ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ,ΥΠΗΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ,ΥΠΗΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ"

Transcript

1 ΠΑΡΕΧΟΝΤΑΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ,ΥΠΗΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ Ο ΗΓΕΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΧΡΟΝΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ 12 ΜΑΪΟΥ 2010, ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ 2010 Μετάφραση: Αποστολακοπούλου Όλγα, φοιτήτρια Νοσηλευτικής Παν/μίου Αθηνών - ΣΑΝ Νησωτάκη Μαρία, φοιτήτρια Νοσηλευτικής Παν/μίου Αθηνών 1

2 Αγαπητοί συνάδελφοι, Κάθε χώρα στον κόσμο επηρεάζεται από τo αυξανόμενο κύμα των χρόνιων νοσημάτων, και την ανάγκη για πρόσβαση σε κατάλληλη, οικονομικά προσιτή φροντίδα για τους ανθρώπους με χρόνιες καταστάσεις. Το ενδεχόμενο, για τους νοσηλευτές, να συνεισφέρουν στην βελτίωση της υγείας των πληθυσμών ανά τον κόσμο, μέσω της εστίασης της προσοχής στην πρόληψη και φροντίδα των χρόνιων νοσημάτων, δεν ήταν ποτέ πιο σημαντικό. Ο Σακχαρώδης Διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τα αναπνευστικά νοσήματα και ο καρκίνος είναι οι μεγαλύτεροι δολοφόνοι στον κόσμο, προκαλώντας, σύμφωνα με εκτιμήσεις, 35 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο ( Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, 2008α). Το 80% εξ αυτών συμβαίνουν σε χώρες χαμηλού και μέσου βιοτικού επιπέδου. Τα νοσήματα αυτά μπορούν να προληφθούν. Η αποτελεσματική φροντίδα και διαχείριση από τα αρχικά-πρώιμα στάδια της νόσου μπορεί να καταστήσει τα άτομα ικανά να ζουν και να εργάζονται. Όπως είναι γνωστό οι συμβατικές χρόνιες ασθένειες, η μεταβλητότητα άλλων νοσημάτων όπως το AIDS, υποδηλώνουν πως ο αυξανόμενος αριθμός του πληθυσμού σε όλες τις χώρες απαιτεί συνεχή φροντίδα υγείας. Είναι επιτακτική η ανάγκη για το σύνολο των νοσηλευτών, όπου και αν προσφέρουν φροντίδα, να αναλάβουν πρωτοβουλία και δέσμευση προς όλα τα μέλη της κοινωνίας και όλους τους τομείς να αναχαιτίσουν την εξελισσόμενη απειλή των χρόνιων νοσημάτων και να προάγουν την παγκόσμια υγεία και ευεξία. Αυτό το κείμενο παρέχει πληροφορίες για την αυξανόμενη ανάγκη και ζήτηση για χρόνια φροντίδα υγείας,όπως για παράδειγμα στο ΣΔ τύπου 2. Προκαλεί τους νοσηλευτές αλλά και τους άλλους επαγγελματίες υγείας να κατανοήσουν το μέγεθος του προβλήματος και να αναγνωρίσουν ότι με γνώσεις, κουράγιο, όραμα και δέσμευση, μπορούν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο. Με αυτό το κείμενο το ICN καλεί σε δράση τους απανταχού νοσηλευτές να ηγηθούν στον αγώνα ενάντια στα χρόνια νοσήματα, να αποτελέσουν τα πρότυπα υγείας για τις οικογένειές τους, τους ασθενείς τους και τις κοινωνίες τους και μέσω των εθνικών νοσηλευτικών ενώσεων να συνεργαστούν με το ICN για την αναγκαία κοινωνική, οικονομική και πολιτική αλλαγή. Με τιμή Rosemary Bryant David C Benton Πρόεδρος Γενικός Γραμματέας 2

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η πρόκληση της χρόνιας νόσου Ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος σε μία μαζική αύξηση στο επίπεδο του θανάτου και της αναπηρίας ως αποτέλεσμα της χρόνιας νόσου. Τα χρόνια νοσήματα, έχουν παραδοσιακά συσχετιστεί με τον αναπτυγμένο κόσμο και θεωρούνται νοσήματα της αφθονίας και του πλούτου, τα οποία επηρεάζουν κατά κύριο λόγο τους ηλικιωμένους και πλούσιους. Αντίθετα, η προσοχή στον αναπτυσσόμενο κόσμο έχουν επικεντρωθεί περισσότερο σε μεταδοτικές νόσους. Παρόλα αυτά, οι στατιστικές καταδεικνύουν πως το 60% των θανάτων παγκοσμίως οφείλεται σε χρόνια νοσήματα και το 80% αυτών συμβαίνουν σε χώρες μικρού και μεσαίου βιοτικού επιπέδου. Τα άτομα σε παραγωγική ηλικία φαίνεται, επίσης, πως επηρεάζονται και προσβάλλονται σε μεγάλο βαθμό. Σε χώρες με όλα τα επίπεδα εισοδήματος, η υγεία και η ασθένεια ακολουθούν μία κοινωνική διαβάθμιση: όσο χαμηλότερο είναι το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, τόσο χειρότερο είναι το επίπεδο υγείας (ΠΟΥ, 2008). Το ραγδαία αυξανόμενο φορτίο αυτών των ασθενειών επηρεάζει δυσανάλογα τους φτωχούς και περιθωριοποιημένους πληθυσμούς, συμβάλλοντας έτσι στη διεύρυνση του χάσματος της υγείας μεταξύ των χωρών και στο εσωτερικό των χωρών ( ΠΟΥ, 2008). Υπάρχουν πολλές αιτίες για την αύξηση των χρόνιων νόσων και για τις δυσανάλογες επιπτώσεις στα φτωχότερα άτομα. Ωστόσο, ο τομέας της υγείας πρέπει να είναι επικεφαλής στη μάχη κατά των χρόνιων νοσημάτων και οι νοσηλευτές μπορούν να συμβάλουν σημαντικά όχι μόνο στην πρόληψη αλλά και στη φροντίδα εκατομμυρίων ατόμων ανά τον κόσμο που έχουν προσβληθεί. Ορισμοί Στην έννοια της χρόνιας φροντίδας ένα σύνολο από σχετιζόμενους όρους χρησιμοποιείται, συχνά εναλλακτικά, περιλαμβάνοντας την χρόνια ασθένεια, χρόνιες καταστάσεις, μακροχρόνιες καταστάσεις, νοσήματα που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής και μη-μεταδοτικά νοσήματα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, περιγράφει τη χρόνια νόσο ως «νόσημα με μεγάλη διάρκεια και αργή εξέλιξη» και τις χρόνιες καταστάσεις ως «προβλήματα υγείας που απαιτούν συνεχή διαχείριση για χρονική 3

4 περίοδο ετών ή δεκαετιών» ( ΠΟΥ, 2002). Μη μεταδοτική νόσος ορίζεται «η νόσος που δεν προκαλείται τυπικά από ένα μολυσματικό παράγοντα αλλά από γενετική προδιάθεση, έκθεση σε περιβαλλοντικούς ή παράγοντες του τρόπου ζωής. Ο όρος χρόνιες καταστάσεις χρησιμοποιείται συχνά ως ένας γενικός όρος που συμπεριλαμβάνει μη μεταδοτικά νοσήματα (π.χ. σκχαρώδης διαβήτης, άσθμα), μεταδοτικά νοσήματα (aids, φυματίωση), μακροχρόνιες ψυχικές διαταραχές (π.χ. κατάθλιψη, σχιζοφρένεια) και προοδευτικές φυσικές-δομικές βλάβες (π.χ. τύφλωση, γενετικές διαταραχές) (ΠΟΥ, 2002). Ο όρος χρόνια νόσος θα χρησιμοποιείται σε αυτό το κείμενο αλλά και άλλοι όροι θα χρησιμοποιηθούν περιστασιακά, ειδιαίτερα όταν οι συγγραφείς είναι διαφορετικοί. Ασχέτως των όρων που χρησιμοποιούνται, το πιο σημαντικό στοιχείο για τους νοσηλευτές και τους υπολοίπους επαγγελματίες υγείας είναι να κατανοήσουν το μέγεθος του προβλήματος και την επιτακτική πρόκληση για ανάληψη δράσης με σκοπό την προαγωγή της υγείας, την πρόληψη της νόσου και την παροχή κατάλληλης φροντίδας και διαχείρισης για όσους τη χρειάζονται. Το μέγεθος του προβλήματος Το μέγεθος του προβλήματος είναι τεράστιο. Ο σακχαρώδης διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος και κάποιες μορφές καρκίνου αποτελούν την κύρια απειλή για την ανθρώπινη υγεία και ανάπτυξη και τους παγκοσμίως μεγαλύτερους «φονιάδες» των ανθρώπων. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ (ΠΟΥ 2009a): Ο ΠΟΥ εκτιμά πως άνω των 180 εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ). Αυτός ο αριθμός αναμένεται να διπλασιαστεί έως το Το 2005, υπολογίστηκε πως 1,1 εκατομμύριο άνθρωποι πέθαναν από ΣΔ. Σχεδόν το 80% των θανάτων από ΣΔ συμβαίνουν σε χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Περίπου οι μισοί από τους θανάτους συμβαίνουν σε άτομα ηλικίας κάτω των 70 ετών. Το 55% των θανάτων αυτών αφορά γυναίκες. 4

5 Ο ΠΟΥ υπολογίζει ότι οι θάνατοι από ΣΔ θα αυξηθούν πάνω από 50% στα επόμενα 10 χρόνια αν δεν ληφθεί δράση επειγόντως. Ιδιαίτερα, οι θάνατοι από ΣΔ εκτιμάται πως θα αυξηθούν πάνω από 80% σε χώρες με υψηλά και μεσαία εισοδήματα (μεταξύ 2006 και 2015). ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ( ΠΟΥ,2009b) Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την 1 η αιτία θανάτου παγκοσμίως: περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από αυτά παρά από οποιαδήποτε άλλη αιτία. Σύμφωνα με υπολογισμούς, 17,1 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν το 2004, αντιπροσωπεύοντας το 29% όλων των θανάτων παγκοσμίως. Από αυτούς τους θανάτους, 7,2 εκατομμύρια προκλήθηκαν από την στεφανιαία νόσο και 5,7 εκατομμύρια από το εγκεφαλικό επεισόδιο. Χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος προσβάλλονται δυσανάλογα: 82% των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα συμβαίνουν σε αυτές τις χώρες και με σχεδόν ίση συχνότητα σε άνδρες και γυναίκες. Ως το 2030, σχεδόν 23,6 εκατομμύρια άτομα θα πεθάνουν από νόσους της καρδιάς και εγκεφαλικό επεισόδιο. Αυτά τα νοσήματα αναμένεται να παραμείνουν η μοναδική κύρια αιτία θανάτου. Η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση θα συμβεί στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η μεγαλύτερη αύξηση σε αριθμό θανάτων θα συμβεί στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ασίας. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ( ΠΟΥ 2009c) Ο καρκίνος είναι μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου παγκοσμίως: Προσμετρά 7,4 εκατομμύρια θανάτους (περίπου το 13% όλων των θανάτων) το Η πλειοψηφία των θανάτων από καρκίνο κάθε χρόνο αφορά τον καρκίνο των πνευμόνων, του στομάχου, του ήπατος, του παχέος εντέρου και του μαστού. 5

6 Οι πιο συχνοί τύποι διαφέρουν μεταξύ ανδρών και γυναικών. Άνω του 30% των θανάτων από καρκίνο μπορεί να προληφθεί. Το κάπνισμα και η χρήση καπνού αποτελεί το μοναδικό, πιο σημαντικό παράγοντα κινδύνου. Ο καρκίνος αναδύεται από μία αλλαγή σε ένα μόνο κύτταρο. Η αλλαγή μπορεί να ξεκινήσει από εξωγενείς παράγοντες και κληρονομήσιμους γενετικούς παράγοντες. Οι θάνατοι από καρκίνο αναμένονται,παγκοσμίως, να συνεχίσουν να αυξάνονται, με 12 εκατομμύρια θανάτους έως το 2030, σύμφωνα με υπολογισμούς. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (ΠΟΥ, 2009d) Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν καθημερινά από χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού. Περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν άσθμα. 210 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), ενώ εκατομμύρια έχουν αλλεργική ρινίτιδα και άλλες δύσκολα εντοπίσιμες χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος. Αυτές οι ασθένειες μπορούν να προληφθούν. Μέχρι και 80% των νόσων της καρδιάς, των εγκεφαλικών επεισοδίων και του ΣΔ τύπου 2 και άνω του 1/3 των καρκίνων θα μπορούσαν να προληφθούν μέσω της εξάλειψης κοινών παραγόντων κινδύνου, κυρίως της χρήσης καπνού, κακής δίαιτας, φυσικής αδράνειας και της βλαβερής χρήσης του αλκοόλ. Αν δεν αντιμετωπισθούν, η θνητότητα και η νοσηρότητα από αυτές τις ασθένειες θα συνεχίσει να αυξάνεται. Ο ΠΟΥ αναμένει ότι παγκοσμίως οι μη μεταδοτικές νόσοι θα αυξηθούν έως και 17% στα επόμενα 10 χρόνια. Η σπουδαιότερη αύξηση θα σημειωθεί στην περιοχή της Αφρικής (27%) και στην Ανατολική Μεσόγειο (25%). Ο υψηλότερος απόλυτος αριθμός θα παρατηρηθεί στον Δυτικό Ειρηνικό και στη Νοτιοανατολική Ασία (ΠΟΥ, 2008). Μία πρόσφατη μελέτη καταδεικνύει ότι το προσδόκιμο επιβίωσης στις Η.Π.Α. έχει μειωθεί για 6

7 πρώτη φορά σε 100 χρόνια και αυτό ίσως αποδίδεται στις χρόνιες παθήσεις σαν αποτέλεσμα του καπνίσματος και της παχυσαρκίας (Τhorpe, 2009). Η επικράτηση του σακχαρώδη διαβήτη θα αυξηθεί με την βελτίωση της πρόσβασης σε αντιρρετροική θεραπεία, το οποίο συσχετίζεται με μία τετραπλάσια αύξηση στον κίνδυνο για διαβήτη. Στο Καμερούν, βάσεις δεδομένων προτείνουν πως η εμφάνιση του διαβήτη έχει αυξηθεί πάνω από το 10πλάσιο εντός 10 ετών (Bischoff, 2009). Ποιές είναι οι αιτίες; Η αύξηση στις χρόνιες νόσους ανά τον κόσμο οφείλεται σε μία ευρεία ποικιλία παραγόντων σε παγκόσμιο, εθνικό και τοπικό επίπεδο. Πολλοί σχετίζονται με ουσιώδεις παγκόσμιες και κοινωνικές αλλαγές, περιλαμβάνοντας την αστικοποίηση και την οικονομική παγκοσμιοποίηση, πολιτικές και κοινωνικές τακτικές και θέματα της κοινωνικής αδικίας, όπως και η γήρανση του πληθυσμού. Η ραγδαία αστικοποίηση έχει σαν αποτέλεσμα την έλλειψη παροχών και υπηρεσιών για τους φτωχούς των πόλεων που είναι απαραίτητες για την καλή υγεία, περιλαμβάνοντας στέγαση, υποδομή (περιλαμβάνοντας δρόμους, σύστημα ύδρευσης, υγιεινή, τοπική αποχέτευση και ηλεκτρισμός), και βασικές υπηρεσίες (όπως συλλογή των οικιακών αποβλήτων, πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, εκπαίδευση και υπηρεσίες επείγουσας διάσωσης) (ΠΟΥ, 2002). Οι φτωχοί της υπαίθρου, συμπεριλαμβανομένων των γηγενών, υποφέρουν από προοδευτική υποβαθμισμένη επένδυση στις υποδομές και στις ανέσεις, με δυσανάλογα επίπεδα φτώχειας και κακών συνθηκών διαβίωσης. Αυτές οι δυνατό να αποφευχθούν ανισότητες στην υγεία αυξάνονται εξαιτίας των καταστάσεων στις οποίες οι άνθρωποι μεγαλώνουν, ζουν, εργάζονται και γηράσκουν, και των συστημάτων που έχουν την αρμοδιότητα να διαχειρίζονται την ασθένεια. Η τελική αναφορά της Επιτροπής για την αντιμετώπιση Κοινωνικών διαφορών στην υγεία καταδεικνύει ότι η κοινωνική δικαιοσύνη είναι όντως ένα θέμα στην υγεία και στον θάνατο ( ΠΟΥ, 2008). Σχετιζόμενη με αυτές τις αλλαγές είναι μία αύξηση στην εμφάνιση των κυρίως τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου: κάπνισμα, κακή δίαιτα, έλλειμμα φυσικής άσκησης, υπερβολική χρήση αλκοόλ, ανασφαλής σεξουαλική δραστηριότητα και κακώς διαχειριζόμενο ψυχοκοινωνικό στρες. Αυτοί δίνουν αύξηση στους ενδιάμεσους παράγοντες κινδύνου που περιλαμβάνουν αυξημένη αρτηριακή πίεση, αυξημένη γλυκόζη αίματος, αυξημένη χοληστερόλη και παχυσαρκία, που οδηγούν 7

8 σε καρδιαγγειακές παθήσεις, εγκεφαλικά επεισόδια, κάποιες μορφές καρκίνου, χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού και διαβήτη. ΔΙΑΒΗΤΗΣ Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό Σακχαρώδους Διαβήτη, το 1985 υπήρχε ένας εκτιμώμενος αριθμός των 30 εκατομμυρίων ανθρώπων με σακχαρώδη διαβήτη παγκοσμίως. Σήμερα, υπάρχουν περισσότεροι από 245 εκατομμύρια άνθρωποι με σακχαρώδη διαβήτη, μία αύξηση επταπλάσια εντός μόλις 20 ετών. Εάν δεν γίνει κάτι για την επιβράδυνση της επιδημίας, σε 20 χρόνια ο αριθμός αυτός θα φθάσει τα 380 εκατομμύρια (IDF) Ο διαβήτης είναι η κύρια αιτία για μερική απώλεια οράσεως και τύφλωση σε ενηλίκους στις αναπτυγμένες χώρες. Ο διαβήτης προσμετρά την πλειοψηφία των ακρωτηριασμών στα άκρα που δεν είναι αποτέλεσμα ατυχήματος. Οι άνθρωποι με διαβήτη είναι πιο πιθανό να πάθουν έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Επίσης, είναι σε μεγαλύτερο κίνδυνο για την ανάπτυξη νόσου του ήπατος. (IDF) Στην Αυστραλία, το Εθνικό Κέντρο για Κοινωνικές και Οικονομικές εργασίες προβλέπει πως η επικράτηση του ΣΔ 2 θα διπλασιαστεί σχεδόν στα επόμενα 40 χρόνια στον αριθμό των 1,6 εκατομμυρίων ανθρώπων-στον χρόνο αυτό η ασθένεια θα κοστίσει στην Αυστραλία 14 δις δολάρια το χρόνο. Επιπλοκές που σχετίζονται και προκύπτουν από την ασθένεια προβλέπονται να περιλαμβάνουν: εγχειρήσεις bypass, άνω των εγκεφαλικά επεισόδια και άνω των παθήσεις του ήπατος (C3 Collaborating for Health 2009). ΑΡΙΘΜΟΙ ΚΑΙ ΔΕΔΟΜΕΝΑ 1. Ο διαβήτης προς το παρόν προσβάλλει 246 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αναμένεται να επηρεάσει 380 εκατ. έως το Το 2007, οι 5 χώρες με το μεγαλύτερο αριθμό ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη είναι η Ινδία (40,9 εκατ.), η Κίνα (39,8 εκατ.), οι Η.Π.Α. (19,2 εκατ.), η Ρωσία (9,6 εκατ.) και η Γερμανία (7,4 εκατ.). 3. Το 2007, οι 5 χώρες με το μεγαλύτερο ποσοστό σε ενηλίκους πληθυσμούς είναι το Ναούρου (30,7%), τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (19,5%), η Σαουδική Αραβία ( 16,7%), το Μπαχρέιν (15,2%) και το Κουβέιτ ( 14,4%). 8

