΠαΣοΚ,

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου

Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου Μαρτυρία Λούλας (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου ΟΝΟΜΑ: Λούλα (Κοκκίνου) Παπαγεωργίου ΗΜΕΡΟΜ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 21 Φεβρουαρίου 1932 ΗΜΕΡΟΜ. ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΟΚΑ: 1954 ΨΕΥ ΩΝΥΜΑ: Μαντώ, Σεβαστιανός ΠΕΡΙΟΧΗ/ΕΣ ΡΑΣΗΣ: Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΟΥΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ Αριθμός Απόφασης 1499/2015 ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη Ερμιόνη Πριμικύρη, την οποία όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό»

Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Ομιλία στο ΠΕΣΥ 29 Οκτωβρίου 2015, με θέμα «Προσφυγικό Μεταναστευτικό» Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, Τα γεγονότα που εκτυλίσσονται τούτες τις ημέρες μπροστά στα μάτια μας, με τη θάλασσα της Μεσογείου να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Νο. 85 Αθήνα, 21 Ιουλίου 2015

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Νο. 85 Αθήνα, 21 Ιουλίου 2015 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Νο. 85 Αθήνα, 21 Ιουλίου 2015 Συνάδελφοι, Συμπληρώσαμε ήδη είκοσι μέρες Τραπεζικής αργίας και capital controls. Ζούμε πρωτόγνωρες καταστάσεις και οι αρνητικές επιπτώσεις έχουν διαμορφώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 Κυριακή 29 Μαΐου Εξόρμηση εθελοντικών καθαρισμών των ακτών της Σίφνου Τόπος Συγκέντρωσης: πλατεία Αρτεμώνα Ώρα: 11:00 Οργάνωση: ΔΗ.Κ.Ε.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα