ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ & ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ «ΑΘΗΝΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LODGOV

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ & ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ «ΑΘΗΝΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LODGOV"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ & ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ «ΑΘΗΝΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ LODGOV Διακυβέρνηση Δεδομένων στην εποχή του Ιστού Δεδομένων: δημιουργία, διαχείριση, διατηρησιμότητα, κοινοχρησία και προστασία πόρων στον Ιστό. ΔΡΑΣΗ «ΑΡΙΣΤΕΙΑ» Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά

2 ΔΡΑΣΗ «ΑΡΙΣΤΕΙΑ» Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά Μοντέλα και γλώσσες ερωτήσεων εξελισσόμενων Ανοιχτών Διασυνδεδεμένων Δεδομένων Βεργούλης Α., Γκίρτζου Κ., Δαλαμάγκας Θ., Σελλής Τ., Σταύρακας Ι. και Χριστοφίδης Β. Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 1

3 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή Απεικόνιση από σχεσιακές βάσεις σε RDF μορφή Γιατί είναι απαραίτητη η απεικόνιση; Τι πρέπει να κάνει μια απεικόνιση; Εργαλεία και γλώσσες D2R MAP D2RQ D2R Server Μηχανισμοί καταγραφής πληροφορίας αλλαγών εξέλιξη δεδομένων Αλλαγές που υφίστανται συνολικά οι πόροι Αλλαγές που υφίστανται δεδομένα σχετιζόμενα με πόρους Παράδειγμα με βιολογικά δεδομένα Επίλογος Βιβλιογραφία Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 2

4 1 Εισαγωγή Το τελευταίο διάστημα όλο και περισσότερα σύνολα δεδομένων σπάνε τον φραγμό την ιδιωτικής διαχείρισης από επιμέρους οργανισμούς και μεταφέρονται σε ανοιχτό και δημόσιο χώρο. Η τάση αυτή αποτελεί το πνεύμα και την ουσία των ανοιχτών διασυνδεδεμένων δεδομένων (open linked data), τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δημιουργήσουν το λεγόμενο ιστό δεδομένων (web of data) και αναμένεται να φέρουν καινοτομίες στις διαδικτυακές τεχνολογίες και εφαρμογές. Η τάση αυτή παρατηρείται ευρέως και στην επιστημονική κοινότητα, με την συνεχή δημοσίευση επιστημονικών δεδομένων. Πιο συγκεκριμένα τα ανοικτά επιστημονικά δεδομένα μεταφέρουν τα αποτελέσματα και τις παρατηρήσεις της επιστημονικής έρευνας στην δημόσια σφαίρα και διατίθενται πλέον για χρήση και ανάλυση από το κοινό. Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό κάποιων δεδομένων, που θα μας απασχολήσει ιδιαίτερα εδώ, είναι το γεγονός ότι μεταβάλλονται ή εξελίσσονται. Για παράδειγμα στην περίπτωση των επιστημονικών δεδομένων, καθώς γίνονται καινούρια πειράματα παλιότερα αποτελέσματα μπορεί να επανεκτιμούνται, έτσι προκύπτει η ανάγκη καταγραφής των διαφορετικών δεδομένων κατά εκδόσεις. Συνεπώς, στην περίπτωση που τα δεδομένα εξελίσσονται θα πρέπει να εξασφαλίζονται και να παρέχονται ορισμένοι μηχανισμοί, ώστε να υπάρχει πρόσβαση στα δεδομένα που καταγράφονται και σε παλιότερες εκδόσεις, καθώς και μπορεί να παρακολουθούνται όλες οι αλλαγές που γίνονται σε αυτά. Στην εργασία αυτή επικεντρωνόμαστε στην μελέτη μοντέλων και γλωσσών επερωτήσεων σε εξελισσόμενα ανοιχτά διασυνδεδεμένα δεδομένα, εξετάζοντας τα με την βοήθεια επιστημονικών δεδομένων και πιο συγκεκριμένα με τα βιολογικά μόρια micro-rna. Επιπλέον, αφού τα αρχικά μας επιστημονικά δεδομένα micro-rna βρίσκονται αποθηκευμένα σε σχεσιακή βάση δεδομένων, απαιτείται η απεικόνισή τους από σχεσιακές βάσεις σε μορφή RDF. Βάσει των παραπάνω παρατηρήσεων η εργασία ασχολείται με τα ακόλουθα αντικείμενα : στο κεφάλαιο 2 παρουσιάζονται οι γλώσσες απεικόνισης από σχεσιακές βάσεις στο σημασιολογικό ιστό καθώς και εργαλεία πλοήγησης βάσεων δεδομένων σε μορφή ανοικτών δεδομένων, στο κεφάλαιο 3 οι μηχανισμοί καταγραφής πληροφορίας αλλαγών και εξέλιξης των δεδομένων και τέλος στο κεφάλαιο 4 η απεικόνιση των επιστημονικών δεδομένων της βάσης DIANA, που είναι μια σχεσιακή βάση δεδομένων αποθήκευσης πληροφορίας για τα μόρια micrορνα και που αναπτύσσεται σε συνεργασία με το ίδρυμα Φλέμινγκ, ως ανοικτά διασυνδεδεμένα δεδομένα. 2 Απεικόνιση από σχεσιακές βάσεις σε RDF μορφή 2.1 Γιατί είναι απαραίτητη η απεικόνιση; Ένα πρώτο ερώτημα που θα μπορούσε να τεθεί, είναι, γιατί χρειάζεται να απεικονίσουμε δεδομένα σε μορφή RDF από σχεσιακές βάσεις; Γιατί να μη δημοσιευτούν απευθείας σύνολα δεδομένων με τη μορφή RDF; Πλήθος εφαρμογών στο διαδίκτυο χρησιμοποιούν αυτή τη στιγμή βάσεις δεδομένων, είτε ως front end είτε ως back end. Μεγάλος όγκος πληροφορίας ή επιστημονικών δεδομένων βρίσκονται ήδη αποθηκευμένα στις βάσεις δεδομένων που διαθέτουν διάφοροι οργανισμοί. Καθώς το εγχείρημα του σημασιολογικού ιστού και των Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 3

5 Εικόνα 1 Σχήμα σχεσιακής βάσης για συγγραφείς δημοσιεύσεις. ανοικτά διασυνδεδεμένων δεδομένων είναι ακόμα νέο, μπορούμε να υποθέσουμε ότι και μεσοπρόθεσμα ο μεγαλύτερος όγκος πληροφορίας θα εξακολουθήσει να υπάρχει και να αποθηκεύεται σε σχεσιακές βάσεις. Η αυτόματη εξαγωγή δεδομένων από σχεσιακές βάσεις σε RDF μορφή, μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα για τον εμπλουτισμό του σημασιολογικού ιστού με χρήσιμα δεδομένα. Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί το web of data το οποίο θα οδηγήσει στην ενοποίηση των δεδομένων και πρακτικά θα δίνει τη μορφή μιας συνολικής μεγάλης βάσης. Με τον τρόπο αυτό, ειδικά στην περίπτωση των επιστημονικών δεδομένων τα ερωτήματα που θα μπορεί ένας ερευνητής να διατυπώνει δε θα περιορίζονται από τα στενά όρια της βάσης δεδομένων ενός οργανισμού, αλλά θα μπορούν να αλιεύουν δεδομένα, ή να προσθέτουν συνθήκες που χρησιμοποιούν άλλες βάσεις. Μια αναγωγή μπορεί να γίνει με το παράδειγμα που δίνει ο Tim Berners Lee στην ομιλία του στο TED το 2009: Στην έρευνα για τη θεραπεία του Alzheimer, ενδέχεται ένας επιστήμονας να χρειάζεται να αναζητήσει πρωτεΐνες που σχετίζονται με τη μεταγωγή σημάτων, αλλά και συγγενεύουν με πυραμιδικούς νευρώνες. Μια μηχανή αναζήτησης στο διαδίκτυο ενδέχεται να μη μπορέσει να δώσει χρήσιμες απαντήσεις σε τέτοια ερωτήματα. Ωστόσο, τα συνδεδεμένα δεδομένα θα μπορέσουν να βρουν μια τέτοια απάντηση. Αν υποθέσουμε ότι για κάθε σκέλος του ερωτήματος του παραδείγματος αυτού η πληροφορία βρίσκεται σε μια διαφορετική βάση δεδομένων, τότε εξάγοντας τις βάσεις αυτές σε μορφή ανοικτά συνδεδεμένων δεδομένων, το ερώτημα αυτό μπορεί να διατυπωθεί χωρίς να περιορίζεται κανείς μόνο στη βάση που διαθέτει. 2.2 Τι πρέπει να κάνει μια απεικόνιση; Αν δούμε τα παραδοσιακά διαγράμματα οντοτήτων-συσχετίσεων (E-R) των βάσεων δεδομένων, θα βρούμε ότι πολλές φορές επιχειρούν να συνδέσουν αντικείμενα με ιδιότητες, ή άλλα αντικείμενα. Κατά τον τρόπο αυτό μοιάζουν με τη λογική της σύνταξης «υποκείμενο ιδιότητα αντικείμενο» (subject - predicate object) που έχει το πρότυπο RDF. Αν υποθέσουμε ότι μια απλή και μικρή βάση αποτελείται από τρεις πίνακες, έναν για τους συγγραφείς (Author), έναν για τις δημοσιεύσεις (Paper) και έναν πίνακα που τους συσχετίζει (author_papers), τότε θα είχαμε ένα απλό σχήμα πινάκων όπως αυτό της Εικόνα 1. Ο πίνακας Author πρακτικά θα περιέχει εγγραφές οι οποίες αντιστοιχούν σε μια κατηγορία αντικειμένων του κόσμου, δηλαδή τους συγγραφείς. Συνεπώς μια απεικόνιση θα έπρεπε για κάθε εγγραφή που προκύπτει από αυτόν τον πίνακα να δημιουργεί έναν πόρο RDF με συγκεκριμένο URI. Κάθε τέτοιος πόρος θα έχει ορισμένες ιδιότητες των οποίων το αντικείμενο είναι λεκτικό (literal), όπως για παράδειγμα το όνομα και το επίθετο. Επιπλέον ορισμένες ιδιότητες θα πρέπει να είναι καινούριοι πόροι, όπως το στο παράδειγμα. Σε πρώτη φάση επομένως θα περιμέναμε τη δημιουργία για κάθε εγγραφή του πίνακα Author ενός κειμένου RDF-XML όπως του ακόλουθου: Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 4

6 <rdf:description rdf:about= > <ns:first_name>jon</ns:first_name> <ns:last_name>dawson</ns:last_name> <foaf:mbox /> </rdf:description> Στο παραπάνω το στοιχείο rdf:about θα πρέπει να συμπληρώνεται με κάποιον τρόπο που θα προκύπτει από τη βάση δεδομένων, ώστε να δημιουργεί μοναδικά URI για κάθε εγγραφή. Επιπλέον κάθε τέτοιος πόρος (συγγραφέας) μπορεί να συνδέεται με ιδιότητες που είτε είναι λεκτικές ή άλλα αντικείμενα, τα οποία θέλουμε επίσης να αποτελούν πόρους, όπως για παράδειγμα οι δημοσιεύσεις. Επομένως θα πρέπει να μπορούμε μέσω διαφορετικών πινάκων να συσχετίζουμε κάθε συγγραφέα με έναν αριθμό από δημοσιεύσεις. Ο πίνακας papers θα περιέχει δηλαδή και αυτός εγγραφές που θα αντιστοιχούν σε αντικείμενα συγκεκριμένης κλάσης και θα χαρακτηρίζονται από ένα μοναδικό URI. Μια σύνδεση ενός συγγραφέα με κάποια δημοσίευση θα τροποποιούσε το παραπάνω RDF σε μια τελική μορφή όπως η παρακάτω: <rdf:description rdf:about= > <ns:first_name>jon</ns:first_name> <ns:last_name>dawson</ns:last_name> <foaf:mbox /> <ns:paper rdf:resource= /> </rdf:description > Στη συνέχεια, στο υποκεφάλαιο 2.3, περιγράφονται αναλυτικά οι γλώσσες D2R MAP και D2RQ, οι οποίες παρέχουν τη δυνατότητα δημιουργίας τέτοιου είδους απεικονίσεων. 2.3 Εργαλεία και γλώσσες Για την απεικόνιση δεδομένων από σχεσιακές βάσεις σε RDF μορφή έχουν αναπτυχθεί διάφορες γλώσσες και εργαλεία που τις χρησιμοποιούν. Ενδεικτικά αναφέρονται: RDBtoOnto [8]: Πρόκειται για ένα εργαλείο ETL (Extract, Transform, Load), το οποίο έχει τη δυνατότητα να παράγει οντολογίες από βάσεις δεδομένων. Μέσω ειδικής διεπαφής που διαθέτει επιτρέπει στο χρήστη ορισμένες επιπλέον ρυθμίσεις. ODEMapster [8]: Πρόκειται για ένα εργαλείο το οποίο παρέχει μια διεπαφή για τη διαχείριση απεικονίσεων μεταξύ σχεσιακών βάσεων και RDFS/OWL οντολογιών. Οι απεικονίσεις γίνονται με χρήση μιας γλώσσας που ονομάζεται R2O. D2R MAP [3, 9] D2RQ [2]: Είναι δύο δηλωτικές γλώσσες σε μορφή RDF, ενώ η D2RQ αποτελεί εξέλιξη της πρώτης. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε τη μορφή RDF- XML, ενώ στη δεύτερη έχουμε σύνταξη σε turtle. Το εργαλείο D2R Server χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με την D2RQ, παράγοντας έναν εικονικό RDF γράφο χρήση της απεικόνισης. Οι γλώσσες αυτές θα παρουσιαστούν λεπτομερώς στα υποκεφάλαια και αντίστοιχα. Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 5

7 D2R Server [6, 7]: Είναι ένα εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιήσει αρχεία απεικόνισης γραμμένα σε D2RQ για να δημιουργεί εικονικούς γράφους RDF από μια βάση δεδομένων. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ζήτημα της απεικόνισης από βάσεις δεδομένων σε RDF κρίνεται αρκετά σημαντικό δεδομένου ότι η W3C σύστησε το 2009 την ομάδα εργασίας RDB2RDF, με στόχο την προτυποποίηση μιας γλώσσας που να απεικονίζει σχεσιακά δεδομένα και σχήματα σχεσιακών βάσεων σε RDF και OWL, η οποία θα έχει πιθανώς το όνομα R2RML D2R MAP Η D2R MAP [3] είναι μια δηλωτική γλώσσα για την περιγραφή απεικονίσεων μεταξύ βάσεων δεδομένων και RDF. Ένας κατάλληλος επεξεργαστής εφαρμόζει τη γλώσσα και εξάγει δεδομένα από μια βάση σε RDF. Η D2R MAP εκτελείται σε τέσσερα βήματα: 1. Αρχικά επιλέγεται ένα σύνολο εγγραφών από τη βάση για κάθε σύνολο κλάσεων 2. Το σύνολο αυτό ομαδοποιείται με κάποιο group by. 3. Δημιουργούνται URI για τα στιγμιότυπα της κάθε κλάσης. 4. Δημιουργούνται ιδιότητες (properties) για κάθε στιγμιότυπο μιας κλάσης. Στη D2R MAP μεγάλο μέρος της SQL που απαιτείται για την επιλογή και ομαδοποίηση στοιχείων γράφεται απευθείας στον κώδικα απεικόνισης. Ένα παράδειγμα ενός τέτοιου κώδικα φαίνεται παρακάτω: 1. <Map> 2. <DBConnection odbcdsn="bookdb" /> 3. <ProcessorMessage outputformat="rdf/xml-abbrev"/> 4. <Namespace prefix="ex" namespace="http://example.org#"/> <ClassMap type="ex:book" 7. sql="select isbn, title FROM books;" 8. groupby="isbn" <DatatypePropertyBridge 11. property="ex:title" 12. column="title" xml:lang="en"/> 13. </ClassMap> <ClassMap type="ex:author" 16. sql="select authors.aid, name, URL, 17. isbn FROM authors, bookauthor 18. WHERE authors.aid = bookauthor.aid;" 19. groupby="authors.aid"> 20. <DatatypePropertyBridge 21. property="ex:fullname" 22. column="name" /> 23. <ObjectPropertyBridge 24. property="ex:homepage" 25. column="url" /> 26. <ObjectPropertyBridge 27. property="ex:author_of" 28. referredclass="ex:book" 29. referredgroupby="isbn" 30. usecontainer="rdf:bag"/> 31. </ClassMap> 32. </Map> Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 6

8 Εδώ έχουμε υποθέσει έναν σχήμα που αποτελείται από τους πίνακες books, authors και bookauthor, παρόμοιο με το σχήμα της Εικόνα 1. Στις γραμμές 2-4 αναφέρονται κάποιες γενικές ρυθμίσεις, ορίζουμε τις παραμέτρους σύνδεσης με τη βάση, το είδος του αρχείου εξόδου που θέλουμε να λάβουμε και ένα σύνολο από namespaces. Στις γραμμές 6-31 βρίσκεται η απεικόνιση. Τα βασικά συστατικά της είναι τα ClassMap και τα PropertyBridge. Τα ClassMap δημιουργούν σύνολα πόρων που ανήκουν σε συγκεκριμένη κλάση, ενώ τα PropertyBridge ορίζουν ιδιότητες στα αντικείμενα μιας κλάσης, καθώς και την τιμή που συμπληρώνει την ιδιότητα ως αντικείμενο. Οι PropertyBridge χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: DatatypePropertyBridge και ObjectPropertyBridge. Οι πρώτες δημιουργούν ιδιότητες που παίρνουν ως αντικείμενα λεκτικά, ενώ οι τελευταίες δημιουργούν ιδιότητες που παίρνουν ως αντικείμενα πόρους. Στις γραμμές 6-9 ορίζεται η κλάση Book, με συγκεκριμένο μοτίβο στο URI το οποίο θα συμπληρώνεται από το πεδίο isbn του πίνακα books της βάσης. Οι γραμμές ορίζουν αντικείμενα της κλάσης author. Δεν προσδιορίζεται ωστόσο κάποιο μοτίβο για URI και επομένως οι κόμβοι που θα σχηματιστούν θα είναι κενοί. Οι γραμμές ορίζουν τη ιδιότητα title για τα αντικείμενα της κλάσης Book, που θα παίρνει ως αντικείμενο το λεκτικό που προκύπτει από την στήλη title του πίνακα books. Οι γραμμές ορίζουν αντίστοιχα την ιδιότητα fullname για πόρους της κλάσης Author, η οποία θα έχει ως αντικείμενο το λεκτικό που προκύπτει από τη στήλη name του πίνακα authors. Οι γραμμές συνδέουν πόρους της κλάσης Author με άλλους πόρους. Η κλάση του πόρου μπορεί να οριστεί, όπως στην περίπτωση του βιβλίου με τη χρήση του referredclass. Διαφορετικά μπορεί να δίνεται ένα URI κατ ευθείαν από κάποια στήλη της βάσης όπως στην περίπτωση homepage. Ένα αποτέλεσμα που θα παίρναμε από μια τέτοια απεικόνιση δίνεται παρακάτω (οι τιμές λεκτικών και οι πόροι προκύπτουν από τις τιμές της βάσης): 1. <ex:author rdf:nodeid='a465'> 2. <ex:fullname>chris Bizer</ex:fullname> 3. <ex:homepage rdf:resource='http://www.bizer.de'/> 4. <ex:author_of> 5. <rdf:bag> 6. <rdf:li rdf:resource='http://example.org#book '/> 7. <rdf:li rdf:resource='http://example.org#book '/> 8. </rdf:bag> 9. </ex:author_of> 10. </ex:author> D2RQ Καθώς η γλώσσα D2R MAP εμπεριέχει την SQL εντός του κώδικα απεικόνισης παρουσιάζει ορισμένες δυσκολίες όσον αφορά την ευχρηστία. Η γλώσσα D2RQ [2] αποτελεί εξέλιξη της D2R MAP. Σε συνδυασμό με το εργαλείο D2R server δημιουργεί έναν εικονικό γράφο με πληροφορία από τη βάση δεδομένων. Η D2RQ πλεονεκτεί ως προς την αναγνωσιμότητα καθώς χρησιμοποιεί την σύνταξη turtle. Επιπλέον απαιτεί λιγότερη SQL κατευθείαν ενσωματωμένη στον κώδικα. Τα βασικά συστατικά της D2RQ είναι και πάλι τα ClassMaps και τα PropertyBridges. Το συνοπτικό σχήμα λειτουργίας της γλώσσας φαίνεται στο σχήμα της Εικόνα 2. Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 7

9 Εικόνα 2 Συνοπτική λειτουργία D2RQ. Όπως και στην περίπτωση της D2R MAP, μπορούμε να ορίζουμε URI για τους διάφορους πόρους, τα οποία να συμπληρώνονται από κάποιο πεδίο μιας βάσης δεδομένων. Το τμήμα του URI που θα προκύψει από κάποιο πεδίο γράφεται μεταξύ των χαρακτήρων Στο σχήμα έχουμε και πάλι μια βάση με συγγραφείς και δημοσιεύσεις (author paper). Στη συνέχεια δίνουμε ένα παράδειγμα κώδικα γραμμένου σε D2RQ. Στο παράδειγμα αυτό υποθέτουμε την ύπαρξη ενός πίνακα που αναφέρεται σε συνέδρια και έχει όνομα Conferences. 1. # D2RQ Namespace d2rq: <http://www.wiwiss.fuberlin.de/suhl/bizer/d2rq/0.1#>. 3. # Namespace of the ontology : <http://annotation.semanticweb.org/iswc/iswc.daml#>. 5. # Namespace of the mapping file; does not appear in mapped data map: <file:///users/d2r/example.ttl#>. 7. # Other namespaces rdfs: <http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#>. xsd: <http://www.w3.org/2001/xmlschema#> map:database1 a d2rq:database; 12. d2rq:jdbcdsn "jdbc:mysql://localhost/iswc"; 13. d2rq:jdbcdriver "com.mysql.jdbc.driver"; 14. d2rq:username "user"; 15. d2rq:password "password"; map:conference a d2rq:classmap; 19. d2rq:datastorage map:database1; 20. d2rq:class :Conference; 21. d2rq:uripattern 22.. Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 8

10 map:eventtitle a d2rq:propertybridge; 25. d2rq:belongstoclassmap map:conference; 26. d2rq:property :eventtitle; 27. d2rq:column "Conferences.Name"; 28. d2rq:datatype xsd:string; map:location a d2rq:propertybridge; 31. d2rq:belongstoclassmap map:conference; 32. d2rq:property :location; 33. d2rq:column "Conferences.Location"; 34. d2rq:datatype xsd:string; 35.. Στις γραμμές 1-9 ορίζουμε ένα σύνολο από namespaces που θα χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια. Στις γραμμές ρυθμίζονται οι παράμετροι σύνδεσης με τη βάση δεδομένων από την οποία θα αντλήσουμε τα δεδομένα. Στις γραμμές ορίζεται ένα ClassMap, μια απεικόνιση που δημιουργεί πόρους της κλάσης Conference. Αυτό το κάνει λαμβάνοντας τις εγγραφές από τον πίνακα Conference της βάσης Database1. Για τη δημιουργία των URI κάθε εγγραφής χρησιμοποιείται το σταθερό τμήμα το οποίο συμπληρώνεται από το πεδίο ConfID του πίνακα Conferences. Οι γραμμές ορίζουν δύο ιδιότητες για αντικείμενα της κλάσης Conference. Στις γραμμές ορίζεται η ιδιότητα eventtitle, η οποία παίρνει ως αντικείμενο ένα λεκτικό από τη στήλη Name του πίνακα Conferences. Στις γραμμές ορίζεται η ιδιότητα location που παίρνει ως αντικείμενο το λεκτικό που προκύπτει από την τιμή του πεδίου Location του ίδιου πίνακα. Εκτός από τη λέξη d2rq:column μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η d2rq:sqluripattern για τον προσδιορισμό αντικειμένων που είναι πόροι. Επιπλέον δίνεται η δυνατότητα να προσδιοριστούν ιδιότητες από τα πεδία κάποιου άλλου πίνακα με χρήση του d2rq:join, καθώς και η δυνατότητα να εφαρμόζονται κάποιες ιδιότητες μόνο σε συγκεκριμένες εγγραφές των πινάκων με χρήση του d2rq:condition. Εικόνα 3 Σχήμα λειτουργίας D2R Server. Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 9

11 2.3.3 D2R Server Ο D2R Server [6, 7] είναι ένα εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιήσει αρχεία απεικόνισης γραμμένα σε D2RQ για να δημιουργεί εικονικούς γράφους RDF και την πλοήγηση από μια βάση δεδομένων. Αυτό το πραγματοποιεί εκτελώντας επί τόπου ερωτήματα SQL για να δημιουργήσει έναν γράφο RDF με τα δεδομένα που ορίζει η απεικόνιση. Ο D2R Server μπορεί να αποδώσει ένα συγκεκριμένο URI σε κάθε οντότητα που περιγράφεται στη βάση και ορίζεται από την απεικόνιση. Τα URI αυτά είναι ανακτήσιμα (resolvable), δηλαδή μια περιγραφή RDF ενός πόρου μπορεί να ληφθεί με απλή πρόσβαση στο URI. Η web διεπαφή που παρέχεται, καθώς και ο RDF γράφος που δημιουργείται περιέχουν τα ίδια URIs. Ο D2R Server παρέχει τα εξής: 1. Μια διεπαφή HTML που επιτρέπει την πλοήγηση μεταξύ των διαφόρων πόρων που δημιουργούνται. 2. Μια όψη συνδεδεμένων δεδομένων, η οποία μπορεί να πλοηγηθεί με χρήση κατάλληλων RDF browsers. 3. Ένα SPARQL endpoint για τη διατύπωση ερωτημάτων στο γράφο που δημιουργείται. Ο D2R Server μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε τοπικά, ως εργαλείο από την γραμμή εντολών, είτε να ενσωματωθεί στη λειτουργία ενός server. Σχηματικά η λειτουργία και οι υπηρεσίες του εργαλείου δίνονται στο σχήμα της Εικόνα 3, ενώ η HTML διεπαφή έχει την όψη που φαίνεται στην Εικόνα 4. Εικόνα 4 HTML όψη καθώς ξεκινάμε τον D2R Server. Στην όψη αυτή ο D2R Server τρέχει τοπικά από τη γραμμή εντολών. Για να ξεκινήσουμε τον D2R Server χρησιμοποιούμε κάποιο αρχείο απεικόνισης. Η πρόσβαση γίνεται στη διεύθυνση πράγμα που σημειώνεται στην αρχή της σελίδας που βλέπουμε. Η γραμμή που ακολουθεί δείχνει το σύνολο των κλάσεων πόρων που έχει δημιουργήσει το αρχείο απεικόνισης το οποίο χρησιμοποιήθηκε. Για κάθε κλάση έχουμε έναν σύνδεσμο που μας πηγαίνει σε μια όψη, η οποία δείχνει όλα τα αντικείμενα της συγκεκριμένης κλάσης που δημιούργησε η απεικόνιση. Στην κατηγορία RDF View δίνεται η διεύθυνση πρόσβασης του RDF γράφου για RDF browsers. Η διεύθυνση αυτή είναι η Στην κατηγορία SPARQL Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 10

12 Εικόνα 5 Απεικόνιση όλων των πόρων της κλάσης Hairpins. Εικόνα 6 Απεικόνιση των ιδιοτήτων ενός αντικειμένου. endpoint δίνεται η διεύθυνση πρόσβασης για τη διατύπωση ερωτημάτων SPARQL, στο Πατώντας σε κάποιον από τους συνδέσμους των κλάσεων που δίνονται από την απεικόνιση, μπορούμε να δούμε μια HTML όψη όλων των πόρων της συγκεκριμένης κλάσης. Αν πατήσουμε στο σύνδεσμο Hairpins (πρόκειται για πόρους μιας κλάσης που ονομάζεται hairpins περισσότερα σε κεφάλαιο 5) που φαίνεται στην Εικόνα παίρνουμε το σύνολο των πόρων σε πλοηγήσιμη μορφή. Πατώντας στον κάθε σύνδεσμο-πόρο μπορούμε να δούμε τις ιδιότητες που έχει καθώς και τις (λεκτικές) τιμές, ή τους άλλους πόρους που παίρνει ως αντικείμενο η κάθε ιδιότητα. Ένα παράδειγμα φαίνεται στην Εικόνα, όπου φαίνονται οι ιδιότητες του πόρου vm.okeanos.grnet.gr:8080/DIANA_RDF/resource/hairpins/MI /18. Όπως Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 11

13 φαίνεται και για το σύνολο δεδομένων αυτού του πόρου, εμφανίζεται πληροφορία σχετικά με την έκδοση του. 3 Μηχανισμοί καταγραφής πληροφορίας αλλαγών εξέλιξη δεδομένων Σε πολλά πεδία που αφορούν τη ζωή ενδέχεται να υπάρχει ανάγκη καταγραφής δεδομένων τα οποία μεταβάλλονται με το χρόνο. Για παράδειγμα το κείμενο ενός νόμου μπορεί να αλλάζει κατά καιρούς. Υπάρχει ανάγκη κανείς να έχει πρόσβαση τόσο σε παλιότερες μορφές του κειμένου, όσο και στην τρέχουσα έκδοση. Ένα σχολείο μπορεί να αλλάζει όνομα, προσωπικό, διευθυντή κλπ. Όπως έχει αναφερθεί και στην εισαγωγή, στην περίπτωση των επιστημονικών δεδομένων μπορεί να υπάρχει αναθεώρηση κάποιας παλιότερης καταγραφής, για παράδειγμα λόγο της διεξαγωγής νέων πειραμάτων που αναιρούν παλιότερα αποτελέσματα. Στην περίπτωση που υπάρχει δημοσίευση ανοικτών συνδεδεμένων δεδομένων, οι αλλαγές αυτές πρέπει να καταγράφονται με κάποιον τρόπο, αλλά να είναι προσβάσιμες και παλιότερες εκδόσεις των δεδομένων. Μπορούμε να χωρίσουμε το είδος των αλλαγών που προκύπτουν σε δύο βασικές κατηγορίες: 1. αλλαγές που υφίσταται συνολικά ένας πόρος και 2. αλλαγές που υφίστανται τα δεδομένα που σχετίζονται με έναν πόρο που εξετάζουμε αναλυτικά στα υποκεφάλαια 3.1 και 3.2 αντίστοιχα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εξασφαλιστούν μηχανισμοί για την καταγραφή των αλλαγών και πρόσβαση σε όλες τις εκδόσεις των δεδομένων. Σημειώνεται ότι δεν υπάρχει γενική λύση για όλες τις περιπτώσεις και στη συνέχεια περιγράφονται ορισμένες ενδεικτικές λύσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν. 3.1 Αλλαγές που υφίστανται συνολικά οι πόροι Μια περίπτωση όπου η αλλαγή αφορά συνολικά τον πόρο είναι για παράδειγμα το νομικό κείμενο. Μια έκδοση του κειμένου μπορεί να αφορά την τρέχουσα χρονική στιγμή, κάποια άλλη αφορά περασμένα έτη. Στην περίπτωση αυτή κατά βάση ενδιαφέρει το κείμενο του νόμου. Έτσι μπορεί να εφαρμοστεί μια απλή επέκταση URI, ώστε το τελευταίο τμήμα του να αφορά την έκδοση του πόρου. Η επέκταση έχει τη μορφή: [5]. Σε περίπτωση που χρησιμοποιούμε αυτή την τεχνική αναφερόμαστε σε κάθε έκδοση του κειμένου με διαφορετικό URI. Ορίζεται στην πραγματικότητα ως διαφορετικός πόρος το κείμενο για κάθε έκδοση. Όταν συμβαίνει αυτό, συνίσταται να παρέχονται οι ακόλουθοι μηχανισμοί: αφενός ένας μηχανισμός πλοήγησης μεταξύ των εκδόσεων και αφετέρου ένας πόρος χωρίς έκδοση, ο οποίος θα λειτουργεί ως γέφυρα προς τις επιμέρους εκδόσεις του πόρου (hub). 3.2 Αλλαγές που υφίστανται δεδομένα σχετιζόμενα με πόρους Η δεύτερη περίπτωση που ενδιαφέρει είναι αυτή στην οποία αλλάζουν επιμέρους δεδομένα που σχετιζόμενα με πόρους. Στην περίπτωση αυτή υπάρχει μια σειρά από διαφορετικές προσεγγίσεις οι οποίες μπορούν να ακολουθηθούν. Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 12

14 Μια πρώτη αντιμετώπιση του προβλήματος μπορεί να γίνει με χρήση δεδομένων χρονικών σειρών. Για παράδειγμα, για ένα σχολείο, ενδέχεται να ενδιαφέρει η καταγραφή των κοριτσιών ηλικίας 11 ετών που φοιτούν σ αυτό. Μπορούμε για τον πόρο να έχουμε μια ιδιότητα που μας πηγαίνει στη χρονική σειρά δεδομένων για αυτό το στοιχείο. Μια τέτοια εικόνα θα ήταν η ακόλουθη: </data/edubase/census/12345/age/11> a sdmx:timeseries ; edu:school </id/school/12345> ; sdmx:age 11 ; sdmx:observation </data/edubase/census/12345/age/11/gender/f/2009>, </data/edubase/census/12345/age/11/gender/f/2008>, </data/edubase/census/12345/age/11/gender/f/2007>,.... Στην παραπάνω προσέγγιση έχουμε μια σειρά από πόρους που θα περιέχουν την πληροφορία «αριθμός κοριτσιών ηλικίας 11 ετών για τη χρονιά 2007, 2008, κλπ». Η παραπάνω προσέγγιση δημιουργεί μια σειρά από δυσκολίες. Θα ήταν πολύ απλούστερο να υπάρχει απλώς μια ιδιότητα που να δίνει τον αριθμό των κοριτσιών ηλικίας 11. Αντί γι'αυτό έχουμε μια σειρά από πόρους που θα περιέχουν μια ιδιότητα που ενδιαφέρει. Αυτό οδηγεί σε «φλύαρες» διατυπώσεις. Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο πολύπλοκα αν σκεφτούμε ότι για κάθε επιπλέον διάσταση που προκύπτει (αν ενδιαφέρει κάποιο στοιχείο επιπλέον, πέρα από το φύλο και την ηλικία) χρειάζεται μια νέα σειρά δεδομένων. Μια άλλη προσέγγιση που αποφεύγει το παραπάνω πρόβλημα των «φλύαρων» διατυπώσεων είναι η χρήση ονοματισμένων γράφων (named graphs) [4]. Πρόκειται για οντότητες στις οποίες ορίζονται δύο συναρτήσεις, η name και η rdfgraph, οι οποίες καθορίζουν το όνομα του πόρου (URI) και ένα RDF γράφο που αναπαριστά τον πόρο αντίστοιχα. Πρακτικά αποδίδεται σε ένα σύνολο δεδομένων ένα όνομα. Η μαθηματική διατύπωση της έννοιας ονοματισμένος γράφος είναι η ακόλουθη: Αν U το σύνολο όλων των URI, B άπειρο σύνολο κενών κόμβων και L το σύνολο όλων των λεκτικών, τότε V = U B L το σύνολο των κόμβων. T = V U Vτο σύνολο όλων των τριπλέτων. Το σύνολο γράφων είναι το δυναμοσύνολο G του T. Ένας ονοματισμένος γράφος είναι ένα ζεύγος ng = (n, g), n U g G. Γράφουμε name(ng) = n και rdfgraph(ng) = g. Συμπληρωματικά αναφέρουμε ότι για ένα σύνολο N από ονοματισμένους γράφους, αυτό ορίζεται με τη βοήθεια ενός συνόλου A, υποσύνολο του N, το οποίο ορίζει ποιοι από τους ονοματισμένους γράφους θεωρούνται αποδεκτοί. Η χρήση των παραπάνω μηχανισμών επιτρέπει την αναφορά στο ίδιο σύνολο δεδομένων με διαφορετική αναφορά σε αυτά. Μπορούμε πλέον να διακρίνουμε διαφορετικά αντίγραφα του ίδιου γράφου. Ο μηχανισμός αυτός έχει διάφορες χρήσεις: μπορεί να εφαρμόζεται έλεγχος προέλευσης της πληροφορίας (ορίζουμε ποιο σύνολο δεδομένων, που αναφέρονται στον ίδιο πόρο, εμπιστευόμαστε), έλεγχος πρόσβασης, καταγραφή πληροφορίας έκδοσης κ.α. Στην περίπτωση που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε ονοματισμένους γράφους για την καταγραφή αλλαγών υπάρχουν δύο δυνατές προσεγγίσεις. Στην πρώτη περίπτωση δημοσιεύουμε το πλήρες σύνολο δεδομένων με τη μορφή ονοματισμένου γράφου. Για παράδειγμα, για ένα σχολείο δίνουμε το σύνολο των δεδομένων που σχετίζονται με αυτό, υπό διαφορετικό ονοματισμένο γράφο, όπως στο ακόλουθο παράδειγμα: Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 13

15 <http://education.data.gov.uk/id/school/12345> rdfs:label "Wildmoor Heath ; foaf:isprimarytopicof <http://education.data.gov.uk/doc/school/12345>, <http://education.data.gov.uk/doc/school/12345/ >, <http://education.data.gov.uk/doc/school/12345/ >, <http://education.data.gov.uk/doc/school/12345/ >,.... Στο παραπάνω παράδειγμα έχουμε μια σειρά από πόρους που αναφέρονται στο ίδιο αντικείμενο του πραγματικού κόσμου (http://education.data.gov.uk/id/school/12345). Οι πόροι αυτοί δύνανται να περιέχουν διαφορετική και αντικρουόμενη πληροφορία, αναφερόμενοι όμως στο ίδιο αντικείμενο. Αυτή η προσέγγιση έχει ως βασικό μειονέκτημα, ότι δεν αντιμετωπίζει την περίπτωση όπου ένας πόρος συνδέεται με κάποιον άλλο, ο οποίος επίσης παρουσιάζει αλλαγές κατά εκδόσεις. Για παράδειγμα μια αναφορά στο προσωπικό του σχολείου μπορεί να δίνεται με τη μορφή πόρου ως εξής: <http://education.data.gov.uk/id/school/12345> rdfs:label "Broadmoor Primary ; edu:staffing <http://education.data.gov.uk/id/school/12345/staff>. Το URI για τον πόρο «προσωπικό» ενδέχεται σε όλα τα έγγραφα που αφορούν το σχολείο να δίνεται με αυτή τη μορφή. Όταν βλέπουμε τα δεδομένα του σχολείου πχ στον γράφο τότε το URI για το προσωπικό θα αναφέρεται στην τρέχουσα έκδοση και όχι στο 2001, με αποτέλεσμα να έχουμε ασυνέπειες. Η δεύτερη προσέγγιση είναι η χρήση ονοματισμένων γράφων στις επιμέρους τριπλέτες ενός RDF. Με τον τρόπο αυτό συλλέγουμε πληροφορία από πολλαπλές πηγές και ομαδοποιούμε τα δεδομένα βάσει της πηγής, της χρονικής στιγμής στην οποία αναφέρονται, της εγκυρότητας κλπ. Στη συνέχεια μια εφαρμογή μπορεί να κατασκευάσει ένα γράφο τον οποίο θεωρούμε έγκυο, χρησιμοποιώντας ορισμένους κανόνες, όπως τους παρακάτω. Συνδυάζουμε: 1. Τριπλέτες που είναι έγκυρες για τη χρονική στιγμή και προέρχονται από επίσημη πηγή. 2. Τριπλέτες από υπόλοιπους γράφους, όπου συναντάμε κάποιο υποκείμενο, ή κάποια ιδιότητα που δεν εμφανίζεται στον έως τώρα γράφο. Ένα παράδειγμα μπορούμε να δούμε στο ακόλουθο σχήμα: { <http://education.data.gov.uk/id/school/12345> rdfs:label "Broadmoor Primary ; edu:census <http://education.data.gov.uk/id/school/12345/census>. <http://education.data.gov.uk/id/school/12345/census>.... } { <http://education.data.gov.uk/id/school/12345> rdfs:label "Wildmoor Heath ; edu:census <http://education.data.gov.uk/id/school/12345/census>. <http://education.data.gov.uk/id/school/12345/census>.... } Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 14

16 <http://education.data.gov.uk/id/school/12345> edu:inspection <http://education.data.gov.uk/doc/school/12345/inspection/2008>. <http://education.data.gov.uk/doc/school/12345/inspection/2008>.... } Στο παραπάνω παράδειγμα έχουμε τρεις ονοματισμένους γράφους που περιέχουν τριπλέτες αναφερόμενες στον ίδιο πόρο. Με βάση τους κανόνες που παρουσιάσαμε παραπάνω, για τα δεδομένα που αφορούν την ημερομηνία 1/1/2010, θα σχηματίζαμε ένα γράφο παίρνοντας: Από το δεύτερο γράφο (θεωρείται έγκυρος - authoritative και είναι ο πιο πρόσφατος) παίρνουμε τα στοιχεία label και census. Τα ίδια ακριβώς στοιχεία που αναφέρονται στον πρώτο γράφο δεν ενδιαφέρουν καθώς αναφέρεται στο 2008 (είναι δηλαδή παλιότερα δεδομένα). Από τον τρίτο γράφο έχουμε την ιδιότητα inspection, η οποία δεν υπάρχει ως τώρα και έτσι τη χρησιμοποιούμε για να συμπληρώσουμε τον γράφο που θεωρούμε έγκυρο. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι παραπάνω τεχνικές δεν αποτελούν λύσεις για κάθε περίπτωση, αλλά ιδέες που μπορούν να εφαρμοστούν κατά περιπτώσεις. Επιπλέον προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν είναι τα εξής: πώς αναπαρίστανται διαστήματα στα οποία θεωρούμε ότι ένας γράφος είναι έγκυρος; Πώς ορίζουμε αν θεωρείται έγκυρος-επίσημος (authoritative); Πώς αναπαρίσταται ένα γεγονός αντικατάστασης ενός παλιότερου γράφου από έναν νεότερο; Τα ερωτήματα αυτά δεν έχουν ακόμα απαντηθεί οριστικά και περαιτέρω έρευνα απαιτείται. 4 Παράδειγμα με βιολογικά δεδομένα Τέλος, παρουσιάζουμε πως μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα παραπάνω εργαλεία αναφερθέντα εργαλεία, γλώσσες και τεχνικές σε ένα πραγματικό παράδειγμα με εξελισσόμενα επιστημονικά διασυνδεδεμένα δεδομένα. Χρησιμοποιούμε βιολογικά δεδομένα που υπάρχουν στην σχεσιακή βάση DIANA που αποθηκεύει δεδομένα για micro-rnas. Τα micrornas είναι Εικόνα 5 Το βιολογικό μονοπάτι του microrna. Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 15

17 Εικόνα 8 Σχήμα σχεσιακής βασης MicroRNA. Εικόνα 9 Σύνολο δεδομένων για Hairpins. μικρά μόρια RNA, τα οποία έχουν ρυθμιστικό ρόλο, «στοχεύοντας» γονίδια και ελέγχοντας την έκφρασή τους. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να σχετίζονται με την εκδήλωση, ή αντιμετώπιση ασθενειών. Τα μόρια micro-rna συναντώνται βιβλιογραφικά σε δύο βασικές μορφές, τα πρόδρομα μόρια (hairpins) και τα ώριμα μόρια (matures). Τα τελευταία είναι παράγωγα των πρώτων, όπως μας δείχνει το σχήμα της Εικόνα 5. Για κάθε micro-rna οι ενδιαφέρουσες πληροφορίες που χρειάζονται να καταγραφτούν είναι το όνομά του και η νουκλεοτιδική ακολουθία του. Το όνομα μπορεί να μεταβάλλεται μεταξύ διαφορετικών εκδόσεων της βάσης, καθώς οι κανόνες ονοματολογίας των micro-rna εξελίσσονται. Η ακολουθία μπορεί να επανεκτιμηθεί, μετά από την διεξαγωγή καινούριων πειραμάτων, ή χρήση πρόβλεψης από διαφορετικό λογισμικό. Επιπλέον ενδιαφέρον έχει η συσχέτιση μεταξύ τον πρόδρομων μορίων (hairpins) και των ώριμων μορίων (matures), δηλαδή ποια ώριμα μόρια παράγονται από ποια πρόδρομα. Το σχήμα της σχεσιακής βάσης που αποτυπώνει τα παραπάνω φαίνεται στην Εικόνα 8. Για να δημιουργήσουμε ανοικτά συνδεδεμένα δεδομένα από την σχεσιακή βάση DIANA χρησιμοποιούμε την γλώσσα D2RQ και το εργαλείο D2R Server σε συνδυασμό με την επέκταση του URI, θεωρώντας κάθε micro-rna σε κάθε έκδοση ως ξεχωριστό πόρο. Με κατάλληλη απεικόνιση δίνεται η δυνατότητα πλοήγησης μεταξύ των ίδιων micrornas μεταξύ διαφορετικών εκδόσεων. Επιπλέον δημιουργούμε την κλάση change, η οποία παριστάνει Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 16

18 Εικόνα 10 Σύνολο δεδομένων για Matures. πότε συνέβη μια αλλαγή και ποια δεδομένα είναι αυτά που άλλαξαν. Ένα παράδειγμα για κάθε έναν από τους πόρους της κλάσης hairpin, mature, change φαίνεται στα σχήματα των Εικόνων Εικόνα 8, Εικόνα και 11 αντίστοιχα. Η διαδικασία απεικόνισης δεν τελειώνει εδώ. Από τη μια μεριά νέες εκδόσεις για τα δεδομένα micro-rna προκύπτουν, ενώ από την άλλη ο στόχος είναι η σύνδεση των micrornas και με τα γονίδια στα οποία επιδρούν. Η πρόκληση στη διαδικασία απεικόνισης αφορά τη συγγραφή απεικονίσεων που θα χρησιμοποιούν όσο το δυνατόν λιγότερες πράξεις SQL για την επιτόπου μετατροπή των δεδομένων της βάσης σε RDF πληροφορία. 5 Επίλογος Στην εργασία αυτή εξετάσαμε μοντέλα για την απεικόνιση εξελισσόμενων ανοιχτών διασυνδεδεμένων δεδομένων, που μας εξασφαλίζουν τις δυνατότητες εμπορευσιμότητας και διατηρισιμότητας. Επιπλέον παρουσιάσαμε γλώσσες και εργαλεία που βοηθούν τον μετασχηματισμό δεδομένων που ήδη βρίσκονται αποθηκευμένα σε σχεσιακές βάσεις σε RDF μορφή, αφού υπάρχει μεγάλη πληθώρα τέτοιων δεδομένων, ενώ υπάρχει μικρή ποσότητα δεδομένων σε RDF μορφή αυτή την στιγμή στο διαδίκτυο. Τέλος εξετάσαμε όλα τα παραπάνω μοντέλα, εργαλεία και γλώσσες μέσα από ένα πραγματικό παράδειγμα επιστημονικών δεδομένων, τα μόρια micro-rna που έχουν το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό να εξελίσσονται και να μεταβάλλονται με την έκδοση νέων αποτελεσμάτων από νέα πειράματα. Βιβλιογραφία [1] [2] Εικόνα 11 Σύνολο δεδομένων για change. [3] D2R MAP A Database to RDF Mapping Language Christian Bizer (2003) [4] Named graphs - Jeremy J. Carroll, Christian Bizer, Pat Hayes, Patrick Stickler - Journal of Web Semantics, 2005 [5] Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 17

19 [6] [7] D2R Server: A Semantic Web Front-end to Existing Relational Databases -Richard Cyganiak, Christian Bizer, Freie Universität Berlin [8] [9] Παραδοτέο 3.1: Τεχνική Αναφορά 18

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 8: Εισαγωγή στη SPARQL Βασική Χρήση Μ.Στεφανιδάκης 3-5-2015. Η γλώσσα ερωτημάτων SPARQL Ερωτήσεις (και ενημερώσεις) σε σετ δεδομένων RDF Και σε δεδομένα άλλης μορφής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο RDF. Το Resource Description Framework (RDF) Σταύρος Πολυβίου

Εισαγωγή στο RDF. Το Resource Description Framework (RDF) Σταύρος Πολυβίου Εισαγωγή στο RDF Σταύρος Πολυβίου Το Resource Description Framework (RDF) RDF: µία γλώσσα περιγραφής πληροφοριών (metadata) που αφορούν πόρους (resources) στο world wide web. Παραδείγµατα: ο τίτλος, ο

Διαβάστε περισσότερα

Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014

Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014 Διασύνδεση και Άνοιγμα Δεδομένων του Α.Π.Θ. Καραογλάνογλου Κωνσταντίνος Μονάδα Σημασιολογικού Ιστού Α.Π.Θ 18/3/2014 Ανοικτά και Συνδεδεμένα Δεδομένα Ανοικτά Δεδομένα Πληροφορίες, δημόσιες ή άλλες, στις

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων Ι Εξεταστική Περίοδος Φεβρουαρίου 2006

Βάσεις Δεδομένων Ι Εξεταστική Περίοδος Φεβρουαρίου 2006 Βάσεις Δεδομένων Ι Εξεταστική Περίοδος Φεβρουαρίου 2006 A Θέμα 1 ο (30%) 1. (10%) α) Ποια τα πλεονεκτήματα ενός B + -tree ευρετηρίου; β) Αναφέρετε τις διαφορές ανάμεσα στα αραιά και τα πυκνά ευρετήρια.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 5: Resource Description Framework (RDF) Μ.Στεφανιδάκης 16-3-2015. Τα επίπεδα του Σημασιολογικού Ιστού RDF: Το κύριο πρότυπο του Σημασιολογικού Ιστού, χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τα δεδομένα που θα επεξεργασθούμε στη διάρκεια του εργαστηρίου παραχωρήθηκαν από την εταιρεία ICAP ειδικά για τις ανάγκες του μαθήματος. Τα δεδομένα αυτά αντλήθηκαν από την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ RDF (Resource Description Framework) Ι. Χατζηλυγερούδης Ανεπάρκεια της XML Η XML είναι Μετα-γλώσσα ορισμού σήμανσης για ανταλλαγή δεδομένων και μεταδεδομένων μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

2. Εισαγωγή Δεδομένων σε Σχεσιακή Βάση Δεδομένων

2. Εισαγωγή Δεδομένων σε Σχεσιακή Βάση Δεδομένων 2. Εισαγωγή Δεδομένων σε Σχεσιακή Βάση Δεδομένων Μετά τον μετασχηματισμό των δεδομένων με τη χρήση του Excel, τα δεδομένα θα εισαχθούν σε μια σχεσιακή βάση δεδομένων (Microsoft SQL Sever 2005) ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ 1 Λειτουργικές απαιτήσεις Το σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών στοχεύει στο να επιτρέπει την πλήρως ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από υποψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων 1 Εισαγωγή Σχεδιασμός μιας εφαρμογής ΒΔ: Βήματα 1. Συλλογή και Ανάλυση Απαιτήσεων (requirement analysis) Τι δεδομένα θα αποθηκευτούν, ποιες εφαρμογές θα κτιστούν πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΛΗ11 2014-15 Α ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ - 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΕΡΟΣ Α : ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ [ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 45 ] Σημείωση: Το σύνολο βαθμών του Μέρους Α (ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ

Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ Οδηγός Χρήσης Εφαρμογής Φορέων Υποδοχής Πρακτικής Άσκησης Αφού πιστοποιηθεί ο λογαριασμός που δημιουργήσατε στο πρόγραμμα «Άτλας» ως Φορέας

Διαβάστε περισσότερα

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd)

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd) Κατηγορία Καλύτερης Εφαρµογής 4-delta: ηµιουργία & ιαχείριση ιαδικασιών Αξιολόγησης στο ηµόσιο τοµέα Χονδρογιάννης Θεόδωρος Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αλεξόπουλος Χαράλαµπος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub

Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub Σύνοψη Σ αυτό το κεφάλαιο θα περιγράψουμε τη δημιουργία φορμών, προκειμένου να εισάγουμε δεδομένα και να εμφανίζουμε στοιχεία από τους πίνακες

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Προκήρυξη Υποτροφιών To Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ι. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε.

PROJECT ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ι. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε. Παραδοτέα 1. Το αρχείο.mdb της βάσης δεδομένων σας σε ACCESS 2. Ένα CD που θα αναγράφει το ονοματεπώνυμο του σπουδαστή και το ΑΕΜ και θα περιέχει το αρχείο.mdb της βάσης δεδομένων καθώς και το εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 6: Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο #10 (Ε10) 1

Εργαστήριο #10 (Ε10) 1 Εργαστήριο #10 Από τα προηγούμενα εργαστήρια......θα χρειαστείτε ορισμένες από τις οδηγίες μορφοποίησης CSS (ανατρέξτε στις εκφωνήσεις του 8 ου και 9 ου εργαστηρίου).! Οδηγίες Στη δυναμική δημιουργία ιστοσελίδων

Διαβάστε περισσότερα

SilverPlatter WebSPIRS 4.1.

SilverPlatter WebSPIRS 4.1. WebSPIRS 4.1. Η υπηρεσία WebSPIRS από τη SilverPlatter αποτελεί ένα φιλικό εργαλείο πρόσβασης και αναζήτησης σε περιεχόμενα βάσεων δεδομένων. Η Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Υπηρεσία Αυτόματης Ανάκτησης Συνδεδεμένης Δομής Θεματικών Επικεφαλίδων μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακές Υπηρεσίες Αναζήτησης, Απεικόνισης και Απευθείας Πρόσβασης στα δεδομένα ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ. Έκδοση 0.1.

Διαδικτυακές Υπηρεσίες Αναζήτησης, Απεικόνισης και Απευθείας Πρόσβασης στα δεδομένα ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ. Έκδοση 0.1. Κομβικό Σημείο Επαφής Υπουργείου Εσωτερικών Διαδικτυακές Υπηρεσίες Αναζήτησης, Απεικόνισης και Απευθείας Πρόσβασης στα δεδομένα ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Έκδοση 0.1. Νοέμβρης 2014 Περιεχόμενα 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 2 2.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model .. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Relational Model . Σχεσιακό Μοντέλο (Relational Model) Το σχεσιακό μοντέλο παρουσιάζει μια βάση ως συλλογή από σχέσεις Μια σχέση είναι ένας πίνακας με διακριτό όνομα Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Το DSS, είναι ένα ολοκληρωμένο συστημα διαχείρισης ψηφιοποίησης εγγράφων, αφού εκτός από την διαδικασία ψηφιοποίησης των εγγράφων, αρχειοθετεί και μία σειρά δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ/ΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ/ΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ/ΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ 2010-2011 2011-2012 ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στα πλαίσια της εργασίας θα δημιουργήσετε μια οντολογία που να αναπαριστά

Διαβάστε περισσότερα

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Η εφαρμογή "Υδροληψίες Αττικής" είναι ένα πληροφοριακό σύστημα (αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός διαδικτυακών εφαρμογών με PHP

Προγραμματισμός διαδικτυακών εφαρμογών με PHP ΕΣΔ516: Τεχνολογίες Διαδικτύου Προγραμματισμός διαδικτυακών εφαρμογών με PHP Ερωτήματα μέσω Περιεχόμενα Περιεχόμενα Λογισμικό για εφαρμογές Web Η τριεπίπεδη αρχιτεκτονική (3-tier architecture) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Εισαγωγή για το Εργαστήριο. Δρ. Τιάκας Ελευθέριος. Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομένων. Εισαγωγή για το Εργαστήριο. Δρ. Τιάκας Ελευθέριος. Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομένων Εισαγωγή για το Εργαστήριο Δρ. Τιάκας Ελευθέριος Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016 2 Βασικοί στόχοι Μερικοί βασικοί στόχοι του εργαστηρίου είναι: Η ικανότητα ανάλυσης των απαιτήσεων, κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ Η συνθήκη WHERE βάζει περιορισμούς στις εγγραφές που επιστρέφονται. Ο όρος ORDER BY ταξινομεί τις εγγραφές που επιστρέφονται. Παράδειγμα: SELECT * FROM table_name ORDER

Διαβάστε περισσότερα

Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT ΣΥΒΑΚΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT ΣΥΒΑΚΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Σύβακας Σταύρος ΠΕ19,MSc. IT Εισαγωγή Τα ερωτήματα (queries) είναι μία από τις πιο σημαντικές δυνατότητες που προφέρει ένα Σ%Β% αφού επιτρέπουν: Ανάκτηση και ανάλυση των δεδομένων στην επιθυμητή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης της MySQL

Οδηγίες Χρήσης της MySQL ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Οδηγίες Χρήσης της MySQL Διδάσκων: Γιάννης Θεοδωρίδης Συντάκτης Κειμένου: Βαγγέλης Κατσικάρος Νοέμβριος 2007 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή...2

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΔΒΔ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4) Τελευταία ενημέρωση: 11/2011. Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ

Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΔΒΔ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4) Τελευταία ενημέρωση: 11/2011. Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ ΣΤΟΧΟΣ Στόχο του παρόντος εργαστηρίου αποτελεί η κατανόηση και η εφαρμογή της μεθοδολογίας του μετασχηματισμού ενός διαγράμματος ER στο αντίστοιχο σχεσιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008

Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008 Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008 Δομουχτσίδης Παναγιώτης Γενικά Data warehouse (DW): Είναι μία αποθήκη πληροφοριών οργανωμένη από ένα ενοποιημένο μοντέλο. Τα δεδομένα συλλέγονται από

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 1από ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή εργασία Δικτυακή Εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικών εγγράφων υπηρεσίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 2από Κατάλογος περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 Σχετιζόμενα πρόσωπα...3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) Είσοδος στην εφαρμογή 2) Δημιουργία Περιόδου Υποβολής 2.α) Ακύρωση Περιόδου Υποβολής 3) Μέθοδος Υποβολής: Συμπλήρωση Φόρμας 3.α) Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R

Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R Ανάλυση Δεδομένων με χρήση του Στατιστικού Πακέτου R, Επίκουρος Καθηγητής, Τομέας Μαθηματικών, Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Περιεχόμενα Εισαγωγή στο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Οδηγίες Χρήσης της Εφαρμογής

Βασικές Οδηγίες Χρήσης της Εφαρμογής Βασικές Οδηγίες Χρήσης της Εφαρμογής Σύνδεση στην Εφαρμογή Πριν ξεκινήσετε την εργασία σας με το Σύστημα Διαχείρισης Εφαρμογών του ΚΕΠΕΑ πρέπει να συνδεθείτε δίνοντας το username και το password που σας

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία Παράδοσης: 4/4/2013

Ημερομηνία Παράδοσης: 4/4/2013 Δράση 9.14 / Υπηρεσία εντοπισμού λογοκλοπής Κυρίως Παραδοτέο / Σχεδιασμός και ανάπτυξη λογισμικού (λογοκλοπής) και βάσης δεδομένων (αποθετηρίου) Επιμέρους Παραδοτέο 9.14.1.4 / Πληροφοριακό σύστημα υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στις έννοιες: Περιορισμοί Σχεσιακού Μοντέλου και Σχεσιακά Σχήματα Πράξεις Ενημερώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικές - Τεχνικές Προδιαγραφές για το σύστημα Πρωτοκόλλου

Λειτουργικές - Τεχνικές Προδιαγραφές για το σύστημα Πρωτοκόλλου UNIFIED IT Services Halandri - Greece 67, Ag Paraskevis str. 15234 P: +30 210 6835289 F: +30 213 03 65 404 www.uit.gr Athens, 4 Φεβρουαρίου 2011 Company ΕΛΛΑΚ To Cc e-mail P.: +30 F.: +30 e-mail mountrakis@uit.gr

Διαβάστε περισσότερα

Information Technology for Business

Information Technology for Business Information Technology for Business! Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate!! e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Διαχείριση Επιχειρηματικών Δεδομένων - Databases Ορισμός Βάσης Δεδομένων Συλλογή συναφών αρχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...2 2. Αρχική σελίδα, Εισαγωγή & Περιβάλλον Συστήματος...3 2.1. Αρχική σελίδα εισαγωγής...3 2.2. Εισαγωγή στην Πλατφόρμα Τηλε-κατάρτισης...4

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 9: Ερωτήματα σε SPARQL endpoints Μ.Στεφανιδάκης 23-5-2015. Ερωτήματα σε SPARQL endpoints Η πραγματική αξία της SPARQL φαίνεται όταν απευθύνουμε ερωτήματα σε endpoints

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακή εφαρμογή για την ηλεκτρονική υποβολή γνωστοποιήσεων προϊόντων ειδικής διατροφής και συμπληρωμάτων διατροφής

Διαδικτυακή εφαρμογή για την ηλεκτρονική υποβολή γνωστοποιήσεων προϊόντων ειδικής διατροφής και συμπληρωμάτων διατροφής Διαδικτυακή εφαρμογή για την ηλεκτρονική υποβολή γνωστοποιήσεων προϊόντων ειδικής διατροφής και συμπληρωμάτων διατροφής Εγχειρίδιο Χρήσης Έκδοση 2.0.0 16/06/2015 Έκδοση 2.0.0 1 / 11 Κατάλογος περιεχομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Πρόβλημα: Με τον όρο αυτό εννοείται μια κατάσταση η οποία χρήζει αντιμετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή, ούτε προφανής. Δομή προβλήματος: Με τον όρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ(ΜΑΝUΑL) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ-ΧΡΗΣΤΗ.

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ(ΜΑΝUΑL) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ-ΧΡΗΣΤΗ. ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ(ΜΑΝUΑL) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ-ΧΡΗΣΤΗ. Οδηγός Διαχειριστή Το m-learning Toolkit είναι μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης που έχει σχεδιαστεί για να υπάρχει η δυνατότητα της πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΕΠΙΔΡΩΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Το Μάρκετινγκ αποτελεί μια βασική επιχειρηματική λειτουργία που έχει στόχο την ανάπτυξη, την οργάνωση και των έλεγχο ανταλλακτικών διαδικασιών μεταξύ της επιχείρησης και των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Αρ.πρωτ:11876 Ημ/νια:16-7-2012 ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την

Διαβάστε περισσότερα

EBSCOhost Research Databases

EBSCOhost Research Databases Η EBSCOhost είναι ένα online σύστημα αναζήτησης σε έναν αριθμό βάσεων δεδομένων, στις οποίες είναι συμβεβλημένο κάθε φορά το ίδρυμα. Διαθέτει πολύγλωσσο περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) με προεπιλεγμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων Δημητριάδης Σάββας Πληροφορικός, MSc. Συνεργάτης Έργου Το Ιδρυματικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ανάβυσσος: 1/7/2014 Αρ.πρωτ: 20043/6208

Ανάβυσσος: 1/7/2014 Αρ.πρωτ: 20043/6208 Ανάβυσσος: 1/7/2014 Αρ.πρωτ: 20043/6208 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.) το οποίο εδρεύει στην

Διαβάστε περισσότερα

Certified Data Base Designer (CDBD)

Certified Data Base Designer (CDBD) Certified Data Base Designer (CDBD) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Εργ. Συστημάτων Βάσεων Γνώσεων & Δεδομένων CONTEXT AWARE ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Εργ. Συστημάτων Βάσεων Γνώσεων & Δεδομένων CONTEXT AWARE ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ CONTEXT AWARE ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Με τις συγκεκριμένες διπλωματικές εργασίες, ο στόχος μας είναι να κατασκευάσουμε το πρώτο ερευνητικό Σχεσιακό Σύστημα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

6 Εισαγωγή στο Wordpress 3.x

6 Εισαγωγή στο Wordpress 3.x Περιεχόμενα 1 Εγκατάσταση του WordPress... 11 Ελάχιστες απαιτήσεις... 11 Easy PHP... 12 Εγκατάσταση Easy PHP... 12 Βήματα εγκατάστασης EasyPHP με εικόνες... 13 Το EasyPHP στα Ελληνικά... 17 Κατέβασμα και

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις δεδομένων (Access)

Βάσεις δεδομένων (Access) Βάσεις δεδομένων (Access) Όταν εκκινούμε την Access εμφανίζεται το παρακάτω παράθυρο: Για να φτιάξουμε μια νέα ΒΔ κάνουμε κλικ στην επιλογή «Κενή βάση δεδομένων» στο Παράθυρο Εργασιών. Θα εμφανιστεί το

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web.

Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web. Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web. ΒΕΖΕΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Η/Υ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Λευκίππου 6, 67100 Ξάνθη ΕΛΛΑΔΑ leader@cosmos4u.com,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013 Έργο: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο με κωδικό ΟΠΣ296121 Υπο-έργο 5: Εργαστήριο Εκπαιδευτικού Υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Χρήση Βάσεων Δεδομένων. Χρήση του DBDesigner. Γιώργος Πυρουνάκης - forky@di.uoa.gr

Σχεδίαση και Χρήση Βάσεων Δεδομένων. Χρήση του DBDesigner. Γιώργος Πυρουνάκης - forky@di.uoa.gr Σχεδίαση και Χρήση Βάσεων Δεδομένων Χρήση του DBDesigner Γιώργος Πυρουνάκης - forky@di.uoa.gr Δομή Διαλέξεων Εισαγωγή στο DBDesigner Εφαρμογή στη ΒΔ Προμηθευτής-Προϊόντα Παραδείγματα μοντελοποίησης και

Διαβάστε περισσότερα

5.1 Δραστηριότητα: Εισαγωγή στο ορισμένο ολοκλήρωμα

5.1 Δραστηριότητα: Εισαγωγή στο ορισμένο ολοκλήρωμα 5.1 Δραστηριότητα: Εισαγωγή στο ορισμένο ολοκλήρωμα Θέμα της δραστηριότητας Η δραστηριότητα εισάγει τους μαθητές στο ολοκλήρωμα Riemann μέσω του υπολογισμού του εμβαδού ενός παραβολικού χωρίου. Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον

Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον Μονάδα Αριστείας Ανοικτού Λογισμικού - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ψηφιακό Τεκμήριο Οτιδήποτε υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή και μπορεί να προσπελαστεί μέσω υπολογιστή Μεταδεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ BOMIS-V1-2012

BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ BOMIS-V1-2012 BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ 1 - ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Το σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ

Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ -Για τους Φοιτητές- Έκδοση 1.2 Οκτώβριος 2015 Υπεύθυνος Σύνταξης: Χρήστος Λάζαρης (lazaris@aueb.gr) Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

Αναγγελία Εισιτηρίων - εξιτηρίων ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων. Σελίδα 1

Αναγγελία Εισιτηρίων - εξιτηρίων ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων. Σελίδα 1 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων Σελίδα 1 Πίνακας περιεχομένων 1.Εισαγωγή... 4 1.1 Συμβατότητα Browser... 4 1.2 Διεύθυνση πρόσβασης... 4 2 ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα Βελτιωμένη Εφαρμογή Νέες δυνατότητες Νέα Ιστοσελίδα ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 1 ΦΟΡΕΙΣ Α.Σ.Ε.Π. ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 2 Φάση Α: Α: Μελέτη Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

XAMPP Apache MySQL PHP javascript xampp

XAMPP Apache MySQL PHP javascript xampp XAMPP Το xampp είναι ένα δωρεάν πρόγραμμα με το οποίο μπορούμε να κάνουμε εγκατάσταση τον Apache, τη MySQL και την PHP. Apache. Ο Apache είναι ένας Web Server. Είναι δηλαδή πρόγραμμα το οποίο τρέχει μόνιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 012 Εισαγωγή στο Παγκόσμιο Πλέγμα Πληροφοριών

ΕΠΛ 012 Εισαγωγή στο Παγκόσμιο Πλέγμα Πληροφοριών ΕΠΛ 012 Εισαγωγή στο Παγκόσμιο Πλέγμα Πληροφοριών World Wide Web (WWW) Θέματα Επεξεργασία δεδομένων στο Web Δημιουργία απλών σελίδων HTML Περιγραφή κάποιων XHTML στοιχείων (tags) Εξέλιξης του WWW Το WWW

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 22 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί συνεργάτες, sales@ots.gr http://www.ots.gr O P E N T E C H N O L O G Y S E R V I C E S

Αγαπητοί συνεργάτες, sales@ots.gr http://www.ots.gr O P E N T E C H N O L O G Y S E R V I C E S Αγαπητοί συνεργάτες, Σ Υ Σ Τ Η Μ Α Τ Α & Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Σας ενημερώνουμε, ότι υπάρχει ήδη διαθέσιμη η νέα έκδοση 2.98.018 της εφαρμογής Μισθοδοσίας & Διαχείρισης Προσωπικού η

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης Slide Recorder

Εγχειρίδιο Χρήσης Slide Recorder Εγχειρίδιο Χρήσης Slide Recorder Αναπτύχθηκε στο Κέντρο Λειτουργίας Διαχείρισης Δικτύου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Προγραμματιστής: Γιώργος Φράγκος Περιεχόμενα Εγχειρίδιο Χρήσης Slide

Διαβάστε περισσότερα

Σ Τ Α Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η 2. 1. Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ.

Σ Τ Α Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η 2. 1. Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ. Σ Τ Α Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η Στατιστική έρευνα : Πρόκειται για ένα σύνολο αρχών και μεθοδολογιών με αντικείμενο : 1) το σχεδιασμό της διαδικασίας συλλογής δεδομένων. Κλάδος της στατιστικής που ασχολείται : Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Εισαγωγικά ΘΕ ΠΛΗ 204-5 ONLINE ΕΡΓΑΣΙΑ E2- Η Online Εργασία Ε2- αποτελεί (όπως περιγράφεται αναλυτικότερα και στον Οδηγό Σπουδών της Θ.Ε. που σας έχει διατεθεί) συμπληρωματική άσκηση στα πλαίσια της Γραπτής

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client ΕΣΔ 516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client Περιεχόμενα Περιεχόμενα Javascript και HTML Βασική σύνταξη Μεταβλητές Τελεστές Συναρτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας

4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας 4.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας 4.1.1 Άνοιγμα υπάρχοντος βιβλίου εργασίας από βάση δεδομένων Όταν εκκινήσουμε τον Discoverer εμφανίζεται στην οθόνη μας το παράθυρο διαλόγου του βοηθητικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σημασιολογική Συσταδοποίηση Αντικειμένων Με Χρήση Οντολογικών Περιγραφών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ. Οδηγός χρήσης του συστήματος αξιολόγησης μαθημάτων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ. Οδηγός χρήσης του συστήματος αξιολόγησης μαθημάτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Οδηγός χρήσης του συστήματος αξιολόγησης μαθημάτων Τρίπολη, Μάιος 2014 Περιεχόμενα Περιεχόμενα i Ευρετήριο σχημάτων ii Συντελεστές iii 1 Εισαγωγή 1 2 Για καθηγητές διδάσκοντες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο. Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012

ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ. Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο. Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ & ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΕΣΔ 232: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012, Εαρινό Εξάμηνο Εργαστηριακή Άσκηση 2 24/01/2012

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΥΜΒΕΒΛΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ Ε.Ο.Π.Υ.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΥΜΒΕΒΛΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ Ε.Ο.Π.Υ. Τ.Ε.Ι ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ» ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ : ~ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ, 1925~

Διαβάστε περισσότερα