9 4. Ως το 2025, η μεγαλύτερη αύξηση στην συχνότητα του σακχαρώδη διαβήτη θα λάβει χώρα στις αναπτυσσόμενες χώρες. 5. Κάθε χρόνο ένας επιπλέον αριθμός 7 εκατ. ανθρώπων θα εμφανίσει σακχαρώδη διαβήτη. 6. Κάθε χρόνο 3,8 εκατ. θάνατοι οφείλονται στον διαβήτη. Σημαντικός αριθμός ανθρώπων πεθαίνει από καρδιαγγειακές παθήσεις που επιδεινώνονται από σχετιζόμενες με σακχαρώδη διαβήτη διαταραχές των λιπιδίων και υπέρταση. 7. Κάθε 10 δευτερόλεπτα ένα άτομο πεθαίνει από ασθένειες που σχετίζονται με τον σακχαρώδη διαβήτη. 8. Κάθε 10 δευτερόλεπτα 2 άτομα αναπτύσσουν σακχαρώδη διαβήτη. 9. Ο σακχαρώδη διαβήτης είναι η 4 η αιτία θανάτου παγκοσμίως. 10. Τουλάχιστον, 50% όλων των ανθρώπων με σακχαρώδη διαβήτη δεν γνωρίζουν την κατάστασή τους. Σε κάποιες χώρες, αυτή η κατάσταση ίσως αγγίζει και το 80%. 11. Έως και 80% του ΣΔ τύπου 2 είναι δυνατόν να προληφθεί με την υιοθέτηση υγιεινής δίαιτας και αυξημένη φυσική άσκηση. 12. Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι η μεγαλύτερη αιτία ηπατικής ανεπάρκειας στις αναπτυγμένες χώρες. 13. Ο ΣΔ τύπου 2 έχει γίνει η πιο συχνά ευρισκόμενη κατάσταση σε ανθρώπους με ηπατική ανεπάρκεια σε χώρες του Δυτικού κόσμου. Η αναφερόμενη επίπτωση ποικίλλει μεταξύ 30% και 40% σε χώρες όπως η Γερμανία και οι Η.Π.Α % έως 20% των ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη πεθαίνουν από νεφρική ανεπάρκεια. 15. Εκτιμάται πως άνω των 2,5 εκατ. ανθρώπων παγκοσμίως προσβάλλονται από διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. 16. Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι η κύρια αιτία τύφλωσης στους ενηλίκους σε εργάσιμη ηλικία (20 έως 65 ετών) στις χώρες του τρίτου τομέα βιομηχανοποίησης. 17. Κατά μέσο όρο, στις αναπτυγμένες χώρες, οι άνθρωποι με ΣΔ τύπου 2 θα πεθάνουν 5-10 χρόνια νωρίτερα από ανθρώπους χωρίς σακχαρώδη διαβήτη, κυρίως λόγω καρδιαγγειακών παθήσεων. 9

10 18. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου εξαιτίας του σακχαρώδη διαβήτη, λαμβάνοντας υπόψη ότι αφορούν περίπου το 50% όλων των θανάτων από διαβήτη και μεγάλο ποσοστό αναπηρίας. 19. Οι άνθρωποι με ΣΔ τύπου 2 έχουν διπλάσια πιθανότητα να πάθουν έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο, σε σύγκριση με ανθρώπους χωρίς σακχαρώδη διαβήτη. Πράγματι, άτομα με ΣΔ τύπου 2 είναι πιθανό να υποφέρουν από έμφραγμα του μυοκαρδίου το ίδιο συχνά με άτομα χωρίς διαβήτη που έχουν ήδη ένα έμφραγμα στο ιστορικό τους (IDG 2001). 20. Ο διαβήτης, οι αναπνευστικές παθήσεις (κυρίως άσθμα), οι καρδιαγγειακές παθήσεις και η ανοσοκαταστολή αυξάνουν τον κίνδυνο για σοβαρές και θανάσιμες ασθένειες από ιούς όπως ο Η1Ν1, εδικά στις μειονότητες και στους γηγενείς πληθυσμούς (ΠΟΥ 2009). 10

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Επιπτώσεις για την ανάπτυξη και τα Συστήματα Υγείας Αυτό το κεφάλαιο μελετά τις επιπτώσεις της αύξησης στην συχνότητα των χρόνιων καταστάσεων στην παγκόσμια κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη με αναφορά στους Στόχους Ανάπτυξης της Χιλιετίας, στη φτώχεια και στα συστήματα υγείας. Τα κόστη που σχετίζονται με τις χρόνιες καταστάσεις ερευνώνται με ειδική αναφορά στον διαβήτη. Κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη Η ανάπτυξη συνήθως σχετίζεται με τις προοδευτικές σταθερές βελτιώσεις στις οικονομικές και κοινωνικές καταστάσεις μεταξύ χωρών. Κάποιοι διαφωνούν πως σαν αποτέλεσμα της ανάπτυξης δημιουργούνται ευκαιρίες για την υγεία, ενώ άλλοι διαφωνούν ότι ένας υγιής πληθυσμός είναι απαραίτητος για δίκαιη και σταθερή ανάπτυξη. Αυτή είναι μία σημαντική διαφωνία όταν πρόκειται για την κατανομή των πηγών και των αυξήσεων, το ερώτημα για το εάν μία χώρα μπορεί να αντέξει οικονομικά να επενδύσει στον τομέα της υγείας ή όχι. Φυσικά, δεν είναι απαραίτητη μία καθαρή σχέση μεταξύ του οικονομικού πλούτου μίας χώρας και της υγείας του συνόλου του πληθυσμού της. Υπάρχει μία αυξανόμενη ανισότητα μεταξύ χωρών ανά τον κόσμο, που σημαίνει ότι οι παραδοσιακές συγκρίσεις μεταξύ των χωρών δεν δίνουν μία ολοκληρωμένη εικόνα, καθώς οι φτωχοί άνθρωποι σε χώρες υψηλού εισοδήματος μπορεί να έχουν σημαντικά χειρότερες ευκαιρίες υγείας από πλούσιους ανθρώπους σε χώρες χαμηλού εισοδήματος. Χρόνιες παθήσεις και οι παράγοντες κινδύνου τους σχετίζονται στενά με την φτώχεια και συμβάλλουν στην φτώχεια. Θα πρέπει, λοιπόν, να μην αποκλείονται πλέον από τις παγκόσμιες συζητήσεις για την ανάπτυξη ( ΠΟΥ 2008). Οι χρόνιες παθήσεις επιβάλλουν υψηλά κόστη σε ανθρώπινο, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, εμποδίζουν άτομα και κοινωνίες να επιτύχουν τους στόχους τους και κλέβουν από τους ανθρώπους το μέλλον τους. Αν και είναι δύσκολο να ταυτοποιηθούν κατάλληλες μέθοδοι για την ποσοτικοποίηση αυτού του κόστους, αυτό περιλαμβάνει τον χαμένο χρόνο στο σπίτι, στην εκπαίδευση και για ανάπαυση 11

12 όπως και τον χαμένο χρόνο στο χώρο εργασίας, καταλήγοντας σε μείωση της ποιότητας ζωής και αυξανόμενα επίπεδα φτώχειας για τα άτομα και τις οικογένειές τους, μειωμένη παραγωγικότητα και οικονομικό αντίκτυπο για τις επιχειρήσεις και τις εθνικές οικονομίες, κόστος για τα άτομα ή για τα συστήματα υγείας για διάγνωση, φροντίδα και θεραπεία και το κόστος για χρόνιες νόσους και επιπλοκές τους που συχνά προλαμβάνονται. Στην αντιμετώπιση της πρόκλησης των χρόνιων νόσων μεταξύ των χωρών το συνολικό περιεχόμενο της ανάπτυξης του κοινωνικού, οικονομικού συστήματος και του συστήματος της υγείας πρέπει να ληφθεί υπ όψη. Στόχοι ανάπτυξης για τη χιλιετία Πολλοί άνθρωποι έχουν προτείνει ότι η απουσία συγκεκριμένων στόχων για την αντιμετώπιση των χρόνιων νόσων στους στόχους ανάπτυξης για τη χιλιετία (ΣΑΧ) ήταν μία χαμένη ευκαιρία και πως η επικέντρωση στον HIV/AIDS, στη φυματίωση και την ελονοσία έγινε σε κόστος των χρόνιων νόσων. Αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας το ότι με την επικέντρωση της προσοχής στις ασθένειες αυτές, η προσοχή και οι πηγές έχουν εκτραπεί μακριά από την επικείμενη καταστροφική επίδραση των χρόνιων νόσων ( ΠΟΥ 2005). Ωστόσο, άλλοι διαφωνούν πως οι ΣΑΧ αρπάζουν τις ουσιώδεις αιτίες ασθένειας και υγείας, π.χ. φτώχεια, ανισότητα, έλλειψη εκπαίδευσης, μητρική θνησιμότητα και πως οι προσπάθειες και οι πηγές που έχουν επενδυθεί στην ενδυνάμωση του συστήματος της υγείας για την αντιμετώπιση των μεταδοτικών νόσων έχουν θετική επίδραση στην φροντίδα και τη διαχείριση των χρόνιων νόσων. Όποια θέση και αν ληφθεί, οι ΣΑΧ αναπαριστούν μία συμφωνία μεταξύ των πλουσίων και φτωχών χωρών. Αυτή η συγκεκριμένα συνεργατική προσέγγιση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επέκταση στην πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων και στην ατζέντα ελέγχου ειδικά, καθώς οι χρόνιες νόσοι προϋποθέτουν ίση σημασία με άλλες αιτίες αρρώστιας στην διαιώνιση της φτώχειας. Το θέμα δεν είναι εάν πρέπει να εστιάσουμε στους ΣΑΧ ή στις χρόνιες νόσους, αλλά να βρεθούν συνεργικοί τρόποι για να αντιμετωπισθούν και τα δύο, διότι είναι διασυνδεόμενα και πρέπει να αντιμετωπισθούν ως απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη και για την πρόληψη του κοινωνικού αποκλεισμού. 12

13 Φτώχεια Η σχέση μεταξύ φτώχειας και χρόνιων προβλημάτων υγείας προχωρά και προς τις δύο κατευθύνσεις- η φτώχεια προκαλεί αρρώστια και η αρρώστια καταλήγει σε φτώχεια. Μερικοί από τους ταυτοποιημένους παράγοντες από τον ΠΟΥ (2002) περιλαμβάνουν: Μητέρες με φτωχή διατροφή γεννούν παιδιά που βιώνουν χρόνιες καταστάσεις στην ενηλικίωση όπως ο διαβήτης, η υπέρταση και οι καρδιοπάθειες. Η φτώχεια και η κακή υγεία κατά την παιδική ηλικία σχετίζεται με χρόνιες καταστάσεις στους ενηλίκους, συμπεριλαμβανομένων του καρκίνου, παθήσεων του αναπνευστικού, καρδιαγγειακών παθήσεων και αρθρίτιδας. Φτωχοί ηλικιωμένοι στις αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες συχνά έχουν φτωχή υγεία και μη ικανοποιητική πρόσβαση στην φροντίδα υγείας. Οι χώροι εργασίας των φτωχών τείνουν να είναι φυσικά πιο απαιτητικοί και θέτουν τους ανθρώπους σε κίνδυνο για τραυματισμό και έκθεση σε βλαπτικές ουσίες. Η έκθεση και η μόλυνση από επικίνδυνα χημικά, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες έχουν συνδεθεί με τοπική επικράτηση στα ποσοστά του καρκίνου, καρδιαγγειακών και αναπνευστικών παθήσεων. Οι φτωχοί άνθρωποι συχνά έχουν έλλειψη πρόσβασης στην φροντίδα υγείας ή σε μέτρα πρόληψης οδηγώντας έτσι σε χειρότερα αποτελέσματα στην υγεία και επιδείνωση των χρόνιων καταστάσεων. Τα χρόνια προβλήματα υγείας έχουν συνδεθεί με αδυναμία εργασίας, πρόωρη σύνταξη και μειωμένη παραγωγικότητα καταλήγοντας σε απώλεια της εργασίας. Τα κόστη της θεραπείας για χρόνιες παθήσεις μπορούν να εκτοξευθούν ειδικά εάν οι καταστάσεις δεν διαχειρίζονται σωστά ή δεν προλαμβάνονται οι επιπλοκές. Οι άνθρωποι με χρόνια προβλήματα υγείας είναι σε κίνδυνο περιθωριοποίησης και στιγματισμού στις κοινωνίες τους, το οποίο μπορεί να καταλήξει σε περαιτέρω περιορισμούς στις εκπαιδευτικές και εργασιακές ευκαιρίες. Επιπλέον, ο στιγματισμός και η παραμέληση έχουν συνδεθεί με αύξηση των χρόνιων νοσημάτων. Οι γυναίκες με χρόνια προβλήματα υγείας 13

14 είναι σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο βλάβης εκπαιδευτικά, οικονομικά και φυσιολογικά. Ανισότητα ανάμεσα στα 2 φύλα Η κοινωνική ανισότητα, η φτώχεια η άνιση πρόσβαση στις πηγές, συμπεριλαμβανομένης και της φροντίδας υγείας, οδηγούν σε αυξημένα όρια των χρόνιων προβλημάτων υγείας μεταξύ γυναικών παγκοσμίως, ειδικά στις φτωχές γυναίκες. Γυναίκες τείνουν να ζουν περισσότερο με ένα χρόνιο πρόβλημα υγείας από τους άνδρες, αν και συχνά είναι σε φτωχή υγεία. Τα κόστη που σχετίζονται με την φροντίδα υγείας, μαζί με τις αμοιβές των χρηστών, είναι ένα φράγμα στην χρήση των υπηρεσιών από γυναίκες, καθώς το εισόδημά τους είναι χαμηλότερο από αυτό των ανδρών και έχουν λιγότερο έλεγχο των οικιακών πηγών. Ο φόρτος εργασίας των γυναικών στο σπίτι και οι ρόλοι τους για την παροχή φροντίδας όταν άλλα μέλη της οικογένειας είναι άρρωστα, είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες στην καθυστέρηση αποφάσεων για την αναζήτηση θεραπείας. Σε περιοχές όπου οι γυναίκες έχουν περιορισμένη κινητικότητα, ίσως δεν έχουν την δυνατότητα να ταξιδέψουν προς κέντρα υγείας (ΠΟΥ, 2005). Συστήματα Υγείας Η αύξηση στα χρόνια νοσήματα θέτει ένα αυξανόμενο όριο και φτιάχνει νέες και διαφορετικές απαιτήσεις σε κάθε σύστημα υγείας ανά τον κόσμο. Όλα τα στοιχεία των συστημάτων υγείας επηρεάζονται - παράδοση υπηρεσιών, επιβολή εργασίας στην υγεία, πληροφοριακά συστήματα, ιατρικά προϊόντα, εμβόλια, τεχνολογίες, οικονομικά, ηγεσία και κυβέρνηση. Παρά τις δεδηλωμένες δεσμεύσεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, τα περισσότερα συστήματα υγείας ακόμη χρειάζονται να μεταθέσουν την προσοχή από την φροντίδα των οξέων επεισοδίων στη χρόνια φροντίδα. Το πλάνο του ΠΟΥ για δράση , για την παγκόσμια στρατηγική για την πρόληψη και τον έλεγχο των μη μεταδοτικών νόσων προσφέρει οδηγίες για τις χώρες για τον επαναπροσανατολισμό και την ενδυνάμωση των συστημάτων υγείας. 14

15 Οι νοσηλευτές μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις οδηγίες για να ενημερώσουν για την συνεισφορά τους σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Αυτό περιλαμβάνει την διασφάλιση της εκπλήρωσης κατάλληλων πολιτικών, εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό, επαρκή πρόσβαση σε απαραίτητα φάρμακα και βασικές τεχνολογίες, βάσεις για την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, καλά λειτουργούντες μηχανισμοί αναφοράς, χρήση οδηγιών βασιζόμενων σε αποδείξεις και βάσεις για κοινές καταστάσεις όπως καρδιαγγειακές νόσοι, καρκίνος, διαβήτης και χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, προσεγγίσεις αποτελεσματικές όσον αφορά το κόστος για την πρώιμη παρακολούθηση του καρκίνου του μαστού και του προστάτη, του διαβήτη, της υπέρτασης και άλλων παραγόντων κινδύνου για καρδιοπάθειες βελτιωμένη εκπαίδευση των φυσιοθεραπευτών, νοσηλευτών και του λοιπού προσωπικού υγείας και προγράμματα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, υποστήριξη για να καταστεί δυνατό οι άνθρωποι με μη μεταδοτικές νόσους να διαχειρίζονται καλύτερα την κατάστασή τους (π.χ. εκπαίδευση, κίνητρα και εργαλεία για αυτό-διαχείριση και φροντίδα) και μηχανισμοί για σταθερή οικονομία στην υγεία ώστε να μειωθούν οι ανισότητες στην πρόσβαση φροντίδας υγείας. Κόστος της χρόνιας νόσου Ενώ υπάρχει ισχυρή επιδημιολογική απόδειξη που φανερώνει την αυξανόμενη τάση στα όρια των χρόνιων καταστάσεων, υπάρχει έλλειμμα σε αποδείξεις για την οικονομική επιρροή των χρόνιων ασθενειών. Τα κόστη των χρόνιων νόσων δεν έχουν περιοριστεί στα άμεσα ιατρικά κόστη των εγχειρήσεων και των θεραπειών με φάρμακα. Υπάρχουν επίσης σημαντικά έμμεσα κόστη, συμπεριλαμβανομένων της χαμηλότερης οικονομικής παραγωγικότητας καθώς οι εργαζόμενοι αρρωσταίνουν και αποκτούν αναπηρίες, της πρόωρης συνταξιοδότησης και τα κόστη των ποικίλων μηχανισμών αντιμετώπισης - χρήση των αποταμιεύσεων και των επενδύσεων, πωλώντας οικιακά προτερήματα ή παραλαμβάνοντας τα παιδιά από το σχολείο για την φροντίδα ενός μέλους της οικογένειας που ασθενεί. Αυτά τα κόστη των χρόνιων ασθενειών - σε άτομα και οικογένειες, σε κοινωνίες, σε εργαζόμενους και οικονομίες - αυξάνονται ραγδαία (OXHA 2009). Επιπλέον, υπάρχουν ποσοτικά απροσδιόριστα κόστη στους ανθρώπους που σχετίζονται με τον πόνο, το βάσανο και το πένθος. Είναι δύσκολο να ληφθούν κατανοητά και συμφωνηθέντα στοιχεία εξαιτίας των διαφόρων μεθόδων και προσεγγίσεων που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή και 15

16 τον υπολογισμό του κόστους και τα αποτελέσματα είναι υποκειμενικά σε μία ευρεία κλίμακα των ερμηνειών. Οι 3 κύριοι τρόποι για τον υπολογισμό του κόστους είναι: το υπολογίσιμο κόστος της μεθόδου της ασθένειας. μοντέλα οικονομικής ανάπτυξης, τα οποία υπολογίζουν την επίδραση της χρόνιας νόσου στο εθνικό εισόδημα, μέσω μεταβλητών όπως τα αποθέματα εργασίας και οι αποταμιεύσεις. η μέθοδος πλήρους εισοδήματος, που επιχειρεί να μετρήσει τις απώλειες στα αγαθά του πλούτου που συσχετίζονται με την υγεία και την ασθένεια σε όρους χρημάτων (ΠΟΥ 2005). Οι υπολογισμοί από την προσέγγιση της οικονομικής ανάπτυξης δίνουν τις χαμηλότερες εκτιμήσεις, η μέθοδος πλήρους εισοδήματος δίνει τις υψηλότερες εκτιμήσεις, ενώ το κόστος της ασθένειας δίνει υπολογισμούς μεταξύ αυτών των δύο. Χρησιμοποιώντας την προσέγγιση κόστους ασθένειας στις Η.Π.Α., το εκτιμώμενο συνολικό κόστος φροντίδας υγείας που προκύπτει από καρδιακές νόσους έχει αυξηθεί από 298,2 δις δολάρια το 2000, σε 329,2 δις το 2001 και 351,8 δις το Στην Αυστραλία, το εγκεφαλικό επεισόδιο είναι υπεύθυνο σύμφωνα με τους υπολογισμούς για περίπου 2% του συνολικού αποδοτέου κόστους για άμεση φροντίδα υγείας. Μία μελέτη στη Νορβηγία εκτίμησε ότι οι αποταμιεύσεις των 188 εκατ. δολαρίων από διάφορες καρδιακές παθήσεις και το εγκεφαλικό επεισόδιο εντός 25 ετών θα προέκυπταν από την μείωση στην αρτηριακή πίεση του πληθυσμού κατά 2mmΗg, με μέσα για την μείωση της πρόληψης αλατιού. Μία Καναδική μελέτη εκτίμησε ότι μία μείωση στο 10% στην συχνότητα της φυσικής αδράνειας θα μπορούσε να μειώσει τις δαπάνες για άμεση φροντίδα υγείας έως και 150 εκατ. δολάρια (κατά προσέγγιση 124 εκατ. δολάρια στις ΗΠΑ) σε ένα χρόνο. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι η Κίνα θα χάσει 558 δις δολάρια στο μελλοντικό εθνικό εισόδημα εξαιτίας των καρδιακών παθήσεων, του εγκεφαλικού και του διαβήτη μόνο, μεταξύ

17 Σε ένα OECD συνέδριο το 2008 αναφέρθηκε : Οι απώλειες της παραγωγικότητας που σχετίζονται με τον κίνδυνο πτωχής υγείας είναι τόσες όσο το 400% του κόστους για τη θεραπεία της χρόνιας νόσου. Στις ΗΠΑ, οι άνθρωποι με χρόνια νόσο προσμετρούν πάνω από το 75% των εθνικών 2 τρις δολαρίων στις δαπάνες υγείας. Καθώς το οικονομικό όριο των χρόνιων ασθενειών μεγεθύνεται, θα μπορούσε να συγκεντρώσει χρήματα απαραίτητα για τη βελτίωση άλλων σημαντικών θεμάτων όπως και για την κάλυψη βασικών αναγκών όπως η εκπαίδευση και οι υποδομές και στις βιομηχανοποιημένες και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες. Μόνο 3% των δαπανών υγείας αξιοποιείται για την πρόληψη σε ΟECD χώρες. Στις ΗΠΑ τα άμεσα και έμμεσα κόστη του καπνίσματος είναι άνω των 75 δις δολαρίων και αυτά εκ του διαβήτη άνω των 130 δις κάθε χρόνο. Ο διαβήτης προκάλεσε περίπου 3,8 εκατ. θανάτους παγκοσμίως το 2007, περίπου 6% της συνολικής παγκόσμιας θνησιμότητας, περίπου ίση με τον ΗΙV/Aids. Χρησιμοποιώντας τις εικόνες του ΠΟΥ για τα χρόνια ζωής που χάνονται ανά άτομο που πεθαίνει από διαβήτη, αυτό μεταφράζεται σε άνω των 25 εκατ. ετών ζωής που χάνονται κάθε χρόνο. Ο παγκόσμιος οργανισμός διαβήτη εκτιμά πως το ισοδύναμο του επιπρόσθετου ποσού των 23 εκατ. χρόνων ζωής που χάνονται για τις αναπηρίες και την μειωμένη ποιότητα ζωής, προκαλούνται από τις δυνατόν να προληφθούν επιπλοκές του διαβήτη. Οι άνθρωποι με διαβήτη αντιμετωπίζουν ένα υψηλό ρίσκο για πρόωρο θάνατο ειδικά σε χώρες όπου τα άτομα και οι οικογένειες έχουν να καλύψουν και το κόστος της δικής τους φροντίδας και θεραπείας. Διαφορές μεταξύ αναπτυγμένου και αναπτυσσόμενου κόσμου Άνω του 80% των δαπανών για την φροντίδα υγείας στον διαβήτη έχουν γίνει στις παγκοσμίως πλουσιότερες χώρες. Λιγότερες του 20% αυτών έχουν γίνει σε χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος, όπου το 80% των ατόμων με διαβήτη θα ζήσει για μικρό χρονικό διάστημα. Οι ΗΠΑ είναι η πατρίδα περίπου 8% του παγκόσμιου πληθυσμού που ζει με διαβήτη και ξοδεύει πάνω από το 50% των δαπανών για την φροντίδα του διαβήτη. Οι υπόλοιπες βιομηχανοποιημένες χώρες, όπως η Αυστραλία και η Ιαπωνία, έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό από τις υπόλοιπες. 17

18 Στις παγκοσμίως φτωχότερες χώρες, δεν ξοδεύονται αρκετά για την παροχή ακόμη και των λιγότερο ακριβών αντιδιαβητικών φαρμάκων που σώζουν ζωές. Δραματική αύξηση του κόστους στην φροντίδα ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη Ο διαβήτης κοστίζει ακόμη και πριν τη διάγνωση και στις αναπτυγμένες και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Τα κόστη είναι ακόμη υψηλότερα από ότι χρειάζεται να είναι επειδή επενδύονται μη αρκούντα χρήματα για την πρόληψη των ακριβών επιπλοκών όπως οι καρδιακές παθήσεις, το εγκεφαλικό, οι παθήσεις του ήπατος και ακρωτηριασμοί. Το κόστος της θεραπείας ενός ατόμου με διαβήτη που έχει τελικού σταδίου νόσο του ήπατος είναι 3 έως 4 φορές πιο υψηλό από το κόστος για ένα άτομο χωρίς επιπλοκές. Το 2007, εκτιμήθηκε ότι ο κόσμος ξοδεύει τουλάχιστον 232 δις δολάρια για να θεραπεύει και να προλάβει τον διαβήτη και τις επιπλοκές του. Έως το 2025, αυτό είναι πιθανό ότι θα ανέλθει σε 302,5 δις. 18

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Στρατηγικές για τη μείωση του κινδύνου ανάπτυξης χρόνιων νόσων Αυτό το κεφάλαιο εστιάζει στην πρόληψη των χρόνιων νόσων. Τονίζει κάποιους συμπεριφορικούς και βιολογικούς παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης των πιο κοινών χρόνιων νόσων, π.χ. διαβήτης, καρδιαγγειακές παθήσεις, αναπνευστικές παθήσεις και κάποιες μορφές καρκίνου και προτείνει μία ποικιλία παρεμβάσεων για τη μείωση ή την διαχείριση αυτών των κινδύνων. Πρόληψη της χρόνιας νόσου Εξαιτίας των υποκείμενων αιτιών που συχνά τοποθετούνται εκτός του τομέα της υγείας, στρατηγικές στοχευμένες στην πρόληψη των χρόνιων νόσων απαιτούν την ανάμειξη και άλλων τομέων όπως η γεωργία, η οικονομία, το εμπόριο, οι μεταφορές, το σχέδιο των πόλεων, η εκπαίδευση και τα αθλήματα. Οι πολιτικές όλων των τομέων χρειάζεται να αναλύονται για να διασφαλίζουν τις καλύτερες πιθανές επιπτώσεις στην υγεία. Μειώνοντας τους παράγοντες κινδύνου Έως και 80% των καρδιακών παθήσεων, του εγκεφαλικού και του ΣΔ τύπου 2 και άνω του ενός τρίτου των καρκίνων θα μπορούσε να προληφθεί με την εξάλειψη ή την διαχείριση των παραγόντων κινδύνου. Ο κύριος, κοινός συμπεριφορικός παράγων κινδύνου είναι το κάπνισμα, η κακή δίαιτα, η φυσική αδράνεια και η βλαπτική χρήση αλκοόλ. Οι σχετιζόμενοι βιολογικοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την αυξημένη αρτηριακή πίεση, την αυξημένη χοληστερόλη, την αυξημένη γλυκόζη του αίματος και την παχυσαρκία. Στοιχεία από την oxford health alliance δείχνουν ότι στις αναπτυγμένες χώρες, οι παράγοντες κινδύνου είναι κυρίως συγκεντρωμένοι μεταξύ των φτωχών, ενώ στις αναπτυσσόμενες χώρες το κοινωνικο-οικονομικό γκρουπ ποικίλλει καθώς αλλάζουν οι παράγοντες κινδύνου. Για παράδειγμα, στην πλειοψηφία των χωρών με χαμηλό εισόδημα, το κάπνισμα συσσωρεύεται μεταξύ των φτωχών. Σχετικά με την παχυσαρκία, οι ανθυγιεινές συνήθειες τείνουν να αρχίζουν με τους πλούσιους και επεκτείνονται προς τους φτωχούς μεταξύ των χωρών. Ενώ τα δεδομένα για τον 19

20 διαβήτη προτείνουν μία κυριαρχία μεταξύ των πλουσίων ανάμεσα στις αναπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες χώρες, αυτό ίσως αντανακλά το δεδομένο ότι οι φτωχότεροι άνθρωποι ίσως να μην αναζητούν τη διάγνωση. Η εικόνα είναι ακόμη πιο περιπλεγμένη για άλλες ενδεικτικές καταστάσεις, όπως η φυσική άσκηση και στηθάγχη. Οι στρατηγικές για τη μείωση των παραγόντων κινδύνου πρέπει να ενθαρρύνουν μία συνεργατική προσέγγιση, με στόχο την αυξημένη γνώση, παρέχοντας και ενθαρρύνοντας ρεαλιστικές και οικονομικά ανεκτές επιλογές υγείας και κάνοντας τις επιλογές υγείας ευκολότερες επιλογές. Παρεμβάσεις Παρεμβάσεις για την επισήμανση των παραγόντων κινδύνου περιλαμβάνουν πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια πρόληψη. Οι παρεμβάσεις για την πρωτοβάθμια πρόληψη γίνονται πριν τεθεί διάγνωση ή προκύψει η ασθένεια και μπορεί να έχει εύρος σε άτομα, κοινότητες ή ολόκληρους πληθυσμούς. Η δευτεροβάθμια πρόληψη περιλαμβάνει την κλινική σάρωση, όπως παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης και μέτρηση χοληστερόλης του αίματος και την χρήση φαρμάκων όπως ασπιρίνη, στατίνες, β-αποκλειστές και α-μεα αναστολείς για όσους βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο ή έχουν ήδη αναπτυγμένη χρόνια νόσο. Ατομικό επίπεδο Οι άνθρωποι αποφασίζουν να συμμετέχουν σε ποικίλες δραστηριότητες για την προαγωγή της υγείας σε διαφορετικούς χρόνους στην ζωή τους και για πολλούς λόγους όπως για καλύτερη εμφάνιση, για να αισθανθούν καλύτερα ή για να διατηρήσουν την υγεία τους. Οι σκοποί τους δεν είναι πάντα να προλάβουν την χρόνια νόσο αλλά να ακολουθήσουν δραστηριότητες για να μειώσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης κοινών χρόνιων νόσων: Η διακοπή του καπνίσματος, με τη χρήση θεραπείας υποκατάστασης της νικοτίνης εάν είναι απαραίτητο Υπεύθυνη χρήση αλκοόλ, χωρίς την υπέρβαση των μεγίστων ορίων που συστήνονται Τακτική άσκηση τουλάχιστον στο ισοδύναμο του 30λεπτου περπατήματος, 3 φορές την εβδομάδα 20

21 Διατήρηση του κατάλληλου βάρους και Δείκτη Μάζαε Σώματος (ΔΜΣ) και λήψη τουλάχιστον 5 μικρογευμάτων από φρέσκα φρούτα και λαχανικά καθημερινά, μειώνοντας την πρόσληψη αλατιού και αλλάζοντας προς ακόρεστα λιπαρά. Στην Κοινότητα Για να είναι επιτυχημένες οι παρεμβάσεις που βασίζονται στην κοινότητα είναι σημαντικός ένας αριθμός από παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων της συμμετοχής της κοινότητας, υποστηρικτικές αποφάσεις της τοπικής πολιτικής, δράση μεταξύ των τομέων και συνεργασία με μη κυβερνητικές οργανώσεις, τη βιομηχανία και τον ιδιωτικό τομέα. Τα σχολεία και χώροι εργασίας για παράδειγμα, μπορούν να έχουν μία σημαντική επίδραση στην υγεία των παιδιών, των οικογενειών και εργαζομένων και μπορούν να καταλήξουν σε αυξημένο ενθουσιασμό και συμμετοχή και βελτιωμένη παραγωγικότητα. Οι νοσηλευτές μπορούν να διαδραματίσουν έναν καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη αυτών των πρωτοβουλιών με την καθοδήγηση της εκπαίδευσης και των προγραμμάτων ενημέρωσης, διασφαλίζοντας ότι τα μηνύματα υγείας είναι ξεκάθαρα, επηρεάζοντας πολιτικές που σχετίζονται με την πρόσβαση σε υγιεινά φαγητά στο σχολείο και στην εργασιακή εγκατάσταση, παρέχοντας πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας όπως στην συμβουλευτική διατροφής ή στην παρακολούθηση της αρτηριακής πίεσης, ενθαρρύνοντας την δημιουργία υγιεινού περιβάλλοντος και παροχή δυνατοτήτων για φυσική άσκηση και δημιουργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο οι υγιεινές επιλογές είναι οι εύκολες επιλογές. Οι κοινωνικές παρεμβάσεις για την υγεία είναι ένα παγκόσμιο ερευνητικό πρόγραμμα που στοχεύει στη δημιουργία περιβάλλοντος και πολιτικών που μειώνουν την έκθεση στο κάπνισμα, την πτωχή δίαιτα και την έλλειψη φυσικής άσκησης. Οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν τη δόμηση κοινωνικού συνασπισμού, την εκπαίδευση περί υγείας, παρεμβάσεις αρχιτεκτονικές, και στρατηγικές κοινωνικού μάρκετινγκ. Το πρόγραμμα συστήνεται και εισάγεται στις κοινωνίες με υψηλό κίνδυνο που απαντώνται στις αναπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Κίνα, η Ινδία, το Μεξικό, η Τυνησία, το Ισραήλ, η Μεγάλη Βρετανία, και οι ΗΠΑ. Οι παρεμβάσεις εστιάζουν στις κοινωνίες, τα σχολεία, τους χώρους εργασίας και τα κέντρα υγείας. Αναμένεται ότι το πρόγραμμα θα παρέχει: 21

22 1. Ένα πρακτικό χάρτη των οδηγιών για την εξέταση των παραγόντων κινδύνου των χρόνιων νόσων 2. Μία περιεκτική παγκόσμια βάση δεδομένων για διαδικασίες παρεμβάσεων και των εκβάσεων που προκύπτουν 3. Ερευνητικά άρθρα για την επέκταση-πρόοδο του τομέα της μείωσης των παραγόντων κινδύνου και της πρόληψης των χρόνιων νόσων Οι γηγενείς της Β. Αμερικής έχουν δυσανάλογα προσβληθεί από την επιδημία του ΣΔ τύπου 2, με μερικά από τα υψηλότερα ποσοστά στον κόσμο. Οι Ινδιάνοι Πίμα της Αριζόνα είχαν αναφερθεί να έχουν μία συχνότητα στους ενήλικες της τάξεως του 50%, το υψηλότερο που έχει καταγραφεί ποτέ. Η τοπική δίαιτα και η έλλειψη φυσικής άσκησης είναι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου. Ένα πρόγραμμα παρέμβασης που περιλαμβάνει την πλειοψηφία των μελών της κοινότητας από δύο κοινωνίες και πολλαπλά όργανα παρουσιάστηκε να είναι πολιτισμικά αποδεκτές και σχετικές και περαιτέρω εργασία βρίσκεται εν εξελίξει. Κοινωνικό επίπεδο Οι αλλαγές στο κοινωνικό επίπεδο περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων πράγματα, αλλαγές πολιτικών που σχετίζονται με την φορολογία όπως στα τσιγάρα και στο αλκοόλ; Νομοθεσία που να σχετίζεται με το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ: πολιτικές αλλαγές που σχετίζονται με την τοποθέτηση ετικετών στα φαγητά, το μάρκετινγκ και την κατασκευή προϊόντων. Αλλαγές στις βιομηχανικές διαδικασίες για την μείωση των ανθυγιεινών συστατικών στα φαγητά- όπως το ποσοστό των trans λιπαρών οξέων ή του αλατιού στα κατασκευασμένα τρόφιμα- μπορούν να έχουν ουσιώδη επίπτωση στην δίαιτα των ανθρώπων. Η Ινδία προσμετρά περίπου το ένα τρίτο των εκτιμημένων 3 εκατ. θανάτων που σχετίζονται με το κάπνισμα στον κόσμο (ετησίως) και έχει σημειωθεί αύξηση στις προ-καρκινικές βλάβες στο στόμα, οι οποίες προκαλούνται από την μάσηση καπνού. Η μάσηση καπνού έχει γίνει κοινωνικά αποδεκτή διαδικασία και είναι αυξημένα δημοφιλής στην Ινδία ειδικά μεταξύ νέων. Μερικοί τύποι του προς μάσηση καπνού ή του άκαπνου καπνού έχουν ειδικά προωθηθεί και χρησιμοποιηθεί στα παιδιά, ήδη από την ηλικία των 6 ή 7 στην περασμένη δεκαετία. Ο καρκίνος του στόματος έχει μία δεκαετή περίοδο επώασης, έτσι υπάρχει φόβος ότι τεράστιος αριθμός κρουσμάτων θα πλήξει την Ινδία σε χρονικό διάστημα λίγων ετών. Η πολιτεία Γκόα έχει εφαρμόσει ένας από τους πιο σκληρούς αντικαπνιστικούς νόμους στον κόσμο. Η 22

23 απαγόρευση αυτή για το κάπνισμα και της αποβολής καπνού απαγορεύει το κάπνισμα και την αποβολή μασημένου καπνού σε δημόσιους χώρους εργασίας ή προς χρήση, περιλαμβάνοντας τις στάσεις των λεωφορείων, τις παραλίες και τα δημόσια μέσα μεταφοράς. Απαγορεύει όλες τις διαφημίσεις τσιγάρων στην πολιτεία και την πώληση παραγώγων καπνού εντός 100 μέτρων από σχολεία ή χώρους εργασίας. Ζητήματα Εξετάζοντας τους παράγοντες κινδύνου για χρόνιες νόσους, αναδύονται πολλά ζητήματα που περικλείουν την αποτελεσματικότητα σχετικά με το κόστος, τις πολιτισμικές διαφορές, την πρόσβαση στην ενημέρωση και τη λήψη ενημερωμένων αποφάσεων. Τα κόστη και η επιρροή των παρεμβάσεων για τη μείωση των κινδύνων είναι ευκολότερο να μετρηθούν στο ατομικό επίπεδο αντί του κοινοτικού και του κοινωνικού επιπέδου. Υπάρχει τρέχουσα έρευνα για παράδειγμα για να ξεκαθαρισθεί η σχετική αποτελεσματικότητα ως προς το κόστος της γενικής πρωτοβάθμιας πρόληψης όπως αντιτίθεται στη στοχοθέτηση των πληθυσμών υψηλού κινδύνου. Υπάρχουν πολιτισμικές διαφοροποιήσεις που σχετίζονται με τις συμπεριφορές αναζήτησης υγείας και την προσωπική επιλογή και υπευθυνότητα για την προαγωγή της υγείας, την διατήρηση και διαχείρισή της.υπάρχουν επίσης, σημαντικές διαφορές στις σχέσεις μεταξύ του κοινού και των επαγγελματιών υγείας ειδικά από την άποψη της διανομής της πληροφορίας και της λήψης αποφάσεων. Η πρόσβαση και η χρήση της ακριβούς, σχετιζόμενης, αμερόληπτης πληροφορίας είναι σημαντική σε όλα τα επίπεδα από το άτομο έως τον επαγγελματία υγείας και τους κυβερνώντες. Στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου η γνώση σχετικά με τις επιπτώσεις στην υγεία του καπνίσματος, του αλκοόλ, της πτωχής δίαιτας και της φυσικής αδράνειας είναι χαμηλή, υπάρχει εμφανές το ζήτημα για επιπλέον πληροφόρηση. Η πρωτοβουλία από τον οργανισμό Health for all, του οποίου μέλος είναι ο ICN, στοχεύει στην εξασφάλιση πως κάθε άτομο έχει πρόσβαση σε έναν ενημερωμένο προμηθευτή υγείας. Ένα παράδειγμα των οφελών που προσφέρουν οι πληροφορίες είναι η ξαφνική και συνεχής μείωση του καπνίσματος που παρατηρήθηκε στις ΗΠΑ μετά την δημοσιοποίηση της αναφοράς Γενικών Χειρουργών σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία από το κάπνισμα το Ωστόσο, το ζήτημα της πληροφόρησης δεν είναι τόσο απλό όσο ακούγεται. Διήρκησε αιώνες, πριν οι επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία να γίνουν 23

24 κατανοητές, έτσι όλες οι απαραίτητες πληροφορίες ίσως δεν είναι διαθέσιμες. Μερικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών, δεν μπορούν να έχουν τις δεξιότητες ή την ικανότητα να ερμηνεύσουν ή να καταλάβουν τις πληροφορίες, το οποίο εξηγεί γιατί το μάρκετινγκ των τροφίμων και των ποτών στα παιδιά είναι ένα θέμα εριστικό. Μεταξύ ενηλίκων, ίσως υπάρχει σκεπτικισμός και έλλειψη εμπιστοσύνης στην ενημέρωση που παρέχεται από τις βιομηχανίες, τις κυβερνήσεις και άλλους συμμετέχοντες. Οι άνθρωποι, όχι πάντα, συμπεριφέρονται λογικά και η διακύβευση είναι μέρος της κανονικής ανθρώπινης συμπεριφοράς. Ακόμη και οι καλά πληροφορημένοι άνθρωποι καταναλώνουν ανθυγιεινά τρόφιμα, καπνό και οινόπνευμα. Έτσι, παρέχοντας τις πληροφορίες και βελτιώνοντας την πληροφόρηση είναι ένα ουσιαστικό βήμα, μπορεί όμως να μην είναι αρκετό από μόνο του να αλλάξει τη συμπεριφορά ή την πρακτική. Τα συνεπή σχετικά με την υγεία μηνύματα πρέπει να διαβιβαστούν και να ενισχυθούν τακτικά και με ποικίλους τρόπους να ενημερωθούν και να εκπαιδευτούν ολόκληροι οι πληθυσμοί. Η ψυχοκοινωνική, κινητήρια και συμπεριφοριστική υποστήριξη, π.χ. ρύθμιση στόχου και επίλυση προβλήματος, διαδραματίζει έναν σημαντικό ρόλο στην επίτευξη των βιώσιμων αλλαγών τρόπου ζωής και την παρεμπόδιση των χρόνιων αρρωστιών. Δεδομένου ότι υπολογίζεται ότι μέχρι 80% των χρόνιων νόσων θα μπορούσε να αποτραπεί, οι νοσηλευτές τοποθετούνται καλά για να έχουν μια σημαντική συμβολή συνολικά στην παρεμπόδιση των χρόνιων αρρωστιών. Πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Η πρωτοβάθμια πρόληψη ταυτοποιεί και προστατεύει τα άτομα που βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο από την ανάπτυξη ΣΔ τύπου 2, μέσω της μείωσης και των αναγκών για τη φροντίδα του διαβήτη και των αναγκών για την θεραπεία των σχετιζόμενων με το διαβήτη επιπλοκών. Αλλαγές στον τρόπο ζωής στοχευμένες προς τον έλεγχο του σωματικού βάρους και την αυξημένη σωματική άσκηση είναι σημαντικά αντικείμενα της πρόληψης του ΣΔ τύπου 2. Η δευτεροβάθμια πρόληψη περιλαμβάνει την έγκαιρη ανίχνευση και την πρόληψη των περιπλοκών, μειώνοντας επομένως την ανάγκη για τη θεραπεία. Τα μέτρα που λαμβάνονται νωρίς κατά τη διάρκεια του διαβήτη είναι περισσότερο ευεργετικά από την άποψη της ποιότητας ζωής και είναι οικονομικώς πιο αποδοτικά, ειδικά εάν αυτή η δράση μπορεί να αποτρέψει την εισαγωγή σε νοσοκομείο. Υπάρχει 24

25 τώρα αδιαμφισβήτητη ένδειξη πως ο καλός έλεγχος των επιπέδων της γλυκόζης αίματος μπορούν ουσιαστικά να μειώσουν τον κίνδυνο για την ανάπτυξη των περιπλοκών και να επιβραδύνουν την πρόοδό τους σε όλους τους τύπους διαβήτη. Η διαχείριση της υψηλής πίεσης αίματος και των αυξημένων λιπιδίων αίματος (λίπη) είναι εξίσου σημαντική. Μία πρόσφατη μελέτη στις ΗΠΑ προτείνει ότι η οπισθοχώρηση από το προ-διαβητικό στάδιο στον κανονικό κανονισμό γλυκόζης μπορεί να επιτευχθεί μέσω της απώλειας βάρους και της εντατικής τροποποίησης του τρόπου ζωής. 25

26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Διαχείριση φροντίδας χρόνιων νόσων, η συνεισφορά της νοσηλευτικής Αυτό το τμήμα εξετάζει την φροντίδα και τη διαχείριση των χρόνιων καταστάσεων, με αναφορά στα διαφορετικά χρόνια πρότυπα φροντίδας. Η συμβολή της νοσηλευτικής στη χρόνια διαχείριση φροντίδας τονίζεται και η αναφορά γίνεται στις ικανότητες που απαιτούνται από τους νοσηλευτές. Μοντέλα για τη διαχείριση της φροντίδας χρόνιων νόσων Τα χρόνια νοσήματα δεν αντιμετωπίζονται πλέον απομονωμένα, καθώς αυξανόμενοι αριθμοί ανθρώπων επηρεάζονται από περισσότερες από μια ασθένειες, π.χ. διαβήτης και καρδιαγγειακή πάθηση. Οι απαιτήσεις που τα κοινά χρόνια νοσήματα επιφέρουν στους ασθενείς, στις οικογένειες και το υγειονομικό σύστημα είναι παρόμοιες και, στην πραγματικότητα, οι συγκρίσιμες διοικητικές στρατηγικές που είναι αποτελεσματικές σε όλα τα χρόνια αρρώστια, τις κάνουν να φανούν ομοιότερες από διαφορετικές. Οι ασθενείς με χρόνιες καταστάσεις χρειάζονται ένα ευρύ επίπεδο υποστήριξης εντός των κοινοτήτων τους προκειμένου να διατηρηθούν τα καλύτερα δυνατά σημεία υγείας και το επίπεδο λειτουργικότητας τους για όσο το δυνατό περισσότερο. Χρειάζονται τις δεξιότητες αυτοφροντίδας για να διαχειριστούν τα προβλήματα στο σπίτι, που συνδέονται με τη δυναμική, ολοκληρωμένη, προγραμματισμένη φροντίδα και διαχείριση που προλαμβάνει τις ανάγκες τους έτσι ώστε οποιεσδήποτε αλλαγές ή επιδείνωση στην κατάστασή τους μπορούν να εξεταστούν γρήγορα προτού να αναπτυχθεί προς μια οξεία κατάσταση. Τα χρόνια πρότυπα φροντίδας χρησιμοποιούνται και προσαρμόζονται στις διαφορετικές χώρες. Οι νοσηλευτές είναι σε πρωταρχική θέση να οδηγήσουν και να υποστηρίξουν τα κατάλληλα πρότυπα της χρόνιας φροντίδας. Δύο πρότυπα, το χρόνιο πρότυπο φροντίδας (CCM) και η καινοτόμος φροντίδα ΠΟΥ για χρόνια κατάσταση (ICCC) τονίζονται ως παραδείγματα στα σχήματα 1 και 2. 26

27 Το μοντέλο της χρόνιας φροντίδας υγείας Η ουσία αυτής της προσέγγισης είναι η αλληλεπίδραση μεταξύ «ενός ενημερωμένου, ενεργοποιημένου ασθενή και μιας έτοιμης, δυναμικής ομάδας πρακτικής». Αυτό σημαίνει «έναν παρακινημένο ασθενή με τις πληροφορίες, τις δεξιότητες και την εμπιστοσύνη για να λάβει τις αποτελεσματικές αποφάσεις για την υγεία του και για να το διαχειριστεί, και μια ομάδα πρακτικής με τις απαραίτητες πληροφορίες ασθενών, την υποστήριξη απόφασης και τους πόρους για την υψηλής ποιότητας φροντίδα.» Το πρότυπο είναι βασισμένο σε έξι συσχετιζόμενα στοιχεία και δραστηριότητες που ταυτοποιούνται παρακάτω. Οι νοσηλευτές ανά τον κόσμο διαδραματίζουν ένα σημαντικό ρόλο σε όλα αυτά τα στοιχεία και δραστηριότητες. Εικόνα 1. το μοντέλο της χρόνιας φροντίδας υγείας Στοιχείο Δράση / Συνεισφορά Σχέση προμηθευτή-ασθενή Δεσμεύστε τους ασθενείς ως ενεργούς συνεργάτες στη διαχείριση της κατάστασής τους Παρέχετε τις πληροφορίες και την εκπαίδευση για τους ασθενείς, τους φροντιστές, τις οικογένειες και το ευρύτερο κοινό Διευκολύνετε την υπομονετική αυτοφροντίδα και τη διαχείριση Αναπτύξτε τις σχέσεις με τους ασθενείς και τους φροντιστές κατά τη διάρκεια μιας πιο μεγάλης περιόδου, που αναγνωρίζουν ότι οι ασθενείς, οι φροντιστές και οι οικογένειες μπορούν να είναι περισσότερο ειδικοί από τον επαγγελματία για τις επιλογές νέων αναπτύξεων και θεραπείας και μπορούν συχνά να φέρουν τις νέες πληροφορίες στη νοσοκόμα ή στον επαγγελματία υγείας Σχέδιο συστημάτων παράδοσης Ηγεσία στην πρόληψη, διαλογή, αξιολόγηση, διάγνωση Μετατόπιση από την αντιδραστική στην σχεδιασμένη φροντίδα και τη συνεχή δυναμική παρακολούθηση Χρησιμοποιήστε μια προσέγγιση ομαδική και 27

28 Υποστήριξη αποφάσεων Πληροφοριακά συστήματα μια συνεργάσιμη πρακτική Παρακολουθείστε υψηλού κινδύνου ομάδες Ισότιμη προσοχή μεταξύ των ασθενών με σύνθετες ανάγκες Σχεδιασμός και παράδοση φροντίδας που οι ασθενείς καταλαβαίνουν και που συνάδει με τον πολιτισμό τους Συστηματική χρήση της αξιολόγησης και των διαγνωστικών εργαλείων χρήση βασισμένων σε στοιχεία πρωτοκόλλων και κλινικές οδηγίες πρακτικής για να καθοδηγηθούν οι επεμβάσεις, και με συμμετοχή από τους ασθενείς Ισότιμη παραπομπή στους ειδικούς στην ομάδα Μεταβιβάστε αποτελεσματικά και διαχειριστείτε τις πληροφορίες κατάλληλα Χρησιμοποιήστε τις νέες τεχνολογίες Παρέχετε τις υπενθυμίσεις στις οδηγίες πρακτικής και συμπεριλάβετε τη χρήση των φακέλων των ασθενών. Ελέγξτε και αξιολογήστε την περίθαλψη και την θεραπεία Εστίαση στη βελτίωση της ποιότητας 28

29 Πηγές στην κοινότητα Οργανισμός φροντίδας υγείας Δημιουργήστε τις ισχυρές συνδέσεις με τις κοινοτικές αντιπροσωπείες που προωθούν την κοινωνική ολοκλήρωση και την υγιή διαβίωση για να προωθήσουν ή να αναπτύξουν τα προγράμματα Να γνωρίζετε τι είναι χρήσιμο σε συγκεκριμένους πολιτισμούς ή κοινότητες Ενθαρρύνετε τους ασθενείς για να συμμετέχουν στα αποτελεσματικά προγράμματα Αυξήστε το ρόλο με το κοινό, μη επαγγελματίες υγείας και άλλους τομείς. Δεσμευτείτε και υποστηρίξτε τη στρατηγική ανάπτυξης της προγραμματισμένης υποδομής της φροντίδας. Υιοθετήστε τους κατάλληλους ρόλους ηγεσίας μέσα στις οργανώσεις Αναπτύξτε τις συμφωνίες για το συντονισμό της φροντίδας Χρησιμοποιήστε και διαχειριστείτε τους πόρους επικερδώς Συμβάλετε στη χάραξη πολιτικής, τον προγραμματισμό υπηρεσιών και τη διαχείριση Προωθήστε τις αποτελεσματικές στρατηγικές βελτίωσης Εξασφαλίστε ότι τα κίνητρα είναι βασισμένα στην ποιότητα της φροντίδας. 29

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

IDF - ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ

IDF - ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ IDF - ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ Τι είναι η Παγκόσμια Ημέρα για το Διαβήτη; Η Παγκόσμια Ημέρα για το Διαβήτη είναι η εκστρατεία για παγκόσμια αναγνώριση από τον κόσμο των διαβητικών. Στοχεύει στην

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμηρίωση Το 47% περίπου των περιστατικών καρκίνου και το 55% των θανάτων από καρκίνο καταγράφονται σε λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές του πλανήτη.

Τεκμηρίωση Το 47% περίπου των περιστατικών καρκίνου και το 55% των θανάτων από καρκίνο καταγράφονται σε λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές του πλανήτη. ΜΥΘΟΣ 1 ΟΣ : Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΕΝΑ ΖΗΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΑΛΗΘΕΙΑ: Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΕΝΑ ΖΗΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ Έχει ευρείες επιπτώσεις στην κοινωνία, στην οικονομία, στην ανάπτυξη και στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης 1. Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο 2. Μονάδα Έρευνας Ακτινολογίας Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΔΗΜΙΑ Η παχυσαρκία αποτελεί μία ασθένεια η οποία τείνει να εκλάβει διαστάσεις επιδημίας ή κοινωνικής μάστιγας τις τελευταίες δεκαετίες. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 ΘΕΜΑ:Παραγοντες που επηρεαζουν την υγεια. Το 1948 με την ιδρυση του Π.Ο.Υ. τεθηκαν επισημως τα θεμελια για

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΣ 1: Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΕΝΑ ΖΗΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ

ΜΥΘΟΣ 1: Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΕΝΑ ΖΗΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΜΥΘΟΣ 1: Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΕΝΑ ΖΗΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΑΛΗΘΕΙΑ: ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΕΝΑ ΖΗΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ Έχει ευρείες επιπτώσεις στην κοινωνία, την οικονομία, την ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα. ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία»

«Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία» ΗΜΕΡΙΔΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο Περιβάλλον και την Υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην Τοπική αυτοδιοίκηση» «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στην Υγεία» ΠΕΜΠΤΗ 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Η ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Σελίδα1 Η ΑΝΑΓΚΗ Η αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ. Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ Ι ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ Μαρία Μελέτη Πτυχιούχος Νοσηλεύτρια Ο ινσουλινοεξαρτώμενος σακχαρώδης διαβήτης είναι γνωστός σαν τύπου 1 και αποτελεί την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009 ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρόληψη και Ασφάλιση : Διπλή ασπίδα προστασίας από τους κινδύνους που απειλούν Ζωή Υγεία Α Μέρος : Κίνδυνοι Ζωής και Υγείας Πρόληψη: από τη θεωρία στην πράξη: νέες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Υπό την Αιγίδα:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Υπό την Αιγίδα: Υπό την Αιγίδα: Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιολογίας 1 ΣΚΟΠΟΣ: Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων στην ηλικιακή ομάδα 40 65 ετών. ΑΤΟΜΑ 40 65 ΕΤΩΝ: Αυξημένοι παράγοντες κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

2. Επιστημονικές προτεραιότητες και υποστηρικτικές-ενισχυτικές δράσεις

2. Επιστημονικές προτεραιότητες και υποστηρικτικές-ενισχυτικές δράσεις Περίληψη 1. Ιστορικό και σκοπός της ερευνητικής στρατηγικής Οι Νευροεκφυλιστικές Νόσοι (ND) είναι σε μεγάλο βαθμό ανίατες καταστάσεις που εξασθενούν τον ασθενή και συνδέονται στενά με την ηλικία. Μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Το οικονομικό φορτίο του καπνίσματος για το ιατροασφαλιστικό σύστημα σε κρίση στην Ελλάδα Tσαλαπάτη Κωνσταντίνα ΒScEcon, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Απρίλιος 2013 Το

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα Το κάπνισμα του τσιγάρου είναι η πιο διαδεδομένη μορφή κατανάλωσης του καπνού. Πρόκειται για μια συνήθεια που σε αρχικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΓ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ+ΚΑΡΚΙΝΟΥ+ΠΝΕΥΜΟΝΑ + ΠΑΠΑΊΏΑΝΝΟΥ+ΑΝΤΩΝΙΟΣ τ.+ειδικευόμενος+πνευμονολογικήςdογκολογικής Κλινικής++ Α.Ν.Θ.++ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Ειδικευόμενος++Πνευμονολογικής+Κλινικής+Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ.+++Γ.+ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι μια μεταβολική διαταραχή και αποτελεί ένα από τα συχνότερα χρόνια νοσήματα και μια από τις σημαντικότερες αιτίες πρόωρης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Υγείας

Κοινωνιολογία της Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Κοινωνιολογία της Υγείας Ενότητα 7:Κοινωνικές ανισότητες στην υγεία Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Νοσηλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας

Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Αδραμερινά Άλκηστις Ειδικευόμενη Ιατρός Παιδιατρικής Κλινικής ΓΝ Δράμας Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) από το 1997 αναγνώρισε την παχυσαρκία ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας Παγκόσμιο πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ. Εισαγωγή

Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ. Εισαγωγή Το κάπνισμα ως απειλή για την υγεία και την οικονομία. Υπάρχουν λύσεις; Κώστας Αθανασάκης, BScHS, BScEcon, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, ΕΣΔΥ Εισαγωγή Το κάπνισμα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος

Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Ομιλήτρια - Εισηγήτρια : Κουτσή Αγορίτσα ιατροφολόγος - ιαιτολόγος Συχνότερο πρόβλημα δημόσιας υγείας παγκοσμίως Έχει πάρει χαρακτήρα «επιδημίας» Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία (Manios Y. et al,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ

Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΣΚΟΠΩΝ/ΕΚΒΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΒΑΣΕΩΝ Τα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά

Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά Εργασιακό περιβάλλον Διατροφική Συμπεριφορά Άννα Παπαγεωργίου PhD, Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος,Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού Πρόεδρος της Κοινωνικής Συνεταιριστικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Αθηνά Λινού, MD, PhD, MPH Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Πρόεδρος Ινστιτούτου

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ είναι η εφαρμογή της νοσηλευτικής πρακτικής και των ενεργειών της δημόσιας υγείας, με

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Kόστος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας από τη Γεωργία Παυλάκου Αντωνίου Πνευμονολόγο 2007: 300

Διαβάστε περισσότερα

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χρήστος Πίτσα6ος Αναπλ. Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο ν αναρωτηθούμε ποια είναι η νόσος που

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της υγείας του μαστού

Η σημασία της υγείας του μαστού Η σημασία της υγείας του μαστού y Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο κοινός γυναικείος καρκίνος παγκοσμίως, με περίπου 1.1 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 411,000 θανάτους κάθε χρόνο. y Η σωματική άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Υγιεινή της Εργασίας είναι: η προάσπιση και προαγωγή της υγείας στον ψηλότερο βαθμό της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σ όλα τα επαγγέλματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 15 Ιουλίου 2011 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΥΓΕΙΑΣ: Έτος 2009 Η Εθνική Έρευνα Υγείας πραγµατοποιήθηκε το τελευταίο τρίµηνο του έτους 2009 σε ολόκληρη

Διαβάστε περισσότερα

1. Παιδικά ατυχήματα στο χώρο του σχολείου. Πρόληψη και νοσηλευτική. 2. Παιδική παχυσαρκία. Ο ρόλος του κοινοτικού νοσηλευτή στην πρόληψη.

1. Παιδικά ατυχήματα στο χώρο του σχολείου. Πρόληψη και νοσηλευτική. 2. Παιδική παχυσαρκία. Ο ρόλος του κοινοτικού νοσηλευτή στην πρόληψη. Μάρθα Κελέση 1. Παιδικά ατυχήματα στο χώρο του σχολείου. Πρόληψη και νοσηλευτική αντιμετώπιση. 2. Παιδική παχυσαρκία. Ο ρόλος του κοινοτικού νοσηλευτή στην πρόληψη. 3. Ηγετικές ικανότητες προϊσταμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ. (ΟΙΚΙΣΜΟΙ:..)

ΔΗΜΟΣ. (ΟΙΚΙΣΜΟΙ:..) Σελίδα 235 ΔΗΜΟΣ. (ΟΙΚΙΣΜΟΙ:..) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΙΚΙΣΜΟ Π/Υ Π/Υ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΕΓΑΣΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες

Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Υπηρεσίες για Άτομα με Αναπηρίες Οι Κοινοτικές Υπηρεσίες Υγείας, Merri Community Health Services, φιλοδοξούν να προάγουν τον συνυπολογισμό και την συμμετοχή των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο

συκώτι (ήπαρ) στομάχι χοληδόχος κύστη πάγκρεας δωδεκαδάκτυλο έντερο Αλκοόλ και ασθένειες του Συκωτιού (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcohol-and-liver-disease) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ «ΓΕΜΑΤΟ ΔΙΑΤΡΟΦΗ» Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα