Medical Annals. Καρκινοειδείς όγκοι Βραχεία ανασκόπηση. ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Τόμος KA', Τεύχος 7-8, Σελ ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Medical Annals. Καρκινοειδείς όγκοι Βραχεία ανασκόπηση. ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Τόμος KA', Τεύχος 7-8, Σελ. 332-336 332 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ"

Transcript

1 332 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Τόμος KA', Τεύχος 7-8, Σελ Α Παθολογική Κλινική Ασκληπιείου Βούλας 2 Mediteranneo Hospital. Γλυφάδα. 3 Klnikum Weiden. Bayern, Germany. Καρκινοειδείς όγκοι Βραχεία ανασκόπηση Θ. Β. ΛΟΥΦΑ 1, Π. ΚΑΓΜΑΚΗΣ 1, Μ. ΜΑΤΑΛΙΩΤΑΚΗΣ 1, Ε.Π. ΚΑΓΜΑΚΗΣ 3, Μ.Ι. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΗΣ 2 Επιχειρείται, βραχεία ανασκόπηση των καρκινοειδών όγκων, με επισήμανση των νεωτέρων δεδομένων ως προς την διάγνωση και αντιμετώπιση αυτών, αναδιφώντας την σχετική βιβλιογραφία. Λέξεις ευρετηρίου: Καρκινοειδείς όγκοι- ιάγνωση- Θεραπευτική αντιμετώπιση. Εισαγωγή Oι καρκινοειδείς όγκοι, ανήκουν σε μία μεγάλη ομάδα όγκων που ονομάζονται νευροενδοκρινείς γαστροεντεροπαγκρεατικοί οι οποίοι συμπεριλαμβάνουν και τα νεοπλάσματα από τα κύτταρα των νησιδίων του παγκρέατος. Ονομάζονται <<νευροενδοκρινείς>> για να δοθεί έμφαση στην νευροεκτοδερμική τους προέλευση και να διακρίνονται από τους πραγματικούς ενδοκρινείς όγκους.oι όγκοι αυτοί αρχικά ονομάσθηκαν APUDδώματα (Amine Precursor Uptake and Decarbocylation) δηλαδή αμίνης πρόδρομος πρόσληψη και απανθρακύλωση. H αναφερόμενη διεργασία είναι απαραίτητη για την παραγωγή μονοαμινικών νευρομεταβιβαστών, όπως η σεροτονίνη, η δοπαμίνη και η ισταμίνη 1,2. Οι όγκοι των κυττάρων των νησιδίων του παγκρέατος περιλαμβάνουν: ινσουλινώματα, γαστρινώματα, γλουκαγονώματα, σωματοστατινώματα και VIPώματα (Vasoactive Intestinal Peptide Tumors- Όγκοι Αγγειοκινητικών Εντερικών Πεπτιδίων).Το VIPόμμα του παγκρέατος καλείται και σύνδρομο παγκρεατικής χολέρας ή Verne-Morrison. Οι καρκινοειδείς όγκοι (KO) προέρχονται, κυρίως, από τα κύτταρα Kulchitsky του πνεύμονα ή από τα εντεροχρωμόφιλα κύτταρα του γαστρεντερικού σωλήνα. Τα εντεροχρωμόφιλα κύτταρα ανευρίσκονται κυρίως στον υποβλεννογόνιο χιτώνα του εντέρου και των κυρίων βρόγχων. Παρ όλο πού αμφότεροι οι όγκοι έχουν ίδια μορφολογικά χαρακτηριστικά εκκρίνουν διαφορετικές βιοδραστικές αμίνες, πεπτίδια ή αυξητικούς παράγοντες 1,2. Καρκινοειδείς όγκους, πρώτος, περιέγραψε το1888 ο Lubarsch, ο οποίος παρατήρησε στον ειλεό δύο ασθενών του, πολλαπλούς μικρούς όγκους. Τον όρο καρκινοειδές (karzinoid) πρώτος εισήγαγε ο Oberndorfer το 1907 για να περιγράψει στο έντερο μικρούς όγκους με χαμηλή συμπεριφορά κακοηθείας 3. Οι Gosset και Masson το 1914 χρησιμοποιώντας χρώση με άργυρο μπόρεσαν να παρουσιάσουν τα κύτταρα αυτών των όγκων. Ο Feyrter απέδειξε ότι τα νευροενδοκρινικά κύτταρα ευρίσκονται διασκορπισμένα σε όλη την γαστρεντερική οδό όπως ακόμα και σε άλλα σημεία 2. Η παγκόσμια ταξινόμηση των καρκινοειδών όγκων διακρίνεται σε όγκους προερχόμενους εμβρυολογικός από το πρόσθιο έντερο με εντόπιση στον πνεύμονα, στόμαχο, δωδεκαδάκτυλο και θύμο αδένα, από το μέσο έντερο και εντοπιζόμενους στη νήστιδα, ειλεό και εγγύς κόλον (σκωληκοειδής) και από το τελικό έντερο εντοπιζόμενους στο κόλον και ορθό 1,2,3,4. Ο επιπολασμός με σημαντικές κλινικές εκδηλώσεις είναι ανά έτος 1,2-2,1 ανά άτομα. Αιτιολογία Λίγοι παράγοντες είναι γνωστοί για την αιτιολογία των καρκινοειδών όγκων. Η υπεργαστριναιμία φαίνεται ότι συμβάλλει στην εμφάνιση των γαστρικών καρκινοειδών, διότι στην κακοήθη αναιμία, στην ατροφική γαστρίτιδα και στο σύνδρομο Zollinger-Ellison υπάρχει αυξημένο ποσοστό 4. Γενετικές διαταραχές συνδέονται με την εμφάνιση των νευροενδοκρινικών όγκων, καθώς ασθενείς με το σύνδρομο πολλαπλής ενδοκρινικής νεοπλασίας (MEN-1) σε ποσοστό 95%-100% εκδηλώνουν υπερπαραθυρεοειδισμό λόγω υπερπλασίας των παραθυρεοειδών αδένων, 54%-80% αδένωμα υποφύσεως, 8% καρκινοειδές των βρόγχων και του θύμου αδένα, 13%-30% γαστρικό καρκινοειδές και 95%-100% αναπτύσσουν παγκρεατο -ενδοκρινείς όγκους. Aκόμα τρεις φακωματώσεις είναι συνδεδεμένες με τους νευροενδοκρινικούς όγκους. Οι νόσοι von Hillel-Lindau, η von Recklihghausen s και η ηβώδης σκλήρυνση 4. Λίγες μελέτες έχουν εκτελεστεί, για να αποδείξουν την πιθανότητα της μετάλλαξης των πρωτοογκογονιδίων και της καταστολής των ογκοκατασταλτικών γονιδίων στην παθογένεση των νευροενδοκρινικών όγκων. εν αναφέρεται εξαλλαγή στα συνήθη ογκο- Book JUl_AUG.indb 332

2 Τόμος KA', τεύχος 7-8, Ιούλιος-Αύγουστος Καρκινοειδές Σύνδρομο (ΚΣ) Το καρκινοειδές σύνδρομο αναπτύσσεται σε ασθενείς με ενδοκρινικά δραστήριους καρκινοειδείς όγκους και έχει χαρακτηριστική κλινική εικόνα. Οφείλεται στην υπερέκκριση της σεροτονίνης και στην αδυναμία του ήπατος να τη μεταβολίσει. Πάνω από το 90% των περιπτώσεων διαγιγνώσκονται όταν ήδη έχουν αναπτυχθεί μεταστάσεις στο ήπαρ, το οποίο αδυνατεί να απενεργοποιήσει τις εκκρινόμενες ουσίες από τους ΚΟ. Έτσι ουσίες σαν τη σεροτονίνη διοχετεύονται στη συστηματική κυκλοφορία σε μεγάλες ποσότητες. Βέβαια στην ανάπτυξη του ΚΣ συμβάλλουν και άλλες ουσίες όπως η βραδυκινίνη, ισταμίνη, γαστρίνη, σωματοστατίνη και προσταγλανδίνες 4. Το καρκινοειδές σύνδρομο χαρακτηρίζεται, όπως αναφέρθη, από υπερπαραγωγή της σεροτονίνης και συνεπώς την αυξημένη απέκκριση του κυριοτέρου μεταβολίτου της, του 5-υδροξυλο- ινδολοξεικού οξέος (5-ΗΙΑΑ) στα ούρα. Η σεροτονίνη σχηματίζεται από την τρυπτοφάνη των τροφών. Φυσιολογικά λιγότερο από 1% της τρυπτοφάνης των τροφών μετατρέπεται σε σεροτονίνη ενώ μπορεί να προσεγγίσει και το 60%στίς περιπτώσεις ατόμων με καρκινοειδές σύνδρομο. Η τρυπτοφάνη μέσω της υδροξυλάσης της τρυπτοφάνης μετατρέπεται σε υδροξυτρυπτοφάνη (5-ΗΤP), η οποία μέσω της αποκαρβοξυλάσης του αρωματικού L-αμινοξέος μετατρέπεται σε σεροτονίνη (5-ΗΤ). Το ΚΣ διακρίνεται σε τυπικό και άτυπο. Στο τυπικό ΚΣ, η τρυπτοφάνη μετατρέπεται σε υδροξυτρυπτοφάνη (5ΗΤΡ) και άμεσα σε σεροτονίνη (5ΗΤ), η οποία αποθηκεύεται στα κύτταρα του όγκου είτε εκκρίνεται στην κυκλοφορία. Στο αγγειακό σύστημα, το μεγαλύτερο ποσοστό της σεροτονίνης αποθηκεύεται στα αιμοπετάλια και ένα μικρότερο ποσοστό παραμένει ελεύθερο. Το δεύτερο είναι το βιολογικώς ενεργό και προκαλεί την συμπτωματολογία του συνδρόμου. Η σεροτονίνη μετατρέπεται σε 5-υδροξυλό-ινδολοξεικό οξύ μέσω της μονοαμινοοξειδάσης (για καρκινοειδή από το πρόσθιο έντερο) ή της διαμονοοξειδάσης (για καρκινοειδή από το μέσο έντερο) 4,5. Στην άτυπη μορφή του ΚΣ ιδίως στους καρκινοειδείς όγκους του στομάχου οι οποίοι δεν διαθέτουν την αποκαρβοξυλάση των αρωματικών L-αμινοξέων η 5-ΗΤP είναι αυξημένη στη συστηματική κυκλοφορία. Η συγκέντρωση της σεροτονίνης στο αίμα είναι φυσιολογική, αλλά στα ούρα μπορεί να είναι αυξημένη διότι τα κύτταρα των νεφρών περιέχουν την αποκαρβοξυλάση των αρωματικών L-αμινοξέων. Αντίθετα το 5-ΗΙΑΑ είναι στα ανώτερα φυσιολογικά όρια 4. Η σεροτονίνη προκαλεί αυξημένη εντερική έκκρισηγονίδια όπως το k-ras στους όγκους του πεπτικού σωλήνα. Ακόμα δεν αναφέρεται αδρανοποίηση στο ογκοτασταλτικό γονίδιο p53. Έχει αναφερθεί υπερέκφραση των HER2/NEU,c-myc και c-ju σε μερικά καρκινοειδή. Στα καρκινοειδή των βρόγχων μπορεί να ανευρεθεί υψηλή έκφραση των c-fos, c-junc και c-met, όπως επίσης και των c-myc και l-myc 5. Εντόπιση Οι καρκινοειδείς όγκοι μπορούν να ανευρεθούν οπουδήποτε, αλλά σήμερα αναγνωρίζονται τρεις κυρίως θέσεις εντοπίσεως. Ανευρίσκονται στους βρόγχους, παχύ έντερο-ορθό, νήστιδα και ειλεό. Στο παρελθόν σαν πιο συχνή εντόπιση των καρκινοειδών όγκων αναφαίρετο η σκωληκοειδής απόφυση (περίπου 40%). Mελέτες από μεγάλα αντικαρκινικά κέντρα από το 1950 μέχρι το 1999 εν τούτοις αναφέρουν τους βρόγχους, τον πνεύμονα και το λεπτό έντερο σαν τις πιο συνήθεις θέσεις εντοπίσεως 5. Tα τελευταία έτη η συχνότητα των γαστρικών καρκινοειδών τριπλασιάσθηκε, η συχνότητα των καρκινοειδών της σκωληκοειδούς απόφυσης μειώθηκε περισσότερο από 16 φορές, ενώ τα καρκινοειδή του λεπτού εντέρου παραμένουν στο ποσοστό του 28% 5. Γενικά οι καρκινοειδείς όγκοι του γαστρεντερικού σωλήνα αποτελούν το 64% και του αναπνευστικού δένδρου το 28% όλων των καρκινοειδών. Παρόλο που συχνά είναι καλοήθεις με τοπική ανάπτυξη και χωρίς κλινικές εκδηλώσεις, αυτοί που εντοπίζονται στο λεπτό έντερο και τους πνευμονικούς βρόγχους, συνήθως, είναι κακοήθεις 4. Κλινική Εικόνα Τα συμπτώματα των καρκινοειδών όγκων εξαρτώνται από την θέση εντόπισης, εάν ο όγκος έχει δώσει μετάσταση και εάν υπάρχει έκκριση ορμονών. Μπορούν να είναι ενδοκρινικά αδρανείς ή να παράγουν πλήθος ουσιών (γαστρίνη ινσουλίνη, μοτιλίνη, νευροτενσίνη, γλυκογόνο, GRP, VIP,PP,ACTH,GH, PG, Σεροτονίνη κ.α.). Στο μεγαλύτερο ποσοστό είναι αδρανείς και η ύπαρξή τους πιθανολογείται από τις κλινικές τους εκδηλώσεις. Οι καρκινοειδείς όγκοι πού περιορίζονται εντός του γαστρεντερικού σωλήνα, επειδή οι εκκρινόμενες ορμόνες εισέρχονται εντός της συστηματικής κυκλοφορίας καταστρέφονται στο ήπαρ. Αυτοί οι όγκοι μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα εντερικής απόφραξης, όπως κοιλιακό άλγος, απώλεια βάρους, εναλλαγές στις κενώσεις και αιμορραγία από το πεπτικό σωλήνα 2,3. Καρκινοειδείς όγκοι πού εξορμώνται από άλλες περιοχές εκτός του γαστρεντερικού σωλήνα ή έχουν δώσει μεταστάσεις (π.χ. ήπαρ, πνεύμονα, πάγκρεας) παράγουν ορμόνες πού δεν καταστρέφονται στο ήπαρ και έτσι προκαλείται το καρκινοειδές σύνδρομο. Η πιθανότητα να αναπτύξουν κάποια ορμονική δραστηριότητα εξαρτάται και από το σημείο εντόπισης. Πιο συγκεκριμένα, ενδοκρινικά δραστήριοι είναι συνήθως οι ΚΟ που προέρχονται από τον ειλεό και το εγγύς παχύ έντερο. Η διάκριση μεταξύ ενεργών και ανενεργών ΚΟ είναι σημαντική διότι οι ανενεργοί έχουν και διαφορετική κλινική εικόνα, διάγνωση και αντιμετώπιση από τους ενεργούς. Πιο συγκεκριμένα, οι ανενεργοί ΚΟ μπορούν να εντοπιστούν με αγγειογραφία, CT ή MRI, βαριούχο υποκλυσμό, γαστροσκόπηση, κολονοσκόπη. Η δε επιβεβαίωση θα γίνει ιστολογικά, μετά από βιοψία. Στους όγκους με μεταστάσεις το σπινθηρογράφημα υποδοχέων σωματοστατίνης θέτει σε ποσοστό 96% την διάγνωση 6. Book JUl_AUG.indb 333

3 334 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη εξέταση για τη διάγνωση είναι ο υπολογισμός του 5-υδροξυ-ινδολοξεικού οξέος (5-HIAA) στα ούρα 24ώρου. Το 5-ΗΙΑΑ είναι μεταβολίτης της σεροτονίνης, η φυσιολογική τιμή του είναι <10 mg/ημερησίως και στους ασθενείς με ΚΣ αυτή η τιμή είναι >50 mg/ημ. Η εξέταση του 5-ΗΙΑΑ έχει 73% ευαισθησία και 100% ειδικότητα για το ΚΣ. Επίσης γίνεται μέτρηση επιπέδων σεροτονίνης στο πλάσμα του αίματος και στα αιμοπετάλια. ιάφοροι παράγοντες μπορούν να δώσουν ψευδώς θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα 2. Στη πρώτη περίπτωση περιλαμβάνονται τροφές που περιέχουν σεροτονίνη (μπανάνες, ντομάτες, αβοκάντο, δαμάσκηνα, ανανάδες, μελιτζάνες κ.α.) και αντιβηχικά σιρόπια τα οποία περιέχουν γουαϊφενεσίδη. Στη δεύτερη περίπτωση περιλαμβάνονται φάρμακα όπως η ασπιρίνη, οι φαινοθειαζίδες και η L-Dopa 2. Η αξονική και μαγνητική τομογραφία μπορούν να καταδείξουν λεμφαδενικές μεταστάσεις στην κοιλία όπως επίσης όγκους μεσοθωρακίου και πνεύμονα. Επίσης προβαίνουμε σε βρογχοσκόπηση, γαστροσκόπηση και κολονοσκόπηση. Γίνεται ακόμα έλεγχος λειτουργίας θυρεοειδούς αδένα, παραθυρεοειδών, μέτρηση καλσιτονίνης, προλακτίνης, α-εμβρυικής πρωτεΐνηςκαι καρκινοεμβρυικού αντιγόνου 5. H παρουσία λειτουργικών υποδοχέων σωματοστατίνης έχει διάφορες κλινικές εφαρμογές μεταξύ των οποίων είναι και η ανίχνευση των όγκων και των μεταστάσεων. Το σπινθηρογράφημα με το ανάλογο της σωματοστατίνης το οκτρεοτίδιο DTPA σεσημασμένο με το ραδιενεργό νουκλεοτίδιο 111 Ιn (octreoscan), δίνει πληροφορίες για τον πρωτοπαθή όγκο και τυχόν δευτεροπαθείς εντοπίσεις με την προϋπόθεση να υπάρχουν υποδοχείς σωματοστατίνης 3,7. Το 111 In που είναι συνδεδεμένο με την φαινυλαλανίνη του τελικού άκρου της οκτρεοτίδης, δίδεται ενδοφλεβίως και την επομένη ημέρα ο ασθενής εξετάζεται με γ-camera όπου μπορεί να προσδιορισθεί η συγκέντρωση του ραδιοφαρμάκου. Η ακρίβεια του φτάνει το 90% και χρησιμοποιείται και για σταδιοποίηση. Θετικό σπινθηρογράφημα αντανακλά την αυξημένη παρουσία υποδοχέων σωματοστατίνης και όχι την κακοήθεια της νόσου. Αυξημένο ποσοστό υποδοχέων σωματοστατίνης, ανευρίσκονται στους όγκους πού έχουν εμβρυολογική προέλευση από την νευρική ακρολοφία όπως παραγαγγλίωμα, νευροβλάστομα, μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς, φαιοχρωμοκκύτωμα, νεοπλάσματα υποφύσεως, ενδοκρινικά νεοπλάσματα πνεύμονα, μηνιγγιώματα, καρκίνωμα μαστού επίσης στα λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα (Hodgkin και non-hodgkin λέμφωμα) και ακόμη υπάρχει πρόσληψη σε περιοχές με αυξημένη συγκέντρωση λεμφοκυττάρων (υποξείες φλεγμονές). Στην Αμερική, είναι διαθέσιμο ένα ανάλογο σωματοστατίνης, το συνθετικό πεπτίδιο βαπρεοτίδη, σεσημασμένο με 99 τεχνήτιο που ονομάζεται Neotect (ή P829) που φαίνεται να είναι επιλεκτικό στον υποδοχέα 5 της σωματοστατίνης και προσλαμβάνεται ευχερώς από τους πιο κακοήθεις όγκους. Είναι δυνατόν να ληφθούν απεικονίσεις τέσσερις ώρες μετά την χορήκινητικότητα δρώντας στους λείους εντερικούς μύες, μειωμένη εντερική απορροφητικότητα και ινωδογέννεση. Επίσης η σεροτονίνη μαζί με την ισταμίνη είναι υπεύθυνες για τις εκδηλώσεις από το αναπνευστικό σύστημα, την ενδοκοιλιακή ινωμάτωση και τη νόσο του Peyronie Όσο για τις καρδιαγγειακές επιπλοκές των ΚΟ και του ΚΣ, ο μηχανισμός ανάπτυξής τους δεν είναι απολύτως σαφής και αυτές αφορούν τις δεξιές καρδιακές κοιλότητες 6,7,8. Βέβαια η σημασία της σεροτονίνης στην ανάπτυξή τους είναι πολύ σημαντική, με την ενεργοποίηση των 5ΗΤ 3 υποδοχέων στο ενδοκάρδιο. Το συνηθέστερο και πιο σύντομα εμφανιζόμενο σύμπτωμα είναι το υποδόριο ερύθημα (cutaneous flushing),κυρίως στο πρόσωπο, τράχηλο και στους ώμους. Το 90% των ασθενών με ΚΟ εμφανίζουν το ερύθημα, το οποίο εκδηλώνεται συνήθως μετά από κατανάλωση οινοπνεύματος, καφέ, ζεστών ποτών, συγκεκριμένων φαγητών (σοκολάτα, καρύδια), φαρμάκων ή μετά από έντονο συναισθηματική φόρτιση. Το ερύθημα προκαλείται από την αγγειοδιασταλτική δράση της ισταμίνης και βραδυκινίνης, ουσιών που εκκρίνονται από τους ΚΟ. ιαρκεί λίγα λεπτά και μπορεί να εμφανισθεί πολλές φορές την ημέρα. Το ερύθημα, ανάλογα με την εντόπιση του όγκου μπορεί να διαφέρει. Οι ΚΟ του προσθίου εντέρου και ιδιαίτερα οι πνευμονικοί, έχουν ένα υποκύανο-ερυθρωπό ερύθημα που διαρκεί περισσότερο από το ζωηρόερυθρό ερύθημα του μέσου εντέρου 5,6. Άλλες κλινικές εκδηλώσεις του συνδρόμου είναι οι διάρροιες (70%) και ο έντονος κοιλιακός πόνοs (40%). Σε μερικές περιπτώσεις ασθενών αυτά τα συμπτώματα αποτελούν εκδηλώσεις του συνδρόμου δυσαπορρόφησης, το οποίο συχνά έχει ήδη αναπτυχθεί. Επίσης, η κλινική εικόνα του ΚΣ μπορεί να χαρακτηρίζεται από συρίττουσα αναπνοή /δύσπνοια (15%) μειωμένο libido (ίμερο) και διαταραχές στύσης. Λιγότερο συχνά αναπτύσσεται πελάγρα (5%) λόγω καταστροφής της τρυπτοφάνης από τον όγκο, με αποτέλεσμα μειωμένη παραγωγή νικοτινικού οξέος 2,4,5. Η πιο σοβαρή κλινική εκδήλωση του ΚΣ είναι η καρκινοειδής κρίση. Στους γαστρικούς ΚΟ με έντονη κλινική εικόνα ή σε ΚΟ με πολύ αυξημένο 5-ΗΙΑΑ παρουσιάζεται πολύ έντονο ερύθημα, διάρροια με κοιλιακό άλγος και καρδιακές εκδηλώσεις, όπως διαταραχές ρυθμού και αρτηριακής πίεσης και μπορεί να επέλθει και θάνατος εάν δεν αντιμετωπισθεί καταλλήλως. ιάγνωση Η διάγνωση των γαστροεντεροπαγκρεατικών όγκων στηρίζεται στα κλινικά συμπτώματα, στη συγκέντρωση των ορμονών, στην ακτινολογική και σπινθηρογραφική απεικόνιση με την τελική ιστολογική επιβεβαίωση. Πρόκληση ερυθήματος, μπορεί να προκαλέσουν και άλλα αίτια π.χ.: συστηματική μαστοκύτωση, χρόνια μυελοκυτταρική λευχαιμία, εμμηνόπαυση, υπερθυρεοειδισμός, βίπωμα, μυελοειδές καρκίνωμα του θυρεοειδούς, χλωροπροπαμίδη, αναστολείς διαύλων ασβεστίου κ.α. Κανένα όμως από τα προηγούμενα αίτια δεν προκαλεί αύξηση του 5-ΗΙΑΑ. Book JUl_AUG.indb 334

4 Τόμος KA', τεύχος 7-8, Ιούλιος-Αύγουστος γηση της αναγκαίας δόσης, που είναι πλεονέκτημα όσον αφορά το χρόνο λήψεως των αποτελεσμάτων συγκριτικά με την 111 In οκτεοτρίδη. Το σπινθηρογράφημα με 131 Ι-MIBG ( 131 Ι-μεταιωδολο-βενζυλ-γουανιδίνη) είναι ειδικό στο να εντοπίζει και να επιβεβαιώνει την παρουσία του φαιοχρωμοκυττώματος και του νευροβλαστώματος, αλλά έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό στην ανίχνευση και στη θεραπεία των καρκινοειδών όγκων. Η διάγνωση ιστολογικά στηρίζεται στην αντίδραση με την χρώση αργύρου δηλαδή εάν προσλαμβάνουν ή όχι άργυρο (αργυρόφιλοι ή αργυρόφοβοι). Σήμερα χρησιμοποιείται ή ανοσοϊστοχημεία με εντόπιση χρωμογραφινών (Α,Β,C), της ειδικής νευρωνικής ενολάσης και της συναπτοφυσίνης. Κυρίως χρησιμοποιείται η χρωμογραφίνη Α, ή οποία ανήκει στις γλυκοπρωτεΐνες όπως η χρωμογραφίνη Β και σεκρετογραφίνη ΙΙ. Σε συνδυασμό με το 5-ΗΙΑΑ των ούρων 24ώρου είναι αρκετά για τη διάγνωση των ΚΟ του μέσου εντέρου 4,5, καθώς και δοκιμασίες πρόκλησης ερυθήματος με τη χορήγηση γλυκονικού ασβεστίου, κατεχολαμινών, πενταγαστρίνης ή αλκοόλης 5. Η εντόπιση του πρωτοπαθούς όγκου και η έκταση της νόσου είναι απαραίτητη για την επιλογή της θεραπείας και την πρόγνωση. Επειδή τα συμπτώματα είναι αόριστα και ασαφή η διάγνωση σε μεγάλο ποσοστό καθυστερεί από 2 μέχρι 20 χρόνια 2. Η επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνεται με την βιοψία. Θεραπεία Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του καρκινοειδούς συνδρόμου, μπορεί να απαιτήσει περισσότερες από μία προσεγγίσεις. Επειδή σχεδόν όλοι οι ασθενείς με καρκινοειδές σύνδρομο εμφανίζουν μεταστατική νόσο, γίνεται χειρουργική αφαίρεση του όγκου και των επιχωρίων λεμφαδένων αλλά η εκτομή μόνον, σπάνια θεραπεύει. Γίνεται συμπτωματική θεραπεία της δύσπνοιας με βρογχοδιασταλτικά, της διάρροιας με λοπεραμίδη (Imodium), της καρδιακής ανεπάρκειας με διουρητικά, του ερυθήματος με φαινοθειαζίδες ή Η 2 -αναστολέων, της πελάγρας με νικοτινικό οξύ (Νιασίνη). Ακόμα δίδονται ενζυμικοί αναστολείς της μετατροπής της 5-ΗΤP σε σεροτονίνη όπως η φαινοξυβενζαμίνη και η μεθυλντόπα (Aldomet) και γενικά αποφυγή όλων των παραγόντων που προκαλούν την έναρξη των συμπτωμάτων, ιδιαίτερα στη περίπτωση της ύπαρξης μεταστάσεων 9. Άλλη προσέγγιση είναι η αναστολή έκκρισης των ορμονών από τα καρκινοειδή κύτταρα. Επειδή η μέση διάρκεια ζωής της φυσικής ορμόνης σωματοστατίνης είναι λίγα λεπτά και η ανασταλτική της δράσης έχει μεγάλο φάσμα είναι εμπόδιο για να χρησιμοποιηθεί στη θεραπευτική αντιμετώπιση των καρκινοειδών όγκων. Έτσι δημιουργήθηκαν τα ανάλογα της σωματοστατίνης, τα οποία δρουν στους πέντε υποδοχείς της σωματοστατίνης (κυρίως στους 2 και 5) που υπάρχουν σε αυτούς τους όγκους. Οκτρεοτίδη (octreotide): Ένας δραστικός αναστολέας της έκκρισης ορμονών από τα καρκινοειδή κύτταρα (θεραπεία εκλογής για διάρροια και ερύ- θημα), ήταν το πρώτο ανάλογο που δημιουργήθηκε. Έχει μέση ημιπερίοδο ζωής περί τις δύο ώρες και δραστικά επίπεδα περί τις 8 ώρες. ίδεται υποδόρια σε δόση μg δύο ή τρεις φορές ημερησίως με υψίστη δόση 1500 μg. Η δράση της συνίσταται στην αναστολή της απελευθέρωσης της αυξητικής ορμόνης της υποφύσεως 11. Η οκτρεοτίδη επίσης καταστέλλει την έκκριση της σεροτονίνης, την ενδοκρινική έκκριση του παγκρέατος, του στομάχου και του εντέρου. Σε μεγάλη δόση μπορεί να οδηγήσει σε απόπτωση. Έχει αντιαγγειογενετικό μηχανισμό δράσης σε μη κλινικά μοντέλα, προφανώς δεσμεύοντας την δράση του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα. Ακόμα επιβραδύνει τον χρόνο της γαστροεντερικής διάβασης ρυθμίζοντας την μεταφορά τού ύδατος και των ηλεκτρολυτών. Η οκτρεοτίδη βελτιώνει την εικόνα σε >80% των ασθενών και μειώνει στο 70% αυτών την αποβολή 5-ΗΙΑΑ κατά 50% 2. Οι παρενέργειές είναι λίγες, όπως, λιθίαση, υπεργλυκαιμία και υπασβεστιαιμία. Από το καρδιαγγειακό σύστημα μπορεί να εμφανισθούν ανωμαλίες στο ΗΚΓ όπως παράταση του QT, αρρυθμίες, βραδυκαρδία, υπέρταση, επιδείνωση καρδιακής ανεπάρκειας. Από το ΚΝΣ, διαταραχές ύπνου, ευερεθιστότητα, κεφαλαλγία, (18%) κατάθλιψη, εμβοές. Από το ενδοκρινικό, υπογοναδισμός, διαταραχές εμμηνορρυσίας. Λανρεοτίδη (lanreotide): Είναι το δεύτερο ανάλογο της σωματοστατίνης και προσφάτως κυκλοφόρησε και η βαπρεοτίδη. Επί πλέον έχει επιτευχθεί η κυκλοφορία, σε μορφές βραδείας αποδέσμευσης και των δύο αυτών αναλόγων και η θεραπεία γίνεται 1 φορά μηνιαίως. Η οκτρεοτίδη-lar (octreotide long acting release) mg i.m κάθε 4 εβδομάδες και λανρεοτίδη PR (lanreotide-prolonged release). Tα ανάλογα χορηγούμενα σε μηνιαία βάση, βελτιώνουν κατά πολύ την ζωή των ασθενών, οι οποίοι θα πρέπει κατ αρχάς να σταθεροποιηθούν με οκτρεοτίδη για διάστημα ημερών πριν από την μετάβαση σε ανάλογα βραδείας αποδέσμευσης. Ύφεση εμφανίζεται σε ποσοστό 30%-70%. Σε καταστάσεις stress (αναισθησία, χειρουργικές επεμβάσεις) θα πρέπει ο ασθενής εκτός από το ανάλογο της σωματοστατίνης, να λαμβάνει επιπλέον οκτρεοτίδη (ταχείας δράσεως) με ενδοφλέβια χορήγηση 12 ώρες, κατά την διάρκεια της επέμβασης και 48 ώρες ακολούθως (50μg/h) 4. Ιντερφερόνη-α: Είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί ή μόνη της ή σε συνδυασμό με τα ανάλογα της σωματοστατίνης, σε ασθενείς πού δεν έχουν καλή ανταπόκριση στα ανάλογα. Ενεργοποιεί τα Τ-φονικά κύτταρα και ρυθμίζει την ορμονική λειτουργία, την κλινική συμπτωματολογία και την αύξηση του όγκου. Χορηγείται σε δόση 3-9 MU 3-7 φορές/εβδ 10. Στοχευόμενη Ραδιοϊσοτοπική θεραπεία: Υπάρχει ομόφωνη αποδοχή πώς η αντιμετώπιση των συμπαγών όγκων έχει πολλαπλή προσέγγιση. H στοχευόμενη ραδιοϊσοτοπική θεραπεία προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα συγκρινόμενη με την συμβατική θεραπεία. Η εκλεκτική επιλογή των όγκων μηδενίζει την δυνητικά τοξικότητα των υγιών ιστών. Ακόμα η στοχευόμενη θεραπεία είναι καλύτερα ανεκτή και επιτρέπει υψηλή Book JUl_AUG.indb 335

5 336 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ απορροφητικότητα της ακτινοβολίας συγκριτικά με την έξωθεν χορηγούμενη ακτινοβολία 11. Αυτή η θεραπεία χρησιμοποιείται σε ασθενείς με συμπτώματα στους οποίους η επέμβαση είναι αδύνατος ή έχουν μεταστατική νόσο 11,12,13. Η αρχή της θεραπείας συνίσταται στην αυξημένη πρόσληψη του ραδιοϊσοτόπου κατά την σκιαγράφηση. Χορήγησης υψηλών δόσεων από 111 In-DTPA, octreo tide σε ασθενείς με μεταστατική νόσο ήταν ενθαρρυντικά αλλά μερική ύφεσης ήταν ασυνήθης. Πλήρης και μερική ύφεση σε ποσοστό 10%-30% έχει επιτευχθεί με το ραδιοϊσότοπο Υττριο ( 90 Υ-DOTA, Tyr3 octreotide) {OctereoTher) 12,13. Ακόμα πιο πρόσφατα χρησιμοποιείται και το ραδιοϊσότοπο Λουτέλιο ( 177 Lu-DOTA0, Tyr3 Ocreotate) το οποίο έχει υψηλή συγγένεια με τον υποδοχέα 2 και φαίνεται να έχει καλύτερη αποτελεσματικότητα στους μικρούς όγκους. Χρησιμοποιώντας αμφότερα τα ραδιοϊσότοπα, πρώτα χορηγώντας 90 Y και μετά 177 Lu υπάρχει μεγαλύτερη ανταπόκριση των όγκων πού φέρουν μικρές και μεγάλες βλάβες 14,15. Η βελτίωση της κακοήθειας είναι ανάλογα συνδεδεμένη με το υψηλό ποσοστό σύνδεσης των υποδοχέων σωματοστατίνης στο σπινθηρογράφημα, με την μικρή ηπατική μετάσταση και με τον υψηλό δείκτη Karnofsky 15,16. Αντένδειξη αποτελούν η κύηση, η γαλουχία, η μυελοκαταστολή, η νεφρική ανεπάρκεια. Πάντως η διάρκεια της θεραπευτικής ανταπόκρισης για τα δύο ραδιοϊσότοπα είναι περισσότερο από δύο έτη 16. Εμβολισμός της ηπατικής αρτηρίας: Συνήθως μαζί με χημειοθεραπεία με dacarbazin, doxorubicin,5-fu, methotrexate, streptozotocin η οποία χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις μεταστάσεων. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυασμός, πλατίνης, ανθρακυκλίνης, 5-φλουοροουρακίλης και στρεπτοκίνης 4,5. Τέλος, συνιστάται και μεταμόσχευση ήπατος, ιδιαίτερα σε νεαρά άτομα, όπου η μεταστατική νόσος είναι περιορισμένη εντός του ήπατος 4. Πρόγνωση Η πρόγνωση εξαρτάται από την εντόπιση. Την καλύτερη έχουν οι όγκοι με εντόπιση στο ορθό (5ετής επιβίωση-87%) και ακολουθούν όλοι οι υπόλοιποι με περίπου 75%. Συνήθως η επιβίωση κυμαίνεται από 5-8 χρόνια, ενώ αν υπάρχουν μεταστάσεις περίπου 3 χρόνια 4. ABSTRACT Carcinoid tumors. Brief review. TH.B. LOUFA, P. KAGMAKIS, M. MATALIOTAKIS, E.P. KAGMAKIS, M.J. HADJIYANNAKIS The authors prescribe briefly the carcinoid tumors with special attention to newer methods on diagnosis and therapeutic approaches with are presented at the concerning bibliography. Key words: carcinoid tumors-diagnosis-therapeutic approaches. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Μ. Ι. Χατζηγιαννάκης. Θεραπεία Nεοπλασμάτων. (Λευχαιμίες, Λεμφώματα, Συμπαγείς όγκοι). Έκδοση Β. Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. Αθήνα Σελ Σ. Α. Ράπτης. Γαστρεντερικές ορμόνες και ενδοκρινικοί όγκοι του γαστρεντερικού σωλήνα και του παγκρέατος. Εσωτερική Παθολογία. Επιστημονικές εκδόσεις Γρ. Κ. Παρισιάνος Αθήνα 1998 σελ Oberndorfer S. Karzinoid tumoren des Dunndarms. Frankf Z Pathol 1907; 1: Robert T. Jensen. Endocrine tumors of the GI tract and pancreas. In: Harrison s Principles of Internal Medicine 16 th Edition 2005 Vol II; pp St. R.T., Jensen, G. M. Doherty. Carcinoid tumors and the carcinoid syndrome. In: Cancer Principles and Practice of Oncology 7 th Edition. V. T. De Vita, S Hellman A. Rosenberg. Ed. Lippincott Williams and Wilkins Philadelphia pp David J Fox and Rajdeep S. Khattar. Carcinoid Heart Disease: Presentation, diagnosis and management. Heart 2004; 90: Heidi M. Connolly, Hartzell V. Schaff, Charles J. Mullany et al; Carcinoid Heart Disease: impact of pulmonary valve replacement in right ventricular function and remodeling.circulation 2002;106; Heidi M. Connolly, Hartzell V.Schaff, Charles J. Mullany et al; Surgical management of left-sided carcinoid heart disease. Circulation 2001;104; J. K. Ramage JK, A H G Davies, J Ardill, N Bax et al; Guidelines for the management of gastroenteropathic neuroendocrine (including carcinoid) tumors. Gut 2005; 54(Suppl IV): iv1-iv Frahk M, Klose KJ, Wied M, et al.: Combination therapy with octreotide and alpha-interferon; effect on tumor growth in metastatic endocrine gastroenteropancreatic tumors. Am J Gastroenterol 94(5): V J Lewington. Targeted radioclide therapy for neuroendocrine tumours. Endocrine-Related Cancer (2003) Weiner Ronald E, Thakur Mathew. Raliolabeled Peptides in Oncology: Role in Diagnosis and Treatment. BioDrus. Volume 19(3):2005 p De Jong M, Breeman WA, Valkeme D et al. Combination radionuclide therapy using 177-Lu and 90-Y-labeled somatostatin analogs. J. Nucl Med , 136s-7s 14. G.A. Kaltas, D. Papadogias, P. Makras and A B Grossman. Treatment of advanced neuroendocrine tumours with radiolabelled somatostatin analogues. Endocrine-Related Cancer 2005:12 (4) Dik J. Kwekkboom, Jaap J. Teunissen, Willem H. et al. Radiolabeled somatostatin analog [177Lu-DOTAO,Tyr3] octeotate in patients with endocrine gastroenteropancreatic tumors. J Clin Oncol, Vol 23, No 12 (Apr 20) 2005: pp Dik J. Kwekkeboom, MD, Jan Mueller-Brand, MD, Giovanni Paganelli, MD et al. Overview of Results of Peptide Receptor Radionuclide Therapy with 3 Radiolabeled Somatostatin Analogs. J Nucl Med Vol. 45. No 11. November 2004 Book JUl_AUG.indb 336

ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΟΓΚΟ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΟΓΚΟ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ 1 ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟ ΟΓΚΟ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Οι ενδοκρινικοί όγκοι του πεπτικού συστήματος και του παγκρέατος αποτελούν μία σπάνια κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

(10%) Υαιοχρωμοκύττωμα Όγκος του μυελού των επινεφριδίων. Μπορεί να εμφανισθεί ως: ποραδικό Οικογενές

(10%) Υαιοχρωμοκύττωμα Όγκος του μυελού των επινεφριδίων. Μπορεί να εμφανισθεί ως: ποραδικό Οικογενές Υαιοχρωμοκύττωμα Όγκος του μυελού των επινεφριδίων Μπορεί να εμφανισθεί ως: ποραδικό Οικογενές ΜΕΝ-2Α και ΜΕΝ-2Β Νόσος von Hippel-Lindau Νευρο-ινωμάτωση Oικογενές χωρίς άλλη συνοδό νόσο (10%) Υαιοχρωμοκύττωμα

Διαβάστε περισσότερα

Βιοδείκτες στους νευροενδοκρινείς όγκους

Βιοδείκτες στους νευροενδοκρινείς όγκους Βιοδείκτες στους νευροενδοκρινείς όγκους Δρ Καλλιόπη Παζαΐτου Παναγιώτου Ενδοκρινολόγος Συντονίστρια Διευθύντρια Τμήμα Ενδοκρινολογίας ΑΝΘ «Θεαγένειο» Δεν έχω κάτι να δηλώσω Δομή ομιλίας 1. Εισαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ (ΝΕΤς) ΓΑΣΤΡΟΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΟΙ ΝΕΤς Νέες περιπτώσεις : 5/100.000/έτος Συχνότητα :

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Νευροβλάστωμα Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Ορισμός: Κακοήθες νεόπλασμα το οποίο προέρχεται από αρχέγονα εξωδερμικά κύτταρα (νευροβλάστες)

Διαβάστε περισσότερα

Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Μερική παγκρεατεκτομή, σώμα-ουρά παγκρέατος. Μερική παγκρεατεκτομή, ουρά παγκρέατος. Δεν καθορίζεται.

Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Μερική παγκρεατεκτομή, σώμα-ουρά παγκρέατος. Μερική παγκρεατεκτομή, ουρά παγκρέατος. Δεν καθορίζεται. Section A: Είδος επέμβασης A1. Βιοψία εκτομής (εκπυρήνιση) Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple ), μερική παγκρεατεκτομή Παγκρεατο12δακτυλεκτομή(επέμβαση Whipple), ολική παγκρεατεκτομή Μερική παγκρεατεκτομή,

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Φαιοχρωμοκύττωμα. Ευγενία Γκαλιαγκούση. Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Φαιοχρωμοκύττωμα. Ευγενία Γκαλιαγκούση. Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Φαιοχρωμοκύττωμα Ευγενία Γκαλιαγκούση Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Φαιοχρωμοκύττωμα (Ι) Aπό χρωμαφινικά κύτταρα του μυελού των επινεφριδίων (85-90%)

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΜΕ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΟ ΙΩΔΙΟ ΡΑΔΙΟΠΕΠΤΙΔΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΟ 131Ι ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Το ραδιενεργό

Διαβάστε περισσότερα

Νευροενδοκρινείς όγκοι (NETs) Χειρουργική αντιμετώπιση

Νευροενδοκρινείς όγκοι (NETs) Χειρουργική αντιμετώπιση 1 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Νευροενδοκρινείς όγκοι (NETs) Χειρουργική αντιμετώπιση Γρηγόριος Π. Χατζημαυρουδής Λέκτορας Χειρουργικής Β Χειρουργική Κλινική ΑΠΘ Θεσσαλονίκη, 24 Νοεμβρίου 2013 Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ενημερωτικός οδηγός για τον ασθενή και την οικογένεια Ο θυρεοειδής αδένας: έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από δύο λoβούς,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση

Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση Ο καρκίνος είναι μια ιδιαίτερα ετερογενής νόσος, που προκύπτει από συσσώρευση μεταλλάξεων του DNA. Η αιτιολογία του καρκίνου είναι πολυπαραγοντική,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΟΡΘΟΥ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A1. Εθνικότητα Ελληνική Άλλη Εθνικότητα Άλλη Εθνικότητα A2. Τωρινό Επάγγελμα A3. Έτη στο τωρινό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟ ΙΑ. ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν.N. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟ ΙΑ. ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν.N. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΟΚΤΡΕΟΤΙ ΙΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΥΧΝΑ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟ ΙΑ. Γ. Χασάν, Α. Ρησγγίτς, Ε. Αγγελονίδου, Λ. Μπόργκι, Τ.Εξιάρα, Μ.Πασαλίδου, Ε.Πασχαλινού, Σ. Σαρίδου. ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν.N. ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νευροενδοκρινείς όγκοι παγκρέατος: από την κλινική υπόνοια στη διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση.

Νευροενδοκρινείς όγκοι παγκρέατος: από την κλινική υπόνοια στη διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση. ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Νευροενδοκρινείς όγκοι παγκρέατος: από την κλινική υπόνοια στη διαγνωστική προσέγγιση και θεραπευτική αντιμετώπιση. Ιωάννης Πιλπιλίδης Γαστρεντερολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος

Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Έλεγχος της λειτουργίας της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος Φλεγμονή Ανεπάρκεια ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Φλεγμονή που συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα στο σκύλο και

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Β.Πρασόπουλος /ντής Πυρηνικής Ιατρικής PET/CT.Θ.Κ.Α. Υγεία ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΘΥΡΕΟΕΙ ΟΥΣ -Ραδιοφάρµακο εκλογής I 131 -Εφαρµογή σε καλοήθεις και κακοήθεις

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Nευροενδοκρινικά νεοπλάσματα: Παθολογοανατομικά και βιολογικά χαρακτηριστικά

Nευροενδοκρινικά νεοπλάσματα: Παθολογοανατομικά και βιολογικά χαρακτηριστικά 22 βημα Kλινικησ Oγκολογιασ Τόμος 7, Τεύχος 1, Ιανουάριος - Μάρτιος 2008 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣH Nευροενδοκρινικά νεοπλάσματα: Παθολογοανατομικά και βιολογικά χαρακτηριστικά Πηνελόπη Αργυρίου 1, Δήμητρα Ροντογιάννη

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ήπατος Σπληνός - Γαστρεντερικού Συστήματος

Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ήπατος Σπληνός - Γαστρεντερικού Συστήματος Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Ήπατος Σπληνός - Γαστρεντερικού Συστήματος Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοεπισηµασµένα Πεπτίδια στην Ογκολογία

Ραδιοεπισηµασµένα Πεπτίδια στην Ογκολογία Ραδιοεπισηµασµένα Πεπτίδια στην Ογκολογία Θεοδοσία Μάϊνα Berthold ock Εργαστήριο Ραδιοφαρµάκων Ινστιτούτο Ραδιοϊσοτόπων - Ραδιοδιαγνωστικών Προϊόντων, ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος», Αθήνα Στόχευση µε ραδιοπεπτίδια

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις Ενδοκρινών Αδένων. C.D.A. Εβδ.5 01/29

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις Ενδοκρινών Αδένων. C.D.A. Εβδ.5 01/29 01/29 Ανατοµία _Φυσιολογία Ενδοκρινείς Αδένες Εβδ.9 Σύστηµα ενδοκρινών αδένων: 1. Υπόφυση 2. Επίφυση 3. Θυρεοειδής αδένας 4. Παραθυρεοειδής αδένες 5. Επινεφρίδια 6. Πάγκρεας 7. Ωοθήκες 8. Όρχεις 9. Θύµος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

14 th INTERNATIONAL POSTGRADUATE COURSE: Advances in Diagnosis and Management of Abdominal Diseases ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

14 th INTERNATIONAL POSTGRADUATE COURSE: Advances in Diagnosis and Management of Abdominal Diseases ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Athens, Greece December 7-9, 2006 Athens Hilton Hotel ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πολλά χρόνια ζωής, σε αντίθεση με ότι συνέβαινε μέχρι πρόσφατα, χαρίζουν σήμερα στους ασθενείς με καρκίνο οι επιστήμονες στη χώρα μας.

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

1/21/2013. 1, Εγκάρσιο κόλον 2, ήπαρ 3, δε. Νεφρός. 5, αορτή 6, κάτω πόλος αριστερού νεφρού 7, κατιόν κόλον 8, ορθός κοιλιακός μυς

1/21/2013. 1, Εγκάρσιο κόλον 2, ήπαρ 3, δε. Νεφρός. 5, αορτή 6, κάτω πόλος αριστερού νεφρού 7, κατιόν κόλον 8, ορθός κοιλιακός μυς 1, Δεξιός πνεύμων 2, αορτή. 3, αριστερός πνεύμων. 4, αριστερό επιεφρίδιο 5, σπλην 6, σπληνική. 7, Παχύ έντερο. 8, πυλαία φλέβα. 9, ηπατική φλέβα 10, ήπαρ. Κάτω κοίλη φλέβα 2, δεξιός νεφρός 3, κοιλιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί την τρίτη αιτία διεθνώς, θανάτων από κακοήθη νόσο. Ο λόγος είναι ότι οι πολύποδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate)

ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial (Etofenamate) 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ROIPLON Ενέσιμο διάλυμα 1g/2ml vial 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 φύσιγγα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοπαθολογική ταξινόμηση

Ιστοπαθολογική ταξινόμηση 23 Ιστοπαθολογική ταξινόμηση Μέρος VΙΙ: ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΟΙ ΟΓΚΟΙ Δέσποινα Βιολιδάκη, Έλιν Ρόννε, Δήμητρα Ροντογιάννη 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ NEYΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΑ Τα κύτταρα του «Διάχυτου Νευροενδοκρινούς

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μονήρης Πνευμονικός Όζος Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» ΟΡΙΣΜΟΙ Όζος: σφαιρική ή ωοειδής σκίαση με σαφή όρια, 3 εκ, περιβαλλόμενη από

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Αντιµετώπιση του πόνου ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ αίσθηµα πόνου Ναρκωτικά αναλγητικά Μη ναρκωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα