Πρόγνωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Ποσοστά επιβίωσης και τύποι επιπλοκών.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόγνωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Ποσοστά επιβίωσης και τύποι επιπλοκών."

Transcript

1 Ακίνητη Προσθετική - Ενδοδοντολογία ΣTOMA 2011; 39: Βιβλιογραφική ανασκόπηση Πρόγνωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Ποσοστά επιβίωσης και τύποι επιπλοκών. Θ. ΖΑΡΡΑ 1, Α. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΥ 2, Ε. ΜΑΖΙΝΗΣ 3,Π.ΓΑΡΕΦΗΣ 4 Εργαστήριο Ενδοδοντολογίας, Οδοντιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Εργαστήριο Ακίνητης Προσθετικής και Προσθετικής Εμφυτευματολογίας, Οδοντιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Prognosis of endodontically treated teeth as abutments of prosthetic restorations. Survival rates and types of complications. TH. ZARRA 1, A. BAKOPOULOU 2,E.MAZINIS 3,P.GAREFIS 4 Department of Endodontology, School of Dentistry, Aristotle University of Thessaloniki. Department of Fixed Prosthesis and Implant Prosthodontics, School of Dentistry, Aristotle University of Thessaloniki. Περίληψη Η συντηρητική ενδοδοντική θεραπεία, η επανάληψή της, καθώς και η χειρουργική ενδοδοντία εμφανίζουν υψηλά ποσοστά επιτυχίας και συμβάλλουν στη διατήρηση της πλειοψηφίας των δοντιών στη στοματική κοιλότητα είτε μεμονωμένα είτε ως στηρίγματα προσθετικών αποκαταστάσεων. Η πρόγνωση των αποκαταστάσεων που στηρίζονται σε ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια, σύμφωνα με την υπάρχουσα βιβλιογραφία, είναι δυσμενέστερη από την αντίστοιχη των αποκαταστάσεων με ζωντανό πολφό, καθώς τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα επιπλοκών. Παράγοντες που επηρεάζουν την πρόγνωση αυτών των αποκαταστάσεων είναι η θέση του ενδοδοντικά θεραπευμένου δοντιού-στηρίγματος στο οδοντικό τόξο και την αποκατάσταση, ο τύπος και η έκταση της προσθετικής αποκατάστασης, καθώς και ο τύπος του ενδορριζικού άξονα που χρησιμοποιήθηκε για την ανασύσταση της μύλης του. Στην παρούσα ανασκόπηση γίνεται αναφορά στα ποσοστά επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας, της συντηρητικής επανάληψής της και της χειρουργικής ενδοδοντίας και, στη συνέχεια, με βάση τις υπάρχουσες κλινικές μελέτες, αξιολογείται η πρόγνωση των προσθετικών αποκαταστάσεων και των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών ως στηριγμάτων. Summary The endodontic treatment, retreatment, as well as surgical endodontics present high success rates and as a result most of the endodontically treated teeth remain in the oral cavity for a long period of time. For this reason, these teeth may also serve as abutments of fixed and removable prosthetic restorations. The prognosis of restorations based on endodontically treated teeth is according to the literature worse than that of restorations supported by vital abutments. The most common complications include root/tooth fracture, endodontic or periodontal complications and loss of retention. Factors that mainly affect the prognosis of the prosthetic restorations bearing nonvital abutments include the position of the teeth inside the dental arch and restoration, the type and length of the restoration and the type of the posts and cores used. The prognosis of endodontically treated teeth is better when they are used as abutments of crowns and worse for abutments of removable partial dentures. Furthermore, short-span fixed partial dentures (FPDs) with endodontically treated abutments present higher survival rates than long-span and cantilever FPDs. The use of posts and cores does not increase the resistance of endodontically treated abutments to fracture. Concerning the type of posts, the cast, threaded and screw-retained are more frequently related to root fractures. Finally, post-andcore restorations made on teeth with substantial dentin height (ferrule effect) perform significantly better than those ΛEΞEIΣ KΛEIΔIA: ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια, στηρίγματα προσθετικών αποκαταστάσεων, ποσοστά επιβίωσης, επιπλοκές. Στάλθηκε στις Εγκρίθηκε στις Οδοντίατρος, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ενδοδοντολογίας, Α.Π.Θ. 2 Οδοντίατρος, Λέκτορας Ακίνητης Προσθετικής και Προσθετικής Εμφυτευματολογίας, Α.Π.Θ. 3 Οδοντίατρος, Διδάκτορας Ενδοδοντολογίας, Α.Π.Θ. 4 Ομότιμος Καθηγητής Ακίνητης Προσθετικής και Προσθετικής Εμφυτευματολογίας, Α.Π.Θ. KEY WORDS: endodontically treated teeth, prosthetic abutments, survival rates, complications. Receivet on 20 th March, Accepted on 14 th April, DDS, Postgraduate student in the department of Endodontology, Dental School, AUTh 2 DDS, Lecturer in the department of Fixed and Implant Prosthodontics, AUTh 3 DDS, PhD in Endodontology, AUTh 4 Professor Emeritus in the department of Fixed and Implant Prosthodontics, AUTh

2 30 on teeth with less remaining tooth structure. The purpose of this review article is to provide an overview of the success rates of endodontic treatment, retreatment and surgical endodontics, followed by a comprehensive analysis of the prognosis, survival rates and type of complications of prosthetic restorations with endodontically treated abutments, based on existing clinical evidence. Α. Ποσοστά επιτυχίας της ενδοδοντικής θεραπείας Το ποσοστό επιτυχίας της συντηρητικής ενδοδοντικής θεραπείας κυμαίνεται στις διάφορες κλινικές μελέτες από 53-97% 1-7. Σε επιδημιολογική μελέτη, όπου εξετάστηκαν περίπου δόντια με μόνο κριτήριο τη διατήρηση του δοντιού στη στοματική κοιλότητα, διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό επιτυχίας της συντηρητικής ενδοδοντικής θεραπείας ήταν 97% μετά από οκτώ χρόνια 8. Οι διαφορές στα ποσοστά οφείλονται σε διαφορές στο υλικό, στη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, στον τρόπο επανεξέτασης (κλινική ή ακτινογραφική εξέταση), στα κριτήρια αξιολόγησης που καθορίζουν την επιτυχία ή την αποτυχία και την περίοδο επανελέγχων 1,μεαποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η αντιπαραβολή των στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν. Οι σημαντικότεροι από τους κλινικούς παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν την πρόγνωση της ενδοδοντικής θεραπείας είναι η παρουσία ζωντανού ή μη πολφικού ιστού, η ποιότητα της έμφραξης του ριζικού σωλήνα και η ποιότητα της μυλικής αποκατάστασης 9. Όταν η ενδοδοντική θεραπεία αποτύχει, τότε, είναι σημαντικό για τον κλινικό οδοντίατρο να τεκμηριώσει την επιλογή της ανάλογης θεραπείας. Στην περίπτωση αυτή, οι διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις για τη διατήρηση του δοντιού είναι η επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας, η χειρουργική ενδοδοντία (περιακρορριζική χειρουργική) ή ο συνδυασμός τους. Το ποσοστό επιτυχίας της συντηρητικής επανάληψης της ενδοδοντικής θεραπείας κυμαίνεται από 40-85% και είναι χαμηλότερο από το ποσοστό επιτυχίας της αρχικής ενδοδοντικής θεραπείας Οι παράγοντες που, κυρίως, επηρεάζουν το αποτέλεσμα της συντηρητικής επανάληψης της ενδοδοντικής θεραπείας είναι η παρουσία ή όχι περιακρορριζικής αλλοίωσης και το μέγεθός της 11-15, η πιθανότητα διάτρησης της ρίζας ή άλλων ιατρoγενών βλαβών 13 και η ποιότητα της υπάρχουσας έμφραξης 12,13. Είναι προφανές ότι και στην περίπτωση αυτή, οι διαφορές στα ποσοστά επιτυχίας στις διάφορες μελέτες οφείλονται στην ποικιλομορφία της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε και τις επακόλουθες διαφορές στα επίπεδα αξιοπιστίας τους 12. Αντίστοιχα, το ποσοστό επιτυχίας της χειρουργικής ενδοδοντίας κυμαίνεται από 37-97% και οι Ζάρρα και συν κυριότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την πρόγνωσή της είναι: α) η οδοντική ομάδα 21-25,β)το μέγεθος της περιακρορριζικής αλλοίωσης 26,27,γ)η διευθέτηση του ακρορριζίου (τρόπος παρασκευής κοιλότητας ανάστροφης έμφραξης και υλικό ανάστροφης έμφραξης 22,25,28-35,δ)τοείδοςκαιηποιότητα της αποκατάστασης: η ύπαρξη ανεπαρκούς αποκατάστασης που επιτρέπει τη μικροδιείσδυση ή η έλλειψη μόνιμης αποκατάστασης επηρεάζει αρνητικά το αποτέλεσμα της χειρουργικής ενδοδοντίας 16, ε) η παρουσία ή όχι αλλοίωσης στο διχασμό των ριζών 24, στ) η χειρουργική τεχνική σε συνδυασμό με κατευθυνόμενη ιστική αναγέννηση θεωρείται ότι βελτιώνει το κλινικό αποτέλεσμα της χειρουργικής ενδοδοντίας σε περιπτώσεις διαμπερών περιακρορριζικών αλλοιώσεων και σε ενδοπεριοδοντικές βλάβες 36-38, ενώ σε άλλες περιπτώσεις η χρήση αναπλαστικών τεχνικών δεν παρέχει σημαντική βελτίωση στο τελικό αποτέλεσμα 39-41, ζ) η επιμόλυνση ή όχι του χειρουργικού πεδίου κατά τη διάρκεια της ανάστροφης έμφραξης με υγρασία ή αίμα 32,η)ηαπώλεια υποβαστάζοντος οστού και θ) η ποιότητα της προϋπάρχουσας ενδοδοντικής θεραπείας 26. Οι πιο σύγχρονες μελέτες καταλήγουν σε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά επιτυχίας της χειρουργικής ενδοδοντίας (95-97%), καθώς πραγματοποιήθηκαν με χρήση επικουρικών μέσων, όπως μικροσκοπίου, μικροκατόπτρων και ενδοσκοπίου που επιτρέπουν άριστο φωτισμό και δίνουν τη δυνατότητα μεγέθυνσης 19,45. Πολύ λίγες τεκμηριωμένες μελέτες συγκρίνουν τα ποσοστά επιτυχίας της χειρουργικής με τη συντηρητική ενδοδοντία και από τα αποτελέσματά τους είναι δύσκολο να εξαχθούν σαφή συμπεράσματα ΟιBriggs&συν 48 υποστηρίζουν ότι η συντηρητική επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας είναι αρχικά προτιμότερη με την προϋπόθεση ότι είναι ευχερής η προσπέλαση του ριζικού σωλήνα (απουσία ενδορριζικής στήριξης με ή χωρίς στεφάνη). ΟιKvist&Reit 47 αντιμετώπισαν 95 αποτυχημένες ενδοδοντικές θεραπείες συντηρητικά ή χειρουργικά και τις παρακολούθησαν για τέσσερα χρόνια. Στους 12 μήνες διαπιστώθηκε υψηλότερο ποσοστό επούλωσης στις περιπτώσεις που αντιμετωπίστηκαν χειρουργικά, ενώ στους 24 μήνες δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά. Αυτό αποδίδεται στη βραδύτερη επούλωση στις περιπτώσεις συντηρητικής θεραπείας και στο γεγονός της καθυστερημένης εμφάνισης αποτυχιών στις περιπτώσεις χειρουργικής αντιμετώπισης 47. Αντίθετα, άλλες μελέτες με περίοδο παρακολούθησης ενός, δύο και οκτώ χρόνων αντίστοιχα, δεν κατέληξαν σε στατιστικώς σημαντική διαφορά στο ποσοστό επιτυχίας ανάμεσα στη χειρουργική ενδοδοντία και τη συντηρητική επανάληψη της ενδοδοντικής θεραπείας 15,49. Από τα παραπάνω διαπιστώνεται ότι, παρά τις

3 Πρόγνωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Ποσοστά επιβίωσης και τύποι επιπλοκών. 31 διαφορές στα ποσοστά επιτυχίας, η ενδοδοντική θεραπεία, η συντηρητική επανάληψή της και η χειρουργική ενδοδοντία συμβάλλουν καθοριστικά στη διατήρηση ενός πολύ μεγάλου ποσοστού δοντιών στη στοματική κοιλότητα. Επιπρόσθετα, όμως, οι θεραπευτικές επιλογές για την αποκατάσταση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιλογή του προσθετικού σχεδίου θεραπείας. Τα βασικά ερωτήματα τα οποία τίθενται είναι τα ακόλουθα: α) υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια να χρησιμοποιηθούν ως στηρίγματα προσθετικών αποκαταστάσεων β) ποια είναι η πρόγνωσή τους και από ποιους παράγοντες εξαρτάται και γ) πώς η πρόγνωση επηρεάζει το συνολικό σχέδιο και τη μακροχρόνια επιβίωση των προσθετικών αποκαταστάσεων. Β. Ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια ως στηρίγματα προσθετικών αποκαταστάσεων Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει διχογνωμία σχετικά με τη χρήση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών ως στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Υπάρχουν, επίσης, αντικρουόμενα ευρήματα στις διάφορες κλινικές μελέτες σχετικά με τα ποσοστά επιτυχίας τους και τα ποσοστά επιβίωσης των αντίστοιχων προσθετικών αποκαταστάσεων που στηρίζονται σε ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια. Το γεγονός αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε διαφορές στη σχεδίαση της μελέτης, τις κλινικές παραμέτρους που χρησιμοποιήθηκαν και, κυρίως, στον προσδιορισμό των κριτηρίων για την αποτυχία 50. Στην παρούσα ανασκόπηση χρησιμοποιήθηκαν κλινικές μελέτες με χρόνο παρακολούθησης από 2 έως και 25 χρόνια και τα ποσοστά επιβίωσης και αποτυχίας παρατίθενται στους Πίνακες Ι έως IV. Σημαντικός αριθμός μελετών καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι προσθετικές αποκαταστάσεις με ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια-στηρίγματα έχουν στατιστικά σημαντικά μικρότερο ποσοστό επιβίωσης από τις αντίστοιχες με στηρίγματα-δόντια με ζωντανό πολφό Τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια διατρέχουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο αποτυχίας ή βιολογικών επιπλοκών συγκριτικά με τα δόντια με ζωντανό πολφό, όταν όλοι οι άλλοι παράγοντες (θέση στο οδοντικό τόξο και την αποκατάσταση, έκταση απώλειας φατνιακού οστού) παραμένουν σταθεροί 50,59. Αντίθετα, υπάρχουν κάποιες άλλες μελέτες που δεν κατέληξαν σε στατιστικώς σημαντικές διαφορές στο ποσοστό επιβίωσης ανάμεσα στις δυο ομάδες 50,60,61.Στιςμελέτεςαυτές υποστηρίζεται ότι τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια-στηρίγματα που έχουν ικανοποιητική ενδοδοντική θεραπεία και ιδανική μορφολογία άξονα κολοβώματος, δεν επηρεάζουν το ποσοστό επιβίωσης των προσθετικών αποκαταστάσεων. Ως ιδανικές προϋποθέσεις θεωρούν μήκος του άξονα ίσο με τα 2/3 του μήκους της ρίζας με ταυτόχρονη παρουσία 3-5 mm έμφραξης γουταπέρκας ακρορριζικά, ενώ επιπρόσθετα η αποκατάσταση να εκτείνεται τουλάχιστον 1,5-2 mm ακρορριζικά από την ένωση κολοβώματος-δοντιού, ώστε να περισφίγγει η στεφάνη το ΠΙΝΑΚΑΣ Ι Ποσοστό επιβίωσης των αποκαταστάσεων με ζωντανά και ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια στηρίγματα Μελέτη Backer et al 51 Backer et al 60 Backer et al 68 Backer et al 55 Leempoel et al 54 Palmqvist et al 61 Τύπος αποκατάστασης μικρής έκτασης μεγάλης έκτασης με πρόβολο 3-μονάδων Χρόνος παρακολούθησης 5 χρόνια 10 χρόνια χρόνια 20 χρόνια 5 χρόνια 10 χρόνια χρόνια 5 χρόνια χρόνια 20 χρόνια 18 χρόνια 20 χρόνια 16 χρόνια 20 χρόνια 1 χρόνος 5 χρόνια 10 χρόνια 12 χρόνια χρόνια Ποσοστό επιβίωσης στα ζωντανά δόντια 97,6% 89,9% 81,9% 83,2% 97,1% 91,7% 82,4% 90,8% 86,9% 63% 74,9% 77,4% 73,5% 82,3% 99,3% 97,6% 92,9% 87,7% 74% Ποσοστό επιβίωσης με ενδοδοντικά θεραπευμένα 89,9% 71% 59,4% 60,5% 93,5% 78,2% 60,4% 84,8% 65,1% 59% 79,4% 56,7% 52,3% 60,5% 99,3% 97,4% 87,1% 83,4% 66%.

4 32 Ζάρρα και συν ΠΙΝΑΚΑΣ ΙI Ποσοστό αποτυχίας ζωντανών και ενδοδοντικά θεραπευμένων στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων Μελέτη Backer et al 55 Walton et al 57 Valderhaug et all 50 Τύπος αποκατάστασης, γέφυρες και μερικές οδοντοστοιχίες Χρόνος παρακολούθησης χρόνια 5-10 χρόνια χρόνια 25 χρόνια Ποσοστό επιβίωσης ζωντανών στηριγμάτων 18% 2% 5% 30% Ποσοστό αποτυχίας ενδοδοντικά θεραπευμένων στηριγμάτων 30,6% 8% 21% 37% ΠΙΝΑΚΑΣ ΙIΙ Ποσοστό αποτυχίας αποκαταστάσεων με ζωντανά και ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια στηρίγματα Μελέτη Backer et al 53 Hochman et al 58 Walton et al 52 Sorensen et al 70 Τύπος αποκατάστασης Μερικές οδοντοστοιχίες Χρόνος παρακολούθησης 20 χρόνια 6,3 χρόνια χρόνια 1-25 χρόνια Ποσοστό αποτυχίας αποκαταστάσεων με ζωντανά στηρίγματα 18,9% 1,4% 1% Ποσοστό επιβίωσης με ενδοδοντικά θεραπευμένων στηριγμάτων 30,6% 9,3% 5% 22,6% 10,2% 5,2% ΠΙΝΑΚΑΣ ΙV Μελέτη Werner et al 66 Sorensen et al 70 Ποσοστό επιβίωσης των ζωντανών και ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Τύπος αποκατάστασης Μερικές οδοντοστοιχίες Μερικές οδοντοστοιχίες δόντι με «ενέργεια δακτυλίου» ( ferrule effect ). Επιπλέον, υποστηρίζουν ότι οι αποτυχίες των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων δε σχετίζονται με την ποιότητα της έμφραξης και την απόστασή της από το ακρορρίζιο 50.Σύμφωναμετις παραπάνω μελέτες, τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια-στηρίγματα δεν πρέπει να θεωρείται ότι αυξάνουν τον κίνδυνο αποτυχίας των προσθετικών αποκαταστάσεων εφόσον έχει τηρηθεί η ορθή διαδικασία της ενδοδοντικής θεραπείας και η ανασύσταση του δοντιού με άξονα και ψευδοκολόβωμα. Επιπλοκές και αίτια αποτυχίας ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων: Οι επιπλοκές των προσθετικών αποκαταστάσεων Χρόνος παρακολούθησης 60 μήνες 1-25 χρόνια Ποσοστό επιβίωσης ζωντανών στηριγμάτων 87,6% Ποσοστό επιβίωσης ενδοδοντικά θεραπευμένων στηριγμάτων 69,1% 51% 77,4% 89,2% 94,8% διακρίνονται σε τεχνικές, που περιλαμβάνουν την απώλεια συγκράτησης, τη θραύση του μεταλλικού σκελετού ή της κεραμικής επικάλυψης και σε βιολογικές που περιλαμβάνουν την τερηδόνα, περιοδοντικές ή ενδοδοντικές επιπλοκές, καθώς και κάταγμα του δοντιού-στηρίγματος ή της ρίζας 51. Οι σημαντικότεροι λόγοι αποτυχίας των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων είναι: α) κάταγμα δοντιού, β) κάταγμα ρίζας, γ) περιοδοντικά προβλήματα, δ) απώλεια συγκράτησης του άξονα σε περίπτωση που χρησιμοποιείται, ε) κάταγμα του άξονα, στ) αναζωπύρωση περιακρορριζικής φλεγμονής και ανάγκη επανάληψης της ενδοδοντικής θεραπείας 62. Τα ενδοδοντικά θεραπευμένα στηρίγματα προσθετικών αποκαταστάσεων εμφανίζουν σχεδόν διπλάσια συχνότητα καταγμάτων ρίζας ή δοντιού σε

5 Πρόγνωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Ποσοστά επιβίωσης και τύποι επιπλοκών. 33 σχέση με τα ζωντανά (4% τα ενδοδοντικά θεραπευμένα και 2% τα δόντια με ζωντανό πολφό) 62,63.Σε κάποιες μελέτες δε διαπιστώθηκε διαφορά στη συχνότητα τερηδόνας και στην απώλεια συγκράτησης των γεφυρών ανάμεσα στα ενδοδοντικά θεραπευμένα στηρίγματα και σε εκείνα με ζωντανό πολφό 52,64-66, σε αντίθεση με άλλες όπου διαπιστώθηκε μεγαλύτερο ποσοστό τερηδονισμού στα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια. Το γεγονός αυτό αποδόθηκε στην απώλεια συγκράτησης της αποκατάστασης, λόγω ανεπαρκούς μεγέθους ή ανεπαρκούς ανασύστασης της μύλης, με αποτέλεσμα να ευνοείται η ανάπτυξη τερηδόνας ανάμεσα στη στεφάνη και το δόντι λόγω μικροδιείσδυσης 6. Σε μελέτη των Landolt και συν 67,σεγέφυρεςμεπρόβολο,διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό των τεχνικών προβλημάτων ανέρχεται στο 35% στα ενδοδοντικά θεραπευμένα στηρίγματα σε σύγκριση με το μόλις 7% στα στηρίγματα με ζωντανό πολφό. Παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τα ποσοστά επιβίωσης των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Επίδραση της θέσης του δοντιού-στηρίγματος: Σε κάποιες μελέτες δεν παρατηρήθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά στα ποσοστά επιβίωσης των προσθετικών αποκαταστάσεων με στηρίγματα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια μεταξύ της άνω και κάτω γνάθου 68. Σε άλλες, όμως, παρατηρήθηκε μεγαλύτερο ποσοστό επιβίωσής τους στην κάτω γνάθο 51.Επιπλέον, παρατηρήθηκαν διαφορές που σχετίζονταν με τη θέση του δοντιού-στηρίγματος στην κάθε γνάθο 66. Οι στεφάνες σε πρόσθια ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια φαίνεται να αποτυγχάνουν συχνότερα από τις στεφάνες σε πρόσθια δόντια με ζωντανό πολφό 51. Στην οπίσθια περιοχή δεν παρατηρήθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά ανάμεσα στις ομάδες (στεφανών), ενώ, αντίθετα, στις γέφυρες παρατηρήθηκε μεγαλύτερο ποσοστό αποτυχίας στην πρόσθια περιοχή 51. Αυτό, πιθανά, να οφείλεται στο γεγονός ότι στα πρόσθια δόντια οι δυνάμεις σύγκλεισης δεν είναι παράλληλες με τον επιμήκη άξονά τους και, επομένως, είναι περισσότερο επιρρεπή σε κατάγματα 66. Επιπλέον, παρατηρήθηκε μεγαλύτερη συχνότητα τεχνικών αποτυχιών όταν τα άπω στηρίγματα των αποκαταστάσεων ήταν ενδοδοντικά θεραπευμένα6 69. Επίδραση του τύπου και της έκτασης της προσθετικής αποκατάστασης: Όπως φαίνεται από τις υπάρχουσες κλινικές μελέτες, οι στεφάνες έχουν καλύτερη πρόγνωση από τις γέφυρες και τις μερικές οδοντοστοιχίες όταν χρησιμοποιούνται ως στηρίγματα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια. Το ποσοστό αποτυχίας 9% 57 που αναφέρεται για τα ενδοδοντικά θεραπευμένα στηρίγματα γέφυρας είναι περίπου διπλάσιο από αυτό που παρατηρήθηκε για τα στηρίγματα των στεφανών (5%) στα 5-10 χρόνια 52.Παρόμοια είναι τα αποτελέσματα και σε άλλες μελέτες με χρόνο παρακολούθησης από 1 έως 25 χρόνια, όπου διαπιστώθηκε ότι τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια έχουν δυσμενέστερη πρόγνωση όταν χρησιμοποιούνται ως στηρίγματα μερικών οδοντοστοιχιών (ποσοστό επιτυχίας 51-77,4%), καλύτερη ως στηρίγματα γεφυρών (ποσοστό επιτυχίας 89,2%- 92,7%) και ακόμα καλύτερη ως στηρίγματα στεφανών (ποσοστό επιτυχίας 94,8%) 66,70. Το ποσοστό μη θεραπεύσιμων καταγμάτων των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών, για το ίδιο χρονικό διάστημα, για τις μερικές οδοντοστοιχίες (7,5%) είναι περίπου διπλάσιο από αυτό των γεφυρών (3,1%) και οκταπλάσιο από των στεφανών (0,9%). Τέλος, τα ποσοστά των επιμήκων καταγμάτων ρίζας των ενδοδοντικά θεραπευμένων στηριγμάτων είναι 0,6% για τις στεφάνες, 0,8% για τις γέφυρες και 1,9% για τις μερικές οδοντοστοιχίες 70. Επιπλέον, η έκταση των γεφυρών με ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια-στηρίγματα φαίνεται να επηρεάζει την επιβίωσή τους. Σε μελέτη τωνdebackerκαισυν 55 παρατηρήθηκε μικρότερο ποσοστό επιβίωσης για τις γέφυρες με περισσότερες από 4 μονάδες (56,7%) ή εκείνες με πρόβολο (52,3%) σε σχέση με τις στεφάνες (ποσοστό επιβίωσης 79,4%) και τις 3-μονάδων γέφυρες (ποσοστό επιβίωσης 60,5%) σε χρόνο παρακολούθησης χρόνια. Πρέπει, ωστόσο, να αναφερθεί ότι στην ομάδα των στεφανών, το 20,8% των δοντιών-στηριγμάτων ήταν ενδοδοντικά θεραπευμένα, στην ομάδα των γεφυρών 3-μονάδων, το 50% περίπου, στην ομάδα των γεφυρών με περισσότερες από 4 μονάδες, το 56%, και στις γέφυρες με πρόβολο το 35%. Στις τελευταίες, τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια εμφανίζουν μεγαλύτερο ποσοστό αποτυχίας όταν είναι τελικά (άπω) στηρίγματα (ποσοστό αποτυχίας 38%) 61. Επιπλέον, σε άλλη μελέτη των De Backer και συν 68, δεν παρατηρήθηκε συνολικά στατιστικώς σημαντική διαφορά στο ποσοστό επιβίωσης ανάμεσα στις γέφυρες μικρής έκτασης (Short-span) (60,4%) σε σχέση με τις γέφυρες μεγάλης έκτασης (Long-span) (59%) που φέρουν ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια-στηρίγματα στα 20 χρόνια. Ωστόσο, στις γέφυρες μικρής έκτασης υπήρχε πολύ μεγάλη διαφορά στην επιβίωση μεταξύ εκείνων που έφεραν ζωντανά στηρίγματα (73-92% Μ.Ο: 82,4%) σε σχέση με εκείνες που έφεραν ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια-στηρίγματα (49-73%, Μ.Ο:60,4%) στα 20 χρόνια. Δε διαπιστώθηκε όμως το ίδιο και για τις γέφυρες μεγάλης έκτασης, στις οποίες δεν παρατηρήθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά στην επιβίωση όταν χρησιμοποιήθηκαν ενδοδοντικά θεραπευμένα (59%) ή ζωντανά στηρίγματα (63%) στα 20 χρόνια. Στις γέφυρες μικρής έκτασης οι αποτυχίες οφείλο-

6 34 Ζάρρα και συν νταν περισσότερο σε βιολογικά αίτια (στο 56-66,7% των περιπτώσεων), ενώ στις γέφυρες μεγάλης έκτασης περισσότερο σε τεχνικά (στο 56-84% των περιπτώσεων) 68. Επίδραση της χρήσης ή όχι ενδορριζικού άξονα με ανασύσταση της μύλης: Είναι γενικά αποδεκτό στη διεθνή βιβλιογραφία ότι οι ενδορριζικοί άξονες θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αποκατάσταση του απολεσθέντος τμήματος της μύλης ενός ενδοδοντικά θεραπευμένου δοντιού, όπου απαιτείται, και όχι για να αυξήσουν την αντοχή του, όπως προτεινόταν στο παρελθόν Τα ευρήματα, ωστόσο, από τη βιβλιογραφία σχετικά με την επίδραση της χρήσης ενδορριζικού άξονα στην πρόγνωση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων είναι αντικρουόμενα. Στον πίνακα V παρουσιάζονται συνοπτικά τα ποσοστά επιβίωσης των προσθετικών αποκαταστάσεων με δόντια στηρίγματα με ή χωρίς ενδορριζικό άξονα. Σε κάποιες μελέτες διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά στο ποσοστό επιβίωσης των δοντιών με (93,5%) ή χωρίς άξονα (95%) στα 4 χρόνια 75. Σε άλλες, όμως, παρατηρήθηκε μικρότερο ποσοστό επιβίωσης στα στηρίγματα με άξονες (56,7%) σε σχέση με εκείνα χωρίς (77,4%) 53 στα 20 χρόνια. Σε μελέτη των Sundh και συν (1997), διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό επιβίωσης των στηριγμάτων με άξονες και ψευδοκολόβωμα (53%) είναι χαμηλότερο από το αντίστοιχο του συνόλου των στηριγμάτων (65%) σε περίοδο παρακολούθησης 10 χρόνων 76. Τα στηρίγματα γεφυρών με άξονα φαίνεται να έχουν χαμηλότερο ποσοστό αποτυχίας (5%) από τα στηρίγματα μερικών οδοντοστοιχιών (17%) στα 4-5 χρόνια. Επιπλέον, σε γέφυρες με πρόβολο, τα άπω στηρίγματα έχουν μεγαλύτερο ποσοστό αποτυχίας από τα στηρίγματα σε άλλες θέσεις, με συνηθέστερες επιπλοκές τα κατάγματα ρίζας και την απώλεια συγκράτησης του άξονα. Αυτό το γεγονός μπορεί να αποδοθεί στην υψηλή έκθεση των στηριγμάτων γεφυρών με πρόβολο και μερικών οδοντοστοιχιών σε ανυποστήρικτες οριζόντιες δυνάμεις 77. Ανάμεσα στις στεφάνες και τις γέφυρες με στηρίγματα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια με άξονα δεν παρατηρήθηκε στατιστικώς σημαντική διαφορά στα ποσοστά επιτυχίας τους 78. Επίδραση του τύπου του άξονα: Οι κυριότερες επιπλοκές που παρατηρούνται σε δόντια με άξονα είναι η απώλεια συγκράτησης ή το κάταγμα του άξονα, επίμηκες κάταγμα της ρίζας, ενδοδοντικές αποτυχίες και τερηδόνα 75,77, Σε μελέτη των Ellner και συν 83 αξιολογήθηκαν 4 συστήματα αξόνων-κολοβωμάτων (συμβατικοί χυτοί άξονες με ψευδοκολόβωμα, προκατασκευασμένοι άξονες με χυτό ψευδοκολόβωμα του συστήματος ParaPost, παραλληλόπλευροι χυτοί άξονες και ψευδοκολόβωμα του συστήματος ParaPost και κοχλιούμενοι Radix-Anchor άξονες με κολόβωμα σύνθετης ρητίνης) ως στηρίγματα για γέφυρες με περίοδο παρακολούθησης 10 χρόνια. Η συνολική πρόγνωση ήταν πολύ καλή, αφού το ποσοστό αποτυχίας δεν ξεπερνούσε το 6%, όμως υπήρχαν διαφοροποιήσεις στα επιμέρους ποσοστά, που ήταν 0% για τους χυτούς άξονες τόσο τους συμβατικούς όσο και του συστήματος ParaPost, 8% για τους προκατασκευασμένους του συστήματος ParaPost και 20% για τους Radix Anchor. Μάλιστα, αν εξαιρεθούν οι τελευταίοι το συνολικό ποσοστό αποτυχίας μειώνεται στο 3%. Αιτίες αποτυχίας ήταν η απώλεια συγκράτησης των αξόνων και τα κατάγματα ρίζας (Εικόνα 1). Η μεγαλύτερη αποτυχία των αξόνων Radix-Anchor μπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι δεν είναι κατάλληλοι για κάθε τύπο δοντιού. Για ΠΙΝΑΚΑΣ V Ποσοστά επιβίωσης προσθετικών αποκαταστάσεων με δόντια-στηρίγματα με ή χωρίς άξονα Μελέτη Salvi et al 75 De Becker et al 53 Wegner et al 66 Hochman et al 58 King et al 85 Sundh et al 76 Leempoel et al 54 Bergman et al 78 Τύπος αποκατάστασης και γέφυρες Μερικές οδοντοστοιχίες και γέφυρες Χρόνος παρακολούθησης 4 χρόνια 20 χρόνια 60 μήνες 57 μήνες 6,3 χρόνια 2 χρόνια 18 χρόνια 1 χρόνος 5 χρόνια 10 χρόνια 12 χρόνια 6 χρόνια Ποσοστό επιβίωσης % με άξονα Χυτοί 89,6 43,4 91,4 90, , ,4 97,2 86,8 81,7 Προκατασκευασμένοι 98,4 84, Ποσοστό επιβίωσης % χωρίς άξονα 92,5 77,4 96,2 97,7 97,

7 Πρόγνωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Ποσοστά επιβίωσης και τύποι επιπλοκών. 35 α Εικόνα 1. Κάταγμα ρίζας ενδοδοντικά θεραπευμένου δοντιού-στηρίγματος γέφυρας που φέρει ανασύσταση με άξονα Radix-Anchor και σύνθετη ρητίνη. παράδειγμα, σε τομείς με μεγάλη γωνία μεταξύ ρίζας και μύλης, μεγάλο μέρος του τμήματος του άξονα για τη συγκράτηση του ψευδοκολοβώματος πρέπει να αφαιρεθεί, με αποτέλεσμα συχνές αποκολλήσεις της ανασύστασης. Η παρουσία χυτών αξόνων ειδικά σε άπω δόντιαστηρίγματα έχει αποδειχτεί ότι σχετίζεται με αυξημένη απώλεια συγκράτησης και κατάγματα των δοντιών 84. Κάταγμα ρίζας παρατηρήθηκε, κυρίως, σε δόντια με χυτούς άξονες που λειτουργούσαν ως τελικά στηρίγματα σε γέφυρες με πρόβολο 63 (Εικόνα 2). Διαπιστώθηκε ότι οι χυτοί κωνικοί άξονες αποτυγχάνουν συχνότερα (ποσοστό αποτυχίας 15%) σε σχέση με τους προκατασκευασμένους παραλληλόπλευρους άξονες τύπου ParaPost (ποσοστό αποτυχίας 8%) 77. Επιπλέον, οι παραλληλόπλευροι προκατασκευασμένοι άξονες σχετίζονται με περισσότερο «ευνοϊκούς» τύπους αποτυχίας, όπως αποκόλληση ή κατάγματα του άξονα, γεγονός που επιτρέπει την επανάληψη της αποκατάστασης. Αντίθετα, στους χυτούς άξονες παρατηρήθηκαν περισσότερα κατάγματα ρίζας που στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζονται με μη αναστρέψιμη αποτυχία του στηρίγματος 77,82. Το ίδιο διαπιστώνεται και σε άλλες μελέτες όπου οι χυτοί άξονες (ποσοστό δοντιών χωρίς επιπλοκές 24%) φαίνεται να ευθύνονται για μεγαλύτερο ποσοστό επιπλοκών των δοντιών (ενδοδοντική αποτυχία, τερηδόνα, απώλεια συγκράτησης και κάταγμα ρίζας) σε σχέση με τους προκατασκευασμένους (ποσοστό δοντιών χωρίς επιπλοκές 47,8%) 75. Αντίθετα, σε κλινική μελέτη των Creugers και συν 79 δε παρατηρήθηκε διαφορά στην επιβίωση ανάμεσα στους χυτούς και τους προκατασκευασμένους άξονες 79. Από τους χυτούς άξονες, οι παραλληλόπλευροι τύπου ParaPost (παραλληλόπλευροι) παρουσίασαν μεγαλύτερο ποσοστό επιτυχίας (100%) σε σχέση με τους κωνικούς (87,3%). Μάλιστα, οι τελευταίοι Εικόνα 2. α) Κάταγμα ρίζας ενδοδοντικά θεραπευμένου ακραίου δοντιού-στηρίγματος γέφυρας με πρόβολο. β) Ο άξονας φέρει ακατάλληλο μήκος και διαμόρφωση. εμφάνισαν μικρότερο ποσοστό επιτυχίας και από τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια χωρίς καμία ενδομυλική ενίσχυση (89,9%). Τα περισσότερα από τα γωνιώδη και επιμήκη κατάγματα ρίζας στους κωνικούς χυτούς άξονες αποδόθηκαν κυρίως σε υδραυλικές πιέσεις που δημιουργούνται κατά την προσκόλληση των αξόνων 80. Σχετικά με την επίδραση του τρόπου συγκράτησης των αξόνων στον τύπο της αποτυχίας, έχει διαπιστωθεί ότι οι κοχλιούμενοι άξονες παρουσιάζουν κυρίως κατάγματα της ρίζας, ενώ οι συγκολλούμενοι εμφανίζουν συνήθως αποκόλληση, κυρίως στην οπίσθια περιοχή, που αποδίδεται στις αυξημένες πιέσεις και φορτίσεις που δέχονται τα δόντια αυτά 82. Όσον αφορά τη μορφή της επιφάνειας των αξόνων, φαίνεται ότι από τους κωνικούς, αυτοί που έχουν σπείρες σχετίζονται με μεγαλύτερο κίνδυνο για κάταγμα ρίζας από τους οδοντωτούς. Οι πρώτοι παρουσίασαν ποσοστό αποτυχίας 30% στα 7,9 χρόνια, σε αντίθεση με τους οδοντωτούς, που το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 2% σε μελέτη των Mentink και συν 81. Βέβαια, πρέπει να σημειωθεί ότι στη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκαν και δόντια με αμφίβολη πρόγνωση και το δείγμα που μελετήθηκε β

8 36 Ζάρρα και συν ήταν μικρό (πιλοτική μελέτη) για να επιτρέψει στατιστική ανάλυση. Όταν συγκρίθηκε η κλινική επιβίωση των αξόνων από ανθρακονήματα με τους χυτούς άξονες, διαπιστώθηκε ότι το ποσοστό επιβίωσης των χυτών ήταν μεγαλύτερο από αυτών με ανθρακονήματα σε χρόνο παρακολούθησης 7 ετών, με μόνη αιτία αποτυχίας την αποκόλληση του άξονα και μειονέκτημα της μελέτης το μικρό σχετικά μέγεθος του δείγματος 85. Αντίθετα, σε άλλη μελέτη παρατηρήθηκε ότι σε χρόνο παρακολούθησης 2-3 ετών δεν παρουσιάστηκε καμιά τεχνική αποτυχία που να μπορεί να συσχετιστεί με το σύστημα των αξόνων από ανθρακονήματα 86. Σε πολλές in vitro έρευνες έχει διαπιστωθεί ότι η οδοντική ουσία που παραμένει μυλικά του ορίου της στεφάνης αυξάνει την αντίσταση στη θραύση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών με άξονα Αυτό επιβεβαιώνεται και από κλινικές μελέτες που κατέληξαν ότι η παρουσία οδοντινικού ferrule effect, δηλαδή η επέκταση της αποκατάστασης τουλάχιστον 2 ακρορριζικότερα του σημείου επαφής μύλης και ψευδοκολοβώματος συνεισφέρει σημαντικά στη μείωση της συχνότητας των καταγμάτων δοντιού και ρίζας (6,2%)75 και έτσι αυξάνεται η επιβίωση των αποκαταστάσεων με άξονα και ψευδοκολόβωμα 75,79,86. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε ποσοστό επιβίωσης 98+ _ 2% για τις περιπτώσεις με επαρκές ύψος οδοντίνης και 93+ _ 3% για ανεπαρκές ύψος οδοντίνης για περίοδο παρακολούθησης 5 ετών 79. Επίδραση του φύλου και της ηλικίας στο ποσοστόεπιβίωσης των ενδοδοντικά θεραπευμένων στηριγμάτων: Δε διαπιστώθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές στο ποσοστό επιβίωσης των αποκαταστάσεων με ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια-στηρίγματα ανάμεσα στους άνδρες (ποσοστό επιβίωσης 69,1%) και τις γυναίκες (ποσοστό επιβίωσης 73,4%) σε χρόνο παρακολούθησης 60 μηνών 66. Τέλος, σε ό,τι αφορά την επίδραση της ηλικίας στην επιβίωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων που φέρουν ενδορριζικούς άξονες έχει διαπιστωθεί ότι το ποσοστό αποτυχίας είναι μεγαλύτερο στα άτομα άνω των 60 ετών, γεγονός που αποδίδεται στην ευθραυστότητα της οδοντίνης και τον αυξημένο αριθμό παρεμβάσεων στα δόντια των ατόμων αυτών με αποτέλεσμα να υπάρχει λιγότερη εναπομείνασα οδοντική ουσία. Τέλος, μεγαλύτερο ποσοστό αποτυχίας παρατηρήθηκε στην άνω γνάθο, πιθανά λόγω των αυξημένων οριζόντιων λειτουργικών φορτίσεων 77. Ενδοδοντική θεραπεία πριν ή μετά την τοποθέτηση της αποκατάστασης: Υπάρχει μεγαλύτερη συχνότητα αποτυχίας των δοντιών-στηριγμάτων αν η ενδοδοντική θεραπεία γίνει μετά την προσκόλληση της γέφυρας συγκριτικά με τα στηρίγματα με ζωντανό πολφό και με τα δόντια που η ενδοδοντική θεραπεία προηγήθηκε της προσθετικής αποκατάστασης Επομένως, σε δόντια με αμφίβολη πρόγνωση ή εκτεταμένο τερηδονισμό, συνίσταται να πραγματοποιείται σκόπιμη ενδοδοντική θεραπεία πριν την τελική προσκόλληση της γέφυρας 91. Συζήτηση Τα ποσοστά επιτυχίας της συντηρητικής ενδοδοντικής θεραπείας, της επανάληψής της και της χειρουργικής ενδοδοντίας είναι, γενικά, πολύ υψηλά. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικό ποσοστό ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών διατηρείται στη στοματική κοιλότητα και μέρος τους χρησιμοποιείται ως στήριγμα προσθετικών αποκαταστάσεων. Είναι προφανές, ότι υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις στα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με την πρόγνωση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών ως στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων, διακυμάνσεις που, προφανώς, οφείλονται στην ετερογένεια των προσθετικών αποκαταστάσεων που τα χρησιμοποιούν, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολη η διεξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Οι κυριότεροι παράγοντες που φαίνεται να καθορίζουν την πρόγνωση είναι η έκταση και ο τύπος της προσθετικής αποκατάστασης, η θέση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων στο οδοντικό τόξο, καθώς και ο τύπος του ενδορριζικού άξονα και της ανασύστασης μύλης που θα χρησιμοποιηθεί 51,52,57,66,68-70,75-77,79,80-86.Οικυριότερες επιπλοκές που εμφανίζουν τα ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια-στηρίγματα είναι κατάγματα δοντιού ή ρίζας, περιοδοντικές επιπλοκές, προβλήματα που σχετίζονται με τον άξονα, όπως απώλεια συγκράτησης ή κάταγμα του άξονα και αναζωπύρωση περιακρορριζικής φλεγμονής με ταυτόχρονη ανάγκη επανάληψης της ενδοδοντικής θεραπείας 62,70. Όσον αφορά τον τύπο της αποκατάστασης, καλύτερη πρόγνωση φαίνεται να έχουν τα δόντιαστηρίγματα στεφανών, ενώ ακολουθούν των γεφυρών και των μερικών οδοντοστοιχιών, που εμφανίζουν και τη μεγαλύτερη συχνότητα τεχνικών επιπλοκών, κυρίως, καταγμάτων ρίζας 57,66,70. Από τις γέφυρες, οι 3-μονάδων εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά επιβίωσης από τις μεγαλύτερης έκτασης γέφυρες και τις γέφυρες με πρόβολο, ιδιαίτερα όταν φέρουν ενδοδοντικά θεραπευμένα άπω στηρίγματα 55,61,77. Ωστόσο, παρά τα παραπάνω δεδομένα της διεθνούς βιβλιογραφίας, το κλινικό ερώτημα το οποίο τίθεται είναι αν θα πρέπει ενδοδοντικά θεραπευμένα δόντια με ικανοποιητική ενδοδοντική θεραπεία να χρησιμοποιούνται ως στηρίγματα προσθετικών αποκαταστάσεων, ιδίως, σε περιπτώσεις «υψηλού κινδύνου» για την πρόκληση επιπλοκών, όπως οι γέφυρες με πρόβολο, οι μερικές οδοντοστοιχίες ελευθέρων άκρων και οι μεγάλης έκτασης ακίνητες γέφυρες. Στις περιπτώσεις αυτές, λαμβάνοντας υπόψη την περιορισμέ-

9 Πρόγνωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Ποσοστά επιβίωσης και τύποι επιπλοκών. 37 νη μακρά πρόγνωση, θα πρέπει να αναζητηθούν εναλλακτικές λύσεις και, κυρίως, να ληφθεί υπόψη η αυστηρότητα των εφαρμοζόμενων κλινικών πρωτοκόλλων. Οι μεγάλες διακυμάνσεις στα ποσοστά επιτυχίας στις διάφορες κλινικές μελέτες αποδίδονται κατά κύριο λόγο στα πολύ διαφορετικά εφαρμοζόμενα κλινικά πρωτόκολλα που διαφοροποιούν σημαντικά τις εμβιομηχανικές παραμέτρους και, κυρίως, τη φόρτιση που μακροχρόνια δέχονται αυτές οι αποκαταστάσεις. Επομένως, τα ποσοστά επιτυχίας ή αποτυχίας μπορούν να μεταβληθούν θετικά ή αρνητικά ανάλογα με τη σωστή επιλογή και εφαρμογή των κατάλληλων κλινικών πρωτοκόλλων. Με αντίστοιχο σκεπτικό επιλέγεται ο πλέον κατάλληλος τύπος ανασύστασης των δοντιών αυτών με άξονα και ψευδοκολόβωμα. Από τους διάφορους τύπους αξόνων, οι χυτοί εμφανίζουν συχνότερα επιμήκη κατάγματα ρίζας ως επιπλοκή και αιτία αποτυχίας τους, όπως αντίστοιχα το ίδιο συμβαίνει με τους κοχλιούμενους και τους άξονες με σπείρες 81,82. Ο καθοριστικότερος παράγοντας, ωστόσο, για την επιβίωση όλων των τύπων αξόνων είναι η ποσότητα της οδοντίνης που παραμένει μυλικά της αποκατάστασης και όταν αυτή ξεπερνά το 1,5-2 mm, η πρόγνωση των δοντιών αυτών αυξάνεται σημαντικά λόγω της «ενέργειας δακτυλίου» (ferrule effect) 75,79. Επομένως, βασικός κλινικός στόχος είναι _ εφόσον υπάρχει επαρκές μήκος ρίζας, αλλά και οστική στήριξη που να επιτρέπει τέτοιου είδους παρέμβαση _ η διατήρηση, όσο το δυνατό, περισσότερης οδοντικής ουσίας και, στην περίπτωση που δεν εξασφαλίζεται αυτή η προϋπόθεση, να εξετάζονται άλλες λύσεις, όπως η κλινική επιμήκυνση μύλης ή η ορθοδοντική υπερέκφυση του δοντιού. Συνολικά, οι παραπάνω παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο για τη σωστή χρησιμοποίηση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών ως στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων, επηρεάζοντας τη μακροχρόνια πρόγνωσή τους. Η αξιολόγηση της θέσης και της στρατηγικής σημασίας του δοντιού, της ανάγκης για τοποθέτηση ενδορριζικού άξονα, η επιλογή του κατάλληλου τύπου άξονα για κάθε περίπτωση, ενώ, τέλος, τα χαρακτηριστικά της προσθετικής αποκατάστασης, όπως η έκταση των νωδών περιοχών, η παρουσία προβόλων, η αυχενομασητική διάσταση των στηριγμάτων και η δυνατότητα ναρθηκοποίησης, αποτελούν τους καθοριστικούς παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην επιλογή του τελικού σχεδίου θεραπείας. Σε κάθε περίπτωση καθοριστική σημασία φαίνεται να έχει η σωστή επιλογή των περιπτώσεων και η αυστηρή τήρηση των κλινικών πρωτοκόλλων. Συμπεράσματα 1. Οι κυριότεροι παράγοντες που καθορίζουν την πρόγνωση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων είναι η έκταση και ο τύπος της προσθετικής αποκατάστασης, η θέση των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων στο οδοντικό τόξο, καθώς και ο τύπος του ενδορριζικού άξονα και της ανασύστασης μύλης που θα χρησιμοποιηθεί. 2. Όσον αφορά τον τύπο της αποκατάστασης, καλύτερη πρόγνωση φαίνεται να έχουν τα δόντιαστηρίγματα στεφανών, ακολουθούν των γεφυρών και, τέλος, των μερικών οδοντοστοιχιών. Από τις γέφυρες, οι 3-μονάδων εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά επιβίωσης από τις μεγαλύτερης έκτασης γέφυρες και τις γέφυρες με πρόβολο, ιδιαίτερα, όταν φέρουν ενδοδοντικά θεραπευμένα άπω στηρίγματα. 3. Η χρήση ενδορριζικού άξονα προτείνεται μόνο για την αποκατάσταση των απολεσθέντων τμημάτων της μύλης των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών και όχι για την «ενίσχυσή» τους. 4. Η κυριότερη επιπλοκή που εμφανίζουν τα δόντια με άξονα είναι επιμήκη κατάγματα ρίζας που αυξάνονται, όταν αυτά αποτελούν άπω στηρίγματα μερικών οδοντοστοιχιών και γεφυρών με πρόβολο. 5. Από τους διάφορους τύπους αξόνων, οι χυτοί, οι κοχλιούμενοι και οι άξονες με σπείρες εμφανίζουν συχνότερα επιμήκη κατάγματα ρίζας ως επιπλοκή και αιτία αποτυχίας τους. 6. Ο καθοριστικότερος παράγοντας για την αύξηση της επιβίωσης όλων των τύπων αξόνων είναι η παρουσία τουλάχιστον 1,5-2 mm οδοντίνης μυλικά της αποκατάστασης, την οποία περισφίγγει η στεφάνη με «ενέργεια δακτυλίου» (ferrule effect). 7. Σε περιπτώσεις εκτεταμένου τερηδονισμού και σε δόντια αμφίβολης πρόγνωσης, η ενδοδοντική θεραπεία θα πρέπει να προηγείται της τελικής προσκόλλησης της αποκατάστασης. Βιβλιογραφία 1. Friedman S. Prognosis of initial endodontic therapy. Endodontic Topics 2002; 2: Chu CH, Lo ECM, Cheung SP. Outcome of root canal treatment using Thermafil and cold lateral condensation filling techniques. Int Endod J 2005; 38: Coelho RM, Franca A, Santana D. Cohort study of endodontic therapy success. Braz Dent J 2003; 14: Farzaneh M, Abitbol S, Lawrence HP, Friedman S. Treatment outcome in endodontics-the Toronto study. Phase II: initial treatment. J Endod 2004; 30: Marquis VL, Dao T, Farzaneh M, Abitbol S, Friedman S. Treatment outcome in endodontics: the Toronto study. Phase III: initial treatment. J Endod 2006; 32: De Chevigny C, Dao T, Basrani BR, Marquis V, Farzaneh M, Abitbol S, Friedman S. Treatment out-

10 38 Ζάρρα και συν come in endodontics. The Toronto study-phase 4: initial treatment. J Endod 2008; 34: Friedman S, Abitbol S, Lawrence HP. Treatment outcome in endodontics: The Toronto study. Phase I. Initial treatment. J Endod 2003; 29: Salehrabi R, Ronstein I. Endodontic treatment outcomes in a large patient population in the USA: An Epidemiological study. J Endod 2004; 30: Ng Y-L, Mann V, Rahbaran S, Lewsey J, Gulabivala K. Outcome of primary root canal treatment: systematic review of the literature- Part II. Influence of clinical factors. Int Endod J 2008; 41: Wu MK, Wesselink P. Timeliness and effectiveness in the surgical management of persistent post-treatment periapical pathosis. Endodontic Topics 2005; 11: Gorni F, Gagliani M. The outcome of endodontic retreatment: a 2-yr follow-up. J Endod 2004; 30: Farzaneh M, Abitbol S, Friedman S. Treatment outcome in endodontics: The Toronto study. Phases I and II: Orthograde Retreatment. J Endod 2004; 30: de Chevigny C, Dao T, Basrani B, et al. Treatment outcome in endodontics: the Toronto study-phases 3 and 4: Orthograde retreatment. J Endod 2008; 34: Sundqvist G, Figdor D, Persson S, Sjogren U. Microbiologic analysis of teeth with failed endodontic treatment and the outcome of conservative retreatment. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1998; 85: Danin J, Stromberg T, Forsgren H, Linder L, Ramskold L. Clinical management of nonhealing periradicular pathosis. Surgery versus endodontic retreatment. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1996; 82: Friedmann S. The prognosis and expected outcome of apical surgery. Endodontic Topics 2005; 11: Walivaara DA, Abrabamson P, Isaksson S, Blommqvist JE, Samfors KA. Prospective Study of Periapically Infected Teeth Treated with periapical surgery including ultrasonic preparation and retrograde intermediate restorative material root- end fillings. J Oral Maxillofac Surg 2007; 65: Pennarrocha M, Marti E, Garcia B, Gay C. Relationship of periapical lesion, radiologic size, apical resection and retrograde filling with the prognosis of periapical surgery. J Oral Maxillofac Surg 2007; 65: Taschieri S, Fabbro M, Testori T, Francetti L, Weinstein R. Endodontic resurgery using 2 different magnification devices: preliminary results of a randomized controlled study. J Oral Maxillofac Surg 2006; 64: Yazdi PM, Schou S, Jensen SS, Stoltze K, Kenrad B, Sewerin I. Dentin bonded resin composite (Retroplast) for root- end filling: a prospective clinical and radiographic study with a mean follow up period of 8 years. Int Endod J 2007; 40: Rahbaran S, Gilthorpe M, Harrison S, Gulabivala K. Comparison of clinical outcome of periapical surgery in endodontic units and oral surgery units of a teaching dental hospital: a retrospective study. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2001; 91: Rud J, Munksgaard EC, Andreasen JO, Rud V. Retrograde root filling with composite and a dentinbonding agent. Endod Dent Traumatol 1991; 7: Yan M. The management of periapical lesions in endodontically treated teeth. Aust Endod J 2006; 32: Wesson CM, Gale TM. Molar apicoectomy with amalgam root- end filling: results of a prospective study in two district general hospitals. Br Dent J 2003; 195: Testori T, Capelli M, Milani S, Weinstein R. Success and failure in periradicular surgery: A longitudinal Retrospective analysis. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1999; 87: Wang N, Knight K, Dao T, Friedman S. Treatment outcome in endodontics- The Toronto study. Phases I & II: Apical Surgery. J Endod 2004; 30: Waikakul A, Punwutikorn J. Clinical Study of retrograde filling with gold leaf: Comparison with amalgam. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1991; 71: Zuolo ML, Ferreira MOF, Gutmann JL. Prognosis in periradicular surgery: a clinical prospective study. Int Endod J 2000; 33: Bader G, Lejeune S. Prospective study of two retrograde endodontic apical preparations with and without the use of CO2 laser. Endod Dent Traumatol 1998; 14: Sumi Y, Hattori H, Hayashi K, Ueda M. Ultrasonic Root End Preparation (Clinical and Radiographic Evaluation of Results). J Oral Maxillofac Surg 1996; 54: Schwartz D, Yarom N, Lusting J, Kaffe I. A retrospective radiographic study of root end surgery with amalgam and intermediate restorative material. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2003; 96: Zetterqvist L, Hall G, Holmlund A. Apicoectomy: A comparative clinical study of amalgam and glass ionomer cement as apical sealants. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1991; 71: Pantschev A, Corlsson AP, Andersson L. Retrograde root filling with EBA cement or amalgam: A retrospective study. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1994; 78: Chong BS, Pitt Ford TR, Hudson MB. A prospective clinical study of Mineral Trioxide Aggregate and IRM when used as root- end filling materials in endodontic surgery. Int Endod J 2003; 36: Lindeboom J, Frenken J, Kroom F, van der Akker H. A comparative prospective randomized clinical study of MTA and IRM as root- end filling materials in single rooted teeth in endodontic surgery. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2005; 100: Tobon SI, Arismendi JA, Mesa ML, Valencia JA. Comparison between a conventional technique and two bone regeneration techniques in periradicular surgery. Int Endod J 2002; 35: Pecora G, De Leonardis D, Ibrahim N, Bovi M, Cornelini R. The use of calcium sulfate in the surgical treatment of a through and through periradicular lesion. Int Endod J 2001; 34: Dietrich T, Zunker P, Dietrich D, Bernimoulin JP.

11 Πρόγνωση ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών-στηριγμάτων προσθετικών αποκαταστάσεων. Ποσοστά επιβίωσης και τύποι επιπλοκών. 39 Periapical and periodontal healing after osseous grafting and guided tissue regeneration treatment of apicomarginal defects in periradicular surgery: Results after 12 months. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2003; 95: Taschieri S, Del Fabbro M, Testori T, Weinstein R. Efficacy of Xenogeneic Bone Grafting with guided tissue regeneration in the management of bone defects after surgical endodontics. J Oral Maxillofacial Surg 2007; 65: Garret K, Kerr M, Hartwell G, Oʼ Sullivan S, Mayer P. The effect of a bioresorbable matrix barrier in endodontic surgery on the rate of periapical healing: an in vivo study. J Endod 2002; 28: Stassen LFA, Hislop WS, Still DM, Moos KF. Use of inorganic bone in periapical defects following apical surgery- a prospective trial. Br J Oral Maxillofac Surg 1994; 32: Wang Q, Cheung GSP, Ng RPY. Survival of surgical endodontic treatment performed in a dental teaching hospital: a cohort study. Int Endod J 2004; 37: Finne K, Nord PG, Person G, Lennertsson B. Retrograde root filling with amalgam and cavit. Oral Surg 1977; 43: Grung B, Molven O, Halse A. Periapical surgery in a Norwegian County Hospital: Follow up findings of 477 teeth. J Endod 1990; 16: Rubinstein R, Kim S. Short term observation of the results of endodontic surgery with the use of a surgical operation microscope and Super EBA as root- end filling material. J Endod 1999; 25: Mead C, Javidan-Nejad S, Mego M, Nash B, Torabinejad M. Levels of evidence for the outcome of endodontic surgery. J Endod 2005; 31: Kvist T, Reit C. Results of endodontic retreatment: a randomized clinical study comparing surgical and nonsurgical procedures. J Endod 1999; 25: Briggs PFA, Scott BJJ. Evidence based dentistry: endodontic failure-how should it be managed? Br Dent J 1997; 183: Caliskan MK. Nonsurgical retreatment of teeth with periapical lesions previously managed by either endodontic or surgical intervention. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2005; 100: Valderhaug J, Jokstad A, Ambjornsen Ε, Norheim PW. Assessment of the periapical and clinical status of crowned teeth over 25 years. J Dent 1997; 25: De Backer H, Van Maele G, De Moor N, Van den Berghe L. An up to 20-year retrospective study of 4-unit fixed dental prostheses for the replacement of 2 missing adjacent teeth. Int J Prosthodont 2008; 21: Walton T. A 10-year longitudinal study of fixed prosthodontics: Clinical characteristics and outcome of singleunit metal-ceramic crowns. Int J Prosthodont 1999; 12: De Backer H, Van Maele G, De Moor N, Berghe L, De Boever J. A 20 year retrospective survival study of fixed partial dentures. Int J Prosthodont 2006; 19: Leempoel PGB, Kayser AF, Van Rossum GMJM, De Haan AFJ. The survival rate of bridges. A study of 1674 bridges in 40 Dutch general practices. J Oral Rehabil 1995; 22: De Backer H, Maele G, Decock V, Berghe L. Long-term survival of complete crowns, fixed dental prostheses, and cantilever fixed dental prostheses with posts and cores on root canal-treated teeth. Int J Prosthodont 2007; 20: Palmqvist S, Soderfeldt B. Multivariate analyses of factors influencing the longevity of fixed partial dentures, retainers, and abutments. J Prosthet Dent 1994; 71: Walton T. An up to 15-year longitudinal study of 515 metal-ceramic FPDs: Part 1. Outcome. Int J Prosthodont 2002; 15: Hochman N, Mitelman L, Hadani PE, Zalkind M. A clinical and radiographic evaluation of fixed partial dentures prepared by dental school students: a retrospective study. J Oral Rehabil 2003; 30: Nickenig HJ, Spiekermann H, Wichmann M, Karl Andreas S, Eitner S. Survival and complication rates of combined tooth-implant-supported fixed and removable partial dentures. Int J Prosthodont 2008; 21: De Backer H, Van Maele G, De Moor N, Berghe L. Single-tooth replacement: Is a 3-unit fixed partial denture still an option? A 20-year retrospective study. Int J Prosthodont 2006; 19: Palmqvist S, Swartz B. Artficial crowns and fixed partial dentures 18 to 23 years after placement. Int J Prosthodont 1993; 6: Hammerle C, Ungerer M, Fantoni P, Bragger U, Burgin W, Lang N. Long term analysis of biologic and technical aspects of fixed partial dentures with canilevers. Int J Prosthodont 2000; 13: Nyman S, Lindhe J. A longitudinal study of combined periodontal and prosthetic treatment of patients with advanced periodontal disease. J Periodontol 1979; 50: Walton TR. An up to 15-year longitudinal study of 515 metal-ceramic FPDs: Part 2. Modes of failure and influence of various clinical characteristics. Int J Prosthodont 2003; 16: Walton J, Gardner FM, Agar J. A survey of crown and fixed partial denture failures: Length of service and reasons for replacement. J Prosthet Dent 1986; 56: Wegner P, Freitag S, Kern M. Survival rate of endodontically treated teeth with posts after prosthetic restoration. J Endod 2006; 32: Landolt A, Lang NP. Erfolg und Misserfolg bei extensionbrucken Schweiz Monatsschr Zahnmed 1988; 98: De Backer H, Van Maele G, De Moor N, Berghe L. Long-term results of short-span versus long-span fixed dental prostheses: an up to 20-year retrospective study. Int J Prosthodont 2008; 21: Randow K, Glantz PO, Zoger B. Technical failures and some related clinical complications in extensive fixed prosthodontics: an epidemiological study of long-term clinical quality. Acta Odontol Scand 1986; 44: Sorensen J, Martinoff J. Endodontically treated teeth as abutments. J Prosthet Dent 1985; 53: Guzy GE, Nicholls JI. In vitro comparison of intact endodontically treated teeth with and without endo-post

12 40 Ζάρρα και συν reinforcement. J Prosthet Dent 1979; 42: Tjan AH. Resistance to root fracture of dowel channels with various thickness of buccal dentin walls. J Prosthet Dent 1985; 53: Morfis AS. Vertical root fractures. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 1990; 69: Assif D, Gorfil C. Biomechanical considerations in restoring endodontically treated teeth. J Prosthet Dent 1994; 71: Salvi GE, Siegrist Guldener BE, Amstad T, Joss A, Lang NP. Clinical evaluation of root filled teeth restored with or without post-and-core systems in a specialist practice setting. Int Endod J 2007; 40: Sundh B, Odman P. A study of fixed prosthodontics at a university clinic 18 years after insertion. Int J Prosthodont 1997; 10: Torbojorner A, Karlsson S, Odman P: Survival rate and failure characteristics for two post designs. J Prosthet Dent 1995; 73: Bergman B, Lundquist P, Sjogren U, Sundquist G. Restorative and endodontic results after treatment with cast posts and cores. J Prosthet Dent 1989; 61: Creugers N, Mentink A, Fokkinga W, Kreulen C. 5-year follow up of a prospective clinical study on various types of core restorartions. Int J Prosthodont 2005; 18: Sorensen J, Martinoff J. Clinically significant factors in dowel design. J Prosthet Dent 1984; 52: Mentink AGB, Creugers NHS, Meeuwissen R, Leempoel PJB, Kayser AF. Clinical performance of different post and core systems-results of a pilot study. J Oral Rehabil 1993; 20: Hatzikyriakos AH, Reisis GI, Tsingos N. A 3-year postoperative clinical evaluation of posts and cores beneath existing crowns. J Prosthet Dent 1992; 67: Ellner S, Bergendal T, Bergman B. Four post-and-core combinations as abutments for fixed single crowns: A prospective up to 10-year study. Int J Prosthodont 2003; 16: Tan K, Pjeturson B, Lang N, Chan E. A systematic review of the survival and complication rates of fixed partial dentures after an observation period of at least 5 years. III. Conventional FPDs. Clin Oral Impl Res 2004; 15: King PA, Setchell DJ, Rees JS. Clinical evaluation of a carbon fibre reinforced carbon endodontic post. J Oral Rehabil 2003; 30: Fredriksson M, Astback J, Pamenius M, Arvidson K. A retrospective study of 236 patients with teeth restored by carbon fiber-reinforced epoxy resin posts. J Prosthet Dent 1998; 80: Morgano SM, Bracket SE. Foundation restorations in fixed prosthodontics: Current knowledge and future needs. J Prosthet Dent 1999; 82: Sorensen JA, Engelman MJ. Ferrule design and fracture resistance of endodontically treated teeth. J Prosthet Dent 1990; 63: Gegauff AG. Effect of crown lengthening and ferrule placement on static load failure of cemented cast postcores and crowns. J Prosthet Dent 2000; 84: Tan PL, Aquilino SA, Gratton DG et al. In vitro fracture resistance of endodontically treated central incisors with varying ferrule heights and configurations. J Prosthet Dent 2005; 93: Reuter JE, Brose MO. Failures in full crown retained dental bridges. Br Dent J 1984; 157:61-3.

Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών

Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Στρατής Παπάζογλου Προσθετολόγος, MS, PhD Επικ. Καθηγητής Οδοντικής Χειρουργικής Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Εκτεταμένη απώλεια ιστών Κοιλότητες μεγαλύτερες από τυπικές, συχνά αποκαθυστούν

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση

Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ορθοδοντική ΣTOMA 2014; 42 : 177-185 Βιβλιογραφική ανασκόπηση Η συμμετοχή της ορθοδοντικής θεραπείας στη δημιουργία υφιζήσεων των ούλων. Μία σύγχρονη επισκόπηση Ε. ΓΕΩΡΓΑΚΑ 1, Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 2, Ε. ΜΑΡΚΟΒΙΤΣΗ-ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση περιακρορριζικών ιστών. Ε.Γ.Κοντακιώτης

Αποκατάσταση περιακρορριζικών ιστών. Ε.Γ.Κοντακιώτης Αποκατάσταση περιακρορριζικών ιστών Ε.Γ.Κοντακιώτης Δεδομένα Το αίτιο και ο μηχανισμός δημιουργίας των περιακρορριζικών βλαβών πολφικής αιτιολογίας Η ύπαρξη περιακρορριζικών βλαβών Ζητούμενα Εάν και σε

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα

Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου. Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Αποκαθιστώντας την αυτοπεποίθηση του φυσικού σας χαμόγελου Αντικαθιστώντας χαμένα δόντια με εμφυτεύματα Τι είναι τα οδοντικά εμφυτεύματα; Τα οδοντικά εμφυτεύματα είναι μικρές βίδες τιτανίου που εκτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων

Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care. Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Συμβόλαιο Οδοντιατρικής Φροντίδας και Υποστήριξης Dental Care Πίνακας Οδοντιατρικών Πράξεων Κόστος συμμετοχής Ασφαλισμένου (Ποσό σε ) 1. ΓΕΝΙΚΑ Οδοντιατρική εξέταση 6 Καθαρισμός οδόντων μέχρι δύο (2) φορές

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε)

Ακτινογραφία στην ενδοδοντία - Τρισδιάστατη απεικόνιση (Λαµπριανίδης Θ) Άµεση και έµµεση κάλυψη του πολφού Σύγχρονα δεδοµένα (Κουλαουζίδου Ε) ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΤΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΡΟ ΟΣ Mediterranean Hotel 35, Cos str. 85100 Rhodes, Greece Tel.: +30 22410 24661, ISDN Line: +3022410 97000 Fax: +30 22410 22828

Διαβάστε περισσότερα

Διορθωμένη Στοματογναθοπροσωπική Χειρουργική

Διορθωμένη Στοματογναθοπροσωπική Χειρουργική Διορθωμένη Στοματογναθοπροσωπική Χειρουργική ΣTOMA 2010; 38 : 289-296 Bιβλιογραφική ανασκόπηση Η σημασία της διατήρησης της οστικής μάζας σε φατνία εξαχθέντων δοντιών. Τεχνική ατραυματικής εξαγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας

Dental Expert. Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Dental Expert Ο Εξειδικευµένος Συνεργάτης του Οδοντιατρείου σας Αεροαποτριβή Άννα Ελµάογλου Ε.Π.Ε. - Φειδιππίδου 30, 11527, Aθήνα Tηλ 210 7770739, 210 7770757 Φαξ 210 7770716 email: info@dental-expert.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ

ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. 10 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΜΦΡΑΞΗ ΤΩΝ ΡΙΖΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ Σκοπός του Σεμιναρίου: Είναι να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 2 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΔΟΝΤΙΟΥ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure.

Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation at the anterior commissure. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 50, October - November - December 2012, pages 18-22 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Mitomycin C application for the prevention of postoperative synechiae formation

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Υπεύθυνος δραστηριότητας: Μ. Γ. ΧΑΜΠΑΖ Σκοπός: Σκοπός αυτού του μετεκπαιδευτικού προγράμματος είναι η συνεχής επιμόρφωση των οδοντιάτρων

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιόρθωση συντηρητικών αποκαταστάσεων. Μέρος Β. Πρωτόκολλα επιδιόρθωσης αποκαταστάσεων συνθέτων ρητινών

Επιδιόρθωση συντηρητικών αποκαταστάσεων. Μέρος Β. Πρωτόκολλα επιδιόρθωσης αποκαταστάσεων συνθέτων ρητινών ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2014 28(3): 103-117 103 Επιδιόρθωση συντηρητικών αποκαταστάσεων. Μέρος Β. Πρωτόκολλα επιδιόρθωσης αποκαταστάσεων συνθέτων ρητινών 1. Λέκτορας 2. Μεταπτυχιακός φοιτητής 3. Καθηγητής Αντωνιάδου

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία επικοινωνίας Τμήμα Οδοντιατρικής, Πανεπιστημιούπολη ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη, ΤΚ 541 24 Τηλ (+30) 2310 999648 e-mail gmicro@dent.auth.

Στοιχεία επικοινωνίας Τμήμα Οδοντιατρικής, Πανεπιστημιούπολη ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη, ΤΚ 541 24 Τηλ (+30) 2310 999648 e-mail gmicro@dent.auth. Ονομ/επώνυμο Γεώργιος Μικρογεώργης Στοιχεία επικοινωνίας Τμήμα Οδοντιατρικής, Πανεπιστημιούπολη ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη, ΤΚ 541 24 Τηλ (+30) 2310 999648 e-mail gmicro@dent.auth.gr Ώρες επικοινωνίας Σπουδές Τίτλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε Αιμίλιος Τίγκος Χειρουργός Οδοντίατρος - Ενδοδοντολόγος Κάθε δόντι αποτελείται από τη «μύλη», το τμήμα δηλαδή που βρίσκεται έξω από τα ούλα και είναι ορατό

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Restoration of endodontically treated teeth with prefabricated posts.

Restoration of endodontically treated teeth with prefabricated posts. Restoration of endodontically treated teeth with prefabricated posts. The restoration of endodontically treated teeth is a common task for the clinician. After completing endodontic treatment the tooth

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Περιοδοντική θεραπεία:

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Περιοδοντική θεραπεία: ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου και το πέρας της εργαστηριακής άσκησης ο φοιτητής θα πρέπει να είναι ικανός να: Αναφέρει τα στάδια προετοιμασίας των δοντιών για ενδοδοντική θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ.

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 3 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ. ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 5 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΜΗΚΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Είναι να αποκτήσουν οι φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Μαυρόγιαννη Γεωργία 1, Καραντζούλα Ευαγγελία 2, Τουλιά Γεωργία 3, Κυριακόπουλος Βασίλης 4, Καδδά Όλγα 5 EΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων

Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων 6 Ενδοδοντία De n t a l Tr i b u n e Greek Edition Χρήση ΜΤΑ για την αποκατάσταση ιατρογενών διατρήσεων Αrnaldo Castellucci, MD, DDS Οι διατρήσεις αποτελούν παθολογικές ή ιατρογενείς επικονωνίες μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ. Καλύβα Μαρία. Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ ΧΟΡΗΓΟΙ

ΜΑΡΤΙΟΥ. Καλύβα Μαρία. Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ ΧΟΡΗΓΟΙ Ε Ν Δ Ο Δ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Ε Σ Καλύβα Μαρία 5-6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 Ε νδοδοντική θεραπεία Από την διάγνωση έως την έμφραξη ΧΟΡΗΓΟΙ Χρήστος Δανδάκης Γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη το 1965. Πτυχίο Οδοντιατρικής το 1991.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο

Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο Μία Περίπτωση Σύντηξης/Διδυμίας Κάτω Τρίτου Γομφίου με Υπεράριθμο Τέταρτο Γομφίο ΓΝΑΘΙΟΝ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ & ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡ/ΚΗ www.gnathion.gr Μια ασυνήθης αναπτυξιακή διαταραχή των δοντιών είναι και η σύντηξη/διδυμία,

Διαβάστε περισσότερα

Ησάλλεο ηακπνπιίδεο Οδνληίαηξνο- Εαηξφο

Ησάλλεο ηακπνπιίδεο Οδνληίαηξνο- Εαηξφο Αξηζηνηέιεην Παλεπηζηήκην Θεζζαινλίθεο Οδνληηαηξηθή ρνιή Σνκέαο Πξνζζεηηθήο Βξγαζηήξην Οδνληηθήο θαη Ώλσηέξαο Πξνζζεηηθήο Δηεπζπληήο: Καζεγεηήο Α. Πηζηώηεο Ησάλλεο ηακπνπιίδεο Οδνληίαηξνο- Εαηξφο ΤΜΒΟΛΖ

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της μη αναισθητοποίησης των κάτω τομέων μετά από στελεχιαία κάτω φατνιακού νεύρου

Το πρόβλημα της μη αναισθητοποίησης των κάτω τομέων μετά από στελεχιαία κάτω φατνιακού νεύρου σελ. 6 ΣTOMA 2011; 39: 189-194 Ενδοδοντολογία Βιβλιογραφική ανασκόπηση Το πρόβλημα της μη αναισθητοποίησης των κάτω τομέων μετά από στελεχιαία κάτω φατνιακού νεύρου ΧΡ. ΣΤΑΥΡΙΑΝΟΣ 1, Λ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ 1,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ ΠΟΡΩΔΗ ΕΠΙΚΑΛΥΨH ΣΕ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ ΠΟΡΩΔΗ ΕΠΙΚΑΛΥΨH ΣΕ ΥΠΟΚΕΦΑΛΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΜΕ Β Ορθοπαιδική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς. Εισαγωγή Οι ενδείξεις αντιμετώπισης των υποκεφαλικών καταγμάτων του ισχίου σε ασθενείς άνω των εξήντα ετών με ολική αρθροπλαστική υπήρξε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο

Σχεδιάζοντας το τέλειο χαμόγελο Νίκος Τσέλιος Eιδικός Προσθετολόγος Απόφοιτος University of Michigan και Baylor College of Dentistry, USA Επιστημονικός Συνεργάτης Προσθετικής Οδοντιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Σχεδιάζοντας το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Οι εταιρείες. σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting. 19-20 Ιουνίου 2015

Οι εταιρείες. σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting. 19-20 Ιουνίου 2015 Οι εταιρείες & 1ο σας προσκαλούν στο: SKY Expert Meeting 19-20 Ιουνίου 2015 ΟΜΙΛΗΤΕΣ Hakan Ozyuvaci Αχιλλέας Κατσούπας Πελοπίδας Ι. Λομβαρδάς Κλεάνθης Μανωλάκης Αλέξανδρος Μανωλάκης Αίθουσα σεμιναρίων

Διαβάστε περισσότερα

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute

ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 1 ξεχάστε αυτά που ξέρατε παλιά για τα δόντια. οδοντιατρείο αισθητικής αποκατάστασης dental art institute Project1 25/1/11 13:55 Page 2 Project1 25/1/11 13:55 Page 3 τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

19ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ 24-25 ΜΑΪΟΥ & ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΕΝΔΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ

19ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ 24-25 ΜΑΪΟΥ & ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΕΝΔΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΔΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ 19ο ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΟΛΟΓΙΑ - ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΗ υνατότητες και αντιµετώπιση προβληµάτων στην Ενδοδοντολογία Αποκατάσταση ενδοδοντικά θεραπευµένων δοντιών 24-25 ΜΑΪΟΥ Αµφιθέατρο

Διαβάστε περισσότερα

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Adult Treatment In: The Alexander Discipline 297-320 Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Ορθοδοντική Θεραπεία Στόχος της ορθοδοντικής θεραπείας ανεξάρτητα από την ηλικία των ασθενών είναι βελτίωση της στοματικής

Διαβάστε περισσότερα

Νέες εξελίξεις στη Σύγχρονη Χειρουργική και μη Χειρουργική Οδοντιατρική

Νέες εξελίξεις στη Σύγχρονη Χειρουργική και μη Χειρουργική Οδοντιατρική Implantology Νέες εξελίξεις στη Σύγχρονη Χειρουργική και μη Χειρουργική Οδοντιατρική Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2015 PARK HOTEL Δεληγιώργη 2, Βόλος Botox & Dermal Filler Aesthetic Dentistry Εκτεταμένες συντηρητικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΣΔΟ) ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΣΔΟ) ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ (ΣΔΟ) ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ «ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΡΕΤΑ ΦΑΡΜ Α.Β.Ε.Ε. &

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων-Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα

Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων-Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Μεταλλικών Κατασκευών Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων- Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Οικονομετρική διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ. 3 ενδείξεις 1 υλικό

ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ. 3 ενδείξεις 1 υλικό ΥΛΙΚΟ ΨΕΥΔΟΚΟΛΟΒΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΡΗΤΙΝΩΔΗΣ ΚΟΝΙΑ ΔΙΠΛΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟΥ 3 ενδείξεις 1 υλικό Το ParaCore διπλού πολυμερισμού είναι μια ενισχυμένη με ύαλο σύνθετη ρητίνη, η οποία είναι ακτινοσκιερή και διαθέσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Υφίζηση των ούλων σε παιδιά νηπιακής και εφηβικής ηλικίας

Υφίζηση των ούλων σε παιδιά νηπιακής και εφηβικής ηλικίας ΠΑΙΔΟΔΟΝΤΙΑ 2015 29(2): 65-74 65 Υφίζηση των ούλων σε παιδιά νηπιακής και εφηβικής ηλικίας *. Παιδοδοντίατρος **. Οδοντίατρος ***. Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ-Περιοδοντολόγος Ρουμάνη Θ. *, Μπαχλαβά Ε. **,

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ETHΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ > 11 Δραστηριότητες συνεχιζόμενης εκπαίδευσης > Θεωρητική εκπαίδευση και πρακτική άσκηση > Στην Οδοντιατρική Σχολή: Θηβών 2, Γουδή-Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία

Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία Επανεπέμβαση στην Ενδοδοντία Παρουσίαση Από τη στιγμή της πρόσκλησής μου από το Quintessence International Publishing Group Brazil να γράψω ένα βιβλίο για την ενδοδοντία, το κεντρικό θέμα αυτής της δουλειάς

Διαβάστε περισσότερα

FotoSan. Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα

FotoSan. Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα FotoSan Αντιβακτηριακή δράση σε δευτερόλεπτα Περίληψη FotoSan αντιβακτηριακή θεραπεία Εντοπισμένη θεραπεία Καταστρέφει βακτήρια, ιούς, μύκητες, πρωτόζωα Χωρίς παρενέργειες Χωρίς αντενδείξεις ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΣΦΑΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2015

Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2015 Implantology Νέες εξελίξεις στη Σύγχρονη Χειρουργική και μη Χειρουργική Οδοντιατρική Botox & Dermal Filler Live Surgery Aesthetic Dentistry Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2015 GRAND HOTEL PALACE Μοναστηρίου 305-307,

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2015

Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2015 Implantology Νέες εξελίξεις στη Σύγχρονη Χειρουργική και μη Χειρουργική Οδοντιατρική Botox & Dermal Filler Live Surgery Aesthetic Dentistry Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2015 GRAND HOTEL PALACE Μοναστηρίου 305-307,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΝΤΙΑΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΟΛΦΟ

ΔΟΝΤΙΑΜΕ ΖΩΝΤΑΝΟ ΠΟΛΦΟ Στρατής Παπάζογλου, Επικ. Καθηγητής Μαριάννα Γαϊνταντζοπούλου, Λέκτορας Αντιμετώπιση δοντιών με εκτεταμένη απώλεια ιστών Εκτεταμένη απώλεια ιστών Κοιλότητες μεγαλύτερες από τυπικές, συχνά αποκαθυστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά

Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά Οδηγίες προς τους εθελοντές οδοντιάτρους, για τη συμπλήρωση του δελτίου οδοντιατρικής εξέτασης των παιδιών των νηπιαγωγείων, δημοτικών και γυμνασίων. Σκοπός αυτής της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Ν «ΑΓ.ΠΑΥΛΟΣ» ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:DrΣ.ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ ΡΗΞΗ ΤΕΝΟΝΤΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΘΩΡΑΚΙΚΟΥ ΜΥΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:KOYMHΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗ:ΚΑΛΥΒΑΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α 1 η Περίπτωση 2 η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ IN VITRO ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΘΡΑΥΣΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΘΡΑΥΣΗΣ ΠΡΟΣΘΙΩΝ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΑ ΘΕΡΑΠΕΥΜΕΝΩΝ ΔΟΝΤΙΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΘΕΙ ΜΕ ΜΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥΣ - ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΥΣ ΕΝΔΟΡΡΙΖΙΚΟΥΣ ΑΞΟΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Επιστήμη

Οδοντιατρική Επιστήμη Οδοντιατρική Επιστήμη Επιστήμη της Yγείας του Στόματος & των Δοντιών «Επιστήμη των Mεταμορφώσεων» Ανδρεάδης Δημήτριος Οδοντίατρος-Στοματολόγος Λέκτορας Εργαστηρίου Στοματολογίας Οδοντιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

AΓΓΛΙΚΑ: First Certificate in English (1993) Cambridge Certificate of Proficiency in English (2000) IELTS, 7,5/9, University of Cambridge (2003)

AΓΓΛΙΚΑ: First Certificate in English (1993) Cambridge Certificate of Proficiency in English (2000) IELTS, 7,5/9, University of Cambridge (2003) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΠΟΥΔΕΣ 1997 Απολυτήριο Λυκείου (Άριστα 19,3 ) 2003 Πτυχίο Οδοντιατρικής Σχολής Αριστοτελείου Παν/μίου Θεσσαλονίκης (Λίαν καλώς 7,03) 2009 Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Εξειδίκευσης στην Παιδοδοντιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

5-Days. Masterclass. Dentistry. in Aesthetic. 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου. πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες 5-Days Masterclass in Aesthetic Dentistry 23-24-25 Μαΐου 27-28 Ιουνίου 2015 2015 Το μόνο Πρόγραμμα Πανεπιστημίου του Εξωτερικού που γίνεται στην Ελληνική γλώσσα, με και 33 πιστοποιούμενες διδακτικές ώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ Παναγιώτα Κουρίδου Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Οραμα Λεύκανση Whitening

Οραμα Λεύκανση Whitening Αισθητική Innovation Κ α ι ν ο τ ο μ ί α Χαμόγελο Λάμψη Dentures Ορθοδοντική Γ έ φ υ ρ ε ς F i l l i n g s Σ τ ε φ ά ν ε ς Πορσελάνες P a s s i o n Ομορφιά V i s i o n Smile Dentures Π ά θ ο ς C r o w

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων

Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων Πτυχιακή Εργασία: Τοπογραφικό διάγραμμα σε ηλεκτρονική μορφή κεντρικού λιμένα Κέρκυρας και κτιρίου νέου επιβατικού σταθμού σε τρισδιάστατη μορφή και σχεδίαση με AutoCAD

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική Οδοντιατρική Ελάχιστης Παρέµβασης. Επιστηµονικό πρόγραµµα. Geneva. 19-20 Οκτωβρίου 2012 Ο ΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ.

Αισθητική Οδοντιατρική Ελάχιστης Παρέµβασης. Επιστηµονικό πρόγραµµα. Geneva. 19-20 Οκτωβρίου 2012 Ο ΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ο ΟΝΤΟΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ 18 ο Συµπόσιο Αισθητική Οδοντιατρική Ελάχιστης Παρέµβασης The Geneva Concept 19-20 Οκτωβρίου 2012 Αµφιθέατρο Ιδρύµατος Ευγενίδου Επιστηµονικό πρόγραµµα ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική

Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική Κεραμικά στην οδοντική χειρουργική Στρατής Παπάζογλου Επίκ. Καθηγητής Προσθετολόγος, MS, PhD Τι είναι κεραμικά υλικά; Είναι υλικά που αποτελούνται από ενώσεις μετάλλων με μη μεταλλικά στοιχεία Μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ

ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΗΛΙΟ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ EΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΕΙΟ Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΜΒΟΛΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΟΝΙΜΩΝ ΣΚΕΔΑΣΤΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Κιτσάκη Μαρίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία

Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία 12 Ορθοδοντική Μίνι Βίδες Ενα σημαντικό εργαλείο για την οδοντιατρική θεραπεία B.Ludwig B.Glast T.Lietz J.A.Lisson Οριζόντια μετατόπιση δοντιών Η απουσία χώρους αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών.

Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών. Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών. Καλογεράκη Ελένη Βιβλιοθήκη Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός», Msc Inf Scienc, Κοινωνιολόγος, Βιβλιοθηκονόμoς, Σαρανταπόρου 8, Άνω Ηλιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ

þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿÿ ÁÌ» Â Ä Å ¹µÅ Å½Ä ÃÄ þÿ ¹±Çµ Á¹Ã ºÁ õɽ ÃÄ ÃÇ» Tokatzoglou,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο

Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο Δ. Πλατή 1, Ι. Μπέλλου 2, Τ. Α. Μικρόπουλος 1 1 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΥΟΛΗ ΝΑΤΠΗΓΩΝ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ Γιπλυμαηική Δπγαζία «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο Σπιμελήρ Δξεηαζηική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΓΠ ΚΑΗ ΥΩΡΗΚΖ ΑΝΑΛΤΖ ΜΔΣΔΩΡΟΛΟΓΗΚΩΝ ΓΔΓΟΜΔΝΩΝ ΣΟΝ ΔΛΛΑΓΗΚΟ ΥΩΡΟ»

«ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΓΠ ΚΑΗ ΥΩΡΗΚΖ ΑΝΑΛΤΖ ΜΔΣΔΩΡΟΛΟΓΗΚΩΝ ΓΔΓΟΜΔΝΩΝ ΣΟΝ ΔΛΛΑΓΗΚΟ ΥΩΡΟ» ΓΔΩΠΟΝΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΘΖΝΩΝ ΣΜΗΜΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΦΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΣΟΜΕΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΥΗΜΕΙΑ ΕΙΔΙΚΕΤΗ: ΕΦΑΡΜΟΓΕ ΣΗ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΟΤ ΦΤΙΚΟΤ ΠΟΡΟΤ «ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΓΠ ΚΑΗ ΥΩΡΗΚΖ ΑΝΑΛΤΖ ΜΔΣΔΩΡΟΛΟΓΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο σχολείο»

«Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο σχολείο» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» «Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα