ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ"

Transcript

1 ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Κ Ω Ν & Π Ο Λ Ι Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ω Ν ΜΕΤ ΑΠΤ ΥΧΙ ΑΚΟ ΠΡΟΓΡ ΑΜΜ Α ΕΙΔΙ ΚΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΔΙ ΕΘΝΕΙ Σ & ΕΥΡΩΠΑΪ ΚΕΣ Σ ΠΟΥΔΕΣ ΕΙΔΙ ΚΕΥΣ Η: ΔΙ ΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙ ΚΗ ΟΙ ΚΟΝ ΟΜΙ Α «ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ ΤΩΝ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ Ι. ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΠΤΥΧΙΟ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Μ.SC ECON IN MANAGEMENT & MARKETING, UNIVERSITY OF WALES, ABERYSTWYTH, U.K ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ, ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΟΣ 2009

2 «Στους ανθρώπους που με χουν βοηθήσει στη ζωή μου, με βαθύτατη ευγνωμοσύνη και ειλικρινή εκτίμηση»

3 «Ζούμε σ έναν κόσμο ανισότητας και ποικιλότητας. Αυτός ο Κόσμος είναι χονδρικά χωρισμένος σε τρεις κατηγορίες εθνών: Σε εκείνα που ο πληθυσμός τους ξοδεύει ένα σωρό χρήμα για να διατηρήσει χαμηλό βάρος σε εκείνα που τρώει για να επιβιώσει και σε εκείνα που ο πληθυσμός τους δεν ξέρει πώς να εξασφαλίσει το επόμενο γεύμα» David S. Landes (1998) * * O David S. Landes είναι ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας & Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Παρατίθεται στο «Landes, D. (1998). The Wealth and Poverty of Nations: Why Some Are So Rich and Some So Poor. New York: W.W. Norton»

4 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της παρούσας μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας είναι να αναλύσει το πρόβλημα του «Εξωτερικού Χρέους» των «Λιγότερο Αναπτυσσομένων Χωρών» (Λ.Αν.Χ). Η εργασία επιχειρεί μέσα από μια διαχρονική προσέγγιση να ανιχνεύσει τόσο τα αίτια που δημιούργησαν το πρόβλημα του υπέρμετρα συσσωρευμένου εξωτερικού χρέους των Λ.Αν.Χ, όσο και τις αιτίες που το συντηρούν, ως τις μέρες μας. Παράλληλα διερευνά τις δυσμενείς συνέπειές του για το φτωχό αναπτυσσόμενο κόσμο της περιφέρειας, ενώ καταγράφει την αντίδραση των διεθνών δρώντων για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, από την εμφάνισή του ως σήμερα. Ειδικότερα: Στο πρώτο κεφάλαιο, προσεγγίζεται εννοιολογικά το «Εξωτερικό Χρέος», αναλύονται τα επιμέρους στοιχεία του και αποσαφηνίζονται οι έννοιες που αφορούν τις αναπτυσσόμενες και τις αναπτυγμένες χώρες. Στη συνέχεια ακολουθεί η ιστορική αναδρομή του ζητήματος και παρουσιάζονται οι διάφορες μορφές των ροών κεφαλαίων, που αποτελούν τις «Πηγές» που τροφοδοτούν και διογκώνουν το εξωτερικό χρέος. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρατίθενται οι θεωρητικές προσεγγίσεις, γύρω από τον διεθνή δανεισμό και το εξωτερικό χρέος των Λ.Αν.Χ, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στη Φιλελεύθερη σχολή, τους υποστηρικτές του Κεϋνσιανού προτύπου, τους Μονεταριστές, τη Μαρξιστική και τις άλλες Ριζοσπαστικές σχολές. Στο τρίτο κεφάλαιο ερευνώνται τα αίτια της υπερχρέωσης των Λ.Αν.Χ. Προκύπτουν ποικίλες αιτίες που οδήγησαν -και οδηγούν- στη διόγκωση του εξωτερικού χρέους των Λ.Αν.Χ. Ένας συνδυασμός ενδογενών και εξωγενών παραγόντων, που επηρεάζονταν από τις επικρατούσες οικονομικές και πολιτικές συνθήκες κάθε περιόδου, οδήγησαν στη σημερινή δυσμενή κατάσταση. Η ικανότητα ενός κράτους προς εξυπηρέτηση τού εξωτερικού χρέους του, εξαρτάται κυρίως από δυο παράγοντες: i) από το εξωτερικό του περιβάλλον εφόσον οι όροι του δανεισμού καθορίζονται απο τις διεθνείς συνθήκες προσφοράς και ζήτησης και μεταβάλλονται αναλόγως προς τις διακυμάνσεις τους και i

5 ii) από την εσωτερική διαχείριση της οικονομίας του, όπου οι εσωτερικές αδυναμίες του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού συστήματος, που συναντώνται στις φτωχές Λ.Αν.Χ, συνέβαλαν και συμβάλουν στη διόγκωση του εξωτερικού χρέους. Στο τέταρτο κεφάλαιο αφού οριοθετείται και προσδιορίζεται εννοιολογικά ο πολυδιάστατος όρος της «Ανάπτυξης» καταγράφονται οι συνέπειες που προκλήθηκαν και συνεχίζουν να προκαλούνται στις Λ.Αν.Χ από την υπερχρέωση σε οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Το χρέος δημιουργεί μια αλυσίδα φτώχειας και θέτει τροχοπέδη στην «Ανάπτυξη». Η διάθεση του συναλλάγματος για την εξυπηρέτηση του χρέους μειώνει το περιθώριο χρηματοοικονομικής αυτονομίας που απαιτείται για την «Ανάπτυξη», συρρικνώνει τις κοινωνικές δαπάνες, αναστέλλει την οικονομική πρόοδο, υποθάλπει την πολιτική σταθερότητα, διακυβεύει την ασφάλεια και τους δημοκρατικούς θεσμούς. δημιουργώντας ένα εύθραυστο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον στις υπερχρεωμένες φτωχές Λ.Αν.Χ της περιφέρειας. Στο πέμπτο κεφάλαιο, αναλύονται στην αρχή, οι μέθοδοι αναδιαπραγματεύσεως του εξωτερικού χρέους τόσο σε επίπεδο κρατών όσο και σε επίπεδο ιδιωτών πιστωτών. Στη συνέχεια περιγράφονται οι διεθνείς στρατηγικές που εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση του ζητήματος του εξωτερικού χρέους από τη «Διεθνή Κοινότητα». Αν και οι ενέργειες ξεκίνησαν νωρίς, στην απαρχή του προβλήματος, με το Συντονισμένο Δανεισμό (1982), οι πιο σοβαρές προσπάθειες θεωρούνται το Σχέδιο Baker ( ), το Σχέδιο Brady ( ), η Πρωτοβουλία για τις Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες ( ) και η πρόσφατη Πολυμερής Πρωτοβουλία για τη Μείωση του Χρέους (2006-Σήμερα). Στο έκτο κεφάλαιο παρουσιάζονται διάφορα επίμαχα θέματα γύρω από το πρόβλημα του εξωτερικού χρέους των Λ.Αν.Χ., όπως η αποτελεσματικότητα της «Διαγραφής» των χρεών, η κατάργηση της «Αναπτυξιακής Βοήθειας», ο ρόλος του «Ηθικού Κινδύνου», η δυνατότητα «Πτώχευσης» των υπερχρεωμένων φτωχών χωρών, η άποψη περί «Απεχθών Δανείων» και ο ρόλος της Διεθνούς Κοινωνίας των Πολιτών. Η εργασία ολοκληρώνεται με τα τελικά συμπεράσματα στο έβδομο κεφάλαιο. ii

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... i ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ... vii ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ-ΧΑΡΤΩΝ... ix ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... xii ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικά Εννοιολογικές Προσεγγίσεις Το Εξωτερικό Χρέος Αναπτυσσόμενες και Αναπτυγμένες Χώρες Η Βιωσιμότητα του Χρέους Ιστορική Αναδρομή: Παγκόσμιες Ροές Κεφαλαίων & Εξωτερικό Χρέος Πρώτη Περίοδος: Δεύτερη Περίοδος: Τρίτη Περίοδος: Τέταρτη Περίοδος: Πηγές Εξωτερικού Χρέους-Χρηματοδοτικές ροές Αναπτυξιακή Βοήθεια Διμερής-Πολυμερής Βοήθεια Διμερής Δανεισμός Πολυμερής Δανεισμός Διεθνές Νομισματικό Ταμείο Παγκόσμια Τράπεζα Δωρεά-Δάνειο Ανθρωπιστική Βοήθεια Βοήθεια Έργων-Προγραμματική Βοήθεια Δεσμευμένη-Μη Δεσμευμένη Βοήθεια Ιδιωτικές Χρηματοδοτήσεις Διεθνής Τραπεζικός Δανεισμός Άμεσες Ξένες Επενδύσεις και Επενδύσεις Χαρτοφυλακίου Εναλλακτικές Πηγές Εξεύρεσης Πόρων iii

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η Φιλελεύθερη Προσέγγιση Το Κεϋνσιανό και Μονεταριστικό Πρότυπο Μαρξιστικές & Ριζοσπαστικές Σχολές ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΑΙΤΙΑ ΥΠΕΡΧΡΕΩΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ Κρίσεις Εξωτερικού Χρέους Το Πρόβλημα του Εξωτερικού Χρέους την Περίοδο του Το Εξωτερικό Περιβάλλον Οι Συνέπειες της Αποικιοκρατίας Περί της Στρατηγικής Υποκατάστασης των Εισαγωγών Διεθνής Τραπεζική Πρακτική Οι Δυσμενείς Επιπτώσεις των Πετρελαϊκών Σοκ Χορήγηση Δανείων προς Όφελος των Μεγάλων Δυνάμεων Διεθνής Συγκυρία-Αμερικανική Ηγεμονία Αστοχία της Διεθνούς Χρηματοδοτικής Βοήθειας Μερική Αστοχία των ΑΞΕ Το Εσωτερικό Περιβάλλον Ευθύνη των Ιδίων των Χωρών Απολυταρχικά Καθεστώτα Τα Δημοσιονομικά Ελλείμματα-Λαθεμένες Στρατηγικές Προσαρμογής Άλλες Προσεγγίσεις Αιτιών-Διατυπωμένες Θεωρίες Γενικά Επιχειρηματικοί Κύκλοι κατά Kindleberger Θεωρία Minsky περί των Χρηματοπιστωτικών Κρίσεων Θεωρία των Αξόνων-Πλούτος και Φτώχεια των Εθνών Η Διόγκωση του Εξωτερικού Χρέους τη Δεκαετία του Η Κρίση της Λατινικής Αμερικής (1990) Εξωτερικό Χρέος & η Ασιατική Χρηματοπιστωτική Κρίση Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ & Παγκόσμια Οικονομική Κρίση Έλλειμμα Χρηματοδότησης-Αποχώρηση Επενδυτών από Λ.Αν.Χ Κίνδυνος Μείωσης Εισροής των Εμβασμάτων Νέες Πρωτοβουλίες για Ενίσχυση των ΥΦΧ iv

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο : ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η Έννοια της Ανάπτυξης Οικονομικές Συνέπειες του Εξωτερικού Χρέους Αυστηρή Δημοσιονομική & Νομισματική Πολιτική Εξωτερικός Χρέος, Δημόσιος Τομέας και Ιδιωτικοποιήσεις Πληθωριστικές Τάσεις Μείωση ΑΞΕ & Εκροή Κεφαλαίου Χειροτέρευση Όρων Εμπορίου Εξωτερικός Χρέος & Ελεγχόμενη Οικονομία Κήρυξη Παύσης Πληρωμών Εξωτερικό Χρέος & Περιβάλλον Επισιτιστική Κρίση & Εξωτερικό Χρέος Εξωτερικό Χρέος, Φτώχεια και Ανάπτυξη Κοινωνικές Συνέπειες της Υπερχρέωσης Οι Επιπτώσεις του Εξωτερικού Χρέους στην Υγεία Οι Επιπτώσεις του Εξωτερικού Χρέους στην Εκπαίδευση Παιδική Εργασία στις ΥΦΧ & Εξωτερικό Χρέος Οι Επιπτώσεις του Εξωτερικού Χρέους στις Γυναίκες Πολιτικές και Γεωπολιτικές Συνέπειες της Υπερχρέωσης Οι Πολιτικές Συνέπειες του Εξωτερικού Χρέους Αναπτυσσόμενες Χώρες, Εξωτερικό Χρέος και Τρομοκρατία Αναπτυσσόμενες Χώρες, Εξωτερικό Χρέος και Παραβατικότητα Οι Επιπτώσεις του Εξωτερικού Χρέους σε Γεωπολιτικό Επίπεδο Μετανάστευση και Εξωτερικό Χρέος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο : Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΡΕΟΥΣ Η Διαδικασία Αναδιαπραγματεύσεως του Εξωτερικού Χρέους Συμβατικές Μέθοδοι & Τεχνικές Αναδιαπραγμάτευσης του Χρέους Η Αναδιαπραγμάτευση του Χρέους: Η Λέσχη των Παρισίων Η Αναδιαπραγμάτευση του Χρέους προς τις Τράπεζες Περίοδοι Διευθέτησης του Ζητήματος Πρώτη Περίοδος : Συντονισμένος Δανεισμός Δεύτερη Περίοδος : Το Σχέδιο Baker v

9 Κριτική Σχεδίου Baker Τρίτη Περίοδος : Το Σχέδιο Brandy Κριτική Σχεδίου Brady Άλλες Σημαντικές Ενέργειες Τέταρτη Περίοδος : Πρωτοβουλία για Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες Πέμπτη Περίοδος : Πολυμερής Πρωτοβουλία για Μείωση του Χρέους ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο : ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ Γενικά Σύγχρονες Απόψεις & Κριτική Η Διαγραφή του Εξωτερικού Χρέους Κατάργηση Διεθνούς Αναπτυξιακής Βοήθειας & Δανείων Απεχθή Δάνεια & Εξωτερικό Χρέος Περί Ηθικού Κινδύνου & Εξωτερικού Χρέους Υπερχρέωση & Πτώχευση Το Πρόβλημα του Εξωτερικού Xρέους & η Διεθνής Κοινωνία των Πολιτών Το Κίνημα του Ιωβηλαίου Ο Ρόλος των ΜΚΟ στον Έλεγχο του Εξωτερικού Χρέους ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Πίνακες Β. Γραφήματα Γ. Γλωσσάρι Δ. Πληροφορίες για τη Διπλωματική Εργασία vi

10 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1.1: Το Εξωτερικό Χρέος Όλων των Λ.Αν.Χ ( ). 121 Πίνακας 1.2: Το Εξωτερικό Χρέος Όλων των Λ.Αν.Χ ( ) 123 Πίνακας 1.3: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ Αν. Ασίας & Ειρηνικού ( ) Πίνακας 1.4: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ Αν. Ασίας & Ειρηνικού ( ). 128 Πίνακας 1.5: Οικονομικές Πληροφορίες Αν. Ασίας & Ειρηνικού ( ) 129 Πίνακας 1.6: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ Ευρώπης & Κεντρικής Ασίας ( ) Πίνακας 1.7: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ Ευρώπης & Κεντρικής Ασίας ( ). 133 Πίνακας 1.8: Οικονομικές Πληροφορίες Χωρών Ευρώπης & Κεντρικής Ασίας ( ) 134 Πίνακας 1.9: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ Λατινικής Αμερικής & Καραϊβικής ( ) 135 Πίνακας 1.10: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ Λατινικής Αμερικής & Καραϊβικής ( ) Πίνακας 1.11: Οικονομικές Πληροφορίες Λατινικής Αμερικής & Καραϊβικής ( ) 139 Πίνακας 1.12: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ Μ. Ανατολής & Βόρειας Αφρικής ( ) Πίνακας 1.13: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ Μ. Ανατολής & Βόρειας Αφρικής ( ) Πίνακας 1.14: Οικονομικές Πληροφορίες Μ. Ανατολής & Βόρειας Αφρικής ( ) 144 Πίνακας 1.15: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ της Νότιας Ασίας ( ). 145 Πίνακας 1.16: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ της Νότιας Ασίας ( ). 148 Πίνακας 1.17: Οικονομικές Πληροφορίες της Νότιας Ασίας ( ) 149 Πίνακας 1.18: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ της Υποσαχάριας Αφρικής ( ) Πίνακας 1.19: Το Εξωτερικό Χρέος των Λ.Αν.Χ της Υποσαχάριας Αφρικής ( ) Πίνακας 1.20: Οικονομικές Πληροφορίες Υποσαχάριας Αφρικής ( ) 154 Πίνακας 1.21: Κατηγοριοποίηση Χωρών σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα (Γεωγραφικός Διαχωρισμός) 155 Πίνακας 1.22: Κατηγοριοποίηση Χωρών σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα-Βάσει Εισοδήματος 156 Πίνακας 1.23: Κατηγοριοποίηση Χωρών σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα. 157 Πίνακας 1.24: Κατηγοριοποίηση Χωρών σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (A). 159 Πίνακας 1.25: Κατηγοριοποίηση Χωρών σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (B) 159 Πίνακας 1.26: Κατηγοριοποίηση Χωρών 164 Πίνακας 1.27: Λόγοι Αύξησης των Διεθνών Ροών Κεφαλαίων πριν το Πίνακας Λίστα Αποδεκτών K.B. της DAC (κατά την 1η Ιανουαρίου 2007) 165 Πίνακας 1.29: Χορηγηθέντα Δάνεια προς τις Λ.Αν.Χ vii

11 Πίνακας 1.30: Μερίδιο του Εισερχόμενου και Εξερχόμενου Όγκου ΑΞΕ Πίνακας 1.31: Καθαρή Θεσμική Αναπτυξιακή Βοήθεια των Μελών του ΟΟΣΑ Πίνακας 1.32: Διεθνής Διατραπεζικός Δανεισμός Πίνακας 1.33: Αναπτυξιακή Βοήθεια από τον ΟΟΣΑ προς τις Λ.Αν.Χ. 168 Πίνακας 1.34: Εξερχόμενος Όγκος Άμεσων Ξένων Επενδύσεων Πίνακας 1.35: Εισερχόμενος Όγκος Άμεσων Ξένων Επενδύσεων. 170 Πίνακας 3.1: Δανειοδότηση Τραπεζικού δανεισμού για Χρηματοδότηση Έργων Υποδομής 171 Πίνακας 3.2: Κατά Κεφαλήν ΑΕΠ και Αναλογία Εξαγωγών/ΑΕΠ 171 Πίνακας 3.3: Εξέλιξη Επιτοκίων LIBOR 172 Πίνακας 3.4: Ροές Εμβασμάτων προς τις Λ.Αν.Χ. 172 Πίνακας 3.5: Σύνδεση με κρίση του Χρέους των Λ.Αν.Χ 45 Πίνακας 3.6: Εισαγωγές στις ΗΠΑ από Λ.Αν.Χ (Οκτώβριος 2007-Νοέμβριος 2008) 49 Πίνακας 4.1: Εξέλιξη ΑΕΠ-Πληθωρισμού-Εξωτερικού Χρέους ( ) 173 Πίνακας 4.2: Εξέλιξη Όρων Εμπορίου ( ) 174 Πίνακας 4.3: Εξέλιξη Κατά Κεφαλήν Εισοδήματος ( ) 175 Πίνακας 4.4: Εξέλιξη ΑΕΠ ( ) 176 Πίνακας 4.5: Εξέλιξη Πληθωρισμού ( ) 177 Πίνακας 4.6: Εξέλιξη Εισαγωγών-Εξαγωγών ( ) 178 Πίνακας 4.7: Εξέλιξη ΔΑΑ (HDI) ( ) 179 Πίνακας 4.8: Βελτιώσεις σε Όρους Διαβίωσης ( ) 180 Πίνακας 4.9: Επισιτιστική Κρίση-Δείκτης Τιμών Τροφίμων ( ) 181 Πίνακας 4.10: Δείκτες Ανάπτυξης των Λ.Αν.Χ (LLDSs) 182 Πίνακας 4.11: Μέτρα Ανθρώπινης Ανάπτυξης 183 Πίνακας 4.12: Χρέος και Ανάπτυξη στις πιο Χρεωμένες Χώρες Πίνακας 4.13: Μειώσεις Κοινωνικών Δαπανών λόγω του Χρέους 65 Πίνακας 5.1 : Βασικοί Άξονες του Σχεδίου Baker 184 Πίνακας 5.2: Οι Χώρες της Λίστας BAKER Πίνακας 5.3: Εξωτερικό Χρέος για τις Χώρες της Λίστας BAKER-17 (1985 και 1997) 88 Πίνακας 5.4: Μέσα Ετήσια Πραγματική Αύξηση ΑΕΠ στις HIPC ( ) 185 Πίνακας 5.5: Συμφωνίες με Επίσημους Πιστωτές ( ) 185 Πίνακας 5.6: Χρήσιμοι Δείκτες στις HIPC ( ) viii

12 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ-ΧΑΡΤΩΝ Γράφημα 1.1: Η Εξέλιξη του Εξωτερικού Χρέους στις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 1.2: Η Ανατομία του Χρέους 186 Γράφημα 1.3: Η Εξυπηρέτηση του Εξωτερικού Χρέους 187 Γράφημα 1.4: Χάρτης Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (2007) 6 Γράφημα 1.5: Κατηγοριοποίηση Χωρών κατά ΔΝΤ 188 Γράφημα 1.6: Ποσοστό Πληθυσμού της Γης που Διαβιώνει Κάτω από το Όριο της Φτώχειας 188 Γράφημα 1.7 : Οι Μεταφορές Ποσών & το Ισοζύγιο Πληρωμών 189 Γράφημα 1.8: Εισροές ΑΞΕ, Γράφημα 1.9: Ροές Χρέους ως Ποσοστό του ΑΕΠ (Λ.Αν.Χ). 13 Γράφημα 1.10: Απαιτήσεις Τραπεζών, Γράφημα 1.11: Αναπτυξιακή Βοήθεια προς τις Λ.Αν.Χ από τις Χώρες του ΟΟΣΑ, Γράφημα 1.12: Κατανομή Αναπτυξιακής Βοήθειας 15 Γράφημα 1.13: Είδη Χρηματοδοτικών Ροών προς τις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 1.14: Κεφαλαιακές Ροές προς τις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 1.15: Χορηγηθέντα Δάνεια προς τις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 1.16: ΑΞΕ & Χρέος στις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 3.1: Τιμές Αγροτικών Προϊόντων 33 Γράφημα 3.2: Η Εξέλιξη των Eπιτοκίων LIBOR, Γράφημα 3.3: Μερίδιο του Εισερχόμενου-Εξερχόμενου Όγκου ΑΞΕ στις Λ.Αν.Χ Γράφημα 3.4: Διάθεση Ποσών για Κατασκευή Έργων Υποδομής στις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 3.5: Χώρες που Εκτίθενται στην Κρίση του Γράφημα 3.6: Εισαγωγές των ΗΠΑ από Λ.Αν.Χ, (Οκτώβριος 2007-Νοέμβριος 2008) 192 Γράφημα 3.7: Ροές Εμβασμάτων προς τις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 3.8: Ροές Εμβασμάτων προς τις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 3.9: Ροές Εμβασμάτων προς τις Λ.Αν.Χ (Χαρτογράφηση).. 51 Γράφημα 4.1: Πληρωμές για την Εξυπηρέτηση του Χρέους, Γράφημα 4.2: Πληρωμές για την Εξυπηρέτηση του Χρέους, Γράφημα 4.3: Η Πορεία των Ιδιωτικοποιήσεων των Κρατικών Επιχειρήσεων 55 Γράφημα 4.4: Η Εξέλιξη του Πληθωρισμού, Γράφημα 4.5: Εισερχόμενος Όγκος ΑΞΕ, ix

13 Γράφημα 4.6: Εξέλιξη Όρων Εμπορίου (Αναπτυσσόμενες-Αναπτυγμένες Χώρες), Γράφημα 4.7: Εξέλιξη Εισαγωγών-Εξαγωγών στις Λ.Αν.Χ, Γράφημα 4.8: Οι Εξαγωγές των Λ.Αν.Χ (Διαφοροποίηση ) 60 Γράφημα 4.9: Οι Πηγές Εσόδων των Λ.Αν.Χ, Γράφημα 4.10: Η Εξέλιξη του ΑΕΠ, Γράφημα 4.11: Ποσοστό Χωρών σε Πτώχευση ή Αναδιάρθρωση ( ) 194 Γράφημα 4.12: Η Επίδραση του Περιβάλλοντος στη Ζωή των Κατοίκων των Λ.Αν.Χ 63 Γράφημα 4.13: Η Εξέλιξη των Τιμών Βασικών Προϊόντων 195 Γράφημα 4.14: Η Εξέλιξη του Κατά Κεφαλή ΑΕΠ, Γράφημα 4.15: Η Εξέλιξη του ΔΑΑ, Γράφημα 4.16: Ετήσιος Ρυθμός Ανάπτυξης του Κατά Κεφαλή ΑΕΠ, Γράφημα 4.17: Η Εξέλιξη του HDI σε Επιλεγμένες Περιοχές, Γράφημα 4.18: Η Εξέλιξη ΑΕΠ στις Αναπτυσσόμενες-Αναπτυγμένες Χώρες, Γράφημα 4.19: Άνθρωποι Χωρίς Πρόσβαση σε Ηλεκτρική Ενέργεια, Γράφημα 4.20: Δαπάνες Κοινωνική Παροχών στις Λ.Αν.Χ. 198 Γράφημα 4.21: Επιπτώσεις των Ασθενειών στην Παραγωγικότητα 67 Γράφημα 4.22: Αριθμός Ατόμων που Ζουν με τον Ιό HIV/AIDS. 198 Γράφημα 4.23: Βρεφική Θνησιμότητα 68 Γράφημα 4.24: Τα 38 πιο Χρεωμένα Κράτη του Κόσμου 69 Γράφημα 4.25: Ικανότητα Ανάγνωσης & Γραφής στην Υφήλιο 70 Γράφημα 4.26: Παιδική Εργασία 70 Γράφημα 4.27: Αποτυχημένα Κράτη 72 Γράφημα 4.28: Οι πιο Βίαιες Τρομοκρατικές Επιθέσεις 199 Γράφημα 4.29: Παγκόσμια Παραγωγή Οπίου 74 Γράφημα 4.30: Δείκτης Δημοκρατικότητας 199 Γράφημα 4.31: Προέλευση Μεταναστών 76 Γράφημα 5.1: Λέσχη των Παρισίων 79 Γράφημα 5.2: Συμφωνίες με Επίσημους Πιστωτές, Γράφημα 5.3: Εξωτερικό Χρέος για τις Χώρες της Λίστας BAKER-17, 1985 και Γράφημα 5.4: Αποτελεσματικότητα Σχεδίου BAKER-17 και Σχεδίου Brady 200 x

14 Γράφημα 5.5 : Ο Διεθνής Δανεισμός της Αφρικής 90 Γράφημα 5.6: Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες 91 Γράφημα 5.7: Μείωση της Βοήθειας προς τις Άλλες Φτωχές Χώρες 201 Γράφημα 5.8: Μείωση των Εμποδίων του Χρέους μετά το πρόγραμμα των HIPC 93 Γράφημα 5.9: Εξωτερικό Χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στις 21 HIPCs 93 Γράφημα 5.10: Μείωση Καταβολής Χρέους στις 25 HIPC 201 Γράφημα 5.11: Μείωση Χρέους στις HIPC ως το Γράφημα 6.1: Έκβαση Αναδιαπραγματεύσεων Χρεών 96 Γράφημα 6.2: Εξάρτηση από την Αναπτυξιακή Βοήθεια 98 xi

15 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΕΕ: Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδημα ΑΕΠ: Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΑΞΕ: Άμεσες Ξένες Επενδύσεις Β ΠΠ: Β Παγκόσμιος Πόλεμος ΔΝΤ: Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ΕΕ: Ευρωπαϊκή Ένωση Λ.Αν.Χ: Λιγότερο Αναπτυγμένες/Αναπτυσσόμενες Χώρες ΜΚΟ: Μη Κυβερνητικοί Οργανισμοί (ή Οργανώσεις) ΠΤ: Παγκόσμια Τράπεζα ΟΗΕ: Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ΟΟΣΑ: Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ΥΦΧ : Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες ΥΛΦΧ : Υπερχρεωμένες Λιγότερο Φτωχές Χώρες BIS: Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών DAC: Development Assistance Committee EBRD: Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης FDI: Ξένη Άμεση Επένδυση G-7: Ομάδα των Επτά G-8: Ομάδα των Οχτώ HDI: Δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης HIPCs: Υπερχρεωμένες Φτωχές Χώρες IBRD: Διεθνής Τράπεζα για την Ανοικοδόμηση και την Ανάπτυξη xii

16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Γενικά Η λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου βρήκε πολλά κράτη σε οικονομική, πολιτική και κοινωνική κατάρρευση. Οι πολεμικές συγκρούσεις κατέστρεψαν τις υποδομές των κρατών ενώ τα υπέρογκα ποσά που διατέθεισαν για πολεμοχαρείς σκοπούς αποσύνθεσαν τις εθνικές οικονομίες και έπληξαν βάναυσα τη διεθνή οικονομική δραστηριότητα. Την εποχή εκείνη, το ενδιαφέρον των διεθνών δρώντων επικεντρώθηκε στην ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων κρατών, στην ανόρθωση των χρεοκοπημένων οικονομιών και κυρίως σε ζητήματα οικονομικής μεγέθυνσης και ανάπτυξης.οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης που έκαναν κατά κοινή παραδοχή, πολλών μελετητών, μια γενικά σωστή και απoδοτική αξιοποίηση των πόρων τους (τόσο των δικών τους όσο και όσων προήλθαν από το «Σχέδιο Marshall»), σημείωσαν ραγδαία οικονομική ανάπτυξη, ενίσχυσαν τη βιομηχανική τους παραγωγή, αποκατέστησαν την εύρυθμη λειτουργία των χρηματοοικονομικών και εμπορικών αγορών τους, έδωσαν ώθηση στις διεθνείς επενδύσεις ενώ κυρίως βελτίωσαν την ποιότητα ζωής των πληθυσμών τους (Landes, 1998). Στην αντίπερα όχθη, σε άλλες πλευρές του πλανήτη, κυρίως προς το Νότο, η κατάσταση των αναπτυσσομένων -αποικιοκρατούμενων κυρίως- χωρών παρέμεινε στην ίδια με πριν δυσάρεστη κατάσταση. Στην περίοδο μετά τον Β ΠΠ οι περισσότερες εξ αυτών χωρών άρχισαν να διεκδικούν την αυτοδιάθεση τους, είτε με πολιτικά ειρηνικά μέσα, είτε με ένοπλους αγώνες, πετυχαίνοντας τελικά την αναγνώριση τους, ως αυτόνομων κρατικών οντοτήτων στο διεθνές σύστημα. Η αποχώρηση όμως των αποικιοκρατών έφερε στην επιφάνεια τη χαώδη πολιτική, οικονομική και κοινωνική κατάσταση που οι ίδιες οι δυνάστριες χώρες είχαν δημιουργήσει, υπερεκμεταλλευόμενες το ανθρώπινο δυναμικό και τον πλουτοπαραγωγικό πλούτο των αναπτυσσομένων χωρών. Οι πολύχρονοι ένοπλοι α- γώνες ανεξαρτησίας αλλά και οι δυο Παγκόσμιοι Πόλεμοι αποτελείωσαν την ισχνή υποδομή των χωρών αυτών φέρνοντας αυτές αντιμέτωπες με μια κατάσταση πλήρους οικονομικής και κοινωνικής εξαθλίωσης (Krugman, 1990 Κούτρης, 1995 Cohn, 2008). 1

17 Η διεθνής κοινότητα μπροστά στο γεγονός, ότι τα κράτη αυτά αποτελούσαν μια μόνιμη εστία πολιτικών και οικονομικών αναταραχών, που έθετε σε κίνδυνο και την αναπτυξιακή πορεία των αναπτυγμένων κρατών, οδηγήθηκε στη λήψη σημαντικών οικονομικών και πολιτικών μέτρων. Τα μέτρα που λαμβάνονταν από τη διεθνή κοινότητα, στα μέσα του περασμένου αιώνα -κυρίως τα «δάνεια» που χορηγούσαν τα Αναπτυγμένα κράτη και οι διεθνείς οργανισμοί προς τις Λιγότερο Αναπτυσσόμενες Χώρες- φάνηκαν αρχικά, ότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν χρηστικά εργαλεία για τη μεταπολεμική ανάπτυξή τους και τον περιορισμό της αναδυόμενης «αναταραχής». Πέρα όμως από τα πολιτικά κίνητρα για τη χορήγηση «βοήθειας» υπήρχαν και αντικειμενικές δυσκολίες που δικαιολογούσαν, από οικονομική σκοπιά, τη μεταβίβαση κεφαλαίων. Οι Λ.Αν.Χ, που μόλις τότε κέρδιζαν την αυτοδιάθεσή τους και αναζητούσαν την οικονομική τους ανεξαρτησία, έπρεπε λόγω έλλειψης συσσωρευμένου κεφαλαίου, να βασιστούν σε μεγάλο βαθμό στις εισροές -κεφαλαίων- από το εξωτερικό προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις εγχώριες επενδύσεις τους, όπερ και εγένετο. Οι Αναπτυγμένες οικονομίες της Δύσης από την άλλη μεριά επιδίωκαν, πέρα από τα όποια -αμφιλεγόμενα- «αλτρουιστικά» κίνητρα και αισθήματα «φιλαλληλίας» τους, να διοχετεύσουν από την κορεσμένη εσωτερική αγορά τους προς στις νηπιακές αναπτυσσόμενες οικονομίες, κεφάλαια και συντελεστές, που κατείχαν σε αφθονία, προκειμένου να εκμεταλλευτούν τις νέες διαφαινόμενες επενδυτικές ευκαιρίες. Λίγες όμως ήταν οι Λ.Αν.Χ που κατάφεραν να αξιοποιήσουν την ξένη χρηματοδότηση, βελτιώνοντας την παραγωγή, την ανταλλαγή, τη διανομή και την κατανάλωση. Οι περισσότερες απέτυχαν όχι μόνο να αξιοποιήσουν τα χορηγούμενα ποσά αλλά και να απόπληρώσουν τις οφειλές τους. Δυσμενές αποτέλεσμα της αδυναμίας εξυπηρέτησης των αρχικών δανείων ήταν να εγκλωβιστούν οι χώρες αυτές ως σήμερα σε μια προσπάθεια αποπληρωμής των υποχρεώσεών τους (βλ. Πίνακες στο Παράρτημα Πινάκων). Δημιουργήθηκε έτσι ο «φαύλος κύκλος του χρέους» κάτι που σημαίνει ότι οι χώρες χρεώνονται όχι για να βελτιώσουν την οικονομική τους κατάσταση και να προωθήσουν την Ανάπτυξή τους αλλά περισσότερο για να μπορέσουν να εξυπηρετήσουν τα συσσωρευμένα χρέη τους (Krugman, 1990 Todaro & Smith, 2006). 2

18 Μια πρώτη πληροφόρηση για την εξέλιξη του Εξωτερικού Χρέους των Λ.Αν.Χ μας δίνει το Γράφημα 1.1, που δείχνει ότι το 1980 ανερχόταν σε (δισ. δολάρια), το 1990 σε 1, , το 2000 σε 2, και το 2008 σε 4, (IMF, 2009). Για τις 38 χώρες που ορίζονται ως οι πιο χρεωμένες και χαμηλού εισοδήματος χώρες, το συνολικό χρέος ανερχόταν σε 5% του ΑΕΠ το 1970, σε 31% το 1980, σε 139% το 1990 και στις αρχές του 2000 (Hanlon, 2000). Γράφημα 1.1: Η Εξέλιξη του Εξωτερικού Χρέους στις Λ.Αν.Χ, ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ $ (ΔΙΣ) , , ETH ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΧΡΕΟΣ (Πηγή: IMF, 2009 Τροποποιημένο) Το εξωτερικό χρέος, είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της διεθνούς χρηματοοικονομικής δομής που επηρεάζει πολλές πλευρές της Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας. Δημιουργεί μια σειρά δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που καθορίζουν τη συμπεριφορά των κρατών, των επιχειρήσεων και των ατόμων στο διεθνές σύστημα, ενώ επηρεάζει σημαντικά το ρόλο και τη θέση μιας χώρας στο σύστημα του διεθνούς εμπορίου, της ασφάλειας και της τεχνολογίας (Eatwell and Taylor, 2000). Ωστόσο, το ζήτημα του «Eξωτερικού Χρέους» όπως θα αναλύσουμε, δεν έχει μόνο οικονομικές και (γεω)πολιτικές συνέπειες αλλά και βαθύτατες κοινωνικές προεκτάσεις 3

19 1.2 Εννοιολογικές Προσεγγίσεις Το Εξωτερικό Χρέος Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα (ΠΤ) το «Συνολικό Εξωτερικό Χρέος» ορίζεται ως το άθροισμα του δημοσίου και δημοσίως 2 εγγυημένου μακροπρόθεσμου χρέους, του ιδιωτικού μη εγγυημένου μακροπρόθεσμου χρέους, της πίστωσης του ΔΝΤ και του βραχυπρόθεσμου χρέους 3 (βλ. Γραφήματα 1.2 και 1.3 στο Παράρτημα Γραφημάτων) (The World Bank, 2004a). Το «Μακροπρόθεσμο Εξωτερικό Χρέος», ορίζεται ως το χρέος που η ημερομηνία λήξης τής υποχρεώσεως αποπληρωμής του, υπερβαίνει το έτος (ή αρχικώς ή ύστερα από χρονική αναπροσαρμογή) και αυτό οφείλεται σε μη κατοίκους της χρεώστριας χώρας και είναι αποδοτέο σε ξένο νόμισμα, αγαθά ή υπηρεσίες (ibid). Το μακροπρόθεσμο εξωτερικό χρέος αποτελείται από τρία μέρη: α) το δημόσιο χρέος, το οποίο αποτελεί εξωτερική υποχρέωση ενός δημόσιου χρεώστη συμπεριλαμβανομένων της εθνικής κυβέρνησης, μιας πολιτικής υποδιαίρεσης και ανεξάρτητων δημοσίων υπηρεσιών, β) το δημοσίως εγγυημένο χρέος που αποτελεί μια εξωτερική υποχρέωση ενός ιδιώτη χρεώστη του οποίου την πληρωμή του χρέους εγγυάται κάποιος δημόσιος φορέας, γ) το ιδιωτικό μη εγγυημένο εξωτερικό χρέος το οποίο συνιστά μια εξωτερική υποχρέωση ενός ιδιώτη χρεώστη του οποίου την πληρωμή του χρέους δεν εγγυάται κάποιος 2 Tο εξωτερικό χρέος σχετίζεται με το γεγονός, ότι η δανειοδότηση δεν γίνεται με βάση την αποδοτικότητα της επένδυσης αλλά με την εγγύηση του κράτους και την Κεντρική Τράπεζα, εξού και ο ορισμός «Sovereign Debt». 3 Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ορίζει το εξωτερικό χρέος ως το σημαντικό εκείνο χρηματικό ποσό που προέρχεται από τα πραγματικά, τρέχοντα και μη απρόβλεπτα στοιχεία του παθητικού. που απαιτούν πληρωμές του αρχικού κεφαλαίου ή/και τόκου από τον οφειλέτη στο μέλλον και που οφείλονται από κατοίκους προς μη κατοίκους της δανειζόμενης χώρας. («Outstanding amount of those actual current and not contigent liabilities that require payments of principal and or interest by the debtor at some points in the future and that are owed to non residents by residents of an economy) (IMF, 2003). 4

20 δημόσιος φορέας (The World Bank, 2004a). Τα δάνεια του ιδιωτικού τομέα δεν αφορούν άμεσα το κράτος, όμως η εξυπηρέτηση τους προκαλεί πίεση στα συναλλαγματικά αποθέματα αφού το κράτος είναι στην ουσία αυτό που καλείται να καλύψει το απαιτούμενο ποσό σε συνάλλαγμα (Richards et al., 2003). Το «Βραχυπρόθεσμο Εξωτερικό Χρέος» ορίζεται ως το χρέος που η ημερομηνία λήξης τής χρεώσεως αποπληρωμής του είναι μικρότερη του ενός έτους και οφείλεται σε μη κατοίκους της χρεώστριας χώρας και είναι αποδοτέο σε ξένο νόμισμα, αγαθά ή υπηρεσίες (The World Bank, 2004a). Όλα τα εξωτερικά δάνεια, αν εξαιρέσουμε τη «Δωρεάν Αναπτυξιακή Βοήθεια» και την «Ανθρωπιστική Βοήθεια», δημιουργούν υποχρεώσεις αποπληρωμής. Κάθε δάνειο πρέπει να εξοφληθεί είτε με πληρωμές τόκων («interest payments») είτε (και) με πληρωμές χρεολυσίων («amortization payments»), μέχρι το τέλος μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου. Οι πληρωμές τόκων και οι πληρωμές χρεολυσίων συνιστούν τις πληρωμές εξυπηρέτησης του χρέους («debt service payments»). Όλα τα δάνεια, τα οποία πρέπει να εξοφληθούν, αποτελούν ροές που δημιουργούν χρέος («debt-creating flows») (βλ. Πίνακες στο Παράρτημα Πινάκων) Αναπτυσσόμενες και Αναπτυγμένες Χώρες Οι έννοιες που αναφέρονται στο επίπεδο της ανάπτυξης μιας χώρας παρουσιάζουν συχνά προβλήματα εννοιολογικού περιεχομένου. Διακρίνουμε δυο κύριους όρους που χρησιμοποιούνται για να χαρακτηρίσουν το επίπεδο ανάπτυξης των χωρών: α) αναπτυγμένες χώρες και β) αναπτυσσόμενες χώρες. Με την έννοια αναπτυγμένες χώρες δεν εννοούμε ότι οι χώρες αυτές έχουν πλήρη ανάπτυξη και δεν επιδέχονται βελτίωσης αλλά απλά ότι έχουν αναπτυχθεί -κατά πολύ- περισσότερο από κάποιες άλλες. Από την άλλη μεριά συναντάμε μια πλειάδα όρων (π.χ υπανάπτυκτες χώρες, λιγότερο αναπτυγμένες αναπτυσσόμενες χώρες (Λ.Αν.Χ), ελάχιστα αναπτυγμένες χώρες, χώρες του Τρίτου Κόσμου, ή χώρες του Νότου κτλ) που χρησιμοποιούνται για να χαρακτηριστούν οι χώρες εκείνες 5

21 που το επίπεδο τους είναι χαμηλότερο, έως πολύ πιο χαμηλό, σε σχέση με εκείνο των αναπτυγμένων χωρών (βλ. Πίνακες στο Παράρτημα Πινάκων). Ο ΟΗΕ στην ετήσια έκθεση του αναφέρεται στις «Βιομηχανικές Χώρες» (χώρες Δυτικής Ευρώπης και Αμερικής) στις χώρες της «Ανατολικής Ευρώπης και της Κοινοπολιτείας των Ανεξαρτήτων χωρών» και στις «Αναπτυσσόμενες Χώρες» από τις οποίες ξεχωρίζει τις ελάχιστα αναπτυγμένες χώρες. Ο ΟΗΕ κατηγοριοποιεί τις χώρες με βάσει το Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (ΔΑΑ)(«Human Development Index,HDI»), κατατάσσοντας αυτές σε υψηλού (με δείκτη πάνω από 0.8), σε μέσου (με δείκτη από ) και σε χαμηλού (με δείκτη κάτω από 0.8) (βλ. επίσης Γλωσσάρι στο Παράρτημα) (UN, 2007). Γράφημα 1.4: Χάρτης Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (2007) και πάνω (Πηγή: IMF, 2008b) under not available 6

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ.

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. 2 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Διάγραμμα 2: Ανάπτυξη αγοράς CDS. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 3 Διάγραμμα 3: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος

Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων. Γιώργος Βλάχος Αναδιαρθρώσεις Επιχειρηματικών Χαρτοφυλακίων Γιώργος Βλάχος Οκτώβριος 15, 2015 Περιεχόμενα 01 Το Προβληματικό Οικονομικό Περιβάλλον 02 Οι Τράπεζες 03 Οι Επιχειρήσεις 04 Η Τράπεζα Πειραιώς 05 Τύποι Ρυθμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 6: Διαχείριση Διεθνούς Δραστηριότητας Τραπεζών Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ Οι παρακάτω θεματικές ενότητες προτείνονται ενδεικτικά για το έτος 2012 (παράδοση: Μάιος 2013). Τα θέματα παρουσιάζονται σε ευρεία μορφή και μπορούν να καλύψουν μία ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06.

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06. Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06. Το Ισοζύγιο Πληρωμών Περιεχόμενα: 1. Το ισοζύγιο πληρωμών και οι επί μέρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΝΕΙΟΛΗΠΤΩΝ Με ποιο τρόπο προστατεύεται η κύρια κατοικία από τους πλειστηριασμούς 18 Ιανουαρίου 2014 1 Στοιχεία για το δανεισμό των νοικοκυριών Σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Περιεχόμενα ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΩΝ 14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS"

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ CROWDFUNDING KAI VENTURE CAPITALS Πειραιάς, 8 Μαΐου 2015 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS" Crowdfunding Το crowdfunding ή αλλιώς participative financing - («χρηματοδότηση από το πλήθος» -- «συμμετοχική

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ειδικά Θέματα Διεθνούς Οικονομικής Ν. Κωστελέτου Μάιος 2013. Το Ισοζύγιο Πληρωμών

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ειδικά Θέματα Διεθνούς Οικονομικής Ν. Κωστελέτου Μάιος 2013. Το Ισοζύγιο Πληρωμών Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ειδικά Θέματα Διεθνούς Οικονομικής Ν. Κωστελέτου Μάιος 2013 Το Ισοζύγιο Πληρωμών Περιεχόμενα: 1. Το ισοζύγιο πληρωμών και οι επί μέρους λογαριασμοί. 2. Το

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο

Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ 1 Λονδίνο, 4 Δεκεμβρίου 215 Στοιχεία για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις από και προς το Ηνωμένο Βασίλειο Σύμφωνα με τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Απαιτήσεις (ΔΛΠ 39) Διδάσκων: Δρ. Γεώργιος Α. Παπαναστασόπουλος Εισαγωγή Οι απαιτήσεις είναι βασικά αντικείμενο του: ΔΛΠ 39 «Χρηματοπιστωτικά Μέσα: Αναγνώριση και Επιμέτρηση» (Financial

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Εισαγωγή στους εθνικούς λογαριασμούς Με έμφαση στους εξωτερικούς λογαριασμούς μίας χώρας Οδοδείκτης Μέρος Α Βασικές Έννοιες Μέρος Β Αναλύσεις Βραχυχρονίων Διακυμάνσεων

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΙΝΑΚΩΝ...xiii ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ...xv ΠΡΟΛΟΓΟΣ...xvii ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΡΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ...

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Specisoft www.specisoft.gr ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Business Game, Manager s Tools, Case Studies, Consulting,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο»

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία «Η πορεία της Ελλάδας πριν και μετά το Μνημόνιο» Προπτυχιακή φοιτήτρια: ΝΙΚΙΑ ΕΛΕΝΗ Επιβλέπων καθηγητής: ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ V. Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Η εισαγωγή του Ευρώ αναμένεται ότι θα εντείνει τις ανταγωνιστικές πιέσεις στον ευρωπαϊκό τραπεζικό χάρτη, θα επιταχύνει

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα