Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 2: Το Σχεσιακό Μοντέλο. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 2: Το Σχεσιακό Μοντέλο. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 2: Το Σχεσιακό Μοντέλο Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Σκοποί Ενότητας Ο φοιτητής που θα παρακολουθήσει με επιτυχία την ενότητα αυτή θα διαθέτει τις απαιτούμενες θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις ώστε: Να εξηγεί και να τεκμηριώνει πως μπορούν να αξιοποιηθούν οι Βάσεις Δεδομένων σε μια επιχείρηση ή οργανισμό. 4

5 Περιεχόμενα Ενότητας Αρχιτεκτονική Τριών Επιπέδων ANSI-SPARC Ανεξαρτησία δεδομένων των τριών επιπέδων Η γλώσσα προγραμματισμού των Βάσεων Δεδομένων Λειτουργίες των Βάσεων Δεδομένων Βασικές έννοιες και ορισμοί του Σχεσιακού Μοντέλου Ορισμός των Σχέσεων στις Βάσεις Δεδομένων Οι νόμοι της Ακεραιότητας Όψεις (Views) 5

6 Χρήση Διατάξεων

7 Σχεσιακό Μοντέλο - Ορισμοί Η σχέση (Relation) είναι ένας πίνακας με στήλες και γραμμές. Έχει νόημα μόνο στη λογική δομή της Βάσης Δεδομένων και όχι στη φυσική της μορφή. Χαρακτηριστικό (Αttribute) είναι μια ορισμένη στήλη της σχέσης. Πεδίο τιμών (Domain) είναι το σύνολο των επιτρεπτών τιμών για ένα ή περισσότερα χαρακτηριστικά. Σχέση: Τμήμα Πεδίο Τιμών: τα τμήματα του ΑΕΙ. Χαρακτηριστικά: Title, Building,.. DepartmentCode Title Building Telephone Fax Site ΔΕ Διοίκησης Επιχειρήσεων Κτήριο Δ - 2ος όροφος dbs.tei.gr ΛΟ Λογιστικής Κτήριο Δ - 1ος όροφος log.tei.gr ΠΛ Πληροφορικής Κτήριο Α pl.tei.gr 7

8 Σχεσιακό Μοντέλο Ορισμοί (2) Εγγραφή (Tuple) είναι μια γραμμή της σχέσης. Βαθμός (Degree) είναι ο αριθμός των χαρακτηριστικών της σχέσης. Πλήθος Στοιχείων (Cardinality) είναι ο αριθμός των γραμμών σε μια σχέση. Σχεσιακή Βάση Δεδομένων είναι μια συλλογή από ορισμένες και κανονικοποιημένες σχέσεις. Σχέση: Φοιτητής StudentNo Name FatherName Birtday Address Telephone DepartmentCo de Πλήθος Στοιχείων (Cardinality): Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/10/1994 Κήπων 10 - Αθήνα ΔΕ Ανθέων 20, 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος 1/5/1993 Αιγάλεω ΛΟ 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας 10/3/1995 Σπετσών 22, Αθήνα ΔΕ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος 7/7/1994 Σπάρτης 123, Πειραιάς ΔΕ Παυλίδης Παύλος Γεώργιος 12/8/1993 Θηβών 250, Αιγάλεω ΠΛ Εγγραφή Βαθμός: 7 8

9 Τμήμα- Σχέση Department Σύνδεση Σχέσεων DepartmentCode Title Building Telephone Fax Site ΔΕ Διοίκησης Επιχειρήσεων Κτήριο Δ - 2ος όροφος dbs.tei.gr ΛΟ Λογιστικής Κτήριο Δ - 1ος όροφος log.tei.gr ΠΛ Πληροφορικής Κτήριο Α pl.tei.gr Πρωτεύων Κλειδί Ξένο Κλειδί Φοιτητής Σχέση Students StudentNo Name FatherName Birtday Address Telephone DepartmentCode Κήπων Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/10/1994 Αθήνα ΔΕ 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος 1/5/1993 Ανθέων 20, Αιγάλεω ΛΟ 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας 10/3/1995 Σπετσών 22, Αθήνα ΔΕ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος 7/7/1994 Σπάρτης 123, Πειραιάς ΔΕ Πααυίδης Παύλος Γεώργιος 12/8/1993 Θηβών 250, Αιγάλεω ΠΛ 9

10 Παράδειγμα Πεδίου Τιμών Χαρακτηριστικών Χαρακτηριστικό Περιγραφή Μορφή Πεδίο τιμών DeprtmentCpde Ο μοναδιαίο κωδικός του Τμήματος 4 Χαρακτήρες, Α001 - Α999 Title Ο τίτλος του Τμμήματος 30 χαρακτήρες Sex Το φύλο 1 χαρακτήρας Α - Άρρεν, Θ- θήλυ Birthday Η ημερομηνία Γέννησης Ημερομηνία 1/1/ /12/

11 Ορισμοί Έχουν το ίδιο νόημα Σχέσεις - Relations Πίνακας - Table Αρχείο - File Εγγραφή - Record, Tuple Γραμμή - Row Χαρακτηριστικό - Attribute Στήλη - Column Πεδίο - Field 11

12 Σχέσεις Βάσεων Δεδομένων Σχεσιακό Σχήμα (Relation schema) Ορισμένη Σχέση η οποία αποτελείται από ένα σύνολο χαρακτηριστικών με καθορισμένα τα πεδία τιμών τους. Σχεσιακό Σχήμα Β.Δ. (Relational database schema) Ένα σύνολο από σχεσιακά σχήματα, καθένα από τα οποία έχει διακριτό όνομα. 12

13 Ιδιότητες των Σχέσεων Το όνομα μιας σχέσης είναι διακριτό από όλες τις άλλες σχέσεις που περιλαμβάνονται στο σχεσιακό σχήμα. Κάθε κελί μιας σχέσης περιλαμβάνει μία και μόνο μία τιμή. Κάθε χαρακτηριστικό έχει διακριτό όνομα στη σχέση που ανήκει. Αναφερόμαστε: Όνομα Σχέσης.Όνομα Χαρακτηριστικού (Stusents.Name) Οι τιμές ενός χαρακτηριστικού είναι όλες από το ίδιο Πεδίο Τιμών. Φοιτητής Σχέση Students StudentNo Name FatherName Birtday Address Telephone DepartmentCode Κήπων Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/10/1994 Αθήνα ΔΕ 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος 1/5/1993 Ανθέων 20, Αιγάλεω ΛΟ 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας 10/3/1995 Σπετσών 22, Αθήνα ΔΕ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος 7/7/1994 Σπάρτης 123, Πειραιάς ΔΕ Πααυίδης Παύλος Γεώργιος 12/8/1993 Θηβών 250, Αιγάλεω ΠΛ 13

14 Ιδιότητες των Σχέσεων (2) Κάθε εγγραφή είναι διακριτή, Δεν υπάρχουν ίδιες γραμμές (για όλα τα χαρακτηριστικά) στη σχέση. Η σειρά των χαρακτηριστικών στη σχέση δεν παίζει κανένα ρόλο. Η σειρά των εγγραφών δεν παίζει κανένα ρόλο (θεωρητικά). StudentNo Name FatherName Birtday Address Telephone DepartmentCode Κήπων Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/10/1994 Αθήνα ΔΕ 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος 1/5/1993 Ανθέων 20, Αιγάλεω ΛΟ 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας 10/3/1995 Σπετσών 22, Αθήνα ΔΕ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος 7/7/1994 Σπάρτης 123, Πειραιάς ΔΕ Πααυίδης Παύλος Γεώργιος 12/8/1993 Θηβών 250, Αιγάλεω ΠΛ 14

15 Κλειδιά Υπερ-Κλειδί (Superkey) Ένα χαρακτηριστικό ή ένα σύνολο από χαρακτηριστικά τα οποία καθορίζουν μοναδικά την εγγραφή σε μία σχέση. Ενδεικτικά ΥπερΚλειδιά ΑΜΚΑ, LastName, FirstName LastName, FirstName, Fathersname, Birthday, Address, Sex AMKA LastName, FirstName, Fathersname, Birthday, Address.. AMKA LastName FirstName FathersName Birthday Sex Address ΤΚ Tel Salary Position Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/2/1995 Αρρεν Ανθέων 20, Αθηνα Λογιστής Νικολάου Νικόλαος Γεράσιμος 10/3/1985 Αρρεν Κήπων 128, ΑΙγάλεω Προϊστάμενος

16 Κλειδιά (2) Υποψήφιο κλειδί (Candidate Key) Υπερ-κλειδί για το οποίο δεν υπάρχει υποσύνολο που μπορεί να είναι υπερ-κλειδί. Για κάθε εγγραφή της Σχέσης η τιμή του Κλειδιού καθορίζει μοναδικά την εγγραφή. Κανένα υποσύνολο του Υποψήφιου Κλειδιού δεν έχει την ιδιότητα της μοναδικότητας (irreducibility). Ενδεικτικά Υποψήφια Κλειδιά LastName, FirstName, Fathersname, Birthday AMKA. AMKA LastName FirstName FathersName Birthday Sex Address ΤΚ Tel Salary Position Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/2/1995 Αρρεν Ανθέων 20, Αθηνα Λογιστής Νικολάου Νικόλαος Γεράσιμος 10/3/1985 Αρρεν Κήπων 128, ΑΙγάλεω Προϊστάμενος

17 Κλειδιά (3) Πρωτεύον Κλειδί (Primary Key) Υποψήφιο κλειδί το οποίο επιλέγεται για τον καθορισμό με μοναδικό τρόπο των εγγραφών σε μια σχέση. Εναλλακτικό Κλειδί (Alternate Keys) Υποψήφιο κλειδί το οποίο δεν έχει επιλεγεί σαν πρωτεύον κλειδί. AMKA LastName FirstName FathersName Birthday Sex Address ΤΚ Tel Salary Position Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/2/1995 Αρρεν Ανθέων 20, Αθηνα Λογιστής Νικολάου Νικόλαος Γεράσιμος 10/3/1985 Αρρεν Κήπων 128, ΑΙγάλεω Προϊστάμενος Πρωτεύων Κλειδί Εναλλακτικά Κλειδιά: LastName, FirstName, FathersName, Birthday, Address.. 17

18 Κλειδιά (4) Ξένο Κλειδί (Foreign Key) Χαρακτηριστικό ή ένα σύνολο από χαρακτηριστικά σε μία σχέση το οποίο συνδέεται και παίρνει ακριβώς τις ίδιες τιμές με το πρωτεύον κλειδί μιας άλλης σχέσης. Με αυτόν τον τρόπο συνδέονται οι εγγραφές στη λογική του Master-Detail. Τμήμα DepartmentCode Title Building Telephone Fax Site ΔΕ Διοίκησης Επιχειρήσεων Κτήριο Δ - 2ος όροφος dbs.tei.gr ΛΟ Λογιστικής Κτήριο Δ - 1ος όροφος log.tei.gr ΠΛ Πληροφορικής Κτήριο Α pl.tei.gr Ξένο Κλειδί Πρωτεύων Κλειδί Φοιτητής StudentNo Name FatherName Birtday Address Telephone DepartmentCode 1234 Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/10/1994 Κήπων 10 - Αθήνα ΔΕ Ανθέων 20, 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος 1/5/1993 Αιγάλεω ΛΟ 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας 10/3/1995 Σπετσών 22, Αθήνα ΔΕ Σπάρτης 123, 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος 7/7/1994 Πειραιάς ΔΕ Πααυίδης Παύλος Γεώργιος 12/8/1993 Θηβών 250, Αιγάλεω ΠΛ 18

19 Το κενό (Null) Κενό (Null) Αντιπροσωπεύει τιμή σε ένα χαρακτηριστικό η οποία προς το παρόν είναι άγνωστη ή δεν έχει ακόμη εφαρμογή. Σχετίζεται με μη ολοκληρωμένες καταστάσεις ή μη εφαρμοσμένες τιμές. Αντιπροσωπεύει την απουσία τιμής και δεν είναι το ίδιο με το 0 ή τα σύμβολα space, τα οποία εκφράζουν τιμές. Δεν έχει τοποθετηθεί σε θέση και δεν έχει καθοριστεί ο μισθός AMKA LastName FirstName FathersName Birthday Sex Address ΤΚ Tel Salary Position Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/2/1995 Αρρεν Ανθέων 20, Αθηνα Null Null Νικολάου Νικόλαος Γεράσιμος 10/3/1985 Αρρεν Κήπων 128, ΑΙγάλεω Προϊστάμενος

20 Συνθήκες Ακεραιότητας (Οντότητας) Ακεραιότητα Οντότητας (Entity Integrity) Σε μια Σχέση (Πίνακα) κανένα χαρακτηριστικό πρωτεύοντος κλειδιού δεν μπορεί να έχει τιμή null. AMKA LastName FirstName FathersName Birthday Sex Address ΤΚ Tel Salary Position Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/2/1995 Αρρεν Ανθέων 20, Αθηνα Καθηγητής Νικολάου Νικόλαος Γεράσιμος 10/3/1985 Αρρεν Κήπων 128, ΑΙγάλεω Προϊστάμενος Δεν μπορεί ποτέ να είναι κενό το πρωτεύων κλειδί ΑΜΚΑ Ο έλεγχος της ακεραότητας οντότητας πραγματοποιείται από το Σύστημα Διαχείρισης της Βάσης Δεδομένων. 20

21 Συνθήκες Ακεραιότητας (Αναφοράς) Ακεραιότητα Αναφοράς (Referential Integrity) Τμήμα Στο ξένο κλειδί σε μια σχέση οι τιμές του είτε θα ταιριάζουν με τιμές του πρωτεύοντος κλειδιού της άλλης σχέσης με την οποία υπάρχει αναφορά (σύνδεση) είτε θα είναι null. DepartmentCode Title Building Telephone Fax Site ΔΕ Διοίκησης Επιχειρήσεων Κτήριο Δ - 2ος όροφος dbs.tei.gr Πρωτεύων Κλειδί ΛΟ Λογιστικής Κτήριο Δ - 1ος όροφος log.tei.gr ΠΛ Πληροφορικής Κτήριο Α pl.tei.gr Φοιτητής Ξένο Κλειδί Αν δεν είναι κενό η τιμή του θα υπάρχει οπωσδήποτε σαν πρωτεύον κλειδί στον πίνακα Τμήμα StudentNo Name FatherName Birtday Address Telephone DepartmentCode 1234 Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος 10/10/1994 Κήπων 10 - Αθήνα ΔΕ 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος 1/5/1993 Ανθέων 20, Αιγάλεω ΛΟ 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας 10/3/1995 Σπετσών 22, Αθήνα ΔΕ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος 7/7/1994 Σπάρτης 123, Πειραιάς ΔΕ Πααυίδης Παύλος Γεώργιος 12/8/1993 Θηβών 250, Αιγάλεω ΠΛ 21

22 Περιορισμοί Εφαρμογής Περιορισμοί της Εφαρμογής Επιπρόσθετοι περιορισμοί καθορίζονται από τους χρήστες και τους διαχειριστές της Βάσης Δεδομένων. 22

23 Όψεις (Views) Σχέση Βάσης Δεδομένων Μια ορισμένη σχέση που αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη οντότητα στο σημασιολογικό σχήμα και της οποίας οι εγγραφές έχουν καταχωρηθεί με φυσικό τρόπο στη Βάση Δεδομένων. Βάση Δεδομένων (Φοιτητές, Μαθήματα, Δηλώσεις Μαθημάτων) Αντιστοιχεί στις οντότητες της εφαρμογής. Φυσική ύπαρξη στη Βάση Δεδομένων 23

24 Όψεις (Views) (2) Όψεις (View) Το δυναμικό αποτέλεσμα μιας ή περισσοτέρων πράξεων πάνω σε σχέσεις βάσης, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια νέα εικονική σχέση. Όψη Γραμματείας Students(Όλα τα στοιχεία) Courses(Όλα τα στοιχεία) Assign(Academic year) Όψη Καθηγητή Students(StudentNo, Fname, Lname,) Courses(Όλα τα στοιχεία) Assign(Όλα τα στοιχεία) 24

25 Όψεις (Views) (3) Είναι εικονική σχέση και δεν υπάρχει απαραίτητα στη Βάση Δεδομένων. Παράγεται από ένα ερώτημα που δημιουργείται στη Βάση Δεδομένων Δημιουργείται την ώρα που εκτελείται το ερώτημα. Οι όψεις παρέχουν ένα ευέλικτο και δυναμικό εργαλείο για την ασφάλεια των δεδομένων καθώς παρουσιάζονται στους χρήστες μόνο τα δεδομένα που τους αφορούν. Επιτρέπει στους χρήστες να έχουν προσπέλαση στα δεδομένα ανάλογα με τις λειτουργικές ανάγκες. Τα ίδια δεδομένα μπορούν να παρουσιασθούν σε διαφορετικούς χρήστες με διαφορετικό τρόπο. Απλοποιούνται πολύπλοκες διεργασίας στις Σχέσεις της Βάσης Δεδομένων. Περισσότερα θα αναλυθούν στα επόμενα 25

26 Σχεσιακή Άλγεβρα (Relational Algebra) Άλγεβρα : Ενα σύνολο Α εφοδιασμένο με πράξεις (σχέσεις) Παράδειγμα: Το σύνολο των Πραγματικών Αριθμών στο οποίο ορίζουμε τις βασικές πράξεις (σχέσεις) Πρόσθεση και Πολλαπλασιασμό (R, +, x). Οι άλλες πράξεις (αφαίρεση και διαίρεση) ορίζονται από τις Βασικές. Το αποτέλεσμα μιας πράξης δυο πραγματικών αριθμών είναι πάντα πραγματικός αριθμός. +: (XX, YY) > ZZ, δηλαδή Ζ = Χ + Υ, Χ RR, YY RR, ZZ RR Η Σχεσιακή Άλγεβρα αφορά το Σύνολο Πινάκων (Σχέσεων) στο οποίο ορίζουμε τις βασικές πράξεις (Επιλογή, Προβολή. Καρτεσιανό Γίνόμενο, Ένωση και Διαφορά) Το αποτέλεσμα της πράξης δύο πινάκων (σχέσεων) είναι ένας νέος πίνακας (σχέση) Από τη σύνθεση των βασικών πράξεων υλοποιούνται οι περισσότερες λειτουργίες αναζήτησης πληροφοριών από τη Βάση Δεδομένων. 26

27 Σχεσιακή Άλγεβρα (2) Οι Πέντε Βασικές Πράξεις: I. Επιλογής - Selection, II. Προβολή - Projection, III. Καρτεσιανό Γινόμενο IV. Ένωση - Union V. Διαφορά Set Difference Άλλες Πράξεις που Προκύπτουν είναι: 1. Συνδέσεις - joins 2. Τομή - Intersection 3. Διαίρεση - Division 27

28 Επιλογή Selection (σ) Επιλογή: Από έναν πίνακα δημιουργείται ένας νέος πίνακας που περιλαμβάνει τις εγγραφές που ικανοποιούν μια συγκεκριμένη συνθήκη (σ συνθήκη επιλογής) Παράδειγμα: Πίνακας Φοιτητών StudentNo LName FName FathersNa me Sex BirthDay RecordDate Address City Zip tel 1 Πέτρου Πέτρος Δημήτριος Α 10/1/1992 1/9/2010 Πάτρας 8 Περιστέρι Φίλος Γεώργιος Νικόλαος Α 5/22/1994 2/10/2012 Σπάρτης Νικολάου Νικολέτα Γεώργιος Θ 11/8/1995 2/10/2012 Ελευθερίας 23 4 Παρασκευά Μαρία Πέτρος Θ 10/10/199 4 Αθήνα Ίλιον /10/2012 Σπετσών 8 Αθήνα Επιλογή με τη Συνθήκη σ(city = Αθήνα) προκύπτει νέος πίνακας StudentNo LName FName FathersNam e Sex BirthDay RecordDate Address City Zip tel 2 Φίλος Γεώργιος Νικόλαος Α 5/22/1994 2/10/2012 Σπάρτης 221 Αθήνα Παρασκευά Μαρία Πέτρος Θ 10/10/1994 3/10/2012 Σπετσών 8 Αθήνα

29 Προβολή Projection (P) Προβολή: Από έναν πίνακα Α προκύπτει ένας νέος πίνακας Β που περιλαμβάνει ένα υποσύνολο των στηλών (χαρακτηριστικών) του A χωρίς να πριλαμβάνει ίδιες εγγραφές (διπλοεγγραφές) Παράδειγμα: Από τον Πίνακα Φοιτητών: StudentNo LName FName FathersName Sex BirthDay RecordDate Address City Zip tel 1 Πέτρου Πέτρος Δημήτριος Α 10/1/1992 1/9/2010 Πάτρας 8 Περιστέρι Φίλος Γεώργιος Νικόλαος Α 5/22/1994 2/10/ Νικολάου Νικολέτα Γεώργιος Θ 11/8/1995 2/10/2012 Σπάρτης 221 Ελευθερίας 23 Αθήνα Ίλιον Παρασκευά Μαρία Πέτρος Θ 10/10/1994 3/10/2012 Σπετσών 8 Αθήνα StudentNo LName FName 1 Πέτρου Πέτρος 2 Φίλος Γεώργιος 3 Νικολάου Νικολέτα 4 Παρασκευά Μαρία Με την Προβολή P StudentNο, Fname, Lname έχουμε τον Πίνακα 29

30 Καρτεσιανό Γινόμενο (X) Από δύο πίνακες Α και Β δημιουργούμε έναν νέο πίνακα Γ που περιλαμβάνει εγγραφές που προκύπτουν αν κάθε εγγραφή του πίνακα Α συνδυαστεί με κάθε εγγραφή του πίνακα Β Πίνακας: Students StudentNo LName FName FathersName Students X Courses 1 Πέτρου Πέτρος Δημήτριος 2 Φίλος Γεώργιος Νικόλαος StudentNo LName FName CourseID CourseTitle 1 Πέτρου Πέτρος ΒΔ Βάσεις Δεδομένων 1 Πέτρου Πέτρος ΕΕ Επιχειρησιακή Έρευνα CourseID ΒΔ ΕΕ ΜΑ CourseTitle Βάσεις Δεδομένων Επιχειρησιακή Έρευνα Μαρκετινγκ 1 Πέτρου Πέτρος ΜΑ Μαρκετινγκ 2 Φίλος Γεώργιος ΒΔ Βάσεις Δεδομένων 3 Φίλος Γεώργιος ΕΕ Επιχειρησιακή Έρευνα 4 Φίλος Γεώργιος ΜΑ Μαρκετινγκ Πίνακας: Courses 30

31 Ένωση Union (U) Ένωση δυο Πινάκων (Σχέσεων) Α και Β είναι ένας νέος πίνακας Γ που περιλαμβάνει τις εγγραφές του Α και του Β. Στον Πίνακα Γ δεν υπάρχουν διπλοεγγραφές (ίδιες ακριβώς γραμμές). Αν ο Πίνακας Α έχει ν εγγραφές και ο πίνακας Β έχει μ εγγραφές τότε ο Πίνακας Γ θα έχει ν+μ το πολύ εγγραφές. Οι Πίνακας Α και Β θα πρέπει να είναι συμβατοί (να περιλαμβάνουν χαρακτηριστικά, ίδια σε αριθμό, τύπο και με την ιδια σειρά). Παράδειγμα: StudentNo LName FName FathersName Sex BirthDay 1 Πέτρου Πέτρος Δημήτριος Α 10/1/ Φίλος Γεώργιος Νικόλαος Α 5/22/1994 ΑUΒ StudentNo LName FName FathersName Sex BirthDay 1 Πέτρου Πέτρος Δημήτριος Α 10/1/ Φίλος Γεώργιος Νικόλαος Α 5/22/ Νικολάου Νικολέτα Γεώργιος Θ 11/8/1995 StudentNo LName FName FathersName Sex BirthDay 3 Νικολάου Νικολέτα Γεώργιος Θ 11/8/ Παρασκευά Μαρία Πέτρος Θ 10/10/ Παρασκευά Μαρία Πέτρος Θ 10/10/

32 Διαφορά -Set Difference (-) Η Διαφορά του Πίνακα Β από τον Πίνακα Α είναι ένα νέος πίνακας Γ που προκύπτει από τις εγγραφές του Πίνακα Α που δεν είναι ίδιες με καμμία από τις εγγραφές του Β. Οι Πίνακες Α και Β θα πρέπει να είναι συμβατοί. Παράδειγμα StudentNo LName FName FathersName Sex BirthDay 1 Πέτρου Πέτρος Δημήτριος Α 10/1/ Φίλος Γεώργιος Νικόλαος Α 5/22/ Νικολάου Νικολέτα Γεώργιος Θ 11/8/1995 StudentNo LName FName FathersName Sex BirthDay 3 Νικολάου Νικολέτα Γεώργιος Θ 11/8/ Παρασκευά Μαρία Πέτρος Θ 10/10/ Παρασκευά Μαρία Πέτρος Θ 10/10/1994 Α-Β StudentNo LName FName FathersName Sex BirthDay 1 Πέτρου Πέτρος Δημήτριος Α 10/1/ Φίλος Γεώργιος Νικόλαος Α 5/22/

33 Σύνδεση (Join) Πράξη που προκύπτει από τις πράξεις Καρτεσιανό Γινόμενο και Επιλογή Ισοδυναμεί με την εκτέλεση του Καρτεσιανού Πολλαπλασμού και ακολούθως την εκτέλεση της επιλογής στον πίνακα που προκύπτει από το Κaρτεσιανό Γινόμενο. Πράξεις Σύνδεσης 1. Theta-join 2. Equi-join 3. Natural join 4. Outer join 5. Semi-join 33

34 Theta Join (Σύνδεση θ) Theta-join ((AXB) σs) - Δημιουργείται ένας νέος πίνακας (σχέση) που περιλαμβάνει εγγραφές από το καρτεσιανό γινόμενο των Πινάκων Α και Β για τις οποίες ικανοποιείται η συνθήκη s της επιλογής σ. Ισχύει: Α Χ Β σs = σs(axb) Αν η συνθήκη s είναι ισότητα τότε η πράξη λέγεται σύνδεση ισότητας. ( equi-join) 34

35 Theta Join (Σύνδεση θ) (2) DepartmentCode Title Building ΔΕ Διοίκησης Επιχειρήσεων Κτήριο Δ - 2ος όροφος ΛΟ Λογιστικής Κτήριο Δ - 1ος όροφος ΠΛ Πληροφορικής Κτήριο Α Φυσική Σύνδεση (Natural Join) StudentNo Name FatherName DepartmentCOde 1234 Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος ΔΕ 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος ΛΟ 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας ΔΕ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος ΔΕ Πααυίδης Παύλος Γεώργιος ΠΛ Departments X Students Ισότητα στο DepartmentCode StudentNo Name FatherName DepartmentCOde Title Building 1234 Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος ΔΕ Διοίκησης Επιχειρήσεων Κτήριο Δ - 2ος όροφος 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος ΛΟ Λογιστικής Κτήριο Δ - 1ος όροφος 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας ΔΕ Διοίκησης Επιχειρήσεων Κτήριο Δ - 2ος όροφος 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος ΔΕ Διοίκησης Επιχειρήσεων Κτήριο Δ - 2ος όροφος Πααυίδης Παύλος Γεώργιος ΠΛ Πληροφορικής Κτήριο Α 35

36 Εξωτερική Σύνδεση (Outer Join) Εξωτερική Σύνδεση (Outer join) Υπάρχουν περιπτώσεις σύνδεσης (join) στις οποίες οι γραμμές του ενός πίνακα δεν συνδέονται με κανένα στοιχείο του άλλου πίνακα. Στην περίπτωση αυτή δεν συμπεριλαμβλανονται στη σύνδεση αυτές οι γραμμές. Για να συμπεριληφθούν και να εμφανισθούν στο αποτέλεσμα οι γραμμές του ενός πίνακα που δεν συνδέονται με στοιχεία του άλλου πίνακα θα πρέπει η Συνδεση να δηλωθεί ώς Outer (Εξωτερική). Αριστερή Εξωτερική Σύνδεση (Left outer join) Στη Σύνδεση (join) Α Χ Β σs αριστερή εξωτερική (Left Outer Join) είναι εκείνη η σύνδεση στην οποία τα στοιχεία του A που δεν συνδέονται με στοιχεία του B μέσω της σχέσης σ συμπεριλαμβάνονται και εμφανίζονται στο αποτέλεσμα με κενά τα στοιχεία του Β. Ομοίως για το Right Outer Join. 36

37 Τομή (Intersection) Η τομή Α Β αποτελείται από όλα τις γραμμές της Σχέσης Α που περιλαμβάνονται και στη Σχέση Β. Παράδειγμα StudentNo Name FatherName DepartmentCOde 1234 Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος ΔΕ 1011 Νικολάου Νικόλαος Δημήτριος ΛΟ 456 Αθανασίου Αθανάσιος Ζαχαρίας ΔΕ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος ΔΕ Παυλίδης Παύλος Γεώργιος ΠΛ StudentNo Name FatherName DepartmentCOde 1234 Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος ΔΕ 1011 Παρασκευάς Πέτρος Δημήτριος ΠΛ 457 Αθανασίου Κων/νος Γεώργιος ΛΟ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος ΔΕ StudentNo Name FatherName DepartmentCOde 1234 Γεωργίου Γεώργιος Νικόλαος ΔΕ 7990 Πέτρου Πέτρος Ευθύμιος ΔΕ 37

38 Διαίρεση (Division) Το αποτέλεσμα της Διαίρεσης δύο πινάκων Α και Β αποτελείται από εκείνες τις γραμμές του Α στις οποίες η τιμή ενός χαρακτηριστικού (Χ1) είναι συσχετισμένο στον πινακα Α με κάθε γραμμή του πίνακα Β Παράδειγμα X1 AA1 AA2 AA3 AA2 AA1 X2 BB1 BB3 BB4 BB5 BB6 X3 BB1 BB6 Αποτέλεσμα ΑΑ1 Το στοιχείο ΑΑ1 του Χ1 του Πίνακα Α είναι συχετισμένο (στον Πίνακα Α) με όλα τα στοιχεία (ΒΒ1, ΒΒ6) του Πίνακα Β. Πηλίκο ΑΑ1. 38

39 Σύστημα Διαχείρισης Σχεσιακών Βάσεων Δεδομένων (ΣΔΣΒΔ) Κανόνες Λειτουργίας Θεμελιακοί Κανόνες (0 και 2) Δομικοί Κανόνες (1 and 6) Κανόνες Ακεραιότητας (3 and 10) Κανόνες Διαχείρισης των Δεδομένων (2,4,5,7) Κανόνες Ανεξαρτησίας των Δεδομένων (8,9,11) 39

40 Κανόνες ΣΔΣΒΔ Θεμελιακοί Κανόνες Κανόνας 0: Το ΣΔΣΒΔ θα πρέπει να διαχειρίζεται τη Βάση Δεδομένων με τις εσωτερικές του λειτουργίες που διαθέτει και βασίζονται σε σχέσεις (πίνακες). Δεν θα πρέπει να διαθέτει λειτουργία ή εργαλείο που δεν θα βασίζεται στη Σχεσιακή Άλγεβρα για να επιτύχει κάποια από τις λειτουργίες διαχείρισης των δεδομένων. Κανόνας 2: Δεν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάποια γλώσσα προγραμματισμού (χαμηλού επιπέδου) για προσπέλαση στα δεδομένα της Βάσης Δεδομένων. Η προσπέλαση στη Βάση Δεδομένων ελέγχεται από το Σ.Δ.Β.Δ. 40

41 Κανόνες Κανόνας 1: Όλες οι πληροφορίες και τα μετα-δεδομένα αναπαριστώνται στο λογικό επίπεδο με τιμές σε πίνακες. Κανόνας 6: Αν μια όψη (εικονικός πίνακας) με βάση τον σχεδιασμό μπορεί να ενημερώνεται και μεταβάλλεται τότε το ΣΔΣΒΔ θα πρέπει να το υποστηρίζει. Κανόνας 3: Οι τιμές Null υποστηρίζονται από το Σ.Δ.Β.Δ. και αναπαρριστούν χαμένες τιμές η περιπτώσεις που δεν έχουμε διαθέσιμες τιμές ανεξάρτητα από τον τύπο των δεδομένων. Κανόνας 10: Οι περιορισμοί της ακεραιότητας είναι αντικείμενο που διαχειρίζεται το Σ.Δ.Β.Δ. ή καθορίζεται εσωτερικά στη Β.Δ. και δεν πρέπει να αποτελεί μέρος της εφαρμογής του λογισμικού διεπαφής 41

42 Κανόνες (2) Κανόνας 2: Κάθε datum (ατομική τιμή) σε μια Σχεσιακή Βάση Δεδομένων θα είναι λογικά προσπελάσιμη μέσω ενός συνδυασμού που περλαμβάνει το όνομα του πινακα, την τιμή του πρωτεύοντος κλειδιού και το όνομα του χαρακτηριστικού. Κανόνας 4: Η περιγραφή της Βάσης Δεδομένων αντιπροσωπεύεται σε λογικό επίπεδο με τον ίδιο τρόπο με τα κανονικά δεδομένα, έτσι ώστε οι χειριστές με τα κατάλληλα προνόμια να εφαρμόζουν την ίδια διαδικασία επεξεργασίας όπως ακριβώς στα κανονικά δεδομένα. Κανόνας 5: Το Συστημα Διαχείρισης Σχεσιακών Βάσεων Δεδομένων μπορεί να υποστηρίζει πολλές γλώσσες. Θα πρέπει να έχει μια γλώσσα για: α) Ορισμό των Δεδομένων, β) Ορισμό των όψεων, γ) Επεξεργασία διαχείριση των δεδομένων, δ) Θέση συνθηκών ακεραιότητας, ε) καθορισμό αρμοδιοτήτων στους χειριστές και στ) διαχείριση των ορίων των συναλλαγών. Κανόνας 7: Δυνατότητα να έχουμε προσπέλαση, εισαγωγή νέων εγγραφών, μεταβολή και διαγραφή σε κάθε βασική σχέση ή σχέση που προκύπτει από άλλες βασικές. 42

43 Κανόνες (3) Kανόνας 8: Οι εφαρμογές λογισμικού διεπαφής δεν έχουν επιπτώσεις όταν συμβούν αλλαγές στον τρόπο καταχώρησης των δεδομένων ή στην μέθοδο προσπέλασης στη Βάση Δεδομένων. Κανόνας 9: Οι εφαρμογές λογισμικού διεπαφής δεν θα έχουν επιπτώσεις όταν συμβούν αλλαγές στις αρμοδιότητες των χρηστών στις Βασικές Σχέσεις στη Βάση Δεδομένων. Κανόνας 11: Δεν θα πρέπει να υπάρχουν αλλαγές στις εντολές διαχείρισης των δεδομένων (DML) και τα προγραμματα διεπαφής θα πρέπει να λειτουργού το ίδιο είτε η Βάση Δεδομένων είναι κεντρική είτε κατανεμημένη. 43

44 Ασκήσεις (1) Άσκηση 1: Δίνεται η παρακάτω Βάση Δεδομένων για τους Ασθενείς ενός ΠολυΙατρείου (Ασθενείς, Ιατροί, Γνωματεύσεις, Ειδικότητες ιατρών) Ποιά είναι τα πρωτεύοντα κλειδιά και ποια είναι τα ξένα κλειδία στους πίνακες της Βάσης Δεδομένων; Αιτιολογήστε την απάντησή σας. Περιγράψτε τους κανόνες ακεραιότητας και αναφοράς που ισχύουν για την συγκεκριμένη Βάση Δεδομένων Ποιείς είναι οι περιπτώσεις που δεν ικανοποιούνται οι κανονες ακεραιότητας στη Βάση Δεδομένων με βάση τα καταχωρημένα Δεδομένα; Pcode PName Padress Birthday p001 Γεωργίου Γ. Ανθέων 20, Αθήνα 10/3/1965 p004 Νικολάου Ν. Κήπων 42, Περιστέρι 18/5/1955 Σπύρου Σ. Πάτρας 12, Αθήνα 20/1/1960 p124 Πέτρου Π, Ανθέων 42, Αθήνα 10/11/1972 Εξετάσεις - Γνωματεύσεις Ασθενείς Ιατροί Dcode Dname Speciality Δ001 Ιατρίδης Α. Α1 Δ003 Μάρκου Μ Α2 Δ004 Παύλου Π. Α3 Ειδικότητες Ιατρών Pcode Dcode DateofAdm Advice Cure p001 Δ001 10/3/2012 Νεφρολιθίαση Χειρουργείο p004 Δ002 20/9/2013 Πρεσβειοπεία 2 βαθμών γυαλιά οράσεων p124 Δ003 14/2/2103 Κρυολόγημα Αντιβίωση p009 Δ001 10/3/2012 Κυστίτιδα Χειρουργείο Dspec A1 Α2 Α3 Α4 Speciality Χειρούργος Οφθαλμίατρος Δερματολόγος Παθολόγος 44

45 Ασκήσεις - Επίλυση (1) Άσκηση 1: Δίνεταιη παρακάτω Βάση Δεδομένων για τους Ασθενείς ενός ΠολυΙατρείου (Ασθενείς, Ιατροί, Γνωματεύσεις, Ειδικότητες ιατρών) Ποια είναιτα πρωτεύοντα κλειδιά και ποια είναι τα ξένα κλειδία στους πίνακες της Βάσης Δεδομένων; Αιτιολογήστε την απάντησή σας. Περιγράψτε τους κανόνες ακεραιότητας και αναφοράς που ισχύουν για την συγκεκριμένη Βάση Δεδομένων Ποιες είναι οι περιπτώσεις που δεν ικανοποιούνται οι κανονες ακεραιότητας στη Βάση Δεδομένων με βάση τα καταχωρημένα Δεδομένα; PCode Dcode Pcode PName Padress Birthday p001 Γεωργίου Γ. Ανθέων 20, Αθήνα 10/3/1965 p004 Νικολάου Ν. Κήπων 42, Περιστέρι 18/5/1955 Σπύρου Σ. Πάτρας 12, Αθήνα 20/1/1960 p124 Πέτρου Π, Ανθέων 42, Αθήνα 10/11/1972 Pcode + Dcode, DateofAdm Dcode Dname Speciality Δ001 Ιατρίδης Α. Α1 Δ003 Μάρκου Μ Α2 Δ004 Παύλου Π. Α3 Dspec Pcode Dcode DateofAdm Advice Cure p001 Δ001 10/3/2012 Νεφρολιθίαση Χειρουργείο p004 Δ002 20/9/2013 Πρεσβειοπεία 2 βαθμών γυαλιά οράσεων p124 Δ003 14/2/2103 Κρυολόγημα Αντιβίωση p009 Δ001 10/3/2012 Κυστίτιδα Χειρουργείο Dspec A1 Α2 Α3 Α4 Speciality Χειρούργος Οφθαλμίατρος Δερματολόγος Παθολόγος 45

46 Ασκήσεις (2) Άσκηση 2: Κατασκευάστε ένα απλοποιημένο Σχήμα της Βάσης Δεδομένων για τη διαχείριση των δεδομένων που αφορούν ενα οικογενειακό δέντρο. Παροουσιάστε τον τρόπο ώστε τα δεδομένα που αφορούν τις οικογενειακές σχέσεις να μπορουν να αποτυπωθούν σε ένα Σχεσιακό Σχήμα Βάσης Δεδομένων. Ποιές είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζετε στο σχεδιασμό αυτής της Βάσης Δεδομένων; Σε ποιές περιπτώσεις θα χρειαστεί να χρησιμοποιείσετε τιμές null; Ποιές είναι οι λύσεις που δίνονται με τη χρήση των κενών (null); 46

47 Ασκήσεις (2) Επίλυση Kod Fname Lname DateofBirth DateofDeth Φύλο 1 Γεωργίου Γεώργιος 3/3/ /4/2009 Άρρεν 2 Γεωργίου Μαρία 6/8/1938.Θήλυ 3 Γεωργίου Νίκόλαος 10/10/1970 Άρρεν 4 Γεωργίου Γεώργιος 9/8/2008 Άρρεν 5 Νικολάου Αικατερίνη 9/22/1942 Θήλυ Kod1 Kod2 TypeOfRelation 1 1 Σύζυγος 1 3 Τέκνο 2 3 Τέκνο 3 4 Τέκνο 1 5 Σύζυγος Πεδίο Τιμών: { Σύζυγος, Τέκνο } 47

48 Ασκήσεις (3) Άσκηση 3: Κατασκευάστε ένα απλοποιημένο Σχήμα της Βάσης Δεδομένων για τη διαχείριση των δεδομένων του ωρολογίου προγράμματος μαθημάτων ενός τμήματος ΑΕΙ. Στο ωρολόγιο πρόγραμμα θα περιλαμβάνονται τα μαθήματα, οι ημέρες της εβδομάδας, οι αίθουσες διδασκαλίας και οι προγραμματισμένες ώρες για το μάθημα. Ποιοι είναι οι οι κανονες ακεραιότητας αναφοράς που θα περιλαμβάνονται στο Σχήμα της Βάση Δεδομένων που σχεδιάσατε; Ποιοι είναι οι κανόνες που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στη Βάση Δεδομένων και οι οποίοι αφορούν την συγκεκριμένη περίπτωση; 48

49 Ασκήσεις (4) Άσκηση 4: Δίδεται το παρακάτω Σχήμα Β.Δ. των κρατήσεων δωματίων ενός Ξενοδοχείου Ποιό είναι το πρωτεύων κλειδί των Πινάκων Κρατήσεις και Πελάτες Ποιά μπορεί να είναι τα εναλλακτικά κλειδία στον Πίνακα Πελάτες Ποιές είναι οι συνθήκες ακεραιότητας οντότητας και αναφοράς για την συγκεκριμμένη Βάση Δεδομένων. 49

50 Ασκήσεις (4) (2) Πελάτες Hroom Description Dprise 101 Διπλό Α ορόφου - θέα στον κήπο Διπλό Α ορόφου Μονόκλινο Α ορόφου Σουίτα Α ορόφου Διπλό Β ορόφου - θέα στον κήπο Διπλό Β ορόφου Μονόκλινο ορόφου Διπλό Γ ορόφου Μονόκλινο Γ ορόφου Σουίτα Γ ορόφου 140 Δωμάτια Κρατήσεις Ccode Cname Address ΑΜΚΑ 1001 Γεωργίου Γ Ανθέων 20, Αθήνα Πέτρου Π. Παρασκευά 20, Πάτρα Παύλου Π Κορίνθου 7, Λάρισα Δημητρίου Δ Φεραίου 20, Βόλος Νικολάου Ν Πάτρας 20, Κόρινθος Σταύρου Σ. Βόλου 45, Αθήνα\ Σωτηρίου Σ Κυψέελης 120, Αθήνα Αθανασίου Α Τήνου 103, Σπάρτη Προκοπίου Π. Πάρου 88, Αθήνα Ccode Croom DateCheckIn DateCheckout /3/2012 4/3/ /5/2012 5/5/ /8/ /8/ /7/ /7/ /4/ /4/ /11/ /11/ /12/2012 2/1/ /12/2012 4/1/

51 Τέλος Ενότητας

Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 6: Κανονικοποίηση. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 6: Κανονικοποίηση. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 6: Κανονικοποίηση Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 6: Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ενότητα 7: Βάσεις Δεδομένων (Θεωρία) Πασχαλίδης Δημοσθένης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων 1 Εισαγωγή Σχεδιασμός μιας εφαρμογής ΒΔ: Βήματα 1. Συλλογή και Ανάλυση Απαιτήσεων (requirement analysis) Τι δεδομένα θα αποθηκευτούν, ποιες εφαρμογές θα κτιστούν πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου

Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Διδάσκων: Παναγιώτης Ανδρέου Διάλεξη 07: Σχεσιακό Μοντέλο II (Relational Data Model) Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στις έννοιες: Περιορισμοί Σχεσιακού Μοντέλου και Σχεσιακά Σχήματα Πράξεις Ενημερώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας

Διοίκηση Ολικής Ποιότητας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ολικής Ποιότητας Ενότητα 1η: Παρουσίαση Μαθήματος Δημήτριος Δρόσος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 8: Πιθανότητες ΙΙ Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Το

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχεσιακό Μοντέλο. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015. Ευαγγελία Πιτουρά 1

Το Σχεσιακό Μοντέλο. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015. Ευαγγελία Πιτουρά 1 Το Σχεσιακό Μοντέλο Ευαγγελία Πιτουρά 1 Μοντελοποίηση Σχήμα (database schema): η περιγραφή της δομής της πληροφορίας που είναι αποθηκευμένη στη βδ με τη χρήση ενός μοντέλου δεδομένων Μοντέλο Δεδομένων:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ενότητα 3: Εισαγωγή στη Διοίκηση Ολικής Ποιότητας Δημήτριος Δρόσος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Κλειδιά (keys) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές

Κλειδιά (keys) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές Κλειδιά (keys) Key (κλειδί) Λογικά, σκεφτόµαστε για «κλειδιά» σαν τα δεδοµένα (τα πεδία) εκείνα τα οποία µας επιτρέπουν να ξεχωρίσουµε τις διάφορες εγγραφές Σούπερκλειδί (superkey) Ένα πεδίο ορισµού ή

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 7.2: Structured Query Language - 2 ο Μέρος. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Βάσεις Δεδομένων. Ενότητα 7.2: Structured Query Language - 2 ο Μέρος. Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Βάσεις Δεδομένων Ενότητα 7.2: Structured Query Language - 2 ο Μέρος Αθανάσιος Σπυριδάκος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model .. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Relational Model . Σχεσιακό Μοντέλο (Relational Model) Το σχεσιακό μοντέλο παρουσιάζει μια βάση ως συλλογή από σχέσεις Μια σχέση είναι ένας πίνακας με διακριτό όνομα Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστικές Εφαρμογές Εργαστήριο

Λογιστικές Εφαρμογές Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Λογιστικές Εφαρμογές Εργαστήριο Ενότητα #5: Αναλυτικά Καθολικά Μαρία Ροδοσθένους Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΔΒΔ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4) Τελευταία ενημέρωση: 11/2011. Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ

Τ.Ε.Ι ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΔΒΔ (ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4) Τελευταία ενημέρωση: 11/2011. Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ Μετασχηματισμός διαγράμματος ER σε σχεσιακό σχήμα ΒΔ ΣΤΟΧΟΣ Στόχο του παρόντος εργαστηρίου αποτελεί η κατανόηση και η εφαρμογή της μεθοδολογίας του μετασχηματισμού ενός διαγράμματος ER στο αντίστοιχο σχεσιακό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων Ενότητα # 1: Μία Ανατομία των Αποφάσεων

Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων Ενότητα # 1: Μία Ανατομία των Αποφάσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Συστήματα Υποστήριξης Αποφάσεων Ενότητα # 1: Μία Ανατομία των Αποφάσεων Διονύσης Γιαννακόπουλος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων

Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων ΕΣΔ232 Οργάνωση Δεδομένων στη Κοινωνία της Πληροφορίας Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων Περιεχόμενα Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Εισαγωγή στο σχεσιακό μοντέλο Σχεσιακές γλώσσες ερωτημάτων Περιορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

13 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων

13 η Διάλεξη. Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 13 η Διάλεξη Ενδεικτικές λύσεις ασκήσεων 1 Περιεχόμενα 1 η Άσκηση ΠΣ εταιρίας ενοικίασης αυτοκινήτων... 4 2 η Άσκηση ΠΣ ταχυδρομείου... 6 3 η Άσκηση ΒΔ εταιρίας... 9 Χρηματοδότηση... 12 Σημείωμα Αναφοράς...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Επιλέγει όλες τις πλειάδες, από μια σχέση R, που ικανοποιούν τη συνθήκη επιλογής.

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Επιλέγει όλες τις πλειάδες, από μια σχέση R, που ικανοποιούν τη συνθήκη επιλογής. ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2012 SQL Structured Query Language Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Πράξεις της σχεσιακής άλγεβρας ΠΡΑΞΗ ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 3: Αριθμητικά Περιγραφικά Μέτρα Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σύνολο Ασκήσεων. Βάσεις Δεδομένων 2013-2014 Ευαγγελία Πιτουρά 1

2 ο Σύνολο Ασκήσεων. Βάσεις Δεδομένων 2013-2014 Ευαγγελία Πιτουρά 1 2 ο Σύνολο Ασκήσεων Οι βαθμοί θα ανακοινωθούν αύριο μαζί με τους βαθμούς της προγραμματιστικής άσκησης Τα αστεράκια δείχνουν τον εκτιμώμενο βαθμό δυσκολίας (*) εύκολο (**) μέτριο (***) δύσκολο Βάσεις Δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Βελτιστοποίησης

Μέθοδοι Βελτιστοποίησης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Μέθοδοι Βελτιστοποίησης Ενότητα # 5: Ασκήσεις Αθανάσιος Σπυριδάκος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα # 1: Εισαγωγή στη Στατιστική Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 5: Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων & Εκπαίδευση Δημήτριος Σταυρουλάκης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Κανονικοποίησης

Θεωρία Κανονικοποίησης Θεωρία Κανονικοποίησης Πρώτη Κανονική Μορφή (1NF) Αποσύνθεση Συναρτησιακές Εξαρτήσεις Δεύτερη (2NF) και Τρίτη Κανονική Μορφή (3NF) Boyce Codd Κανονική Μορφή (BCNF) Καθολική Διαδικασία Σχεδίασης ΒΔ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Εκπαίδευση με ΤΠΕ Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΑΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 11: Θεωρία Οργάνωσης & Διοίκησης Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 1: Σύνολα, Πραγματικοί αριθμοί Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 7: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9 : Ιδεατή Μνήμη 1/2 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Μηχανοργάνωση Νοσοκομείου Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχεσιακό Μοντέλο-Σχεσιακή Άλγεβρα, Σχεσιακός Λογισμός. 06/06/2009 Μ.Χατζόπουλος 1

Το Σχεσιακό Μοντέλο-Σχεσιακή Άλγεβρα, Σχεσιακός Λογισμός. 06/06/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 Το Σχεσιακό Μοντέλο-Σχεσιακή Άλγεβρα, Σχεσιακός Λογισμός 06/06/2009 Μ.Χατζόπουλος 1 Αρχιτεκτονική Τριών Σχημάτων ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ Τελικοί Χρήστες Εξωτερική Όψη 1 Εξωτερική Όψη n ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας

Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας Συστήματα Παράλληλης και Κατανεμημένης Επεξεργασίας Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ No:08 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ. Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης. Ρεφανίδης Ιωάννης Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 11: Λογική πρώτης τάξης Ρεφανίδης Ιωάννης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους

Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους Λογιστική Κόστους Ενότητα 11: Λογισμός Κόστους Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική. Ενότητα 4 η : Κωδικοποίηση & Παράσταση Δεδομένων. Ι. Ψαρομήλιγκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Πληροφορική. Ενότητα 4 η : Κωδικοποίηση & Παράσταση Δεδομένων. Ι. Ψαρομήλιγκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Πληροφορική Ενότητα 4 η : Κωδικοποίηση & Παράσταση Δεδομένων Ι. Ψαρομήλιγκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10: Σχεσιακή Άλγεβρα και Σχεσιακός Λογισμός (Relational Algebra/Calculus) ΙI

Διάλεξη 10: Σχεσιακή Άλγεβρα και Σχεσιακός Λογισμός (Relational Algebra/Calculus) ΙI Διάλεξη 10: Σχεσιακή Άλγεβρα και Σχεσιακός Λογισμός (Relational Algebra/Calculus) ΙI Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Εισαγωγή στις έννοιες: Σχεσιακή Άλγεβρα Τελεστές Συνένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Αντικειμενοστραφής Προγραμματισμός

Αντικειμενοστραφής Προγραμματισμός 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αντικειμενοστραφής Προγραμματισμός Ενότητα 12 : Επαναληπτικές Ασκήσεις (3/3) Ιωάννης Τσούλος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

11 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

11 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα 11 ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΗΜΑΤΑ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα: Μ/Σ FOURIER Aναστασία Βελώνη Τμήμα Η.Υ.Σ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία

Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Νέες Τεχνολογίες και Καλλιτεχνική Δημιουργία Ενότητα # 9: Ψηφιακός Ήχος - Audacity Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ.

Εκκλησιαστικό Δίκαιο. Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Τμήμα Νομικής Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 10η: Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και Διαρκής Ιερά Σύνοδος Κυριάκος Κυριαζόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Τεχνικό Σχέδιο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Τεχνικό Σχέδιο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Τεχνικό Σχέδιο Ενότητα 4.1: Μεθοδολογία Παράστασης Τομών Επιφανειών Στερεών Σωμάτων (Συμπαγών και μη Συμπαγών) Σταματίνα Γ. Μαλικούτη

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων.

Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων. Λογιστική Κόστους Ενότητα 10: Ασκήσεις Προτύπου Κόστους Αποκλίσεων. Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες

Επιχειρησιακές Επικοινωνίες ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Επιχειρησιακές Επικοινωνίες Ενότητα # 1: Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Επικοινωνία Πρόδρομος Γιαννάς Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ Η συνθήκη WHERE βάζει περιορισμούς στις εγγραφές που επιστρέφονται. Ο όρος ORDER BY ταξινομεί τις εγγραφές που επιστρέφονται. Παράδειγμα: SELECT * FROM table_name ORDER

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Προσέλκυση Προσωπικού Δημήτριος Σταυρουλάκης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. 3ο Μάθημα: Εισαγωγή στην SQL. Δρ. Κωνσταντίνος Χ.

Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας. 3ο Μάθημα: Εισαγωγή στην SQL. Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα Επιχειρηματικότητας 3ο Μάθημα: Εισαγωγή στην SQL Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος SQL Background SQL Structured Query Language Standard query γλώσσα για

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστικές Εφαρμογές Εργαστήριο

Λογιστικές Εφαρμογές Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Λογιστικές Εφαρμογές Εργαστήριο Ενότητα #1: Απογραφή Μαρία Ροδοσθένους Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής ΑΔΕΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Το

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της μετάφρασης

Ιστορία της μετάφρασης ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Μεταφραστές και πρωτότυπα. Ελένη Κασάπη ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 :

Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 : Μνήμες Ιωάννης Έλληνας Τμήμα Η/ΥΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό

Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εισαγωγή στην Πληροφορική & τον Προγραμματισμό Ενότητα 3 η : Κωδικοποίηση & Παράσταση Δεδομένων Ι. Ψαρομήλιγκος Χ. Κυτάγιας Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ(Θ)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ(Θ) ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ(Θ) Ενότητα 9: ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΕΙΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 6: Δομές (structures) Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 6: Δομές (structures) Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Προγραμματισμός H/Y Ενότητα 6: Δομές (structures) Επικ. Καθηγητής Συνδουκάς Δημήτριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ Ενότητα # 1: Βασικοί Χρηματοοικονομικοί Ορισμοί Εβελίνα Κοσσιέρη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο)

Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Προγραμματισμός Η/Υ 1 (Εργαστήριο) Ενότητα 1: Εισαγωγή στη C - Αλγόριθμοι Καθηγήτρια Εφαρμογών: Τσαγκαλίδου Ροδή Τμήμα: Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Γενικό Λύκειο & Επαγγελματική Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση Ι

Μαθηματική Ανάλυση Ι Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση Ι Ενότητα 5: Όρια και Συνέχεια Επίκ. Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑ-ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Ενότητα 3: Νόμος του Ohm Κανόνες του Kirchhoff Αριστείδης Νικ. Παυλίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Βιομηχανικού Σχεδιασμού ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο

Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο Κεφάλαιο 3 Σχεσιακό Μοντέλο Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται το σχεσιακό µοντέλο βάσεων δεδοµένων, και αναλύονται τα δοµικά του χαρακτηριστικά, οι βασικές του ιδιότητες, και ο τρόπος µε τον οποίο µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστικά Συστήματα

Υπολογιστικά Συστήματα Υπολογιστικά Συστήματα Ενότητα 3: Βασικά στοιχεία της γλώσσας προγραμματισμού Visual Basic for Applications (VBA) Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 3: Άλγεβρα Βοole και Λογικές Πράξεις Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 8: Διανομή. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 8: Διανομή. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 8: Διανομή Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική Ανάλυση ΙI

Μαθηματική Ανάλυση ΙI Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μαθηματική Ανάλυση ΙI Ενότητα 3: Συναρτήσεις πολλών μεταβλητών Επίκουρος Καθηγητής Θ. Ζυγκιρίδης e-mail: tzygiridis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία Παράδοσης: 4/4/2013

Ημερομηνία Παράδοσης: 4/4/2013 Δράση 9.14 / Υπηρεσία εντοπισμού λογοκλοπής Κυρίως Παραδοτέο / Σχεδιασμός και ανάπτυξη λογισμικού (λογοκλοπής) και βάσης δεδομένων (αποθετηρίου) Επιμέρους Παραδοτέο 9.14.1.4 / Πληροφοριακό σύστημα υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων «Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα» «Σημειώσεις για την SQL» ΕΞΑΜΗΝΟ: ΣΤ Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος Πάτρα, Νοέμβριος 2010 SQL Create Table Η CREATE TABLE

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη:

Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθηματικά στην Πολιτική Επιστήμη: Εισαγωγή Ενότητα 3.2 : Απαρίθμηση Συνδυαστική (ΙΙ). Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Υπολογιστών

Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία Ακοής Ομιλίας Λόγου

Ανατομία - Φυσιολογία Ακοής Ομιλίας Λόγου 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ανατομία - Φυσιολογία Ακοής Ομιλίας Λόγου Ενότητα 5 : Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας (Μέρος Α ) Ναυσικά Ζιάβρα 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Διακριτά Μαθηματικά. Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Διακριτά Μαθηματικά Ενότητα 4: Εισαγωγή / Σύνολα Αν. Καθηγητής Κ. Στεργίου e-mail: kstergiou@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση

Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση Ενότητα # 3:Εκπαιδευτικό Λογισμικό και Ελληνικό Νηπιαγωγείο: Μια γενική επισκόπηση Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Οργάνωση και Διοίκηση Πωλήσεων Ενότητα 1: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Αθανασιάδης Αναστάσιος Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στη Διοίκηση και Οικονομία Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Ι

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Ι ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Ι κ. ΠΕΤΑΛΙΔΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ & ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ενότητα 4: Οι αριθμητικοί πράξεις: Πολλαπλασιασμός - Διαίρεση Δημήτρης Χασάπης Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Εισαγωγή για το Εργαστήριο. Δρ. Τιάκας Ελευθέριος. Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομένων. Εισαγωγή για το Εργαστήριο. Δρ. Τιάκας Ελευθέριος. Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομένων Εισαγωγή για το Εργαστήριο Δρ. Τιάκας Ελευθέριος Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2015-2016 2 Βασικοί στόχοι Μερικοί βασικοί στόχοι του εργαστηρίου είναι: Η ικανότητα ανάλυσης των απαιτήσεων, κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο Ενότητα 5: Κυκλώματα Ασθενών Ρευμάτων (Κουδούνια Θυροτηλέφωνα) Σταύρος Καμινάρης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Τεχνικό Σχέδιο

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Τεχνικό Σχέδιο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Τεχνικό Σχέδιο Ενότητα 4.4: Μεθοδολογία Παράστασης Τομών Επιφανειών Στερεών Σωμάτων (Συμπαγών και μη Συμπαγών) Σταματίνα Γ. Μαλικούτη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι

ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Ι ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΑΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Φροντιστήριο 4/2/2009 Δικαιώματα χρηστών - Προβολές (Views) ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ MYSQL queries results mysql host DB server queries results Client host Β Δ Ηχρήσητηςmysql βασίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 5: Συμπεριφορά Καταναλωτή Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Σχεσιακή Άλγεβρα

Εισαγωγή στη Σχεσιακή Άλγεβρα Εισαγωγή στη Σχεσιακή Άλγεβρα Η Σχεσιακή Άλγεβρα παρέχει τους τελεστές (operators): Μοναδιαίοι Σχεσιακοί Τελεστές (Unary Relational Ops) Επιλογή (Select, (sigma)) Προβολή (Project, (pi)) Μετονομασία (Rename,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΑΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΑΝΟΙΚΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΝΟΙΚΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ του Τ.Ε.Ι. ΚΕΝΤΡΙΚΉΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Δρ. Χρήστος Βοζίκης Υπεύθυνος ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και κατάρτισης του διδακτικού και τεχνικού

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις. Διμελής Σχέση. ΣτοΊδιοΣύνολο. Αναπαράσταση

Σχέσεις. Διμελής Σχέση. ΣτοΊδιοΣύνολο. Αναπαράσταση Διμελής Σχέση Σχέσεις Διδάσκοντες: Φ. Αφράτη, Δ. Επιμέλεια διαφανειών: Δ. Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Διατεταγμένο ζεύγος (α, β): Δύο αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Τεχνικό Σχέδιο

Ειδικό Τεχνικό Σχέδιο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ειδικό Τεχνικό Σχέδιο Ενότητα 5.4: Κατακόρυφες επικοινωνίες στα κτίρια Δρ Σταματίνα Γ. Μαλικούτη Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 5: Γεωθερμία Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class. Σύνταξη: MY-AOC

Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class. Σύνταξη: MY-AOC Οδηγίες Οργάνωσης Μαθήματος στην Ιδρυματική πλατφόρμα του open e class Σύνταξη: MY-AOC Άδεια Χρήσης Το παρόν υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Οργάνωση Μαθήματος 3 Η πλήρης οργάνωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 1 : Οργάνωση και Αρχιτεκτονική υπολογιστών Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενότητα 11: «Ασκήσεις 1» ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2013-2014

Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2013-2014 Βάσεις Δεδομένων Εργαστήριο V Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ 2013-2014 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σκοπός αυτού του εργαστηρίου είναι: η μελέτη ερωτημάτων τροποποίησης δομής / δεδομένων η μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Εισαγωγή στην Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 12: Οργανογράμματα Μαυρίδης Δημήτριος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων 2010-2011 Ευαγγελία Πιτουρά 2. Εννοιολογικός Σχεδιασμός Βάσεων εδομένων (με χρήση του Μοντέλου Οντοτήτων/Συσχετίσεων)

Βάσεις Δεδομένων 2010-2011 Ευαγγελία Πιτουρά 2. Εννοιολογικός Σχεδιασμός Βάσεων εδομένων (με χρήση του Μοντέλου Οντοτήτων/Συσχετίσεων) Σχεσιακή Άλγεβρα Βάσεις Δεδομένων 2010-2011 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Εισαγωγή Στα προηγούμενα μαθήματα: Εννοιολογικός Σχεδιασμός Βάσεων εδομένων (με χρήση του Μοντέλου Οντοτήτων/Συσχετίσεων) Λογικός Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία

Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Αλληλεπίδραση Ανθρώπου- Υπολογιστή & Ευχρηστία Ενότητα 6: Η Τεχνολογία Λογισμικού στην Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή Σαπρίκης Ευάγγελος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα